WIEDZA i MYŚL
(Pr 2590)

INTERNETOWY MIESIĘCZNIK TYFLOSPOŁECZNY

Wydawca i redaktor naczelny Stanisław Kotowski

Marzec 2013 
Rok V 
Nr 3(51)/2013 

Czasopismo nie jest dofinansowywane ze środków publicznych ani żadnych innych. Wydawane jest bez nakładów finansowych. Osoby piszące artykuły oraz zaangażowane przy redagowaniu, adiustacji i korekcie oraz kolportażu nie otrzymują wynagrodzenia. Fundacja „Klucz” przetwarza „WiM” nieodpłatnie na format MP3 w systemie DAISY, a IVO Software Sp. z o.o. udostępnia bezpłatnie niezbędne do tego oprogramowanie.

Czytelnicy otrzymują „WiM” również bezpłatnie. Wystarczy napisać na adres: ST.k@onet.pl lub ST.k1@wp.pl i w każdym miesiącu znaleźć aktualny numer w swojej „Skrzynce odbiorczej”. 

Wersję dźwiękową oraz w formacie RTF można pobierać pod adresem:
http://wypozycz.bcpzn.pl/wim/
oraz:
 http://klucz.org.pl/WIM.php 
Pod tymi adresami można również pobierać numery archiwalne „WiM”.
Najnowszy numer w wersji DAISY znajduje się pod linkiem: 
wypozycz.bcpzn.pl/wim/WIM.zip 
Najnowszy numer w formacie RTF pobierać można pod linkiem: 
wypozycz.bcpzn.pl/wim/WIMRTF.zip 

ADRES REDAKCJI (wyłącznie internetowy): 

st.k@onet.pl lub st.k@wp.pl

TELEFON KOMÓRKOWY: 
501-239-769 

Na łamach „Wiedzy i Myśli” zamieszczamy różne opinie i poglądy, w tym takie, z którymi się nie zgadzamy.

Spis treści 

OD REDAKCJI
1. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE
1.1. Pozostanie w naszej pamięci - Józef Szczurek
1.2. Prezydent wręczył paraolimpijczykom odznaczenia państwowe
1.3. II Ogólnopolski Konkurs Poezji dla Osób Niepełnosprawnych
1.4. Przegląd Teatrów Wspaniałych: trwa nabór uczestników - Natalia Łyczko
1.5. Nowy numer kwartalnika "Help" - Janusz Rutkiewicz
1.6. Wykorzystana okazja - Zbigniew Niesiołowski
1.7. "Festiwal Kultury i Sztuki dla Niewidomych: Zobaczyć Niewidziane". - Tadeusz Szyma
1.8. Wydawnictwa PZN do likwidacji - S.K. 
1.9. Dzieci z Owińsk będą lepiej widzieć - Marek Zaradniak
1.10. Tadeusz Boy-Żeleński w DAISY - Justyna Maciejewska
1.11. Śródziemne Morze Zmysłów - Jakub Leśniak
1.12. Obóz młodzieży z uszkodzonym wzrokiem w Czechach
1.13. Biała laska jak samurajski miecz - Ada Prochyra
2. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA
2.1. Ze słownika rehabilitacyjnego (cz. 20) - Integracja, instruktor rehabilitacji, Instytut Tyflologiczny - Stanisław Kotowski
2.2. Z komputerem za pan brat (cz. 2) - Zbigniew Sobek
2.3. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH CZYNNOŚCIACH - Przechowywanie produktów spożywczych - Grażyna Machura
3. NAUKA, OKULISTYKA, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE
3.1. Pierwsze bioniczne oko w Europie za 73 tys. - euro - Medycyna przyszłości
3.2. Laser może zapobiec ślepocie w AMD
3.3. Czy osoby niewidome korzystają z echolokacji? - Tłumaczenie i opracowanie Izabela Kasprowicz, Zbigniew Sobek
3.4. Po co mózg widzi? - Melvyn A. Goodale
3.5. Nagradzane wynalazki do zobaczenia w "Koperniku"
3.6. Strzelectwo, w którym tarczę słychać, a nie widać
4. ROZMOWA MIESIĄCA - Z księdzem Robertem Hetzygiem rozmawia Stanisław Kotowski (cz. 2)
5. ORGANIZACYJNE, PRAWNE, PRAKTYCZNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY
5.1. Jarosław Duda: potrzebna zmiana systemu orzecznictwa o niepełnosprawności
5.2. Mają być jasne reguły dla inwalidztwa - Katarzyna Wójcik, oprac.: GR
5.3. Duda: potrzeba zmian w systemie orzecznictwa o niepełnosprawności - Beata Rędziak
5.4. Kiedy te zmiany - Weredyk
5.5. Eksperci o niepełnosprawnych na otwartym rynku pracy
5.6. Gdy pogoda przeszkadza w dotarciu do pracy - Beata Rędziak
5.7. Nauczyciele: integracja w szkole nie ma sensu - Magdalena Warchala
5.8. Ubezpieczenie nie dla każdego - Beata Rędziak
5.9. Klucz dostępności - Beata Rędziak
5.10. Kłopot z emocjami - Zuzanna Ratek
5.11. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH - Gdzie są niegdysiejsze śniegi? - Jerzy Ogonowski
6. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE
6.1. RPO apeluje ws. opóźnień w wydaniu ponownego orzeczenia - Beata Rędziak
6.2. Emeryt rozlicza dodatkowy dochód - Monika Pogroszewska, oprac.: GR
6.3. Waloryzacja emerytur i rent o 4 proc. - les, pm
6.4. Data powstania dysfunkcji warunkuje pomoc - Michalina Topolewska, oprac.: AJ
6.5. KRUS: I renta, i praca - Beata Rędziak
6.6. Zanim senior dostanie pieniądze, wypełnia podanie i czeka - Zygmunt Łobejko, oprac.: AJ
6.7. Świadczenie na dorosłego niepełnosprawnego członka rodziny tylko do czerwca - Michalina Topolewska, oprac.: GR
6.8. Kto może otrzymać specjalny zasiłek opiekuńczy - Michalina Topolewska, oprac.: GR
6.9. Renta okresowa zmniejsza zachowek - Michał Kosiarski, oprac.: GR
6.10. Szef dopłaci więcej do pensji niepełnosprawnego - Mateusz Brząkowski, oprac.: GR
6.11. Jak policzyć stan zatrudnienia w zakładzie pracy chronionej - Mateusz Brząkowski, oprac.: GR
6.12. Nowe zasady kontroli PFRON - mrz, oprac.: AJ
6.13. PFRON z nowymi zasadami kontroli - Beata Rędziak
6.14. Zmieniło się rozporządzenie określające zasady kontroli przez PFRON - Anna Puszkarska, oprac.: AJ
6.15. Najpierw przelew, potem dopłata z PFRON - Michalina Topolewska, oprac.: AJ
6.16. Więcej aktywnych, bezrobocie bez zmian - Beata Rędziak
6.17. W jaki sposób obliczyć dni dodatkowo wolne dla niepełnosprawnego zatrudnionego na część etatu - Katarzyna Gospodarowicz, oprac.: GR
6.18. Indywidualny rozkład czasu pracy - Anna Borysewicz, oprac.: GR
6.19. Zakłady chronione z mniejszą pomocą - Michalina Topolewska, oprac.: GR
6.20. Powiatowy system orzekania o niepełnosprawności będzie zreformowany?
6.21. Jaka część emerytury na długi - Zygmunt Łobejko, oprac.: GR
7. WSPOMINAMY LUDZI I WYDARZENIA
7.1. List do niewidomych artystów - Urszula Czoska
7.2. Magnetofon - przyjaciel niewidomych
8. WPROST ALBO NA OPAK
8.1. Głuchoniewidomy muzyk - Józef Szczurek
8.2. Mruczę i prycham - Tak trzymać!
9. FAKTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI O sieci komórkowej i specjalnych telefonach dla niewidomych Opracowała Klementyna

 aaa 
 OD REDAKCJI 
 
Drodzy Czytelnicy! 
 
Rozpoczyna się dyskusja dotycząca orzecznictwa o niepełnosprawności i potrzebie zmiany definicji niepełnosprawności. Są to zagadnienia wielkiej wagi dla osób niepełnosprawnych. Dlatego problematyce tej poświęcamy dużo uwagi. Zamieszczamy aż cztery publikacje dotyczące tych kwestii. Są to: 
* "Jarosław Duda: potrzebna zmiana systemu orzecznictwa o niepełnosprawności" - pozycja 5.1. 
* "Mają być jasne reguły dla inwalidztwa" Katarzyny Wójcik, oprac.: GR - pozycja 5.2. 
* "Duda: potrzeba zmian w systemie orzecznictwa o niepełnosprawności" Beaty Rędziak - pozycja 5.3. 
* "Kiedy te zmiany?" Weredyka - pozycja 5.4. 
W każdej z tych pozycji znajdą Państwo nieco inne informacje i zwrócenie uwagi na nieco inne problemy. Z tych względów zachęcamy do zapoznania się z tymi publikacjami. 
Podobnie ma się sprawa z nowymi zasadami PFRON-u dotyczącymi kontroli zatrudniania osób niepełnosprawnych. Są to: 
* "Nowe zasady kontroli PFRON" pióra mrz, oprac.: AJ - pozycja 6.12. 
* "PFRON z nowymi zasadami kontroli" Beaty Rędziak - pozycja 6.13. 
* "Zmieniło się rozporządzenie określające zasady kontroli przez PFRON" Anny Puszkarskiej , oprac.: AJ - pozycja 6.14. 
 W publikacjach tych powtarzają się pewne informacje, ale w każdej z nich jest też coś nowego. Dlatego warto przeczytać je wszystkie. 
W następnym numerze "WiM" będziemy witali wiosnę i składali życzenia świąteczne. Będzie to numer kwietniowy, ale ukaże się pod koniec marca. 
 Życzymy przyjemnej lektury i do spotkania za miesiąc. 
Redakcja Wiedzy i myśli 
 
 aaa 
 1. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE 
 
aaa 
1.1. Pozostanie w naszej pamięci 
Józef Szczurek 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 26 stycznia bieżącego roku, po długiej chorobie, zmarł w Warszawie wybitny działacz Polskiego Związku Niewidomych - Dobrosław Spychalski - jeden z twórców Biblioteki Centralnej PZN. 
Chorował przez kilkanaście lat na niedotlenienie mózgu. Miał kilka operacji szyjnych naczyń krwionośnych. Stan jego zdrowia z każdym rokiem stawał się coraz cięższy. 
Przez prawie czterdzieści lat, Dobrosław Leon Spychalski należał do najbardziej aktywnych działaczy Związku. Jego praca zawodowa i społeczna służyła temu samemu celowi, aby sprawy niewidomych w Polsce podnieść na jak najwyższy poziom osiągnięć społecznych. 
 
Jeden z pionierów 
 
Urodził się w Łodzi 9 lutego 1927 roku i tam upłynęły mu lata dziecięce. W czasie okupacji należał do Szarych Szeregów. Wzrok stracił w drugim dniu powstania warszawskiego. Za udział w zbrojnej walce podziemnej był odznaczony przez emigracyjny polski rząd w Londynie - Krzyżem Armii Krajowej. 
W 1953 r. rozpoczął pracę w brajlowskiej drukarni w Warszawie, a trzy lata później powierzono mu funkcję szefa Biblioteki Centralnej PZN. Na tym stanowisku przepracował 38 lat. Wszystkie siły oddawał sprawie upowszechnienia książki wśród niewidomych i słabowidzących i zwiększaniu jej roli w społecznym i kulturalnym rozwoju tej grupy inwalidów. 
Kierując Biblioteką Centralną, Dobrosław Spychalski podejmował wiele przedsięwzięć merytorycznych i organizacyjnych, mających na celu nieustanne doskonalenie pracy tej instytucji i objęcie zasięgiem jej działania całej Polski, a nawet środowisk polonijnych w innych krajach. Do jego zasług należy też zaliczyć niemały udział w wybudowaniu, na potrzeby tej placówki, budynku przy ulicy Konwiktorskiej w Warszawie, co nastąpiło w 1976 roku. Przyczyniło się to do wzbogacenia działalności Związku w sferze kultury, między innymi - zorganizowania profesjonalnego studia nagrań książki. 
Praca zawodowa nie wyczerpywała ambicji i potrzeb służenia innym ludziom. Dobrosław Spychalski podejmował różne trudne i odpowiedzialne funkcje społeczne. I tak na przykład w latach 60. przez dwie kadencje był sekretarzem generalnym Związku Ociemniałych Żołnierzy, a w 1969 r. wybrano go na przewodniczącego Zarządu Głównego PZN i na tym stanowisku pracował przez siedem lat. Gdy nie mógł się pogodzić z niektórymi faktami, zrezygnował z funkcji prezesa, ale nie wycofał się w zacisze gabinetu. Przez ponad osiem lat kierował działalnością Zarządu Warszawskiego Okręgu PZN. Cechowała go duża wrażliwość na ludzką krzywdę i dociekliwość, dlatego nie poddawał się powierzchownym i łatwym argumentom oponentów. 
 
Kronika życia 
 
W wyniku pogarszającego się stanu zdrowia, w 1993 r. przeszedł na emeryturę. Jednak i tym razem nie odpoczywał. Przez kilka lat pisał wspomnienia dotyczące swej pracy społecznej i zawodowej. Wspomnienia, liczące kilkaset stron maszynopisu, podzielił na dziesięć rozdziałów tematycznych. Jest więc obszerna część autobiograficzna, a także część związkowa, w której opisał mnóstwo wydarzeń, związanych z problematyką niewidomych w okresie swej działalności, oraz charakterystyka ludzi, z którymi się spotykał i na różnych polach współpracował. Przy czym autor nie unikał niejednokrotnie spraw drastycznych. 
Jest również rozdział ukazujący bliższą i dalszą rodzinę w szerszym ujęciu historycznym. Warto tu przypomnieć, że stryj Dobrosława, pułkownik Józef Spychalski, na początku wojny dostał się do Anglii. W 1942 roku został zrzucony na teren Polski jako cichociemny. Był dowódcą Małopolskiego Okręgu Armii Krajowej. Po dwóch latach walki podziemnej ujęło go gestapo i został zamordowany. Drugi stryj - Marian Spychalski - w okresie stalinizmu przez kilka lat był więziony. Po październikowej "odwilży" w 1956 roku, przez dziewięć lat sprawował funkcję ministra obrony narodowej w rządzie Józefa Cyrankiewicza. 
Dobrosław Spychalski zawsze był człowiekiem głęboko religijnym. Poświęcił więc sporo miejsca w swych wspomnieniach rozważaniom na ten temat, zwłaszcza zagadnieniu, jakie miejsce zajmuje wiara w życiu człowieka i jaki wpływ wywiera na jego postępowanie. 
Te skąpe wiadomości biograficzne, zawarte w niniejszym szkicu, chciałbym wzbogacić krótkimi fragmentami, zawierającymi istotne przemyślenia, zaczerpniętymi ze wspomnianej pracy, a rzucającymi światło na zagadnienia, którymi były prezes ZG PZN przez lata się zajmował, lub które zadecydowały o jego losach. 
 
Zapiski 
 
"... Urodziłem się dnia 9 lutego 1927 w Łodzi na ulicy Zielonej, pod nr 47. Mieszkaliśmy na drugim piętrze, na froncie, z balkonem. Dom miał oficyny - poprzeczną i boczne. W podwórzu znajdowała się piekarnia żydowska i dom był zamieszkały głównie przez osoby pochodzenia żydowskiego. W tych czasach dzieci rodziły się przeważnie w domu z pomocą akuszerek /.../. 
Utraciłem wzrok podczas Powstania Warszawskiego, mając 17 lat, ale przez dłuższy czas unikałem jakichkolwiek kontaktów z niewidomymi. Dlatego, gdy w roku 1946, w maju, zatelefonował do mnie pan Józef Buczkowski, kierownik pobliskiej szkoły dla niewidomych w Łodzi, to wcale się nie zgłosiłem. Po mojej maturze, w czerwcu 1946, zatelefonował ponownie i wtedy poszedłem i poznałem wielu uczących się niewidomych. 
We wrześniu tegoż roku zapisałem się na uniwersytet, na socjologię, i pragnąłem już samodzielnie robić notatki. Wówczas niewidoma nauczycielka łódzkiej szkoły, pani Sabina Kalińska, nauczyła mnie brajla. Po rozpoczęciu studiów w październiku, mogłem już robić samodzielnie notatki, ale czytałem bardzo wolno i ogromnie mnie to męczyło. Jednocześnie zostałem włączony do Koła Uczących się Niewidomych i wyznaczony na skarbnika. Na czele Koła stał pan Napoleon Mitraszewski, który studiował na drugim roku polonistyki. Ponadto w Kole byli studenci konserwatorium: Stefania Skiba, Edwin Kowalik, Marian Sztąberek, Stanisław Sadowski oraz studiujący na innych uczelniach - Zygmunt Mrozek, Władysław Gołąb, Halina Banaś, Tadeusz Józefowicz i studiujący historię w Lublinie - Modest Sękowski. 
Po przeniesieniu się do Warszawy w lutym 1948 r., załatwiłem sobie moje sprawy inwalidztwa wojennego. W tym samym roku zapisałem się do Związku Ociemniałych Żołnierzy na ul. Hożej 1 oraz do Związku Pracowników Niewidomych na ul. Widok 22. W następnym roku akademickim w Uniwersytecie Warszawskim zlikwidowano socjologię. Nie pozwoliło mi to na ukończenie studiów /.../. 
Na zjeździe w lutym roku 1969 r. zostałem wybrany na prezesa Zarządu Głównego PZN. Starałem się wizytować nie tylko okręgi PZN, ale także szkoły dla niewidomych i spółdzielnie. 
Na zebraniach Zarządu Głównego zabierali głos przedstawiciele z terenu i wypowiadali krytyczne uwagi. Wnosili pożyteczne inicjatywy i w praktycznej działalności przyczyniali się do ich realizacji. Jako przykład niech posłuży następujący fakt. Grupa kobiet zwiedziła wszystkie domy opieki, w których przebywali niewidomi, a następnie kol. Zofia Krzemkowska opracowała łączne sprawozdanie, z wieloma wnioskami. Starałem się, aby na zebraniach Prezydium i Zarządu Głównego były omawiane zasadnicze sprawy, nurtujące całe środowisko niewidomych /... /. 
Większość sukcesów PZN zawdzięczał rzeszy działaczy społecznych w kołach, okręgach PZN i spółdzielniach niewidomych. Byli wśród nich i ludzie widzący, którzy niejednokrotnie dużą część swego życia poświęcili, służąc naszej sprawie. Sądzę przeto, że o ludziach, którzy przez lata pracowali społecznie, powinny napisać poszczególne okręgi oraz koła. Byłoby dobrze, gdyby różne osoby pamiętające dawne czasy także wniosły swój wkład do historii niewidomych". 
 
Dodajmy na koniec, że Dobrosław Spychalski- wszechstronnie zasłużony działacz środowiska niewidomych, pod koniec lat 70. został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Jego żona - Grażyna, polonistka - przez całe życie zawodowe pracowała w średniej szkole ogólnokształcącej, a czterej synowie pełnią ważne funkcje w polskiej oświacie. 
Pogrzeb śp. Dobrosława Spychalskiego odbył się 5 lutego bieżącego roku na Bródnowskim Cmentarzu w Warszawie. Niechaj zostanie w naszej serdecznej pamięci. 
 
 aaa 
1.2. Prezydent wręczył paraolimpijczykom odznaczenia państwowe 
 Tomasz Przybyszewski 
 
Źródło: Prezydent.pl/www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania dokumentu: 2013-02-07, 16.09 
 
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Bronisław Komorowski wręczył w czwartek 7 lutego ordery i odznaczenia państwowe osobom zasłużonym dla rozwoju i upowszechniania sportu paraolimpijskiego. 
Podczas uroczystości w Pałacu Prezydenckim odznaczeni zostali trenerzy, działacze, lekarze i przede wszystkim sportowcy, którzy na ubiegłorocznych Igrzyskach Paraolimpijskich w Londynie zdobyli 36 medali. 
- Chciałbym powiedzieć zupełnie prywatnie: dziękuję. Dziękuję za wspaniałe widowisko, za wspaniałą lekcję postaw ludzkich i obywatelskich, za to, że mogliśmy przeżywać państwa sukcesy, porażki, ale też zmaganie się z życiem. To jest ważna lekcja dla nas wszystkich - podkreślił prezydent Bronisław Komorowski podczas uroczystości. 
Jednym z odznaczonych był Rafał Wilk, dwukrotny mistrz Igrzysk Paraolimpijskich w Londynie w wyścigach na handbike'ach. 
- Myślę, że jest to jakieś docenienie tego, co robimy - powiedział. - Też przecież reprezentujemy na arenie międzynarodowej nasz kraj. Jestem dumny z tego, że dostałem dziś ten medal, a także z tego, że reprezentuję Polskę, że mogę ją reprezentować. 
Rafał Wilk podkreślił jednak, że przydałoby się, by sportu paraolimpijskiego było więcej w telewizji. 
- Trzeba pokazywać młodym ludziom, że coś takiego istnieje, że pomimo tego, iż ktoś się urodził z jakąś niedoskonałością czy miał wypadek, nie musi siedzieć w czterech ścianach i rozpaczać nad tym, co się stało, tylko szukać nowych wyzwań. Trzeba pokazywać, że można i trzeba coś robić - podkreślił. 
Obecność w telewizji przyciąga sponsorów. Longin Komołowski, prezes Polskiego Komitetu Paraolimpijskiego, ubolewał, że wciąż firmy nie prześcigają się w ofertach wspierania sportu paraolimpijskiego. Liczy jednak na to, że wyniki sportowców i sposób, w jaki je osiągnęli, mogą coś zmienić. 
- To powinno zmienić myślenie, przestawić go z takiego, którego ja często doświadczam, że niepełnosprawność nie kojarzy się z sukcesem, że nie można PRzykładowo pokazać niepełnosprawności i na tym tle budować swojej marki - podkreślił. 
Ponieważ zbliżają się zimowe igrzyska w Soczi, prezydent przekazał na ręce Rafała Wilka flagę narodową, która będzie towarzyszyć polskiej ekipie na paraolimpiadzie. 
- Życzę sukcesów sportowych oraz życiowych na tej niełatwej drodze - powiedział prezydent Komorowski. - A całej Polsce życzę, abyśmy potrafili współodczuwać dumę z osiągnięć sportowych i wspólnie przeżywać tę szczególną lekcję postaw. 
Uroczystość swoim mini recitalem uświetniła Monika Kuszyńska, która także otrzymała tego dnia Złoty Krzyż Zasługi za działalność artystyczną i charytatywną na rzecz promowania sportu osób z niepełnosprawnością. 
 
