WIEDZA i MYŚL
(Pr 2590)

INTERNETOWY MIESIĘCZNIK TYFLOSPOŁECZNY

Wydawca i redaktor naczelny 
Stanisław Kotowski

Lipiec 2013 
Rok V 
Nr 7(55)/2013 

Czasopismo nie jest dofinansowywane ze środków publicznych ani żadnych innych. Wydawane jest bez nakładów finansowych. Osoby piszące artykuły oraz zaangażowane przy redagowaniu, adiustacji i korekcie oraz kolportażu nie otrzymują wynagrodzenia. Fundacja „Klucz” przetwarza „WiM” nieodpłatnie na format MP3 w systemie DAISY, a IVO Software Sp. z o.o. udostępnia bezpłatnie niezbędne do tego oprogramowanie.

Czytelnicy otrzymują „WiM” również bezpłatnie. Wystarczy napisać na adres: ST.k@onet.pl lub ST.k1@wp.pl i w każdym miesiącu znaleźć aktualny numer w swojej „Skrzynce odbiorczej”. 

Wersję dźwiękową oraz w formacie RTF można pobierać pod adresem:
http://wypozycz.bcpzn.pl/wim/
oraz:
 http://klucz.org.pl/WIM.php 
Pod tymi adresami można również pobierać numery archiwalne „WiM”.
Najnowszy numer w wersji DAISY znajduje się pod linkiem: 
wypozycz.bcpzn.pl/wim/WIM.zip 
Najnowszy numer w formacie RTF pobierać można pod linkiem: 
wypozycz.bcpzn.pl/wim/WIMRTF.zip 

ADRES REDAKCJI (wyłącznie internetowy): 

st.k@onet.pl lub st.k@wp.pl

TELEFON KOMÓRKOWY: 
501-239-769 

Na łamach „Wiedzy i Myśli” zamieszczamy różne opinie i poglądy, w tym takie, z którymi się nie zgadzamy.

Spis treści

OD REDAKCJI
1. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE
1.1. Papieskie przesłanie do niewidomych
1.2. Zmiany w świadczeniach pielęgnacyjnych
1.3. KRAKOWSKA SZKOŁA MASAŻU- INFORMATOR NA ROK SZKOLNY 2013/2014 

1.4. Niezwykłe seminarium w ramach obchodów Retina Week
1.5. PFRON: spadło zatrudnienie osób z lekkim stopniem niepełnosprawności
1.6. Teatr T-3
1.7. Świeżynki z projektów Zatrudnienie wspomagane i Trener aktywności
1.8. "Portal Obywatelski Osób Niewidomych"
1.9. KONKURS: wygraj wyjątkową bajkę z niecodziennym przesłaniem
1.10. Włochy: 750 osób w Rzymie podejrzanych o udawanie niewidomych
1.11. "Fałszywy niewidomy" terroryzuje poznaniaków - TVP
1.12. Pan Niewidomy z tramwaju: Nie jestem oszustem - Marta Glanc
2. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA
2.1. Ze słownika rehabilitacyjnego (cz. 24) - Fundacje i stowarzyszenia - organizacje pozarządowe, organizacje pożytku publicznego, trzeci sektor - Stanisław Kotowski
2.2. Z komputerem za pan brat (cz. 6) - Zbigniew Sobek
2.3. Klucze do samodzielności (cz. 3) - Przyczyny błędnych poglądów - Radosław Kłódka
2.4. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH CZYNNOŚCIACH - Obróbka mrożonych ryb - Zbigniew Niesiołowski
3. NAUKA, OKULISTYKA, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE
3.1. Ekspert: dzieci poniżej 4 roku życia nie powinny oglądać filmów w 3D
3.2. Odkryto nową część ciała ludzkiego - Marta Kwasnicka
3.3. Naukowcy: leki stosowane w terapii jaskry mogą powodować opadanie powiek
3.4. NFZ chce krótszych kolejek do specjalistów, ci odpowiadają: nie tędy droga - Katarzyna Lisowska
3.5. OrCam pomoże osobom niedowidzącym (wideo) - Marcin Kusz
3.6. Trener pracy pomoże - Michalina Topolewska, oprac.: GR
3.7. Poznań w zasięgu dotyku - Zbigniew Niesiołowski
3.8. Główne stacje porozumiały się ws. napisów dla niesłyszących i audiodeskrypcji
3.9. Srebrny labirynt
4. ROZMOWA MIESIĄCA - Z Heleną Dobaczewską-Skonieczką rozmawia Zofia Krzemkowska
5. ORGANIZACYJNE, PRAWNE, PRAKTYCZNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY
5.1. Nie wiesz? - Pytaj! - Tomasz Przybyszewski, Piotr Stanisławski
5.2. U niepełnosprawnych wzrokowo (cz. 2) - Środowisko niewidomych i słabowidzących oraz jego organizacja - Aleksander Mieczkowski
5.3. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH - Rozmowa z młodym człowiekiem o starych sprawach - Jerzy Ogonowski
6. ZATRUDNIENIE, REHABILITACJA, PRAWO, EKONOMIA
6.1. Rehabilitacja zawodowa i zatrudnienie - Stanisław Kotowski
6.2. Czy osoby niepełnosprawne stracą pracę? - Ada Prochyra
6.3. Zagrożone miliardy na dofinansowania pensji - Michalina Topolewska, oprac.: GR
6.4. Jest wyrok: dłuższy czas pracy osób niepełnosprawnych niezgodny z konstytucją
6.5. Przepisy o niepełnosprawnych wymagają doprecyzowania - Michalina Topolewska, oprac.: GR
6.6. Kwalifikacje drogą do pracy!
6.7. Zatrudnię ochroniarza: mile widziana niepełnosprawność - Jakub Wątor
6.8. Jest praca dla niewidomych - Anna Borys
6.9. Raport NIK: konieczna poprawa jakości orzecznictwa ZUS
6.10. Co czwarty wyrok uwzględnia odwołanie od niekorzystnej decyzji ZUS - kwa, oprac.: GR
7. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE
7.1. Czy powstanie nowy zawód: asystent osoby niesamodzielnej?
7.2. Zaległy abonament zostanie umorzony - Renata Krupa-Dąbrowska, oprac.: GR
7.3. Niektóre choroby podwładnych to niższe koszty dla firm - Mateusz Brząkowski, oprac.: GR
7.4. Nowe kwoty przychodów istotne dla rencistów - Tomasz Przybyszewski
7.5. Świadczenia pielęgnacyjne: coraz trudniej jest otrzymać pomoc, część opiekunów wkrótce ją straci
7.6. Emerytury z OFE będą waloryzowane - Bożena Wiktorowska, oprac.: GR
7.7. Nie ma podstawy prawnej, nie ma korzyści - olat, oprac.: GR
7.8. Fiskus dokładnie definiuje grupy inwalidzkie - Tomasz Wojciechowski, oprac.: GR
7.9. Wyższe minimalne pensje i składki - mrz, oprac.: GR
7.10. Pracownik na rodzicielskim nie będzie wliczony do stanu zatrudnienia - Michalina Topolewska, oprac.: GR
7.11. dostępność obiektów użyteczności publicznej DLA osóB niepełnosprawnych w województwie podlaskim
8. WSPOMINAMY LUDZI I WYDARZENIA
8.1. Z czasopism brajlowskich
8.2. Sukces niewidomej studentki
9. WPROST ALBO NA OPAK
9.1. Gdzie są drzwi? - Brajlosław
9.2. Przemykający pociąg - Z.N.
9.3. Mruczę i prycham - Zrozumiałe i niezrozumiałe
10. FAKTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI - Na liście typhlos o białej lasce Opracowała Agata Gołda

 aaa 
OD REDAKCJI 
 
Kończy się czerwiec, a po nim następuje lipiec i sierpień - wakacje i urlopy. 
 Naszym dzieciom, młodzieży i nauczycielom życzymy udanych wakacji, pięknych i bogatych w przyjemne przeżycia. Czytelnikom wybierającym się na urlopy życzymy dobrego wypoczynku na łonie natury, przy dobrej pogodzie i w interesującym towarzystwie. 
Wszystkim Czytelnikom życzymy, by lato było dla nich szczodre w swoje uroki. 
 Redakcja Wiedzy i Myśli 
 
 *** 
 
Polecamy "Papieskie przesłanie do niewidomych" pozycja 1.1., "Zmiany w świadczeniach pielęgnacyjnych" pozycja 1.2. oraz INFORMATOR NA ROK SZKOLNY 2013/2014 krakowskiej Szkoły Masażu Leczniczego pozycja 1.3. Zachęcamy do zapoznania się z publikacjami działu 5. - "Zatrudnienie, rehabilitacja, prawo, ekonomia". Jest to dział utworzony doraźnie w związku z zapowiadanymi radykalnymi zmianami w dofinansowywaniu kosztów zatrudnienia osób niepełnosprawnych, które przygotowuje Unia Europejska. Przy okazji prezentujemy inne, ważne problemy wiążące się z zatrudnieniem osób niepełnosprawnych. 
 
aaa 
 1. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE 
 
aaa 
 
1.1. Papieskie przesłanie do niewidomych 
 
Źródło: ekai.pl 
Data opublikowania: 2013-06-12 
 
Wiara jest darem prawdziwego widzenia rzeczy. Przypomniał o tym papież Franciszek w przesłaniu dźwiękowym wystosowanym do niewidomych. 
 
75-osobowa grupa osób z tym rodzajem niepełnosprawności, przeważnie starszych, przebywa w nadmorskiej Tirrenii niedaleko Pizy na letnim odpoczynku, zorganizowanym przez Włoską Unię Osób Niewidomych i Niedowidzących. 
Ojciec Święty podziękował za modlitwy i zachęcił do krzewienia w społeczeństwie Włoch kultury spotkania i solidarności. 
"Ewangelia mówi, że Jezus poświęcał wielką uwagę ślepcom - przypomniał Franciszek. - Wielu z nich uzdrowił pośród innych chorych. Jednak uzdrowienie osoby pozbawionej wzroku ma szczególne znaczenie symboliczne, bowiem oznacza dar wiary. A ten znak dotyczy wszystkich, bo wszyscy potrzebujemy światła wiary, by kroczyć drogami życia. Dlatego Chrzest, który jest pierwszym sakramentem wiary, w starożytności bywał nazywany także oświeceniem. 
Proszę Pana o odnowę wiary u każdego z was, aby w waszych duszach było zawsze Boże światło, światło miłości, które nadaje sens naszemu życiu, oświeca, daje nadzieję oraz czyni nas dobrymi i gotowymi wobec naszych braci". 

 aaa 
1.2. Zmiany w świadczeniach pielęgnacyjnych 
 
Źródło: www.mpips.gov.pl/www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2013-06-19 
 
Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej przypomina, że z upływem 30 czerwca 2013 r., wygasają z mocy prawa decyzje przyznające świadczenie pielęgnacyjne wydane na podstawie "starych", tj. obowiązujących do 31 grudnia 2012 r., przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. 
W związku z powyższym, osoby, które spełniają nowe warunki otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego lub nowego świadczenia opiekuńczego, tj. specjalnego zasiłku opiekuńczego, w celu otrzymywania tych świadczeń także po 30 czerwca 2013 r. powinny już teraz składać wnioski o przedmiotowe świadczenia. Organy realizujące świadczenia rodzinne mają obowiązek takie wnioski przyjmować i bezzwłocznie rozpatrywać - poprzez wydanie decyzji ustalających prawo do wnioskowego świadczenia na okres od 1 lipca 2013 r. 
Odpowiednio wczesne składanie wniosków przez osoby zainteresowane umożliwi organom realizującym świadczenia rodzinne ich systematyczne rozpatrywanie i zapewni zachowanie płynności wypłaty świadczeń opiekuńczych po 30 czerwca 2013 r. 
W celu uzyskania szczegółowych informacji na temat aktualnych warunków otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego w indywidualnej sprawie, osoby zainteresowane powinny zwrócić się do organu realizującego świadczenia rodzinne w danej gminie. 
 
 aaa 
1.3. KRAKOWSKA SZKOŁA MASAŻU 
 
INFORMATOR NA ROK SZKOLNY 2013/2014 
 
o warunkach rekrutacji kandydatów do 
Szkoły Policealnej Integracyjnej Masażu Leczniczego Nr 2 w Krakowie 
30- 079 Kraków, ul. Królewska 86, 
tel. (12) 638-56-61; 
www.masaz.home.pl, 
e-mail: spiml@kki.pl 
 
Nauka w szkole trwa dwa lata i jest bezpłatna. Absolwenci szkoły po jej ukończeniu mogą uzyskać kwalifikacje do wykonywania zawodu technika masażysty 325402. 
Szkoła jest szkołą policealną o zasięgu ogólnopolskim prowadzoną przez Województwo Małopolskie. 
Zajęcia odbywają się w systemie dziennym. 
 
Warunki przyjęcia: 
 
* ukończenie szkoły średniej (matura nie jest wymagana), 
* preferowany wiek kandydata: nie ukończony 24 rok życia, 
* pierwszeństwo w przyjęciu mają osoby z grupą inwalidzką ze względu na wzrok, 
* pełna sprawność psychiczna i fizyczna kandydata poza wadą wzroku, 
* kandydat powinien posiadać cechy psychofizyczne odpowiednie do pracy w służbie zdrowia. 
 
Wykaz dokumentów, które należy złożyć w szkole: 
 
* oryginał świadectwa ukończenia szkoły średniej (ewentualnie duplikat lub odpis wydany przez szkołę), 
* odpis aktu urodzenia lub poświadczona kserokopia z dowodu osobistego, 
* zaświadczenie lub oświadczenie z tytułu posiadania aktualnego ubezpieczenia zdrowotnego, 
* podanie o przyjęcie do szkoły (formularz do pobrania ze strony www.masaz.home.pl lub w sekretariacie szkoły), 
* CV, 
* 4 fotografie - podpisane na odwrocie imieniem i nazwiskiem wraz z datą urodzenia (format jak do dowodu osobistego), 
* zaświadczenie lekarza profilaktyka o braku przeciwwskazań do podjęcia nauki w szkole policealnej kształcącej w zawodzie masażysty (skierowanie do pobrania w sekretariacie szkoły), 
Osoby z grupą inwalidzką dodatkowo zobowiązane są dostarczyć: 
* orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (wydane przez upoważnioną instytucję), 
* orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego (jeżeli posiadają) - wydane przez publiczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną, 
* zaświadczenie okulistyczne (osoby z grupą inwalidzką ze względu na wzrok) - diagnoza, vizus, opinia lekarska o braku przeciwwskazań do uczestniczenia w obowiązkowych zajęciach z wychowania fizycznego w tym na basenie,	 
Osoby ubiegające się o miejsce w internacie zobowiązane są do złożenia: 
* podania o przyjęcie do internatu (formularz do pobrania ze strony www.masaz.home.pl lub w sekretariacie szkoły), 
Pierwszeństwo w otrzymaniu miejsca w internacie będą miały osoby, które posiadają grupę inwalidzką ze względu na wzrok. 
	Wymienione dokumenty kandydat przesyła lub dostarcza osobiście na adres szkoły w białej papierowej teczce wyraźnie podpisanej imieniem i nazwiskiem z adresem zamieszkania (ew. korespondencyjnym) oraz nr telefonu. 
O przyjęciu kandydata do szkoły decyduje Komisja Rekrutacyjna powołana przez dyrektora szkoły. 
 
Przyjęcie odbywa się na podstawie: 
 
·	 Konkursu świadectw ukończenia szkoły średniej - średnia ocen 
W razie potrzeby indywidualnej: 
- Rozmowy kwalifikacyjnej 
·	 
- Konsultacji lekarskiej 
 
	Dokumenty przyjmowane są do 20 sierpnia 2013 r. 
 
Rozmowy kwalifikacyjne odbędą się w jednym z wyznaczonych dni w okresie od 27 do 28 sierpnia 2013 r. Kandydaci zostaną indywidualnie poinformowani o ewentualnej rozmowie kwalifikacyjnej bądź konsultacji lekarskiej. 
 
 Po zakończeniu prac Komisji Rekrutacyjnej w dniu 30 sierpnia 2013 r. o godz. 13.00. w szkole zostaną wywieszone listy osób przyjętych do szkoły. 
 
Na stronie internetowej szkoły będzie zamieszczona informacja dotycząca rozpoczęcia roku szkolnego oraz wykazu rzeczy w które należy się zaopatrzyć i przywieźć ze sobą do szkoły (dla osób przyjętych do szkoły z miejscem w internacie oraz dla osób przyjętych do szkoły bez miejsca w internacie). 
 
	Szczegółowe informacje można uzyskać w sekretariacie szkoły codziennie z wyjątkiem sobót i niedziel w godzinach od 8.00 do 15.00 osobiście lub telefonicznie 
(12) 638-56-61. 
 
aaa 
1.4. Niezwykłe seminarium w ramach obchodów Retina Week 
 
Termin: 26 września 2013 roku, w godzinach 11-14.00 
Miejsce: siedziba Polskiego Związku Niewidomych 
Warszawa, ul. Konwiktorska 9 
Sala Konferencyjna - Kolumnowa 
 
Źródło: Informacja PZN 
Data opublikowania: 2013-06-20 
 
 Zapraszamy osoby zagrożone utratą widzenia z powodu schorzeń genetycznych do udziału w seminarium "Rozproszyć mrok" 26 września (czwartek) 2013 roku. 
O tym, jakie choroby oczu są dziedziczne. O różnorodności objawów chorób oczu uwarunkowanych genetycznie. O najczęściej występujących jednostkach chorobowych. Opowie i odpowie na Państwa pytania znakomity specjalista z zakresu genetyki klinicznej i okulistyki Pan profesor Maciej Krawczyński z Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. 
Jak żyć z chorobami genetycznymi odbierającymi możliwość widzenia podpowiedzą specjaliści rehabilitacji. 
Ponadto wszyscy uczestnicy seminarium będą mogli: 
- skorzystać z badań okulistycznych OCT (optyczna koherentna tomografia służąca badaniu przekroju warstw siatkówki), 
- spotkać ludzi z podobnymi problemami. 
Zainteresowani i spełniający odpowiednie kryteria będą mogli także przystąpić do projektu pomagającego w znalezieniu pracy adekwatnej do Ich potrzeb i możliwości. 
UWAGA: Liczba miejsc ograniczona. 
Zainteresowani udziałem w seminarium muszą wypełnić załączony formularz i przesłać go do Biura Seminarium i Projektu. 
DANE TELEADRESOWE: 
telefon: 22 635 52 84; 
e-mail: afabisiak@pzn.org.pl; 
adres: 00-216 Warszawa, 
ul. Konwiktorska9; 
Polski Związek Niewidomych Instytut Tyflologiczny, Centrum Rehabilitacji 
Małgorzata Pacholec Dyrektor Polskiego Związku Niewidomych 
Formularz do pobrania: http://www.pzn.org.pl/files/formularz_zgloszeniowy_na_seminarium.doc 
 
 aaa 
1.5. PFRON: spadło zatrudnienie osób z lekkim stopniem niepełnosprawności 
 
Źródło: PAP/www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2013-06-19 
 
Dynamicznie spada zatrudnienie osób z lekkim stopniem niepełnosprawności spowodowane jest to zmniejszeniem dofinansowań do zatrudniania tej grupy pracowników - poinformował prezes PFRON Wojciech Skiba. 
18 czerwca sejmowa Komisja Polityki Społecznej i Rodziny zapoznała się ze sprawozdaniem z wykonania zeszłorocznego budżetu m.in. Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. 
Przychody Funduszu w 2012 r. wyniosły ponad 4,8 mld zł i były niższe od planu o 3,4 proc. 
Na kwotę przychodów złożyły się głównie dotacje z budżetu państwa - 771,5 mln zł (98,2 proc. planu) i wpłaty pracodawców - 3,9 mld zł (niższe od planu o 5,7 proc.). Pracodawcy, którzy zatrudniają co najmniej 25 pracowników, w tym mniej niż 6 proc. osób niepełnosprawnych, muszą co miesiąc dokonywać wpłat do PFRON. 
Fundusz rekompensuje pracodawcom chronionego i otwartego rynku pracy podwyższone koszty związane z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych. W 2012 r. koszty z tytułu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych wyniosły ponad 2,9 mld zł, z tego na chronionym rynku pracy - ponad 2,2 mld zł, na otwartym rynku pracy - 716 mln zł i mieszanym rynku pracy - ponad 2,2 mln zł. 
W sumie wypłacono dofinansowanie do wynagrodzeń ponad 366 tys. pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych przez 22 tys. pracodawców. 
Do jednostek samorządu terytorialnego, które realizują zadania z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych, przekazano kwotę 985 mln zł. 
Sprawozdanie PFRON pozytywnie zaopiniowała Najwyższa Izba Kontroli. 
 
System do uszczelnienia 
 
Skiba poinformował, że można stwierdzić, iż w ostatnich miesiącach spadło nieznacznie zatrudnienie osób niepełnosprawnych. - Ten spadek w systemie dofinansowań wynika z tego, że spadła atrakcyjność zatrudniania osób o określonej charakterystyce - poinformował. Przypomniał, że w wyniku nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, która obowiązuje od początku 2012 r., znacząco zmniejszyło się dofinansowanie do zatrudniania osób z lekką niepełnosprawnością. - I faktycznie obserwujemy dynamiczny spadek zatrudniania ich - dodał. 
Podkreślił, że w ponad 90 proc. jest to kompensowane przez wzrost liczby osób z umiarkowanym i znacznym stopniem niepełnosprawności. - Z tym, że w około jednej trzeciej do połowy przypadków polega to na rekwalifikacji tych osób, które miały stopień lekki, na stopień wyższy. Razem z ministrem Jarosławem Dudą, pełnomocnikiem rządu ds. osób niepełnosprawnych, pochylamy się nad tym problemem, bo to w pewnym sensie torpeduje całość polityki państwa w tym zakresie - powiedział Skiba. Jego zdaniem konieczne jest dalsze uszczelnianie systemu orzecznictwa. 
Komisja zapoznała się również ze sprawozdaniami budżetowymi m.in. Rzecznika Praw Dziecka, Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, oraz z realizacji zadań będących w kompetencji Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. 
 
 aaa 
1.6. Teatr T-3 
 
 Źródło: Informacja aktorów Teatru T-3 z Białegostoku 
 
Teatr T-3 to grupa ludzi, których łączy miłość do teatru. Działamy przy Polskim Związku Niewidomych w Białymstoku i większość z nas jest z dysfunkcją wzroku, dlatego też bardziej widzimy duszą i sercem. Zakładając teatr w 2005r. pragnęliśmy rozwijać swoje pasje, jak też dać naszym podopiecznym odrobinę światła w mroku. Grupa teatralna liczy obecnie 16 osób, której opiekunem od dwóch lat jest Agnieszka Możejko-Szekowska - aktorka Teatru Dramatycznego w Białymstoku. 
W okresie siedmiu lat działalności zrealizowaliśmy 16 przedstawień na podstawie takich autorów jak: Marian Załucki, Jan Brzechwa, K.I. Gałczyński, Julian Tuwim, Marian Hemar, Mikołaj Gogol oraz na podstawie własnych scenariuszy. Bierzemy udział w przeglądach artystycznych wojewódzkich i ogólnopolskich zajmując zawsze czołowe miejsca. Byliśmy też nominowani w 2009 roku na międzynarodowy przegląd artystyczny do Chorwacji. W 2011 roku spektaklem "Ambaras, czyli trudne wybory" na podstawie "Ożenku" Mikołaja Gogola zdobyliśmy pierwsze miejsce na przeglądzie teatrów amatorskich w Piotrkowie Trybunalskim, gdzie byliśmy jedynym teatrem osób niepełnosprawnych. W roku 2012 zostaliśmy laureatami ogólnopolskiego przeglądu teatrów amatorskich Mikstura w Białymstoku oraz dostaliśmy wyróżnienie na Trybunie Teatrów w Piotrkowie Trybunalskim. 
Teatr miał też przyjemność wziąć udział w koncercie charytatywnym na rzecz niepełnosprawnych dzieci w Zambrowie, jesteśmy też stałymi uczestnikami imprez organizowanych przez KCKN w Kielcach, gdzie szlifowaliśmy nasze umiejętności teatralne, często też gościmy w Tyflogalerii w Warszawie. W tym roku mieliśmy zaszczyt wystąpić w Teatrze Ateneum w Warszawie. 
 Z serdecznymi pozdrowieniami i wielką życzliwością 
					Aktorzy Teatru T-3 z Białegostoku 
 
aaa 
1.7. Świeżynki z projektów Zatrudnienie wspomagane i Trener aktywności 
 
 Źródło: Informacja Fundacji Eudajmonia 
 
Trener aktywności 
 
Celem głównym projektu jest: opracowanie, przetestowanie i upowszechnienie modelu aktywizacji osób z niepełnosprawnością będących klientami pomocy społecznej zwiększającego ofertę instytucji pomocy i integracji społecznej na terenie Dolnego Śląska. 
 
Pierwsze sukcesy za nami! 
 
Wyjścia z domów, wizyty w instytucjach kulturalnych, poszukiwanie pracy, szkoleń, uśmiechy i radości. ** 
 
6 urodziny Fundacji Eudajmonia 
 
Skończyliśmy 6 lat! W tym roku hucznie świętowaliśmy urodziny z całą załogą, pracownikami/czkami administracyjnymi, trenerkami aktywności, trenerkami pracy, wolontariuszami/kami, asystentami/kami, Uczestnikami/Uczesnticzkami projektu Zatrudnienie wspomagane i Trener aktywności oraz naszymi przyjaciółmi. 
Dziękujemy Wam pięknie za wspaniałe życzenia i Waszą obecność w tak ważnym dla nas dniu. 
 
** Zatrudnienie wspomagane 
 
Działania w ramach projektu obejmują opracowanie, przetestowanie i upowszechnienie najskuteczniejszego narzędzia aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnością - modelu trenera pracy. 
Ostatnie dni rekrutacji do projektu Zatrudnienie wspomagane! Ostatnie miejsca! 
Zachęcamy zwłaszcza kobiety i osoby z niepełnosprawnością sensoryczną (osoby niewidome, niedowidzące, niesłyszące, niedosłyszące, głuchoniewidome). 
W kwietniu: 
- odbyło się 110 spotkań trenerek pracy z klientami/kami 
- udzielono 170 godzin wsparcia 
- odbyło się 63 spotkania z przedstawicielami/kami Instytucji pomocy i integracji społecznej oraz 36 z pracodawcami Targi Organizacji Pozarządowych, czyli Dzień Społecznej Super Mocy. Targi już za nami! My również tam byliśmy. Było radośnie i kolorowo! 
 
** Fundacja Eudajmonia poleca 
** Serdecznie zachęcamy do udziału w spotkaniach Opowieści Inspirującej Treści, które prowadzone są w ramach projektu Wstań i jedź. 
Łukasz Krasoń - pomysłodawca i realizator akcji spełnia swoje marzenia, poprzez jazdę na specjalnym rowerze - GOWERZE - wzbudza w ludziach z niepełnosprawnością, jak i ze sprawnością, chęć do życia, walki o swoje marzenia, pragnienia. 
Data: 2013-06-08 (sobota) 
Termin spotkania: 14.00 - 16.00 
Miejsce: Uniwersytet Ekonomiczny budynek P, AULA (wejście od ulicy Wielkiej) Wrocław, ul. Komandorska 118/120 
Więcej informacji: www.wstanijedz.pl 
facebook.pl/WstaniJedz 
(http://eudajmonia.us6.list-manage.com/track/click?u=fcd12a0bdab713cb9c9fd10ca&id=29cb51a27a&e=83847dc3cc) 
Zadzwoń do nas: biuro@eudajmonia.pl 
tel. kom. (+48) 881 476 976 
 
 aaa 
1.8. "Portal Obywatelski Osób Niewidomych" 
 
 Źródło: Informacja Stowarzyszenia "De Facto" 
 
Stowarzyszenie "De Facto" zgodnie z zapowiedzią uruchomiło na stronie: 
http://poon.phorum.pl/ 
"Portal Obywatelski Osób Niewidomych". Informacje zawarte w portalu są kierowane do wszystkich osób zainteresowanych sprawami społecznymi, zawodowymi, prawnymi związanymi ze środowiskiem osób z dysfunkcją wzroku. 
Jeśli ktoś z czytelników zechce zabrać głos w dyskusjach np. w dziale "Hyde Park" lub na liście dyskusyjnej o podatkach musi być zarejestrowany i zaakceptowany przez administratora. 
Lista mailingowa jako dodatkowe narzędzie służyć ma wyłącznie celom wymiany doświadczeń użytkowników w sprawach związanych z prawem podatkowym oraz zamieszczaniu merytorycznych opinii prawników w poruszonych na niej kwestiach. 
Zachęcamy do zaglądania do wszystkich działów portalu, gdzie znajdą Państwo interesujące publikacje o barierach napotykanych w życiu codziennym i radzeniu sobie z nimi, pisane przez czytelników e-Kiosku z prasą dla niewidomych. Opinie czytelników są uzupełniane o komentarze prawne. 
W dziale "Wiadomości" znajdą Państwo aktualne akty prawne poparte stosownymi objaśnieniami specjalistów. Zamieszczane będą też wątki z ogłoszeniami, informacjami o kulturze, zatrudnieniu, edukacji, świadczeniach i inne zasilane przez sprawdzonych informatorów ze środowiska, między innymi nieocenioną w tym względzie Bewikę. 
W "Dobrych praktykach" będzie można zapoznać się z podejmowanymi inicjatywami na rzecz niepełnosprawnych w kraju i za granicą. 
W każdym z działów i wątków można dopisać swoje opinie, przemyślenia i wnioski. 
Zapraszamy! 
Ewa Ćwiek 
Stowarzyszenie "De Facto" 
Projekt "Świadomi Niewidomi" jest współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej. 
 
 aaa 
1.9. KONKURS: wygraj wyjątkową bajkę z niecodziennym przesłaniem 
 
 Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 Data opublikowania: 2013-06-13 
 
Za kilka dni na rynku ukaże się bajka o niecodziennym przesłaniu. Będzie to pierwsza z serii książek wydawanych przez Fundację VERBA w ramach projektu "Leon i jego nie-zwykłe spotkania" - lekka i zabawna opowieść o tym, jak bardzo liczy się osobowość, a nie wygląd zewnętrzny. 
Inicjatywa Fundacji VERBA to jedna z niewielu tego typu propozycji na naszym rynku - projekt edukacyjny, który w przystępny sposób porusza zagadnienie dysfunkcji zdrowotnych. O niepełnosprawności w Polsce mówi się z dużym dystansem. Wyraźnie brakuje książek, które subtelnie prezentują bohaterów z niepełnosprawnością, a młodych czytelników prosto i lekko edukują oraz naturalnie do nich przyzwyczajają. Fundacja postawiła sobie za cel kształtowanie pozytywnych postaw i tolerancji społecznej, ale sposób, w jaki chce to zrobić, odbiega od metod znanych ze szkół i kampanii społecznych. 
Pomysłodawczynią i założycielką Fundacji jest Agata Battek, poruszająca się na wózku inwalidzkim od 13. roku życia. Agata to zdeterminowana i aktywna osoba, miłośniczka podróży i wieczna optymistka. Zamierza podzielić się swoimi doświadczeniami, pokazać, że warto podążać za marzeniami i działać. 
- W naszych opowieściach pozwalamy zaistnieć bohaterom z niepełnosprawnością, ale o ograniczeniach zdrowotnych nie piszemy jak o problemie - podkreśla Agata Battek. - Nie stawiamy tych postaci w centrum uwagi ani nie podkreślamy ich odmienności. Biorą one udział we wspólnych przygodach z przyjaciółmi, na równi z innymi dziećmi uczestniczą w codziennym życiu, udowadniając, że ważna jest osobowość, a nie wygląd zewnętrzny. Większość ograniczeń, z jakimi spotykamy się w życiu, wynika z naszego nastawienia. Problem niepełnosprawności to również problem jej postrzegania przez nas i przez otoczenie. Musimy przełamać stereotypy. Działać i pokazać, jak wiele można robić, gdy tylko uwierzymy, że nam się uda. 
 
Agata Battek, "Leon i jego niezwykłe spotkania. Wyprawa na zamek" 
 
Tytułowym bohaterem opowiadań jest Leon - wesoły, otwarty i odważny chłopiec, który uwielbia przygody. Lubi się śmiać i rozwiązywać zagadki. Ma ważną cechę: chce pomagać innym. To czyni go kimś wyjątkowym. Najbliższymi przyjaciółmi Leona są Maks i Lenka. Lena to zaradna, rozważna i mądra dziewczynka, zawsze służąca cenną radą. Maks to typ niesfornego gaduły. Ten chłopiec, z pozoru wyglądający na rozrabiakę, ma wielkie serce i dużo wrażliwości. Leon, Maks i Lenka w czasie wspólnych przygód przeżyją dużo nie-zwykłych spotkań i pokażą nam, że świat jest pełen wyjątkowych ludzi. W pierwszej z bajek - zatytułowanej "Wyprawa na zamek" - dzieci wraz z Filipem, który porusza się na wózku inwalidzkim, udadzą się do zamku w poszukiwaniu tajemniczego skarbu... 
Oficjalna premiera książki odbędzie się w najbliższą sobotę, 15 czerwca 2013 r. w kinie Kijów. Centrum w Krakowie podczas Międzynarodowego Festiwalu Filmów dla Dzieci. W godzinach 14.00-16.00 odbędzie się spotkanie autorskie, podczas którego dzieci będą mogły otrzymać darmowy egzemplarz bajki z autografem autorki. 
Książka już wkrótce trafi do sprzedaży - można ją będzie nabyć poprzez stronę internetową fundacji oraz w sieci księgarni Matras. Utwór adresowany jest do dzieci od 4. roku życia. 
Projekt "Leon i jego niezwykłe spotkania" otrzymał patronat honorowy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz rzecznika praw dziecka Marka Michalaka. 
 
Wygraj książeczkę 
 
Uwaga! Portal www.niepelnosprawni.pl jest jednym z patronów medialnych serii książeczek "Leon i jego nie-zwykłe spotkania", dlatego naszym Czytelnikom proponujemy udział w konkursie. By wygrać jedną z książeczek serii, wystarczy przesłać na adres 
e-mail redakcja@niepelnosprawni.pl: 
1. Krótką odpowiedź na pytanie: Czy jesteś za tym, by od najmłodszych lat uświadamiać dzieciom, że osoby z niepełnosprawnością są wśród nas? 
2. Dane adresowe do przesłania ew. wygranej. 
Najciekawsze odpowiedzi zostaną nagrodzone książeczką z serii "Leon i jego niezwykłe spotkania". Zwycięzcy (i tylko oni) zostaną powiadomieni mailowo. 
Więcej w regulaminie konkursu. 
 
 aaa 
1.10. Włochy: 750 osób w Rzymie podejrzanych o udawanie niewidomych 
 
 Źródło: PAP Świat/www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2013-06-12 
750 osób z Rzymu podejrzanych jest o udawanie całkowitej ślepoty i wyłudzanie z włoskiego odpowiednika ZUS rent na podstawie sfałszowanych świadectw zdrowia. Dowództwo karabinierów poinformowało w środę, że do tej pory wszczęto śledztwo wobec 40 oszustów. 
Karabinierzy, którzy na wniosek zakładu ubezpieczeń społecznych (Inps) przeprowadzili kontrole zasadności pobierania świadczeń przyłapali rzekomych niewidomych na czytaniu książek i prowadzeniu samochodu. Niektórzy z rencistów, którzy przedstawili zaświadczenia o całkowitej utracie wzroku, wybierali w sklepach towar z półek czytając etykietki, korzystali ze smartfonów, przeglądali gazety. Niektórzy od lat pobierali nielegalnie renty i, jak wyjaśniono, mało kto udawał niewidomego i chodził z białą laską. Niemal wszyscy prowadzili normalne życie. 
Obliczono, że 40 oszustów, którym już postawiono zarzuty, wyłudziło ze skarbu państwa 3,5 miliona euro. 
Włoski zakład ubezpieczeń przyznał, że wyłudzanie rent przez osoby udające niewidomych jest prawdziwą plagą i dlatego w zeszłym roku postanowiono przeprowadzić kontrole w całym kraju. Karabinierzy i Gwardia Finansowa obserwują na ulicach rzekomych niewidomych i rejestrują ich zachowania świadczące o tym, że widzą znakomicie. 
 
aaa 
1.11. "Fałszywy niewidomy" terroryzuje poznaniaków 
TVP 
 
 Źródło: wiadomosci.onet.pl 
 
Zna go policja, znają pracownicy i pasażerowie MPK. I nikt nie może sobie z nim dać rady. Mowa o tajemniczym rzekomym niewidomym, który żebrze w tramwajach i autobusach. Zdaniem niektórych, mężczyzna jest oszustem, który w ten sposób zarabia na życie. Na dodatek potrafi być agresywny - zdarzało mu się wyzywać kierowców czy bić laską podróżnych. 
(JM) Tagi: TVP, Polska 
 
 *** 
 
Z reportażu można się dowiedzieć, że ten "niewidomy" ubliża osobom, które nie chcą dawać mu jałmużny, a nawet bije białą laską i gryzie. Można dowiedzieć się, co o tym mówią poznaniacy. 
Problem polega i na tym, że pan ten nazywa się "Niewidomy", fałszywy czy prawdziwy, ale niewidomy. 
Cały reportaż można znaleźć pod adresem: 
"http://wiadomosci.onet.pl/wideo/falszywy-niewidomy-terroryzuje-poznaniakow,129587,w.html" 
 (przypis redakcji "WiM") 
 
aaa 
1.12. Pan Niewidomy z tramwaju: Nie jestem oszustem 
Marta Glanc 
 
Źródło: poznan.gazeta.pl 
Data opublikowania: 2013-06-14 
 
Na Facebooku internauci nazywają go kpiąco celebrytą, dzielą dowodami na oszustwo. Mężczyzna z białą laską żebrzący w poznańskich tramwajach irytuje pasażerów. 
- Mam już dość tej nagonki na mnie - mówi pan Piotr. 
 Na początku maja na Facebooku powstała strona "Pan Niewidomy", na której internauci wymieniają się uwagami na jego temat. Niemal wszyscy zgodnie przyznają, że niewidomy żebrak tak naprawdę widzi. 
 