Odznaczeni zostali 
 
Za wybitne zasługi w pracy zawodowej i działalności społecznej na rzecz osób niewidomych, za zasługi dla rozwoju i upowszechniania sportu osób niepełnosprawnych 
Tadeusz Milewski - KRZYŻEM KOMANDORSKIM ORDERU ODRODZENIA POLSKI 
Piotr Łożyński i Stanisław Piasek - KRZYŻEM KAWALERSKIM ORDERU ODRODZENIA POLSKI 
Adam Borczuch (pośmiertnie; odznaczenie odebrał syn Arkadiusz Borczuch) - ZŁOTYM KRZYŻEM ZASŁUGI 
Jacek Ciochoń - SREBRNYM KRZYŻEM ZASŁUGI 
 
Za wybitne osiągnięcia sportowe, za promowanie Polski na arenie międzynarodowej 
Marta Makowska, Joanna Mendak i Dariusz Pender - KRZYŻEM OFICERSKIM ORDERU ODRODZENIA POLSKI 
Tomasz Blatkiewicz, Alicja Fiodorow, Piotr Grudzień, Tomasz Rębisz, Rafał Wilk i Paulina Woźniak - KRZYŻEM KAWALERSKIM ORDERU ODRODZENIA POLSKI 
Ewa Durska, Artur Korc, Krzysztof Kosikowski, Karolina Kucharczyk, Maciej Lepiato, Mateusz Michalski, Barbara Niewiedział, Katarzyna Piekart i Grzegorz Pluta - ZŁOTYM KRZYŻEM ZASŁUGI 
Oliwia Jabłońska, Karol Kozuń, Arleta Meloch, Daniel Pek, Janusz Rokicki i Mariusz Sobczak - SREBRNYM KRZYŻEM ZASŁUGI 
Alicja Eigner, Rafał Korc, Milena Olszewska, Karolina Pęk - BRĄZOWYM KRZYŻEM ZASŁUGI 
 
Za wybitne osiągnięcia w pracy szkoleniowej i trenerskiej, za zasługi dla rozwoju i upowszechniania sportu osób niepełnosprawnych 
Adam Kaczor, Wojciech Kikowski i Tadeusz Nowicki - KRZYŻEM OFICERSKIM ORDERU ODRODZENIA POLSKI 
Edward Dec, Marek Gniewkowski, Mirosław Jurek, Zbigniew Lewkowicz, Elżbieta Madejska, Grzegorz Musztafaga, Winicjusz Nowosielski, Aleksander Popławski i Jacek Szczygieł - KRZYŻEM KAWALERSKIM ORDERU ODRODZENIA POLSKI Tomasz Bartosik, Bogusław Jusiak, Waldemar Nowotny i Longin Wróbel - ZŁOTYM KRZYŻEM ZASŁUGI 
Radosław Żabski - SREBRNYM KRZYŻEM ZASŁUGI 
Maciej Bieniasz-Krzywiec, Jacek Lachor i Leszek Zblewski - BRĄZOWYM KRZYŻEM ZASŁUGI 
 
Za zasługi dla ochrony zdrowia, za działalność na rzecz rozwoju sportu osób niepełnosprawnych 
Wojciech Gawroński i Jacek Malesza - SREBRNYM KRZYŻEM ZASŁUGI 
 
Za zasługi w działalności artystycznej i charytatywnej na rzecz promowania sportu osób niepełnosprawnych 
Monika Kuszyńska - ZŁOTYM KRZYŻEM ZASŁUGI 
 
 *** 
 
Serdecznie gratulujemy wszystkim odznaczonym. Cieszy nas, że Pan Prezydent docenił wysiłki niepełnosprawnych sportowców oraz osób, których działalność umożliwia funkcjonowanie klubów sportowych, treningi i udział w zawodach, w tym w międzynarodowych imprezach sportowych. 
Szczególnie cieszy nas, że wśród odznaczonych znalazły się osoby niewidome oraz to, że spośród wszystkich osób wyróżnionych najwyższe odznaczenie otrzymał Tadeusz Milewski dyrektor warmińsko-mazurskiego okręgu PZN, wybitny działacz sportowy, były sportowiec. 
Panu Tadeuszowi Milewskiemu i pozostałym osobom odznaczonym życzymy wielu sukcesów w przyszłości oraz osiągnięć we wszystkich dziedzinach działalności, w których angażują swoją wiedzę, umiejętności i siły. Raz jeszcze gratulujemy i życzymy wszystkiego najlepszego. 
Redakcja Wiedzy i Myśli 
 
aaa 
1.3. II Ogólnopolski Konkurs Poezji dla Osób Niepełnosprawnych 
 
 Źródło: Republika Marzeń Fundacji Anny Dymnej 
 
 W tym roku przewidziane są dwie kategorie: osoby z niepełnosprawnością intelektualną i osoby z pozostałymi niepełnosprawnościami. 
Laureatom konkursu w obydwu kategoriach zostaną przyznane nagrody pieniężne: 
I miejsce - 5 tys. zł, 
II miejsce - 3 tys. zł, 
III miejsce - 2 tys. zł. 
Nadesłane wiersze oceni jury w składzie: Anna Dymna, Janka Graban, Józef Baran, Leszek Aleksander Moczulski i Adam Ziemianin. 
Członkowie jury nie znają nazwisk poszczególnych uczestników konkursu, otrzymują jedynie wiersze z numerem kodu przypisanego autorom. 
Każdy uczestnik konkursu jest zobowiązany do przesłania 5 utworów poetyckich. Wiersze oraz wymagane dokumenty, w tym m.in. kopie orzeczenia o niepełnosprawności należy przesłać pocztą elektroniczną na adres: 
biuro@republikamarzen.org z dopiskiem "Konkurs poezji", 
lub pocztą tradycyjną na adres: 
Spółdzielnia Socjalna "Republika Marzeń" Fundacji Anny Dymnej 
ul. Prof. Stefana Myczkowskiego 4 
30-198 Kraków 
z dopiskiem "Konkurs poezji" nie później niż do 25 marca 2013 r. 
Ogłoszenie wyników nastąpi 17 maja. Wręczenie nagród odbędzie się 8 czerwca, podczas 9. Festiwalu Zaczarowanej Piosenki im. Marka Grechuty w Krakowie. 
Ogólnopolski Konkurs Poezji "Słowa, dobrze że jesteście" odbywa się już po raz drugi. W ubiegłym roku swoje wiersze nadesłało 537 osób z całej Polski. Konkursowe jury (skład taki sam jak w tym roku) przeczytało w sumie 2685 utworów, wyłaniając trzech laureatów konkursu i przyznając 14 wyróżnień. 
- W tych wierszach mnóstwo jest cierpienia, bólu, samotności, ale najwięcej jest o miłości: o jej pragnieniu, poszukiwaniu i zawodach miłosnych - mówiła Anna Dymna, pomysłodawczyni konkursu "Słowa, dobrze że jesteście". 
- Główną zaletą tych wierszy jest szczerość i prawda, która porusza aż do bólu. Jest w nich poczucie humoru, ale też poczucie wielkiego dramatu. Myślę, że poezja jest dla autorów tych wierszy rodzajem terapii. Z pewnością może nią być również dla osób, które po tę lekturę sięgną. - mówił Adam Ziemianin, członek jury. 
Co mówią o konkursie jego ubiegłoroczni laureaci? 
Dorota Suwała, I miejsce (zmaga się z dziecięcym porażeniem mózgowym): "Dzięki temu konkursowi osoby takie jak ja, czyli zmagające się z niepełnosprawnością mogły się podzielić swoimi przemyśleniami, przeżyciami, ale też swoim cierpieniem. Dostaliśmy szansę, aby opowiedzieć o tym, jak wygląda nasz świat. Ja sama piszę bardzo rzadko. Wydaje mi się, używając wielu słów łatwo się otrzeć o banał i zasłonić to, co najważniejsze. Największym przeżyciem w czasie tego konkursu był dla mnie przyjazd do Krakowa, na uroczyste ogłoszenie wyników. Fakt, że ktoś publicznie przeczytał mój wiersz, że mogłam osobiście poznać kilku poetów i panią Annę Dymną był dla mnie wielkim wydarzeniem i największą nagrodą. Dziękuję organizatorom konkursu zarówno w swoim imieniu, jak i w imieniu osób, które nie mogą nic powiedzieć, za to, że chcieli nas usłyszeć". 
Jarosław Andrasiewicz, III miejsce (jest osobą słabowidzącą): "Największym przeżyciem był dla mnie wyjazd do Krakowa na uroczyste ogłoszenie wyników i możliwość poznania Pana Adama Ziemianina, Pana Leszka Aleksandra Moczulskiego i Pani Anny Dymnej. Na dodatek mogłem nie tylko posłuchać jak poeci mówią o swojej poezji, ale także porozmawiać z nimi o tym, co ja sam piszę i usłyszeć swój wiersz na Rynku Głównym w Krakowie, gdzie było tysiące osób. To wydarzenie było dla mnie wielką nagrodą i motywacją do tego, żeby nadal pisać. Cieszę się, że dostałem taką szansę". 
 "Republika Marzeń" Fundacji "Mimo Wszystko" Anny Dymnej 
adres: Prof. Stefana Myczkowskiego 4 
30-198 Kraków 
tel.: 12 415 10 33 
e-mail: biuro@republikamarzen.org 
http://www.republikamarzen.org 
 
aaa 
1.4. Przegląd Teatrów Wspaniałych: trwa nabór uczestników 
Natalia Łyczko 
 
Źródło: inf. prasowa/www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2013-02-12, 10.24 
 
Do 31 marca można nadsyłać zgłoszenia do udziału w tegorocznej edycji Międzynarodowego Przeglądu Teatrów Wspaniałych - inicjatywy kulturalnej, która zaprezentuje sztukę tworzoną przez osoby z niepełnosprawnością. 
Przegląd Teatrów Wspaniałych ma otwartą formułę. Służy integracji osób niepełnosprawnych z różnych środowisk i państw; daje możliwość przedstawienia swoich osiągnięć przed dużą publicznością, nawiązania kontaktu z innymi środowiskami artystycznymi, udziału w warsztatach teatralnych oraz poznania Kociewia i Kaszub. 
- Nie będą dokonywane przesłuchania wstępne. Przegląd ma formę prezentacji, a nie konkursu o laury i miejsca - podkreślają organizatorzy. W przedsięwzięciu uczestniczą zespoły sceniczne, w skład których wchodzą osoby niepełnosprawne. 
Zespoły mogą liczyć do 10 osób (większe grupy wyłącznie po uzgodnieniu z organizatorami) oraz do trzech opiekunów. Prezentacje mogą trwać do 20 minut. 
Ze względu na międzynarodowy charakter imprezy i powstającą w związku z tym barierę językową, prezentacje sceniczne nie mogą zawierać "słowa mówionego", powinny bazować na grze ciałem, światłem i muzyką. 
W karcie zgłoszenia należy wyraźnie zaznaczyć rodzaj prezentacji (np. taniec, pantomima, teatr światła). 
Najlepszym zespołom Międzynarodowego Przeglądu Teatrów Wspaniałych jury przyzna: 
Wielką Nagrodę, 
Nagrodę Specjalną, 
Nagrodę Jury, 
Nagrodę Publiczności (na podstawie głosowania publiczności) 
wyróżnienia. 
Ponadto uczestnicy mogą liczyć na indywidualne nagrody rzeczowe, nagrody pieniężne, przekazywane podmiotowi prowadzącemu zespół sceniczny z przeznaczeniem na działalność statutową, a także promocję twórczości (m.in. w środkach masowego przekazu), organizację wyjazdów poznawczych po regionie i pomoc w nawiązaniu kontaktów zagranicznych. 
Zgłoszenia należy przesyłać na adres: 
Stowarzyszenie Na Rzecz Szkolnictwa Specjalnego, 
83-110 Tczew, 
ul. Grunwaldzka 1, 
tel/fax 58 - 531 55 50, 
e-mail: wojciechrinc@gmail.com, 
aleksandrabeska@poczta.onet.pl 
w terminie do 31 marca br. 
Zgłoszenia powinny zawierać: 
podstawowe informacje o zespole i jego 
uczestnikach, 
kopie orzeczeń o niepełnosprawności uczestników, 
krótki opis prezentacji, 
informacje dla organizatorów o potrzebach zespołu (wielkość, 
kształt sceny, elementy nagłośnienia, oświetlenia, scenografia itp.). 
Ponadto osoby zainteresowane udziałem proszone są o opis dotychczasowych osiągnięć (wraz ze zdjęciami) oraz nagranie fragmentu lub całości zgłaszanej prezentacji (dopuszcza się materiały z prób). Multimedia należy załączać na płytach CD. 
Pobierz regulamin z formularzem zgłoszeniowym (.doc) 
Wyboru zespołów dokona trzyosobowy zespół profesjonalistów. W tym roku zakwalifikowanych zostanie ok. 30 grup z Polski i innych krajów. 
Zespoły, które zakwalifikują się do udziału w Przeglądzie, zostaną poinformowane pisemnie. 
 
 aaa 
1.5. Nowy numer kwartalnika "Help" 
Janusz Rutkiewicz 
 
 Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
Data opublikowania: 2013-01-29 
 
Zachęcamy do lektury najnowszego numeru kwartalnika "Help. Wiedzieć więcej". Znajdą w nim Państwo wiele ciekawych materiałów, pisanych przez autorów aktywnie działających w środowisku osób z dysfunkcją wzroku. 
Odpowiedzią na ostatnie dyskusje dotyczące rozwiązań mobilnych dla niewidomych i słabowidzących jest artykuł Michała Bałamuta pt.: "Udźwiękowione telefony z ekranem dotykowym". Ten obszerny i profesjonalny materiał przybliży Państwu niektóre z dostępnych na rynku rozwiązań. Artykuł ten to tylko część planowanej serii tekstów traktujących o najnowszych technologicznych trendach. 
20-lecie Fundacji Szansa dla Niewidomych było ogromnym wydarzeniem, świętowanym na ogólnopolską skalę. W najnowszym numerze naszego kwartalnika znaleźć można relacje z obchodów tej okrągłej rocznicy. Taki jubileusz wymagał odpowiedniej oprawy! 
Gorąco polecamy wywiad z paraolimpijczykiem Marcinem Wróblem, reprezentantem Polski w koszykówce na wózkach. Jego historia i postawa świadczą o tym, że nie ma przeszkód nie do pokonania! 
Sportowa integracja, relacje z ważnych uroczystości, aktualne problemy, ciekawostki - wszystko to znajdą Państwo w kwartalniku "Help. Wiedzieć więcej". 
Pliki do pobrania pod adresami: 
 
WERSJA RTF: 
http://pliki.altix.pl/HELP/HELP7/www/HELP_7.rtf 
 
WERSJA TXT: 
http://pliki.altix.pl/HELP/HELP7/www/HELP_7.txt 
 
WERSJA PDF: 
http://pliki.altix.pl/HELP/HELP7/www/HELP_7. 
 
 *** 
 
Pan Janusz Rutkiewicz zachęca do pobierania i czytania kwartalnika "Help. Wiedzieć więcej". Naszym zdaniem czasopismo to zasługuje na zainteresowanie się nim. Dla wzmocnienia naszej zachęty poniżej podajemy pełen spis treści ostatniego numeru kwartalnika. 
(Przypis redakcji "WiM") 
 
Spis treści: 
 "Olimpijska osobowość", 
Garść przydatnych informacji , 
Atrakcje towarzyszące REHA FOR THE BLIND® IN POLAND, 	 
Wystawa sprzętu rehabilitacyjnego, 
Kreacja wizerunku. Nauka makijażu, 	 
Turniej tenisa stołowego wg zasad Marka Kalbarczyka, 
Golf, 
Gabinet dotyku i dźwięku, 
Kącik z bajkami dla najmłodszych, 
Filmy z audiodeskrypcją, 
Strzelectwo, w którym tarczę słychać, a nie widać, 
Koncert Mieczysława Szcześniaka, 
Zaproszenie FIRMY ALTIX NA REHA, 
Udźwiękowione telefony z ekranem dotykowym, 
Co można udźwiękowić? 
Symbian, 
iOS, 
Android, 
SeeYou Phone, 
Porównanie czytników ekranu, 
Instalacja i uruchamianie, 
Synteza mowy, 
Ciąg dalszy nastąpi, 
Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych podpisana!, 	 
Łódź. Przestrzeń miejska, 
Obchody 20-lecia Fundacji Szansa dla Niewidomych. Gala w Galerii Porczyńskich, 
JANUSZ SKOWRON - NOTKA BIOGRAFICZNA, 
Uroczystości w Rzeszowie, 
20-lecie Fundacji 320 metrów pod ziemią 
20-lecie Fundacji w Opolu, 
Artyści są wśród nas, 
Nowa Generacja Obywateli, 
Święto Białej Laski, 
Historia, 
Obchody, 
Obchody Dnia Białej Laski w Białymstoku, 
Najważniejszy jest dialog. Dzień Białej Laski w Lublinie., 
Obchody Międzynarodowego Dnia Białej Laski w Grudziądzu, 
Dzień Białej Laski w Lipsku, 
Zdobywając szczyty, przesuwamy własne granice, 
Integracja w Bochni Sportowe emocje, 
Mały kucharzu, zrób to sam!, 
Świętokrzyskie inicjatywy Fundacji Szansa dla Niewidomych, 
Potrzeby uczniów na pierwszym miejscu, 
Komiks z elementami... alfabetu Braille'a!, 
"Lubuskie na wyciągnięcie ręki - przewodnik turystyczny dla niewidomych i niedowidzących", 
Fragment publikacji "Lubuskie na wyciągnięcie ręki - przewodnik turystyczny dla niewidomych i niedowidzących", 
Konferencja w Bydgoszczy z udziałem Fundacji Szansa dla Niewidomych, 
Komunikacja miejska w Łodzi - udogodnienia dla niewidomych, 	 
Konkurs "Dobry Wzór 2012" rozstrzygnięty!, 
Garść wspomnień z... lupą w ręku, 
Drugie oblicze reCAPTCHA, 
Nowinki techniczne, 
Życzenia świąteczne. 

 aaa 
1.6. Wykorzystana okazja 
Zbigniew Niesiołowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
W ostatnią niedzielę stycznia br. znajomi zaprosili mnie wraz z żoną na spacer z kijkami nordic-walking. Nie chcieli powiedzieć jaką trasą pójdziemy, bo to miała być niespodzianka. Okazało się, że poszliśmy do lasu otaczającego jezioro Malta na specjalnie wytyczoną trasę nordic-walking dla osób niepełnosprawnych, w tym głównie niewidomych i głuchych. Zaciekawieni pytaliśmy, jak doszło do wytyczenia takiej trasy. Okazało się, że w lutym 2012 roku do Klubu Turystyki Niewidomych i Słabowidzących "Razem na szlaku" wpłynęło zaproszenie z dyrekcji Zakładu Lasów Poznańskich, która organizowała spotkanie konsultacyjne. 
Zaproszenie poszło do wielu stowarzyszeń, ale na spotkaniu zjawili się wyłącznie przedstawiciele Klubu "Razem na szlaku": p. Małgorzata Śmigielska, Paweł Piechowicz i Henryk Lubawy. Tematem konsultacji było wytyczenie ścieżki edukacyjnej dla osób niepełnosprawnych w parku na Cytadeli. Zamiar ten oprotestowali mieszkańcy przylegających do parku domów. Dyrekcji ZLP zależało na opinii stowarzyszeń osób niepełnosprawnych i uzyskaniu ewentualnego poparcia dla tej inicjatywy. 
Przedstawiciele Klubu "Razem na Szlaku" skorzystali z nadarzającej się okazji i zaproponowali wytyczenie w lasach poznańskich trasy do uprawiania nordic-walking przez niewidomych. Pomysł spodobał się i już we wrześniu 2012 roku w lasach nad jez. Maltańskim wytyczono pięciokilometrową pętlę, która zaczyna się i kończy przy stawie Olszak. Jest to jeden z kilku stawów, przez który przepływa oczyszczając się rzeka Cybina. Jej wody zasilają sztuczne jez. Malta położone nieomal w centrum Poznania. Trasa nordic-walking dla niewidomych i głuchych poprowadzona została duktami leśnymi. Teren jest raczej równy, chociaż nie brakuje urozmaicenia w postaci łagodnych podejść i zejść. Na trasie wywieszono tablice informujące o jej przeznaczeniu i co około 100 m umieszczono znaki w postaci zielonych ludzików z czerwonymi kijkami. Wszyscy użytkownicy, a zwłaszcza rowerzyści powinni zachować ostrożność, zdając sobie sprawę, kogo mogą spotkać na trasie. Pokonanie trasy nordic-walking zajęło nam około 1 godzinę, bo dzień był mroźny, a na ziemi leżało sporo ubitego i miejscami zlodowaciałego śniegu. 
Kończąc, chciałbym podzielić się taką oto konkluzją. Okazuje się, że warto uczestniczyć w różnorodnych konsultacjach, bo przy okazji innych spraw można załatwić tę, która leży nam na sercu. Przykro, że w Poznaniu, w którym istnieje kilka stowarzyszeń działających na rzecz lub skupiających osoby niewidome, tylko Klub "Razem na Szlaku" przybył na wspomniane wyżej spotkanie, a inni, zwłaszcza największe stowarzyszenie, nie byli w stanie dostrzec nadarzającej się szansy. 
 
aaa 
1.7. "Festiwal Kultury i Sztuki dla Niewidomych: Zobaczyć Niewidziane". 
Tadeusz Szyma 
 
 Źródło: "Kino" 11/2012 
 
 Jeden z istotnych problemów, przed jakimi staje wiele osób niewidomych, ociemniałych i słabo widzących, których liczba w Polsce szacowana jest na około 80 tysięcy, to wykluczenie z uczestnictwa w kulturze, a zwłaszcza z możliwości odbioru sztuk wizualnych i audiowizualnych. Jest to problem bardzo dotkliwy szczególnie dla tych, którzy pomimo doświadczanej na co dzień tak zasadniczej i tak bardzo ograniczającej percepcję niepełnosprawności, wykazują specjalne zainteresowanie tymi właśnie dziedzinami twórczości artystycznej. A jest ich wielu, nawet bardzo wielu. 
Wiadomo, że ludzie pozbawieni wzroku charakteryzują się często wyjątkową wrażliwością czy wręcz nadwrażliwością sensualną w innych zakresach doznań zmysłowych. I że mają bogatą w rozmaite skojarzenia i odniesienia do rzeczywistości, swoiście plastyczną wyobraźnię. Pozwala im to na przekraczanie nieprzekraczalnych, wydawałoby się, granic i barier. W szczególności na paradoksalne widzenie niewidzianego. Rzecz jasna, oczyma duszy, wysiłkiem wyobraźni, intuicyjnym wczuciem i odczuciem, odruchem serca i mocą pragnienia. 
Oczywiście, stopień realizmu i subiektywizmu kreowanych w ten sposób przedstawień, obrazów czy widoków zależy od wcześniejszych doświadczeń życiowych danej osoby. Największe możliwości w tym zakresie zdają się mieć ociemniali, którzy niegdyś widzieli, lecz utracili wzrok wskutek nieszczęśliwego wypadku lub ciężkiej choroby, ale przechowują w pamięci mniejszy czy większy zasób doświadczeń wizualnych. Natomiast niewidomi od urodzenia mówią, że w tego rodzaju wyobrażeniach nie mają na przykład poczucia głębi przestrzeni. Jedni i drudzy jednak, zmagając się mężnie z losowymi przypadłościami i ograniczeniami, pragną możliwie jak najbardziej niwelować różnice dzielące ich od świata postrzeganego przede wszystkim wzrokiem. Także w dziedzinie sztuki filmowej. 
Wydaje się to szczególnie trudne, a przecież okazuje się skuteczne, dzięki wynalazkowi stosunkowo świeżej daty, jakim jest audiodeskrypcja. Mówiąc najogólniej technikę tę można określić jako przekazywany słownie, opisowo, drogą słuchową przekaz treści wizualnych niedostępnych bezpośrednio dla osób niewidomych i słabo widzących. Ma on postać specjalnie przygotowanych plików dźwiękowych dołączanych do audioprzewodników w ekspozycjach muzealnych, na wystawach malarstwa i fotografii, a także podczas wydarzeń sportowych. 
W trakcie spektakli teatralnych oraz projekcji lub emisji różnego rodzaju filmów audiodeskrypcja ma szczególny charakter. Wypełnia tylko część luk pomiędzy dialogami. Powinna to czynić w taki sposób, by nie uprzedzając rozwoju wypadków na scenie bądź na ekranie i nie narzucając słuchaczom cudzych interpretacji, a zwłaszcza pozwalając na samodzielny odbiór dynamiki emocji w świecie przedstawionym, dać im zarazem pewne wyobrażenie o istotnych lecz niedostępnych percepcyjnie bez dodatkowego opisu jego elementach. A więc o tle akcji, o wyglądzie wnętrz i pejzażu, o scenografii oraz inscenizacji, o niektórych zachowaniach aktorów, ich ekspresji mimicznej i gestycznej, kostiumach a także kolorystyce i oświetleniu sceny czy kadru. 
Audiodeskrypcja jest w tych przypadkach odczytywana na żywo lub przyjmuje postać specjalnej ścieżki dźwiękowej, wmontowanej pomiędzy partie dialogowe tak, by nie zagłuszać ilustracji muzycznej i efektów dźwiękowych. Nie jest to więc łatwa technika. Opisy wizualnej strony widowiska teatralnego czy filmowej prezentacji powinny być zwięzłe i celne, proste i możliwie obiektywne. 
Historia audiodeskrypcji w Polsce sięga ostatniego roku ubiegłego wieku, kiedy to w jednym z ośrodków rehabilitacyjnych w Muszynie odbył się pierwszy pokaz tak zwanego, z grecka, tyflofilmu (od typhlos - niewidomy), a mianowicie trzeciego odcinka serialu "Ekstradycja". 
W tyflofilmach stosowane były stopklatki, by dzięki wstrzymywaniu co jakiś czas projekcji nadążyć z odczytywaniem dłuższych niż obecnie opisów tych niewidzianych przez odbiorców elementów kompozycji ekranowej, które są istotne dla właściwego odbioru filmu. 
Dziś dodatkowa ścieżka audiodeskrypcji już nie zakłóca normalnego przebiegu projekcji. Dostępna jest w słuchawce zbliżanej do jednego tylko ucha, co pozwala na całościowy odbiór wszystkich oryginalnych warstw dźwiękowych filmu nie tylko na specjalnych pokazach lecz również na zwykłym seansie wraz z osobami widzącymi. 
O tym jak bardzo technika ta się obecnie rozwija i obejmuje coraz większą liczbę tytułów, wybieranych zarówno z kanonu filmowej klasyki, jak i z bieżącej niemal produkcji, można się było niedawno przekonać podczas niezwykłego, prawie dwutygodniowego festiwalu. Zorganizowanego głównie dla osób niewidomych, ale też dla ich przewodników, opiekunów i wszystkich zainteresowanych, przez Stowarzyszenie De Facto oraz Urząd Miasta Płocka. 
Zasadnicze, trzydziestokilkuosobowe grono jego uczestników zostało wyłonione na drodze ogólnopolskiego konkursu, w ramach którego kandydaci przygotowywali specjalne prace. W nadwiślańskim mieście pięknie położonym na wysokiej skarpie spotkali się więc przybysze z całego kraju. 
Bogaty, zróżnicowany program tej wyjątkowej imprezy obejmował różne dziedziny sztuki. Poza filmem, który wyraźnie dominował, także poezję, muzykę i teatr. I poza codziennymi niemal projekcjami - również wykłady i prelekcje, warsztaty teatralne i seminaria filmowe oraz szereg, szczególnie atrakcyjnych dla tego audytorium, spotkań. Przede wszystkim ze znanymi aktorami i reżyserami. A ponadto z krytykami filmowymi i dziennikarzami oraz - co tutaj było ze zrozumiałych względów szczególnie ważne - z twórcami audiodeskrypcji do prezentowanych podczas festiwalu filmów. 
Mogli oni usłyszeć wiele ciekawych opinii na temat efektów swej pracy. Niewidomi odbiorcy bowiem wnikliwie analizowali w dyskusjach po seansach wiele subtelnych szczegółów i niuansów odnoszących się do opisowych fraz słyszanych w trakcie projekcji. Na przykład do natężenia głosu lektora w konkretnych momentach czy semantyki pewnych sformułowań. 
Festiwalowe filmy z audiodeskrypcją były wyświetlane w nowoczesnym kinie Przedwiośnie znajdującym się w centrum miasta, naprzeciw słynnego Muzeum Secesji, którym szczyci się Płock. 
Projekcje kinowe zaczęły się od pokazu kilku etiud filmowych, do których audiodeskrypcje opracowała Anna Jankowska z krakowskiej Fundacji "Siódmy Zmysł". Potem uczestnicy festiwalu mieli możliwość odbioru muzycznych i dialogowych partii "Skrzypka na dachu" Normana Jewisona oraz "Pana od muzyki" Christophea Barratiera. A następnie szeregu filmów polskich: "Wszystko będzie dobrze" Tomasza Wiszniewskiego, dokumentu Katarzyny Kolendy-Zaleskiej o Wisławie Szymborskiej "Chwilami życie bywa znośne", "Kołysanki" Juliusza Machulskiego, "80 milionów" Waldemara Krzystka, "Lęku wysokości" Bartosza Konopki, "Pana Tadeusza" Andrzeja Wajdy i "Ki" Leszka Dawida. Sporą tę listę zamknął pokaz nieprzypadkowo, oczywiście, dobranego dla tego grona odbiorców "Zapachu kobiety" Martina Bresta. 
Godne uwagi jest to, że werbalne opisy objaśniające do kolejnych filmów przygotowały rozmaite zespoły. Jeden z nich działa na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, inne -w ramach różnych fundacji w kilku innych miastach. Wyróżniają się wśród nich: dolnośląska Fundacja na Rzecz Rozwoju Audiodeskrypcji KATARYNKA i Fundacja Audiodeskrypcja z Białegostoku. Świadczy to niewątpliwie o upowszechnianiu się niełatwej techniki, na którą jest coraz większe zapotrzebowanie. 
W tej sytuacji ogromne znaczenie ma życzliwość twórców i producentów filmowych oraz ich zgoda na niekomercyjne przecież wykorzystywanie ich dzieł dla szczytnego celu. Mogą być oni jednak pewni, że taka jak na płockim festiwalu publiczność jest wyjątkowo wdzięczna a poza tym wyróżnia się wysoką kulturą odbioru i zadziwiającą czasem orientacją w zakresie wiedzy filmowej. 
Można się było o tym przekonać podczas spotkań uczestników festiwalu z zaproszonymi specjalnymi gośćmi, między innymi z aktorami: Ewą Ziętek, Andrzejem Grabowskim, Robertem Więckiewiczem i Andrzejem Sewerynem, oraz reżyserami: Mitją Okomem, Bartoszem Konopką i Leszkiem Dawidem. Wszyscy oni podkreślali, że spotkania te były wyjątkowym, niezwykle cennym doświadczeniem. I że poznawanie, podczas osobistych kontaktów, specyfiki odbioru filmu oraz gry aktorskiej przez osoby, które swoją szczególną wrażliwość słuchową wspomagają audiodeskrypcją, było dla nich ogromnie ważne. Nie tylko ciekawe poznawczo oraz bardzo inspirujące lecz przede wszystkim budzące szczególnie żywe poczucie solidarności i międzyludzkiej wspólnoty. 
Nie inne wrażenia z tych szczególnych spotkań odniósł również piszący te słowa, który w Płocku obejrzał z audiodeskrypcją poruszający film Krzystka, "80 milionów", a przed i po seansie miał możliwość ciekawej konfrontacji bardzo dojrzałych historycznie i estetycznie - i niemal wyłącznie pozytywnych opinii festiwalowego grona odbiorców. 
 
 *** 
 
Serdecznie gratulujemy organizatorom bardzo interesującego Festiwalu oraz wysokiej oceny tej imprezy. To bardzo dobrze, że i ta dziedzina sztuki staje się coraz bardziej dostępna dla niewidomych. Gratulujemy i życzymy dalszych osiągnięć w pracy na rzecz osób z uszkodzonym wzrokiem. 
 Redakcja Wiedzy i Myśli 
 *** 

Żałujemy jedynie, że pan Tomasz Szyma nie ustrzegł się stereotypów w swojej relacji z płockiej imprezy. 
We wstępie czytamy: 
"Wiadomo, że ludzie pozbawieni wzroku charakteryzują się często wyjątkową wrażliwością czy wręcz nadwrażliwością sensualną w innych zakresach doznań zmysłowych. I że mają bogatą w rozmaite skojarzenia i odniesienia do rzeczywistości, swoiście plastyczną wyobraźnię". 
Prawda jest taka, że niewidomi, podobnie jak pozostali ludzie, różnią się między sobą wszystkimi możliwymi cechami, tymi wymienionymi przez autora również. 
Są niewidomi wrażliwi i gruboskórni, subtelni i gburowaci, z wyobraźnią i pozbawieni wyobraźni, kulturalni i prostacy. 
Chociaż zaprezentowana ocena jest bardzo pozytywna, nie można się z nią zgodzić, bo jest nieprawdziwa. Uczestników Festiwalu najprawdopodobniej charakteryzowała wysoka kultura, wrażliwość i wyobraźnia. Nie oznacza to jednak, że większość niewidomych jest właśnie takimi ludźmi. 
(Przypis redakcji "WiM") 
 
aaa 
1.8. Wydawnictwa PZN do likwidacji 
S.K. 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Prezydium Zarządu Głównego PZN w styczniu 2013 r. podjęło decyzję o likwidacji Wydawnictw Polskiego Związku Niewidomych - (dawniej Zakład Nagrań i Wydawnictw). Część majątku, tj. zakład w Lublinie (dawna spółka "Print6) i zakład "Curatum" w Warszawie przy ul. Puławskiej (dawna spółka Zakład Wielobranżowy) mają być sprzedane. Nie wiemy jeszcze, w jaki sposób zostanie zlikwidowana główna część spółki. Prawdopodobnie sprzedane zostaną maszyny i urządzenia i w ten sposób sprawa zostanie załatwiona. 
Lubelski Okręg PZN chce przejąć zakład znajdujący się w Lublinie. Nie wiemy, jak sprawa ta zostanie załatwiona, ale naszym zdaniem, nie ma na to szans. Potrzebne są bowiem pieniądze na spłatę długów, na odprawy zwalnianych pracowników i wogóle na pokrycie kosztów likwidacji. Przekazanie obiektu Lubelskiemu Okręgowi pozbawiłoby Spółkę pieniędzy na te cele. 
Tak głosi plotka i takie potwierdzenie uzyskaliśmy z wiarygodnych źródeł. W prasie PZN, tj. w "Pochodni" ani w "Biuletynie Informacyjnym Pochodni" nie było na ten temat ani słowa. Może więc, chociaż to mało prawdopodobne, informacja o likwidacji spółki nie jest prawdą. Z drugiej strony, w PZN wszystko jest tajemnicą. W takiej sytuacji, jeżeli PZN zostałby postawiony w stan likwidacji, członkowie dowiedzieliby się o tym fakcie tylko za pośrednictwem przekazu szeptanego. 
Jeżeli informacja jest prawdziwa, to z siedemnastu spółek, które istniały do 1998 r. zostanie tylko jedna - Zakład Produkcyjno-Handlowy w Kielcach. W ten sposób została ostatecznie skompromitowana idea rozwijania działalności gospodarczej przez PZN. Przypomnieć wypada, że w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia władze Związku wierzyły w szanse uzyskania samodzielności finansowej. Twierdziły nawet, że działalność gospodarcza będzie przynosiła wielkie dochody, które pozwolą zaspokajać potrzeby niewidomych i słabowidzących na niespotykaną skalę. Wówczas powoływano spółki o różnym charakterze, a niemal wszystkie deficytowe. W rezultacie tej polityki, rzeczywiście działalność gospodarcza Związku wygenerowała, nie zyski, lecz długi na niewyobrażalną skalę, które chyba jeszcze nie zostały spłacone w całości. 
Nasze informacje z powodu objęcia tajemnicą całego życia samorządowego Związku mogą być nie w pełni dokładne, albo wręcz nieprawdziwe. Dlatego zapewniamy, że opublikujemy bez zwłoki każde sprostowanie, zaprzeczenie czy wyjaśnienie, jakie władze PZN-u lub władze Spółki Wydawnictwa PZN zechcą nam przysłać. 
 
Aaa
1.9. Dzieci z Owińsk będą lepiej widzieć 
 Marek Zaradniak 
 
Źródło: Polska Głos Wielkopolski 
Data opublikowania: 2013-02-22 roku, strona 7. 
 
 Powiększalnik to urządzenie elektroniczne pozwalające zobaczyć to, co dla osób słabowidzących w normalnych warunkach jest niewidoczne. Od detali, poprzez teksty, po sprawdzenie jakości przyszytego guzika. 
"Powiększalnik w każdej klasie" to akcja wielkopolskich klubów Lions i młodzieżowych klubów Leona na rzecz Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych w Owińskach. Jej finałem było w czwartek spotkanie, podczas którego przekazano 15 powiększalników. Teraz w ośrodku takie urządzenia stoją w każdej pracowni. Podczas spotkania dzieci i nauczyciele zaprezentowali, jak ważne są one dla nauki i rehabilitacji. 
- Posiadanie powiększalników w każdej klasie to rzecz nie do przecenienia, bo pozwalają one czytać mapę, poznać rycinę czy słówka języka obcego. Początkowo mieliśmy otrzymać połowę tego, co nam przekazano. Dzieci już pracują na tym sprzęcie. Na ich twarzach widać uśmiech i pojawia się słowo: Widzę. Jednak na poprawę wyników w edukacji słabowidzących dzieci trzeba będzie jeszcze trochę poczekać- powiedziała zastępca dyrektora ośrodka, Magdalena Żychska-Maserok.

 aaa 
1.10. Tadeusz Boy-Żeleński w DAISY 
Justyna Maciejewska 
 
 Źródło: Publikacja Fundacji KLUCZ 
 
Kolejny krok w drodze do udostępniania osobom niewidomym i niedowidzącym literatury polskiej z najwyższej półki. 
Dzięki finansowemu wsparciu ze strony Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Fundacja KLUCZ realizuje swój następny projekt, w ramach programu "Promocja Literatury i Czytelnictwa". Cztery utwory, wydane w ramach projektu, zostały starannie wybrane spośród wielu poczytnych dzieł wybitnego pisarza Tadeusza Boya-Żeleńskiego. Bibliotekarze Biblioteki Narodowej wsparli Fundację w tej kwestii radą oraz udostępnili kopie cyfrowe pierwszych wydań dzieł tego autora. Książki zostały opublikowane w ramach czterech projektów, na które składają się: Bronzownicy, Obrachunki fredrowskie, Ludzie żywi oraz Piekło kobiet. 
Fundacja KLUCZ po raz kolejny pragnie zachęcić osoby niewidome do korzystania z twórczości Tadeusza Boya-Żeleńskiego. We wcześniejszym projekcie ukazało się już dziesięć jego publikacji, które w formie multimedialnych książek można odnaleźć w bibliotekach publicznych, obsługujących osoby z uszkodzonym wzrokiem. Wydając utwory Boya, Fundacja proponuje czytelnikom literaturę z najwyższe półki. 
Twórczość tego nietuzinkowego pisarza charakteryzuje się bogatą paletą barw artystycznych i literackich, dlatego też siedemdziesiąta rocznica jego śmierci stała się świetną okazją do wydania kolejnych książek w wersji dla niewidomych. W tym roku bowiem, dorobek Boya, w związku z wygaśnięciem praw autorskich przez 70 lat chroniących jego twórczość, został upowszechniony do bezpłatnego użytku publicznego. Oznacza to, że działalność artystyczna Boya została udostępniona społeczeństwu w ramach swobodnego rozwoju kultury i nauki. Pisarz ten był za życia uwielbiany przez czytelników. Teraz, wiele lat po jego śmierci, nastała chwila, aby udostępnić osobom niewidomym jego publikacje. 
Tadeusz Boy-Żeleński: członek krakowskiej bohemy artystycznej, współzałożyciel kabaretu "Zielony Balonik" był nie tylko literatem, ale także lekarzem pediatrą. Jego zainteresowanie literaturą łączyło się z pracą krytyka, eseisty, tłumacza literatury francuskiej, a także z aktywnością działacza społecznego. 
"Był fenomenem absolutnym, cudem natury przytrafiającym się ludzkiej kulturze raz na jakąś erę, i możemy sobie pogratulować, że kiedyś ktoś taki chodził po krakowskich Plantach i pił wiśniówkę u Jana Michalika na Floriańskiej.(...) " - pisał o Żeleńskim Tadeusz Nyczek na łamach "Gazety Wyborczej". 
W istocie, Boy był wyjątkowym i niebanalnym pisarzem. Posiadał solidny warsztat literacki, któremu poświęcił się całkowicie rezygnując z praktyki lekarskiej. Jego teksty są nasiąknięte wielką wiedzą i inteligencją, charakteryzują się prostotą przekazu oraz ironią - niejednokrotnie budzącą szczery uśmiech na twarzy czytelnika. Te czynniki sprawiają, że Boya "czyta się" bardzo przyjemnie, lecz nie bezrefleksyjnie. 
Cztery książki wydane w ramach programu "Promocja Literatury i Czytelnictwa" mają różne formy. Trzy z nich mają charakter historyczno-literacki: Bronzownicy, Obrachunki fredrowskie i Ludzie żywi. Są to szkice wielkich pisarzy i artystów, w które wplecione są osobiste akcenty autora. Dzięki temu czytelnik ma możliwość spojrzenia z innej perspektywy na mity dotyczące wielkich wieszczy, i nie tylko. 
Ciekawostką jest, że z największą falą krytyki spotkały się sugestie Boya zawarte w książce Bronzownicy, gdzie zwrócił uwagę na skazy na pielęgnowanym, posągowym wizerunku największego narodowego wieszcza: Adama Mickiewicza. W przedmowie do wydania Dzieł Mickiewicza Boy napisał: "Mickiewicz był to posąg z brązu w naszym narodowym kościele: czuwano pilnie, aby na tym posągu nie było rysy". W swoich rozważaniach posunął się o krok dalej i zawarł je wszystkie właśnie w Bronzownikach. Ta niebanalna książka, wywołująca wielkie emocje wówczas, gdy została wydana D a może nawet i teraz, zawiera fakty z życia Adama Mickiewicza wcześniej niepublikowane. Autor wskazuje w niej również osoby odpowiedzialne za cenzurowanie biografii poety. Ta krótka charakterystyka Boya stanowi zapowiedź całej jego twórczości, potwierdza jakim unikalnym był artystą i jakimi osobliwymi, różnorodnymi tematami wypełniał swoją twórczość. 
Czwarta pozycja wydana w Daisy, różni się od trzech pozostałych. Warto zaznaczyć, że na początku lat 30. Żeleński zainteresował się głośną wówczas (tak samo jak dziś) kwestią dotyczącą prawa kobiety do zarządzania własnym ciałem. 
Działalność społeczna na rzecz kobiet zaowocowała powstaniem książki Piekło kobiet - ona właśnie została wydana przez Fundację jako jeden z czterech projektów. Utwór ten jest bardzo poważny i świetnie dopracowany pod względem merytorycznym - od pozostałych trzech wydanych pozycji różni go tematyka. Żeleński w tej publikacji nie porusza spraw i postaci związanych z literaturą i sztuką, tutaj ujawnia się czytelnikom jako zapalony działacz społeczny. Jako lekarz bardzo dobrze zdawał sobie sprawę z patowej sytuacji kobiet w ówczesnych czasach. Walczył ze społeczną znieczulicą dotyczącą tego problemu oraz drwił z obłudy członków Komisji Kodyfikacyjnej, którzy w świetle prawa potępiali czyny, na które po cichu przyzwalali, ale tylko w swoich prywatnych kręgach. 
Ta pozycja jest szczególnie ważna w dorobku polskiej literatury społecznej i politycznej. Tematy podejmowane przez Boya zaskakują uniwersalnością. Zaznajamiając się z tą pozycją, czytelnik będzie mógł zapoznać się z ówczesnym problemem kształtowania ustawodawstwa w RP oraz porównać dyskusje toczące się na ten temat ze stanem dzisiejszym - może to prowadzić do bardzo interesujących wniosków. Ta publikacja oraz trzy pozostałe zaciekawiają nie tylko aktualnością podejmowanych tematów, czy ciekawostkami z życia prywatnego wielkich poetów, ale przede wszystkim wysokim kunsztem pisarskim autora. 
Dzieła Tadeusza Żeleńskiego są literaturą wysokiej klasy, a przy tym czyta się je lekko i przyjemnie. Oprócz tego, czytelnik zapoznając się z tekstami autora, będzie mógł poznać zmiany jakie dokonały się w języku polskim na przestrzeni kilkudziesięciu lat. Jest to niezwykłe doświadczenie językowe. 
Każdy z czterech projektów zrealizowanych przez Fundację KLUCZ ma swój urok i niecenioną pozycję w świecie literatury polskiej, ale nie tylko. Wydane książki są kolejnym krokiem na drodze do udostępniania literatury w kręgach osób niewidomych. Tego typu działania pomagają potencjalnym czytelnikom włączyć się w powszechnie poruszane kwestie przez społeczeństwo, a przez to przestrzeń dzieląca osoby sprawne z osobami niepełnosprawnymi wzrokowo powoli się zacieśnia. 
Priorytetowym założeniem Fundacji Klucz jest włączenie osób niepełnosprawnych wzrokowo w codzienne problemy i dyskusje społeczne, a także w życie kulturalne, które jest w ścisłym związku z z literaturą. Z tym założeniem nierozerwalnie wiąże się zachęcanie do czytania i rozwijania umysłu oraz wyobraźni. 
Fundacja KLUCZ działa na rzecz edukacji osób niewidomych od 2005 roku. Wydawane przez organizację książki w standardzie Daisy zapewniają świetną jakość obrazu i dźwięku, tworzone są bardzo starannie i rzetelnie. Do tej pory Fundacja może poszczycić się wydaniem aż 64 lektur oraz kilku książek zaliczanych do literatury z początków XX wieku, a nawet współczesnych bestsellerów - wszystkie te utwory mogły ukazać się dzięki wsparciu przyznawanym przez PFRON, pomocy sponsorów, a także za pomocą wkładu własnego. 
Multimedialny format udostępnia czytelnikom tekst z synchronizowanym do niego dźwiękiem. Program jest bardzo łatwy w obsłudze, daje dużą swobodę w poruszaniu po tekście - czytanie można przerwać w dowolnym momencie oraz w każdej chwili powrócić do ulubionego fragmentu, ponieważ książka zachowuje podział na części i rozdziały. W razie potrzeby publikację można wyświetlić na monitorze powiększoną czcionką lub wydrukować w brajlu. 
Teksty książek nagrywane są w profesjonalnym studio, czytane przez doświadczonych i znanych aktorów oraz artystów. W tym projekcie Fundacja zaprosiła do współpracy: Elżbietę Kijowską, Hannę Kinder-Kiss, Jacka Kissa, Rocha Siemianowskiego i Leszka Teleszyńskiego. Profesjonalni lektorzy stanowią zapewnienie doznań estetycznych i wysokiej jakości artystycznej. 
Standard Daisy jest w pełni dostosowany do potrzeb osób niewidomych. Pozwala im sięgnąć do szeroko rozumianej literatury za pomocą tekstu i dźwięku. Niestety, nie wszyscy mają dostęp do książek w Daisy. Dlatego niezmiernie ważne jest, aby wspierać dalsze działania Fundacji na rzecz promocji czytelnictwa w kręgu osób dotkniętych dysfunkcją wzrokową. Im więcej książek zostanie wydanych, tym większa będzie oferta i lista bibliotek, obsługujących osoby niewidome. Należy pamiętać, że do tej pory wydano znikomy procent istniejących książek. Większość wciąż czeka na swoją kolej. Każda pomoc finansowa niesiona Fundacji, jest krokiem w stronę wydania następnych utworów. 
Obecnie trwa okres rozliczeń podatkowych, gdzie każdy z nas będzie mógł zastanowić się, na którą Organizację Pożytku Publicznego oddać 1 proc. podatku. Jest to świetna okazja, aby wspomóc Fundację, wystarczy jedynie w odpowiednią rubrykę PIT-u wpisać numer KRS 233669. 
Aby dowiedzieć się więcej o działaniach Fundacji Klucz, zapraszam na stronę internetową www.klucz.org.pl. 
 