"Lej i patrz, czy żyje" 
 
Na poznańskich ulicach jest wielu żebraków, dlaczego właśnie "Pan Niewidomy" wzbudza tak wielkie zainteresowanie? I tak negatywne emocje? 
Internauci na profilu "Pan Niewidomy" wspominają o agresywnym zachowaniu żebraka. 
 Ludzie mogą wypowiadać się negatywnie na temat tej osoby, nawet, jeżeli nie mieli z nią styczności - tłumaczy Krzysztof Krejtz, psycholog internetu. 
- Gdy w internecie widzimy wiele podobnych wpisów, to wydaje nam się, że wszyscy tak twierdzą, i że mają rację. Działa psychologia tłumu - dodaje. 
Na Facebooku pojawia się pomysł, by pozbyć się "Pana Niewidomego" z tramwajów siłą. "Jak myślicie, jaka będzie reakcja, jak zacznę się z nim bić? Bo plan jest taki, żeby go najpierw nawyzywać, zabrać laskę, wypieprzyć, a potem n***rdolić - pisze internauta Adrian. - "Lej i patrz czy żyje hahahaha" - komentuje wpis Klaudia. 
- Internet skłania do wyrażania ekstremalnych opinii - tłumaczy Krejtz. 
 
Brak świadków 
 
Natarczywe lub oszukańcze żebranie jest karane. Ukarać można m.in. kogoś, kto żebrze, choć ma środki do życia lub jest zdolny do pracy. - W stosunku do tego mężczyzny, został skierowany do sądu jeden wniosek o ukaranie, sprawa jest w toku, czekamy na wyrok. Sprawę skierował Komisariat Targowy Policji w Poznaniu - informuje Andrzej Borowiak, rzecznik prasowy wielkopolskiej policji. 
- Brak świadków, pasażerów tramwajów i autobusów, chcących w prowadzonym postępowaniu złożyć zeznanie potwierdzające fakt żebrania w sposób uporczywy lub oszukańczy, jest główną przyczyną poczucia bezkarności wyżej wymienionego mężczyzny - tłumaczy dalej Borowiak. 
9 maja w tramwaju linii nr 5 doszło do awantury. Jak podaje MPK, pan Piotr zaciągnął hamulec ręczny, zatrzymując w ten sposób ruch tramwajów na kilkanaście minut. 
- Złożyliśmy zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa wzbogacone obszernym materiałem dokumentacyjnym i wieloma meldunkami nadzoru ruchu - informuje rzeczniczka MPK, Iwona Gajdzińska. 
Pan Piotr miał również siedem lat temu sprawę w sądzie. Parkingowy oskarżył go o pobicie i złamanie nogi. Niewidomy miał wpaść w szał po tym, jak Konrad F. oskarżył go, że tak naprawdę widzi. 
- Niewidomy może sprawiać wrażenie osoby całkowicie sprawnej, a fachowiec bez problemu rozpozna oszusta - mówi Marek Jakubowski, tyflopedagog w ośrodku dla dzieci niewidomych w Owińskach. Ale w sprawie pana Piotra wypowiadać się nie chce: nie przyglądał mu się nigdy wystarczająco dokładnie. 
 
Wersja Pana Piotra 
 
"Pan Niewidomy" nazywa się Piotr Jędrzejczak. Spotykam go w południe, na ulicy Wrocławskiej. Ma swoją białą laskę, w drugiej ręce trzyma plastikowy pojemnik, do którego zbiera pieniądze - mówi, że na jedzenie. Kiedy rozmawiam z nim na ulicy, kilka osób krzyczy, że mam go nie słuchać, bo to oszust. 
Jak mówi, całkowicie stracił wzrok siedem lat temu. Ale już od wielu lat widział słabo. Choruje na jaskrę barwnikową, która stopniowo odbierała mu zdolność widzenia. Mieszka pod Poznaniem, wraz z dwoma córkami oraz żoną. 
- Nagonka na mnie zaczęła się po incydencie z kontrolerami - mówi i pokazuje legitymację osoby niepełnosprawnej z kodem 04-O, zarezerwowanym dla niewidomych. - To właśnie ten dokument próbowali mi odebrać kontrolerzy w tramwaju. Kwestionowali moje kalectwo - opowiada. 
Mężczyzna inaczej przedstawia sytuację z 9 maja, kiedy doszło do zaciągnięcia hamulca ręcznego. 
- Zostałem zaatakowany przez motorniczego. Nazwał mnie oszustem i powiedział, że nie ruszy póki nie opuszczę tramwaju. Postanowiłem wezwać policję, a hamulec ręczny zaciągnąłem, ponieważ motorniczy chciał ruszyć, nie czekając na jej przybycie - opowiada Jędrzejczak. 
- Chodzi mi o uznanie prawdy. Nie jestem chamem, pijakiem czy oszustem, tak jak mnie przedstawiają. Nawet nie palę papierosów - dodaje. I podkreśla, że po raz pierwszy miał okazję wypowiedzieć się na temat stawianych mu zarzutów. 
 
 aaa 
 2. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA 
 
 aaa 
2.1. Ze słownika rehabilitacyjnego (cz. 24) 
Fundacje i stowarzyszenia - organizacje pozarządowe, organizacje pożytku publicznego, trzeci sektor 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Fundacje i stowarzyszenia są organizacjami pozarządowymi. Działają one w różnych dziedzinach, w tym na rzecz osób niewidomych i słabowidzących. Odgrywają ważną rolę w tej działalności, dlatego trudno byłoby mówić o rehabilitacji osób z uszkodzonym wzrokiem bez fundacji i bez stowarzyszeń. 
 
Organizacje pozarządowe 
 
Organizacje pozarządowe tworzą tak zwany trzeci sektor. Pierwszy to sektor rządowy, drugi samorządowy, a trzeci właśnie organizacje pozarządowe. 
Tworzenie tych organizacji przewidziane jest w Konstytucji RP i określone w innych ustawach. Celem działalności organizacji pozarządowych jest tworzenie warunków realizacji ważnych zadań przy zaangażowaniu obywateli. 
 
Stowarzyszenia 
 
Są organizacjami pozarządowymi i mogą posiadać status organizacji pożytku publicznego. Jest to najpopularniejsza forma zrzeszania się osób, w tym osób z uszkodzonym wzrokiem. 
Stowarzyszenia działają na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach. 
 We wstępie tej ustawy czytamy: 
"W celu stworzenia warunków do pełnej realizacji gwarantowanej przepisami Konstytucji wolności zrzeszania się zgodnie z Powszechną Deklaracją Praw Człowieka i Międzynarodowym Paktem Praw Obywatelskich i Politycznych, umożliwienia obywatelom równego, bez względu na przekonania, prawa czynnego uczestniczenia w życiu publicznym i wyrażania zróżnicowanych poglądów oraz realizacji indywidualnych zainteresowań, a także uwzględniając tradycje i powszechnie uznawany dorobek ruchu stowarzyszeniowego /-/". 
 Określony został cel ustawowego uregulowania powoływania i funkcjonowania stowarzyszeń. Dodać należy, że stowarzyszeniem jest każda organizacja, która została powołana na mocy ustawy Prawo o stowarzyszeniach bez względu na to, jaką przyjmie nazwę. Może to być: stowarzyszenie, związek, zrzeszenie, towarzystwo, klub czy każde inne. 
Czytamy: 
"Art. 2. 
 1. Stowarzyszenie jest dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych. 
2. Stowarzyszenie samodzielnie określa swoje cele, programy działania i struktury organizacyjne oraz uchwala akty wewnętrzne dotyczące jego działalności. 
3. Stowarzyszenie opiera swoją działalność na pracy społecznej członków do prowadzenia swych spraw może zatrudniać pracowników". 
 W Art. 6. czytamy: 
 "1. Tworzenie stowarzyszeń przyjmujących zasadę bezwzględnego posłuszeństwa ich członków wobec władz stowarzyszenia jest zakazane. 
2. Nikogo nie wolno zmuszać do udziału w stowarzyszeniu lub ograniczać jego prawa do wystąpienia ze stowarzyszenia. Nikt nie może ponosić ujemnych następstw z powodu przynależności do stowarzyszenia albo pozostawania poza nim". 
 Zwróćmy uwagę na fakt dobrowolnej przynależności do stowarzyszenia oraz na zakaz wymagania bezwzględnego posłuszeństwa wobec władz stowarzyszenia. 
Art. 9. określa, kto może powołać stowarzyszenie. Czytamy: 
 "Osoby w liczbie co najmniej piętnastu, pragnące założyć stowarzyszenie, uchwalają statut stowarzyszenia i wybierają komitet założycielski". 
 Wystarczy więc 15 osób fizycznych, żeby powołać stowarzyszenie. Jest to bardzo mała liczba i tak małe stowarzyszenie może realizować bardzo ograniczone cele. W rzeczywistości stowarzyszenia zrzeszają znacznie więcej członków, nawet kilkadziesiąt tysięcy (np. PZN). 
 W art 10. czytamy: 
"1. Statut stowarzyszenia określa w szczególności: 
 
1. nazwę stowarzyszenia, odróżniającą je od innych stowarzyszeń, organizacji i instytucji, 
2. teren działania i siedzibę stowarzyszenia, 
3. cele i sposoby ich realizacji, 
4. sposób nabywania i utraty członkostwa, przyczyny utraty członkostwa oraz prawa i obowiązki członków, 
5. władze stowarzyszenia, tryb dokonywania ich wyboru, uzupełnianie składu oraz ich kompetencje, 
6. sposób reprezentowania stowarzyszenia oraz zaciągania zobowiązań majątkowych, a także warunki ważności jego uchwał, 
7. sposób uzyskiwania środków finansowych oraz ustanawiania składek członkowskich, 
8. zasady dokonywania zmian statutu, 
9. sposób rozwiązania się stowarzyszenia. 
 
2. Stowarzyszenie, które zamierza tworzyć terenowe jednostki organizacyjne, jest obowiązane określić w statucie strukturę organizacyjną i zasady tworzenia tych jednostek. 
3. Osoba prawna może być jedynie wspierającym członkiem stowarzyszenia". 
 
Osoby, które zechciałyby utworzyć stowarzyszenie muszą sięgnąć do zapisów ustawy. W artykule tym podaję jedynie niektóre informacje, gdyż ustawa zawiera wiele szczegółowych postanowień. 
Art. 11. określa władze stowarzyszenia. Czytamy: 
"1. Najwyższą władzą stowarzyszenia jest walne zebranie członków. W sprawach, w których statut nie określa właściwości władz stowarzyszenia, podejmowanie uchwał należy do walnego zebrania członków. 
2. Statut może przewidywać zamiast walnego zebrania członków zebranie delegatów lub zastąpienie walnego zebrania członków zebraniem delegatów, jeżeli liczba członków przekroczy określoną w statucie wielkość. W takich przypadkach statut określa zasady wyboru delegatów i czas trwania ich kadencji. 
3. Stowarzyszenie jest obowiązane posiadać zarząd i organ kontroli wewnętrznej". 
 Przytaczam treść tego artykułu, gdyż członkowie stowarzyszeń bardzo często uważają, że oni nie mają nic do powiedzenia w swoim stowarzyszeniu, że najważniejszy jest zarząd, a ściślej - najważniejszy jest przewodniczący zarządu, prezes czy, jak to teraz jest modne, prezydent. Niestety, tak uważa również wielu delegatów na zjazdy. Nie biorą oni odpowiedzialności za swoje stowarzyszenie, za wybory władz, za uchwalony program działania, ani za nic innego. Udział w zjazdach niekiedy traktowany jest wyłącznie jako zaszczyt, a nie podejmowanie ważnych decyzji i przyjmowanie za nie odpowiedzialności. 
 
W środowisku osób niewidomych i słabowidzących działa wiele stowarzyszeń ogólnopolskich i regionalnych. 
Z regionalnych na szczególne wyróżnienie zasługuje Mazowieckie Stowarzyszenie Pracy dla Niepełnosprawnych "De Facto". Stowarzyszenie to, mimo że nie ma w nazwie określenia rodzaju niepełnosprawności, skupia się przeważnie na działalności na rzecz osób z uszkodzonym wzrokiem. 
Oprócz wielu różnorodnych działalności wymienię tylko jedną, ale taką która ma wielkie znaczenie dla niewidomych i słabowidzących z terenu całego kraju. Działalnością tą jest przetwarzanie i dostarczanie osobom z uszkodzonym wzrokiem około 50 tytułów czasopism wydawanych w Polsce. Są to tygodniki i inne czasopisma, które są dostępne na polskim rynku prasowym. 
Starsi niewidomi, którzy pamiętają, że przed laty PZN wydawał w brajlu tylko jeden jednotomowy miesięcznik, który zawierał przedruki z prasy ogólnodostępnej, mogą ocenić, jak wielki postęp tu nastąpił. Obecnie, bez żadnego wysiłku i bez kosztów, pocztą elektroniczną można otrzymywać wybrane tytuły i czytać ile dusza zapragnie. Jest to naprawdę wspaniała działalność "De Facto". 
Nie ma możliwości omawiania regionalnych stowarzyszeń działających w naszym środowisku. Jest ich zbyt dużo. Samych stowarzyszeń rodziców dzieci niewidomych i słabowidzących działa pewnie kilkadziesiąt. Można i należy pokrótce omówić najważniejsze stowarzyszenia ogólnopolskie. 
 Skrótowo zaprezentuję trzy największe stowarzyszenia, które swą działalnością obejmują cały kraj, wykazują się aktywnością oraz dużym dorobkiem w pracy na rzecz niewidomych i słabowidzących. Czwarte takie stowarzyszenie - Towarzystwo Pomocy Głuchoniewidomych zaprezentowałem w rubryce "Ze słownika rehabilitacyjnego" w lutowym wydaniu "WiM" z br. 
 Z konieczności pominięte zostały stowarzyszenia rodziców dzieci niewidomych, gdyż wszystkie one mają charakter lokalny. 
 
 Polski Związek Niewidomych 
 
Powstał w 1951 r. Jest największym polskim stowarzyszeniem o charakterze samopomocowym, zrzeszającym osoby niewidome i słabowidzące. Posiada status organizacji pożytku publicznego, jest członkiem Światowej i Europejskiej Unii Niewidomych. 
Podstawową jednostką jest koło, które działa na terenie powiatu, kilku powiatów, jednego miasta lub dzielnicy wielkiego miasta. Funkcjonuje około 350 kół. Są one jednostkami organizacyjnymi okręgów, czyli organizacji wojewódzkich. Całokształtem działalności powinien kierować Zarząd Główny, który ma siedzibę w Warszawie przy ul. Konwiktorskiej 9. Piszę "powinien kierować", gdyż tak sprawę tę określa statut PZN. W praktyce Zarząd Główny zrzekł się tej roli. Od czasu kiedy w grudniu 1998 r. Nadzwyczajny Zjazd Delegatów PZN uchwalił zmianę statutu, na mocy której okręgi PZN mogły uzyskać osobowość prawną, PZN stał się faktycznie federacją regionalnych stowarzyszeń. Zarząd Główny ma niewielki wpływ i, jak się wydaje, nie chce mieć wpływu, na działalność ogniw terenowych Związku, bo tak wygodniej i działacze okręgów są zadowoleni. Niestety, stan taki nie jest korzystny, ale to już inne zagadnienie. 
PZN posiada zakłady własne, tj. trzy domy pomocy społecznej, trzy warsztaty terapii zajęciowej, trzy ośrodki leczniczo-rehabilitacyjne, zakład aktywizacji zawodowej, Centralną Przychodnię Leczniczo-Rehabilitacyjną, Ośrodek Rehabilitacji i Szkolenia w Bydgoszczy oraz Ośrodek Mieszkalno-Rehabilitacyjny w Olsztynie. W przeszłości posiadał też kilkanaście spółek, które prowadziły działalność gospodarczą i miały dostarczać środki finansowe na działalność merytoryczną. W praktyce przynosiły olbrzymie straty i zostały zlikwidowane. W 2013 r. pozostała jedna czynna spółka Zakład Produkcyjno-Handlowy Związku Niewidomych w Kielcach. Działała jeszcze jedna spółka - Wydawnictwa PZN, która jednak postawiona została w stan likwidacji. 
PZN powołał też i prowadził przez 60 lat Centralną Bibliotekę, która 1 stycznia 2013 r. została przyłączona do Głównej Biblioteki Pracy i Zabezpieczenia Społecznego Ministerstwa Pracy i Polityki Socjalnej. Stało się tak dlatego, gdyż PZN nie mógł zapewnić finansowania Biblioteki. 
PZN, podobnie jak inne organizacje działające w środowisku osób z uszkodzonym wzrokiem, pozyskuje pieniądze na realizowane zadania przede wszystkim ze środków publicznych - rządowych i samorządowych, unijnych oraz składek członkowskich i darowizn. 
Trzeba tu wyraźnie podkreślić, że stosowany system dofinansowywania zadań realizowanych przez PZN i pozostałe organizacje pozarządowe, nie stwarza dogodnych warunków ich realizacji. PZN dysponuje dość licznymi kadrami, potencjałem intelektualnym i bazą, które umożliwiają bardzo szeroką działalność rehabilitacyjną. Wszystko to jednak jest wykorzystywane w niewielkim stopniu z powodu niedostatecznych środków finansowych. 
Związek zrzesza osoby niewidome i słabowidzące z orzeczonym znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności z tytułu uszkodzonego wzroku. Celem działalności PZN-u jest: społeczna integracja członków, rehabilitacja, wyrównywanie szans w dostępie do informacji, edukacja, zatrudnienie i szeroko pojęta aktywność społeczna, a także ochrona ich praw obywatelskich. 
Ze względu jednak na system finansowania tej działalności, możliwości Związku są poważnie ograniczone. Po pierwsze zadania nie są finansowane, a tylko dofinansowywane, co wymaga własnych pieniędzy, których PZN nie posiada w dostatecznej ilości. 
Po drugie jest to system zadaniowy, w którym dofinansowanie zadań najczęściej jest przyznawane w drodze konkursów i w ramach programów, które nie zawsze odpowiadają potrzebom osób niewidomych i słabowidzących. W rezultacie nigdy nie wiadomo, na jakie zadania, w jakiej wysokości i kiedy uda się otrzymać dofinansowanie. Uniemożliwia to ciągłą działalność i zaspokajanie ważnych potrzeb rehabilitacyjnych. Na przykład trudno jest wydawać prasę środowiskową systematycznie przez cały rok, gdyż konkurs programu, w ramach którego mieści się to zadanie, rozstrzygany jest późno i trudno przewidzieć, kiedy i w jakiej wysokości środki finansowe zostaną przyznane. W rezultacie najważniejsze środowiskowe czasopismo "Pochodnia" z miesięcznika zostało przekształcone w dwumiesięcznik, a pierwszy jego numer w brajlu często ukazuje się dopiero w drugiej połowie roku. 
Ze względu na ten system trudno jest określić działalność, która będzie prowadzona w aktualnym roku, nie mówiąc nawet o najbliższych latach. Można tylko wymienić działalności, które były prowadzone z zaznaczeniem, że może również są lub będą kontynuowane. 
Najważniejszą działalnością PZN-u powinny być różnorodne, grupowe i indywidualne szkolenia rehabilitacyjne. Mam tu na myśli szkolenia z zakresu posługiwania się pismem, orientacji przestrzennej, czynności życia codziennego, posługiwania się sprzętem rehabilitacyjnym, przede wszystkim komputerowym itp. 
Duże znaczenie rehabilitacyjne powinny spełniać spotkania z nowo ociemniałymi i nowo przyjętymi do PZN-u. Podczas tych spotkań można realizować różne cele, m.in.: wstępne zorientowanie się w potrzebach nowo przyjętych członków, przekazywanie informacji dotyczących uprawnień osób niepełnosprawnych, możliwości rehabilitacji. 
 Bardzo ważną dziedziną działalności PZN-u jest organizowanie imprez o charakterze kulturalnym, prowadzenie zespołów artystycznych, organizowanie spotkań integracyjnych. 
Rolę integracyjną lokalnych grup osób z uszkodzonym wzrokiem spełniają organizowane, głównie przez koła PZN, imprezy turystyczne, przede wszystkim wycieczki autokarowe i pielgrzymki. W kilku okręgach (organizacjach wojewódzkich) działają grupy samopomocowe, tj. kluby rodziców dzieci niewidomych, grupy młodzieżowe, grupy nastawione na pomoc niewidomym w podeszłym wieku, kluby bądź sekcje niewidomych chorych na cukrzycę. 
PZN zajmuje się też zakupem psów przewodników oraz załatwianiem spraw związanych z ich szkoleniem, doszkalaniem i organizowaniem zżywania się niewidomych z psami przewodnikami. 
Istotną pomoc, głównie dzieciom i młodzieży uczącej się, ale i osobom dorosłym, stanowiło wydawanie tyflologicznych map i atlasów. Wydano wiele pojedynczych map i kilka atlasów. 
Tak samo ważną pomocą było wydawanie literatury tyflologicznej: "Zeszytów Tyflologicznych", "Materiałów Tyflologicznych", "Przeglądu Tyflologicznego", ulotek o PZN i o działalności na rzecz niewidomych w podeszłym wieku, o psach przewodnikach. 
PZN wydaje prasę dla osób z uszkodzonym wzrokiem. Dla dzieci młodszych ukazuje się "Promyczek", dla dzieci starszych "Światełko". Dla dorosłych wydaje "Pochodnię" - dwumiesięcznik oraz "Biuletyn Informacyjny Pochodni", który powinien ukazywać się dwa razy w miesiącu. Ponadto dla rodziców dzieci z uszkodzonym wzrokiem wydawany jest w zwykłym druku kwartalnik "Nasze Dzieci". 
PZN organizuje też, albo organizował w przeszłości, warsztaty plastyczne, literackie, muzyczne oraz warsztaty dla liderów młodzieżowych, prowadzi w Warszawie Centrum Informacyjno-Doradcze z zakresu rehabilitacji i trzy takie ośrodki w terenie. 
Bardzo ważną rolę rehabilitacyjną pełniła Centralna Biblioteka PZN. Jak już jednak wspomniałem, wyszła ona ze struktur PZN-u i trudno na razie przewidzieć, jak będzie wywiązywała się ze swoich zadań. 
 Do prowadzenia tak bogatej działalności rehabilitacyjnej niezbędna jest wykwalifikowana kadra. Niestety, nie ma zbyt wielu osób przygotowanych do tego typu pracy. Dlatego PZN zmuszony jest we własnym zakresie przygotowywać kadry instruktorów rehabilitacji, brajla, orientacji przestrzennej, czynności samoobsługowych itp. W przeszłości PZN prowadził takie szkolenia i, jeżeli będzie mógł zdobyć pieniądze na ten cel, pewnie będzie nadal je organizował. 
Bardzo ważną formą działalności było i może będzie doszkalanie osób pracujących z niewidomymi i słabowidzącymi: 
 - specjalistów w zakresie wczesnego wspomagania rozwoju, 
- liderów klubów i stowarzyszeń rodziców dzieci niewidomych i słabowidzących, 
- pracowników ds. rehabilitacji z jednostek PZN (okręgów, warsztatów terapii zajęciowej, ośrodków) w zakresie zasad, metod i programów rehabilitacji, 
- osób pracujących z niewidomymi seniorami, 
- nauczycieli ze szkół ogólnodostępnych, do których uczęszczają dzieci i młodzież z uszkodzonym wzrokiem. Te ostatnie szkolenia PZN organizuje, a przynajmniej w przeszłości organizował, wspólnie z ośrodkami szkolno-wychowawczymi dla niewidomych i słabowidzących. 
 Wymieniłem większość dziedzin działalności prowadzonej przez PZN. Nie jest to cała działalność i nie jest pewne, jakie działalności PZN będzie mógł podjąć w 2013 r. i w latach następnych. Będzie to zależało od możliwości finansowych oraz od stopnia zrozumienia i zaangażowania działaczy tej organizacji. 
Dodam, że PZN jest wciąż największym i najsilniejszym stowarzyszeniem działającym w środowisku osób z uszkodzonym wzrokiem, ale od lat dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia traci na znaczeniu i coraz bardziej ogranicza swoją działalność. Poważnemu zmniejszeniu uległa liczba członków PZN i z roku na rok jest ich coraz mniej, zwłaszcza całkowicie niewidomych. Świadczy to o tym, że PZN w niewielkim stopniu zaspokaja potrzeby swoich członków, potrzeby osób niewidomych i słabowidzących, a w szszególności potrzeby osób najbardziej potrzebujących pomocy, osób całkowicie niewidomych. 
 
Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi 
 
Towarzystwo posiada status organizacji pożytku publicznego. Jest jedną z najstarszych organizacji pozarządowych w Polsce. Powstało w 1908 r. tj. jeszcze w okresie zaborów, a kilka lat później nakreślono zadania Towarzystwa. Czytamy: 
"Towarzystwo może: zakładać i prowadzić przytułki, ochronki i szkoły z wykładowym językiem polskim, warsztaty, biura pośrednictwa pracy, czytelnie, biblioteki, ambulanse, lecznice, szpitale itd. Może również urządzać dla ociemniałych odczyty, koncerty, wycieczki, prowadzić drukarnię, udzielać pożyczek itd., słowem może otoczyć ich opieką rozumną i celową w najobszerniejszym zakresie, rozciągając przy tym działalność swoją na całe Królestwo". 
Pamiętamy, że był to zabór rosyjski. Zgodę władz carskich na nauczanie w języku polskim należy uznać za wielki sukces. Fakt skutecznego starania się o tę zgodę, świadczy o zaangażowaniu Towarzystwa również w walkę o polskość. 
Towarzystwo powstało dzięki staraniom Róży Czackiej, ociemniałej wielkiej społecznicy i patriotki. Była osobą głęboko wierzącą. Dodam, że toczy się jej proces kanonizacyjny. W 1918 r. założyła Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża, które miało współdziałać w pracy wychowawczej, edukacyjnej i rehabilitacyjnej prowadzonej przez Towarzystwo. Zgromadzenie w dalszym ciągu zajmuje się niewidomymi dziećmi i młodzieżą. Angażuje się również w działalność na rzecz dorosłych niewidomych. 
Towarzystwo nadal cieszy się wielkim uznaniem i szacunkiem w kraju i zagranicą. Prowadzi bardzo szeroką, ważną i pożyteczną działalność. Podstawowym zadaniem Towarzystwa jest wychowanie, nauczanie i rehabilitacja niewidomych i słabowidzących dzieci oraz młodzieży. Cel ten realizuje przede wszystkim Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Laskach. Ośrodek prowadzi w Laskach i w innych miejscowościach placówki opiekuńcze i edukacyjne: 
- Dom Dziecka Niewidomego na Saskiej Kępie w Warszawie, 
- przedszkole, 
- placówkę wczesnego wspomagania rozwoju niewidomego dziecka w Laskach i jej filię w Gdańsku-Sobieszewie, 
- szkołę podstawową, 
- szkołę podstawową specjalną w Rabce, 
- Dział Głuchoniewidomych, 
- gimnazjum, 
- gimnazjum specjalne, 
- szkołę zawodową (rękodzielnik wyrobów włókienniczych i ślusarz), 
- szkołę zawodową specjalną (dziewiarz maszynowy, ślusarz, introligator, koszykarz, plecionkarz), 
- technikum masażu, 
- technikum dla niewidomych. 
W Ośrodku prowadzone są różnorodne, bogate zajęcia internatowe i pozalekcyjne. 
Prowadzone są także zajęcia w szkole muzycznej i ognisku muzycznym w trzech działach: podstawowym, umuzykalniającym i muzykoterapeutycznym. Wychowankowie uczą się gry na fortepianie, organach, flecie poprzecznym, gitarze, skrzypcach, altówce, trąbce oraz perkusji. Poza tym w ramach szkoły muzycznej prowadzone są przedmioty specjalistyczne: muzykografia, gra liturgiczna, fortepian z zasadami muzyki, emisja i terapia głosu, nauka akompaniamentu oraz improwizacje fortepianowe. Uczniowie mają możliwość regularnych konsultacji u wybitnych specjalistów z dziedziny metodyki nauczania gry na fortepianie. 
Głównymi celami wychowawczymi Ośrodka są: wychowanie religijne, społeczno-moralne, patriotyczne, estetyczne i kulturowe, a przez to przygotowanie do życia samodzielnego i społecznie wartościowego. 
Oprócz działalności na rzecz niewidomych dzieci i młodzieży, Towarzystwo udziela pomocy w różnych formach dorosłym osobom z uszkodzonym wzrokiem. 
Kolejną, ważną formą działalności Towarzystwa jest Dział Niewidomych Dorosłych prowadzony w ścisłej współpracy ze Zgromadzeniem Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża. Dział ten współpracuje z Krajowym i Diecezjalnym Duszpasterstwem Niewidomych, podejmuje działania na rzecz środowiska niewidomych: absolwentów Lasek i innych ośrodków, członków Polskiego Związku Niewidomych oraz osób nowo ociemniałych. Dział ten prowadzi działalność charytatywną na rzecz środowiska niewidomych i świadczy różnego typu pomoc doraźną - zakupy, sprzątanie, sprawy lekarskie, urzędowe itp. Na terenie Warszawy prowadzi stołówkę, z której korzystają mieszkanki domu przy ul. Piwnej, osoby przychodzące z miasta oraz osoby, którym posiłki dostarczane są do domu. Pomocą objęte są osoby starsze, chore, samotne oraz niektóre rodziny wielodzietne. 
 Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi prowadzi też następujące placówki: 
 a) Zakład Opiekuńczo-Rehabilitacyjny dla Niewidomych Kobiet w Żułowie, który ma status domu pomocy społecznej oraz Warsztaty Terapii Zajęciowej funkcjonujące przy tym zakładzie, 
b) Dom dla Niewidomych Mężczyzn w Niepołomicach, 
c) Ośrodek Rehabilitacyjno-Wypoczynkowy w Sobieszewie dysponujący 102 miejscami, w którym organizowane są turnusy rehabilitacyjne i wypoczynek. 
Zgromadzenie udziela też pomocy niewidomym w innych krajach. A oto zagraniczne placówki, w działalność których angażują się Siostry Franciszkanki Służebnice Krzyża: we Włoszech (Asyż), w Indiach (Bangalore i Kotagiri), na Ukrainie (Stary Skałat, Charków, Żytomierz), w RPA (Siloe) oraz w Rwandzie (Kibeho). 
 
 Stowarzyszenie Kultury Fizycznej Sportu i Turystyki Niewidomych i Słabowidzących "Cross" 
 
Stowarzyszenie powstało w 1991 r. Jest organizacją pożytku publicznego. Głównym celem Stowarzyszenia jest propagowanie i rozwijanie kultury fizycznej, sportu, turystyki oraz czynnego wypoczynku wśród dzieci, młodzieży i dorosłych osób z uszkodzonym wzrokiem. 
"Cross" zrzesza kilka tysięcy członków w klubach działających w większych miastach na terenie kraju. W klubach istnieją sekcje sportowe, w których odbywają się zajęcia i treningi. Prowadzą je przygotowani do tej pracy instruktorzy i trenerzy. Zawodnicy podnoszą sprawność fizyczną. Najlepsi reprezentują kluby na zawodach ogólnopolskich i międzynarodowych, z paraolimpiadami włącznie. 
W Stowarzyszeniu działają sekcje, m.in.: szachowa, kolarstwa tandemowego, brydżowa, warcabowa, kajakarska, lekkoatletyczna, żeglarska, kręglarska, pływacka i tańca sportowego. 
Stowarzyszenie prowadzi szkolenia dla początkujących oraz dla zaawansowanych. Ich celem jest zdobywanie i doskonalenie umiejętności w wybranej dyscyplinie sportowej i kształcenie kadry. 
Zajęcia i treningi prowadzą trenerzy, instruktorzy sportowi, turystyczni i tyflopedagodzy. Dla sprawdzenia postępów w treningach organizowane są cykle zawodów. Ich celem jest też tworzenie warunków współzawodnictwa sportowego i podnoszenie kwalifikacji. Udział w zawodach sprzyja uzyskiwaniu dobrych efektów rehabilitacyjnych i sportowych. 
"Cross" organizuje też ogólnopolskie obozy sportowe, letnie i zimowe dla dzieci, młodzieży i dorosłych. Ich celem jest edukacja z zakresu aktywnego spędzania czasu, rozwoju kultury fizycznej, organizacji imprez turystycznych oraz pomoc w wyborze sposobu na interesujące zagospodarowanie czasu wolnego. Obozy dają młodzieży możliwość poznania środowiska osób z uszkodzonym wzrokiem, a także uczą zasad współżycia w grupie. 
 Ważnym zadaniem Stowarzyszenia jest organizacja imprez turystycznych. Są one ważnym czynnikiem integracyjnym, przyczyniają się do zaspokajania potrzeb zdrowotnych, poznawczych, psychicznych i społecznych. 
"Cross" Podejmuje też inne zadania, które nie wiążą się bezpośrednio ze sportem czy turystyką. Wynika to z systemu finansowania działalności rehabilitacyjnej, z systemem zadaniowym. Wiele organizacji pozarządowych podejmuje działalność, która nie jest zgodna z celami ich działania, jeżeli tylko można pozyskać pieniądze na ich finansowanie. Niestety z wielu względów nie jest to korzystne, ale odpowiedzialność za taki stan rzeczy ciąży na prawodawcach, a nie na działaczach i pracownikach organizacji pozarządowych. One muszą działać w takich warunkach, jakie zostały stworzone. 
Działalność Stowarzyszenia jest ważnym ogniwem organizacyjnym kompleksowej rehabilitacji osób z uszkodzonym wzrokiem. Stwarza warunki zrzeszania się i wspólnej działalności w atrakcyjnych dziedzinach. 
 
Fundacje 
 
Są organizacjami pozarządowymi. Funkcjonują w trzecim sektorze i podejmują różnorodne działalności. Praca na rzecz osób niepełnosprawnych, w tym niewidomych i słabowidzących, nie jest dominującą dziedziną ich działalności. W środowisku osób z uszkodzonym wzrokiem działa jednak wiele fundacji. Dlatego mogą one przyczyniać się do zaspokajania ich potrzeb. Z tych względów informację o nich zamieszczam w rubryce "Ze słownika rehabilitacyjnego". 
Zasady tworzenia i funkcjonowania fundacji określa USTAWA z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach. Czytamy: 
 
"Art. 1. 
(1) Fundacja może być ustanowiona dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, w szczególności takich, jak: ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska oraz opieka nad zabytkami". 
W formule tej mieści się świetnie działalność na rzecz osób niepełnosprawnych, w tym niewidomych i słabowidzących. 
Czytamy dalej: 
 
 "Art. 2. 1. Fundacje mogą ustanawiać osoby fizyczne niezależnie od ich obywatelstwa i miejsca zamieszkania bądź osoby prawne mające siedziby w Polsce lub za granicą. 
2. Siedziba fundacji powinna znajdować się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej". 
I jeszcze jeden artykuł: 
 
 "Art. 3. 
1. Oświadczenie woli o ustanowieniu fundacji powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Zachowania tej formy nie wymaga się, jeżeli ustanowienie fundacji następuje w testamencie. 
2. W oświadczeniu woli o ustanowieniu fundacji fundator powinien wskazać cel fundacji oraz składniki majątkowe przeznaczone na jego realizację. 
3. Składnikami majątkowymi, o których mowa w ust. 2, mogą być pieniądze, papiery wartościowe, a także oddane fundacji na własność rzeczy ruchome i nieruchomości". 
 
Dalej dowiadujemy się, że "Fundator ustala statut fundacji, określający jej nazwę, siedzibę i majątek, cele, zasady, formy i zakres działalności fundacji, skład i organizację zarządu, sposób powoływania oraz obowiązki i uprawnienia tego organu i jego członków". 
 
Jak widzimy, fundacje różnią się od stowarzyszeń przede wszystkim tym, że nie zrzeszają członków. Fundację może powołać nawet tylko jedna osoba fizyczna lub prawna. Nie muszą natomiast różnić się rodzajem działalności. W naszym środowisku działają fundacje i stowarzyszenia. Prowadzą one podobną działalność. Jednak fundacje podejmują zadania w znacznie mniejszym zakresie niż stowarzyszenia, zwłaszcza te wielkie. 
 Fundacje, podobnie jak stowarzyszenia, mogą posiadać status organizacji pożytku publicznego. 
Jak już wspomniałem, w naszym środowisku działa wiele fundacji. Trudno ustalić ich liczbę, gdyż nie wszystkie mają w nazwie określenia: "niewidomi", "słabowidzący", "osoby z uszkodzonym wzrokiem" lub podobne. 
Jako przykłady wymienić można: 
- Fundację Instytut Rozwoju Regionalnego z siedzibą w Krakowie, Regionalną Fundację Pomocy Niewidomym z siedzibą w Chorzowie, Fundację Vis Maior z siedzibą w Warszawie, Fundację "Szansa", z siedzibą w Warszawie, Fundację Polskich Niewidomych i Słabowidzących "Trakt" z siedzibą w Warszawie, Fundację na rzecz Edukacji i Upowszechniania Czytelnictwa Osób Niewidomych i Słabowidzących KLUCZ z siedzibą w Warszawie, 
- Fundację Audiodeskrypcja z siedzibą w Białymstoku. 
 
 Organizacje pożytku publicznego 
 
Mogą to być fundacje i stowarzyszenia, które prowadzą określoną działalność w dziedzinie ważnej z punktu widzenia społecznego. 
Zasady i cele ich działania określa USTAWA z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. 
A oto postanowienia tej ustawy, które ułatwią zrozumienie istoty działania organizacji pożytku publicznego: 
 
Dział I Przepisy ogólne 
 
Art. 1. 
 
1. Ustawa reguluje zasady: 
1) prowadzenia działalności pożytku publicznego przez organizacje pozarządowe i korzystania z tej działalności przez organy administracji publicznej w celu wykonywania zadań publicznych 
2) uzyskiwania przez organizacje pozarządowe statusu organizacji pożytku publicznego oraz funkcjonowania organizacji pożytku publicznego 
3) sprawowania nadzoru nad prowadzeniem działalności pożytku publicznego. 
2. Ustawa reguluje również warunki wykonywania świadczeń przez wolontariuszy oraz korzystania z tych świadczeń. 
 
Art. 3. 
 
1. Działalnością pożytku publicznego jest działalność społecznie użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych określonych w ustawie. 
2. Organizacjami pozarządowymi są, niebędące jednostkami sektora finansów publicznych, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, i niedziałające w celu osiągnięcia zysku, osoby prawne lub jednostki nieposiadające osobowości prawnej utworzone na podstawie przepisów ustaw, w tym fundacje i stowarzyszenia, z zastrzeżeniem ust. 4. 
3. Działalność pożytku publicznego może być prowadzona także przez: 
1) osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego 
2) stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego. 
 
Organizacje pożytku publicznego mogą działać w wielu dziedzinach i korzystają z niektórych uprawnień, np. jednego procentu podatku osób, które odpowiednio wypełnią swój PIT. Należy dodać, że jest to część podatku należna państwu, a więc nie pomniejsza dochodów ofiarodawców. 
 
aaa 
2.2. Z komputerem za pan brat (cz. 6) 
Zbigniew Sobek 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
W ostatniej części moich komputerowych wspomnień opiszę bardzo przydatny instrument dla niewidomego, jakim według mnie jest wirtualny most komunikacyjny między dwoma komputerami. Stwarza on możliwość porozumiewania się na bieżąco między właścicielami obu komputerów, a także wykonywanie aktualnych czynności na naszym PC przez osobę będącą z nami w łączności. 
Aby taki most funkcjonował, konieczne jest zainstalowanie na obu komputerach programu TeamViewer i programu Skype. Mnie lepiej się pracuje na nieco starszych wersjach Skype, bo są one dla osoby z dysfunkcją wzroku prostsze i szybsze w obsłudze niż te najnowsze. W każdej ze znanych mi wersji możliwe i pożądane dla osoby niewidomej jest uruchomienie skrótów klawiszowych obsługujących konkretnie program Skype. Po nawiązaniu łączności głosowej za jego pośrednictwem z partnerem, ten następnie uruchamia dodatkową łączność dzięki pulpitowi zewnętrznemu (TeamViewer) i w ten sposób może ta druga osoba kontrolować nie tylko całą instalację naszego komputera, ale na bieżąco obserwować nasze wszelkie ruchy na klawiaturze. Jest to ważne dla nas w przypadku, kiedy chcielibyśmy się czegoś od naszego partnera nauczyć, czyli taki most ma wielkie walory szkoleniowe. Dzięki temu można prowadzić indywidualne nauczanie niewidomego bez konieczności organizowania szkoleń gdzieś w terenie, a dodatkowo nie ma potrzeby zapoznawania się z innym PC, inną klawiaturą itp. 
Stosowałem wielokrotnie sesje łączności i każdorazowo odnosiłem duże korzyści. Do obsługi programu Skype mogę polecić małe słuchawki douszne z kauczukową tulejką, wprowadzaną do kanału słuchowego uszu. Słuchawki te nie uwierają nas w uszy i odbieramy bodźce słuchowe z otoczenia bez większych ograniczeń. W moim przypadku nie sprawdziły się słuchawki z dużymi muszlami słuchawkowymi, zintegrowane z mikrofonem. W obu parach, jakie miałem, w dość szybkim czasie psuła się jedna z nich lub mikrofon przestawał działać. Obecnie stosuję bardzo mały mikrofon zewnętrzny, z gąbkową otuliną ochronną, który przypinam klamerką tuż obok klawiatury. Pozostaje on tam i nie przeszkadza, niezależnie od tego, czy używam Skype, czy nie. 
Bardzo przydatne okazuje się posługiwanie kilkoma paluszkami USB o różnej pojemności pamięci, gdyż zarówno do słuchania muzyki i audiobooków jest to wersja wiele wygodniejsza i bardziej uniwersalna niż stosowanie nagrywania na płyty CD-RW. Te ostatnie jednak stosuję do nagrywania i odsłuchiwania próbnego muzyki w celu wychwycenia fragmentów, które muszę jeszcze poprawić. 
Obecnie odszedłem już prawie całkowicie od nagrywania muzyki na płyty CD-R w formacie audio, gdyż duża ilość płyt utrudnia wyszukiwanie. Praktyczniejsze okazuje się stworzenie dużego archiwum z muzyką i "książkami mówionymi" na dysku zewnętrznym i pobieranie na paluszek USB wybranych plików. Procedurę tę można powtarzać wielokrotnie. 
Na paluszek USB przenoszę dane poufne, zakodowane na PC, jeżeli na dłuższy czas oddaję komputer do kontroli i nowych instalacji. Po dokonaniu potrzebnych czynności ponownie wprowadzam dane do komputera. 
Wielokrotnie stosowałem program Switch Sound File Converter do przekonwertowywania różnych formatów muzycznych czy szerzej mówiąc dźwiękowych na mp3. Czasami udaje mi się pozyskać plik dźwiękowy w formacie Flack lub innym, a do odsłuchiwania na wieży stereofonicznej muszę zamienić go na mp3. Program ten działa także w kierunku odwrotnym. Przy jego użyciu można również zmieniać częstotliwość próbkowania pliku dźwiękowego, zmieniając jego wskaźnik z wzorcowego 128 na potrzebny. 
Gdyby ktoś z czytelników "WiM" chociaż w minimalnym stopniu skorzystał z moich wspomnień w celu usprawnienia warsztatu komputerowego, miałbym satysfakcję. Jeżeli Szanowni Czytelnicy będą chcieli zadać mi jakieś pytania, proszę pisać na adres redakcji, która mi je przekaże. 
 
 aaa 
2.3. Klucze do samodzielności (cz. 3) 
Przyczyny błędnych poglądów 
Radosław Kłódka 
 
Źródło: www.klucz.org.pl 
 
W drugiej części naszych rozważań czytelnicy mogli dowiedzieć się, ile funkcjonuje błędnych poglądów na temat niewidomych. Chyba tylko jeszcze osoby chore psychicznie mogą pod tym względem skutecznie rywalizować z niewidomymi. Na ich temat też fantazja ludzka wymyśliła mnóstwo prawdziwych i nieprawdziwych opinii, które przejawiają się, m.in. w dowcipach, a także w uprzedzeniach, obawach, złośliwościach. 
Wiemy też, że nieprawdziwe opinie i poglądy na temat niewidomych są przyczyną niekorzystnych postaw, nie służą niewidomym i ich rehabilitacji. Zrozumienie zachowań i poglądów ludzkich jest konieczne do układania z nimi właściwych stosunków. Aby jednak je zrozumieć, trzeba zastanowić się nad tym, skąd one się biorą, co jest ich przyczyną, czy dadzą się racjonalnie wytłumaczyć. Jeżeli tak, zostanie znaleziony klucz do zamkniętych drzwi i dadzą się one otworzyć. Ma to wielkie znaczenie dla psychicznej i społecznej rehabilitacji niewidomych. 
 
Skłonność do uogólnień 
 
Funkcjonowanie społeczne, wzajemne komunikowanie się między ludźmi, wymiana poglądów i opinii bardzo często polega na operowaniu gotowymi schematami, stereotypami, utartymi poglądami i zwrotami językowymi. Zdecydowana większość wypowiedzi, poglądów, postaw jest naśladownictwem, powtarzaniem za innymi. 
Wszyscy, w mniejszym lub większym stopniu, w życiu codziennym, w rozmowach, dyskusjach, wymianie informacji posługujemy się schematami myślowymi, stereotypami, utartymi poglądami, zwrotami, szablonami, do których przyrównujemy różne sytuacje. Jeżeli jakieś fakty, spostrzeżenia, uwagi i opinie nie pasują do zakodowanych schematów, często nie są zauważane. Są pomijane, jakby nie istniały, albo postrzegane błędnie, tak aby były zgodne z naszymi poglądami. Prawdę tę dobrze odzwierciedla powiedzenie: "Słyszy to, co chce słyszeć". Takimi schematami są różne powiedzenia, zwroty, porzekadła, przysłowia. Nie muszą one być prawdziwe, a często są sprzeczne. "Działa, jak czerwona płachta na byka" - to powiedzenie wszyscy doskonale rozumieją, chociaż jest ono błędne. Otóż na byka działa poruszająca się płachta, przy czym jej kolor jest obojętny. Czerwona płachta natomiast świetnie działa na obserwatorów corridy. Powiedzenia: "cyganisz", "cygaństwo" mają swoje korzenie w uprzedzeniach etnicznych. Podobnie: "ma żydowską głowę", "leniwy jak Murzyn", Niemcy są tacy, a Ukraińcy jeszcze inni. Nie udawaj Greka. Szkoci i Krakowianie są skąpi. Są to schematy, które powstały na skutek uogólnienia jakichś jednostkowych przykładów i ich powielania, aż utrwalą się w zbiorowej świadomości w postaci stereotypów. 
Przecież wszyscy przedstawiciele tak naznaczonych narodów nie mogą i nie są jednakowi. W każdym narodzie można znaleźć ludzi porządnych i ostatnich drani, ludzi zdolnych do bezgranicznego poświęcenia dla innych i osobników zdolnych do każdej zbrodni. 
Jak już wspomniano, utrwalone w różnych stereotypach i schematach poglądy są często sprzeczne. Myślenie schematami jednak z jednej strony ułatwia funkcjonowanie w codziennej rzeczywistości, z drugiej zaś ogranicza kształtowanie prawdziwego, obiektywnego obrazu świata. Nie wymaga ono wysiłku, jest wygodne, ułatwia życie, ale hamuje postęp. Umożliwia bowiem funkcjonowanie w świadomości społecznej wielu nieprawdziwych poglądów, opinii, uprzedzeń itp. przez setki lat. Dotyczą one uprzedzeń rasowych i etnicznych, kobiet i mężczyzn, religii, polityki, osób niepełnosprawnych i chyba wszystkich dziedzin życia. 
Niemal każde potoczne uogólnienie sporadycznych spostrzeżeń jest karykaturą rzeczywistości i to niezależnie do czego się odnosi. Takich karykaturalnych uogólnień, odnoszących się do osób niepełnosprawnych, funkcjonuje szczególnie dużo. Wynika to stąd, że niepełnosprawność jest często dobrze widoczna, łatwo zauważalna, a inne cechy nie. 
Niepełnosprawni traktowani są podobnie jak grupy mniejszościowe. Jeżeli jakaś cecha wystąpi u jednego przedstawiciela grupy, przypisywana jest całej grupie. Stereotypy niewidomego żebraka, grajka, jasnowidza są karykaturalnymi uogólnieniami, mającymi bardzo mało albo nic wspólnego z prawdą o niewidomych. 
 
Drugą przyczyną błędnych poglądów jest trudność zrozumienia niektórych zdarzeń. 
Tadeusz Majewski w "Psychologii niewidomych i niedowidzących" (PWN Warszawa 1983) pisze: 
"Błędne poglądy zrodzone w świadomości ludzi dawnych czasów wynikały stąd, że ówczesny człowiek nie potrafił odpowiedzieć sobie na wiele pytań, jakie nasuwali niewidomi, jak też sama ślepota. Podobnie jak inne zjawiska, "tajemnice" związane ze ślepotą starano się tłumaczyć odwołując się do sił nadprzyrodzonych. Dotyczyły one zarówno pochodzenia ślepoty, jak też psychicznych właściwości niewidomych. Ponieważ nie potrafiono wyjaśnić, dlaczego dziecko rodzi się niewidome lub ustalić przyczynę utraty przez nie wzroku - tłumaczono to przekleństwem lub karą Bożą za grzechy, przeznaczeniem itp." 
Na powstawanie błędnych wyobrażeń i poglądów na temat niewidomych miały też wpływ warunki ich życia. A oto, co na ten temat pisze Tadeusz Majewski w "Psychologii niewidomych i niedowidzących": "Na błędne poglądy na temat niewidomych miał także wpływ brak wychowania i rehabilitacji osób dotkniętych ślepotą. Zaniedbania środowiskowe i izolacja społeczna powodowały to, że większość niewidomych nie miała warunków do osiągnięcia przeciętnego rozwoju psychicznego i społecznego, a często nawet fizycznego. Niekorzystna sytuacja ludzi pozbawionych wzroku powodowała w dawnych czasach to, że mogły wystąpić istotne różnice w sensie ujemnym w porównaniu z widzącymi". 
Tak więc schematy myślowe, skłonność do uogólnień kształtowały i kształtują poglądy na temat niewidomych. Piszę: "i kształtują", bo pod tym względem współczesny człowiek nie różni się aż tak bardzo od tego, który żył w XIX czy XV wieku. 
 
Trzecią fundamentalną przyczyną błędnych poglądów na temat niewidomych jest światło i wzrok, które tak wiele znaczą dla większości ludzi, że nie potrafią sobie wyobrazić życia bez nich. I nie ma co się dziwić, bo światło jest warunkiem życia, warunkiem posługiwania się wzrokiem. 
Szczególnie duże znaczenie wzrok ma w życiu człowieka. Jest on zmysłem dominującym, dalekiego zasięgu, pozwalającym na bardzo łatwą, dokładną orientację w otoczeniu. U różnych gatunków zwierząt mogą dominować inne zmysły, np. węch u psa czy słuch u nietoperza. Człowiek natomiast zdecydowaną większość (według szacunków aż 85%) pozasłownych informacji z otoczenia odbiera przy pomocy wzroku. Niemal wszystko, co człowiek stworzył, czym się posługuje, wymaga wzroku. Środki transportu, znaki drogowe, pismo, telewizja, barwna odzież, obrazy i wiele innych postrzegane są przy pomocy wzroku. 
Niektóre obiekty: bardzo duże, np.: łańcuchy gór, budynki, bardzo małe - bakterie, owady, odległe - gwiazdy, planety, kruche - bańka mydlana, gorące, bardzo zimne i przedmioty w ruchu nie poddają się oglądowi przy pomocy żadnego innego zmysłu. Można je poznawać, z wyjątkiem gorących i bardzo zimnych, tylko przy pomocy wzroku. 
Wzrok, ze względu na łatwość posługiwania się, precyzję spostrzeżeń, daleki zasięg stał się nie tylko najważniejszym, dominującym u człowieka. Jest on jakby cenzorem informacji uzyskiwanych przy pomocy pozostałych zmysłów. Jeżeli do sali wypełnionej ludźmi, wejdzie jakaś osoba i odezwie się, mimo że zostanie rozpoznana po głosie, i tak wszyscy spojrzą i upewnią się co do prawdziwości rozpoznania. Tak samo, jeżeli upadnie szklanka na podłogę, większość ludzi po wydanym dźwięku potrafi rozpoznać, że to szklanka upadła i że się rozbiła, ale i tak każdy spojrzy, żeby się upewnić. 
Światło to bezpieczeństwo, radość, piękno. Ciemność natomiast - lęk, strach, zagrożenie, poczucie bezradności. W dawnych tysiącleciach, kiedy ludzie żyli w jaskiniach, to światło umożliwiało im obronę przed drapieżcami i zdobywanie pożywienia. Kiedy noc się kończyła, kończyła się też trwoga. Można było zacząć myśleć o zbieraniu pożywienia, o polowaniu i żyć pełnią życia, aż do następnej nocy. Dlatego do dzisiaj większość ludzi nie czuje się dobrze w ciemnościach, niektórzy wręcz boją się ciemności. Ten lęk został ukształtowany u zarania życia człowieka i został jako atawizm do czasów nam współczesnych. Występuje on bardzo wyraźnie u dzieci. Dziecko położone spać w ciemnym pomieszczeniu w pewnych okolicznościach przeżywa lęki, czuje się pozbawione opieki, miłości. Błędy wychowawcze, w wielu przypadkach, przyczyniają się do utrwalania tego lęku. Na szczęście obecnie wyraźnie zanika straszenie dzieci najdziwaczniejszymi stworami, które działają w ciemnościach. 
Zastanowienie się nad językiem, którym się posługujemy, ułatwi zrozumienie znaczenia wzroku i światła dla człowieka. Wiele określeń bowiem wywodzi się z historycznych uwarunkowań i odnosi do światła i ciemności. 
Jeżeli ktoś jest mądry - mówimy "światły". Jeżeli na czyjejś twarzy widoczna jest radość - mówimy, że ma promienną twarz, gdy dla kogoś przewidujemy dobrą przyszłość - mówimy, że ma on świetlaną przyszłość. Człowiek wykształcony, mądry, jest człowiekiem oświeconym, światłym. Anioły to duchy jasności. Mieliśmy w historii całą epokę, określaną "oświecenie". Za zmarłych modlimy się słowami: "...a światłość wiekuista niechaj im świeci..". W Wielką Sobotę mamy Liturgię światła. Jezus jest światłością świata. Jan Paweł II dodał część Różańca zwaną tajemnicami światła. 
Przeciwnie, to co jest złe, głupie, nieprzyjemne, niemiłe określamy słowami wywodzącymi się od ciemności. Diabeł to duch ciemności, człowiek głupi to ciemny, ciemniak, w średniowieczu panowała ciemnota albo mroki, brzydkie jak noc listopadowa i tym podobne. Język taki kształtuje świadomość społeczną i każdego z nas. Doświadczenia związane ze światłem i ciemnością oraz wywodzące się z nich określenia przenoszone są na niewidomych i kształtują poglądy na ich temat. 
Człowiek głupi, niewykształcony to ciemny. Ale słowo ciemny to również synomim słów ślepy, niewidomy. Więc ciemnota, głupota i ślepota są to jakby synonimy. Stąd, jeżeli ktoś traci zdrowy rozsądek, bo zakochał się bez pamięci - mówimy, że miłość go zaślepiła. Tak samo wściekłość zaślepia i człowiek nie wie, co robi. Następuje też zaćmienie umysłu, jak zaćmienie słońca. 
Niestety, do kształtowania błędnych poglądów na temat niewidomych przyczyniali się też tyflopsychologowie. Niektórzy z nich uważali, że brak wzroku, brak bodźców świetlnych wpływa na psychikę, która u niewidomych różni się od psychiki osób widzących. Jeszcze jeden cytat z "Psychologii niewidomych i niedowidzących" Tadeusza Majewskiego, który przytacza opinie dawnych tyflopsychologów. Czytamy: 
"Dlatego też od początków psychologii niewidomych jednym z zasadniczych problemów była sprawa odrębności niewidomych. Tyflopsychologowie z XIX, a zwłaszcza z XX wieku starali się rozstrzygnąć ten zasadniczy problem, czy psychika niewidomych jest różna od psychiki widzących, jakie są odrębności strukturalne, czy niewidomy jest innym typem itd. Wielu z nich wypowiadało się pozytywnie w tej sprawie. 
Dla przykładu można wymienić W. Steinberga (1917), który pisał: "Niewidomy jest raz na zawsze typem odrębnym. Oko jest najważniejszym narządem poznania świata zewnętrznego, a ponieważ spostrzeżenia wchodzą jako element składowy złożonych zjawisk psychicznych, ma ono również znaczenie dla ogólnego życia psychicznego. Wpływ braku wzroku sięga aż do czynności czysto intelektualnych" (cyt. za: K. Brklen, 1924, s. 6). 
 Podobnie K. Brklen (1924, s. 8) twierdził, że "Niewidomy jak to bezsprzecznie wynika z naszych rozważań jest typem odrębnym. Raz, że brakuje mu spostrzeżeń, na których opiera się życie psychiczne człowieka normalnego, poza tym, ponieważ całkowicie odmienne wrażenia przekazane przez pozostałe zmysły grają tę samą rolę w kształtowaniu osobowości, jak wrażenia wzrokowe". 
 
W kształtowaniu błędnych poglądów na temat niewidomych i wzmacnianiu tych, które zostały ukształtowane w przeszłości, miały i mają wpływ organizacje działające na rzecz niewidomych. 
 W XIX wieku organizacje te wydawały broszury, których celem było pozyskiwanie pieniędzy na działalność na rzecz niewidomych. Bywało, że pierwsza strona takiej broszury była zamalowana na czarno. Miało to uświadamiać ludziom, do których broszura była adresowana, jak "czarne" jest życie niewidomych. 
Inną formą utrwalania takich poglądów było nadawanie instytucjom i organizacjom działających na rzecz niewidomych nazw odnoszących się bezpośrednio do światła, np. "Latarnia" czy "Gwiazda zaranna". Ślady tych tendencji przetrwały do czasów współczesnych. PZN np. wydaje "Pochodnię", "Promyczek" i "Światełko", a do niedawna wydawał też "Nasz świat". Ta ostatnia nazwa, wprawdzie nie odnosi się do światła, ale zwraca uwagę na coś, co nie istnieje - na odrębny świat niewidomych. A całkiem współczesny przejaw omawianej tendencji do odwoływania się do odrębności jest "Tyfloświat" wydawany przez Fundację Instytut Rozwoju Regionalnego i nadanie nazwy "Światłownia" kawiarni powołanej przez spółdzielnię socjalną w Bydgoszczy. 
 
Do tych historycznych uwarunkowań, do doświadczeń gatunku ludzkiego, należy dodać doświadczenia każdego człowieka. Każdy bowiem, w swoim życiu, znajduje potwierdzenia tych zakodowanych w jego psychice doświadczeń gatunku ludzkiego. Każdemu zdarzyło się boleśnie uderzyć, kiedy musiał funkcjonować w ciemnościach. Zdarzyło się coś przewrócić, potrącić, wylać. Rezultat takich doświadczeń świetnie wpisuje się w doświadczenia historyczne i utrudnia zrozumienie osób niewidomych, zatrzaskuje jakieś drzwi przed nimi. 

Omówiłem trzy zasadnicze przyczyny błędnych poglądów, które występowały w przeszłości. Obecnie sytuacja uległa poważnym zmianom, niestety, nie zawsze na lepsze. 
Obecnie wielki wpływ na kształtowanie różnych poglądów, w tym poglądów na temat niewidomych mają środki przekazu i sztuka filmowa. 
Kornelia Czerwińska w "Wychowanie na co dzień" numer 7/8 2007 r. poświęca sporo uwagi środkom przekazu, których działalność służy utrwalaniu stereotypów. 
 Czytamy: 
"W nowoczesnym społeczeństwie większość stereotypów przekazywanych jest przez mass media - literaturę, telewizję, kino, gazety, pocztę elektroniczną, ulotki i naklejki samochodowe. Fakt, że środki masowego przekazu stanowią ważne zbiorowe składnice stereotypów grupowych, uznawany jest bez wahania przez tych, którzy śledzą z uwagą sposoby portretowania grup społecznych i ich członków w mediach, a także przez badaczy, którzy zajmują się kodyfikacją owych reprezentacji (Stangor, Schaller 1999, s. 22)". 
I dalej: 
"E. Sienicka (2002) analizując sposoby prezentowania niepełnosprawnych przez telewizję, wskazała częste przedstawianie osób z uszkodzonym wzrokiem jako przedmiot drwin (np. komedia "Nic nie widzę, nic nie słyszę", gdzie niewidomy i niesłyszący zostają wplątani w morderstwo, a ich zachowanie świadczy o bezradności i niskiej inteligencji)". 
 Kolejny cytat: 
 "Czasami jednak dążenie do wykreowania pozytywnego wizerunku osoby niewidomej sprawia, że przypisywane są jej właściwości pozytywne, ale nieprawdziwe. Przykładem takiego przekazu jest spot telewizyjny przygotowany w ramach programu "Sprawni w pracy", w którym niewidoma recepcjonistka rozpoznaje osoby po odgłosie ich kroków. Aby przełamywać poprzez media społeczne stereotypy, należy posiadać odpowiednią wiedzę o specyfice funkcjonowania osoby niepełnosprawnej, w przeciwnym bowiem razie, możemy jedynie doprowadzić do ugruntowania u odbiorców obiegowych opinii o niepełnosprawnych". 
A oto bardzo aktualne przedsięwzięcie z tej dziedziny. W Lublinie w 2013 r. powstaje film, jak podała prasa, inspirowany prawdziwą historią o lubelskim nauczycielu, który ukrywał przed wszystkimi, że traci wzrok. 
Czytamy: "Maciej Białek uczy historii w VIII LO w Lublinie. Przez lata ukrywał przed wszystkimi, że traci wzrok, a później to, że przestał cokolwiek widzieć. Właśnie jego historię opowiedzieć ma nowy film "Carte Blanche", którego premiera zaplanowana jest na jesień przyszłego roku". 
Można z całą odpowiedzialnością powiedzieć, że najprawdopodobniej nie będzie to film prawdziwy, gdyż zasadza się na błędnej ocenie możliwości osoby ociemniałej. Jeżeli twórcy filmu trzymać się będą informacji: "Przez lata ukrywał przed wszystkimi, że traci wzrok, a później to, że przestał cokolwiek widzieć", nic dobrego powstać nie może. Nikt nie potrafiłby ukrywać przez dłuższy czas faktu, że nie widzi. To, że widzi gorzej, jeżeli ubytek możliwości widzenia nie byłby zbyt duży, udawanie byłoby możliwe. Całkowitej utraty wzroku ukryć się nie da, a już zupełnie jest to niemożliwe w przypadku nauczyciela w liceum. Młodzież potrafi wypatrzeć najmniejsze defekty urody, charakteru i wszystkiego innego u nauczyciela i wykorzystać to bez skrupułów. Jak można sobie wyobrazić naukę historii, a Maciej Białek uczy właśnie tego przedmiotu, pokazywanie na mapach historycznych, zapisywanie na tablicy obcych nazw i nazwisk, panowanie nad zachowaniem klasy bez kontroli wzrokowej. Stanowczo twierdzę, że nie jest to możliwe. Albo więc pan Maciej Białek udaje niewidomego, albo jego uczniowie są tak wielkimi fujarami, że nie wiedzą, na jakim świecie żyją i nie widzą najbardziej widocznych faktów. Trudno sobie wyobrazić, żeby w kilku klasach były wyłącznie aż tak wielkie fujary. Oczywiście, utrata wzroku jest wielką tragedią i mógłby powstać o tym wartościowy film. Notatka prasowa jednak pokazała fałszywą sytuację. 
Czytamy następny fragment artykułu Kornelii Czerwińskiej: 
"Ciekawych informacji o wizerunku osób niewidomych w prasie dostarczyły jakościowe badania diagnostyczne E. Łobacz (2006), która dokonała przeglądu 170 artykułów z prasy ogólnoinformacyjnej i kobiecej z lat 1996-2000 oraz 800 artykułów zawartych w tych samych tytułach w latach 2001-2005. Wnioski z pierwszego etapu badań wskazują na ukazywanie osób z uszkodzonym wzrokiem zawsze w kontekście ich niepełnosprawności. Dobre funkcjonowanie osób niewidomych w życiu było prezentowane jako szczególne osiągnięcie. 
Autorka podkreśla znaczny wzrost w ostatnich latach liczby artykułów na temat tej grupy osób w prasie ogólnej. W publikacjach tych nadal ogólny obraz niewidomych nie jest zbyt optymistyczny, jednak częściej osoby te są opisywane jako aktywne, zainteresowane przełamywaniem barier, samodzielne. 
Obok zwiększenia ilości tekstów na temat osób niepełnosprawnych wzrokowo, wydaje się, że wzrasta również ich rzetelność, a kreowany wizerunek jest bardziej zbliżony do prawdziwego". 
 Tak, bardziej zbliżony, ale nie całkiem prawdziwy. Czasami drobiazgi wpływają na negatywną wymowę informacji. Jeżeli np. czytamy, że niewidomy szedł o lasce, to wyobrażamy sobie osobę, która nie widzi i ma niesprawne nogi. O lasce jest czymś innym niż z laską. 
Tak samo, jeżeli czytamy "język Braille'a", kojarzy się to nam z tym, że niewidomi posługują się jakimś nieznanym językiem. 
Przykładów prezentowania przez środki przekazu niewidomych jako super pozytywnych albo super negatywnych, można przytaczać znacznie więcej. Na dobrą sprawę, rzadko niewidomy w ich wydaniu jest człowiekiem z krwi i kości, z zaletami i wadami, dysponującym pewnymi możliwościami i posiadającym pewne ograniczenia. Oczywiście, wzmacnia to stereotypy osób niewidomych. 
 
Niektóre organizacje działające na rzecz niewidomych oraz niektórzy niewidomi przyczyniają się do utrwalania stereotypów. Służą temu, np.: kawiarnie i restauracje serwujące posiłki w ciemnościach, bankiety urządzane w ciemnościach, wystawy eksponujące w ciemnościach sprzęt rehabilitacyjny i sztuki teatralne grane w ciemnościach przez niewidomych aktorów. Do tego należy dodać wystawy, wernisaże i konkursy niewidomych rysowników, malarzy i fotografów, którzy nie są niewidomymi. 
Jaskrawym przykładem instytucjonalnego utrwalania stereotypów i nieprawdziwych poglądów na temat niewidomych jest np. Raport Krajowej Izby Gospodarczo-Rehabilitacyjnej z 1996 r. o sytuacji zakładów pracy chronionej zatrudniających osoby niewidome oraz propozycje udzielania im pomocy. Podkreślam, że Krajowa Izba Gospodarczo-Rehabilitacyjna zrzesza pracodawców prowadzących zakłady pracy chronionej zatrudniające przede wszystkim osoby niewidome i słabowidzące. Powinna więc prezentować stanowisko korzystne dla tych osób. Tymczasem w Raporcie znajdują się twierdzenia, że pracownicy niewidomi nie znajdą zatrudnienia poza zakładami pracy chronionej, że ich wydajność pracy wynosi zaledwie 30 procent wydajności pracowników widzących. Opinie takie są ciągle powtarzane i kształtują opinię na temat niewidomych. Dodam, że głoszą je pracodawcy zatrudniający osoby niewidome, a więc kompetentni fachowcy, którzy wiedzą, co mówią. Ich opinie są więc prawdziwe. I mało kto wie, że chodzi tu, nie o wydajność pracy, ale o jak najwyższe refundacje kosztów zatrudnienia z PFRON-u. Mało kto wie, że fakt ten poważnie podważa twierdzenie o 30 procentach wydajności, bo motywowane jest chęcią zysku. 
Ważną rolę odgrywa sposób prezentowania osób niewidomych w zależności od potrzeb. Jeżeli celem jest uzyskanie pomocy socjalnej, niewidomi są niezaradni, niesamodzielni, biedni, którzy samodzielnie nie mogą zaspokajać swoich potrzeb. Jeżeli zaś celem jest zatrudnienie, niewidomi są zdolni do wszystkiego, mogą być równie dobrymi pracownikami jak osoby widzące, a nawet lepszymi. Niezrozumiałe jest tu, że niektórzy niewidomi godzą się z opinią o trzydziestoprocentowej wydajności ich pracy i jednocześnie z opinią, że mogą być lepszymi pracownikami od osób widzących. 
W tym miejscu należy dodać, że rzeczywiście, dobrze zrehabilitowany niewidomy o wysokim poziomie intelektualnym, doskonale wykształcony, o wysokich kwalifikacjach może być lepszym pracownikiem od osoby widzącej, która jest pod każdym względem mierna. Jeżeli jednak wszystkie cechy dwóch osób są porównywalne, a różni ich tylko to, że jedna widzi, a druga nie, mowy być nie może o żadnym dorównaniu, nie mówiąc już o tym, że niewidomy będzie lepszy. 
Żadna przesada nie służy dobrze niewidomym i nie kształtuje właściwych poglądów na ich temat, ani właściwych postaw w stosunku do nich. 
Warto nadmienić, że najczęściej autorzy niekorzystnych publikacji nie piszą ich z chęcią zaszkodzenia niewidomym. Oni prezentują swoje poglądy na ten temat. Często chcą pomóc, a w rezultacie szkodzą. 
Szczytem przesady jest artykuł Magdaleny Gajdy pt. "Niewidomy w biurze" opublikowany w dwumiesięczniku "Integracja". Autorka miała na uwadze dobro niewidomych, chciała ułatwić im pracę biurową. Jej artykuł był to tekst adresowany do potencjalnych pracodawców osób niewidomych. Moim zdaniem nie można niewidomym bardziej zaszkodzić, jak przez publikowanie takich artykułów, chociaż jego celem było ułatwienie zatrudnienia niewidomych pracowników biurowych. 
Autorka wypisała tyle warunków, które należy spełnić, żeby niewidomemu dobrze się pracowało, że ewentualny pracodawca, po jego przeczytaniu, więcej nawet nie pomyśli o takim głupim zamiarze. 
A oto zalecane warunki przytoczone bez jakichkolwiek zmian: 
"Aby zapewnić pracownikowi niewidomemu bezpieczne i swobodne działanie, wszelkie SPRZĘTY i ELEMENTY WYPOSAŻENIA, tak jego stanowiska pracy, jak i innych pomieszczeń, w których może przebywać: recepcja, sala konferencyjna, toaleta, aneks kuchenny lub korytarze, powinny mieć swoje STAŁE MIEJSCE POŁOŻENIA. Każda niezasygnalizowana wcześniej zmiana w układzie mebli naraża osobę niewidomą na ryzyko kontuzji. 
 Przy organizacji miejsca pracy dla niewidomego niezwykle ważna jest także... AKUSTYKA, ponieważ dobiegające zewsząd odgłosy stanowią dla niego główne źródło informacji o tym, co dzieje się dookoła. Zbyt duża ilość nakładających się dźwięków może zakłócić prawidłowy odbiór. Aby wyeliminować wszystkie niepotrzebne hałasy, można zastosować w biurze dźwiękoszczelne drzwi, a w oknach szyby, wyciszyć pracę urządzeń grzewczych i wentylacyjnych, a ściany i podłogę wyłożyć płytkami dźwiękochłonnymi. 
Przy WEJŚCIU do budynku, w którym pracuje osoba niewidoma, powinny znajdować się na dostępnej wysokości informacje (odczytywane dotykiem) o schodach i zmianach poziomów. Można też zastosować prosty generator dźwięku, który ułatwi lokalizację schodów. 
DRZWI WEJŚCIOWE powinny być szerokie, otwierane automatycznie, ze skrzydłami przesuwanymi na boki. Przy wszystkich DRZWIACH, także i WEWNĘTRZNYCH (przesuwanych lub harmonijkowych), konieczne jest usunięcie progów, aby osoba niewidoma nie potknęła się, oraz zamontowanie klamek ukrytych w płaszczyźnie drzwi, aby nie uderzyła w nie nadgarstkami. Dodatkowo drzwi pokoju, w którym znajduje się stanowisko dla pracownika niewidomego, i innych pomieszczeń, z których korzysta, powinny być oznaczone napisami w alfabecie Braille`a lub innym sposobem możliwym do odczytania dotykiem. 
Przy projektowaniu korytarzy i pomieszczeń budynku należy unikać stosowania różnicy poziomów oraz pamiętać o wyłożeniu ich NAWIERZCHNI wykładzinami o zmiennych, wypukłych, wyraźnie wyczuwalnych przez obuwie fakturach dla oznaczenia np. miejsc tuż przed drzwiami. Podłogi sanitariatów oraz aneksów kuchennych najlepiej wyłożyć płytkami antypoślizgowymi. Z kolei w obrębie docelowego stanowiska pracy najkorzystniej jest położyć podłogi z litego, twardego drewna. Odgłos upadającego na taką powierzchnię przedmiotu ułatwi niewidomemu jego lokalizację. 
Osoba niewidoma potrzebuje większej przestrzeni do poruszania się, oraz schowków do przechowywania materiałów i urządzeń, które w pewnym stopniu zastępują jej wzrok. Ogromne znaczenie ma więc nie tylko samo usytuowanie MEBLI, dające możliwość łatwego z nich korzystania, ale również ich konstrukcja i oznaczenia. 
Dobrze byłoby zastosować w szafkach drzwi przesuwane lub samozamykające się, z wyciąganymi lub obrotowo wysuwanymi szufladami oraz ze schowanymi uchwytami. 
Na drzwiczkach szafek i na szufladach, na ustalonej wysokości i miejscu powinny znajdować się tabliczki z napisami brajlowskimi oznaczającymi ich zawartość. 
W podobny sposób można oznakować segregatory z dokumentami, klucze do pokoju oraz - co bardzo ważne - przyciski urządzeń biurowych, z których na co dzień korzysta osoba niewidoma: kserokopiarki, drukarki, faksu itp. 
Najbardziej ergonomicznym kształtem blatu BIURKA dla pracownika niewidomego jest rogal. Ta forma pozwoli mu na umieszczenie w zasięgu rąk wszystkich niezbędnych przedmiotów. Aby zabezpieczyć je przed zsunięciem się, warto wyposażyć blat w specjalną listwę wykończeniową, która stworzy podwyższony brzeg". 
 Pracodawca, który spełni te warunki i zatrudni niewidomego powinien być kanonizowany za życia albo umieszczony w zakładzie psychiatrycznym. Magdalena Gajda zatrzasnęła tyle drzwi przed niewidomymi, że ich otwieranie, dobieranie do nich kluczy, będzie wymagało sporo wysiłku. Mało tego, pracodawcy, którzy przeczytają ten artykuł, z pewnością nie zatrudnią żadnego niewidomego i nie uwierzą, że artykuł zawiera wielką przesadę. Przesada ta bowiem zgodna jest z ich stereotypem niewidomego. 
Dodać należy, że tak urządzonego biura dla pracownika niewidomego nie ma w żadnej instytucji w Polsce, w tym w Polskim Związku Niewidomych, a nawet chyba na świecie nie da się znaleźć coś podobnego. Nikt tak biura nie urządza, bo jest to kosztowne i zbędne. 
Muszę jeszcze zwrócić uwagę na jeden czynnik, który przyczynia się do utrwalania stereotypów. Są to dziesiątki tysięcy osób słabowidzących, które nazywamy niewidomymi i oni sami się tak nazywają, a przecież niewidomymi nie są. Dodam, że jest to zgodne z prawem, ale całkowicie niezgodne ze zdrowym rozsądkiem i obiektywnymi faktami. 
Przygodna osoba, która obserwuje takiego "niewidomego" zaczyna się zastanawiać, czy rzeczywiście niewidomi wszystko mogą, czy są oszustami. 
 