 aaa 
1.11. Śródziemne Morze Zmysłów 
Jakub Leśniak 
 
Źródło: Lista dyskusyjna Keja 
 
Dożyliśmy czasów, w których gwałtownie narastają nasze możliwości podróżowania po wszystkich zakątkach świata. Czynią to już bardzo aktywnie liczne grupy społeczne. 
Odrobina odwagi, determinacji, wyobraźni, marzeń oraz troszkę pieniążków i wyruszamy na kolejne wyprawy. Niezależnie od tego można bardzo wszechstronnie i intensywnie eksplorować zasoby i funkcjonalność Internetu. Interesując się dowolnym zakątkiem świata od razu możemy obejrzeć go w Google Earth i zebrać dalsze informacje z nim skojarzone w wieloraki sposób. 
I nadal, pomimo pokus niezmierzonych wirtualnych przestrzeni Internetu, wszechobecności wszelakich treści multimedialnych, wielu z nas ceni sobie spotkania z żywymi, z krwi i kości ludźmi, którzy chcą podzielić się z nami wrażeniami z kolejnych swoich wypraw. Żywe słowo, autorskie, zawsze nasycone emocjami fotografie oraz video ze wszystkich szlaków świata tworzą istotę takich spotkań. W Strzyżowie od lat regularnie możemy uczestniczyć w takich spotkaniach w ramach Strzyżowskiego Klubu Podróżnika. 
Nawiązuję do tej inicjatywy ze wszech miar kapitalnej po to, by skonfrontować ją z czymś, nad czym raczej nieczęsto zechcemy się zastanowić. 
Obok nas żyją osoby niepełnosprawne. Z samej definicji takiego określenia wynika, że ich funkcjonowanie każdego dnia jest na różne sposoby utrudnione. Zawsze potrzebna jest jakaś forma pomocy. Najważniejsza jest obecność pomocnej, żywej dłoni, życzliwość osób w otoczeniu. Niestety, nawet najbardziej ofiarna rodzina, pojedynczy przyjaciele nie podołają ustawicznemu wysiłkowi pomagania potrzebującemu. Z drugiej strony istotą dobrego funkcjonowania w życiu jest poczucie samodzielności, potrzeba niezależności i zdolność realizacji marzeń. 
W dobie burzliwego rozwoju wszelkich technologii niepełnosprawni mają szansę na przynajmniej częściowe minimalizowanie utrudnień dzięki coraz liczniejszym środkom technicznym. Oczywistym problemem stają się konieczne tutaj środki finansowe. A te zawsze są dostępne w ograniczonym zakresie. Niezbędna jest aktywność własna zainteresowanych pomocą. Dodatkowo wciąż mamy do czynienia z bardzo niską świadomością społeczną. 
Motorem wszelkich zmian na lepsze może być uruchomienie wyobraźni i rzeczywistych pokładów dobrej woli w otoczeniu społecznym. 
Jestem osobą pozbawioną wzroku i mam szczątkowy słuch. Swoim życiorysem zaświadczam, że pełnia życia w takich warunkach jest możliwa. Różnorodnością, zakresem moich aktywności mógłbym obdzielić kilku całkiem sprawnych osobników. Naturalnie otrzymałem wiele form pomocy od ludzi i instytucji. Zawsze konieczna była moja własna aktywność i niezależnie od tejże, mądrość i dobra wola otoczenia. 
Bez użycia dwóch bardzo drogich aparatów słuchowych, udźwiękowionego komputera czy telefonu oraz szeregu innych urządzeń nie mógłbym nawet marzyć o jakiejkolwiek aktywności życiowej. Zupełną rewolucją stały się dla mnie audiobooki, książki i prasa w formie cyfrowej. W ostatnich latach przeczytałem w ten sposób kilkaset książek, a co tydzień staram się chociaż przejrzeć kilkanaście czasopism, w tym kilka z nich `od deski do deski'. Czyli jest dobrze. 
Jednak apetyt rośnie w miarę jedzenia. Największym ograniczeniem dla mnie jest uzależnienie od pomocy osób z otoczenia. Proszę sobie wyobrazić całkowitą niemożność odbioru treści wizualnych. Zarówno to, co chcą nam pokazać prelegenci opowiadając o podróżach w świat, jak i opisane wyżej możliwości eksploracji w Internecie. Nie mówiąc już o zwykłym wyjściu po bułki do pobliskiego sklepu, o uroku wiosennego pejzażu, czy rozkoszy obserwowania pięknej kobiety. Słowem, chodzi o to, że wciąż nie ma remedium na określone dysfunkcje. 
Można z tym żyć lepiej lub gorzej. Bardzo wiele zależy od postawy otoczenia. Nawet odrobina działań stwarza cuda. A co dopiero, gdy następuje pewne skumulowanie dobrych mocy? 
Trzydziestoparoletni Artur Labudda, od dwudziestu lat pozbawiony obu nóg, czyli straszliwie okaleczony fizycznie, jest fenomenem siły woli i charakteru. Ma piękny, męski głos, imponuje niezwykłą kondycją fizyczną i spokojem charakteru. W Internecie możemy poznać przynajmniej niektóre jego wyczyny. Przepłynął z towarzyszem na kajaku z Bieszczad do Świnoujścia ponad 1300 km w 32 dni, objechał na quadzie całą Polskę wzdłuż granic (6000 km), z przyjaciółmi dojechał do Irkucka i z powrotem na starym, radzieckim UAZ-ie, który osobiście wyremontował. Jest sternikiem motorowodnym, żeglarzem, nurkiem. W głowie wciąż projektuje nowe przedsięwzięcia. 
W styczniu 2013 roku siedzieliśmy razem, ramię w ramię w autobusie jadąc do Monte Carlo. Oto bowiem spełniało się moje wielkie marzenie. Dzięki wizjonerskiej energii niewidomej gdańszczanki, Sylwii Magdaleny Skuzy oraz grona jej przyjaciół, dzięki stworzonej przez nich Pomorskiej Fundacji Sportu i Turystyki Osób Niepełnosprawnych KEJA, ja i trzydziestka innych osób niewidomych, z dysfunkcjami narządów ruchu, po urazach neurologicznych i z ubytkami słuchu mogliśmy poznać smak morskiego żeglowania. Przez tydzień znajdowaliśmy się w bajkowym świecie radości, przyjaźni, względnego poczucia uwolnienia od doraźnych trosk. Pod wodzą niezwykłego kapitana Janusza Zbierajewskiego, pod opieką rasowych ludzi morza (oficerowie Waldemar Mieczkowski, Piotr Wroński, Miłosz Romaniuk, Mateusz Sowiński bosman Mateo, mechanik Brunon i kuk Iza) spędzaliśmy czas w sposób, jakiego nigdzie indziej nie moglibyśmy zaznać. Cały rytm życia uległ przestawieniu na tryb wachtowy. Przez tydzień chłonęliśmy egzotyczną atmosferę życia na szlaku. 
Wachty, posiłki, szkolenia, wieczory z gitarą, wspomnieniami, anegdotami. Arcyciekawe było wzajemne poznawanie się. Każdy z nas niósł coś interesującego. Sam fakt, że był pośród nas świadczył o tej odrobinie odwagi marzeń. Na ogół mógł opowiedzieć o sobie coś co zaskakiwało, budziło podziw. Niepełnosprawność stanowiła szczególne tło tych wypowiedzi. 
Po Morzu Liguryjskim żeglowaliśmy na świetnym, trzymasztowym szkunerze "Kapitan Borhardt". Jest to najstarszy (rok wodowania 1918) obecnie pływający od dwóch lat pod polską banderą żaglowiec, po kompleksowej modernizacji, bardzo komfortowy. Jako szczególny znak od losu odbieram fakt, że mój pierwszy morski rejs odbył się pod patronatem słynnego kapitana Karola Olgierda Borhardta. Czytając ponad 40 lat temu jego znakomite książki, zachwycając się ich porywającymi treściami, niesionymi wartościami, nie przeczuwałem, że będzie mi dane tak zainaugurować moje morskie żeglowanie. 
Każdy wie, że Monte Carlo to miejsce magiczne. Prestiż, bogactwo, historia miejsca i rodu Grimaldich, architektura, bajeczna marina pełna jachtów są jak z legendy o pięknej księżniczce i arcydzielnych mężczyznach. Stąd wypłynęliśmy. 
Spróbujmy wczuć się np. w takie klimaty, gdy wśród nocy nieśmiało przecinanej oświetleniem żaglowca, w szumie wiatru i fal z białymi grzywami na grzbietach, kołysany tymiż falami żaglowiec niósł nas, zwyczajnych ludzi gdzieś w dal. Dookoła nieskończona przestrzeń morza i nieba. Czasem widoczne były światła dwustumetrowej długości wycieczkowca. Ktoś z nas sterował, jedni mu towarzyszyli, drudzy wiedli niekończące się dyskusje, inni czuwali na oku, popijali kawę lub herbatę w kubryku, a kto musiał, spał. W takiej scenerii rosła siła marzeń, pragnienie by móc żyć pełniej, by mocniej zwalczyć ograniczenia niepełnosprawności. Jakieś dobre słowo, psalm niesiony w mroczną dal nocy, wyśpiewany pięknym głosem sopranistki, męski głos nastrojowo nucący przy akompaniamencie gitary stanowiły o potężnym ładunku przeżyć. 
Kolejnym portem było śliczne, maleńkie Bonifacio na południowym krańcu skalistej Korsyki. Stąd widać już było (12 km) Sardynię. Styczeń to czas poza sezonem. Cisza, spokój, spacer stromymi uliczkami, świetne, miejscowe czerwone wino i kozi ser zaserwował nam los tak jak sobie wymarzyłem. Marina ukryta była na końcu długiej, wąskiej zatoki pomiędzy stromymi zboczami. Rytuał wejścia i cumowania miał dla mnie ów magiczny klimat, jaki śnił mi się od najdawniejszych lat, od pierwszych lektur o morzu. 
Brak wzroku odbierał nam lwią część wrażeń. Oficerowie i widzący spośród nas starali się opisywać pozostałym mijane widoki, sceny, sytuacje i pejzaże. Fachowo nazywa się to "audiodeskrypcja". Dzięki niej możemy odbierać niedostępne treści, informacje, uczestniczyć chociaż odrobinę bardziej w zwykłym życiu. 
Dalsze żeglowanie wiodło nas wzdłuż wschodnich wybrzeży Korsyki ku włoskiej Elbie, gdzie z kotwicowiska do kei w Porto Ferrara przewoził nas motorówką bosman Mateo. Spacerując po historycznej miejscowości zatrzymaliśmy się na chwilę koło domu, w którym więziono Napoleona po pierwszej klęsce. Na zewnątrz wystawiono kamienną wannę, z której korzystał ów mały człowiek wielkiej historii. Potem miał jeszcze swoje sto dni, klęskę pod Waterloo i zesłanie na Świętą Helenę. 
Portem docelowym była Genua, gdzie zacumowaliśmy tuż obok repliki XVIII-wiecznego żaglowca, który miał swoją rolę w filmie "Piraci" Romana Polańskiego. Wskrzesza ona piękno i romantyzm sprzed wieków. Oczywiście były spacery uliczkami wokół Porto Antica i zakupy drobnych pamiątek. 
Szczupłe ramy artykułu skłaniają mnie do zasugerowania Czytelnikom, aby zechcieli samodzielnie poszerzyć wiedzę o tematyce, którą tu poruszam. To właśnie Polacy są prekursorami na skalę światową, w dziedzinie żeglarstwa osób niewidomych. Pierwsza była fundacja Gniazdo Piratów i kapitan Janusz Zbierajewski. Od 2006 roku realizują projekt Zobaczyć Morze (www.zobaczycmorze.pl). Co roku, na harcerskim żaglowcu "Zawisza Czarny" pływają załogi w połowie złożone z osób niewidomych lub słabowidzących. 
W 2009 roku powstała Pomorska Fundacja Sportu i Turystyki Osób Niepełnosprawnych Keja (www.fundacjakeja.org.pl). Tytuł mojego tekstu jest nazwą opisanego powyżej projektu Fundacji KEJA. 
Jeszcze w tym roku zamierzam brać udział w następnych rejsach morskich i na Mazurach realizowanych przez obie fundacje. 
Metodą "podaj dalej" proszę o upowszechnianie idei, o których pozwoliłem sobie tu napisać. 
Niniejszą wypowiedzią pragnę wywołać temat godnego życia dla każdego z nas. 
Pieniądze nie są najważniejszym czynnikiem, lekarstwem na bolączki w tej dziedzinie. 
Problemem bywają np. lenistwo, brak wyobraźni i dobrej woli, brak marzeń. 
Fotografia 
Uproszczony model szkunera "Kapitan Borhardt", wykonany przez Miłosza Romaniuka, pozwolił nam "zobaczyć" kształty i piękno żaglowca pod pełnymi żaglami. 
 
 aaa 
1.12. Obóz młodzieży z uszkodzonym wzrokiem w Czechach 
 
Źródło: http://www.gsu.pl 
 
Technologie informatyczne (popularne IT), zdominowane obecnie przez interfejs graficzny, wydają się wykluczać z grona ich użytkowników osoby z dysfunkcją wzroku. Nic bardziej mylnego, dziś IT jest skutecznym narzędziem rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niewidomych i słabowidzących. 
Za sprawą Pawła, niewidomego ucznia krakowskiego Technikum przy Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących, zarząd Stowarzyszenia miał okazję zobaczyć jak w praktyce osoby niewidome wykorzystują komputer, smartfon i inne urządzenia elektroniczne w codziennym życiu. 
Paweł jest entuzjastą komputerów i komunikacji elektronicznej, a w szczególności komunikatorów. Właśnie dzięki komunikatorom Paweł nawiązał liczne kontakty z rówieśnikami w kraju i zagranicą. Swoje pasje i związane z nimi plany przedstawił zarządowi GSU. 
 
Paweł jest od 2011 roku polskim koordynatorem międzynarodowego stowarzyszenia ICC z siedzibą w austriackim Linz przy Johannes Kepler University, które od początku lat 90-tych ubiegłego wieku organizuje coroczne obozy dla młodzieży niewidomej i słabowidzącej z całej Europy i innych zakątków świata. Idea obozów, które każdego roku odbywają się w innym państwie, opiera się na poniższych priorytetach: 
- praktycznym zapoznawaniu uczestników obozu z nowoczesnymi technologiami informatycznymi dla osób niewidomych i słabowidzących, 
- przekazywaniu wiedzy o możliwościach podjęcia studiów przez osoby niewidome i słabowidzące we własnym kraju jak również na uczelniach zagranicznych, 
- wzajemnym zapoznaniu się uczestników z kulturą, zwyczajami a także problemami dnia codziennego osoby niepełnosprawnej charakterystycznymi dla każdego kraju uczestniczącego w obozie. 
 
GSU Stowarzyszenie Ubezpieczonych od 2011 roku wspiera polską grupę uczestników obozów ICC poprzez współfinansowanie w 2011 roku a od 2012 roku całościowe finansowanie kosztów wyjazdu i uczestnictwa polskiej młodzieży niewidomej i słabowidzącej. 
 
ICC 2013 w Tel (Republika Czeska) 
 
Witam Cię drogi Gościu. Mam na imię Paweł. Zapraszam na stronę zawierającą aktualne informacje o przygotowaniach do XIX obozu ICC dla młodzieży niewidomej i słabowidzącej w czeskim Tel. 
 
Informacje ogólne o ICC 
 
 ICC to oferta wakacyjnych obozów młodzieżowych dla osób niewidomych i słabowidzących z całej Europy organizowanych od 1993 roku przez międzynarodowe Stowarzyszenie ICC przy Uniwersytecie Keplera w austriackim Linz, co roku w innym państwie. W skrócie obóz to: 
- nauka nowoczesnych technologii informatycznych dla osób z dysfunkcją wzroku z wykorzystaniem w praktyce komputerów i specjalistycznych urządzeń, 
- możliwość wymiany doświadczeń w międzynarodowym gronie rówieśników, 
- możliwość poznania innych kultur i promowanie polskiej. 
 
Jeżeli chcesz szczegółowo zapoznać się z historią i ideą międzynarodowych obozów ICC lub nie jesteś pewien, czy jest to właściwa oferta dla Ciebie musisz koniecznie odwiedzić poniższą stronę: 
www.icc-camp.info 
 
Miejsce i termin obozu w 2013 roku 
 
 W 2013 roku na gospodarza obozu wybrano stronę czeską reprezentowaną przez Uniwersytet Masaryka w Brnie. Poprzez uniwersyteckie Centrum Pomocy Studentom ze Specjalnymi Potrzebami "Teiresias" przygotowano atrakcyjne miejsce tegorocznego obozu w Centrum Uniwersyteckim w Tel. 
Centrum mieści się w budynkach odnowionej w 2011 roku dawnej szkoły Jezuitów. Dysponuje internatowymi miejscami noclegowymi (pokoje czteroosobowe) oraz pełnym zapleczem socjalno- konferencyjnym. 
 
 Dla dociekliwych strona Centrum Uniwersyteckiego w Tel: 
http://www.muni.cz/uct/general 
 
 lub ulotka do pobrania w formacie PDF: 
telc_muc_folder.pdf 
 
 Przez 10 dni, w terminie od 15 do 24 lipca, prowadzone będą w Centrum Uniwersyteckim warsztaty "komputerowe", a także wiele innych warsztatów zgodnie z hasłem ICC: "Znacznie więcej niż technologia". Gospodarze planują również atrakcyjne zajęcia popołudniowe i wycieczki w okolice Tel. 
 
Wymagana jest dobra znajomość języka angielskiego, gdyż wszystkie warsztaty i zajęcia prowadzone są w tym języku. Angielski jest "urzędowym" językiem obozu (nie jest przewidziane tłumaczenie na języki krajów uczestniczących). 
 
 Tutaj możesz pobrać oficjalne ulotki promujące tegoroczny obóz ICC: w formacie Wordgeneral_information_icc_2013.doc 
 folder_icc13_poland.doc 
 w formacie PDFgeneral_information_icc_2013.pdf 
 folder_icc13_poland.pdf 
 
Dla zainteresowanych uczestnictwem 
 
 Zapoznaj się uważnie z poniższymi warunkami kwalifikacji i uczestnictwa obowiązującymi uczestników polskiej grupy młodzieży zainteresowanej wyjazdem na obóz ICC w Tel: 
 
Warunki kwalifikacji i uczestnictwa - ICC 2013 
 
Propozycja uczestnictwa skierowana jest do młodzieży: 
- w wieku od 16 do 21 lat (w dniu rozpoczęcia obozu), 
- z orzeczoną niepełnosprawnością spowodowaną przez choroby narządu wzroku, 
- posiadającej praktyczną znajomość języka angielskiego, 
- posiadającej podstawową wiedzę informatyczną (umiejętność pracy z komputerem wyposażonym w specjalistyczne oprogramowanie), 
- nie wymagającej dodatkowej opieki ze względu na inną niepełnosprawność (brak możliwości zapewnienia dodatkowego opiekuna na czas podróży i uczestnictwa). 
 
Organizatorem obozu ICC 2013 w Tel jest International Association ICC z siedzibą w Linz (Austria) we współpracy z Masaryk University in Brno (Czechy) - Support Centre for Students with Special Needs. 
 
Polskim koordynatorem wyznaczonym przez Stowarzyszenie ICC, który ma za zadanie: 
- wyłonienie polskiej grupy uczestników, 
- rejestrację uczestników obozu, 
- zaaranżowanie podróży do i z Tel, 
- zapewnienie opiekunów grupy, 
jest Paweł Masarczyk działający jako wolontariusz. 
 
GSU Stowarzyszenie Ubezpieczonych zapewnia uczestnikom sfinansowanie kosztów podróży i uczestnictwa w obozie ICC w Tel, w części przekraczającej udział własny określony w pkt. 8, poprzez realizację Umowy o dofinansowanie (umowy darowizny). 
Standardowy koszt uczestnictwa w obozie ustalony przez organizatora wskazanego w pkt. 2 wynosi 400 euro (nie obejmuje kosztów podróży). 
 
Maksymalna liczba uczestników z Polski: 6 osób. 
 
Podstawowym warunkiem kwalifikacji uczestnika jest przesłanie lub doręczenie do GSU Stowarzyszenia Ubezpieczonych 
(44-100 Gliwice 
ul. Jana Pawła II 2) 
poprawnie wypełnionego w języku angielskim "application form" podpisanego przez rodzica lub opiekuna prawnego. 
 
Przy kwalifikacji pod uwagę będą brane wyłącznie "application form", które dotrą do siedziby GSU Stowarzyszenia Ubezpieczonych do 12 kwietnia 2013 roku. 
 
Udział własny w kosztach obozu (w tym podróży) wynosi: 
- 300 zł dla uczestnika biorącego udział w obozie ICC pierwszy raz, 
- 600 zł dla uczestnika biorącego udział w obozie ICC kolejny raz 
 i wnoszony jest na rachunek bankowy koordynatora: 
 BRE BANK SA 59 1140 2004 0000 3102 7404 1421 
 w ciągu 7 dni od powiadomienia o zakwalifikowaniu się uczestnika na obóz. 
Brak wpłaty w ww. terminie będzie równoznaczny z rezygnacją z uczestnictwa w obozie i skreśleniem z listy uczestników. 
 
Uczestnik powinien posiadać w trakcie wyjazdu aktualny paszport lub dowód osobisty oraz Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). 
 
Polski koordynator ICC będzie zawierał umowy ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków i kosztów leczenia na okres wyjazdu na rzecz uczestnika, a także zakupi niezbędne uczestnikowi bilety na podróż do i z miejsca obozu. 
 
Miejscem zbiórki przed wyjazdem i powrotu polskiej grupy uczestników są Gliwice. Koordynator nie zapewnia transportu do i z miejsca zbiórki (choć chętnie pomoże). 
 
Uczestnik zobowiązany jest do przestrzegania regulaminu obozu ICC ustalonego przez organizatora wskazanego w pkt.2. 
 Polish Coordinator ICC 
 Paweł Masarczyk 
 
Napisz do mnie lub zadzwoń, odpowiem na pytania, wyślę Ci do wypełnienia wymagany przez ICC "application form". 
 Polish Co-ordinator ICC 
 Paweł Masarczyk 
pawelmasarczyk@gmail.com 
 Tel.: +48669336450 
 Oczywiście preferuję maila, bo telefon do godzin popołudniowych, ze względu na zajęcia, może być wyłączony. Proszę o wyrozumiałość. 
 