Ponieważ niewidomy, w rozumieniu niektórych ludzi, żyje w wiecznych ciemnościach, to musi ciągle przeżywać wszystkie niedogodności wynikające z ciemności. Jeżeli ktoś świadomie, częściej podświadomie boi się ciemności, z obawą spogląda na niewidomego. Jeżeli ktoś nie wyobraża sobie życia bez wzroku, bez światła, w wiecznych ciemnościach, próbuje tłumaczyć życie niewidomych i tworzy na ich temat mity, które stają się solidnymi drzwiami. Bez ich otwarcia trudno mówić o rehabilitacji niewidomych. Trzeba więc szukać kluczy do tych drzwi, do tych pozamykanych w przeszłości i do tych, które obecnie są zamykane. 
Żeby jednak klucze takie znajdować, trzeba sporo wiedzieć i rozumieć. A więc kluczem może być czytanie literatury fachowej, chociażby tylko tej popularnej, czytanie prasy środowiskowej, rozmowy z niewidomymi, a przede wszystkim myślenie. Trzeba zestawiać fakty, porównywać sytuacje i wyciągać wnioski. No i nie można przy tym posługiwać się schematami myślowymi i stereotypami osób niewidomych ani osób widzących. 
W następnej części zastanowimy się nad rolą niektórych niewidomych w utrwalaniu mitów i stereotypów. 
 
aaa 
2.4. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH CZYNNOŚCIACH 
Obróbka mrożonych ryb 
Zbigniew Niesiołowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Tytułem wstępu przypomnę, jak dobrze niewidomi potrafią gotować. Okazało się to podczas pokazu w Hotelu Herman w Płocku. Informacja na ten temat znajduje się w majowym wydaniu "Wiedzy i Myśli" pod pozycją 2.2. Teraz tytułem wstępu pokrótce przypomnę to wydarzenie. 
Miało ono miejsce 21 marca br. Pokaz przeprowadziły cztery panie i trzy pary. Były to przeważnie osoby całkowicie niewidome lub bardzo słabo widzące. Wszystko rozpoczęło się od propozycji Stowarzyszenia De Facto, by kolejne warsztaty mające na celu zwiększenie samodzielności osób niewidomych zakończyć czymś spektakularnym, jakim miał być publiczny pokaz gotowania. Zgłoszeń było sporo, wobec tego w kolejnym etapie De Facto poprosiło o nadesłanie kulinarnych propozycji. Z długiej listy wybrano po dwie potrawy dla każdego gotującego. Kolejny krok polegał na podaniu receptur i zestawu niezbędnego oprzyrządowania. I wreszcie nadszedł długo oczekiwany moment, kiedy to w Sali Kominkowej hotelu Herman ustawiono stoły w kształcie litery U, a na nich kuchenki indukcyjne, odpowiednie oprzyrządowanie i zamówione surowce. Przy stanowiskach zajęli miejsce gotujący, a otaczali ich widzowie. W środku litery U "szalał" reporter radia ESKA, który przeprowadzał dowcipne wywiady z kucharzami. Publiczność mogła również zadawać pytania. Cała impreza trwała około dwóch godzin. Na zakończenie uczestnicy i widzowie w liczbie około 50 osób przenieśli się piętro wyżej, gdzie kuchnia hotelowa serwowała potrawy przygotowane zgodnie z recepturami przekazanymi przez biorących udział w pokazie. Były to dwie zupy - bogracz i dyniowa, sześć drugich dań i deser w postaci ciasta marchewkowego. 
Było to jedno wielkie obżarstwo, po którym rozdano ankiety i każdy mógł oddać głos na tę potrawę, która przypadła mu najbardziej do gustu. 
- Pierwsze miejsce zajęła pierś kurczaka zapiekana w mazzarelli z warzywami. 
- Drugie miejsce szaszłyki z Ameryki. 
- Trzecie - zupa dyniowa. 
Poza ciastem marchewkowym na deser szef kuchni poczęstował wszystkich bananami zapiekanym w sosie karmelowo-rumowym. 
Imprezę podsumował redaktor naczelny miesięcznika "Żyjmy Dłużej", pan Ryszard Sterczyński. Ocenił on wysoko umiejętności niewidomych kucharzy, jednak skrytykował ciągły, nadmierny apetyt na mięso, brak ryb i lekceważenie warzyw. 
Pokaz był filmowany i fotografowany a zdjęcia można znaleźć na Faceboku pod linkiem 
 http://www.facebook.com/pages/Stowarzyszenie-De-Facto/163591823708829#!/pages/Stowarzyszenie-De-Facto/163591823708829?id=163591823708829&sk=photos_stream 
 Więcej na ten temat można przeczytać w artykule "Niewidomi kucharze i raj dla podniebienia" pióra Krzysztofa Blinkiewicza przedrukowanym z Gazeta.pl w majowym wydaniu "WiM" pod pozycją 2.2. 
 
W nawiązaniu do powyższego postanowiłem zaproponować redakcji "WiM" wprowadzenie rubryki, w której niewidomi mogliby dzielić się kulinarnymi doświadczeniami. 
Na początek postanowiłem przekazać swoje know-how dotyczące obróbki mrożonych ryb. 
 
Mrożone ryby wkładamy do mocno osolonej zimnej wody. Mniej więcej na dwa litry wody jedna czubata łyżka soli. Po dwóch godzinach rozmrożone kawałki ryby wyjmujemy i kładziemy na czystej lnianej ściereczce, której drugą częścią rybę przykrywamy. Wyciskamy nadmiar płynu. Po tym zabiegu przekładamy rybę na talerz i oprószamy z obu stron mieszaniną mąki pszennej i ziemniaczanej. W zależności od rodzaju ryby rozgrzewamy na patelni odpowiedni tłuszcz. W przypadku ryby słodkowodnej najlepsze jest masło klarowane, a w przypadku ryb morskich najlepszy jest olej - może być ryżowy (nie pryska i nie powoduje przykrego zapachu). Rybę należy smażyć na ostrym ogniu po kilka minut z każdej strony. 
Koleżanka, której podałem ten sposób, podziękowała mi pisząc w mailu, że nareszcie miała na patelni zamiast zupy rybnej, pyszne kawałki chrupiącej ryby. 
 
 aaa 
 3. NAUKA, OKULISTYKA, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE 
 
aaa 
3.1. Ekspert: dzieci poniżej 4 roku życia nie powinny oglądać filmów w 3D 
 
Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2013-05-31 
 
Dzieci poniżej 4 roku życia nie powinny oglądać filmów w technologii 3D - uważa dr hab. nauk med. Dorota Pojda-Wilczek z Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego nr 5 Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. 
Dr Pojda-Wilczek podkreśla, że widzenie przestrzenne rozwija się od urodzenia do ok. 3 roku życia i jest sumą wielu czynników, m.in. prawidłowego widzenia obuocznego, prawidłowego ustawienia oczu (bez wad wzroku jak np. zez), dobrej akomodacji, czyli dostosowywania oka na odległość do interesującego nas szczegółu. 
Dodaje: - Oczy muszą być też prawidłowo zbudowane, nie może być zaćmy, zniekształceń obrazu związanych z nie wyrównaną wadą wzroku. Mózg musi otrzymywać dwa podobne obrazy bardzo dobrej jakości, wtedy może je złożyć w jeden. 
O tym, że patrzymy na przedmioty pod różnymi kątami można się przekonać wykonując proste ćwiczenie: wystarczy wybrać sobie dowolny przedmiot a następnie spoglądając na niego, zamykać na zmianę - raz prawe, raz lewe oko. Podczas ćwiczenia obraz nam przeskakuje i można odnieść wrażenie, że widzimy przedmioty w różnej lokalizacji. Kiedy spoglądamy na przedmiot obojgiem oczu - ten sam przedmiot dostrzeżemy w kolejnym miejscu. 
Ekspert podkreśla, że widzenie przestrzenne rozwija się bez naszej świadomości i wiele osób dorosłych może nawet nie zdawać sobie sprawy z tego, że nie widzi przestrzennie. Najczęściej wychodzi to podczas badań osób, które muszą wykazać się widzeniem obuocznym, by wykonywać np. zawód kierowcy, pracować na wysokości - czyli tam, gdzie ocena odległości jest ważna. 
Zdaniem okulistki konieczne jest, by rodzice odpowiednio wcześnie zadbali o prawidłowy rozwój widzenia obuocznego. "Dzieciom nad łóżeczkiem wiesza się zabawki, które one usiłują chwycić i to jest bardzo dobre ćwiczenie rozwijające koordynację oko-ręka. W ten sposób dzieci uczą się lokalizować przedmioty, odnajdywać je w przestrzeni i początkowo wydaje się to zabawne, że nie trafiają rączkami w te zabawki, ale po pewnym czasie ich precyzja się poprawia. Dziecko widzące przestrzennie potrafi pewniej się poruszać, np. chodzić po schodach bez trzymania się poręczy" - mówi. 
Widzenia przestrzennego można się nauczyć do piątego roku życia. Później najczęściej nie jest to już możliwe, gdyż "mózg zatraca plastyczność", dlatego osoby, które nie były badane pod tym kątem przez okulistę, mogą w późniejszych latach mieć problemy z dostrzeganiem efektów 3D a nawet uskarżać na zmęczenie, bóle głowy, nudności. 
- Cały czas widzimy w 3D, tyle tylko, że jeśli mamy film na płaskim ekranie to widzimy płasko, natomiast, żeby zobaczyć głębię na ekranie trzeba ją stworzyć sztucznie. Jeśli więc ktoś w rzeczywistości nie widzi przestrzennie, to również w kinie, czy w telewizorze ze spreparowanym obrazem nie będzie widział w 3D - mówi Pojda-Wilczek. 
 
 aaa 
3.2. Odkryto nową część ciała ludzkiego 
Marta Kwasnicka 
 
Źródło: polskieradio.pl 
Data opublikowania: 2013-06-14 
 
Ma 15 mikronów grubości, ale i tak będzie trzeba przepisać podręczniki anatomii. 
Odkrycie dra Harmindera Dua z University of Nottingham ułatwi operacje. 
Dr Dua odkrył ostatnio nową warstwę w ludzkim oku, a dokładniej - w rogówce. Nazwał ją... warstwą Dua. Znajduje się ona z tyłu rogówki. Dotąd sądzono, że jest tam pięć warstw. Dua i jego zespół odkryli szóstą, wdmuchując powietrze rogówek oczu pochodzących od dawców organów i oglądając je pod mikroskopem elektronowym warstwa po warstwie. 
Rozdarcie tkanki w warstwie Dua powoduje koncentrację cieczy na rogówce. Zdaniem dra Dua, wiedza o tym ułatwi transplanty rogówki i leczenie schorzeń tej partii oka. 
 
 aaa 
3.3. Naukowcy: leki stosowane w terapii jaskry mogą powodować opadanie powiek 
 
Źródło: PAP Nauka w Polsce/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2013-05-26 
 
Stosowanie analogów prostaglandyn (PGAs), czyli popularnych leków przeciwjaskrowych, których zadaniem jest obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego i przeciwdziałanie głównej przyczynie powstawania choroby, nie jest pozbawione ryzyka. 
Od dawna wiadomo, że mogą one powodować m.in. niewyraźne widzenie, suchość oka i zmianę koloru tęczówki. Obecnie do listy skutków ubocznych powodowanych przez te specyfiki naukowcy z USA dołączyli opadanie górnej i dolnej powieki - problem nie tylko natury estetycznej, ale też zaburzający widzenie. Odkrycie opisano w czasopiśmie PLOS ONE - informuje serwis naukawpolsce.pap.pl 
Badacze z Massachusetts Eye and Ear Infirmary przeprowadzili przekrojowe badanie pacjentów z jaskrą, polegające na ocenie anatomii ich oczu. Zakwalifikowali do niego 343 chorych: 186 kobiety i 157 mężczyzn. W analizie brali pod uwagę takie czynniki jak: wiek, rasę, wskaźnik masy ciała (BMI), ogólny stan zdrowia i jednoczesne zażywanie innych (poza PGAs) leków przeciwjaskrowych. Chcieli stwierdzić, czy opadanie powiek powodowane jest wyłącznie przyjmowaniem analogów prostaglandyn, czy może wpływa na nie inny z wymienionych czynników. 
- Udało nam się z całą pewnością ustalić, że to PGAs przyczynia się do utraty okołooczodołowej tkanki tłuszczowej, co powoduje zwiotczenie skóry powiek i ich opadanie - mówi jeden z autorów badania dr Louis R. Pasquale z Massachusetts i Eye Ear Infirmary i profesor okulistyki w Harvard Medical School. 
- To odkrycie powinno przyczynić się do zmiany etykietowanie leków z grupy PGAs tak, aby w ich ulotkach pojawiły się poszerzone informacje o możliwych skutkach ubocznych, np. opadaniu powieki górnej, które pogłębia istniejące wcześniej problemy z polem widzenia - dodaje specjalista. 
Więcej: 
http://www.naukawpolsce.pap.pl 
 
 aaa 
3.4. NFZ chce krótszych kolejek do specjalistów, ci odpowiadają: nie tędy droga 
Katarzyna Lisowska 
 
Źródło: Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2013-05-31 
 
 Jak zmniejszyć kolejki do okulisty i dermatologa? W opinii NFZ uda się to, jeżeli pacjenci będą kierowani do specjalistów przez lekarzy rodzinnych. Ta zmiana ma sprawić, że część świadczeń, np. leczenie zapalenia spojówek czy drobnych zmian skórnych, przejmą lekarze podstawowej opieki zdrowotnej. 
To niepotrzebna zmiana, która w efekcie nie pomoże pacjentom - ocenia prof. Andrzej Kaszuba, konsultant krajowy w dziedzinie dermatologii i wenerologii. 
Andrzej Troszyński, rzecznik Centrali NFZ, tłumaczy nam, że chodzi o uporządkowanie systemu. - Obecnie brakuje okulistów i dermatologów. Z tego powodu pacjenci czekają na konsultacje w długich kolejkach. Tymczasem część chorych z powodzeniem mogą leczyć lekarze rodzinni. Tym samym do specjalistów trafią trudniejsze przypadki, a ponadto skróci się czas oczekiwania na wizytę - mówi Troszyński. I zaznacza, że to jedynie propozycja, a ostateczna decyzja należy do Ministerstwa Zdrowia. 
 
 Skutek może być odwrotny 
 
Pomysł ten jednak nie budzi entuzjazmu u specjalistów, którzy raczej nie wierzą, że przyniesie on oczekiwane zmiany. - Ta zmiana utrudni pracę lekarzy rodzinnych, którzy w ten sposób zostaną zobligowani do kolejnego wypisywania skierowań, a ostatecznie pacjenci i tak będą trafiać do nas. Czy to skróci kolejkę? Raczej ją podwoi - komentuje prof. Andrzej Kaszuba, konsultant krajowy w dziedzinie dermatologii i wenerologii. Dodaje: - Nie jest tylko moja opinia, takie głosy płyną także od innych specjalistów. Bardziej jednak nas niepokoi przejęcie przez POZ części niektórych świadczeń. Mówi się o drobnych zabiegach, leczeniu nieskomplikowanych przypadków. W dermatologii mała, niepozorna zmiana skórna może być oznaką np. czerniaka. W takim przypadku od wczesnej diagnozy i odpowiedniego leczenia zależy ludzkie życie. 
Profesor przyznaje, że chociaż lekarze rodzinni przechodzą odpowiednie szkolenie z zakresu dermatologii to są przypadki chorób, które dają bardzo podobne objawy. - Zdarza się, że atopowe zapalenie skóry jest mylone np. ze świerzbem. Nietrafiona terapia może negatywnie wpłynąć na zdrowie pacjenta, niekiedy przynieść nieodwracalne skutki - wyjaśnia konsultant i dodaje, że wobec takiego zagrożenia leczenie nawet tzw. błahych przypadków wolałby pozostawić specjalistom. 
Prof. Wanda Romaniuk, konsultant krajowy w dziedzinie okulistyki przyznaje, że przy tego rodzaju decyzjach należy pamiętać, że w przypadkach okulistycznych postawienie diagnozy wymaga przede wszystkim wiedzy, ale również odpowiedniego instrumentarium. - Podstawowym narzędziem służącym do badania i diagnozy schorzeń oka jest lampa szczelinowa (biomikroskop), która nie znajduje się na wyposażeniu gabinetu lekarza pierwszego kontaktu - podkreśla prof. Romaniuk. 
 
Resort analizuje 
 
Wydaje się, że pomysł płatnika znajdzie poparcie w resorcie zdrowia. Rozszerzenie obowiązków lekarzy rodzinnych zapowiedział już dwa miesiące temu w Sejmie wiceminister zdrowia Sławomir Neumann. 
 
 aaa 
3.5. OrCam pomoże osobom niedowidzącym (wideo) 
Marcin Kusz 
 
Źródło: www.telix.pl 
 
Firma OrCam Technologies stworzyła kamerę pomagającą osobom niedowidzącym w codziennym życiu. 
Urządzenie przekazuje za pomocą dźwięku informacje jakie są w danej chwili potrzebne użytkownikowi. Dzięki niemu osoba mająca problem ze wzrokiem może czytać książki czy nawet rozpoznać twarz napotkanej osoby. 
Należy zauważyć, iż urządzenie jest dopiero w fazie testów. W tym roku producent wyprodukuje 100 egzemplarzy kamerki ( w cenie 2500 dolarów ). Masowa sprzedaż rozpocznie się na początku roku 2014. 
Źródło: OrCam Technologies 
 
 aaa 
3.6. Trener pracy pomoże 
Michalina Topolewska, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-05-29 
 
Specjalnie przeszkolona osoba wspólnie z niepełnosprawnym poszuka dla niego pracy. Potem będzie wspierać go w jej utrzymaniu - donosi Dziennik Gazeta Prawna. 
Wprowadzenie trenera pracy, który ma być sposobem na zwiększenie zatrudnienia wśród osób z uszczerbkiem na zdrowiu, przewiduje rozpoczęty właśnie przez PFRON projekt, współfinansowany ze środków UE. Jest on realizowany we współpracy z Polską Organizacją Pracodawców Osób Niepełnosprawnych oraz Polskim Forum Osób Niepełnosprawnych. 
Projekt potrwa dwa lata, a jego pierwszym etapem ma być przygotowanie ujednoliconych procedur m.in. naboru i szkolenia osób zainteresowanych taką pracą. 
Trener ma wykonywać trzy podstawowe zadania. Opracuje diagnozę i profil zawodowy osoby niepełnosprawnej, dopasowując do jej umiejętności i zdolności odpowiednią formę zatrudnienia. Będzie też aktywnie uczestniczył w poszukiwaniu pracy, również w rozmowach z potencjalnymi pracodawcami. Jego wsparcie nie zakończy się po znalezieniu etatu przez osobę niepełnosprawną. Będzie jej pomagał w utrzymaniu zatrudnienia, np. poprzez towarzyszenie jej w miejscu pracy przez kilka dni w tygodniu, zwłaszcza w pierwszych miesiącach. 
BON chciałby docelowo wprowadzić ten instrument do ustawy z 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj. Dz.U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 z późn. zm). Jednak najpierw konieczne jest zakończenie projektu. Dopiero wówczas będzie możliwe dokładne określenie, jakie kwalifikacje będą wymagane od trenera pracy oraz ile osób będzie miał pod swoją opieką. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 27 maja 2013 r. 

aaa 
3.7. Poznań w zasięgu dotyku 
Zbigniew Niesiołowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
W dniu 11 maja br. nastąpiło uroczyste odsłonięcie czwartej makiety odlanego w mosiądzu fragmentu miasta Poznania. Wszystko zaczęło się przed kilku laty od inicjatywy p. Hanny Pracharczyk, prezeski Stowarzyszenia na rzecz Rehabilitacji Niewidomych i Słabowidzących, która po wojażach zagranicznych zaproponowała władzom Poznania zainstalowanie odlanych w mosiądzu najciekawszych architektonicznie fragmentów miasta. Na pierwszy ogień poszedł Stary Rynek ze słynnym renesansowym ratuszem. Wykonanie zlecono artyście rzeźbiarzowi p. Romanowi Kosmali. Jego merytorycznym konsultantem była artystka plastyk p. Dagmara Szymkowiak, nauczycielka zatrudniona w Ośrodku w Owińskach. 
Praca nad modelem była wieloetapowa i na każdym z nich konsultantami były również osoby całkowicie niewidome pp. Halina Zielazek, Paweł Piechowicz i Jolanta Lesik. Ich zadaniem było dokładne oglądanie modeli wykonanych najpierw w glince ceramicznej, potem w wosku, a na końcu odlanych w mosiądzu. Odlewy są wykonywane w warsztacie rzemieślniczym w Śremie. Odlewy są bardzo "czytelne" dla osób niewidomych i ociemniałych i pozwalają w miarę dokładnie zapoznać się z najważniejszymi elementami urbanistyczno-architektonicznymi. Pani Halina Zielazek była również konsultantką wykonania i rozmieszczenia napisów brajlowskich, które umożliwiają niewidomym samodzielne rozpoznawanie poszczególnych obiektów. 
Po "Starym Rynku" przygotowano model stadionu miejskiego, na którym rozgrywano mecze w czasie Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej w 2012 roku. Model ten, jak i dwa inne z Warszawy i Gdańska, zostały sfinansowane przez Fundację Polskiej Grupy Energetycznej - wykonawcy tych trzech stadionów. Modele te zostały pokazane między innymi na Międzynarodowych Targach Poznańskich BUDMA, gdzie cieszyły się ogromnym zainteresowaniem zwiedzających. Wystawiono je również w holu budynku dydaktycznego Politechniki Poznańskiej, gdzie 27 maja br. oglądało je 18 osób podczas wycieczki zorganizowanej przez Wielkopolski Klub Turystyczny Niewidomych i Słabowidzących "Razem na szlaku". 
Trzeci model ukazuje układ urbanistyczny i obiekty zlokalizowane na Ostrowie Tumskim. To jedno z najważniejszych miejsc w historii Polski, bo tutaj w X wieku był ważny gród państwa Polan. Według najnowszych odkryć archeologicznych najprawdopodobniej tam Mieszko I przyjął chrzest. W centralnym punkcie makiety znajduje się pięknie odlana katedra z pomnikiem Jana Pawła II przed frontem. Obok kościół NPM, pałac arcybiskupi i sporo innych historycznych budowli. Jest również odlany w mosiądzu plan katedry z oznaczeniem ołtarza głównego i poszczególnych kaplic, w tym słynnej "Złotej Kaplicy" z posagami Mieszka I i Bolesława Chrobrego. Na planie zaznaczone jest również przypuszczalne miejsce pochówku księcia Mieszka I i jego żony Dobrawy. 
Ostatni model to pl. Mickiewicza znany z wypadków Poznańskiego Czerwca 1956. Na makiecie można dotknąć słynnych krzyży upamiętniających to wydarzenie. Jest również pomnik Mickiewicza, park, a wokół placu zamek cesarza Wilhelma, gmach opery, i budynki Uniwersytetu Poznańskiego ze słynną aulą uniwersytecką znaną ze znakomitej akustyki. Modele, o których piszę stanowią nie tylko atrakcję dla niewidomych, ale i dla turystów, którzy chętnie robią sobie przy nich zdjęcia. 
Na zakończenie warto dodać, że sfinansowanie tych prac zawdzięczamy władzom m. Poznania i Radzie Osiedla Stare Miasto. Chciałbym również podkreślić istotną rolę członków dwóch wspomnianych wyżej stowarzyszeń, którzy wystąpili z inicjatywą i nie szczędzili czasu, by doprowadzić do uatrakcyjnienia miasta również z myślą o osobach niepełnosprawnych wzrokowo. 
 
aaa 
3.8. Główne stacje porozumiały się ws. napisów dla niesłyszących i audiodeskrypcji 
 
 Źródło: www.wirtualnemedia.pl 
 
Najwięksi nadawcy telewizyjni, którzy mają swoje kanały w naziemnej telewizji cyfrowej, podpisali porozumienie dotyczące realizacji udogodnień dla osób niesłyszących i niewidzących w swoich programach. 
Porozumienie podpisane zostało 5 czerwca br. między Telewizją Polską, Telewizją Polsat, TVN, Telewizją Puls, Polskimi Mediami, ATM Grupą i Stavką. 
Jego powstanie to efekt obowiązującej od 1 lipca 2012 r. nowelizacji art. 18a ustawy o radiofonii i telewizji, która nakłada na nadawców telewizyjnych obowiązek dostarczania osobom z dysfunkcją wzroku oraz dysfunkcją słuchu usług ułatwiających odbiór programu. Począwszy od roku 2012 audycje z udogodnieniami stanowić mają 10 proc. kwartalnego czasu emisji programu - z wyłączeniem reklam i telesprzedaży. 
Dokument został wypracowany przez powołany przez KRRiT zespół roboczy przedstawicieli nadawców i środowisk niepełnosprawnych. Porozumienie zawiera brakujące definicje usług dedykowanych osobom z dysfunkcją wzroku oraz słuchu. 
Zakłada ono konieczność zapewnienia odpowiedniej jakości poszczególnych rodzajów udogodnień oraz uwzględnia możliwości techniczne, organizacyjne i finansowe nadawców. W porozumieniu przyjęto pogląd, że proporcje pomiędzy różnymi rodzajami udogodnień powinny wynikać raczej z funkcji i charakteru audycji niż być efektem arbitralnie z góry narzuconych wartości procentowych. 
Zgodnie z porozumieniem w każdym kwartale stacje TVP1, TVP2, Polsat i TVN mają nadawać po 11 godzin programów z audiodeskrypcją (dodatkowa ścieżka dźwiękowa opisująca co się dzieje na ekranie), natomiast w pozostałych stacjach z DVB-T limit ten wynosi 6 godzin na kwartał. 
Limitem nie są objęte kanały telewizji regionalnej oraz Polsat Sport News, a wymagań co do emisji audiodeskrypcji nie mają stacje muzyczne (naziemnie nadają dwa takie kanały - Eska TV i Polo TV). 
Porozumienie nie określa wymiaru czasowego usług dedykowanych dla osób niesłyszących. - Powinien on być co najmniej uzupełnieniem do pełnej kwoty zobowiązań ustawowych w taki sposób, aby czas emisji audycji z audiodeskrypcją, napisami dla niesłyszących oraz tłumaczonych na język migowy stanowił co najmniej 10 proc. kwartalnego czasu nadawania z wyłączeniem reklam i telesprzedaży - zapisano w dokumencie. 
Co najmniej 10 godzin w kwartale programów z tłumaczeniem na język migowy muszą nadawać jednak kanał Polsat Sport News i stacje regionalne. 
Dokument zakłada, że informacje o programach z udogodnieniami dla niepełnosprawnych powinny być zamieszczane na stronach WWW stacji, w teletekście, w ogłoszeniach nadawców, w systemie EPG oraz w miarę możliwości w prasie drukowanej. 
KRRiT podkreśla, że porozumienie nie obejmuje wszystkich oczekiwań zgłoszonych przez środowisko osób niepełnosprawnych. Niektóre ze zgłaszanych propozycji wymagają bowiem zmiany obowiązującego prawa, inne - zwiększenia nakładów finansowych lub wdrożenia odpowiednich rozwiązań technicznych przez nadawców. 
Porozumienie obowiązywać będzie od 1 lipca br. Po roku od jego wdrożenia KRRiT na podstawie analizy sytuacji oraz konsultacji z zainteresowanymi środowiskami i nadawcami dokona ponownej oceny systemu udogodnień. 
 
aaa 
3.9. Srebrny labirynt 
 
Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
Data opublikowania: 2013-06-06 i 2013-06-09 
 
Srebrny labirynt to gra audio. Naszym zadaniem jest odnalezienie wszystkich części srebrnego kryształu, a następnie powrót do miasta, w którym należy je złożyć. W grze możemy spotkać różnych nieprzyjaciół, z którymi stoczymy walki zarówno zręcznościowe, jak i opisowe. 
Grę i instrukcję instalacji możemy pobrać ze strony: 
http://dpieper.webd.pl/sl.php. 
Możemy tutaj również pozostawić komentarz lub zgłosić błąd. 
Gra jest całkowicie udźwiękowiona. Nie ma tutaj zgadywania np.: w menu pierwszą opcją jest pewnie nowa gra, chociaż nikt nic nie mówi. 
Do udźwiękowienia gry użyłem głosu scansoft Agata 22khz. 
Oficjalna premiera odbędzie się dnia 01.07.2013. Bardzo proszę o opinie. 
PS. Kiedyś wymagane było RTP. Teraz już ono nie jest potrzebne, a gra działa już nawet pod vistą. Pełną listę kompatybilności znajdziecie tutaj: 
http://dpieper.webd.pl/sl.php?type=1 
 
 *** 
 
 Informuję, że właśnie zakończyłem prace nad główną fabułą gry. Gra została dokończona. Więc co planuję zrobić, skoro premiera jest dopiero 01. 07. 2013? 
Trzeba znaleźć wszystkie błędy, urozmaicić rozgrywkę. Czekam wciąż na propozycje głównie na zadania poboczne. Proszę o wypowiadanie się w ramach możliwości na forum klango, ale ponieważ klango podupada jeśli ktoś nie chce już z niego korzystać lub nie ma kąta może napisać o propozycji mailowo. Mój nick na klango: 
dawid22. 
Jeśli chodzi o błędy, to czepiajcie się wszystkiego, by gra miała jak najmniej do zarzucenia. O błędach piszcie na stronie projektu w zakładce: 
zgłoś błąd. 
Grę można standardowo pobrać ze strony głównej: 
http://dpieper. webd. pl/sl. php 
listinfo/typhlos 
Pozdrawiam i proszę o opinie. 

Dawid Pieper 
. 
 aaa 
 4. ROZMOWA MIESIĄCA 
Z Heleną Dobaczewską-Skonieczką rozmawia Zofia Krzemkowska 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Zanim rozpocznę rozmowę, pokrótce przedstawiam dorobek poetycki oraz w działalności społecznej mojej rozmówczyni. 
 
Wśród wierszy bydgoskiej poetki 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
	Mam przed sobą pięknie wydany, ozdobny, oprawiony w płótno trzyczęściowy zbiór wierszy "Ślad niewidomego przyjaciela". Pierwsza część zatytułowana: "Ukryte litery, ukryte słowa" zawiera wiersze pisane w brajlu i w powiększonym druku. Jest to wybór 10 wierszy, piękny prezent dla mnie od poetki, do którego często zaglądam i przy różnych okazjach cytuję fragmenty wierszy. 
	Do trzeciej części dołączono słuchowisko na płycie opracowane przez Radio Pomorza i Kujaw "Nie widzisz, że nie widzę". Jest to mała forma teatralna. 
	W 2011 roku Helena Dobaczewska-Skonieczka została jedną z trzech stypendystów Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Stypendium przeznaczyła na wydanie publikacji: "Ślad niewidomego przyjaciela". 
Oto jeden z wierszy, z pierwszej części, 
 
"Zamknięty świat" - Helena Dobaczewska-Skonieczka 
 
 Świat zbudowany 
z punktów dotyku i dźwięków. 
 
Tonacją głosu 
wyczuwasz prawdziwie nastrój. 
 
Zapachy przypominają 
wirujący ogród. 
 
W swoim rosarium 
odnalazłeś ten jeden kwiat. 
 
I twoje ego chce żyć 
nie tylko być. 
 
Ludwiku! Twój sześciopunkt 
odczarował zamknięty świat. 
 
	Helena Skonieczka jest znaną bydgoską niedowidzącą poetką. Od kilkunastu lat jest również koordynatorem ds. kultury w Okręgu Kujawsko-Pomorskim Polskiego Związku Niewidomych. Jako wolontariusz, na działalność kulturalną Okręgu, zdobywa środki wygrywając i realizując różne projekty, np.: 
- "Rodzina naszą wspólną sprawą" - finansowane przez Samorząd Województwa, 
- "Od konkursu do wystawy" - finansowane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, 
- "Rejs po bydgoskich zabytkach" - przez Urząd Miasta Bydgoszczy i szereg innych. 
	W 2004 roku zainicjowała powstanie klubu "Esperanta Amiko", który zrzesza nie tylko niewidomych, korzystają z niego także widzący esperantyści. Spotykają się na comiesięcznych spotkaniach integracyjnych o różnorodnej tematyce. 
	W 2007 roku zorganizowała Okręgowy Klub Aktywności Twórczej i Kulturalnej, którego prezesem jest do dziś. Korzystam z jego działalności. Klub działa prężnie, organizując pracę w różnych sekcjach i specjalistyczne warsztaty, np. plastyczne, recytatorskie. Co miesiąc organizuje również otwarte, tematyczne spotkania dla wszystkich zainteresowanych, np. obchody Roku Leona Wyczółkowskiego - 2012, Juliana Tuwima - 2013, okazjonalne spotkania wspomnieniowe o zmarłych zasłużonych niewidomych, jak 100-lecia urodzin Józefa Buczkowskiego, 25-lecia śmierci Henryka Mikołajczaka, 50-lecia działalności Ośrodka Rehabilitacji i Szkolenia Niewidomych. Prawie do tradycji przeszło też wspólne kolędowanie, śpiewanie pieśni patriotycznych z podaniem historii ich powstania, wystawy sekcji plastycznej, zwiedzanie różnych instytucji kultury (od kulis) w ramach tzw. "Drzwi otwartych dla niewidomych", m.in. TVP Bydgoszcz, Opery Nova, Filharmonii Pomorskiej, Muzeum czy Biblioteki Bernardynów. Organizuje spotkania z bydgoskimi artystami, z okazji Światowego Dnia Książki, Międzynarodowego Dnia Poezji, spotkania z ciekawymi ludźmi, czy spotkania autorskie w ramach Klubu Polskiej Książki, który również działa w ramach "OKATiK-a". Ciekawą formą są również wycieczki, np.: szlakiem Leona Wyczółkowskiego, po Ziemi Chełmińskiej, po Kujawach - podczas których zwiedzamy zabytki "dotykiem i słowem". 
	Współredagowała i zainicjowała powstanie kwartalnika "Oko" - Okręgu Kujawsko-Pomorskiego PZN pisząc kilkadziesiąt artykułów dotyczących działalności kulturalnej. 
Redagowała wydawnictwa PZN: "Kujawy i Pomorze sercem widziane" (2004), "Wczoraj i dziś na Kujawach i Pomorzu" (2005), "Kantu kaj lernu esperanton" (2005), "Niewidomi na Kujawach i Pomorzu otwarci na świat" (2006), "Łączy nas Bydgoszcz" (2006), "Bydgoszcz na fali" (2007), "Śpiewająca rodzina" (2007), "Od konkursu do wystawy" (2008), "Jesteś moja nadzieją" (2010), "Niewidomi w kulturze" (2011), "Niewidomi u Leona" (2012), "Twórczy rejs OKATiK-a" (2012). 
Jej praca została doceniona nie tylko przez nasze środowisko. W 2006 r. otrzymała od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Odznakę Zasłużony dla Kultury Polskiej. Twórczość poetki została wyróżniona w Ogólnopolskim Konkursie "Wiosna poetów", w "Ogólnopolskim przeglądzie artystycznym" w Grudziądzu w 2008 roku, a także na Jarmarku Kulturalnym we Wrocławiu. Otrzymała też nagrodę Związku Nauczycielstwa Polskiego w konkursie: "Natura moich okolic" 2011 rok. 
	Jej wiersze publikowane były w wydawnictwach Centrum Kultury Niewidomych w Kielcach, w literackich czasopismach (m.in. "Akant") i pokonkursowych almanachach: "Wiosna poetów" (Warszawa 2007), "Wiosna Aniołów" (Warszawa 2008), "Sens przydrożnej kapliczki", (Tarnowskie Góry 2009), "Na dne more vers" (Baumovo 2010), "Siedem smaków tęczy" (Wrocław 2010), "Jesteś moją nadzieją" (Bydgoszcz 2010), "Jezu ufam Tobie" (Tarnowskie Góry 2011)", "Ósma strona świata" (Wrocław 2011), "Piękni Niepełnosprawni" (Bydgoszcz 2012). 
	W 2007 r. wydała debiutancki tomik wierszy pod nazwiskiem Helena Dobaczewska-Skonieczka. Tytuł pierwszego tomiku: "Czułe spojrzenia", wiersze zawierają pragnienia piękna i dobra, szczególnie ważne w dobie współczesnej cywilizacji. Dla poetki ważna jest każda chwila. W 2008 roku wydała swoje wspomnienia o działalności kulturalnej pt. "Od konkursu do wystawy", można się z nich wiele dowiedzieć o działalności Klubu "OKATiK". Wspomnienia są bogato ilustrowane zdjęciami z organizowanych imprez. 
	Helena Skonieczka jest członkiem Światowego Związku Esperantystów (Universala Esperanta Asocio w Rotterdamie). W tym języku wydała swój debiutancki tomik "Teneraj rigardoj"(2009). Dla niewidomych przyjaciół wiersze z obu tomików autorka nagrała w formie audio. "Odcienie świata" to kolejny tomik poezji (2010) i wspomniany wcześniej "Ślad niewidomego przyjaciela" (2011). W 2012 roku ukazał się tomik: "Słowa - moje światło", którego spotkanie promocyjne odbyło się w Gorzowie Wlkp. 
Bogaty dorobek poetki na rzecz kultury wśród niewidomych doceniono przyznając w 2011 roku Złoty Krzyż Zasługi i Złotą Honorową Odznakę PZN. 
 