 Czekamy do 12 kwietnia na wydrukowane lub czytelnie wypisane i koniecznie podpisane "application form". 
Adres do wysyłki: 
 GSU Stowarzyszenie Ubezpieczonych 
 ul. Jana Pawła II 2 
 44-100 Gliwice 
 
Jak było ostatnio w 2012 roku? 
Było fajnie;) 
Podsumowanie tygodnia w Cluj-Napoca, w formie gazetki, możesz pobrać w zip: 
ICC_2012_newspaper.zip 
 Może znasz kogoś, kto już był na obozie? Zapytaj o wrażenia. 
ICC 2012 Cluj-Napoca (Rumunia) 
 
 Bogatsi o doświadczenia z poprzedniego roku i przekonani w pełni o słuszności wspierania idei obozów ICC sfinansowaliśmy tym razem wysłanie dwóch trzyosobowych grup młodzieży w kategoriach wiekowych: 15 - 17 i 17 - 20 lat, zgodnie z przyjętymi przez ICC zasadami. 
W terminie dla młodszych uczestników 
(23-30 lipca) w Cluj-Napoca, w rumuńskiej Transylwanii przebywali: Tomek z Rudy Śląskiej, Patryk z Wrocławia i Kamil z Kościerzyny pod opieką wolontariusza Macieja. 
Drugą grupę uczestniczącą w obozie w terminie 1-8 sierpnia tworzyli: Zuzanna z Żyrardowa, Jakub z Dobrej pod Szczecinem i Paweł z Leboszowic k. Gliwic. Grupą opiekował się w ramach wolontariatu znów Maciek. 
Zgodnie z ideą obozów poszczególne dni wypełnione były zajęciami warsztatowymi prowadzonymi w "urzędowym" na obozie języku angielskim. Znajomość języka angielskiego jest podstawą kwalifikacji uczestników, aby mogli oni w pełni skorzystać z programu obozu. 
Nie zabrakło również czasu na interesujące zajęcia popołudniowo -wieczorne pozwalające na integrację i zawiązanie licznych międzynarodowych znajomości. 
Ostatni wieczór tradycyjnie poświęcony był krótkim prezentacjom krajów uczestniczących w obozie przygotowanym przez uczestników z danego kraju i wspólnej zabawie. 
Nasza młodzież przywiozła miłe wspomnienia, dyplomy uczestnictwa w obozie i apetyt na kolejne wyjazdy. 
Paweł, Maciej i wszyscy uczestnicy dotychczasowych obozów dziękują członkom Stowarzyszenia za umożliwienie uczestnictwa w obozach ICC. 
ICC 2011 Florencja (Włochy) 
W 2011 roku trzyosobowa grupa wraz z wolontariuszem - opiekunem Maciejem wzięła udział w obozie we Włoszech. Grupa przez siedem dni (9-16 lipca) uczestniczyła w specjalistycznych warsztatach, a popołudniami w zajęciach sportowych, rozrywkowo-integracyjnych i kulturalnych w gorącej i inspirującej Florencji. 
 
aaa 
1.13. Biała laska jak samurajski miecz 
Ada Prochyra 
 
 Źródło: bbc.co.uk, guardian.co.uk/www.niepelnosprawni.pl 
 Data opublikowania: 2013-02-06 
 
63-letni niewidomy Colin Farmer z Chorley w hrabstwie Lancashire (Wielka Brytania) wniósł sprawę przeciwko lokalnej policji po tym, jak 12 października 2012 r. został porażony paralizatorem przez jednego z funkcjonariuszy. Policjant pomylił jego białą laskę z... samurajskim mieczem. 
Adwokat mężczyzny poinformował, że będzie on dochodził odszkodowania za nieuzasadnione zatrzymanie, napaść oraz pogwałcenie praw człowieka, a także urazy fizyczne i szkody psychiczne. 
Tego piątkowego wieczoru Colin Farmer - były właściciel biura architektonicznego - szedł do restauracji, w której był umówiony ze swoimi znajomymi. 
- Po prostu sobie szedłem i nagle usłyszałem jakichś mężczyzn, jak krzyczą z prawdziwą złością. Pomyślałem, że zostałem napadnięty. Nie wiedziałem, że była tam policja - opowiada mężczyzna. - Paralizator uderzył w moje plecy i zaczął wysyłać tysiące volt przez moje ciało. Byłem przerażony. Zaznaczam, że miałem już dwa zawały spowodowane stresem. Mimowolnie upuściłem laskę i padłem twarzą na ziemię. 
Policja dostała tego dnia wiele zgłoszeń dotyczących mężczyzny, chodzącego po ulicach Chorley z samurajskim mieczem. Na poszukiwanie wysłano kilka patroli. Farmer nie przyjmuje jednak takiego tłumaczenia: 
- Chodzę w ślimaczym tempie. Mogli mnie wyprzedzić swoim vanem lub powiedzieć "rzuć broń". 
Policja z Lancashire przeprosiła mężczyznę za "traumatyczne przeżycie", ale nie odwołała ze służby funkcjonariusza, który użył paralizatora. Szef lokalnej komendy Stuart Williams dodaje, że policjanci od razu po zdarzeniu zorientowali się, że zatrzymali niewłaściwą osobę i natychmiast przystąpili do udzielenia mu pomocy. Funkcjonariusze zawieźli Farmera do szpitala, a po badaniach, na jego prośbę, zabrali go do restauracji, w której był umówiony z przyjaciółmi. 
27-latek z samurajskim mieczem został później aresztowany. Policyjny organ nadzorczy prowadzi śledztwo w sprawie niefortunnego zdarzenia. Paralizator, jako dowód, został zatrzymany. Nie mamy informacji, czy biała laska również... 
 
 aaa 
 2. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA 
 
aaa 
2.1. Ze słownika rehabilitacyjnego (cz. 20) 
Integracja, instruktor rehabilitacji, Instytut Tyflologiczny 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Integracja 
 
Jest to włączenie osób niepełnosprawnych w życie społeczne. Nie da się tego osiągnąć bez przygotowania osób niepełnosprawnych do życia społecznego i społeczności do współżycia z osobami niepełnosprawnymi. 
Według USTAWY z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych 
Art. 7. ust. 1. Rehabilitacja osób niepełnosprawnych oznacza zespół działań, w szczególności organizacyjnych, leczniczych, psychologicznych, technicznych, szkoleniowych, edukacyjnych i społecznych, zmierzających do osiągnięcia, przy aktywnym uczestnictwie tych osób, możliwie najwyższego poziomu ich funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej. 
A więc integracja jest jednym z trzech fundamentalnych celów rehabilitacji. Dla osiągnięcia tego celu ustawodawca przewidział rozbudowane działania. 
Integracja niewidomych i słabowidzących ze społeczeństwem jest jednym z głównych celów organizacji pozarządowych działających w środowisku osób niewidomych i słabowidzących. Niestety, jest to raczej cel teoretyczny, który nie zawsze znajduje zastosowanie w praktyce. 
W programach turnusów rehabilitacyjnych zakłada się, obok innych celów, np. poprawę stanu zdrowia, integrację społeczną. Mają jej służyć różne zajęcia, głównie świetlicowe, rozrywkowe i turystyczne. Czy jednak służą? 
Stowarzyszenia, zwłaszcza małe, ogniwa podstawowe wielkich stowarzyszeń oraz niektóre fundacje organizują wiele imprez tzw. integracyjnych. Są to wycieczki, rajdy, spotkania okolicznościowe, udział w zbiorowych wyjściach do teatru. I rzeczywiście, imprezy te mogłyby służyć integracji społecznej, gdyby były przygotowaniem do udziału w podobnych imprezach organizowanych dla osób, które nie są niepełnosprawne. Byłyby integracyjne, gdyby nie odbywały się wyłącznie we własnym gronie, z udziałem niewidomych i słabowidzących, ewentualnie przewodników i innych osób towarzyszących. Służą więc integracji środowiskowej, a nie ze społecznościami, w których żyją osoby z uszkodzonym wzrokiem. 
Jeżeli działania te miałyby na celu pokazanie możliwości i wspieranie włączania się w nurt życia lokalnych społeczności, pełniłyby swoją rolę. Często tak jednak nie jest. Niewidomi ograniczają się do udziału w imprezach specjalnie dla nich organizowanych i nie wychodzą poza własne środowisko. Można więc przyjąć, że skoro imprezy te służą wyłącznie środowiskowej integracji, przyczyniają się do izolacji społecznej niewidomych. 
Oczywiście, inaczej ma się sprawa z osobami słabowidzącymi. Najczęściej dobrze funkcjonują one w społecznościach, w których żyją, a udział w imprezach integracyjnych organizowanych, np. przez PZN jest dla nich jedynie poszerzeniem możliwości interesującego spędzania czasu wolnego. 
Najgorsze jest jednak to, że całkowicie niewidomi często nie czują się dobrze na wycieczkach, rajdach, na imprezach integracyjnych. Organizatorzy tych imprez poświęcają im zbyt mało uwagi, często nie zapewniają pomocy, co zniechęca ich do udziału w tych imprezach. Reasumując można stwierdzić, że cele rehabilitacji niewidomych, a zwłaszcza integracja ze społeczeństwem, wymagają ponownego przemyślenia, oceny i wypracowania bardziej skutecznych metod działania. 
 
Instruktor rehabilitacji niewidomych i słabowidzących 
 
Instruktor rehabilitacji niewidomych i słabowidzących - osoba przygotowana do prowadzenia zajęć rehabilitacyjnych, których celem jest nauczenie wykonywania różnych czynności metodami bezwzrokowymi lub częściowo bezwzrokowymi, tj. przy wykorzystywaniu pozostałych możliwości widzenia. 
Rola dobrze przygotowanego instruktora jest kluczową w procesie rehabilitacji niewidomych i słabowidzących. Ważne są jego umiejętności i wiarygodność. Często osoby nowo ociemniałe czy niewidome, które nie przeszły procesu prawidłowej rehabilitacji nie wierzą w możliwości usamodzielnienia się i w dobre intencje instruktora, który chce im pomóc. Na każdą jego zachętę do pracy nad sobą, na każdy argument mają gotową odpowiedź, którą nie zawsze wypowiadają, ale tak myślą - dobrze ci mówić, bo ty widzisz, tobie wszystko łatwo przychodzi. 
Z tych względów niezmiermie ważne jest, żeby w procesie rehabilitacji niewidomych, zwłaszcza nowo ociemniałych, uczestniczyli niewidomi instruktorzy. Oczywiście, muszą to być osoby dobrze zrehabilitowane, bez kompleksów, posiadające odpowiednią wiedzę i umiejętności. Wówczas ich przykład będzie bardzo przekonywujący, godny naśladowania, wiarygodny. 
W tym miejscu należy zaznaczyć, że nie wszystkich czynności może nauczyć niewidomy instruktor. Moim zdaniem nie może na przykład prowadzić treningu widzenia. 
Lepszym przykładem jest instruktor orientacji przestrzennej. Wielu niewidomych uważa, że jest to praca w pełni dla nich dostępna, że mogą nawet lepiej nauczyć samodzielnego chodzenia, zwracania uwagi na różnorodne sygnały płynące z otoczenia, że ich przykład może być motywujący do podejmowania wysiłku w celu opanowania tej trudnej umiejętności. Jest to prawda, lecz nie cała. Bez wątpienia niewidomy, który ma wielkie doświadczenia w samodzielnym chodzeniu i podróżowaniu, może je łatwiej przekazać niż instruktor widzący, który zna to wszystko raczej teoretycznie. Są jednak sprawy, z którymi niewidomy instruktor orientacji przestrzennej sobie łatwo nie poradzi. Mam tu na myśli kontrolę technik posługiwania się długą, białą laską. Oczywiście, trudność tę można częściowo przezwyciężyć. Jest jednak inna, bardziej ważka trudność. Jest nią odpowiedzialność moralna, a zwłaszcza prawna za ewentualne wypadki, które zawsze mogą się zdarzyć. 
Jeżeli w czasie nauki orientacji przestrzennej niewidomy uległby wypadkowi i sprawa trafiłaby do sądu, organizator szkolenia miałby wielkie problemy. Raczej każdy sąd by uznał, że organizator szkolenia nie zapewnił bezpieczeństwa, bo niewidomy instruktor nie mógł tego uczynić. 
Wiem, że niektórzy niewidomi bardzo źle przyjmują tego rodzaju argumenty, ale taka jest prawda. Chyba każdy sędzia, przecież osoba widząca, uznałby, że jeżeli instruktor nie widzi, co dzieje się na drodze, nie może nikogo ustrzec przed wypadkiem. Jest to ważne tym bardziej, że bezpieczeństwo należało zapewnić niewidomemu uczniowi, czyli osobie rehabilitowanej. 
 
Instytut Tyflologiczny - biuro Zarządu Głównego Polskiego Związku Niewidomych 
 
Nazwa niezgodna ze słownikową definicją pojęcia "instytut". Wprawdzie istnieją instytuty niewidomych np. w Wielkiej Brytanii Królewski Instytut Niewidomych czy Kanadyjski Instytut Niewidomych, ale w języku polskim instytut kojarzy się z placówką naukowo-badawczą i jest to zgodne ze słownikową definicją. 
Według Słownika PWN - instytut (łac. institutum - urządzenie), nazwa instytucji różnego typu mających osobowość prawną, utworzonych w celu realizacji zadań określonych w statucie; współcześnie instytucje naukowo-badawcze lub naukowo-dydaktyczne, samodzielne lub działające w ramach wyższej uczelni czy korporacji naukowej. 
Kilka przykładów polskich instytutów 
 Instytut Gospodarstwa Społecznego (IGS), instytut badań społecznych, założony 1920; 
Instytut Radowy, instytut nauk.-badawczy, zał. 1932 w Warszawie; 
Instytut Zootechniki - Państwowy Instytut Badawczy w Krakowie, placówka nauk., zał. 1950; 
Instytut Farmaceutyczny, instytut nauk.-produkcyjny, utworzony Warszawie 1952; 
Instytut Informacji Naukowej, Technicznej i Ekonomicznej. 
Wszystkie te instytuty są placówkami badawczymi. Biuro Zarządu Głównego PZN placówką naukowo-badawczą nie jest. Nazwa jest więc myląca. 
 Warunki finansowania działalności na rzecz osób niepełnosprawnych, w tym na rzecz niewidomych i słabowidzących, zmuszają do poszukiwania określeń, nazw i sformułowań ułatwiających staranie się o pieniądze w różnych instytucjach. Dla wielu decydentów "biuro" kojarzy się z biurokracją, z urzędnikami, z administracją. Dlatego konieczna była inna nazwa. Sprawę komplikował fakt, że dla biura ZG PZN władze Związku w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia uzyskały status zakładu pracy chronionej pod nazwą: "Zarząd Główny Polskiego Związku Niewidomych - Zakład Pracy Chronionej". Była to wyjątkowo niefortunna nazwa, gdyż Zarząd Główny jest organem samorządowym Związku, organem decyzyjnym, a nie administracyjno-biurowym. Zarząd Główny PZN składa się z trzydziestu dwóch przedstawicieli wybieranych przez okręgowe zjazdy delegatów i czworga członków Prezydium ZG PZN, wybieranych przez Krajowy Zjazd Delegatów oraz sekretarza generalnego i skarbnika wybieranych przez Zarząd Główny. Są to działacze, a nie pracownicy etatowi, chociaż niektórzy z nich mogą być zatrudnieni na podstawie umowy o pracę. 
Dlatego nazwa tego zakładu pracy chronionej w 2003 r. została zmieniona na Biuro Zarządu Głównego PZN - Zakład Pracy Chronionej. Następnie rozważane było przemianowanie na Krajowy Ośrodek Rehabilitacji Niewidomych i Słabowidzących. Rozważano też powołanie ośrodków okręgowych. 
Ostatecznie jednak, w 2010 roku ZG PZN postanowił przyjąć nazwę Instytut Tyflologiczny. Nie spowodowało to jednak zmiany charakteru pracy tej jednostki organizacyjnej. Nadal zajmuje się ona m.in.: administrowaniem, finansami, rehabilitacją niewidomych i słabowidzących oraz obsługą organów samorządowych. Nie zajmuje się więc działalnością naukowo-badawczą. Nazwa ta jest myląca i nie powinna być przyjęta. 
 
aaa 
2.2. Z komputerem za pan brat (cz. 2) 
Zbigniew Sobek 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 

Teraz chciałbym opisać, na czym polegały moje ćwiczenia z komputerem wyposażonym w czterdziestominutową wersję programu nawigacji głosowej Jaws 4,5 bez monitora brajlowskiego. 
Po opanowaniu podstawowych skrótów klawiszowych i zapoznaniu się z przenoszeniem, kopiowaniem, wymazywaniem pojedynczych plików i tworzeniem nowych folderów, rozpocząłem ćwiczenie dwóch programów, przy pomocy których pragnąłem nauczyć się stosowania różnych instrumentów i narzędzi z zakresu obróbki i montażu dźwięku. Miałem podłączony do komputera magnetofon szpulowy, kasetowy oraz gramofon stereofoniczny i przy użyciu programu Audacity i Acustica wgrywałem całe strony taśm, kaset i płyt gramofonowych. 
Takie pliki muzyczne były zupełnie surowe i najpierw nauczyłem się z pulpitu zakodowywać te scyfryzowane strony nośników analogowych w tych folderach roboczych, których ikonki miałem na pasku zadań. Z biegiem czasu wypróbowywałem kolejne narzędzia programu Audacity, Acustica i przeżyłem pierwszą znaczącą satysfakcję, kiedy udało mi się poprzycinać w sposób precyzyjny początki i końcówki tych plików. 
Następnie po wielu niepowodzeniach udało mi się dokonać dość dobrego podziału takiego pojedynczego pliku na poszczególne utwory płyty, taśmy czy kasety. W końcu udało mi się zdigitalizować całą książkę Henryka Sienkiewicza pt. "Krzyżacy", którą miałem w domu na kasetach, a ich stan był już mocno opłakany. 
Podobnie dokonałem digitalizacji kilkunastu taśm szpulowych, kaset i płyt gramofonowych, które miały dla mnie dużą wartość sentymentalną i kolekcjonerską. 
Mniej więcej po roku pracy z PC udało mi się uzyskać czterdziestoliterowy monitor brajlowski, model ALVA 340, produkcji firmy Optelec z Wielkiej Brytanii, a także zautoryzowany program nawigacji głosowej Jaws 7,20. Teraz komfort mojej pracy z PC bardzo wzrósł, gdyż nie miałem już ograniczeń czasowych i mogłem precyzyjnie kontrolować wszystkie operacje dokonywane na komputerze. 
Rozpocząłem również ćwiczenia z tekstem i do swojego skromnego wyposażenia dokupiłem paczkę płyt wielokrotnego nagrywania CD-RW i wysokiej jakości komplet głośników stereofonicznych z zewnętrznym wzmacniaczem. Było to niezbędne, ponieważ głównie opracowywałem materiał muzyczny lub audiobooki. 
Dopiero wtedy wyszły na jaw usterki i zakłócenia w tak zdigitalizowanym materiale w postaci trzasków, szumów i stłumień. W pierwszej kolejności załatwiłem sobie renowację i konserwację stereofonicznych urządzeń odtwarzających, a we własnym zakresie musiałem poddać starannemu czyszczeniu z kurzu i innych zabrudzeń taśmy, kasety i płyty gramofonowe. Do tego posługiwałem się albo specjalistycznymi przystawkami nakładanymi przed głowice magnetofonów lub dźwignie czyszczące z wałkami i pędzelkami nakładanymi na obracające się płyty muzyczne. Zabrało mi to sporo czasu, bo te zabiegi musiały zostać wykonane nadzwyczaj starannie, gdyż niektóre z tych nośników analogowych liczyły sobie w tamtym okresie ponad dwadzieścia lat. 
Ten nakład pracy opłacił mi się jednak, bowiem efekt końcowy w postaci cyfrowego zapisu był więcej niż zadawalający. 
Tak udało mi się zdigitalizowaćć niemałe archiwum muzyczne pozyskane z mediów analogowych i powstał problem skatalogowania takiego zbioru. Rozpocząłem tworzenie nie tylko mojego prywatnego zbioru, ale także płyt wydanych w Polsce i zagranicą. Zajęło mi to sporo czasu, ale jak sądzę, efekt jest dobry. Powstał bowiem duży katalog płyt i dyskografii polskich i zagranicznych wykonawców. 
Zaczęli się nawet zgłaszać do mnie znajomi i dalsza rodzina z prośbą o przegranie różnych nośników analogowych na płyty CD, co zajmowało mi zwykle sporo czasu, gdyż wgrywanie takich płyt i taśm odbywać się może jedynie w stosunku czasowym jeden do jednego, czyli wprowadzenie jednej strony płyty winylowej na komputer musi trwać tyle czasu, ile potrzeba na odtworzenie jej zawartości na odpowiednim sprzęcie analogowym. 
W międzyczasie znajomy komputerowiec skonfigurował mi adres mailowy i zainstalował na pasku zadań program do korespondencji wirtualnej, otworzyło to przede mną zupełnie nową jakość możliwości, ale także stało się przyczyną pierwszej, dużej awarii komputera, gdyż nie miałem zainstalowanego programu antywirusowego i z korespondencją wprowadziłem do programu operacyjnego wirusa tzw. "konia trojańskiego", który unieruchomił mi sprzęt na ponad dwa tygodnie. 
W następnym odcinku postaram się w miarę przejrzyście opisać, jak sobie poradziłem z tym problemem. 
 
 aaa 
2.3. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH CZYNNOŚCIACH 
Przechowywanie produktów spożywczych 
Grażyna Machura 
 
Źródło: "Biuletyn Informacyjny" październik 2000 r. 
 
Jak się przekonaliśmy zapewne wielokrotnie, porządek w wielu sytuacjach pozwala uniknąć nieporozumień i trudności. Pewnie zdarzyło się Państwu posłodzić herbatę solą i nie było to miłe. 
Segregowanie produktów spożywczych ułatwia ich przechowywanie i używanie. Jest to kolejna, ważna czynność życia codziennego.Przykładem kłopotów i konieczności szukania sposobów ich przezwyciężania jest sól i cukier. 
Są to produkty najczęściej wykorzystywane w kuchni i przy stole. Dlatego muszą być łatwe do odróżnienia bez konieczności próbowania. Nie mogą stać blisko siebie, są tego samego koloru. Powinny mieć stałe miejsce. Pojemniki powinny różnić się kolorem i wielkością. Cukiernica powinna być np. czarna, łatwiej po nią sięgniemy. 
Z wielu względów bardzo polecam pojemniki do produktów spożywczych. Przede wszystkim łatwiej je oznaczyć znanymi nam już sposobami - recepturką, przyklejoną kolorową taśmą, zawiązaną różnobarwną nitką itp. Produkty w pojemnikach nie rozsypują się tak jak w papierowych torebkach. Łatwiej wówczas utrzymać porządek na półce. 
Nie musimy kupować specjalnych pojemników, możemy wykorzystać plastikowe pudełka po innych produktach np. po kakao czy po kawie. 
Zachęcam do korzystania z tych i innych pomysłów ułatwiających codzienne życie, dzielmy się nimi. Niech kolejny dzień zacznie się kawą osłodzoną cukrem, a nie solą. 
 
aaa 
 3. NAUKA, OKULISTYKA, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE 
 
aaa 
3.1. Pierwsze bioniczne oko w Europie za 73 tys. euro - Medycyna przyszłości 
 
 Źródło: http://nt.interia.pl/ 
 Data opublikowania: 2013-02-11 
 
Pierwsze bioniczne oko zostało zatwierdzone do użycia w Europie. Implant Argus II Retinal Prosthesis System to nadzieja na przywrócenie wzroku osobom z uszkodzonymi fotoreceptorami w siatkówce oka. 
 
Argus II może naprawdę przywrócić utracony wzrok 
 
Implant Argus II składa się z 60 elektrod, które są wszczepiane w siatkówkę. Ich uzupełnienie stanowi przechwytująca obraz miniaturowa kamera, która światło przekształca w impulsy elektrochemiczne kierowane przez nerw optyczny co mózgu. 
Obszerne testy kliniczne bionicznego oka przeprowadzone na osobach niewidomych w wieku 28-77 lat potwierdziły jego skuteczność. Mimo że rezultaty były różne w poszczególnych przypadkach, to wszystkim z pacjentów udało się przywrócić wzrok. 
Niektórzy z nich zyskali tak podstawową umiejętność jak rozpoznawanie kształtów, inni byli jednak w stanie nawet odczytać nagłówki gazet. Implant Argus II 
naprawdę przywraca wzrok. 
 