 *** 
 
 	Przedstawiłam Pani dorobek literacki i kulturalny na podstawie uzyskanych dokumentów i informacji z Miejskiego Centrum Kultury w Bydgoszczy. 
Zorganizowała Pani ponad 200 różnych tematycznie imprez, występów artystycznych, chciałabym porozmawiać jeszcze o kilku sprawach. 
Proszę opowiedzieć trochę o sobie. 
 
- Urodziłam się w Gorzowie Wlkp. 15 października 1954 r. Nie przypuszczałam, że dzień moich urodzin, zostanie też innym świętem - ważnym dla naszego środowiska. Wychowywałam się na Pałukach, mieszkając 20 lat w Żninie. Tu są moje korzenie, do których chętnie powracam, dla których w swoich publikacjach posługuję się również panieńskim nazwiskiem. Chętnie odwiedzam to miasto, które zastąpiło Wilno moim rodzicom, tu zostali moi bracia z rodzinami. Ja zamieszkałam w Bydgoszczy, ukończyłam pedagogikę kulturalno-wychowawczą, pracowałam w Wojewódzkim Ośrodku Kultury w Bydgoszczy. 
 
- Jak zaczął się Pani kontakt z niewidomymi? 
 
- Od urodzenia byłam "jednookim dzieckiem". Nie przeszkodziło to mi realizować swoich planów życiowych. Gdy zdrowe oko zaczęło "odmawiać posłuszeństwa" i choroba wyłączyła mnie z aktywności zawodowej, mimo propozycji lekarzy, nie chciałam wstępować w szeregi tej organizacji uważając, że "przecież ja jeszcze widzę!" Wstąpiłam do PZN w 1997 roku. Początki nie były łatwe. Szukałam swojej drogi życiowej, by móc w tym środowisku wykorzystać zdobytą wiedzę i nabyte już doświadczenie zawodowe. Pomogła mi w tym absolwentka Filologii Polskiej na Uniwersytecie Łódzkim niewidoma Antonina Markiewka. 
 
- Co sprawia, że lgną do Pani ludzie, że postawiła Pani na zespół i nie zawiodła się? 
 
- Lubię być z ludźmi, wspólnie cieszyć się ich twórczą aktywnością, poznawać ich pasje i zainteresowania. W każdym człowieku tkwi jakiś talent, trzeba tylko go umieć odszukać i dać mu energię - odpowiednią motywację do rozwoju. Jako animator kultury staram się pobudzać osoby niewidome i słabowidzące do twórczego działania, do wyjścia z domu. Każda forma aktywności i integracji jest dobra. Można być biernym i czynnym odbiorcą kultury. To właśnie staram się uświadamiać nie tylko sobie, ale i moim niewidomym przyjaciołom. Działalność kulturalna jest przecież jedną z ciekawszych form rehabilitacji społecznej. Dlatego cieszy mnie frekwencja uczestniczących w spotkaniach i każda opinia wypowiadana przez nich. Ustalamy nasze zadania w oparciu o możliwości i zainteresowania. Trzeba wyjść na zewnątrz, a nie zasklepiać się tylko w naszym środowisku. Dlatego tak ważna jest dla mnie współpraca z różnymi instytucjami kultury. 
 
Co jest inspiracją dla Pani wierszy? 
 
- Każdy dzień przynosi nowe zdarzenia, przemyślenia, a tylko niektóre z nich pobudzają wyobraźnię na tyle, by utrwalić coś i napisać. W moim przypadku jest to najczęściej kontakt z przyrodą i z ludźmi. Nasze życie składa się z różnych odcieni: przyjaźni, miłości, nostalgii... Dostrzegamy różne odcienie człowieka, drogi, którą przyszło nam iść i wiary, która staje się nieraz podporą naszego życia. To właśnie poezja daje mi możliwość ujrzenia różnych odcieni świata. Poezja to jaśniejsza droga filozofii, to stawianie pytań językiem metaforycznym. Jest ona dla mnie próbą wyjścia poza codzienną rutynę. 
 
- W wierszu: "Książka" mówi Pani o książce papierowej, o zapachu farby drukarskiej, która bardziej przemawia niż "książka zawieszona" - jak ją określa jeden z recenzentów. 
 
- Niestety, rzadko już mogę korzystać z książki papierowej, tylko takiej drukowanej dużymi literami lub zeskanowanej. Coraz częściej korzystam też z audiobooków. 
 
Czym dla Pani jest rodzina? 
 
- Nawet po latach chętnie wracam do dzieciństwa, do rodzinnego domu, który był otwarty dla wszystkich. Twórczy, gwarny i trzypokoleniowy - z pięciorgiem rodzeństwa i "wyjątkową Babunią Wandą". To ona nauczyła mnie szacunku do drugiego człowieka, ale też i wymagania od niego - stosując stwierdzenia: "Jeśli potrafisz - to zrób", "Jeżeli nie potrafisz - to się naucz". Starałam się przekazać to moim dzieciom, jak również stosować jako animator w naszym środowisku. Podobnie inną myśl: "Nie ma rzeczy niemożliwych" są tylko "Trudne do zrobienia". Z domu wyniosłam potrzebę uczestnictwa w kulturze i miłość do książek. 
 
- Jaka jest obecna Pani rodzina? 
 
- Myślę, że też dobra i kochająca się, stwarzająca atmosferę do twórczej pracy. Mężem jest Jan - zapalony esperantysta. To właśnie z myślą o nim stworzyłam Klub "Esperanta Amiko", czyli "Esperancki przyjaciel" i jako przyjaciel pomaga innym, również niewidomym. Nasz dom jest też "otwarty". Często gościmy esperantystów z różnych stron świata. Jeśli tylko jest możliwość, uczestniczymy w międzynarodowych kongresach esperantystów. Mamy dwójkę dorosłych dzieci, którzy już są poza domem - zostaliśmy z mężem sami, no i mamy sporo wolnego czasu, który trzeba dobrze i mądrze zagospodarować. Oby tylko starczyło siły i zdrowia. 
 
- Życzymy zdrowia, wielu poetyckich natchnień i sukcesów. 
 
"Iluzja" Helena Dobaczewska-Skonieczka 
 
Dzisiaj zrozumiałam 
że żyłam iluzją słowa 
finezją myśli 
 
Wkradałam się 
w brutalną rzeczywistość. 
 
Mój losie 
który stąpasz po ziemi 
 
Nie zabieraj mi 
marzeń 
nadziei 
i miłości 
czasami się spełniają 
 
aaa 
 5. ORGANIZACYJNE, PRAWNE, PRAKTYCZNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY 
 
aaa 
5.1. Nie wiesz? - Pytaj! 
Tomasz Przybyszewski, Piotr Stanisławski 
 
Źródło: Integracja 1/2013 
 Data opublikowania na www.niepelnosprawni.pl: 2013-05-28 
 
Funkcjonariusze służb mundurowych i porządkowych spotykają osoby z niepełnosprawnością zazwyczaj podczas rutynowych obowiązków, ale też jako popełniających wykroczenia. I nierzadko błędnie oceniają ich status albo nie wiedzą, jak się wobec nich zachować. Podpowiadamy - nie tylko funkcjonariuszom. 
 
Jakie są rodzaje niepełnosprawności? 
 
Z niepełnosprawnością można się urodzić, ale też niepełnosprawność może być nabyta w wyniku choroby lub wypadku. Udogodnienia dla tej grupy ludzi oznacza się w miejscach publicznych najczęściej symbolem postaci na wózku. 
Ludzie z niepełnosprawnością to jednak nie tylko "wózkowicze". Mogą to być także osoby niewidome, niesłyszące, z niepełnosprawnością intelektualną albo zaburzeniami psychicznymi. Niepełnosprawność może być niewidoczna - mogą ją powodować choroby serca bądź układu oddechowego. Dlatego dziwne zachowanie nie musi oznaczać upojenia alkoholowego, lecz np. chorobę Parkinsona czy skutek udaru. Podobnie omdlenie nie musi świadczyć o nadużyciu alkoholu, lecz może się zdarzyć np. z powodu cukrzycy. Warto pamiętać, że sytuacja każdej osoby z niepełnosprawnością jest inna. Choć dwie z nich np. poruszają się na wózkach, to każda może mieć inne potrzeby i możliwości ruchowe. 
 
Czym niepełnosprawność różni się od choroby? 
 
Chorobę można wyleczyć, a niepełnosprawność jest zazwyczaj stanem trwałym (jak np. utrata wzroku, zespół Downa itp.). Rehabilitacja oraz odpowiedni sprzęt mogą pomóc usprawnić organizm, by możliwie dobrze funkcjonował mimo niepełnosprawności. Oczywiście do niepełnosprawności może doprowadzić choroba, a ponadto wiele rozmaitych schorzeń powoduje czasową utratę sprawności. 
 
W jaki sposób osoba z niepełnosprawnością porusza się w przestrzeni publicznej? 
 
Osoby z niepełnosprawnością ruchową mogą poruszać się np. wózkiem ręcznym lub elektrycznym, skuterem inwalidzkim, o kuli lub przy chodziku. Osobom bez kończyn pomagają coraz bardziej funkcjonalne protezy. Osoby niewidome lub niedowidzące poruszają się z pomocą białej laski lub psa przewodnika. 
 
Jak radzą sobie kierowcy z niepełnosprawnością? 
 
W zależności od niepełnosprawności mają dostosowane samochody: czasem automatyczną skrzynię biegów albo specjalistyczne oprzyrządowanie. Osoby z niepełnosprawnością też popełniają wykroczenia i nie powinny uniknąć mandatu. Należy jednak pamiętać, że niepełnosprawność może (ale nie musi!) powodować, że ktoś będzie poruszał się samochodem wolniej. Czasem okazuje się, że zatrzymany kierowca ma sprawne jedynie ręce albo prowadzi samochód nogami. Przepisy ruchu drogowego dotyczą wszystkich kierowców, ale dzięki karcie parkingowej osobom z niepełnosprawnością wolno nieco więcej (i jako kierowcom, i jako pasażerom). Przy zachowaniu ostrożności mogą nie stosować się np. do zakazu ruchu czy zakazu postoju. 
 
Jak zachowywać się w bezpośrednim kontakcie? 
 
W taki sam sposób jak z innymi ludźmi. Oczywiście zwracaj się bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnością, a nie do towarzyszącej jej czy do tłumacza języka migowego. Niektóre osoby z niepełnosprawnością mówią niewyraźnie. Jeśli nie rozumiesz, poproś o powtórzenie, a w ostateczności - napisanie słów. W przypadku osób niesłyszących najpierw zorientuj się, jaki preferują sposób komunikacji. 
Niektóre potrafią czytać z ruchu ust. Wówczas mów do nich w naturalnym tempie, bezpośrednio, nie zakrywaj ust i nie krzycz. Może być konieczne zapisywanie komunikatów na kartce albo obecność tłumacza języka migowego. Zawsze używaj słów i zwrotów, które funkcjonują w codziennym kontakcie - ale też nie bój się powiedzieć osobie niewidomej: "do widzenia", a osobie na wózku: "proszę przejść do pokoju obok". 
 
Jak pomagać osobom z niepełnosprawnością? 
 
Nie decyduj za innych. To, że ktoś jest osobą z niepełnosprawnością, nie oznacza, że potrzebuje pomocy. Można zaproponować ją wówczas, gdy wydaje się, że człowiek jej potrzebuje, np. przy przejściu dla pieszych lub na przystanku. Zawsze jednak trzeba zapytać, czy można pomóc i w jaki sposób. To żaden wstyd nie wiedzieć, co robić. Na pewno jednak nie należy pomagać na siłę lub wbrew woli. 
Osobie niewidomej można podać ramię i iść pół kroku przed nią, opisując przeszkody na drodze. Niewiele jej dadzą wskazówki w rodzaju: "proszę iść tam" albo "idziemy w tę stronę". Trzeba mówić tak, by mogła to sobie wyobrazić, np. "w lewo", "pierwsza przecznica w prawo" itd. 
 
Jak ważne są "koperty" 
 
Pamiętaj, że tzw. koperty są przeznaczone dla osób z niepełnosprawnością, które mają kartę parkingową. Samochód może być dla nich jedynym sposobem na sprawne poruszanie się. By nie musiały pokonywać dużych odległości, "koperty" są umieszczone blisko wejść do budynków. Są szersze niż inne miejsca parkingowe, gdyż osoby z niepełnosprawnością mogą potrzebować więcej miejsca przy wsiadaniu do auta i wysiadaniu z niego (gdy np. wystawiają przez drzwi wózek i na niego się przesiadają). "Koperty" są bardzo ważne dla kierowców z niepełnosprawnością, dlatego nie toleruj, gdy zajmuje je ktoś nieuprawniony - nawet ich część lub "na chwilkę". 
 
Jak mówić? 
 
Unikaj przestarzałych lub nacechowanych negatywnie określeń, jak: "kaleka", "inwalida", "ślepy", "idiota", "wariat" czy "sprawny inaczej". Najlepiej mówić: "osoba z niepełnosprawnością", "osoba niepełnosprawna", "osoba niewidoma", "osoba z niepełnosprawnością intelektualną" czy "osoba z zaburzeniami psychicznymi". 
 
Pies przewodnik 
 
Pies przewodnik to pomocnik osoby niewidomej. Pies asystujący może też pomagać innym osobom z niepełnosprawnością, np. ruchową. To są psy pracujące, dlatego, gdy są "na służbie", nie wolno ich głaskać ani w inny sposób rozpraszać. Oczywiście nie każdy towarzyszący czworonóg jest psem asystującym. One są specjalnie wyszkolone i oznaczone. Z tego względu mają prawo wstępu z właścicielem do budynków użyteczności publicznej, jak: urzędy, sądy, przychodnie, szkoły, restauracje, sklepy itd., a także autobusy, tramwaje czy samoloty. Wyjątkiem są obiekty sakralne. 
 
Samo życie... 
 
Po skoku na główkę 
 
Przemek Więckowski ma 27 lat. Od dziesięciu lat porusza się na wózku inwalidzkim. Skoczył w niedozwolonym miejscu kąpieliska z drzewa na główkę i złamał kręgosłup. Cztery lata zajęła mu trudna rehabilitacja, po której - dzięki wsparciu rodziców - był w stanie poruszać swoim wózkiem. Wieczorowo skończył szkołę średnią o profilu informatycznym, a potem znalazł pracę w biurze jako informatyk. Nie lubi, gdy przesadnie ulgowo się go traktuje, chce być samodzielny, a z pomocy innych korzysta tylko wtedy, kiedy jest niezbędna. 
 
W wyniku choroby 
 
Marta Andrych skończyła studia weterynaryjne. Marzyła o pracy ze zwierzętami i taką podjęła. Cztery lata po ślubie pojawił się u niej niewład prawej ręki, a potem powieki. Dopiero trzeci lekarz zdiagnozował stwardnienie rozsiane, chorobę uszkadzającą układ nerwowy. Od roku ma trudności w poruszaniu się, coraz częstsze przykurcze i bóle w różnych częściach ciała. Wsparciem jest dla niej mąż, z którym co dzień ćwiczy. Z pracy na razie nie rezygnuje, choć w drodze coraz częściej potrzebuje pomocy. Prosi o nią przechodniów, czasem straż miejską lub policjanta. 
 
Po wypadku 
 
Samochód wyjeżdżający z bocznej drogi uderzył w bok auta, dokładnie w miejsce, gdzie siedział Tomek jako pasażer. Drzwi wgniotły się w jego nogę tak mocno, że lekarze w szpitalu nie byli w stanie jej uratować. Amputowali ją tuż przy udzie. Dwa lata zajęło mu pozbieranie się psychiczne. Zrobił kurs komputerowy, zaczął grać w koszykówkę na wózkach w klubie "Start", wynajął mieszkanie. Podjął też pracę jako sprzedawca w saloniku prasowym. Dzięki pomocy jednej z firm ortopedycznych ma nowoczesną protezę. Odtąd nikt już się za nim nie ogląda. 
 
Z epilepsją 
 
Na głowie Krzysztofa widać wiele blizn. To po upadkach i uderzeniach. Krzysztof choruje na padaczkę i często ma ataki, także te najcięższe, z utratą świadomości. Przez chorobę nie może znaleźć pracy, raz stracił ją po pierwszym ataku. Jest po pięćdziesiątce. Większość ataków przechodzi w domu, ale zdarzają się też na ulicy. Nierzadko ludzie biorą go wtedy za nietrzeźwego. To najbardziej boli, ale nie może żyć zamknięty w domu. Woli ponosić ryzyko, ale czuć, że żyje. 
 
Bez wzroku 
 
Pani Anna ma 39 lat, nie widzi od urodzenia. Rodzice nauczyli ją samodzielności, aby mogła żyć jak inni. Umie poruszać się w przestrzeni publicznej dużego miasta. Dziś mieszka w Warszawie, która nie jest wolna od barier, a najwięcej jest ich na chodnikach zastawianych samochodami, tablicami reklamowymi, kwietnikami, koszami, słupami, a nawet miejskimi informatorami. Według pani Anny najlepszym sposobem pomocy osobie niewidomej na ulicy jest zapytanie, jak pomóc. 
 
Od urodzenia 
 
Justyna Kozdryk ma tylko 116 cm wzrostu, choć w rodzinie wszyscy są wysocy. Nie przeszkodziło jej to skończyć studiów w Wyższej Szkole Pedagogiki Specjalnej, podjąć pracy w Powiatowym Urzędzie Pracy, a następnie w policji jako pracownik cywilny w sekcji ds. informatyki ruchu drogowego. Od lat podnosi ciężary (wyciskanie na ławce) i ma sukcesy, zdobyła m.in. srebrne medale na paraolimpiadzie w Pekinie i mistrzostwach świata w Pusan. Zaakceptowała swą niepełnosprawność i tego wymaga od innych. 
 
 aaa 
5.2. U niepełnosprawnych wzrokowo (cz. 2) 
Środowisko niewidomych i słabowidzących oraz jego organizacja 
Aleksander Mieczkowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 Często używamy określeń: "nasze środowisko", "środowisko niewidomych", "środowisko niewidomych i słabowidzących", "środowisko osób z uszkodzonym wzrokiem". Warto się zastanowić, czym jest to środowisko. Oczywiście, istnieją różne środowiska, np. środowisko przyrodnicze, środowisko zasadowe (chemia), środowiska zawodowe. Nas interesuje środowisko społeczne, ponieważ określenie to dotyczy ludzi. 
 Według Wikipedii: "Środowisko społeczne to względnie trwały układ jednostek, grup społecznych innych zbiorowości ludzkich oddziałujących na rozwój, zachowanie się i aktywność człowieka. 
Szczególne znaczenie dla funkcjonowania jednostki mają takie składniki środowiska społecznego, jak: 
* rozmieszczenie zbiorowości, decydujące o intensywności i różnorodności kontaktów międzyludzkich 
* wykształcenie innych jednostek i grup, najsilniej powiązanych z daną jednostką 
* pozycja społeczna jednostek i grup, które mają wpływ na ekonomiczny i kulturalny poziom życia jednostki". 
 
 Jest to prosta definicja. Spróbujmy zastanowić się nad jej składnikami i odnieść je do naszego środowiska. 
 "Środowisko społeczne to względnie trwały układ jednostek, grup społecznych innych zbiorowości ludzkich oddziałujących na rozwój, zachowanie się i aktywność człowieka". 
Z pewnością takie ujęcie odnosi się w całości również do niewidomych i słabowidzących. Czy jednak to, co określamy jako "nasze środowisko" spaja w względnie trwały sposób osoby z uszkodzonym wzrokiem? Można mieć poważne wątpliwości. Postaram się wykazać różnice między naszym środowiskiem a innymi środowiskami. Uczynię to na podstawie trzech składników środowiska, które mają szczególne znaczenie dla funkcjonowania jednostek ludzkich. 
1) "rozmieszczenie zbiorowości, decydujące o intensywności i różnorodności kontaktów międzyludzkich" 
Nasze środowisko, ogólnie rzecz ujmując, jest rozproszone. Niewidomi i słabowidzący wtopieni są w społeczność ludzi widzących, żyją wśród nich i z nimi kontaktują się najczęściej. Intensywność kontaktów osób z uszkodzonym wzrokiem z osobami widzącymi jest bez porównania większa niż kontaktów między sobą. Jeżeli niewidomi mieszkają na wsiach lub w małych miasteczkach, ich kontakty z innymi niewidomymi czy słabowidzącymi są raczej sporadyczne, albo nie istnieją zupełnie. Oczywiście, w ośrodkach szkolno-wychowawczych dla niewidomych i słabowidzących, w zakładach pracy chronionej i podobnych instytucjach kontakty te wyglądają inaczej, ale dotyczą one tylko niewielkiej części osób z uszkodzonym wzrokiem. 
Jeżeli kontakty niewidomych i słabowidzących między sobą nie są tak intensywne, jak z osobami widzącymi i jak osób widzących między sobą, nie mogą powstawać między nimi równie silne więzi społeczne. Środowisko to więc nie może być silnie zintegrowane. 
2) "wykształcenie innych jednostek i grup, najsilniej powiązanych z daną jednostką" 
Dotyczy to głównie grup zawodowych - nauczycieli, prawników, lekarzy, rolników itp. Wśród niewidomych i słabowidzących czynnik wykształcenia nie pełni podobnej roli, gdyż nie wiąże się z pracą zawodową. Jeżeli nawet mogłyby powstać jakieś grupy np. niewidomych prawników czy masażystów, ich rozproszenie i ograniczone kontakty nie pozwalają na powstawanie silnych więzi społecznych. Wykształcenie nie jest więc czynnikiem integrującym. 
3) "pozycja społeczna jednostek i grup, które mają wpływ na ekonomiczny i kulturalny poziom życia jednostki" 
Można powiedzieć, że w otoczeniu niewidomych najczęściej nie ma innych osób z uszkodzonym wzrokiem, które wpływałyby na ich ekonomiczny i kulturalny poziom życia. Są natomiast osoby widzące, które wywierają taki wpływ. Pozycja ta więc również nie integruje naszego środowiska. 
Czynnikiem integrującym jest chyba tylko sama niepełnosprawność. Ze względu na rozproszenie osób z uszkodzonym wzrokiem, a także ich zróżnicowanie pod względem właśnie niepełnosprawności, czynnik ten działa w bardzo ograniczonym zakresie. 
Osoby słabowidzące utożsamiają się raczej z osobami widzącymi, a nie niewidomymi. Ich techniki społecznego bytowania są prawie identyczne z tymi, które stosują osoby widzące, gdyż głównym zmysłem, którym się posługują jest wzrok. 
Osoby niewidome natomiast stosują odmienne techniki społecznego bytowania - ich dominującymi zmysłami jest dotyk i słuch. Mógłby to być silny czynnik integrujący, ale osób tych nie ma zbyt dużo, czyli rozproszenie osób niewidomych jest jeszcze większe niż osób z uszkodzonym wzrokiem, czyli niewidomych i słabowidzących. Brak wzroku więc, mimo że potencjalnie powinien integrować, ze względu na brak intensywnych kontaktów słabo pełni rolę integracyjną. Dodać należy, że sam brak wzroku nie jest wystarczający do wzajemnych kontaktów. Jest to tylko jeden z wielu czynników, które ludzi łączą lub dzielą. Czynnikami takimi są np.: poziom kulturalny, wykształcenie, status społeczny, poziom zamożności, zainteresowania, preferencje polityczne i ideowe, zainteresowania, możliwości fizyczne. Trudno sobie wyobrazić, aby człowiek kulturalny, subtelny, porządny przyjaźnił się z niewykształconym gburem, osobą o usposobieniu awanturniczym, o wątpliwych walorach moralnych. A niewidomi, podobnie jak pozostali ludzie, różnią się między sobą pod każdym względem, pod wymienionymi również. 
W tej sytuacji powinniśmy raczej mówić o dwóch środowiskach, o środowisku osób niewidomych i o środowisku osób słabowidzących. Jednak ze względu na bardzo słaby poziom integracji tych grup, są to raczej bardzo luźne środowiska, które tworzą się na skutek pewnych uwarunkowań prawnych, socjalnych, czy pomocowych. Nie są to zwarte środowiska, które łączy wykonywany zawód, codzienne kontakty, wspólne interesy, zainteresowania itp. W zasadzie nie ma środowiska osób z uszkodzonym wzrokiem. Tezę taką można przyjąć, mimo że tu i ówdzie są zwarte grupy osób, które łączą silne więzi. Jak już jednak wspomniałem, dotyczy to niewielkiej części wszystkich osób z uszkodzonym wzrokiem. Można więc przyjąć, że teza ta jest w znacznej mierze prawdziwa. 
Jeżeli nie ma środowiska to i o jego organizacji trudno jest mówić. Oczywiście, istnieją stowarzyszenia, które zrzeszają osoby z uszkodzonym wzrokiem oraz fundacje i instytucje działające na ich rzecz. Niewidomi i słabowidzący jednak bardzo słabo i coraz słabiej identyfikują się z tymi stowarzyszeniami, fundacjami i instytucjami. 
Czy więc istnieje potrzeba organizowania omawianego środowiska? Czy istnieją potrzeby, których nie można zaspokajać w innych ramach organizacyjnych? Czy dążność osób niewidomych występująca jako silna tendencja w przeszłości odchodzi do historii? 
Na podobne pytania postaram się odpowiadać w przyszłych publikacjach. Myślę, że zajmę się też niewidomymi i słabowidzącymi jako grupą społeczną. W tym przypadku występują podobne uwarunkowania, jak przy środowisku osób z uszkodzonym wzrokiem. Występują jednak inne, bardzo ważne czynniki, które sprawiają, że grupa ta ma odmienny charakter niż inne grupy społeczne. O niewidomych i słabowidzących, jako o grupie społecznej, napiszę za miesiąc. Będzie to uzupełnienie rozważań o środowisku osób niewidomych i słabowidzących. 
Nie są to akademickie ani jałowe rozważania. Wiedza na podobne tematy ma wielkie znaczenie przy organizowaniu się osób z niepełnosprawnością wzroku. Przynależność do grupy społecznej, jaką jest stowarzyszenie, ma tylko wówczas sens, kiedy zaspokaja ważne potrzeby. Jeżeli jednak niewiele jest tego, co łączy tzw. środowisko, niewiele też jest wspólnych potrzeb, które w ramach stowarzyszenia mogą być zaspokajane. Przykładem mogą tu być osoby niewidome i osoby słabowidzące, których potrzeby różnią się zasadniczo. Czy więc mogą być zaspokajane w ramach jednego stowarzyszenia? Niełatwo odpowiedzieć na tak postawione pytanie i niełatwo problem taki rozwiązać. Trzeba jednak o nim wiedzieć, bo bez tego nie może być efektywnego działania. 
 
 aaa 
5.3. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH 
Rozmowa z młodym człowiekiem o starych sprawach 
Jerzy Ogonowski 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
	Zapytałem młodego studenta informatyki, czy korzystał z dofinansowania do żywności i leczenia psa przewodnika, które funkcjonowało przez kilka lat w okręgu PZN. Odpowiedział, że nie, bo po pierwsze - ma psa z Fundacji Vis Major, po drugie - nie należy do Polskiego Związku Niewidomych. Zapytałem zatem, dlaczego do tego Związku nie należy, choć może zbliżają się już czasy, kiedy trzeba będzie pytać raczej, dlaczego do Związku Niewidomych ktoś należy, a nie - dlaczego nie jest członkiem tej organizacji. 
My wapniaki (póki co, niech żyją!) przywykliśmy, że jest jedna tylko organizacja tego rodzaju, w której odbywa się praktycznie wszystko, co dotyczy niewidomych, a tymczasem to są już "niegdysiejsze śniegi". Ów młody student wyjaśniał, że nic w tym Związku się nie działo, więc po co miałby do niego należeć. Jeśli ma jakiś pomysł, to chciałby, żeby się spotkał z jakąś reakcją, chciałby zarazić tym innych zainteresowanych. Niestety, skoro nikogo takiego tam nie ma, kto podjąłby inicjatywę, to nie ma tam co robić. 
Jako student politechniki zorganizował stowarzyszenie dostosowujące książki matematyczne i informatyczne do potrzeb niewidomych. Rzecz jest konkretna, a przy tym może i po studiach będzie działać i przyniesie wymierne korzyści w postaci pracy zawodowej. 
Jest zresztą wiele innych organizacji osób niewidomych czy w ogóle niepełnosprawnych, które zajmują się problematyką osób z uszkodzonym wzrokiem. Można wybierać zależnie od tego, czego się potrzebuje i w jakie działania chciałoby się włączyć. Trzeba tylko się rozejrzeć, która organizacja wygrała konkurs na dany temat, bo to się zmienia. W ogóle nadmierna konkurencja w tych sprawach niekoniecznie przynosi pożytek. O tym, kto ma wygrać konkurs oraz komu co należy przyznać, coraz częściej decydują urzędnicy, często zupełnie nie obznajomieni z problematyką. A jeśli urzędnik nie jest obznajomiony, no to boi się, że popełni jakąś gafę. Woli zatem decydować w zakresie tego, co zna i jest pewien, że nie strzeli głupstwa. 
Zdarzyło się, że jakaś pani z urzędu zakwestionowała potrzebę specjalnego telefonu komórkowego dla niewidomego, bo on przecież i tak nie może dzwonić. Kiedy zainteresowany skontaktował ją z odpowiednią osobą, coś tam chyba zrozumiała i dodała tę wiadomość do zasobów swojej wiedzy. Tak więc, zdaniem mego młodego interlokutora, należałoby wprowadzić pewne specjalizacje stowarzyszeń, które się sprawdziły w działaniu i powierzać im konkretne zlecenia, od czasu do czasu sprawdzając, czy rutyna nie zastąpiła celowego, sprawnego działania. Osoba niewidoma powinna mieć szeroki wybór stowarzyszeń, które działać mogą na jej rzecz w sposób tej osobie odpowiadający. 
	Zaraz po przełomie ustrojowym sądziłem, że struktura PZN nie da się utrzymać w nowych warunkach rynkowych. Szybko zostałem wypchnięty poza władze tej organizacji, bo w końcu - i nie ma w tym nic dziwnego - bolszewicy jakoś tam musieli się bronić. Sądziłem, że całość padnie od góry, tymczasem rzecz cała psuje się od dołu, chociaż zawsze mówili, że ryba psuje się od głowy. Może to zależy od rodzaju i charakteru ryby. PZN istnieje nadal, ale najlepiej ma się Zarząd Główny. Kół prężnie działających jest coraz mniej, z sekcjami jest jakoś niejasno, a teraz przyszła pora na okręgi. Jeden podobno ma być likwidowany, drugi ma dziwne przewały, trzeci - nie podobno, ale naprawdę jest w stanie poważnego kryzysu. 
Rozum i instynkt samozachowawczy nakazywałyby powołanie na miejsce odwołanego dyrektora i prezesa, który złożył rezygnację kogoś z pewnym doświadczeniem, ale niezbyt sędziwego. Powinien to być ktoś, komu zależałoby na utrzymaniu swego miejsca pracy i kto zdawałby sobie sprawę, że świat na jego własnej emeryturze się nie kończy. Ale już chodzą słuchy, że pojawili się chętni na opustoszały tron prezesa i dyrektora, niektórzy już podobno nawet jakąś popijawę z okazji przyszłej nominacji zorganizowali. Nie wiadomo tylko na razie, gdzie są pieniądze. Gdyby chociaż jeszcze ktoś te pieniądze schował, to można by poszukać, ale znikąd żaden pieniążek "akuku" nie woła. Za to angaże są na czas nieokreślony, podobnie jak nieokreślone bliżej są źródła finansowe. Kiedy pytam młodych, czy któryś z nich zechciałby poubiegać się o dyrektorowanie, to odpowiada mi każdy, że tego typu ludzie, środowisko i mentalność nijak mu nie odpowiada. A kiedy jeszcze ostrzegam, że nie ma pieniędzy, są tylko etaty, to najczęściej ryczą ze śmiechu. Dlatego ryczą, bo po studiach, to jakieś podstawy gospodarki w głowie mają. Poza tym zastanawiają się, kto tych odwoływanych i rezygnujących mędrców powołał i takie działania powierzył. No i kto tu z kogo robi wariata. I tymi pytaniami za nieskończoną ilość punktów kończę dziś swoje wywody, żeby też trochę poryczeć. 
 
aaa 
 6. ZATRUDNIENIE, REHABILITACJA, PRAWO, EKONOMIA 
 
 aaa 
6.1. Rehabilitacja zawodowa i zatrudnienie 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Nie czas na głębokie rozważania tego bardzo szerokiego i złożonego zagadnienia, tj. rehabilitacji zawodowej i zatrudnienia niewidomych. Warto natomiast przypomnieć sobie, co to jest rehabilitacja zawodowa. 
W rubryce "Ze słownika rehabilitacyjnego" (marzec 2012 r.) zamieściłem uproszczoną definicję. 
"Rehabilitacja zawodowa - skrótowo można powiedzieć, że jest to przygotowanie do wykonywania odpowiedniej pracy, zatrudnienie na odpowiednim stanowisku, jeżeli trzeba, odpowiednie przygotowanie stanowiska pracy i jego otoczenia oraz włączenie w grupę społeczną zakładu pracy". W definicji tej pominąłem bardzo ważny aspekt zagadnienia, a mianowicie jego ekonomiczną stronę. Do tej definicji należałoby dodać po słowach: "zatrudnienie na odpowiednim stanowisku" zgodnie z zasadami ekonomicznymi... 
Nie jest bowiem zatrudnieniem zgodnym z zasadami ekonomii, jeżeli wartość pracy pracownika jest mniejsza niż koszty jego zatrudnienia. W takim przypadku zakład pracy staje się podobny do zakładu terapii zajęciowej, a cały system sprzyja powstawaniu praktyk patologicznych. Jak się jednak wydaje, obecnie właśnie tak jest. Pracodawcy mają niemal darmowych pracowników i ciągle narzekają, że im się to nie opłaci, że w razie zmniejszenia dofinansowania będą masowo zwalniać niepełnosprawnych pracowników. Nasz system dofinansowywania zatrudnienia osób niepełnosprawnych jest bardzo kosztowny i nieefektywny, a ponadto patogenny. 
Oczywiście, celem rehabilitacji zawodowej jest zatrudnienie osoby niepełnosprawnej, np. niewidomej, a z tym zatrudnieniem różnie bywa. Rozwijało się całkiem nieźle w okresie PRL-u, w okresie prosperity spółdzielczości inwalidów i spółdzielczości niewidomych. Potem system ten się zawalił i spółdzielczość jest w stadium zaniku. 
Następnie w dniu 9 maja 1991 r. została uchwalona ustawa o rehabilitacji społecznej i zatrudnieniu osób niepełnosprawnych i został powołany Państwowy Fundusz Osób Niepełnosprawnych. Fundusz zaczął dofinansowywać zakłady zatrudniające osoby niepełnosprawne i w znacznej mierze refundować im koszty zatrudnienia niepełnosprawnych pracowników. Jednak nie jest to działalność i prawo o stałym charakterze. Ustawa o rehabilitacji była nowelizowana kilkadziesiąt razy i zmieniały się zasady dofinansowywania zatrudnienia. Ciągle były jakieś obawy, że coś się niekorzystnie zmieni, że przestanie się opłacać zatrudnianie niepełnosprawnych pracowników, że nastąpią masowe zwolnienia. 
Obecnie Unia Europejska postanowiła uregulować tę kwestię - UE planuje radykalne ograniczenie dofinansowywania zatrudnienia osób niepełnosprawnych. 
W niniejszym dziale publikujemy kilka artykułów, w których znajdujemy wiele interesujących i niepokojących informacji. 
Z artykułu "Czy osoby niepełnosprawne stracą pracę?" pióra Ady Prochyry pozycja 6.2., możemy dowiedzieć się o zamiarach UE, obawach i zapowiadanych staraniach w tej sprawie władz polskich. 
Z artykułu "Zagrożone miliardy na dofinansowania" Michaliny Topolewskej, oprac. GR pozycja 6.3. dowiemy się, kto w imieniu Rządu RP będzie starał się o zmianę niekorzystnych propozycji UE i o innych szczegółach tej sprawy. 
Z artykułu "Jest wyrok: dłuższy czas pracy osób niepełnosprawnych niezgodny z konstytucją" pozycja 6.4. dowiemy się o zastrzeżeniach prawnych dotyczących zrównania wymiaru czasu pracy osób ze znacznym i z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności z pozostałymi pracownikami. 
Z pewnością Trybunał Konstytucyjny słusznie stwierdził, że brak możliwości odwołania się od odmowy wystawienia zaświadczenia uprawniającego do skróconego czasu pracy jest niezgodne z obowiązującym porządkiem prawnym. Tak nie powinno być i pewnie tak nie będzie, bo TK dał 12 miesięcy na zmianę zakwestionowanego przepisu prawnego. Z innymi zastrzeżeniami TK jednak nie mogę się zgodzić. Jeżeli np. ktoś ze względów zdrowotnych nie może pracować 8 godzin dziennie, powinien mieć możliwość pracy w niepełnym wymiarze i korzystania z dopłat wyrównawczych zarobki bezpośrednio z PFRON, a nie z pieniędzy pracodawcy. Uzasadniałem taki pogląd wielokrotnie, dlatego teraz tylko sygnalizuję ten temat. 
Z artykułu "Kwalifikacje drogą do pracy!" pozycja 6.6. dowiedzą się Państwo, jak łatwo można zdobyć wysokie kwalifikacje zawodowe i na jak efektywną pomoc można liczyć. Mam jednak obawy, że nie jest łatwo kogoś przeszkolić i zatrudnić jako dziennikarza, a takie perspektywy kreśli organizator szkolenia. 
 Jakub Wątor w artykule "Zatrudnię ochroniarza: mile widziana niepełnosprawność" pozycja 6.7. pokazuje, w jaki sposób dofinansowania kosztów zatrudnienia "poszerzają" możliwości pracy osób niepełnosprawnych. Okazuje się, że ochroniarz to jest "doskonały" zawód dla osób niepełnosprawnych, a to dzięki dofinansowaniom ich kosztów zatrudnienia. 
Z rehabilitacją zawodową i zatrudnieniem osób niepełnosprawnych wiąże się ściśle orzekanie niepełnosprawności. O problemach z tym związanych mogą Państwo przeczytać w artykułach: 
- "Raport NIK: konieczna poprawa jakości orzecznictwa ZUS" pozycja 6.9. oraz 
- "Co czwarty wyrok uwzględnia odwołanie od niekorzystnej decyzji ZUS" pozycja 6.10. 
Zachęcam do czytania i zastanowienia się nad poruszaną problematyką. Rehabilitacja zawodowa i zatrudnienie ma dla nas żywotne znaczenie. Dlatego wszystko, co dzieje się w tej dziedzinie, jest dla nas bardzo ważne. 
 