Argus II produkowany przez firmę Second Sight Medical Products stał się pierwszym, powszechnie dostępnym bionicznym okiem. Implant można już nabyć w niektórych europejskich krajach za 73 tys. euro. Wraz z popularyzacją implantu jego cena na pewno spadnie, ale póki co wydaje się być poza zasięgiem większości potrzebujących. 
Artykuł pochodzi z kategorii:Medycyna. 
 
 aaa 
3.2. Laser może zapobiec ślepocie w AMD 
 
Źródło: PAP-Nauka w Polsce/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2013-01-23 
 
Nowa laserowa metoda leczenia może zapobiec utracie wzroku spowodowanej przez zwyrodnienie plamki żółtej (AMD) związane z wiekiem - informuje New Scientist. 
Pacjenci z AMD wymagają pomocy w codziennych czynnościach. Nie mogą czytać, prowadzić samochodu, nie rozpoznają twarzy mijanych osób. Często popadają w depresję, bo mimo leczenia stan ich wzroku ciągle się pogarsza. 
W krajach wysoko rozwiniętych to najczęstsza przyczyna ślepoty po 65. roku życia - występuje u co 15 osoby. Wraz ze starzeniem się społeczeństwa, chorych będzie przybywać. Na ciężką postać AMD co roku zapada w Polsce 20 tys. osób. Szczególnie narażone są kobiety po 80. roku życia - zdarza się u co 6. z nich. 
Nowa metoda leczenia laserem może zapobiegać utracie wzroku - choć na razie nie jest jasne, jak właściwie działa. Tak przynajmniej wynika z niepublikowanych jeszcze rezultatów wstępnych badań, na które powołuje się New Scientist. Obecnie trwają prowadzone na większą skalę badania kontrolowane placebo. Jeśli leczenie okaże się sukcesem, może zapobiec utracie wzroku u milionów osób na całym świecie. 
W przebiegu AMD dochodzi do uszkodzenia plamki żółtej - centralnej części siatkówki, z największą liczbą fotoreceptorów, odpowiedzialnej za ostre widzenie. Druzy - złogi nierozpuszczalnego materiału umiejscowione pomiędzy warstwą komórek nabłonka barwnikowego siatkówki (RPE) a błoną Brucha stanowią integralny element diagnozy zwyrodnienia plamki związanego z wiekiem (AMD). W rezultacie w samym środku pola widzenia pojawia się ciemna plama, utrudniająca lub uniemożliwiająca czytanie oraz rozpoznawanie twarzy. 
Już w latach 70. XX wieku udawało się likwidować druzy za pomocą lasera, jednak wzrok się od tego nie poprawiał. Niektóre badania zostały wręcz przerwane w obawie, że laseroterapia pogorszy stan pacjenta. W rzeczy samej, ówczesne lasery dużej mocy powodowały wyraźne oparzenia siatkówki. 
Obecnie korzysta się z bardziej wyrafinowanych laserów niskoenergetycznych. W roku 2010 okulistka Robyn Guymer z australijskiego University of Melbournes Centre for Eye Research przeprowadziła wstępne badania z udziałem 50 ochotników we wczesnej fazie choroby, z niewielką liczbą druz. U każdego z nich jedno oko poddano terapii za pomocą specjalnie zaprojektowanego lasera, wcześniej wypróbowanego u osób z cukrzycowym obrzękiem plamki żółtej. Po leczeniu u większości pacjentów doszło do poprawy - zmniejszyła się liczba druz i/lub poprawił wzrok. Podczas badań laboratoryjnych niektórzy uczestnicy byli w stanie zauważać niewielkie różnice w natężeniu światła, jakich wcześniej nie potrafili wychwycić. 
Jak mówi Guymer, czułość siatkówki najbardziej poprawiła się w tych miejscach, które były najbardziej zagrożone. 
Więcej: naukawpolsce.pap.pl 
 
 aaa 
3.3. Czy osoby niewidome korzystają z echolokacji? 
Tłumaczenie i opracowanie Izabela Kasprowicz, Zbigniew Sobek 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Wiemy, że osoba, która nie może posługiwać się zmysłem wzroku - w wyniku jego utraty czy też od urodzenia - znacznie sprawniej korzysta z innych zmysłów. Kompensują jej brak tego jednego, najważniejszego. U niewidomych szczególną rolę pełni słuch. 
Jak bardzo jednak rozwija się zmysł słuchu, kiedy musi w dużym stopniu zastąpić wzrok? Naukowcy postanowili to sprawdzić - i rezultaty zaskoczyły także ich samych. Okazuje się, że człowiek jest w stanie korzystać z echolokacji. 
Dotychczas sądzono, że umiejętność używania echolokacji przypisana jest do określonych gatunków - u ssaków potrafią to delfiny i nietoperze. Nowe studium daje jednak zadziwiającą sugestię: osoby niewidome również mogą się tego nauczyć. 
Bardziej rozwinięta umiejętność korzystania ze słuchu daje im na to szansę. 
Naukowcy z Centre for Brain and Mind at the University of Western Ontario oraz z Canada Research Chair in Visual Neuroscience postanowili zasugerować osobom niewidomym, biorącym udział w testach, aby spróbowały nauczyć się wydawania "klikającego" odgłosu, takiego, z jakiego korzystają nietoperze i delfiny - a następnie nasłuchiwały cichego echa ich odbicia. 
Okazało się, że odbicie dźwięku od przedmiotów jest dla osób z poważną dysfunkcją wzroku całkiem dobrze słyszalne. Są oni w stanie na tej podstawie dość dokładnie lokalizować przeszkody fizyczne w swoim otoczeniu. 
Trening korzystania z echolokacji? 
Wykorzystanie dźwięków i ich odbicia do lokalizowania przedmiotów w otoczeniu może zdaniem naukowców dać niewidomym całkiem nowy zakres codziennego funkcjonowania. Opublikowany w "PLOS ONE" raport sugeruje, że mogą oni nawet jeździć rowerem czy grać w koszykówkę - oczywiście, jeśli odpowiednio wytrenują tą umiejętność. 
 
 aaa 
3.4. Po co mózg widzi? 
Melvyn A. Goodale 
 
Źródło: "Charaktery" luty 2013 r. 
 
Wzrok wyewoluował nie po to, by umożliwić zwierzętom spostrzeganie świata, lecz po to, by zapewnić kontrolę własnych ruchów niejako z zewnątrz - uważa Melvyn A. Goodale, który zajmuje się między innymi badaniem ludzkich zdolności do echolokacji. Jestem neurobiologiem, specjalizuję się w procesach wzrokowych. Od ponad czterdziestu lat badam, w jaki sposób mózg umożliwia nam widzenie. Zawsze byłem przekonany, że wzrok wyewoluował nie po to, by umożliwić zwierzętom spostrzeganie świata per se, lecz po to, by zapewnić dystalną kontrolę ruchów. Uważam, że możemy w pełni zrozumieć system wzrokowy, badając organizację reakcji motorycznych w powiązaniu z danymi sensorycznymi. Ludzki wzrok nie jest wyjątkiem. Znaczną część mojej działalności badawczej poświęciłem próbom zrozumienia roli, jaką odgrywa wzrok w kontrolowaniu działań, takich jak sięganie i chwytanie. Co więcej, wraz z moim wieloletnim współpracownikiem i przyjacielem Davidem Milnerem twierdzimy, że sieci wzrokowe uczestniczące w kontroli wzrokowej takich działań są stosunkowo niezależne od tych, które biorą udział w percepcji świata. Mimo że większość życia poświęciłem badaniom procesów wzrokowych, w ostatnich latach zacząłem interesować się tym, jak spostrzegają świat i w jaki sposób odnajdują drogę osoby, które straciły wzrok. O takim ukierunkowaniu moich badań w pewnym stopniu zdecydował szczęśliwy traf. Trzy lata temu Gordon Dutton, zaprzyjaźniony okulista, napisał do mnie e-mail, w którym opisał przypadek młodego Amerykanina Daniela Kisha. Daniel, który stracił wzrok w wyniku choroby nowotworowej siatkówki, zanim ukończył pierwszy rok życia, ma zdolność echolokacji. Za pomocą języka wydaje głośnie kliknięcia i wsłuchując się w ich echo, może poruszać się po otoczeniu pełnym przeróżnych obiektów. W oparciu o echo jest nawet w stanie zidentyfikować przedmioty, które znajdą się na jego drodze. Daniel prowadzi dziś World Access for the Blind (www.worldaccessfortheblind.org), organizację non profit, której celem jest uczenie niewidomych, szczególnie dzieci, echolokacji i wykorzystywania innych wskazówek niewzrokowych. Gordon widział, jak Daniel pracuje z niewidomymi dziećmi i był pod tak wielkim wrażeniem jego zdolności, że zasugerował, bym się z nim skontaktował i zbadał, jakie części mózgu angażuje echolokacja. Przyznaję, że byłem raczej sceptyczny. Zaprosiłem jednak Daniela do naszego laboratorium na University of Western Ontario, tu bowiem mogliśmy sami zobaczyć jego zdolności i za pomocą funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fmri) przyjrzeć się pracy jego mózgu. Daniel oraz Brian Bushway, jego niewidomy kolega, przyjechali do nas jesienią 2009 roku. Razem z dwojgiem współpracowników, Lore Thaler i Steve'em Arnottem, zaczęliśmy przyglądać się zdolnościom Daniela i Briana - najpierw w dźwiękoszczelnej komorze bezechowej, a potem na zewnątrz, na terenie kampusu. Ze zdziwieniem odkryliśmy, że wskazywali zmiany położenia przedmiotu znajdującego się przed nimi, nawet jeśli został przesunięty o mniej niż pięć stopni. Potrafili także niemal bezbłędnie rozpoznawać drzewa, samochody, lampy uliczne i inne obiekty. Co więcej, byli w stanie to zrobić, słuchając nagrań własnych kliknięć i ich echa. Jeszcze bardziej interesujące okazały się obserwacje pracy mózgu podczas słuchania nagrań kliknięć i ich echa w otoczeniu zewnętrznym. Co ciekawe, badani nie tylko identyfikowali różne obiekty na podstawie echa, ale w ich mózgach widoczna była aktywność tych obszarów, które u osób widzących przetwarzają informacje wzrokowe. A co najciekawsze, obszary mózgowe, które przetwarzają informacje słuchowe, nie były wcale bardziej aktywne podczas słuchania nagrań zawierających echo niż podczas słuchania nagrań, na których echo zostało usunięte i zastąpione szumem. Tylko kora wzrokowa wykazywała zmiany pobudzenia w odpowiedzi na ledwo słyszalne echo. Osoby widzące i nieposiadające zdolności echolokacji, które wzięły udział w takim samym eksperymencie, nie potrafiły w podobny sposób spostrzegać obiektów, a ich mózgi nie prezentowały żadnej aktywności związanej z echem. Krótko mówiąc, eksperymenty z udziałem Daniela i Briana pokazują, że echolokacja może być wykorzystywana w sposób niezwykle podobny do wzroku. Wciąż tajemnicą pozostaje jednak, dlaczego echolokacja "wykorzystuje" korę wzrokową. Czy to dlatego, że ten obszar mózgu jest u niewidomych po prostu "do wzięcia", jako że nie otrzymuje żadnych danych wzrokowych? A może chodzi o to, że kora wzrokowa posiada przestrzenną "mapę" świata, która jest przydatna w odbiorze echa? Mamy nadzieję, że badając osoby, które straciły wzrok w różnym wieku i nauczyły się echolokacji w różnych okresach życia po utracie wzroku, uda nam się dowiedzieć więcej na temat czynników leżących u podłoża tych "plastycznych" zmian funkcji mózgu. Paradoksalnie, badanie echolokacji u osób niewidomych pozwala nam lepiej zrozumieć pracę mózgu wzrokowego. 
 
aaa 
3.5. Nagradzane wynalazki do zobaczenia w "Koperniku" 
 (Fragmenty) 
 
 Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2013-02-05 
 
Środek, który wyeliminuje niepożądane działanie morfiny czy bezpieczna laska dla niewidomych - to niektóre z polskich innowacji nagradzanych w 2012 r., które prezentowane będą na giełdzie wynalazków w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie. 
W ubiegłym roku Polacy brali udział w 19 międzynarodowych wystawach innowacji. Zaprezentowano tam 704 polskie rozwiązania. Polacy zdobyli 454 medali, w tym 52 złote z wyróżnieniem i aż 3 grand prix. 
 *** 
 Zespół Andrzeja Lipkowskiego prestiżową nagrodę w Brukseli otrzymał za opracowanie specjalnych związków, które wyeliminują niepożądane działanie morfiny - leku ostatniej szansy. Rozwiązanie prezentowane jest na giełdzie w "Koperniku". 
Wśród prezentowanych na giełdzie rozwiązań znalazła się też np. bezpieczna laska dla niewidomych - Safe-Step. Zaprojektowali ją absolwenci Technikum Elektronicznego w Połańcu. W lasce zamontowano małe czerwone diody LED oraz czujnik oświetlenia. Kiedy niewidomy spaceruje na dworze po zmierzchu, diody w lasce włączają się i zaczynają migotać. Dzięki temu niewidomy jest lepiej widoczny na drodze. 
 
aaa 
3.6. Strzelectwo, w którym tarczę słychać, a nie widać 
 
 Źródło: Kwartalnik HELP, listopad 2012 
 
Z wielkim zainteresowaniem, zarówno osób widzących jak i niewidomych, spotykają się za każdym razem zawody w strzelaniu laserowym. Bardzo wiele osób, zwłaszcza widzących, nie miało okazji zetknąć się z tą dyscypliną i konkurować zarówno między sobą, jak i z niewidomymi. To znakomity sposób na wspólną zabawę. 
Od kilku lat promujemy ten sport na Konferencji REHA FOR THE BLIND IN POLAND® oraz przy każdej nadarzającej się okazji. Ostatnio zorganizowaliśmy możliwość strzelania na spotkaniu rocznicowym z okazji dwudziestolecia działalności Fundacji Szansa dla Niewidomych na Mazowszu. Bawiło się i strzelało mnóstwo ludzi niewidomych i widzących. 
Należy więc odnotować znakomity integracyjny i rehabilitacyjny charakter tej zabawy. Jest to znakomity sposób na rozwój i emancypację naszego środowiska. 
 
Na czym to polega? 
 
Strzelectwo bezwzrokowe rozgrywa się przy użyciu tarczy połączonej z komputerem. Tarcza ma normalnie zaznaczone pierścienie. Każde pole ma inną wartość. Sam środek jest wyceniony jako dziesiątka. Im dalej od środka, tym przyporządkowana wartość jest mniejsza: 9, 8, 7 itd. Mało tego, skala ocen jest bardziej precyzyjna i sięga dziesiątych części punktu. 
Zawodnik bierze do rąk karabinek lub pistolet i celuje do tarczy. Zarówno karabinek jak i pistolet są laserowe. Nie strzela się nabojami, lecz świetlnym (laserowym) promieniem. 
Zawodnicy nakładają na uszy słuchawki i słuchają piskliwych dźwięków. Zależą one od tego, jak daleko od środka tarczy znajduje się świetlny punkcik. Gdy jest w samym środku, dźwięk jest najcieńszy - mamy dziesiątkę. Gdy trafiamy dalej, dźwięk się obniża, aż wreszcie staje się gruby. Wtedy jesteśmy na straconej pozycji. 
Oddanie celnego strzału, tak jak w strzelectwie osób widzących, wymaga osiągnięcia wysokiego skupienia i ustabilizowania broni, czyli mięśni rąk. 
Aby wyrównać szanse, wszyscy zawodnicy mają założone gogle przysłaniające oczy. Wygrywają ci, którzy potrafią najlepiej wykorzystać zmysł słuchu. 
Strzelanie bezwzrokowe, pewnie tak jak i zwyczajne, nie jest proste. Gdy dobrze ustawimy karabinek i tak jeszcze przed naciśnięciem spustu zadrży nam ręka. Świetlny punkcik przesunie się, gdy już nie ustawiamy go. Strzelamy więc obok miejsca, o którym marzyliśmy. 
Kto więc wygrywa? Najczęściej jednak widzący, bo często mają do czynienia z tego typu zabawami i czynnościami. Najważniejsze jest przecież nie to, czy dobrze widzimy lub słyszymy, lecz czy mięśnie naszych rąk są przygotowane do przymuszenia ich do bezruchu. Wtedy strzelamy tak, jak ustawiliśmy i możemy mieć nawet dziesiątkę. 
W Polsce rozgrywane są mistrzostwa indywidualne i grupowe w tej dyscyplinie. 
 
 aaa 
 4. ROZMOWA MIESIĄCA 
Z księdzem Robertem Hetzygiem rozmawia Stanisław Kotowski (cz. 2) 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
S.K. - Przed miesiącem poznaliśmy dzieciństwo i młodość księdza Roberta, a także jego drogę do kapłaństwa. Teraz mamy już wykształconego księdza Roberta. Porozmawiajmy zatem o Jego pracy. Czym się Ksiądz zajmuje? Jak radzi sobie z tekstami liturgicznymi i ze wszystkim, co w pracy kapłańskiej domaga się wzroku? 
 
R.H. Zostając księdzem, nigdy nie da się do końca przewidzieć, co nam przyjdzie robić w życiu. Standardowa posługa duszpasterska jest mniej więcej przewidywalna, ale z Panem Bogiem nie należy czuć się zbyt bezpiecznie (śmiech). Przez pięć lat byłem wikariuszem parafialnym. Przez dwa lata uczyłem religii w bydgoskim Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Niewidomych. 
W 1998 roku opuściłem moją rodzinną archidiecezję i przeniosłem się do Diecezji Pilzneńskiej w Czechach. Tamtejszy biskup przyjmował u siebie kapłanów pragnących wstąpić do stowarzyszenia wiernych pod nazwą "Koinonia Jan Chrzciciel", do którego czułem się powołany. Jak Pan więc widzi, nawet będąc księdzem, ciągle odkrywa się konkretny wymiar tej posługi. Wspólnota, o której mówię, należy do szeregu stowarzyszeń, powstałych po II Soborze Watykańskim. Mamy nasze domy w różnych częściach świata: poza Europą (Włochy, Słowacja, Czechy, Polska, Hiszpania) wspólnoty życia konsekrowanego Koinonii znajdują się również w USA, Meksyku, Izraelu i RPA. W wielu innych krajach mieszkają także świeccy członkowie naszej wspólnoty. Podstawowym przedmiotem naszej działalności jest szeroko pojęta ewangelizacja. Prowadzimy więc rekolekcje, misje i kursy ewangelizacyjne. Ja zajmuję się również działalnością dziennikarską: publikuję w miesięczniku "Nasz Głos", redaguję także wspólnotowy kwartalnik. Poza tym publikuję podcasty o tematyce religijnej na stronach Radia Wnet. 
Co do liturgii, najpierw posługiwałem się tekstami przepisywanymi na maszynie brajlowskiej, potem je sobie drukowałem na brajlowskiej drukarce komputerowej. W końcu przyszedł czas notatników brajlowskich, a wreszcie iPhone'a, iPada i przenośnej linijki brajlowskiej. W międzyczasie teksty liturgiczne pojawiły się w internecie, dzięki czemu dzisiaj wystarczy połączyć się z odpowiednią stroną, skopiować tekst i zapisać w pamięci komputera lub iPada. I już. 
 
S.K. - Nie zrozumiałem, czy Ksiądz teraz pracuje w Czechach? 
 
R.H. - Nie. Mieszkam w Polsce, ale jak każdy ksiądz, mam swoją przynależność diecezjalną, którą fachowo określa się terminem "inkardynacja". Jestem więc przypisany do diecezji pilzneńskiej, ale za zgodą mojego biskupa i przy aprobacie władzy kościelnej w miejscu mojego zamieszkania przebywam tam, gdzie posyła mnie moja wspólnota. Najpierw więc były to Włochy, gdzie mieszkałem przez ponad półtora roku. Od sierpnia 1999 r. jestem znowu w Polsce, a po drodze miałem różne kilkumiesięczne epizody posługi w różnych innych krajach. 
 
S.K. - To ma Ksiądz interesującą pracę. Mógł Ksiądz poznać różne kraje i różnych ludzi. Z pewnością, oprócz tego, że praca ta jest interesująca, jest również niełatwa. 
Wróćmy jednak do Stowarzyszenia wiernych "Koinonia Jan Chrzciciel". Przepraszam, ale nie jestem zorientowany w ruchach posoborowych. Obawiam się, że nasi czytelnicy również nie specjalizują się w tej dziedzinie. Czy więc zechciałby Ksiądz przybliżyć nam tę "Koinonię Jan Chrzciciel"? Już trochę Ksiądz wspomniał o celach tego ruchu, ale czym on się różni od innych, które jak się wydaje, mają podobne cele, a może nawet identyczne? 
 
R.H. - Opowiadanie o jakiejś wspólnocie trudno zaczynać od określenia, czym się różni od innych wspólnot. Właśnie to, co wspólne jest tu najważniejsze: pragnienie wypełniania misji Jezusa dzisiaj, albo - nieco pobożniej - budowania Królestwa Bożego na ziemi. Innymi słowy chodzi o to, żeby Chrystus zmartwychwstały mógł być doświadczalnie obecny w świecie i aby współcześni ludzie mogli Go spotykać. A co nas charakteryzuje? 
Narodziliśmy się już prawie 34 lata temu we Włoszech. Pierwsze lata wspólnoty upłynęły w rytmie modlitwy osobistej i wspólnotowej, czemu sprzyjała lokalizacja naszej pierwszej Oazy, jak nazywamy domy życia konsekrowanego Koinonii. A pierwsza Oaza to Camparm w prowincji Vicenza, w Małych Dolomitach, na północy Włoch. Z czasem ta monastyczna wspólnota, złożona z braci i sióstr, składających zobowiązania do życia w czystości, ubóstwie i uległości, stała się takim małym duchowym centrum, ogniskującym życie grupy świeckich, którzy chcieli przyjąć nasz sposób modlitwy, i którzy doświadczyli jej skuteczności. 
Wspólnota ma charakter charyzmatyczny i jedną z jej posług jest modlitwa za chorych. A kiedy taka modlitwa bywa wysłuchana, to przyciąga i inne osoby, poszukujące Boga, który nie jest historią, ale który realnie działa w świecie. Myślę, że był to początek przemiany wspólnoty kontemplacyjnej we wspólnotę ewangelizującą, czyli głoszącą Ewangelię. Także działalność rekolekcyjna naszego założyciela, o. Ricardo Argańaraza, przyczyniła się do tej zmiany. Pierwsi bracia nawiązali też kontakty z latynoamerykańskimi wspólnotami charyzmatycznymi i uczestniczyli w powstawaniu pierwszych szkół ewangelizacji. Z naszej wspólnoty np. wywodzi się znany w Kościele Kurs Filip, który jest formą krótkich rekolekcji ewangelizacyjnych. 
Dziś jesteśmy obecni w wielu miejscach na świecie i prócz posługi stricte ewangelizacyjnej zajmujemy się również duszpasterstwem parafialnym. Powierzono nam parafie w diecezji Biella (Włochy), Pilzno (Czechy), Astorga (Hiszpania), Brooklyn and Kweens w Nowy Jorku (USA), a także w Tyberiadzie (Izrael) i misyjną parafię Lourd's Mission w Republice Południowej Afryki. Nasz obecny przełożony generalny jest Wikariuszem Biskupim ds. Nowej Ewangelizacji w diecezji pilzneńskiej. W Polsce mamy liczne wspólnoty w wielu diecezjach. 
W naszej ewangelizacji szczególne miejsce zajmuje Dom Modlitwy. Są to cotygodniowe spotkania, na które członkowie naszej wspólnoty zapraszają do swoich domów przede wszystkim osoby, którym z Panem Bogiem nie za bardzo po drodze. Jest to okazja do wspólnej lektury Biblii i modlitwy, która angażuje w sposób osobisty i nie jest anonimowa, jak to czasem się zdarza w kościołach. Spotkania takie nie zastępują udziału w życiu Kościoła, ale są pewnego rodzaju "inkubatorem", który pomaga przyłączyć się do wierzących. Dom Modlitwy jest również pierwszym etapem przyłączania się do naszej wspólnoty. 
Zresztą sam fakt bycia wspólnotą, czyli osobami, które łączy przyjaźń, jest czymś ewangelizującym. Nie chcemy, aby tylko modlitwa albo praca była płaszczyzną naszych spotkań. Staramy się podtrzymywać nasze więzi przez wzajemne wspieranie się w normalnych życiowych sytuacjach i wspólne przeżywanie rozmaitych naszych radości. Z tego wszystkiego wynikają także początki działalności charytatywnej, o której dzisiaj jeszcze trudno wiele powiedzieć, bo to dość nowa część naszej działalności, ale bardzo ważna. Trudno sobie wyobrazić wiarygodność ewangeliczną bez troszczenia się o ubogich. 
 