 Aaa 
6.2. Czy osoby niepełnosprawne stracą pracę? 
Ada Prochyra 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2013-06-11 
 
Komisja Europejska planuje wprowadzić limity udzielania pomocy publicznej. Czy oznacza to koniec systemu dofinansowań PFRON do wynagrodzeń? Czy pracownicy z niepełnosprawnością powinni w związku z tym obawiać się utraty pracy? 
Na początku czerwca Dziennik Gazeta Prawna poinformował czytelników o nowym projekcie rozporządzenia Komisji Europejskiej w sprawie wyłączeń blokowych (GBER). W jego ramach Komisja zamierza wprowadzić limity pomocy publicznej udzielanej przez państwa członkowskie. Nowe regulacje mają obowiązywać od 1 stycznia 2014 roku. Unia zamierza ustalić je na poziomie 0,01 proc. PKB kraju członkowskiego z poprzedniego roku lub równowartości 100 mln euro, które można będzie wydać w ramach jednego programu. W przypadku Polski byłoby to odpowiednio 150 mln zł i ok. 420 mln zł w ciągu roku. 
 
Likwidacja systemu wspierania zatrudnienia 
 
Jedną z form pomocy publicznej są dopłaty do wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnością, na które obecnie PFRON przeznacza ponad 3 mld zł rocznie. Wprowadzenie rozporządzenia w życie w praktyce uniemożliwiłoby wspieranie w ten sposób pracodawców w zakresie zatrudnienia osób z niepełnosprawnością. O indywidualną zgodę na przekroczenie nowo ustalonych kwot, czyli o tzw. notyfikację programów, kraje członkowskie musiałyby występować do Komisji. 
Ten niekorzystny dla krajów członkowskich zapis zawarty jest w art. 1 ust. 2 rozporządzenia, o którego usunięcie wnioskowali w Urzędzie Ochrony Konkurencji i Konsumentów przedstawiciele Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych oraz Zarząd PFRON. Prezes Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych Jan Zając skomentował zamysł rozporządzenia w Dzienniku Gazecie Prawnej. 
- Jego przyjęcie w takim kształcie oznaczałoby faktyczną likwidację tej formy pomocy i załamanie całego systemu wspierania zatrudniania osób niepełnosprawnych - podkreślił. 
To, czego obawiają się zarówno pracownicy, jak i pracodawcy, to masowe zwolnienia pracowników z niepełnosprawnością, które prawdopodobnie spowoduje ta wymuszona przez Komisję Europejską zmiana. Aby tego uniknąć, POPON apeluje do pracodawców osób z niepełnosprawnością oraz samych pracowników o zgłaszanie protestów oraz swoich uwag. Termin ich składania upływa 28 czerwca br. Adresy UOKiK oraz Dyrekcji Generalnej ds. Konkurencji UE, pod które można kierować pisma w tej sprawie, podane są m. in. na stronie POPON. 
 
Groźba masowych zwolnień 
 
Jarosław Duda, pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych, 4 czerwca br. spotkał się z przedstawicielami związków pracodawców i organizacji związkowych, aby porozmawiać z nimi na temat proponowanych przez Komisję zmian. W rozmowie z portalem: niepelnosprawni.pl podzielił ich niepokój. 
- Na dzisiaj rozmawiamy o projekcie Komisji Europejskiej, dokładniej Dyrekcji Generalnej ds. Konkurencji, o nowym rozporządzeniu dotyczącym pomocy publicznej, które rzeczywiście jest zaskakujące. Szczególnie w zestawieniu z informacjami prezentowanymi jeszcze pół roku temu na spotkaniu Dyrekcji Generalnej ds. Konkurencji, gdzie jej wysocy urzędnicy zapewniali, że nic się nie zmieni - podkreśla minister Duda. - Ta zmiana jest bardzo drastyczna i mówi o tym, że system, który dziś obowiązuje w Polsce, nie będzie miał racji bytu. Dziś na dofinansowanie miejsc pracy, pracodawców i pracowników przekazujemy ponad 3 mld zł. W projekcie jest zapis, że powinno to być 0,01 proc. PKB danego kraju. Polskie PKB wynosi 150 bln zł, czyli, jak łatwo wyliczyć, będzie to 150 mln zł, co starczy dokładnie na trzy tygodnie działania Systemu Obsługi Dofinansowań. Jesteśmy zaniepokojeni i w ramach konsultacji złożyliśmy stosowne zastrzeżenia i protesty. Uważamy, że nie wolno w ten sposób potraktować polskiego systemu, ponieważ grozi to masowymi zwolnieniami i pozbawieniem osób z niepełnosprawnością najważniejszej formy rehabilitacji, jaką jest praca. Czekamy na odzew ze strony Komisji i Dyrekcji, ale liczymy też na sojuszników z innych krajów, którzy - mam nadzieję - będą prezentować podobną opinię w tym zakresie. 
Wynik konsultacji dotyczących unijnego projektu będzie znany na początku lipca br. Jak zapewnia minister Duda, stanowiska pozostałych państw w tej sprawie są zbliżone do polskiego. 
 
Jaki jest możliwy zakres zmian w projekcie? 
 
- Złożyliśmy swoje opinie i działamy nieformalnie poprzez naszych przedstawicieli w Brukseli, żeby wiedzieć, w jakim kierunku to zmierza. Nie sądzę, że my mamy wpływ na wprowadzenie jakiejś zmiany w projekcie, bo to nie jest stół do negocjacji. Ale myślę, że Komisja, słuchając uwag w tym zakresie, weźmie je pod uwagę i znowelizuje ten projekt w sposób, który umożliwi nam realizowanie naszych ustawowych zadań, w tym dofinansowania miejsc pracy - odpowiada minister Duda. 
 
SOD do zmiany? 
 
O braku możliwości przyjęcia proponowanego rozwiązania jest także przekonany poseł Marek Plura (PO), przewodniczący Parlamentarnego Zespołu ds. Osób Niepełnosprawnych. 
- To, co ukazało się jako projekt rozporządzenia regulującego wysokość pomocy publicznej dla przedsiębiorców, również w kontekście zatrudnienia osób niepełnosprawnych, a pośrednio wspierania finansowego tego rynku pracy, jest diametralnie różne od tego, o czym zapewniali nas urzędnicy Komisji Europejskiej jeszcze kilka miesięcy temu - podkreśla poseł Plura. 
- Być może ważną sprawą będzie bardziej szczegółowa interpretacja tych zapisów w kontekście naszego działania tu i teraz, czyli w takim systemie, jaki mamy w Polsce. Wiem, że prace nad tą interpretacją postępują i jeżeli nie uzyskamy takiej opinii prawnej, która pozwalałaby nam ze spokojem patrzeć na przyszłość obecnego systemu, to na pewno zarówno reprezentacja rządowa, jak i parlamentarna będzie zabiegała w Komisji albo o zmianę tego projektu rozporządzenia, albo o zastosowanie specjalnych rozwiązań wobec takich krajów jak Polska, czyli operujących metodą kwotowego wspierania osoby niepełnosprawnej. 
Taka radykalna zmiana pozbawiłaby miejsc pracy większości z nas - wyjaśnia. 
Z ramienia najbardziej zainteresowanej tym tematem polskiej instytucji - PFRON - w spokojniejszym tonie wypowiedział się jej wiceprezes Jacek Brzeziński. 
- Fundusz, jak większość instytucji publicznych, wypowiedział się w sprawie projektu rozporządzenia - zaznacza. - Następnym etapem, po zebraniu uwag strony krajowej, będzie kolejna runda zapytań, rozmów i ustalenie stanowisk poszczególnych krajów członkowskich. Opinia Funduszu jest elementem opinii strony rządowej. Ze swojej strony zwróciliśmy uwagę na znaczące różnice między obecnym rozporządzeniem regulującym kwestie pomocy publicznej a zmieniającym je projektem. 
W zakresie wsparcia dotyczy to w znacznej mierze zakładów zatrudniających osoby z niepełnosprawnością. Przeznaczane jest na ten cel 3-3,5 mld zł rocznie. Pomoc w tej wysokości,w świetle omawianego rozporządzenia, musiałaby być inaczej traktowana. 
Po pierwsze, taki program musiałby być notyfikowany przez Komisję Europejską, według przepisów Traktatu Europejskiego. Dopuszczalne byłyby jedynie programy i projekty, których wartość nie przekraczałaby 100 mln euro bądź 0,01 proc. PKB. W zależności od kursu euro stanowi to ok. 300-400 mln zł. Te kwoty pozwalałyby na wypłatę miesięcznego SOD-u, czyli wsparcia, którego udzielamy w ramach tego systemu. Kwestia wsparcia jednostkowego podmiotu na poziomie 10 mln euro w skali roku pozostaje bez zmian. Zagrożenie, o którym wspominał minister Duda, polegałoby na tym, że SOD nie zyskałby akceptacji w tym rozporządzeniu, więc konieczna byłaby albo zmiana systemu SOD, albo inna jego notyfikacja. 
 
Rygorystyczne ramy 
 
Z tego, co wiadomo na tym etapie, Komisja Europejska nie przewiduje wprowadzenia zastępczych rozwiązań wspierania pracowników z niepełnosprawnością. 
- Komisja Europejska określa ramy, w których można to rozporządzenie realizować - mówi Jacek Brzeziński. - Możemy je nazwać rygorystycznymi. 
PFRON jest na razie ostrożny w określaniu konsekwencji wejścia rozporządzenia w życie, w tym potencjalnej utraty pracy przez tysiące osób. 
- Trudno powiedzieć, jakie konsekwencje dla niepełnosprawnych pracowników przyniosłoby wprowadzenie tych zmian - podkreśla wiceprezes Brzeziński. - Jest zagrożenie, że pracodawcy nie otrzymają wsparcia ze środków publicznych na dotychczasowym poziomie, ale nie jest powiedziane, że pracownicy z niepełnosprawnością stracą pracę. Rolą pracodawców jest w tym momencie określenie swoich zastrzeżeń i uwag do projektu rozporządzenia. 
Po zakończeniu drugiej tury konsultacji Komisja Europejska przeanalizuje uwagi zgłoszone przez państwa członkowskie, a następnie przedstawi kolejny projekt rozporządzenia - w ramach trzeciej tury. Obecnie obowiązujące rozporządzenia dotyczące udzielania pomocy publicznej zapewniają możliwość stosowania dotychczasowych rozwiązań do 30 czerwca 2014 r. 
 
 aaa 
6.3. Zagrożone miliardy na dofinansowania pensji 
Michalina Topolewska, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-06-14 
 
Rząd zapowiada walkę o zachowanie dotychczasowych dopłat do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników - donosi Dziennik Gazeta Prawna. 
Polska przedstawi swoje zastrzeżenia do projektu nowego rozporządzenia regulującego udzielanie pomocy publicznej podczas roboczego spotkania, które odbędzie się 1 lipca w Brukseli. 
Taką informację przekazał Jarosław Duda, wiceminister pracy i polityki społecznej oraz pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych, który w sprawie przedstawionych przez Komisję Europejską propozycji wyłączeń blokowych spotkał się m.in. z organizacjami pracodawców. Zaniepokojenie wszystkich środowisk związanych z zatrudnianiem niepełnosprawnych pracowników budzi bowiem wprowadzenie restrykcyjnych limitów kwotowych pomocy publicznej, które kraje UE mogłyby przeznaczać w ciągu roku na realizację jednego programu. 
Projekt, który ma zastąpić od 1 stycznia 2014 r. obecnie obowiązujące przepisy, przewiduje, że nie może to być więcej niż 0,01 proc. PKB danego państwa lub równowartość 100 mln euro. Przyjęcie któregokolwiek z tych limitów, które wyniosłyby dla Polski odpowiednio 159 mln zł lub 420 mln zł, będzie oznaczać rewolucję dla systemu dofinansowań do pensji przysługujących firmom zatrudniającym niepełnosprawnych pracowników. Są one bowiem traktowane jako pomoc publiczna. PFRON przeznacza na ten cel ponad 3 mld zł rocznie, czyli ok. 750 mln euro. 
Jak wyliczyło Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych (BON), zaproponowany przez KE limit wystarczyłby na 3 tygodnie wypłat dofinansowań. 
Dlatego Jarosław Duda w stanowisku przekazanym Małgorzacie Krasnodębskiej-Tomkiel, prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (to ta instytucja będzie reprezentować Polskę podczas spotkania w Brukseli), wskazuje, że takie kwoty limitów miałyby negatywny wpływ na sytuację niepełnosprawnych pracowników. Argumentuje też, że pomoc w postaci subsydiów płacowych stanowi najbardziej atrakcyjny dla pracodawców instrument zachęcający do zatrudniania takich osób. Przyniosła zresztą oczekiwane pozytywne efekty, ponieważ od 2009 r. wskaźnik zatrudnienia pracowników z dysfunkcjami nieprzerwanie rośnie. 
Swoje uwagi przygotował też PFRON, który podkreśla, że zawarte w projekcie rozporządzenia kwoty mogą stanowić realne zagrożenie dla dalszego zatrudniania niepełnosprawnych pracowników. Dlatego proponuje, aby do treści kontrowersyjnego przepisu dodać zdanie, które wskazywałoby, że nie miałby on zastosowania do pomocy w rekrutacji i zatrudnianiu osób z dysfunkcjami lub określić wyższe limity jej ograniczeń Na przykład w wysokości 03 proc. PKB i 1,15 mld euro. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 6 czerwca 2013 r. 
 
 aaa 
6.4. Jest wyrok: dłuższy czas pracy osób niepełnosprawnych niezgodny z konstytucją 
 
 Źródło: PAP/www.niepelnosprawni.pl 
 Data opublikowania: 2013-06-13 
 
Niezgodny z konstytucją jest przepis pozwalający skrócić czas pracy tylko tym osobom niepełnosprawnym, które uzyskają odpowiednie zaświadczenie lekarskie - orzekł Trybunał Konstytucyjny (TK). 
Trybunał odroczył wejście w życie wyroku o 12 miesięcy, przepisy przestaną więc obowiązywać dopiero w przyszłym roku. 
- Trybunał dał ustawodawcy czas na uregulowanie kwestii czasu pracy niepełnosprawnych w sposób racjonalny, zgodny z konstytucją i interesem społecznym - powiedziała sędzia Teresa Liszcz. 
Orzeczenie dotyczy art. 15 ust. 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Przepis ten został zmieniony ustawą z 29 października 2010 r. i wprowadził od 1 stycznia 2012 r. zasadę, że osoby niepełnosprawne o znacznym albo umiarkowanym stopniu niepełnosprawności powinny pracować 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo. Skrócony czas pracy przewidziano jedynie dla tych niepełnosprawnych o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, którzy uzyskają odpowiednie zaświadczenie lekarskie. 
Wniosek do Trybunału złożył NSZZ "Solidarność". W czwartek pełnomocnik "Solidarności" Ewa Kędzior przekonywała, że zmieniony przepis spowodował pogorszenie sytuacji niepełnosprawnych. Mówiła, że pojawiają się już sygnały od pracowników, że pracodawcy zniechęcają ich do składania wniosków o badania lekarskie i że sugerują im poniesienie konsekwencji zawodowych - włącznie ze zwolnieniem z pracy. Również sami lekarze, opiekujący się w zakładach pracy niepełnosprawnymi pracownikami, a zatrudnieni przez pracodawców, boją się wydawania zaświadczeń o konieczności zastosowania skróconego czasu pracy - dodała Kędzior. 
Całkowicie swoje wcześniejsze stanowisko zmieniła Prokuratura Generalna - w czwartek wycofała się z wniosku o stwierdzenie zgodności kwestionowanego przepisu z konstytucją. Tłumacząc tę zmianę, reprezentująca Prokuraturę Grażyna Grodzińska powiedziała, że przepis jest jednak sprzeczny z konstytucją, bo nie przewiduje możliwości odwołania przez pracownika, jeśli lekarz odmówi wydania mu zaświadczenia umożliwiającego zatrudnienie w skróconym czasie pracy. 
- Ustawodawca może uzależnić uzyskanie określonych uprawnień przez pracownika od otrzymania przezeń zaświadczenia lekarskiego, ale możliwość otrzymania zaświadczenia powinna być realna, a nie iluzoryczna - powiedziała prokurator. 
Wątpliwości te podzielił w czwartek Trybunał Konstytucyjny. Uznał, że uzależnienie stosowania skróconego czasu pracy od uzyskania zaświadczenia lekarskiego jest niezgodne z art. 2 i art. 69 konstytucji. Pierwszy z nich mówi, że Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, a drugi nakłada na władze publiczne obowiązek realizacji zasady wspierania osób niepełnosprawnych. 
Uzasadniając wyrok, Trybunał przypomniał, że skrócone normy czasu pracy dla inwalidów I i II grupy zostały wprowadzone już ponad 30 lat temu i dopiero ostatnia nowelizacja odwróciła te zasady. 
- Widać tu całkowitą zmianę podejścia ustawodawcy do niepełnosprawnych w stopniu znacznym i umiarkowanym, mają oni teraz być co do zasady traktowani tak, jak pracownicy niepełnosprawni w stopniu lekkim i pełnosprawni - powiedziała sędzia Teresa Liszcz. Dodała, że nie można zgodzić się takim podejściem, ponieważ jest ono niezgodne z zasadą sprawiedliwości społecznej. 
TK wskazał, że norma 8-godzinna miałaby dotyczyć także osób niepełnosprawnych w znacznym stopniu, a więc osób ciężko chorych, często z poważnymi upośledzeniami narządów ruchu, jeżdżących na wózkach inwalidzkich. Osoby te często mogą wykonywać pracę tylko w warunkach chronionych. 
- Tacy niepełnosprawni muszą w pracę włożyć więcej wysiłku, przez to szybciej się męczą, a utrudnienia spowodowane stanem zdrowia powodują u nich większy stres w pracy - zauważyła sędzia Liszcz. 
Trybunał stwierdził także naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasad przyzwoitej legislacji. Zwrócił uwagę na to, że nie ustalono żadnej procedury odwoławczej w razie odmowy wystawienia zaświadczenia o konieczności zastosowania skróconej normy czasu pracy. 
- Nie ma tu możliwości wniesienia sprzeciwu od orzeczenia lekarskiego na zasadach określonych w przepisach o prawach pacjenta, gdyż nie zawarto w znowelizowanych przepisach odpowiednich odesłań - powiedziała sędzia Liszcz. 
TK podkreślił też, że zmieniając znacząco przepisy i pogarszając sytuację pracowników niepełnosprawnych, nie uchwalono żadnych przepisów przejściowych. Dlatego - jak powiedziała sędzia Liszcz - zmieniając niekonstytucyjny przepis, Sejm powinien wprowadzić takie przepisy. 
 
 aaa 
6.5. Przepisy o niepełnosprawnych wymagają doprecyzowania 
Michalina Topolewska, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-06-19 
 
Związki chcą wrócić do rozwiązań sprzed 2012 roku, które gwarantują osobom z najcięższymi dysfunkcjami krótszą pracę - czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej. 
Konieczność ponownego określenia norm czasu pracy takich osób to efekt wyroku Trybunału konstytucyjnego (K17/11), który orzekł o niezgodności z Konstytucją art. 15 ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj. Dz.U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 z późn. zm.). 
Na jego podstawie od 1 stycznia 2012 r. osoby ze znacznym i z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności pracują przez 8 godzin dziennie i 40 tygodniowo. Jeśli chcą skrócić go do wymiaru 7 i 35 godzin, muszą przedstawić pracodawcy zaświadczenie lekarskie o celowości stosowania takiej normy czasu pracy. Trybunał, orzekając o niekonstytucyjności tego przepisu, dał jednak rządowi oraz posłom rok na jego zmianę. 
- Najlepszym rozwiązaniem byłby powrót do stanu prawnego funkcjonującego do końca 2011 roku. Taki był zresztą cel naszego wniosku, który został złożony, jeszcze zanim nowelizacja art. 15 ust 2 weszła w życie, i miał służyć właśnie utrzymaniu obowiązujących wówczas przepisów - podkreśla Ewa Kędzior, reprezentująca Komisję Krajową NSZZ „Solidarność", która skierowała wniosek w tej sprawie do TK. 
To by oznaczało, że tak jak wcześniej, niepełnosprawni pracownicy, poza osobami z orzeczonym lekkim stopniem dysfunkcji, pracowaliby przez 7 godzin dziennie i 35 tygodniowo. - Z kolei osoby, które czułyby się na siłach do dłuższej pracy, mogłyby występować o wydanie zaświadczenia lekarskiego umożliwiającego takie świadczenie obowiązków zawodowych - dodaje Ewa Kędzior. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 17 czerwca 2013 r. 

aaa 
6.6. Kwalifikacje drogą do pracy! 
 
Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
Data opublikowania: 2013-06-03 
 
Jeśli chcesz nabyć umiejętności w następujących specjalnościach: 
- Administrator stron internetowych 
- Profesjonalny pracownik NGO 
- Specjalista ds. marketingu 
- Dziennikarz - dziennikarstwo prasowe, internetowe i radiowe, 
Projekt "Kwalifikacje drogą do pracy! - nowoczesna aktywizacja zawodowa osób z dysfunkcją wzroku" jest dla Ciebie! Udział w zajęciach jest całkowicie BEZPŁATNY! 
Projekt zakłada kompleksową aktywizację zawodową osób z dysfunkcją wzroku. Cele te zostaną osiągnięte poprzez cykl zajęć indywidualnych i warsztatów grupowych - prowadzących do nabycia i podniesienia kompetencji zawodowych. Projekt jest realizowany przez Fundację Szansa dla Niewidomych, dzięki dofinansowaniu ze środków PFRON. Do projektu zapraszamy osoby niepracujące, posiadające aktualne orzeczenie o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności ze względu na wzrok. 
Zajęcia szkoleniowe obejmować będą: 
- indywidualne konsultacje z doradcą zawodowym 
- Indywidualne konsultacje ze specjalistą ds. wizerunku 
- Indywidualny trening motywacji 
- Indywidualne warsztaty z podstaw obsługi komputera 
- Grupowe warsztaty umiejętności miękkich (praca w grupie, zarządzanie czasem, odporność na stres, aktywne formy poszukiwania zatrudnienia, negocjacje i mediacje w biznesie, warsztaty kreatywne i asertywność) 
- Grupowe warsztaty z zakresu zakładania własnej działalności gospodarczej 
Poprzez udział w projekcie beneficjenci nabędą umiejętności w następujących specjalnościach: 
- Administrator stron internetowych 
- Profesjonalny pracownik NGO 
- Specjalista ds. marketingu 
- Dziennikarz - dziennikarstwo prasowe, internetowe i radiowe 
Każdy z uczestników projektu otrzyma materiały szkoleniowe w przystosowanej do swoich potrzeb formie (podręcznika wydanego w czarno druku i brajlu) oraz certyfikat ukończenia szkolenia. 
Jeśli chcesz wziąć udział w projekcie, lub masz jakieś pytania, zapraszamy Państwa osobiście do:Tyflopunktu Fundacji Szansa dla Niewidomych w Poznaniu, który mieści się przy ulicy Lindego 6 (parter, pokój 2), 
telefonicznie: (61) 64 65 111, 
695 966 542 
można się również skontaktować z nami mailowo: 
poznan@szansadlaniewidomych.org 
SERDECZNIE ZAPRASZAMY 
Anna Cimoch Fundacja Szansa dla Niewidomych 
Siedziba: ul. Konwiktorska 9, 00-216 Warszawa 
Biuro: ul. Lindego 6, 
60-573 Poznań 
Tel. 61 646 51 11, 
695 966 542 
KRS 0000260011 

 aaa 
6.7. Zatrudnię ochroniarza: mile widziana niepełnosprawność 
Jakub Wątor 
 
Źródło: wyborcza.biz/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-06-11 
 
- Kontrahenci wybierają najtańsze oferty i chcą, by to byli ochroniarze w stylu Rambo. Kończy się tak, że są nimi ludzie z grupami inwalidzkimi, a każdy to wykorzystuje - mówi prezes Polskiej Izby Ochrony. Winne jest prawo, które mówi, że ochroniarzem może być zarówno osoba z licencją i bez licencji. Ci bez licencji, czyli często z grupami inwalidzkimi, mogą pracować w niektórych obiektach, ale nie mogą reagować na łamanie prawa. A agencje ochrony wykorzystując przepisy zmieniają się nawet w zakłady pracy chronionej, bo chcą zagarnąć środki z PFRON. 
Skutkiem tego są sytuacje takie, jak ta, która miała miejsce w nocy z poniedziałku na wtorek w ubiegłym tygodniu na warszawskim Dworcu Centralnym. Trzech młodych mężczyzn bije czwartego, przerażeni ludzie krzyczą, by przestali, obok stoją ochroniarze i nie reagują, rozmawiają tylko z kimś przez telefon. Bójka dobiega końca, a ochroniarze jak gdyby nigdy nic wracają do swych zajęć. Niestety dla nich, ktoś nagrywa to na komórkę i wysyła do mediów. 
Początkowo też jestem oburzony indolencją ochroniarzy i nie zwracam uwagi - w przeciwieństwie do innych - na to, że napastnikami na dworcu byli kibice Legii Warszawa. Przynajmniej można tak mniemać po koszulce jednego z nich z herbem tego klubu. 
Afera gotowa, a atmosferę podgrzewa szef firmy ochroniarskiej, mówiąc, że jego pracownicy zachowali się odpowiednio do sytuacji. Czy ktoś tu myli pojęcia? 
 
Są ochroniarze i "ochroniarze" 
 
 Prawdopodobnie ochroniarze z warszawskiego dworca nie mieli licencji ochroniarskiej, a co za tym idzie nie mogli użyć żadnej broni wobec agresorów, bo jej zwyczajnie nie mogą przy sobie nosić - nawet pałki typu tonfa, czyli takiej samej, jakiej używa policja. Ochroniarze bez licencji to zwykle osoby posiadające stopień niepełnosprawności, czyli według starej nomenklatury grupę inwalidzką. Zazwyczaj nie przechodzą też żadnych kursów, nie są wyszkoleni fizycznie do reakcji w sytuacjach "podbramkowych". 
Potwierdza to pracownik agencji chroniącej imprezy kulturalne w Krakowie. Sam ma lekki stopień niepełnosprawności. 
- W firmie jest nas około 20 i tylko dwóch nie ma żadnej grupy. Dlatego chronimy głównie obiekty kulturalne - bo tam jest niskie ryzyko zagrożenia i konieczności interwencji. Gdyby ona zaszła, nie moglibyśmy zrobić nic więcej, niż grzecznie acz stanowczo prosić o uspokojenie się lub wyjście. W ostateczności jest gaz łzawiący - tłumaczy. Ale opowiada też sytuację, gdy na dworcu krakowskim jego kolegę sprowokowano do użycia gazu. Potem ciągany był po sądach, po drodze stracił pracę. 
- Wyobraź sobie sytuację. Psika ci taki "Mietek" bez licencji w oczy lub w twarz - a tego nie wolno robić, gazem należy psikać w klatkę piersiową - składasz zawiadomienie, kładziesz się na tydzień do szpitala. Jak myślisz, kto pomoże temu "ochroniarzowi"? Dostaje dyscyplinarkę i, delikatnie mówiąc, ma prze****ne. Za "Mietkiem" firma się nie wstawi, powie, że to był jego prywatny gaz, a "ofiara" jego ataku wynajmie prawnika i "Mietek" jest ugotowany - opowiada inna osoba z branży. 
 
To chore, ale my nie przeginamy 
 
Słowa naszych rozmówców potwierdza prezes Polskiej Izby Ochrony Sławomir Wagner. Czy to nie jest oszukiwanie obywatela, który widzi człowieka z napisem "ochrona" na plecach i myśli, że jest bezpieczny, a gdy dochodzi do sytuacji konfliktowej, okazuje się, że "ochroniarz" nic nie może zrobić? - Ale ustawa o ochronie osób i mienia wyraźnie mówi, że ochroniarzem można nazywać i człowieka z licencją, i bez. Ci bez licencji, czyli często z grupami inwalidzkimi, nie mogą pracować na obiektach wpisanych na listę wymagającą licencji - oponuje Wagner. 
Co znajduje się na takiej liście? Między innymi kopalnie, elektrownie, lotniska, banki, wszystkie obiekty i obszary mające duże znaczenie dla stabilności państwa. Kontrahenci wynajmujący ochronę przy innych usługach mogą, ale nie muszą, zażyczyć sobie pracowników z licencjami. I zwykle tego nie robią, wolą tańszych ludzi bez licencji. 
Czy osoba z grupą inwalidzką nazywana ochroniarzem nie psuje rynku dla prawdziwych ochroniarzy? - pytam dalej prezesa Polskiej Izby Ochrony. 
- Dopóki coś jest zgodne z prawem, to nie można tak tego interpretować. Każdy kontrahent może zażyczyć sobie ochroniarzy z licencją. Żeby ludzie czuli się bezpieczniej, to może kontrahentów należy zapytać, czemu wolą tych bez licencji. Odpowiedź będzie prosta - bo są tańsi - odpowiada Sławomir Wagner. 
 
aaa 
6.8. Jest praca dla niewidomych 
Anna Borys 
 
Źródło: Jedynka www.polskieradio.pl 
Data opublikowania: 2013-06-18 
 
Powstał nowy autorski pomysł na pracę dla niewidomych. 
 Chodzi o wirtualne contact center, dzięki któremu osoby z dysfunkcją wzroku będą mogły znaleźć zatrudnienie m.in. telepracę. 
Jan Gawlik architekt tego wirtualne contact center niewidomy pracownik działu absolwentów w Towarzystwie Opieki nad Ociemniałymi w Laskach mówi, że to szansa szczególnie dla osób z mniejszych miejscowości, gdzie trudno o jakąkolwiek pracę. 
- Podstawą tego projektu było założenie, żeby osoby niewidome mogły pracować z domu. Warto pamiętać, że nie ma prawdziwej rehabilitacji osób ociemniałych bez pracy - mówi Jan Gawlik. 
Osoba niewidoma powinna mieć satysfakcje z pracy, a pracodawcy efektywnych pracowników. 
 
 aaa 
6.9. Raport NIK: konieczna poprawa jakości orzecznictwa ZUS 
 
Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2013-06-10 
 
 Według Najwyższej Izby Kontroli system orzekania o niepełnosprawności i system orzeczniczy ZUS są podobne i powinny być połączone to pozwoli na zaoszczędzenie publicznych pieniędzy oraz poprawę jakości orzecznictwa. 
 Najnowsza kontrola dotycząca organizacji systemów orzecznictwa lekarskiego ZUS dla celów rentowych oraz orzekania o niepełnosprawności została przeprowadzona z inicjatywy NIK. Jak podkreślił rzecznik Izby Paweł Biedziak, głównym celem kontroli, z której raport opublikowano w poniedziałek, była ocena prawidłowości organizacji i finansowania ze środków publicznych tych systemów. 
- Organy orzekające o prawie do renty lub różnego rodzaju ulg popełniają błędy, bo nie zawsze przestrzegają standardów i procedur. 
Ponieważ zadania systemu orzekania o niepełnosprawności i systemu orzeczniczego ZUS są podobne, NIK ze względu na dobro chorych proponuje ich połączenie - stwierdza raport NIK. 
Jak wskazują kontrolerzy Izby, powszechną praktyką organów orzekających było wydawanie decyzji przez lekarzy, którzy nie byli specjalistami w orzekanej chorobie. Poza tym zbyt rzadko korzystano z opinii lekarzy konsultantów (w ZUS jedynie w 6,5 proc. spraw) i specjalistycznych badań (blisko 40 proc. zespołów powiatowych w ogóle nie kierowało na badania określające niepełnosprawność). 
- W konsekwencji ponad jedna trzecia orzeczeń jest uchylana lub zmieniana w postępowaniu odwoławczym, i to na podstawie analizy tej samej dokumentacji. W tej sytuacji działalność organów orzeczniczych nie daje gwarancji, że publiczne pieniądze są wydatkowane racjonalnie, a świadczenia są przyznawane osobom uprawnionym - podkreślono w raporcie. 
W latach 2010-2012 koszty orzekania w ZUS wyniosły 487 mln zł, a wydatki na działalność zespołów powiatowych i wojewódzkich orzekających o niepełnosprawności - 236 mln zł. W rzeczywistości koszty działalności zespołów są większe, bo ich część ponoszą samorządy - stwierdza NIK. 
Według kontrolerów Izby, zbieżność zadań wykonywanych w obu systemach orzekania uzasadnia potrzebę ich zintegrowania. "Ich połączenie wyeliminowałoby m.in. konieczność uczestniczenia rencistów w kolejnym postępowaniu administracyjnym w celu uzyskania niektórych uprawnień i ulg przysługujących osobie niepełnosprawnej" - podkreślono w raporcie. NIK zauważa także, że przeprowadzona w 1997 roku reforma, dzięki której wyodrębniono dwa systemy orzecznicze - lekarski ZUS dla celów rentowych oraz orzekania o niepełnosprawności - nie przyczyniła się do zwiększenia roli rehabilitacji leczniczej i zawodowej. 
- Działania rehabilitacyjne powinny być podejmowane jak najwcześniej, aby zmniejszyć liczbę osób zagrożonych niezdolnością do pracy i zredukować nakłady na późniejsze świadczenia rentowe. Rocznie ponad 18 mld zł jest wypłacanych tylko na świadczenia rentowe - przypomina NIK. 
Izba zwróciła uwagę na fakt, że oddziały ZUS w minimalnym stopniu (niecały 1 proc.) korzystały w sprawach rentowych z uprawnień do orzekania o celowości przekwalifikowania zawodowego. W niewielkim zakresie następowało przekwalifikowanie osób otrzymujących rentę szkoleniową (ok. 15 proc.). W ocenie NIK powodem takiego stanu rzeczy jest przede wszystkim brak pieniędzy na szkolenia i kursy. Zdaniem kontrolerów współpraca ZUS z urzędami pracy (organizatorami szkoleń) nie przynosiła pożądanych efektów. "Brak możliwości korzystania z rehabilitacji zawodowej sprawiał, że zapisy ustawy o rencie szkoleniowej w praktyce okazały się martwe" - stwierdza raport NIK. 
 
aaa 
6.10. Co czwarty wyrok uwzględnia odwołanie od niekorzystnej decyzji ZUS 
kwa, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-05-28 
 
Sądy masowo zmieniają decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydane na podstawie orzeczeń lekarskich. Na złożenie odwołania w zeszłym roku zdecydowało się ponad 26 tys. ubezpieczonych. Sądy wydały 22,7 tys. wyroków. Były korzystne dla powodów aż w 5718 przypadkach - czytamy w Rzeczpospolitej. Tak wynika z informacji w sprawie funkcjonowania systemu orzecznictwa lekarskiego ZUS przedstawionej na posiedzeniu Sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. 
Zmiany decyzji najczęściej dotyczą ustalonego przez lekarza orzecznika stopnia niezdolności do pracy. Orzecznicy mylą się także w określaniu przewidywanego okresu takiej niezdolności oraz daty jej powstania. 
Od orzeczenia lekarza orzecznika można się odwołać w ciągu 14 dni od dnia jego doręczenia. Wniesienie takiego sprzeciwu jest bardzo ważne. Osoba, która się na to nie zdecyduje, nie będzie później mogła odwołać się od decyzji ZUS do sądu, jeśli zarzuty będą się odnosiły wyłącznie do jej stanu zdrowia. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 23 maja 2013 r. 
 
 aaa 
 7. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE 
 
aaa 
7.1. Czy powstanie nowy zawód: asystent osoby niesamodzielnej? 
 
 Źródło: Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2013-05-27 

Do resortów zdrowia i pracy trafił projekt ustawy o pomocy osobom niesamodzielnym. Zakłada on wsparcie czekiem osób, które będą miały orzeczenie o niesamodzielności. 
Nowe przepisy mają wesprzeć finansowo rodziny, które otaczają opieką swoich bliskich. 
Starzejemy się, wkrótce Polska będzie jednym z najstarszych państw w Europie, a z dostępnością do usług opiekuńczych w naszym kraju jest coraz gorzej. 
Dziś cały ciężar opieki nad seniorami, osobami niesamodzielnymi spada na rodzinę. Widoczna jest potrzeba stworzenia w kraju nowoczesnego rynek usług opiekuńczych, 
którego fundamentem stanie się ustawa o pomocy osobom niesamodzielnym - mówi nam Mieczysław Augustyn, senator PO współautor projektu ustawy. 
Jak wyjaśnia nasz rozmówca w praktyce wyglądałoby to tak, że specjalne zespoły orzekałyby o stanie sprawności osoby podopiecznej i na tej podstawie przyznawano by jej świadczenie o określonej wysokości. W projekcie przewidziano trzy stopnie niesamodzielności, przy czym I stopień oznacza najcięższą niesamodzielność. 
- Rodzina osoby niesamodzielnej otrzymując czek sama by decydowała, czy ktoś z jej członków zostanie opiekunem czy będzie tę funkcję pełnił ktoś zatrudniony z zewnątrz. Osoba taka jednak musiałaby przejść odpowiednie szkolenia, a następnie zostałaby wpisana do rejestru. Podlegałaby także kontroli np. pracowników OSP czy pielęgniarki środowiskowej na wniosek, których mogłaby utracić swój status - wyjaśnia senator. 
Szacuje się, że dzięki wprowadzeniu powyższych przepisów na rynku pojawiło by się ok. 200 tys. zawodowych asystentów osób niesamodzielnych. Osoby z rodziny mogłby korzystać z opieki zastępczej, by np. odpocząć czy samemu poddać się leczeniu. 
W ośrodku pomocy społecznej ustalany byłby wspólnie z opiekunami zakres pomocy, świadczeń i podział obowiązków pomiędzy krewnych, opiekunów formalnych, pracowników pomocy społecznej lub pracowników ochrony zdrowia. 
Augustyn wyjaśnia, że przy przygotowaniu projektu ustawy zwrócono uwagę by jej wdrożenie nie wymagało powołania żadnych nowych instytucji. 
- Wszystko ma opierać się o istniejący system opieki zdrowotnej i społecznej tak, by dostępne środki w ramach ustawy faktycznie trafiły do osób ich potrzebujących, a nie na finansowanie kolejnych instytucji - zaznacza. 
Projekt jest obecnie oceniany w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwie Zdrowia i w biurze legislacyjnym Senatu. 
- Wiemy, że poszczególne departamenty przygotowują już opinie w tej sprawie. Liczymy, że w ciągu 2-3 miesięcy będziemy już gotowi do pracy nad faktycznym wdrożeniem tych zapisów w życie - zapowiada senator. 
 
 aaa 
7.2. Zaległy abonament zostanie umorzony 
Renata Krupa-Dąbrowska, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-05-29 
 
Będzie abolicja dla emerytów i niepełnosprawnych, których skarbówka ściga za zaległy abonament. Projekt w tej sprawie przygotowali senatorowie - donosi Rzeczpospolita. 
Lista zwolnień z opłacania abonamentu radiowo-telewizyjnego jest długa, a znajdują się na niej m.in. niepełnosprawni oraz seniorzy mający więcej niż 75 lat. 
Art. 4 ust. 3 i 4 ustawy o opłacie abonamentowej zwalnia wspomniane osoby z opłaty abonamentowej. Pod warunkiem jednak, że zgłoszą się na pocztę i złożą oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tego zwolnienia i przedstawią dokumenty potwierdzające uprawnienie. Dodatkowo daje on 14 dni na powiadomienie poczty o wszelkich zmianach faktycznych i prawnych mających wpływ na to zwolnienie. 
Senatorowie proponują znieść obowiązek informowania poczty o fakcie, że zaistniała okoliczność uprawniająca do zwolnienia z regulowania abonamentu. Ich zdaniem wymóg ten jest pozbawiony sensu, zawsze bowiem urzędnik skarbowy może sam zajrzeć do bazy PESEL albo ZUS, by uzyskać informację, że dana osoba nabyła uprawnienia do zwolnienia. 
Projekt wprowadza ponadto abolicję dla osób zwolnionych z abonamentu na podstawie art. 4, które nie złożyły na poczcie oświadczenia, że spełniają zawarte w nim warunki. Zgodnie z senacką propozycją wszystkie postępowania egzekucyjne prowadzone przed wejściem w życie tych przepisów zostaną umorzone, a pieniądze już ściągnięte oddane. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 24 maja 2013 r. 
 
aaa 
7.3. Niektóre choroby podwładnych to niższe koszty dla firm 
Mateusz Brząkowski, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-06-04 
 
Aby nie wpłacać na PFRON, pracodawca musi osiągnąć 6-proc. wskaźnik zatrudnienia niepełnosprawnych. Jednak może go obniżyć, gdy angażuje niepełnosprawnych ze schorzeniami szczególnie utrudniającymi wykonywanie pracy - czytamy w Rzeczpospolitej. 
Wskazuje je rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 18 września 1998 r. w sprawie rodzajów schorzeń uzasadniających obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych oraz sposobu jego obniżania (Dz.U., nr 124, poz. 820). Zaliczamy do nich: 
- chorobę Parkinsona, 
- stwardnienie rozsiane, 
- paraplegię, tetraplegię, hemiplegię, 
- znaczne upośledzenie widzenia (ślepotą) oraz niedowidzenie, 
- głuchotę i głuchoniemotę, 
- nosicielstwo wirusa HIV oraz chorobę AIDS, 
- epilepsję, 
- przewlekłe choroby psychiczne, 
- upośledzenie umysłowe, 
- miastenię, 
- późne powikłania cukrzycy. 
Angażując niepełnosprawnych z tymi schorzeniami, aby nie płacić tzw. kar na PFRON, wystarczy osiągnąć obniżony wskaźnik zatrudnienia niepełnosprawnych, np. w wysokości 4 proc. zamiast wymaganych 6 proc. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 6 czerwca 2013 r. 
 
 aaa 
 7.4. Nowe kwoty przychodów istotne dla rencistów 
Tomasz Przybyszewski 
 
Źródło: zus.pl/www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2013-05-28 
 
2618,10 zł oraz 4862,10 zł - to kwoty przychodu, po przekroczeniu których od 1 czerwca zmniejsza się lub zawiesza renty i emerytury. Ogłoszono komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w tej sprawie. 
Pełna treść komunikatu brzmi: 
"Komunikat Prezesa ZUS z dnia 20 maja 2013 r. w sprawie kwot przychodu odpowiadających 70 proc. i 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za I kwartał 2013 r. stosowanych przy zmniejszaniu albo zawieszaniu emerytur i rent. 
Na podstawie art. 104 ust. 10 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, z późn. zm.) ogłasza się, iż od dnia 1 czerwca 2013 r. kwota przychodu odpowiadająca: 
1. 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za I kwartał 2013 r. wynosi 2618,10 zł; 
2. 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za I kwartał 2013 r. wynosi 4862,10 zł." 
Renta z tytułu niezdolności do pracy jest odpowiednio zmniejszana, gdy rencista przekroczy 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, a po przekroczeniu jego 130 proc. wypłata renty podlega zawieszeniu w całości. 
 
 aaa 
7.5. Świadczenia pielęgnacyjne: coraz trudniej jest otrzymać pomoc, część opiekunów wkrótce ją straci 
 
Źródło: Gazeta Prawna.pl 
 Data opublikowania: 2013-06-05 

 Zbyt wysokie dochody oraz brak rezygnacji z pracy powodują, że niewiele osób uzyskuje specjalny zasiłek opiekuńczy. Znaczna część uprawnionych straci dotychczasową pomoc od 1 lipca 2013 r. 
 
 aaa 
7.6. Emerytury z OFE będą waloryzowane 
: Bożena Wiktorowska, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
data opublikowania: 2013-06-19 
 
Świadczenie wypłacane ze środków zgromadzonych w otwartym funduszu emerytalnym będzie dożywotnie. Wypłacający nie będzie potrącał żadnych doDatkowych opłat - czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej. 
Wczoraj Władysław Kosiniak- Kamysz, minister pracy i polityki społecznej, ujawnił plany rządu dotyczące zasad wypłat świadczeń z II filaru. W jego ocenie warunkiem bezwzględnym jest, aby część emerytury pochodząca ze składek z OFE była dożywotnia. Wypłata takiego świadczenia nie może się wiązać z żadnymi nowymi obciążeniami dla emeryta. Tym samym nie wchodzą w grę rozwiązania, które wymuszają dodatkowe opłaty wynikające z przekazywania ubezpieczonemu świadczenia. 
Aby takie środki zgromadzone na koncie emerytalnym w II filarze nie straciły swojej wartości, emerytura będzie waloryzowana. Tu jednak pojawia się problem. Zawsze bowiem istnieje ryzyko, że ze względu na niedobory w budżecie rząd może zaproponować waloryzację kwotową Trybunał Konstytucyjny uznał takie rozwiązanie za zgodne z ustawą zasadniczą. Może to stwarzać zagrożenie spłaszczenia wysokości emerytur zarówno z ZUS, jak i z OFE. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 14 czerwca 2013 r. 
 
aaa 
7.7. Nie ma podstawy prawnej, nie ma korzyści 
olat, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-06-13 
 
 Odpisy i wpłaty na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych nie mogą być kosztem uzyskania przychodów - czytamy w Rzeczpospolitej. 
We wniosku o interpretację firma wyjaśniła, że opłaty za nieterminowe dokonanie wpłaty na fundusz rehabilitacyjny - wynikającej z art. 33 ust. 4a pkt. 2 ustawy o rehabilitacji - nie zaliczyła w terminie do kosztów uzyskania przychodów. W momencie przekazania środków na ZFRON jej księgi rachunkowe za 2007 r. nie były jeszcze zamknięte, a za lata 2003-2006 już tak. W związku z tym spółka zaksięgowała korektę odpisów jako koszty 2007 r. Dla celów podatkowych potraktowała te kwoty jako koszty uzyskania przychodów 2007 r. 
W ocenie fiskusa z przepisów ustawy o rehabilitacji nie wynika, aby odpisy i wpłaty na ZFRON mogły obciążać koszty działalności. Dlatego odpowiedział, że nie mogą być kosztem uzyskania przychodów w momencie przekazania ich na fundusz (art. 16 ust. 1 pkt. 9 ustawy o CIT). Dopiero wydatki ze środków ZFRON, z wyjątkiem określonych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, będą kosztami uzyskania przychodów. 
Spółka zaskarżyła interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Przekonywała, że ZFRON jest funduszem tworzonym w ciężar kosztów. Jej zdaniem wykładnia gramatyczna art. 16 ust. 1 pkt 9 ustawy o CIT nie wskazuje na odrębne ustawy objęte jego dyspozycją. Należy zatem uznać, że ma on zastosowanie do wszelkich funduszy, które na podstawie przepisów szczególnych ustaw i obowiązujących zasad prowadzenia ksiąg rachunkowych, wynikających z ustawy o rachunkowości, obciążają koszty podatnika. Zasady ewidencji rachunkowej stanowiły, że co do zasady każdy fundusz tworzony przez jednostki gospodarcze obciąża ich koszty. 
WSA nie potwierdził tego stanowiska. Oddalając skargę spółki, odniósł się m.in. do art. 16 ust. 1 pkt. 9 ustawy o CIT. Zgodnie z nim nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów i wpłat na różnego rodzaju fundusze tworzone przez podatnika. Kosztem są jednak dwa rodzaje wydatków. Jednym z nich są podstawowe odpisy i wpłaty na te fundusze, jeżeli obowiązek lub możliwość ich tworzenia w ciężar kosztów określają odrębne ustawy. Zdaniem sądu fiskus ma rację, że z ustawy o rehabilitacji nie wynika, iż same odpisy i wpłaty na ZFRON mogą obciążać koszty działalności. 
Naczelny Sąd Administracyjny (sygnatura akt: FSK 1988-1989/11) oddalił skargę, zauważył, że ustawodawca pozwolił - w drodze wyjątku - na zaliczenie w koszty kwot przekazywanych na podstawowe fundusze tworzone na podstawie odrębnych ustaw. Ustawa o rachunkowości nie ma w tym przypadku znaczenia. Określonych w niej obowiązków nie można bezpośrednio przełożyć np. na ustawę o CIT. 
Jak wyjaśnił sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, prawo bilansowe nie upoważnia bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów. Umocowania do zaliczenia do nich wydatków na ZFRON NSA nie dopatrzył się też w ustawie o rehabilitacji. Wyroki są prawomocne. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 11 czerwca 2013 r. 
 
aaa 
7.8. Fiskus dokładnie definiuje grupy inwalidzkie 
Tomasz Wojciechowski, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-06-14 
 
Wątpliwości dotyczące podziału na grupy inwalidzkie w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych rozwiewa art. 26 ust. 7f ustawy o PIT (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn zm.), który odnosi nazewnictwo występujące w prawie podatkowym do przepisów o ubezpieczeniach społecznych - czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej. Na to, że oba systemy różnie określają poszczególne grupy osób niepełnosprawnych, zwrócił uwagę czytelnik "DGP": "Od wielu lat mam problem ze zrozumieniem instrukcji o przysługujących odpisach dla inwalidów, bo operuje się w nich określeniami grup jako pierwszej i drugiej. Tymczasem ani w ZUS, ani w centrach pomocy rodzinie taka nomenklatura nie jest używana. W efekcie instrukcje podatkowe są mylące". Z opinią nie zgadza się Wiesława Drożdż, rzecznik Ministerstwa Finansów, która przyznaje, że w informacjach dla podatników zawarte są określenia I i II grupa inwalidzka, jednak wraz z nimi - szczegółowe wyjaśnienia, co rozumieć przez te kategorie osób. Zgodnie z art. 26 ust. 7f ustawy o PIT ilekroć w przepisach dotyczących ulgi rehabilitacyjnej mowa jest o osobach zaliczonych do:- I grupy inwalidztwa - należy przez to rozumieć osoby, w stosunku do których orzeczono całkowitą niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji albo znaczny stopień niepełnosprawności- II grupy inwalidztwa - osoby, wobec których orzeczono całkowitą niezdolność do pracy albo umiarkowany stopień niepełnosprawności. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 12 czerwca 2013 r. 
 
aaa 
7.9. Wyższe minimalne pensje i składki 
mrz, oprac.: GR 
 
 Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-06-14 
 
W przyszłym roku minimalne wynagrodzenie wzrośnie tylko o 5 proc., do 1680 zł miesięcznie - donosi Rzeczpospolita. 
Osoby rozpoczynające pracę zamiast 1280 zł miesięcznie będą mogły zarabiać co najmniej 1344 zł. 
Z podniesieniem płacy minimalnej wzrosną także odszkodowania i zadośćuczynienia dla pracowników. 
Wzrosną także składki płacone do ZUS na preferencyjnych zasadach przez osoby, które dopiero co założyły działalność gospodarczą. Przez pierwsze dwa lata mogą one opłacać składki liczone od 30 proc. minimalnego wynagrodzenia. W 2014 r. wzrosną one łącznie o co najmniej 91,92 zł. Składka na ubezpieczenie zdrowotne, zostanie obliczona dopiero pod koniec tego roku, na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z ostatniego kwartału 2013 r. łącznie z wypłatami z zysku. 
Warto odnotować wzrost o 1200 zł górnej stawki odprawy należnej pracownikowi zwolnionemu z przyczyn leżących po stronie pracodawcy (do 25200 zł). 
Więcej w Rzeczpospolitej z 12 czerwca 2013 r. 
 
 aaa 
7.10. Pracownik na rodzicielskim nie będzie wliczony do stanu zatrudnienia 
Michalina Topolewska, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-06-17 
 
Pracodawcy, którzy co miesiąc wyliczają wskaźnik zatrudnienia pracowników ogółem, od 17 czerwca nie wliczą do niego tych pełnosprawnych zatrudnionych, którzy będą przebywać na urlopach rodzicielskich - czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej. 
Tego dnia oprócz nowych przywilejów pracowniczych dla osób, którym urodziło się dziecko, wejdzie też w życie nowelizacja art. 21 ust. 5 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj. Dz.U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 z późn. zm.). Przepis ten określa, którzy pracownicy są liczeni do stanu zatrudnienia. A to ma wpływ m.in. na wysokość wpłat przekazywanych na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) przez pracodawcę, który nie osiąga 6 proc. wskaźnika zatrudnienia niepełnosprawnych pracowników. Wpłaty bowiem ustalane są za pomocą specjalnego wzoru, w którym uwzględniana jest liczba podwładnych. 
W obecnym brzmieniu art. 21 ust. 5 stanowi, że do stanu zatrudnienia nie są wliczane osoby niepełnosprawne korzystające z bezpłatnych urlopów oraz te bez uszczerbku na zdrowiu, które spełniają wskazane w art. 21 ust. 5 warunki. Obecnie należą do nich pracownicy przebywający na urlopach wychowawczych i bezpłatnych, nieświadczący pracy w związku z uzyskaniem świadczenia rehabilitacyjnego oraz odbywaniem służby wojskowej lub zastępczej, a także będące uczestnikami Ochotniczych Hufców Pracy i zatrudnione na umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego. 
Zmianę przepisów pracodawcy powinni uwzględnić, wysyłając po 17 czerwca informacje, deklaracje oraz wnioski o dofinansowanie do pensji niepełnosprawnych pracowników (druki WN-d) do PFRON, a gdy mają status zakładu pracy chronionej - również w formularzach przekazywanych do wojewody. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 13 czerwca 2013 r. 
 
 aaa 
7.11. dostępność obiektów użyteczności publicznej DLA osóB niepełnosprawnych w województwie podlaskim 
 Fragment Raportu Najwyższej Izby Kontroli 
 
 Źródło: Raport NIK 
 
Uzasadnienie podjęcia kontroli 
 
Podjęcie niniejszej kontroli wynikało z potrzeby sprawdzenia stanu dostępności obiektów użyteczności publicznej dla osób niepełnosprawnych (w szczególności poruszających się na wózkach inwalidzkich), w tym prawidłowości wykonywania przez powiatowych inspektorów nadzoru budowlanego zadań z tym związanych, a określonych w prawie budowlanym. Inspiracją do podjęcia kontroli była również propozycja Rzecznika Praw Obywatelskich, doniesienia prasowe, interpelacje poselskie oraz skargi obywateli, wskazujące na wysokie prawdopodobieństwo występowania nieprawidłowości w dopuszczaniu obiektów użyteczności publicznej do użytkowania. 
 
Założenia kontroli 
 
Kontrola planowa niekoordynowana podjęta z inicjatywy Najwyższej Izby Kontroli. 
 Celem kontroli było sprawdzenie dostępności obiektów użyteczności publicznej dla osób niepełnosprawnych, w szczególności poruszających się na wózkach inwalidzkich. Wyniki kontroli miały odpowiedzieć na pytania: 
1)	czy obiekty użyteczności publicznej zostały wybudowane z zachowaniem przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, dotyczących dostosowania takich obiektów do korzystania przez osoby niepełnosprawne? 
2)	czy powiatowi inspektorzy nadzoru budowlanego kontrolowali budowy obiektów użyteczności publicznej pod kątem ich dostosowania do potrzeb osób niepełnosprawnych, w szczególności poruszających się na wózkach inwalidzkich? 
3)	czy prawidłowo prowadzone były postępowania legalizacyjne w przypadku niedostosowania obiektów użyteczności publicznej do korzystania przez osoby niepełnosprawne? 
Kontrolę przeprowadzono w ośmiu z 17 powiatowych inspektoratów nadzoru budowlanego -	realizujących w województwie podlaskim zadania na obszarze sześciu powiatów oraz w dwóch miastach na prawach powiatu - na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o NIK, wg kryteriów określonych w art. 5 ust. 1 tej ustawy, pod względem legalności, gospodarności, celowości i rzetelności. Wyboru jednostek do kontroli dokonano metodą doboru celowego, przy założeniu objęcia kontrolą tych, na obszarze działania których przekazano do użytkowania najwięcej obiektów użyteczności publicznej. Badania kontrolne dotyczyły lat 2009-2011 i I połowy 2012 roku. Kontrolę przeprowadzono od 16 kwietnia do 10 września 2012 r. Szczegółowy wykaz jednostek objętych kontrolą został zamieszczony w załączniku nr 2 do niniejszej Informacji. 
Najwyższa Izba Kontroli, na podstawie art. 12 pkt 3 ustawy o NIK, zleciła ośmiu kontrolowanym PINB sprawdzenie dostosowania do potrzeb osób niepełnosprawnych 121 obiektów użyteczności publicznej, oddanych do użytkowania na obszarze ich działania, w latach 2009-2011 i w I połowie 2012 roku (kontrolerzy NIK uczestniczyli w oględzinach tych obiektów). Wystąpiono również do 94 organów administracji publicznej z województwa podlaskiego o informacje dotyczące dostosowania budynków będących ich siedzibami do korzystania przez osoby niepełnosprawne. 
 
Ocena kontrolowanej działalności 
 
W świetle Karty Praw Osób Niepełnosprawnych, każda osoba niepełnosprawna ma prawo do życia w środowisku wolnym od barier funkcjonalnych, w tym: dostępu do urzędów, punktów wyborczych i obiektów użyteczności publicznej. 
 Najwyższa Izba Kontroli ocenia negatywnie stan dostosowania nowowybudowanych lub przebudowywanych obiektów użyteczności publicznej do potrzeb osób niepełnosprawnych, w województwie podlaskim. Spośród 121 skontrolowanych obiektów, 110 (90,9 proc.) nie zostało dostosowanych do korzystania przez te osoby, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich. W obiektach nie były w różnym stopniu spełnione warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (str.13-16). 
W ocenie NIK zasadniczą przyczyną dopuszczenia do użytkowania obiektów użyteczności publicznej niedostosowanych do potrzeb osób niepełnosprawnych, było nieprawidłowe wykonywanie - w różnej skali - przez wszystkich ośmiu objętych kontrolą powiatowych inspektorów nadzoru budowlanego, zadań określonych w przepisach Prawa budowlanego, dotyczących kontroli procesu budowlanego. Stwierdzone nieprawidłowości polegały głównie na: 
-	nierealizowaniu zadania określonego w art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego, dotyczącego kontroli zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych zawartych w dokumentacji projektowej z art. 5 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego i przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej w zakresie zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z obiektu użyteczności publicznej przez osoby niepełnosprawne (str. 18 ), 
-	niepodejmowaniu działań wobec projektantów, którzy wykonali projekty budowlane nie zapewniając, wbrew przepisom art. 5 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, osobom niepełnosprawnym warunków niezbędnych do korzystania z obiektów użyteczności publicznej (str. 18), 
-	niepodejmowaniu działań celem wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwych projektów budowlanych, zatwierdzonych w decyzjach o pozwoleniu na budowę przez starostów i prezydentów miast na prawach powiatu (str. 18), 
-	nierzetelnym przeprowadzaniu kontroli obowiązkowej zakończonej budowy obiektu użyteczności publicznej (str. 19). 
W skontrolowanych powiatowych inspektoratach nadzoru budowlanego stwierdzono także inne, również istotne nieprawidłowości, polegające na: 
-	nieprawidłowym wykonywaniu przez ośmiu PINB obowiązków wynikających z przepisów ustawy o	ochronie danych osobowych (str. 19-20), 
-	niewdrożeniu w pięciu powiatowych inspektoratach nadzoru budowlanego pełnego systemu kontroli zarządczej, wymaganego od 1 stycznia 2010 r. przepisami art. 68 i art. 69 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansach publicznych (str. 20). 
 
Podsumowanie wyników kontroli 
 
Niedostosowanie obiektów użyteczności publicznej do potrzeb osób niepełnosprawnych w województwie podlaskim potwierdziły również wyniki badania ankietowego, skierowanego przez Najwyższą Izbę Kontroli do 94 organów administracji publicznej. Z uzyskanych informacji wynika, że 84 proc. budynków będących siedzibami tych organów nie spełnia - w różnym stopniu - potrzeb w badanym zakresie (str. 16-17). 
 
Uwagi i wnioski 
 
Likwidacja barier funkcjonalnych, umożliwiająca osobom niepełnosprawnym uczestniczenie w życiu publicznym, należy do szczególnych obowiązków państwa urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. Każdy organ administracji publicznej uczestniczący w procesach związanych z budową obiektów użyteczności publicznej, w zakresie swoich kompetencji, powinien więc dołożyć należytej staranności, aby stworzone zostały w tych obiektach warunki techniczne do korzystania przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich. organy nadzoru budowlanego pełnią w tych procesach szczególną rolę. są bowiem zobowiązane do przestrzegania i egzekwowania przepisów zawartych w prawie budowlanym, również w zakresie dotyczącym osób niepełnosprawnych. 
Uwzględniając wyniki kontroli przedstawione w niniejszej Informacji, Najwyższa Izba Kontroli uważa, że brak odpowiedniego systemu kontroli zarządczej w powiatowych inspektoratach nadzoru budowlanego oraz nierzetelne wykonywanie obowiązków służbowych przez ich pracowników, miały zasadniczy wpływ na powstanie stwierdzonych nieprawidłowości, w tym w szczególności na niewłaściwe wykonywanie zadań określonych w prawie budowlanym, dotyczących kontroli procesu budowlanego w zakresie dostosowania obiektów użyteczności publicznej do potrzeb osób niepełnosprawnych. 
W celu wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości, Najwyższa Izba Kontroli wnosi 
o	podjęcie przez powiatowych inspektorów nadzoru budowlanego działań mających na celu: 
-	sprawdzanie dokumentacji projektowej w zakresie zapewnienia warunków do korzystania z obiektów użyteczności publicznej przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich, 
-	wszczynanie postępowań w sprawie wykroczeń oraz kierowanie wniosków do organów samorządu zawodowego o wszczęcie postępowań w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie wobec projektantów, którzy wykonują projekty budowlane z naruszeniem przepisów prawa budowlanego, 
-	występowanie o wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, w przypadku projektów budowlanych opracowanych z naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego, 
-	kontrolowanie w obiektach użyteczności publicznej zgodności wykonywania robót budowlanych z art. 5 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego i przepisami techniczno-budowlanymi, 
-	rzetelne przeprowadzanie kontroli obowiązkowej zakończonej budowy obiektu użyteczności publicznej, 
-	dostosowanie systemu kontroli zarządczej do wymogów zawartych w Komunikacie Nr 23 Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie standardów kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych, w tym w szczególności wyznaczenie celów i zadań inspektoratów oraz zasad monitorowania stopnia ich realizacji, a także określenie działań z zakresu zarządzania ryzykiem. 
 
 *** 
 
 Kontrola dotyczyła głównie dostępności obiektów użyteczności publicznej dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich. Jednak nieprawidłowości występują również w przypadku osób z uszkodzonym wzrokiem Obiekty użyteczności publicznej: dworce, budynki, ulice i place, przejścia podziemne itp. najczęściej nie są dostosowane do potrzeb osób niewidomych i słabowidzących. Przykładem niech będą przyciski dotykowe domofonów w wielu budynkach mieszkalnych, żeby nie wspominać już o zlikwidowanych krawężnikach. Dlatego ustalenia NIK są i dla nas ważne. Można na nie powoływać się w przypadku konieczności interwencji u władz. 
(przypis redakcji "WiM") 
 
 aaa 
 8. WSPOMINAMY LUDZI I WYDARZENIA 
 
aaa 
8.1. Z czasopism brajlowskich 
 
Źródło: "Pochodnia" Kwiecień 1964 r. 
 
Rok temu informowaliśmy czytelników, że wyszedł pierwszy numer kwartalnika dla niewidomych kobiet - "Głos Kobiety". Obecnie czytelniczki otrzymały już piąty numer tego czasopisma i na pewno są zgodne w opinii, że jest ono bardzo interesujące i żywotne. Świadczy o tym również wzrastający stale nakład. W kwartalniku znajdujemy wiele ciekawych wiadomości o pracy zawodowej naszych niewidomych koleżanek, o ich osiągnięciach w pracy społecznej i w różnych innych dziedzinach życia. Można tam również znaleźć pożyteczne wskazówki, jak się ubrać, jak pielęgnować dzieci w warunkach bez wzroku, itp. Mimo krótkiego czasu istnienia czasopisma redakcja zdobyła już wielu współpracowników, i to nie tylko spośród kobiet, ale i mężczyzn, bo warto podkreślić, że w "Głosie Kobiety" jest wiele tematów interesujących płeć brzydszą. 
Twierdzenie to postaramy się udowodnić na przykładzie piątego numeru kwartalnika - 1 stycznia - 31 marca 1964 roku. W artykule "Dziewięć miesięcy oczekiwania" w sposób interesujący ukazane są szczegółowo etapy rozwoju i wzrostu ciała ludzkiego płodu, począwszy od pierwszego dnia aż do momentu urodzenia się dziecka. Z publikacji tej dowiadujemy się, jakie są kształty zarodka, a następnie płodu w poszczególnych okresach ciąży, kiedy i jak kształtują się narządy, na przykład ręce, nogi, serce, narząd wzroku, itp. Jasne jest, że zagadnienia te interesują nie tylko kobiety. 
W rubryce "Wszystko o dziecku" znajduje się też artykuł, poświęcony pielęgnowaniu niemowląt w warunkach bez wzroku. Na pewno zainteresuje szerszy ogół artykuł "Sztuka miłości w małżeństwie". Publikacja ta może się przyczynić u wielu osób do podniesienia kultury współżycia seksualnego, a wiadomo przecież, jak w sprawach tych potrzebne są kultura, delikatność i wzajemne zrozumienie, i jak wiele w społeczeństwie naszym jest jeszcze do zrobienia. 
Nie możemy omówić całego numeru "Głosu Kobiety", gdyż po prostu brakuje tu miejsca. Warto jednak jeszcze wspomnieć o interesującym reportażu Haliny Banaś z Zakładu Rehabilitacji Podstawowej, a także o artykule A. Pruskiego, poświęconemu pracy w przemyśle niewidomych kobiet w krajach zachodnich. W poradach praktycznych znajdujemy informacje o wartości i zastosowaniu cytryn, octu, itp., a także, jak powinny wyglądać tanie i modne sukienki balowe na bieżący sezon. 
"Ostatni walc" to tytuł opowiadania Jadwigi Stańczak. Jest ono jak gdyby odpowiedzią na opowiadanie Włodzimierza Kopydłowskiego "Jedyne wyjście", opublikowane w poprzednim numerze kwartalnika. Głównym tematem opowiadania kolegi Kopydłowskiego były przeżycia niewidomego chłopca, którego w czasie zabawy tanecznej zdradziła widząca dziewczyna. Koleżanka Stańczak opisuje jak gdyby ten sam temat, ukazując jednak inne aspekty zagadnienia. Mówi mianowicie o niewidomej dziewczynie, która w czasie całej zabawy na próżno czeka, aż poprosi ją ktoś do tańca. Niewidomi mężczyźni starają się tańczyć wyłącznie z kobietami widzącymi, a niewidome dziewczęta, chcące również się bawić, wychodzą z sali rozżalone i rozgoryczone. Autorka postuluje więcej kultury ze strony niewidomych mężczyzn w odniesieniu do ich niewidomych koleżanek w czasie wieczorków tanecznych, zresztą przeczytajcie opowiadanie sami i napiszcie do redakcji w tej przecież wcale niebłahej sprawie. 
W omawianym numerze "Głosu Kobiety" zamieszczona jest ciekawa i społecznie ważna ankieta - czy poruszasz się sama. Wiadomo, że problem samodzielnego poruszania się niewidomych, zwłaszcza kobiet, jest zagadnieniem o bardzo dużej wadze. Redakcja chciałaby zebrać tą drogą jak najwięcej materiałów, mówiących o trudnościach w poruszaniu się, o sposobach radzenia sobie w tej sprawie. Zebrane materiały wykorzystane będą na łamach czasopisma. Najciekawsze wypowiedzi będą nagrodzone. Zachęcamy więc wszystkie Panie do wzięcia udziału w ankiecie. 
W tym też numerze redakcja ogłosiła konkurs pod tytułem "Mój dzień powszedni". Jest to piękny temat, dający wiele możliwości literackiego wyżycia się, wypisania o sprawach nam bardzo bliskich i znanych, bo czyż może być coś bardziej znanego, niż to, co przeżywamy codziennie, co nas boli i cieszy, dlatego i w tym wypadku zachęcamy czytelniczki do nadsyłania do redakcji swych korespondencji. 
Pragniemy też opowiedzieć o dwu innych kwartalnikach - dodatkach do "Pochodni". Jeden z nich to "Pola Stelo", drugi - "Niewidomy Masażysta". Obydwa czasopisma redagowane są przez znanego nam wszystkim i bardzo cenionego działacza - redaktora Jana Silhana. 
"Niewidomy Masażysta" w zasadzie przeznaczony jest dla naszych kolegów, pracujących w służbie zdrowia. Kwartalnik ten ma ściśle sprecyzowany i wypracowany charakter. W każdym numerze znajdują się artykuły wybitnych fachowców - lekarzy specjalistów z różnych dziedzin medycyny na temat schorzeń i leczenia układu krążenia, chorób reumatycznych, nerwic, itp. W każdym też numerze czytelnik znajdzie dużo wiadomości z życia niewidomych masażystów, a także informacje, dotyczące działalności sekcji masażu tak na szczeblu centralnym, jak i wojewódzkim. Sekcje te odgrywają coraz większą rolę w podnoszeniu kwalifikacji zawodowych niewidomych masażystów. 
Bardzo ciekawa jest rubryka "Nasze uzdrowiska". Zamieszczane są w niej wszechstronne wiadomości o walorach leczniczych, klimatycznych i innych polskich uzdrowisk, bo jak wiadomo, w zależności od schorzenia, lekarz musi dobrać najbardziej odpowiadające sanatorium. W kwartalniku "Niewidomy Masażysta" jest również bardzo interesująca rubryka - "Wiadomości medyczne". Można się z niej dowiedzieć o najnowszych metodach leczenia, o nowych odkryciach z dziedziny medycyny, a więc tej gałęzi wiedzy, która jest najbardziej związana z życiem człowieka. 
Chyba nie trzeba uzasadniać, jak wielką i konkretną pomoc stanowi omawiany kwartalnik dla niewidomych masażystów w ich pracy, w podnoszeniu kwalifikacji zawodowych. Umożliwia on także wzajemną wymianę myśli i doświadczeń, toteż każdy z kolegów - masażystów powinien prenumerować to wartościowe czasopismo, a dotychczas część z nich niestety nie korzysta z kwartalnika. "Niewidomego Masażystę" powinni zaprenumerować również ci nasi czytelnicy, których interesują zagadnienia medyczne, a więc nie tylko masażyści. W listach do nas bardzo często piszą czytelnicy, że chcieliby, aby w "Pochodni" było jak najwięcej artykułów z dziedziny medycyny, gdyż te zagadnienia bardzo interesują niewidomych. W "Pochodni" nie możemy jednak zbyt wiele miejsca poświęcić tym sprawom, dlatego zainteresowanych odsyłamy do kwartalnika "Niewidomy Masażysta". 
Na początku wspomnieliśmy już o drugim kwartalniku, redagowanym przez redaktora Jana Silhana. Jest to "Pola Stelo". Czasopismo to wydawane jest w języku esperanckim i znane jest prawie na całym świecie. Czytają je niewidomi nie tylko w Europie, ale i w dalekim Wietnamie, w krajach Ameryki Łacińskiej i innych. Świadczą o tym nie tylko listy z różnych stron świata, ale i wypowiedzi niewidomych działaczy na konferencjach o charakterze międzynarodowym. W kwartalniku znajdują się artykuły i informacje o tym, co robią niewidomi w Polsce, o ich działalności w różnych dziedzinach życia. 
Można więc bez przesady powiedzieć, że "Pola Stelo" w języku, który pokonał granice, różnice ras, wierzeń, obyczajów na całym prawie świecie, głosi wiedzę o naszym pięknym kraju, jego sukcesach i codziennym trudzie, głosi prawdę o ustroju, który budujemy, o socjalizmie. 
Ale "Pola Stelo" jest czytane chętnie nie tylko za granicą. Znajduje ono wielu odbiorców w Polsce. Oprócz interesujących wiadomości umożliwia przecież ciągłe pogłębianie znajomości języka esperanckiego, a wiadomo, że język ten we wszystkich krajach nabiera coraz większego znaczenia, coraz powszechniejsze jest zrozumienie roli, jaką może i powinien on odegrać we współczesnym świecie, gdzie potrzeba ścisłych kontaktów między ludźmi staje się nieuniknioną koniecznością. Zachęcamy więc gorąco do prenumeraty "Pola Stelo", a kto przeczyta jeden numer, na pewno z niecierpliwością będzie czekał na drugi. 
 
 aaa 
8.2. Sukces niewidomej studentki 
 
Źródło: "Pochodnia" Marzec 1964 
 
W Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie w dniu 27 listopada 1963 roku odbyła się niecodzienna impreza - trzeci konkurs na improwizację, zorganizowany przez rektorat PWSM i Radę Uczelnianą ZSP. Spośród czterystu studentów tej uczelni do konkursu wytypowano pięcioro kandydatów, wśród których znalazła się również niewidoma studentka - Leonarda Bażyńska. Jest ona studentką czwartego roku wydziału drugiego w klasie organów profesora Feliksa Rączkowskiego. 
Warunkiem konkursu było skomponowanie na poczekaniu trzech utworów: w stylu klasycznym - allegro sonatowe, romantycznym - wariacje i współczesnym. Można też było skomponować fugę w stylu Jana Sebastiana Bacha. Tematy w zaklejonej kopercie podawano przy wejściu na estradę. W wypełnionej po brzegi sali obecni byli profesorowie, studenci i warszawscy melomani. W komisji jurorów zasiadali między innymi: profesor Kazimierz Sikorski, dziekani i prodziekani poszczególnych wydziałów. 
Przy silnej konkurencji koleżanka Bażyńska zajęła drugie miejsce. Jest to już jej drugi sukces, gdyż pierwszy raz brała udział w podobnym konkursie w 1960 roku. Wówczas w nagrodę rektor uczelni zapewnił jej miejsce w PWSM. 
Leonarda Bażyńska ma dwadzieścia trzy lata. Zachowała dotychczas resztki wzroku. W czasie nauki w średniej szkole muzycznej, chcąc zapewnić sobie wakacyjny wypoczynek, wyjeżdżała niejednokrotnie na letnie kolonie z dziećmi widzącymi i uczyła je śpiewu. W ostatnich latach dawała często społecznie koncerty w zakładach pracy, chcąc przyczynić się do upowszechniania kultury muzycznej. W roku 1962 w Mielnie wraz z artystką Ziemi Lubuskiej - Haliną Lubicz i studentem Uniwersytetu Poznańskiego - Michałem Kaziowem wystąpiła w wieczorze muzyki i poezji o niewidomych. Program nosił tytuł: "Ciemność rozszyfrowana". Koleżanka Bażyńska cieszy się uznaniem wśród profesorów i sympatią kolegów. 
 
 aaa 
 9. WPROST ALBO NA OPAK 
 
aaa 
9.1. Gdzie są drzwi? 
Brajlosław 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Zygmunt lubił po pracy zdrowo chrapnąć. Mieszkał w internacie spółdzielni na pierwszym piętrze. Jego okno wychodziło na dziedziniec ograniczony przez skrzydło budynku, w którym mieszkał, naprzeciwko barak produkcyjny, z lewej strony od jego okna główny budynek stojący wzdłuż ulicy, a z prawej czwarty bok częściowo zajmował barak magazynowy. Pod oknem Zygmunta stała ławka, na której po pracy siadali niewidomi pracownicy spółdzielni, rozmawiali, dowcipkowali, śpiewali. 
Któregoś letniego dnia Zygmunt zdrzemnął się i chrapał aż było słychać na całym dziedzińcu. Komuś z siedzących na ławce wpadł do głowy pomysł, żeby zrobić mu kawał. Pomysł się podobał. Dwóch silnych skoczyło do jego pokoju. Drzwi otwierały się na korytarz. Po ich otwarciu, z prawej strony była ściana naprzeciwko okna. Przy ścianie tej stała szafa internatowa, byle jaka, ze sklejki, więc lekka. Szafę tę odpowiednio odwrócili i przesunęli na otwarte drzwi, które następnie zamknęli. Wszyscy pod oknem czekali, co z tego będzie. 
Zygmunt wyspał się, wstał i ruszył do toalety, która była na korytarzu. Zamiast we drzwi trafił w szafę. Postał, pomyślał i zaczął szukać drzwi. Nie znalazł. Wrócił do łóżka, obmacał nocną szafkę i stwierdził, że jest w niej wszystko, co być powinno. Szafka jest jego i łóżko też. Ruszył jeszcze raz do drzwi i znowu trafił na szafę. Zaczął nasłuchiwać i usłyszał rozmowy pod oknem. No, pomyślał, jestem w swoim pokoju, bo głosy znajome pod oknem. Jeszcze raz obszedł pokój, ale drzwi nie znalazł. Wychylił się więc przez okno i zawołał: "Słuchajcie! Drzwi znaleźć nie mogę. Co się z nimi stało?" 
Wszyscy zastanawiali się, co to stać się mogło, podowcipkowali, ale kiedy okazało się, że ma pilny interes w toalecie, szafa wróciła na swoje miejsce, a Zygmunt wygłosił mało parlamentarną opinię pod adresem dowcipnisiów. 
aaa 
9.2. Przemykający pociąg 
Z.N. 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Kiedyś usłyszałem od znajomego taką historię. Był on na balu sylwestrowym i po północy uznał, że ma już dosyć i czas wrócić do domu. Wtedy nie było jeszcze telefonów komórkowych, więc poprosił portiera, by zamówił mu taksówkę. Wsiadł do niej, podał adres i pojechał. 
Po kilkunastu minutach taksówkarz oznajmił, że są na miejscu, kolega zapłacił za kurs, wysiadł, a taksówka odjechała. Na dworze było bardzo zimno, padał śnieg i wiał silny wiatr. Dookoła panowała absolutna cisza, a całkowicie niewidomy kolega nie był w stanie zorientować się, gdzie wysiadł i jak znaleźć drogę do domu. 
W pewnym momencie kilkadziesiąt metrów przed sobą usłyszał przejeżdżający pociąg i zorientował się, że taksówkarz wysadził go około dwóch kilometrów od miejsca, które podał. Nie wiedział co ma robić, ale po namyśle doszedł do wniosku, że jeśli dojdzie do torów, to przejdzie nimi do domu. 
Po krótkim namyśle ruszył wymacując drogę laską i dotarł do torów. Uszczęśliwiony ruszył w kierunku domu licząc podkłady. Wiatr wył coraz głośniej, śnieg oblepił jego odzież, ale on całkiem raźno posuwał się naprzód. W pewnym momencie pomylił się przy liczeniu podkładów. Zaklął więc w duchu - p... ten tor... I przeszedł na sąsiedni. Kilkadziesiąt sekund później po feralnym torze przemknął pociąg. 
- I co zrobiłeś - zapytałem. 
- Nic, przyspieszyłem tylko kroku, żeby szybciej zleźć z tych torów. 
 
aaa 
9.3. Mruczę i prycham 
Zrozumiałe i niezrozumiałe 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 

Co jest zrozumiałe? 
 