S.K. - Dziękuję za tę informację. Teraz czytelnicy, no i ja, będziemy więcej wiedzieli o Księdza wspólnocie. 
W pracy duszpasterskiej z pewnością występują czynności, które trudno jest wykonywać bez wzroku. Mam na myśli, np. udzielanie Komunii Świętej, chrzczenie niemowląt, prowadzenie procesji czy pogrzebu. Z pewnością nie wymieniłem wszystkich takich czynności. Ksiądz jako nauczyciel, dziennikarz czy rekolekcjonista może nie wykonuje podobnych czynności, ale jako wikariusz chyba musiał je wykonywać. Proszę powiedzieć, jak Ksiądz sobie radzi w takich sytuacjach. 
 
R.H. - Praca duszpasterska była i jest elementem mojej normalnej posługi. Chrzty, śluby i pogrzeby zdarzają się ciągle, a żeby sobie radzić w tych sytuacjach, trzeba mieć osoby, które mogą przyjść z pomocą. W parafii to byli ministranci albo kościelny. Dzisiaj - bracia i siostry ze wspólnoty i osoby, które na bieżąco spotykam w miejscach, gdzie mam sprawować rozmaite posługi. Komunii Świętej udzielam na rękę, co powoli przyjmuje się również w Polsce, a co w moim wypadku nie stwarza żadnych nieporozumień, zwłaszcza kiedy sytuacja zostaje wcześniej wyjaśniona uczestnikom liturgii. To wszystko naprawdę nie jest aż takie trudne. 
 
S.K. - Czy w czasie wykonywania obowiązków duszpasterskich spotkały Księdza jakieś przykre przygody związane z niepełnosprawnością? A może jakieś zabawne przygody? Proszę o nich opowiedzieć naszym czytelnikom. 
 
R.H. - Podczas jednego z kursów ewangelizacyjnych, jakie prowadziliśmy pod Warszawą, podeszła do mnie jedna z uczestniczek (był to chyba trzeci dzień tego kursu) i zapytała mnie, czy nie mam przypadkiem jakichś problemów ze wzrokiem. Ale nie była pewna (śmiech). Ludzie nie od razu się orientują, że "coś jest nie tak". Nawet moi znajomi często zapominają, że ja nie widzę. Wie Pan, ja chyba instynktownie unikam identyfikowania mnie jako niewidomego, a nawet, proszę się nie zgorszyć, jako księdza. 
Gdybym chciał "sformatować" moje funkcjonowanie do tych dwóch kategorii: "niewidomy" i "ksiądz", to mogłoby się okazać, że stworzyłbym wokół siebie podwójną "zaporę ogniową", nie do przejścia dla każdego, kto obawia się kontaktu z niewidomym, a z niewidomym księdzem w szczególności. Oczywiście nie ukrywam ani mojej ślepoty, ani - tym bardziej - faktu, że jestem księdzem, ale staram się, żeby jedno i drugie przydawało się na coś w moim kontakcie z ludźmi, i żeby mnie od nich nie izolowało. Niewidomy, który ze ślepoty robi część swojego image, sam pcha się w szufladki stereotypów. Ksiądz, który chowa się za swoim urzędem, zamiast być znakiem obecności Pana Boga, często Go sobą zasłania. A jeśli Pan pyta o nieprzyjemne sytuacje, to zdarzyło się, że ktoś usiłował wykazać, że ponieważ jestem niewidomy, to sprawowane przeze mnie sakramenty są nieważne. Ot - są ludzie i ludziska. 
 
S.K. - Wiele widziałem i sporo wiem o ludzkich reakcjach na niepełnosprawność, zwłaszcza na ślepotę, ale żeby wątpić, że sakramenty mogą być nieważne z tego powodu... To trudno zrozumieć. 
 
R.H. - To kwestia nastawienia. A wracając do przygód, zdarzyło się kilka razy, że nowoczesna technika zostawiła mnie na przysłowiowym lodzie. Pewnego razu, kiedy sprawowałem mszę w latynoskiej wspólnocie pod Chicago, mój ówczesny notatnik brajlowski po prostu przestał działać. Była to jedna z pierwszych mszy, jakie sprawowałem po hiszpańsku, więc nie czułem się na tyle swobodnie, żeby improwizować, zwłaszcza w kluczowych momentach. Formułę przeistoczenia po prostu wyrecytowałem po polsku, a z resztą jakoś sobie poradziłem po hiszpańsku. A że awaria była dość poważna, musiałem sobie poradzić także następnego dnia, a prowadziłem wówczas dzień skupienia dla wspólnoty charyzmatycznej w Portwein w stanie Indiana (również po hiszpańsku). Na szczęście miałem na świeżo w pamięci notatki, które sobie na tę okazję przygotowałem. Wiem, że niektórzy właśnie z powodu ryzyka takich przygód wolą mieć wszystko na papierze, ale podróżując i na bieżąco przygotowując się do różnych spotkań nie wyobrażam sobie ciągnięcia ze sobą drukarki brajlowskiej. 
I taka mnie refleksja nachodzi, kiedy Panu o tym opowiadam: jeszcze dziesięć lat temu pewnie bym po prostu miał ze sobą tabliczkę i rysik, a teraz mi to nawet do głowy nie przychodzi (śmiech). 
 
S.K. - No proszę! Wszędzie mogą być niespodzianki, technika może zawieść, a mimo to trzeba sobie radzić. Gratuluję umiejętności pokonywania trudności. 
Jednak nie samą pracą żyje człowiek, nawet wówczas, gdy jest to praca duszpasterska. Jakie Ksiądz ma zainteresowania? Czym zajmuje się poza pracą? 
 
R.H. Zainteresowania nie odbiegają daleko od tego, co robię na co dzień. Ponieważ moim podstawowym narzędziem pracy jest komputer, siłą rzeczy muszę być na bieżąco w zagadnieniach z dziedziny informatyki stosowanej. Nie jestem fachowcem, ale raczej praktykiem. Po drodze natknąłem się na komputery i inne urządzenia produkcji Apple, które okazały się dostępne dla niewidomych, bez konieczności wyposażania ich w specjalistyczne oprogramowanie. Tak zrodził się pomysł pisania o tym na łamach bloga (http://makowisko.sixdots.pl). Nagrywam również podcasty na ten temat. Współpracuję z czasopismem i portalem "Tyfloświat", a także z "Tyflopodcastem". A że świat się na komputerach nie kończy, to wspomnę jeszcze o muzyce: słucham jej chętnie w różnych gatunkach, ale jazz i soul mają tu specjalne prawa. 
 
S.K. - Co Ksiądz chciałby powiedzieć młodym niewidomym, którzy rozważają możliwość pójścia do seminarium duchownego? 
 
R.H. Nie naciągnie mnie Pan na jakąś zgrabną, zachęcającą zachętę. Powołanie jest czymś bardzo indywidualnym i nie ma tu znaczenia, czy ktoś widzi, czy nie. Równie dobrze mógłbym skierować kilka słów do blondynów rozważających możliwość wstąpienia do seminarium, albo do młodych ludzi, noszących okulary i mających ten sam zamiar. 
 
S.K. - Cóż, się nie udało. Uśmiech. A jakimi przemyśleniami chciałby Ksiądz podzielić się z młodymi niewidomymi, którzy szukają swojej drogi życiowej? 
 
R.H. Najważniejsze, żeby nie zobojętnieć! I żeby nie żyć dla siebie. Żyjąc dla siebie, niezależnie od tego w jakim stanie - w małżeństwie czy w celibacie - nie znajdziesz szczęścia. Żeby być szczęśliwym, musisz kochać i być kochany, a to zawsze zakłada, że żyjesz dla kogoś. 
 
S.K. - Jakie cechy osobowości ułatwiają niewidomym realizowanie celów życiowych, a jakie utrudniają to zadanie? 
 
R.H. To pytanie do socjologa chyba? Z mojego doświadczenia wynika, że nie widząc, łatwo mi filtrować świat przez moje doznania i dążenia. Prawdziwym wyzwaniem jest słuchanie ludzi, których mam wokół siebie, żebym mógł normalnie się z nimi komunikować. Cechy, o które Pan pyta, zależą zawsze od celu, jaki sobie stawiamy, a te które są wspólne, jak wytrwałość, determinacja, inwencja albo odwaga, nie dotyczą tylko niewidomych, ale potrzebne są każdemu, kto do czegoś dąży. Podobnie rzecz się ma z tym, co utrudnia osiąganie życiowych celów, ale tu wymienię jednak pewną postawę: przekonanie o tym, że moja ślepota upoważnia mnie do przedstawiania roszczeń wobec otoczenia. Otóż nie upoważnia. 
 
S.K. - Czy modlitwa, pobożność, praktyki religijne mają w życiu niewidomych podobne znaczenie, jak w przypadku pozostałych ludzi? 
 
R.H. Modlitwa, pobożność i praktyki religijne nie mają w życiu niewidomych żadnego znaczenia, jeśli nie biorą się z wiary. A jeśli pyta Pan o wiarę w życiu niewidomych, to wydaje mi się, że jesteśmy tu uprzywilejowani, bo to my najlepiej wiemy, na czym ona polega. Proszę się nie dziwić: wiara jest zaufaniem, chodzeniem za rękę z Jezusem. Ktoś, kto widzi, często potyka się o swoją samodzielność i z trudem uznaje, że nie wszystko od niego zależy. W tym sensie życie osoby niewidomej kształtuje w niej postawę zaufania, bo dla nas chodzenie z kimś, komu się ufa, jest czymś naturalnym. Ale oczywiście jest to pewna zdolność, z której można skorzystać lub nie, tak jak sama wiara jest aktem wolnej i nieprzymuszonej odpowiedzi na miłość Boga do nas. 
 
S.K. - Dziękuję Księdzu za bardzo interesującą rozmowę. Księdza przemyślenia i wypowiedzi mają charakter rehabilitacyjny i religijny. Myślę, że każdy z nas znajdzie w nich coś, co go zainteresuje, pobudzi do myślenia, zaowocuje wnioskami, które ułatwią rozumienie siebie i innych ludzi. Dziękuję za wszystko, co Ksiądz nam powiedział. 
Stanisław Kotowski 
 
 aaa 
 5. ORGANIZACYJNE, PRAWNE, PRAKTYCZNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY 
 
aaa 
5.1. Jarosław Duda: potrzebna zmiana systemu orzecznictwa o niepełnosprawności 
 
Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2013-01-29 
 
Zdefiniowanie na nowo pojęcia "dziecka niepełnosprawnego" oraz "stopnia niepełnosprawności", a także ujednolicenie systemu orzecznictwa o niepełnosprawności - to niektóre ze zmian proponowane przez wiceministra pracy Jarosława Dudę. 
Jak przekonywał we wtorek (29 stycznia) na posiedzeniu senackiej Komisji Rodziny i Polityki Społecznej wiceminister pracy i polityki społecznej oraz pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych Jarosław Duda, obecny system nie jest efektywny, ponieważ niektóre osoby pobierają wiele świadczeń na podstawie różnych systemów orzeczniczych. - Wprowadza to wielką dezorganizację, dlatego system powinien zostać ujednolicony - stwierdził Duda. Zaproponował wprowadzenie jednego organu orzekającego w ramach różnych systemów - rentowych i pozarentowych. Obecnie inne organy orzekają o niepełnosprawności lub jej stopniu, a inne - o prawie do ulg i świadczeń (np. renty). 
Wśród zmian w orzecznictwie pozarentowym, które przedstawił wicedyrektor Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych Krzysztof Kosiński, znalazły się m.in.: redefiniowanie stopni niepełnosprawności, zmiana formy funkcjonowania oraz zmniejszenie liczby zespołów orzekających. Reforma miałaby też objąć zmiany w orzekaniu o niepełnosprawności dzieci (m.in. zmianę definicji i podwyższenie wieku z obecnych 16 do 18 lat). 
Jak dodał wiceminister zdrowia Igor Radziewicz-Winnicki, należałoby w orzecznictwie w większym stopniu opierać się na kryteriach międzynarodowej klasyfikacji funkcjonalnej ICF (polegającej na tym, że orzeka się na podstawie kryterium sprawności, czyli zdolności do wykonywania pracy, a nie przeszkód w jej wykonywaniu). 
Grażyna Kaplińska z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podkreśliła potrzebę powiązania wszystkich systemów orzekania w celu lepszego przepływu informacji i dokumentacji medycznej. Jej zdaniem ułatwiałoby to pracę lekarzy orzekających, którzy poza wynikiem jednorazowego badania mieliby do dyspozycji także historię chorób pacjenta. 
Przewodniczący komisji Mieczysław Augustyn (PO) zaproponował zmianę nazewnictwa w systemie orzekania o niepełnosprawności: zamiast orzekania o niezdolności do pracy, którą uznał za stygmatyzującą, zasugerował orzekanie o stopniu sprawności. 
Obecnie o niepełnosprawności orzekają powiatowe zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności - jako pierwsza instancja oraz wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako druga instancja. Postępowanie orzecznicze, służące ustaleniu niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, co do zasady jest zespołowe (orzeka zespół) i dwuinstancyjne. Natomiast postępowanie dotyczące ulg i uprawnień jest jednoosobowe (orzeka lekarz) i jednoinstancyjne (nie przysługuje odwołanie do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności). 
Obecnie - jak poinformował Duda - orzeczeniem o niepełnosprawności legitymuje się blisko 2 mln osób. 
 
 aaa 
5.2. Mają być jasne reguły dla inwalidztwa 
Katarzyna Wójcik, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-02-06 
 
Jak donosi Rzeczpospolita, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej chce uprościć system orzekania o niepełnosprawności. Na ostatnim posiedzeniu Senackiej Komisji Rodziny i Polityki Społecznej poinformowało, w jakim kierunku pójdą zmiany. 
- Powinno być jedno orzecznictwo do różnych celów - mówi Jarosław Duda, pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych. Dodaje, że obecnie funkcjonuje aż sześć systemów orzekania o niepełnosprawności. 
- Od lat czekamy na tę zmianę. Często na potrzeby orzeczeń wydawanych przez różne komisje trzeba przedstawić inne dokumenty. Kolejki do lekarzy specjalistów są tak długie, że zanim się je uzyska, często tracą ważność inne - mówi Paweł Kubicki, rzecznik uczniów niepełnosprawnych. 
Trudności z terminowym uzyskaniem orzeczenia potęgują niedorzeczne terminy. Wniosek o ponowne wydanie orzeczenia o niepełnosprawności lub jej stopniu można złożyć najwcześniej 30 dni przed upływem ważności poprzedniego. - Postępowanie się przedłuża, co często powoduje niemożność korzystania z przysługujących świadczeń - wskazuje prof. Irena Lipowicz, rzecznik praw obywatelskich. 
Według Jarosława Dudy potrzebna jest też zmiana formy organizacyjno-prawnej zespołów ds. orzekania, by zwiększyć nadzór merytoryczny. Niezbędne jest ponadto zmniejszenie liczby zespołów orzekających. 
Resort pracy planuje też zmienić definicję niepełnosprawności i jej stopni. 
- Chcemy, by bardziej opisywała sferę funkcjonalną osoby. Chcemy szerzej uwzględnić kwestie związane z opieką nad osobą niepełnosprawną i pomocą dla niej oraz instrumenty wsparcia. W tej chwili definicje nie w pełni odnoszą się do tych elementów - mówi Kosiński. 
Definicja niepełnosprawności ma być bliższa wymogom konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych. 
Zgodnie z konwencją, niepełnosprawność wynika z interakcji między osobami z dysfunkcjami a barierami wynikającymi z postaw ludzkich i środowiskowych, które utrudniają tym osobom udział w życiu społeczeństwa na zasadzie równości z innymi. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 5 lutego 2013 r. 
 
 aaa 
5.3. Duda: potrzeba zmian w systemie orzecznictwa o niepełnosprawności 
Beata Rędziak 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2013-01-31 
 
Zbudowanie jednego systemu orzecznictwa o niepełnosprawności, ale z przeznaczeniem do różnych celów - to główny kierunek zmian rekomendowanych przez pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych w wydawaniu orzeczeń o niepełnosprawności w Polsce. 
 
Jarosław Duda na posiedzeniu senackiej Komisji Rodziny i Polityki Społecznej, dotyczącym systemu orzecznictwa o niepełnosprawności oraz potrzebnych kierunkach zmian, podkreślił, że obecnie w Polsce istnieje sześć systemów orzeczniczych. 
- Od lat wiemy, że taki system nie jest efektywny, gdyż są osoby, które mają nawet po trzy orzeczenia wydane z różnych miejsc. Rekomendacja jest jednoznaczna - system powinien być ujednolicony. To będzie bardzo trudne, co nie oznacza, że nie mamy do tego dążyć - mówił pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych. 
- W tej chwili trwają już rozmowy z ZUS o przekazaniu mu orzecznictwa do celów zatrudnieniowych - dodał. 
Należy pamiętać, że istotą obowiązującego systemu jest orzekanie o stopniu niepełnosprawności do celów pozarentowych oraz ustalenie jej stopnia w celu uzyskania świadczeń, np. renty. 
 
Minister Duda rekomenduje sześć propozycji zmian w systemie orzecznictwa: 
zachowanie dotychczasowego modelu orzekania pod względem kryteriów, czyli naruszenia sprawności organizmu i pełnienia ról społecznych, redefinicja dziecka z niepełnosprawnością oraz podniesienie granicy wieku orzekania dzieci z 16 do 18 lat i redefinicja stopni niepełnosprawności z uwzględnieniem starzejącego się społeczeństwa. 
 
Według ministra potrzebna jest także zmiana formy organizacyjno-prawnej zespołów ds. orzekania, by zwiększyć funkcjonalność nadzoru merytorycznego, oraz rezygnacja z instytucji przekładania orzeczeń organów rentowych na orzeczenia o niepełnosprawności i zmniejszenie liczby zespołów orzekających. 
- W tej chwili w systemie orzeczniczym o stopniu niepełnosprawności mamy 298 powiatowych zespołów ds. orzekania oraz 16 wojewódzkich. W 2012 r. liczba wniosków o wydanie orzeczenia dla osób poniżej 16 r. ż. wyniosła 111 tys., a powyżej tego wieku - ponad 727 tys. Obserwujemy stały wzrost składanych wniosków i wydawanych orzeczeń, np. w 2012 r. w stosunku do roku 2011 był on 5-procentowy. System eksmoon wskazuje na 2 mln 300 tys. osób, którym wydano orzeczenia - mówił Krzysztof Kosiński, wicedyrektor Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych. 
Zaznaczył on, że w minionym roku orzecznictwo kosztowało 94 mln zł, a wpływ na zwiększoną liczbę wniosków mają przede wszystkim zmiany prawne w obszarze uzyskiwania świadczeń rodzinnych, głównie zasiłku pielęgnacyjnego. 
Z kolei Wojciech Skiba, prezes PFRON, podkreślił, że w 2012 r. aż o 13 proc. zwiększyła się także liczba wniosków o wyższy stopień niepełnosprawności - ze stopnia lekkiego na umiarkowany. 
- Różnica w wyższym dofinansowaniu z SODiR dla pracownika ze stopniem umiarkowanym wpływa na presję w zespołach, by wydawały orzeczenia o umiarkowanym, a nie lekkim stopniu - mówił Skiba. 
Podkreślił, że usprawnienie systemu orzekania jest podstawowe i pierwotne przed ustaleniem systemu innych form wsparcia osób z niepełnosprawnością. 
Na znaczenie definicji samej niepełnosprawności oraz orzekania o niej na podstawie międzynarodowej klasyfikacji WHO-ICF zwrócił uwagę Igor Radziewicz-Winnicki, wiceminister zdrowia. 
- Według tej klasyfikacji podstawą do orzekania jest sprawność człowieka, a nie jednostki medyczne. W naszym kraju też czeka nas zmiana tej filozofii - mówił. Ministerstwo Zdrowia popiera konieczność zmian w systemie orzeczniczym, ale stopniowych i powolnych. - Nie chcemy rewolucji - deklarował wiceminister. 
 