Podzielony został europejski budżet na lata 2014-2020. I co tu zrozumiałego albo niezrozumiałego? 
Jedni twierdzą, że Polska otrzymała więcej pieniędzy niż było to w mijającej perspektywie, czyli na lata 2007-2013. I jest to zrozumiałe. Jeżeli jest więcej, to nie jest mniej. I czego tu nie rozumieć? Oczywiście, że ja rozumiem i się cieszę. 
Inni twierdzą, że Polska otrzymała mniej pieniędzy niż w mijającej perspektywie, a jeżeli mniej, to nie więcej. To też rozumiem, ale się nie cieszę. Z tego cieszyć się nie można, chociaż trzeba rozumieć. To jednak pestka - więcej oznacza mniej, a mniej czasami więcej albo i nie, bo zwykle mniej nie chce oznaczać więcej. Wszystko jasne, wszystko zrozumiałe. 
Jeżeli nie możecie pojąć tej prostej prawdy, że mniej oznacza więcej, a więcej mniej, muszę Wam wyłożyć to dokumentnie na prostym przykładzie. Posłużę się tu Radiem Erewań, które to miało wyjątkowe zdolności do prostego wyjaśniania skomplikowanych problemów. Młodszym czytelnikom wyjaśniam, że za czasów socjalizmu Polacy często powoływali się na to radio w trudnych kwestiach. 
Otóż Radio Erewań podaje: "Nasz czytelnik pisze, że TAS podała informację, iż w Wołdze złowiono rybę, której długość od głowy do ogona wynosiła 7 metrów, a od ogona do głowy 6 metrów. Czytelnik pyta, czy to prawda. Radio odpowiada: "nie wiemy, czy rzeczywiście taką rybę wyłowiono, ale jest to możliwe. Prosimy wziąć pod uwagę tydzień - od środy do niedzieli ma 4 dni, a od niedzieli do środy dni trzy". 
Tak więc wszystko jest jasne. Zrozumiałe jest również i bez wątpienia korzystne, że budżet został przyjęty na siedem lat. Mało tego, że na lat siedem, to jeszcze można go wykorzystywać do 2023 r., czyli trzy lata dłużej, niż jest obecnie. To dobre, bo na kilka lat łatwiej planować duże inwestycje i łatwiej wykorzystać wszystkie przyznane pieniądze. To łatwo zrozumieć i należy się tym cieszyć. Czego więc nie rozumiem? 
 
Nie rozumiem 
 
Dwadzieścia siedem krajów potrafiło się dogadać i przyjąć budżet na siedem lat z możliwością wykorzystywania pieniędzy przez następne trzy lata. Piszę o tym, nie dlatego, że jestem euroentuzjastą. Nie o to mi chodzi. Chcę porównać tę europejską możliwość z naszą polską niemożliwością. 
27 krajów mogło się porozumieć i przeznaczyć forsę na siedem lat. A nasz główny, wspaniały, prześwietny dobroczyńca, dobrodziej, Mikołaj święty, gwiazdor i wreszcie Dziadek Mróz, czyli Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych... 
27 krajów Unii Europejskiej potrafi dać forsę na 7 lat z przedłużeniem możliwości wykorzystania tej forsy w ciągu dalszych trzech lat, a nasz dobrodziej? O jeżeli uda mu się przyznać grosiwo na 7 miesięcy bez możliwości przedłużenia wykorzystania go nawet o 3 minuty, to jest już dobrze. Bywało, że potrząsał on kiesą dopiero w lipcu, a nawet później i to się nazywało, że na rok ten czy tamten. To w UE można na siedem lat, a u PFRON-u zaledwie na kilka miesięcy. I tego za starego diabła pojąć nie mogę. 
Ludzie to dziwne stworzenia. Potrafią przyjąć jakąś zasadę i bezmyślnie, z uporem się jej trzymać, bezwzględnie ją przestrzegać. Taką ich dogmatyczną zasadą jest budżet państwa. Najpierw on musi być opracowany, przedyskutowany, przekłócony, przyjęty, zatwierdzony, rozdzielony, a potem każda jego część znowu musi być rozpracowana, przedyskutowana, zatwierdzona i podzielona. Potem muszą być zawarte umowy ze szczęściarzami, do których mają trafić pefronowe pieniądze. Aż dziw, że przy takiej procedurze forsa nie trafia do tych szczęściarzy dopiero pod choinkę. 
I jak tu u wszystkich zapchlonych kundli planować pracę, jak zaspokajać potrzeby niewidomych na ten przykład? Jak zrobić przez pięć czy nawet siedem miesięcy to, co powinno być robione przez dwanaście miesięcy? Czy na przykład pierwszy numer "Pochodni" powinien ukazywać się dopiero w lipcu? I do czego to podobne? I dlaczego późno przyznanych pieniędzy nie można wykorzystywać w pierwszej połowie następnego roku, skoro zostały tak późno przyznane? 
Ktoś mógłby powiedzieć, że najpierw Rząd RP, potem Sejm RP, potem ministrowie, a dopiero następnie Rada PFRON-u, a po niej Zarząd tej firmy, a po nim urzędnicy, bo inaczej nie można. Co to znaczy nie można? W UE można na siedem lat i dodatkowo jeszcze na trzy lata, a u nas nie można? A jak nie można, zanim budżet nie przejdzie tej wyboistej drogi, dlaczego policjanci, żołnierze, ministrowie, nauczyciele, posłowie i senatorowie, tudzież pracownicy PFRON-u płace otrzymują już w styczniu i nie muszą na nie czekać do lipca? Tego to ja również zupełnie pojąć nie mogę. 
Żaden kot nigdy nie wpadłby na taki pomysł, że myszki może łowić dopiero od czerwca i zaprzestawać łowów 31 grudnia. Taka myśl żadnemu kotu nawet koło ogona nigdy nie przemknęła, żadnemu, nawet mocno upośledzonemu umysłowo, a co dopiero takiemu mądremu jak ja. A ludzie? A pies z nimi tańcował! 
Na tę niemożność PFRON-u i podobnych firm mam prostą radę. Proponuję, żeby rozpoczynać płacenie posłom, senatorom, Premierowi, wicepremierom, ministrom i Panu Prezydentowi dopiero począwszy od miesiąca, w którym PFRON zakończy zawieranie umów ze swoimi podopiecznymi, zwanymi po nowoczesnemu beneficjentami. Oczywiście, wszystkim wymienionym nie należy wypłacać pensji za wcześniejsze miesiące. 
Żeby jednak mieć pewność, że patent ten zadziała niezawodnie, tak samo należy potraktować wszystkich prawników i ekonomistów zatrudnionych w Sejmie, w Senacie, w Radzie Ministrów, w ministerstwach i w kancelarii Pana Prezydenta. Jeżeli tak się stanie, daje słowo Starego Kocura, że uchwalenie budżetu przestanie być świętością i PFRON zacznie przyznawać pieniądze już we wrześniu na rok następny, z możliwością ich wykorzystania do końca czerwca jeszcze następnego roku. Zacznie też przyznawać pieniądze na siedem lat na takie zadania, jak np. wydawanie "Pochodni", na naukę orientacji przestrzennej, na sprzęt rehabilitacyjny. Wtedy to ja zacznę wszystko rozumieć. 
Jak widzicie, mam piękny pomysł, tylko kto go zechce zrealizować? O, tego to już nie wiem. Ale przecież nie ja mam wszystko wymyślić. Może i Wy coś potraficie? Może ktoś inny potrafi. 
Rozumiejący i nierozumiejący Stary Kocur 
 
aaa 
10. FAKTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI 
Na liście typhlos o białej lasce 
Opracowała Agata Gołda 
 
 Źródło: Opracowanie własne "WiM" 
 Dyskusja na Liście Typhlos: grudzień 2012 i styczeń 2013 
 
Kto jeszcze dzisiaj pamięta występ w teleturnieju "Familiada" grupy pod nazwą "Bez przeszkód"? Członkowie tej grupy to osoby niewidome, które przy okazji teleturnieju mogły pochwalić się swoimi życiowymi sukcesami. Pierwszy odcinek z udziałem tej grupy został wyemitowany 23 grudnia 2012 r. Ich występ niemal natychmiast odbił się echem na Liście Typhlos. Były, rzecz jasna, wyrazy uznania, ale padło też zdanie, które zapoczątkowało bardzo długą, wielowątkową dyskusję. Listowicze zawzięcie dyskutowali przez całe święta Bożego Narodzenia, okres między świętami i Nowym Rokiem i jeszcze kilka dni później. 
Ponieważ dyskusja objęła wiele zagadnień, tym razem postanowiłam skupić się na wypowiedziach dotyczących białej laski. 
 
Michał K.: 
Padły tu słowa, że laska kojarzy się z bezradnością, a nie zaradnością. Odnoszę wrażenie, że tak nie jest. Każdy, kto porusza się sam, porusza się raczej z białą laską i ludzie niezaznajomieni o tym wiedzą. Bardzo więc mnie to zdziwiło. Nie spotkałem się wcześniej z tym nigdzie. 
 
Tomasz P.: 
Wiedzą albo nie wiedzą. Dla większości ludzi normalnie widzących, istnieją tylko ci niewidomi, których można zobaczyć z laską na ulicy. I porównuje się ich sposób poruszania nie z innymi niewidomymi, którzy np. sami nie wychodzą na ulicę, ale z ludźmi, którzy nie mają tego typu co niewidomi problemów. Kiedy idąc wzdłuż trawnika wdepnę na trawę, co jest przecież minimalnym błędem w sztuce poruszania się z laską, w niczym nie przeszkadza w dotarciu do celu i jest dużo mniej niekorzystne niż utrata kontaktu z wygodnym układem odniesienia - w tym wypadku trawnikiem - często słyszę podniesiony głos: "uwaga! W lewo! albo coś w tym rodzaju. Postronny obserwator sądzi, że puknięcie laską w słup latarni jest tym samym, co wpadnięcie na tę latarnię, a znalezienie laską krawężnika, to potknięcie się. Mnie często ktoś chcący pomóc, łapie za rękę z laską i podnosi ją, gdy chcę wymacać krawężnik. 
 
Hanna P.: 
Moim zdaniem biała laska, niestety, mało komu kojarzy się z samodzielnością i zrehabilitowaniem. Świadczy o słabości, nieporadności, zależności. Nieważne, że to dzięki niej docieram samodzielnie np. do pracy, ale skoro dotknęłam nią słupa, to znaczy, że na niego wpadłam, nie radzę sobie i trzeba mi pomóc. Poza tym wciąż zdarzają się osoby, które wykorzystują białą laskę do żebractwa. 
 
Danuaria: 
Kiedyś na temat odbioru białej laski przetoczyła się dyskusja. Pamiętam, jak mówiło się, że biała laska odbiera niewidomym kobietom kobiecość, że nikt nie umówi się na kawę z kobietą idącą ulicą z białą laską. 
 
Jarosław G.: 
A może bardziej z niewidomą kobietą? 
 
Domra: 
Nie wiem czy laseczka odbiera kobiecość, bardziej mogłaby odbierać niedopasowana odzież, takie misz masz, ogólna szarość, czy brak dbałości o szczegóły. Na liście są damy chodzące z laską i są bardzo kobiece, są zadbane i robią sympatyczne wrażenie. A więc rzecz nie w laseczce, tylko jak się tą laską niewidomy posługuje. 
 
Jarosław G.: 
Bzdura. O kobiecości decydują zupełnie inne atrybuty niż to, czy trzyma, czy nie trzyma laskę. Natomiast słyszałem, bo praktyki nie mam, że już trudniej chodzić na wysokich obcasach, co może w omawianym aspekcie być poważniejszym argumentem niż laska. 
 
Magdalena S.: 
Jarku, jak bardzo chcemy, to dajemy radę, A i plus taki, że laską wtedy stukać nie trzeba na potrzeby echolokacji. 
 
Danuaria: 
Ktoś nawet stwierdził, że z białą laską nie poszedłby na własny ślub. 
 
Jarosław G.: 
Tu nie jest konieczna, więc też i nie za bardzo pasuje. Zdecydowanie lepiej w takiej sytuacji wygląda wiązanka. 
 
Danuaria: 
Z tą bezradnością jest różnie. Pewnie wielu z nas spotyka się nie z politowaniem, lecz z podziwem tych, którzy nas znają z widzenia z autobusu, sklepu, do którego się często chodzi czy z osiedla. 
 
Domra: 
A co powiecie na niewidomych idących normalnym krokiem, ale za to koszących z lewa do prawa laską w wyciągniętej na całą długość ręce. Nie wiem, gdzie i kto uczył ich poruszania się, ale poobijani po nogach ludzie nie są im wdzięczni. 
 
Jarosław G.: 
Widać, że nie chodzisz z długą laską, bo czasami są sytuacje, kiedy warto laską "zamiatać" szerzej. 
 
Domra: 
Ja nie piszę o sytuacji koniecznej, ale wyobraź sobie faceta w tłumie na ulicy, bądź w tłumku na plaży, który wyciągniętą na całą długość laską robił półokręgi 180 stopni. Komu to potrzebne i jaką informację przynosi. A takie sytuacje zdarzały się w mojej obecności. Bardzo ładnej techniki uczyli nas Amerykanie z Amerykańskiej Federacji Niewidomych. A byłam dla nich pełna podziwu, bowiem samodzielnie chodzili po uzdrowisku, nie tylko w obrębie "Kosa". Stosuję tę technikę i służy mi znakomicie. 
 
Jarosław G.: 
Rzeczeni Amerykanie zamiatali swymi bardzo długimi laskami, niczym dozorca miotłą na chodniku. Więc skądś to przyszło. Natomiast z samą nauką orientacji nie jest tak super wesoło, bo co może umieć klient po 20-30 godzinach nauki? Zwyczajnie, z braku wytrenowania, sam próbuje wdrożyć własne techniki, które mu zapewniają bezpieczeństwo. Myślę, że takich osób jest mnóstwo. 
 
Domra: 
Dlatego szkolenia powinny być cykliczne i powtarzalne, właśnie w celu korygowania błędnych technik. 
 
Jacek P.: 
Ba! Przy znikomej ilości godzin orientacji przestrzennej lub ich kompletnego braku, ci którzy nie chcą siedzieć w domu, muszą sami coś wymyślać albo poduczyć się od niewidomych kolegów. W 2013 r. krakowski PZN ma mieć po 100 godzin dla dwóch osób a co z resztą? Muszą być samoukami lub siedzieć po domach. 
 
Danuaria: 
Jak jednak laska ma się nie kojarzyć z bezradnością, jeśli ja sama mam takie skojarzenia. Jeśli ktoś idzie powoli i ciągle stuka tą laską, obija nią wszystko wokół, to nawet dla mnie taka osoba jest bezradna, a co dopiero dla osoby widzącej. Dlatego wybierając laskę staram się wybierać taką, która zbyt głośno nie stuka o podłoże. Może to w nas samych tkwi przeświadczenie, że laska kojarzy się z bezradnością? Może widzący wcale tak nie myślą, a nam się jedynie wydaje, że tak myślą? 
 
Jarosław G.: 
Totalna bzdura. Chcesz, to stukasz, nie chcesz - nie stukasz. Ja stukam, bo wiem, że jest na chodniku mnóstwo gapiów, z którymi nie mam ochoty się zderzyć. Myślę, że z bezradnością bardziej laska kojarzy się osobom słabowidzącym, choć tu bardziej gra rolę odrzucanie od siebie samego faktu, że wzrok się pogorszył i trzeba przejść na techniki bezwzrokowego funkcjonowania. Taka próba zaprzeczenia rzeczywistości przez odrzucenie pomocnych atrybutów. Najczęściej do opamiętania dochodzi w sytuacji, kiedy wydarzy się coś zdecydowanie gorszego od posługiwania się tym przyrządem, np. wypadku, posądzenia o pijaństwo, 
 
Domra: 
Masz rację Danusiu. Jest to chyba chodzenie na tzw. orła, ale to też błąd wyniesiony z nauki. Ach, gdzie są ci korygujący nasze postawy instruktorzy. Wystarczyłoby raz na kwartał zrobić spotkanie laskowiczów i sprawdzić jak się rzeczy mają. 
 
Jarosław G.: 
Nie mogę przyznać racji Dance. Zapominamy, że my niewidomi różnimy się między sobą, czasami nawet bardzo. Jestem przekonany, że Danka na ulicy słyszy, w sensie automatycznego zwracania uwagi, zdecydowanie więcej niż ja. Wynika to choćby stąd, że o ile wiem, dla niej świat zawsze był bogactwem dźwięków, a dla mnie jako ociemniałego, w tym bogactwie znajdują się tony zwykłego hałasu. Stąd każdy raczej zachowuje się stosownie do własnych możliwości, a także panujących w danym momencie okoliczności, warunków lub własnej kondycji. Nic z tych rzeczy nie świadczy o bezradności, bo jeśli idzie do celu, to lepiej czy gorzej, ale sobie radzi. Nie jest zatem bezradny. Bezradność jest wtedy, kiedy jest potrzeba wyjścia, a nie ma się jak tego dokonać. A o tym częściej będzie świadczyło "siedzenie w domu" niż ładniejsze, czy mniej zgrabne poruszanie się po ulicy. 
 
Domra: 
Postukiwanie laską jest wynikiem trzymania jej tak, jak laskę podpórczą, a to ogranicza pole manewru. Wówczas osoba stukająca robi to z dużą częstotliwością. Wystarczyłaby zmiana długości laski i zmiana techniki przesuwania. I znowu kłania się konieczność korygowania sposobu chodzenia. Masz rację co do selektywności wrażeń słuchowych. Zauważyłam, że znacznie mniej słyszę tych sygnałów niż osoby, które straciły wzrok we wczesnych latach życia. 
 
Jarosław G.: 
Nie podzielam opinii o takich przyczynach. Ja stukam laską, bo najczęściej chodzę techniką dwupunktową lub trzypunktową. Stuknięcia ułatwiają mi echolokalizację. I nic w tych stukaniach nie ma złego, ani przeszkadzającego. Owszem, spotkałem się z przeświadczeniem, że stukać nie wolno, lecz nie od instruktorów orientacji, którzy obecnie uczą technik "amerykańskich". Z bezradnością to nie ma żadnego związku. Natomiast zgodzę się z pewnymi aspektami kultury zachowania przy posługiwaniu się białą laską. W kościele na mszy nie wypada robić dodatkowego hałasu, bo to rozprasza wiernych. W tłumie przechodniów lub przy wychodzeniu z zaułku należy skrócić laskę, aby kogoś nie przewrócić. Nie zaszkodzi powiedzieć "przepraszam", jeśli niechcący się kogoś uderzy laską. Ot, zwyczajne ludzkie podejście. 
 
Jan O.: 
Trudne jest wzięcie białej laski do ręki i posługiwanie się nią na co dzień, bo 
1. jest to równoznaczne z powiedzeniem sobie, że jestem niewidomym, 
2. wydaje się, że z białą laską zwraca się większą uwagę. 
Do przełamania tych oporów często konieczne jest wstrząsowe zdarzenie. Świętej pamięci prof. Kazimierz Szczepański stracił wzrok pracując już w instytucie sadownictwa w Skierniewicach. Chodził do pracy bez białej laski do czasu, gdy w parku wpadł na bawiące się dzieci, które wyzwały go od pijaka. Mocno to przeżył i postanowił, że "woli być ślepym niż pijakiem." 
 
Piotr S.: 
Laska MUSI być oznaką niewidomego, bo stawia nas w jasnej sytuacji. Właśnie wtedy widzący nam chcą pomagać, jeżeli umiemy jasno wytłumaczyć, o co nam chodzi. To od nas zależy, jak nas będą oceniać. Co do macania białą laską na różne strony to - moim skromnym zdaniem - ona po to jest, by tym kijem znaleźć przeszkodę albo człowieka, pomacać nią, by nie zrobić sobie krzywdy wpadając na przeszkody. Dla mnie jest narzędziem pomagającym w poruszaniu się, macham nią jak chcę i nie martwię się, jak inni na to patrzą. Oni przecież widzą, że jestem i idę w ich kierunku. W moim interesie jest chodzić bezpiecznie. 
 
Domra: 
Zgoda, możesz sobie machać laską dowolnie, jeśli musisz. Gdy ktoś idzie na przeciw Ciebie, zdąży uskoczyć na bok. Gorzej jednak, gdy przy normalnym ruchu kosisz na prawo i lewo i podcinasz nogi osobom idącym przed Tobą. Zawsze byłam i jestem zwolennikiem kompromisu, dlatego szerokie zamachy laską są dobre w przestrzeni nieznanej i bez nasilonego ruchu. 
 
Fandango: 
Jak byś nie "oszczędzała zamachów", i tak idąc z przeciwnej strony widzący wejdzie na laskę. Tobie natomiast może się poszczęścić wpakowanie laski w buta osoby idącej przed Tobą. Laska jest przecież do tego, żeby eksplorować przestrzeń przed sobą. 
 
Wacław R.: 
A ja mam pytanie, bo nigdy nie wiem, czemu niektórzy idąc z kimś noszą laski. Zawsze mnie to zastanawiało. 
 
Jarosław G.: 
Przecież to proste, ułatwiasz życie przewodnikowi. Jeśli masz laskę, przechodnie najczęściej ustępują drogi, nie wpadają na Ciebie, a osoba prowadząca nie musi tak bardzo manewrować, aby unikać kolizji. Są też inne aspekty. Jeśli idę z żoną i zechcemy w czasie drogi się posprzeczać, to zawsze mogę sobie pójść w swoją stronę. No, przynajmniej do momentu powrotu do wspólnego mieszkania. 
 
Dorota Z.: 
Kiedy byłam na etapie utraty wzroku i braku akceptacji tego faktu, jak ta ostatnia sierota byłam skazana na łaskę i niełaskę osób trzecich, z którymi to jedynie mogłam gdzieś się udać. Nawet w tamtym okresie nie zaprzestałam eksplorować świata i dużo podróżowałam. Oczywiście, laska leżała na dnie mojej torby, tak aby nikt jej nie dostrzegł. I uwierz mi, notorycznie zdarzały się sytuacje, kiedy to ktoś traktując mnie jako absolutnie widzącą pannę, która idzie z kolesiem za rękę, nie schodził mi na zatłoczonej promenadzie z drogi. Nim mój były mąż zdążył zareagować, ten ktoś już mnie potrącił. Na polskich chodnikach i innych szlakach sprawa ta wyglądała identycznie. Idąc nawet z kimś, trzeba trzymać przed sobą laskę. Wówczas kierowcy i inni użytkownicy dróg mają widoczny symbol mojej ślepoty i w znakomitej większości przypadków schodzą z drogi. 
Naturalnie, w różnych krajach stopień wrażliwości oraz świadomości jest różny, toteż np. w Polsce ludzie są bardziej odporni na takie bodźce niż w Skandynawii. Jednak wszędzie otoczenie zwraca uwagę na coś nietypowego i biała laska w garści jest takim czymś. A ten, kto się jej wstydzi i woli narażać swoje życie oraz zdrowie, wzbraniając się przed nią, jest głupcem. 
 
Tomasz P.: 
Po co te inwektywy? To nie głupota, tylko rzeczywisty problem psychologiczny. Większość z tych, którzy nie są niewidomi od urodzenia, przez to przechodzi. Trudno się przyznać przed światem (i przed sobą), że trafiło się do tego klubu - do grona niewidomych. Ja ślepnę od urodzenia i przeszedłem cały, kilkudziesięcioletni etap słabowidzenia - od II grupy do widzenia resztkowego. Laskę wziąłem do ręki o jakieś dwa lata za późno - dopiero, kiedy zostałem niegroźnie potrącony przez samochód na przejściu dla pieszych i kiedy przewróciłem staruszkę na przystanku autobusowym. 
Zresztą osoby niewidome od urodzenia też wcale nie muszą zawsze być wolne od kompleksów w tej kwestii. Z opowieści kolegów, którzy uczyli się w Bydgoskim "Louisie", wiem, że biała laska, a nawet legitymacja PZN, była przez samych zainteresowanych uznawana za stygmat. 
 
Wacław R.: 
Odnośnie chodzenia z osobami widzącymi i z laską to Doroto nie zgadzam się z Tobą, że trzeba z nią chodzić. Ja nigdy nie chodzę z laską, gdy idę z kimś i to bynajmniej nie z powodu wstydu. A co do zderzenia się ze mną, to też mi się to nie zdarza, może z racji mojej postury 190 wzrostu i 100 kg wagi. 
 
Roman H.: 
Wacławie! Będąc w Twoim wieku też nie używałem laski idąc z kimś widzącym, ale zmieniłem postępowanie. Teraz nawet kiedy idę z żoną, zabieram laskę po to, żeby nie czuła się zbyt odpowiedzialna. No i przede wszystkim cieszę się, że idę z dwoma laskami. 
 
Magdalena S.: 
Co do chodzenia z przewodnikiem, mam kilka takich osób, przy których nie używam zupełnie laski. Jest to głównie moja rodzina, czyli osoby, z którymi chodzę praktycznie od zawsze, tj. od czasów, kiedy nie miałam bladego pojęcia o białej lasce. Niczego się nie wstydzę, ale jakoś nie widzę powodu, żebym po 30 latach chodzenia z kimś bez laski nagle miała zacząć jej używać. Nie mam takich doświadczeń, żeby ktoś na mnie wpadał, a raczej mam, ale nie częściej niż wtedy, kiedy sama chodzę z laską. Ludzie widzący czasami chodzą, jakby sami coś mieli z oczami. Kiedy chodzę z jakimiś innymi znajomymi raczej używam laski. Jeżeli ktoś nie chodzi ze mną stale, rzeczywiście tak jest bezpieczniej. Generalnie jednak mam wyrobione od dziecka pewne odruchy szybkich reakcji na sygnały, jakie daje mi przewodnik, także zupełnie nieświadomie. Laskę zawsze, oczywiście, mam pod ręką, tj. wersję sygnalizacyjną, która wcale nie różni się długością od normalnej. Jest po prostu cieńsza i składa się z większej ilości elementów, dzięki czemu mieści się nawet w niewielkiej torebce. Wiem, że niektórzy lubią zawsze mieć rozłożoną laskę. Jeśli tak się czują bezpieczniej, pewniej to, moim zdaniem, wszystko jest w porządku. Nie oceniam tego, bo każdy robi to, co mu się sprawdza. 
 
Domra: 
I to jest to. Z osobą towarzyszącą chodzę bez laski, bo jak mam przytrzymywać torebkę na ramieniu mając laseczkę w ręku. 
 
Dorota Z.: 
Domro, gorąco polecam torebki, które przewiesza się przez tułów, tak że nie trzeba ich podtrzymywać i ma się wolne ręce. Takie torby zasugerowała mi moja instruktorka orientacji, za co jestem jej dozgonnie wdzięczna. A na marginesie, te torby są teraz ultramodne. 
 
J.R.: 
No, laskę nosimy dla informacji, dla polepszenia własnej mobilności, jak również dlatego, żeby mocno niezorientowani nie posądzili np. dwóch facetów trzymających się pod rękę za jakieś homo, homo, niewiadomo. 
 
Domra: 
Pewien niewidomy, szczęśliwy mąż i ojciec, jeździł w liczne delegacje z kolegą, ponieważ obawiał się, że dociekliwe środowisko przypnie mu łatkę kobieciarza i zdradzającego żonę (wiadomo z kobietą w delegację...) Ale nie ustrzegł się pomówień, ponieważ przypisano mu łatkę geja. Bliźni są nad wyraz pomysłowi w negatywizmach. 
 
Małgorzata K.: 
Rozumiem, że chodził z laską i kolegą? Niesamowite, ale z drugiej strony, dlaczego ktoś ma się wysilać i myśleć, po co mu ta laska. To ironia z mojej strony, ale wczujmy się w ludzi widzących. Ilu z nich nie zna niewidomej osoby i ilu miało do czynienia z laską. Ja to wiem, ty to wiesz, ale czy wszyscy muszą to wiedzieć? 
 
Magdalena S.: 
To jest bardzo słuszna uwaga, bo chociaż biała laska jest symbolem niewidomego, który każde dziecko powinno rozpoznać, to w praktyce wcale niekoniecznie tak jest. Z moich obserwacji wynika, że ludzie mają największy problem z osobami, po których ślepoty nie widać tj. brak ciemnych okularów, zniekształconych oczu itd. itp. Zdarzyło mi się nieraz, że ktoś mi powiedział, iż choć widział tę laskę, to jakoś nie dotarło do niego, że ona jest faktycznie moja, że to biała laska a nie coś innego. Jedna pani na peronie mi kiedyś powiedziała, że dopóki się nie przyjrzała dokładnie, była przekonana, że to parasol czy coś takiego, no bo przecież wyglądam normalnie. Z tego samego powodu, jeśli już pojmują znaczenie "kija", zwykle są przekonani, że ja się nim tylko posiłkuję, a tak naprawdę nieźle widzę. Tak się zdarza, zwłaszcza, kiedy mnie widzą w dobrze mi znanym miejscu, gdzie chodzę pewnie i szybko. Wielu ludzi mi wtedy nie wierzyło, że ja tak nic zupełnie, nawet światła... 
 
Marek S.: 
Kiedyś znajoma, która dosyć mocno niedowidzi i chodzi z białą laską, natykała się na komentarze typu: "nie udawaj niewidomego". To nic, że widzi tylko światło. Znajoma porusza się na tyle sprawnie bez laski że trudno powiedzieć iż nie widzi. 
 
Fandango: 
Mnie też spotykały takie "przyjemności", zwłaszcza wtedy, kiedy udało mi się "wysłyszeć" zielone światło. Bardzo trudno tłumaczyć takim ludziom, że niewidomy także słyszy - oni wiedzą lepiej niż my. 
 
Janusz R.: 
Laski nie używałem w trakcie nauki w szkole podstawowej, bo nie było czegoś takiego jak orientacja przestrzenna i przyzwyczajanie nas do posługiwania się tym przyrządem, nawet w celach sygnalizacyjnych. Skończyłem szkołę podstawową i zawodową bez używania laski. 
Podjąłem pracę w spółdzielni także nie używając tego przyrządu. Nie widać po mnie, że mam problemy z oczami. Wiele razy zdarzało się, że pytałem o numer tramwaju/autobusu i pytany odwracał się do mnie plecami. 
Laski zacząłem używać, kiedy otrzymałem psa przewodnika, który był wyszkolony w Sułkowicach w szkole policyjnej, kiedyś była to szkoła milicyjna. Psa tak wyedukowano, że jeśli nie było laski w ręce i to rozłożonej, pies uznawał, że jest na spacerze, a nie pracuje. Obojętne było czy miał założone szorki, czy też był tylko na smyczy. Zmuszony byłem wówczas nosić laskę rozłożoną, pokonując uprzedzenia do tego przyrządu. Dzięki psu właśnie jestem obecnie samodzielny i potrafię jechać na szkolenia w nieznany teren i sobie jakoś radzić. Czworonożny przyjaciel, którego nie zapomniałem do dziś, tego właśnie mnie nauczył, a powinien to zrobić jakiś nauczyciel w szkole bydgoskiej. 
 
Dorota Z.: 
Teraz praktycznie znowu laskę odstawiłam w kąt, a na dnie torebki znowu spoczywa sygnalizacyjna, tak na wszelki wypadek. Chodząc z psem, laska by mi tylko przeszkadzała. 
 
Jan O.: 
Powyższe jest istotą problemu "białej laski". Można jeszcze dodać, że otoczenie ma wiele ciekawszych spraw niż obserwowanie niewidomego na ulicy. A że czasem ktoś skomentuje... No to skomentuje. Wszystko zależy wyłącznie od naszego podejścia. 
 
 *** 
 
Biała laska jest znakiem drogowym, którego używanie nakazuje kodeks drogowy. Samym nakazem można by się może nie przejmować, ale przecież chodzi o bezpieczeństwo. Ten aspekt zagadnienia był sygnalizowany w powyższych wypowiedziach, ale tylko w odniesieniu do własnego bezpieczeństwa. Zachowanie bezpieczeństwa własnej osoby jest sprawą pierwszorzędnej wagi. Jednak dodać należy, że są inni użytkownicy dróg, których również nie wolno narażać na niebezpieczeństwo. Niewidomy bez laski naraża się na wielkie niebezpieczeństwo, ale również stanowi wielkie zagrożenie dla innych użytkowników dróg. Przechodnie i kierowcy nie wiedzą, że ktoś na chodniku jest niewidomy, i że w każdej chwili może zachować się w sposób, którego przewidzieć nie można. Może np. nieoczekiwanie wejść na jezdnię prosto pod samochód czy rower, spowodować gwałtowną reakcję kierowcy samochodu czy jednośladu, co z kolei może spowodować groźny wypadek. Niewidomy może wyjść z tego nawet bez szwanku, ale poszkodowani zostaną inni ludzie. W wyniku wypadku, którego przyczyną będzie niewidomy, może zginąć nawet kilka osób. Chyba nikt nie chciałby brać na swoje sumienie takiej odpowiedzialności. 
(przypis redakcji "WiM")