Właściwe definicje 
 
Orzekanie o niepełnosprawności, zarówno w ZUS, jak i w KRUS, oparte jest właśnie na ICF - ocenie funkcjonalnej kondycji człowieka, co podkreślili Grażyna Kaplińska z departamentu orzecznictwa ZUS oraz Jan Kopczyk, naczelny lekarz KRUS. 
W zeszłym roku ZUS wydał 900 tys. orzeczeń do celów rentowych, a KRUS - 170 tys. - W latach 2005-2010 liczba orzeczeń wydawanych przez KRUS spadła o 20 proc. - zwrócił uwagę senator Mieczysław Augustyn, przewodniczący Komisji Rodziny i Polityki Społecznej. 
Senator zastanawiał się, sugerując się oceną niektórych organizacji, czy orzekanie o zdolności bądź niezdolności do pracy nie jest stygmatyzujące dla osoby, która podlega tej ocenie, choć jak sam zauważył, chodzi o samo nazewnictwo i właściwą definicję, a nie zasadnicze cele. 
Podczas posiedzenia Komisji pojawił się także wątek umiejscowienia systemu orzeczniczego. Senator Jan Michalski sugerował, że powinno być to biuro pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych. 
- Na pewno system powinien zostać ujednolicony; trudno powiedzieć mi dziś, gdzie powinien się znaleźć, ale na pewno nie będziemy uchylali się od tych obowiązków, jeśli będzie taka potrzeba - mówił minister Duda. 
Senator Augustyn podkreślił, że jest to początek prac nad systemem. 
- To spotkanie jest pewnym wydarzeniem, bo próbowałem ustalić, kiedy ostatnio rozmawiano na ten temat, i nie było łatwo. Widać dziś, że jesteśmy zdolni myśleć nie tylko resortowo i to spotkanie żadną miarą nie może być uważane za koniec. Chcieliśmy przybliżyć się do diagnozy sytuacji, zobaczyć ją także od strony praktyków, a teraz najważniejsze, by był ciąg dalszy. 
Senator obiecał monitorowanie tej sprawy i zapewnił, że Komisja będzie uczestniczyła w procesie zmian. Wydaje się, że nikt z obecnych nie miał wątpliwości, że są one konieczne i muszą zmierzać w rekomendowanym kierunku ujednolicenia i przejrzystości zasad wydawania orzeczeń o niepełnosprawności. 

aaa 
5.4. Kiedy te zmiany 
Weredyk 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
W dniu 31 stycznia 2013 r. odbyła się konferencja, zorganizowana przez biuro prof. Ireny Lipowicz - Rzecznika Praw Obywatelskich. Zainteresowanych odsyłam do wystąpień konferencyjnych zamieszczonych pod linkiem: 
http://bankier.tv/rpo-rynek-pracy-dla-osob-z-niepelnosprawnosciami-12528.html 
Z materiałów konferencyjnych "Najważniejsze wyzwania po ratyfikacji przez Polskę Konwencji ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych" jednoznacznie wynika, że niepełnosprawni nie są przez polskie regulacje prawne traktowani podmiotowo. Spróbuję wybiórczo odnieść się do sytuacji osób niewidomych, choć ich sytuacja zawodowa, a raczej jej brak dotyka ogół osób niepełnosprawnych. 
Kłopot zaczyna się już na poziomie orzecznictwa. Bo co to znaczy niepełnosprawny? Czym jest niepełnosprawność? Orzecznictwo koncentruje się na ustaleniu poziomu utraty zdolności do pracy a nie na pozostałym potencjale, który winien stanowić punkt wyjścia do ustalenia zabiegów rehabilitacyjnych i pomocy technicznej. I tak, taśmowo wymagane zaświadczenia od lekarza okulisty mają regulować pomoc świadczoną pacjentom przez poradnie rehabilitacyjne zatrudniające specjalistów z różnych dziedzin. Zdolność do pracy badają lekarze, ale kryteria oceny bywają intuicyjne, nieadekwatne do tego, co proponuje Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych zalecająca odejście od medycznego modelu niepełnosprawności na rzecz modelu społecznego. Model taki zakłada indywidualne podejście do podmiotu i wykorzystanie jego zdolności, aktywności i mobilności. Po drugie, to nie urzędowo potwierdzone deficyty, ale odkryte możliwości, muszą stanowić główną treść orzeczenia. Takie traktowanie niepełnosprawności pozwala na bardzo indywidualne podejście, zmniejsza arbitralność orzeczeń i ich oderwanie od realnej sytuacji niepełnosprawnego. Czyli orzeczenie - niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji - w przypadku wielu schorzeń - w tym braku wzroku jest wysoce mylące i aspołeczne. 
W podejściu do zatrudnienia preferowana i nagradzana jest bierność, a podejmowanie pracy przez niepełnosprawnych to ogromne ryzyko materialne i społeczne. Wprawdzie istnieje wsparcie niepełnosprawnych na rynku pracy, lecz jest luźno związane z ich realną sytuacją. Środki kierowane są nie tam gdzie trzeba. Wszelkiego rodzaju kursy i szkolenia są organizowane na zasadzie zatrudniania wolnych wykładowców, a nie potrzeb zmiennego rynku pracy. Miejscem pracy niepełnosprawnych powinien być otwarty rynek pracy. Epoka rynku chronionego teoretycznie skończyła się, choć ZPCh mają się nadal dobrze. System dofinansowania do zatrudnienia osób niepełnosprawnych (czyli środki kierowane do pracodawców) należy zastąpić systemem, który będzie kompensował zwiększone koszty funkcjonowania. Od lat postuluje się, żeby większe środki trafiły bezpośrednio do osoby niepełnosprawnej. To pozwalałoby jej pokonać bariery komunikacyjne czy swobodnie korzystać z asystentów, a w przypadku niewidomych z lektorów i sprzętu. 
Napisano i udowodniono ponad wszelką wątpliwość, że praca daje satysfakcję, pozwala się realizować, decyduje o statusie ekonomicznym i społecznym. Ale, paradoksalnie, dla niepełnosprawnych jest powodem do zmartwień. Zamiast stabilizować i poprawiać ich sytuację może tę sytuację całkowicie zmienić - na gorsze. 
Orzecznictwo o niepełnosprawności ściśle powiązane jest z systemem wsparcia zatrudnienia i z systemem rentowym. Prawo stawia osoby niepełnosprawne w wielu dwuznacznych i kuriozalnych sytuacjach, bowiem są one karane za aktywność - nagradzane za bierność. Zachęca się je do podejmowania zatrudnienia, chociaż w wielu przypadkach pociąga to za sobą "karę" w postaci zmiany orzeczenia, i utraty uprawnień rentowych. Łatwo jest więc zrozumieć, dlaczego poziom aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych w Polsce jest jednym z najniższych w UE. Inną, niemniej dolegliwą karą jest zmniejszenie, albo całkowity brak dofinansowania do sprzętu rehabilitacyjnego osobom pracującym. Barierą stają się wyższe dochody sięgające ponad niski pułap tych urzędowo przyjętych. Pomoc techniczno-rehabilitacyjną traktuje się jako pomoc socjalną dla rodzin ubogich i dysfunkcjonalnych, choć to są różne sfery ingerencji państwa. 
Aktualnie obowiązujące rozwiązania opierają się m.in. na założeniu, że osoba niepełnosprawna im jest bardziej aktywna, im więcej podejmuje wyzwań, tym mniejsze należy jej się wsparcie. Wręcz osobliwe założenie. To przecież aktywność powoduje większe koszty. Osoba niepełnosprawna musi zwykle więcej zapłacić za dojazd do pracy niż osoba sprawna i więcej niż... niepełnosprawny, który nie pracuje i siedzi w domu "na rencie". Ponadto w sytuacjach zawodowych potrzebna jest zwiększona pomoc techniczna typu urządzenia, lektor... Tego typu sytuacje trzeba uwzględnić budując system pomocy w zatrudnieniu i system rentowy. Aleksander Waszkielewicz, prezes Fundacji Instytut Rozwoju Regionalnego, proponuje dwie formy świadczenia rentowego: 
- po pierwsze stałą rentę z tytułu niepełnosprawności, która kompensowałaby zwiększone koszty funkcjonowania osoby niepełnosprawnej, 
- po drugie rentę wspierającą pracę, np. w sytuacji zatrudnienia na część etatu. Taka propozycja to nic innego jak proste wyrównanie szans osób niepełnosprawnych. 
Tymczasem krzątanina wokół uprawnień osób niepełnosprawnych ma charakter poprawek kosmetycznych podczas, gdy konieczna jest gruntowna przebudowa systemu, który jest dysfunkcyjny i restrykcyjny. Aktualnie dominuje podejście paternalistyczne (w złym sensie rodzicielskie) Niepełnosprawnego traktuje się jak dziecko - nie jest podmiotem skierowanych do niego regulacji ale przedmiotem czy raczej osobą ubezwłasnowolnioną za którą, ale nie z którą się myśli i decyduje. 
W trakcie konferencji Rzecznik Praw Obywatelskich przyznała, że świadoma jest swoich ograniczeń: jej wystąpienia i aktywność nie wystarczają, żeby skutecznie zainicjować działania innych decyzyjnych podmiotów. Dlatego potrzebne jest wsparcie informacyjne (każdy kolejny indywidualny przypadek, to dla RPO argument za potrzebą zmiany). Znakomitym i sprawdzonym wyjściem byłby lobbing na rzecz Rządowego Programu, który określiłby priorytety i perspektywę czasową zmiany. A jeśli już nie lobbing, to przynajmniej opisy niemożności, złej woli i działań absurdalnych i nielogicznych. Choćby kilka przykładów: nielogiczne interpretacje związane z odliczeniem od dochodu kwoty na przewodnika, udział niewidomych w konkursach na etaty w organach samorządowych, ale jedynie na marginalne stanowiska, bariery wiekowe w dostępie do dofinansowania sprzętu specjalistycznego, wsparcie pieniężne protezowania jednego korektora słuchowego, ważne dla głuchoniewidomych, ograniczona wiekiem dostępność do bezpłatnych badań przesiewowych. Takich przykładów można mnożyć wiele i sytuacji nie zmienią miodopłynne deklaracje i drobne gesty na rzecz niepełnosprawnych. 
 
 aaa 
5.5. Eksperci o niepełnosprawnych na otwartym rynku pracy 
 
Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2013-01-31 
 
Niepełnosprawni mogą i powinni pracować na otwartym rynku pracy, przyznają jednak, że obecnie obowiązujący system zniechęca do tego - twierdzą zgodnie eksperci. 
W czwartek (31 stycznia) w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich odbyła się konferencja o prawach osób z niepełnosprawnościami na rynku pracy w świetle ratyfikowanej przez Polskę we wrześniu zeszłego roku Konwencji ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych. 
RPO Irena Lipowicz przekonywała, że nie będzie można mówić o pełnym przestrzeganiu praw osób niepełnosprawnych, dopóki nie dokonamy przełomu, jeśli chodzi o ich sytuację na rynku pracy. 
- Nie chodzi o zmuszanie do pracy, ale jest duża grupa osób z niepełnosprawnościami, które - dzięki wysiłkowi rodziców i opiekunów - są doskonale przygotowane do podjęcia zatrudnienia - mówiła Lipowicz. 
Jak pokazują statystyki, 10 proc. Polaków w wieku produkcyjnym posiada orzeczenie o niepełnosprawności, a tylko 22,3 proc. z nich znalazło pracę. Jedną z przyczyn bierności zawodowej jest niedostosowanie rynku pracy do ich potrzeb. 
W opinii Lipowicz osoby z niepełnosprawnościami powinny być zatrudniane nie tylko w zakładach pracy chronionej, ale przede wszystkim na otwartym rynku pracy. Być może wymaga to zmiany systemu dofinansowywania ich miejsc pracy tak, aby dotacje nie trafiały do pracodawców, ale do niepełnosprawnych pracowników. 
W opinii Małgorzaty Radziszewskiej z Polskiego Forum Osób Niepełnosprawnych obecnie obowiązujący system orzekania o niepełnosprawności i przyznawania świadczeń demotywuje do podjęcia pracy. 
Jak mówiła, choć ma orzeczenie, że jest trwale niezdolna do pracy i samodzielnej egzystencji, od wielu lat pracuje, samodzielnie się utrzymuje, spłaca kredyt. Jednak gdy jej stan zdrowia pogorszył się na tyle, że nie mogła pracować, odmówiono jej świadczenia z tytułu niezdolności do pracy, argumentując, że była niezdolna do pracy od urodzenia, a jej niepełnosprawność nie była następstwem pracy. Tak więc - jak podkreślała - bardziej opłacałoby jej się nie pracować w ogóle. 
Poprawa sytuacji osób z niepełnosprawnościami na rynku pracy jest jedną z rekomendacji zawartych w opracowaniu RPO "Najważniejsze wyzwania po ratyfikacji przez Polskę Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych". Wśród nich znalazło się też m.in. ponowne zdefiniowanie pojęcia niepełnosprawności, które koncentrowałoby się na możliwościach, a nie na dysfunkcjach i ograniczeniach. O niepełnosprawności orzekałby wówczas zespół składający się nie tylko z lekarzy, ale także ze specjalistów z dziedzin właściwych dla rodzaju niepełnosprawności i problemów danej osoby. 
Wymagałoby to gruntownej przebudowy systemu wsparcia i świadczeń dla osób niepełnosprawnych. 
 
 aaa 
5.6. Gdy pogoda przeszkadza w dotarciu do pracy 
Beata Rędziak 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2013-01-29 
 
Trudne warunki atmosferyczne, np. obfite opady śniegu, silny mróz czy wiatr, są nierzadko sporym utrudnieniem w dotarciu na czas do pracy - szczególnie dla osób z dysfunkcją narządu ruchu. Czy w takich sytuacjach chroni je prawo pracy? 
 
- Poruszam się na wózku od 20 lat, mieszkam na Pradze, to nie jest dzielnica dobrze przystosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnością, np. chodniki bardzo często są nieodśnieżone. Teraz poruszam się samochodem służbowym i jest mi trochę łatwiej, ale mam znajomego, który na wózku przemieszcza się z ul. Ząbkowskiej do Szpitala Praskiego, nie ma łatwo - mówi Eugeniusz Błaszczak. 
- Miałem takie sytuacje, że spóźniałem się do pracy z powodu pogody, albo chociażby z zatłoczonego tramwaju, do którego na wózku nie można już wejść i trzeba czekać na następny, musimy tłumaczyć się w takich sytuacjach jak każdy inny - dodaje. 
- Przepisy prawa pracy i przepisów wykonawczych dotyczą pracowników i pracodawców. Stąd trudne warunki atmosferyczne, niezależne od pracodawcy, nie wpływają usprawiedliwiająco na nieobecność w pracy. Oznacza to, że pracownik powinien usprawiedliwić swoją nieobecność, np. skorzystać z urlopu wypoczynkowego z kodeksu pracy, urlopu wypoczynkowego z ustawy czy urlopu bezpłatnego. Możliwe jest też ustalenie indywidualne pracownika z pracodawcą, np. odpracowanie dnia nieobecności w pracy z powodu trudnych warunków atmosferycznych w ustalonym innym terminie okresu rozliczeniowego, jeżeli pracownik ma zgodę lekarza na pracę w godzinach nadliczbowych - wyjaśnia Maria Kacprzak-Rawa, rzecznik prasowy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Warszawie. 
Błaszczak zgadza się, że dużo zależy od wyrozumiałości pracodawcy w takich sytuacjach i umowy z nim, by np. spóźnienie odpracować w innym czasie. 
- Myślę, że dobrze by było, gdyby pracodawca podczas rozmowy kwalifikacyjnej pytał przyszłego pracownika z niepełnosprawnością o jego warunki dojazdu do pracy, o to, jaką trasę musi pokonać, jakie przeszkody może napotkać - sugeruje. 
 
Droga do przebrnięcia 
 
Na pytanie zadane na naszym portalu w sondzie: "Co robisz, gdy spadnie duża ilość śniegu i nie jesteś w stanie dotrzeć do pracy?" aż 66 proc. respondentów (na 484 osoby biorące udział w sondzie) odpowiedziało, że zaciska zęby i brnie przez śnieg do pracy, 12 proc. bierze urlop na żądanie. 7 proc. w takiej sytuacji korzysta z pomocy rodziny i przyjaciół. 
- Gdy dojeżdżałem do pracy z bardzo daleka - pracowałem wtedy w spółdzielni i były naprawdę trudne warunki, w latach 90-tych, kiedy była powódź, umawiałem się z pracodawcą i spałem w pracy - wspomina. 
Nawet w sytuacji klęski żywiołowej przepisy nie regulują kwestii spóźnień czy też nieprzybycia do pracy z powodu trudnych warunków pogodowych. - Zgodnie z kodeksem pracy, wynagrodzenie od pracodawcy jest należne pracownikowi za pracę wykonaną. Owszem, możliwe jest korzystanie z urlopów lub odpracowania czasu nieobecności w pracy. Hipotetycznie możliwe jest też uregulowanie tych kwestii w oddzielnej ustawie, jeżeli rządzący tak zdecydują - mówi Kacprzak-Rawa. 
- Dużo mówi się o barierach, ale największą barierą jest bajzel i bałagan w tym państwie - psie odchody na chodnikach, nieodśnieżone chodniki, reklamy i słupy wyrastające na środku chodnika, nieobcinane gałęzie drzew, samochody zaparkowane na chodnikach - wylicza jednym tchem Kornel Chmiel, niewidomy masażysta ze Śląska. 
- Faktem jest, że jak sypie śnieg, nie jest łatwo, wychodzę do pracy bardzo wcześnie, bo o piątej, więc własnymi nogami toruję ścieżki w świeżym śniegu, ale nie spóźniam się nigdy, pacjenci czekają - mówi. 
 
 aaa 
5.7. Nauczyciele: integracja w szkole nie ma sensu 
Magdalena Warchala 
 
Źródło: http://katowice.gazeta.pl 
 Data opublikowania: 2013-02-21 

Ponad połowa ankietowanych nauczycieli stwierdziła, że integracja w szkole się nie sprawdza . 
Najwyższa Izba Kontroli sprawdziła warunki, w jakich kształcą się niepełnosprawni uczniowie, i wytknęła szkołom zaniedbania. Przy okazji prawie połowa ankietowanych nauczycieli przyznała, że miejsce niepełnosprawnych uczniów jest w szkołach specjalnych, a integracja nie ma sensu. 
NIK skontrolowała 40 szkół specjalnych i integracyjnych w kraju. W naszym regionie odwiedziła Chorzów, sprawdzając, w jakich warunkach kształcą się uczniowie dwóch tutejszych placówek. Gabrieli Waleczek, dyrektorce Zespołu Szkół Integracyjnych, wytknęła m. in. , że ta nie zapewniła uczniom i rodzicom pomocy psychologicznej, a Zdzisławowi Witkowskiemu, dyrektorowi SP nr 12 z Oddziałami Integracyjnymi - że nie zorganizował dzieciom niezbędnych zajęć z logopedą. 
W obu przypadkach przyczyną były braki kadrowe. Jedna z wicedyrektorek wyjaśnia, że praca z niepełnosprawnymi uczniami jest ciężka, a zarobki mało atrakcyjne, dlatego o dobrych specjalistów, którzy byliby zainteresowani wykonywaniem takich obowiązków, jest trudno. 
 
Edukacja specjalna nie jest gorsza 
 
 Do przekonania, że praca z uczniami niepełnosprawnymi to niewdzięczne zadanie, przyznali się wprost także sami nauczyciele w ankietach, o których wypełnienie poprosiła ich NIK. Wyniki są smutne. Spośród 1, 8 tys. przepytanych, aż 47 proc. stwierdziło, że miejsce uczniów z niepełnosprawnościami jest w szkołach specjalnych, zaś edukację integracyjną poparło zaledwie 17 proc. nauczycieli. 
Co czwarty ze zwolenników integracji zaznaczył jednak, że jest ona odpowiednia tylko dla dzieci niepełnosprawnych ruchowo. Jedynie kilkanaście proc. widzi sens w dopuszczaniu do nauki ze sprawnymi rówieśnikami uczniów niedosłyszących i niedowidzących, a tylko 2 proc. jest przekonanych, że na integracji skorzystają wszyscy uczniowie, niezależnie od rodzaju niepełnosprawności. Takie opinie wydają się tym bardziej szokujące, że wygłaszają je nauczyciele szkół specjalnych i integracyjnych. Przecież właśnie oni powinni mieć dla niepełnosprawnych dzieci najwięcej serca i protestować przeciwko ich izolowaniu od reszty społeczeństwa. 
Nauczycielka Zespołu Szkół Specjalnych nr 5 w Dąbrowie Górniczej wyjaśnia mi, że tak właśnie jest, a wyniki ankiety tylko potwierdzają, że nauczyciele troszczą się o uczniów. Podkreśla, że klasa integracyjna nie jest wyjściem dla każdego. Dla przykładu wiele dzieci autystycznych może nie odnaleźć się w towarzystwie pełnosprawnych rówieśników, którzy na przerwach są ruchliwi i głośni. Ceniący spokój i przewidywalne sytuacje autycy mogą się ich po prostu bać. 
Z kolei dzieci upośledzone intelektualnie, które mają duże problemy z nauką, też mogą czuć się w grupie integracyjnej wyobcowane, gorsze. - Promując edukację integracyjną, sugeruje się często, że ta specjalna jest gorsza. Wielu rodziców w to wierzy i na siłę próbuje posłać swoje dziecko do szkoły integracyjnej, nawet jeśli dla niego to mniej korzystne wyjście - mówi nauczycielka. 
Jej zdaniem to zaklinanie rzeczywistości. - Tak jak niektórzy rodzice dzieci pełnosprawnych zaspokajają swoje ambicje, posyłając dziecko do najlepszego liceum w mieście, tak czasem rodzice dzieci upośledzonych chcą swojego syna czy córkę za wszelką cenę widzieć w szkole integracyjnej, a nie specjalnej - mówi. 
 
"Z dziećmi na wózkach inwalidzkich nie ma problemu 
 
Inni nauczyciele też twierdzą, że jeśli nie do końca popierają edukację integracyjną, to tylko ze względu na dobro uczniów. Nauczycielka SP nr 51 z Oddziałami Integracyjnymi w Katowicach tłumaczy, że w klasie integracyjnej uczy się zwykle około 20 uczniów, z czego maksymalnie pięcioro jest niepełnosprawnych. Jeśli to dzieci na wózkach inwalidzkich, nie ma problemu. Ale jeżeli do klasy trafią osoby z niepełnosprawnością intelektualną, bywa rozmaicie. - Miałam kiedyś w klasie chłopca, którego nie sposób było opanować. Był nadpobudliwy, chodził po sali, zaczepiał kolegów, nie reagował na polecenia. Zdarzało mu się być agresywnym. To nie jego wina i nie chcę odmawiać mu prawa do nauki. Ale swoim zachowaniem zakłócał naukę innym dzieciom i to one w tej sytuacji były pokrzywdzone - mówi nauczycielka. 
Trudno nie przyznać racji argumentowi, że klasy integracyjne nie są dla wszystkich. Jednak, zgodnie z prawem, mogą się w nich uczyć przecież tylko te dzieci, które dzięki dodatkowemu wsparciu i stawianiu im mniej wyśrubowanych wymagań mają szansę przy pełnosprawnych kolegach lepiej się rozwijać. Chodzi nie tylko o naukę, ale też o nawiązywanie zwykłych relacji społecznych i przyjaźni. 
Bo to, że dziś nadpobudliwe dziecko skażemy na szkołę specjalną, by nie przeszkadzało kolegom, odbije się rykoszetem za kilkanaście lat. Nadpobudliwy chłopiec, już jako dorosły mężczyzna, będzie musiał zmierzyć się wówczas z rzeczywistością i kontaktować się z pełnosprawnymi na co dzień, np. w sklepie, kawiarni czy w urzędzie. Jak sobie z tym poradzi? Czy wówczas też zostanie wyproszony jako niewygodny klient? 
 
 aaa 
5.8. Ubezpieczenie nie dla każdego 
Beata Rędziak 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2013-02-21 
 
Nasza czytelniczka zastanawia się, czy brak możliwości wykupienia ubezpieczenia na życie przez osobę z niepełnosprawnością nie jest przejawem dyskryminacji. Do tych refleksji skłoniło ją - rzecz jasna - samo życie. 
- Kilka miesięcy temu postanowiłam się ubezpieczyć, oczywiście pełno ofert, ciągłe telefony od przeróżnych firm proponujących mi cały pakiet ubezpieczeń - do momentu, aż mówię, że jestem niepełnosprawna. Wtedy niektórzy agenci ubezpieczeniowi mówią, że nie mogę być ubezpieczona, bo mają taki zapis w regulaminie - ubezpieczamy wszystkich, z wyjątkiem niepełnosprawnych, inni nadal twierdzą, że nie ma przeszkód, ale centrala wniosek odrzuca - mówi Katarzyna Kwiatkowska ze Szczecina. 
Jej niepełnosprawność jest wynikiem wypadku samochodowego, który miał miejsce w 2000 r. Doświadcza problemów z ruchem, jednak porusza się samodzielnie. W efekcie wypadku ma też kłopoty ze słuchem i wzrokiem, ale wszystko to nie stanowi zagrożenia dla jej życia. 
Katarzyna Kwiatkowska odwiedziła cztery firmy ubezpieczeniowe. 
- W Polisa Życie jest zapis, że nie ubezpieczają niepełnosprawnych. W Axa i Allianz, gdy pracownicy otrzymali informację, że jestem niepełnosprawna, została mi przedstawiona oferta specjalna - podobno lepsza, choć składka była większa, a kwota ubezpieczenia - niższa. Wprawdzie zawierała jakieś dodatkowe formy ubezpieczenia, ale one były mi zbędne i niezwiązane z moimi oczekiwaniami - mówi. 
Gdy upierała się, że chce ubezpieczenie, które proponowano jej zanim powiedziała, że jest osobą z niepełnosprawnością, musiała wypełnić ankietę. 
 
Jedna procedura? 
 
Beata Wójcik, dyrektor Departamentu Komunikacji Korporacyjnej Grupa Allianz Polska, twierdzi, że co do zasady procedura ubezpieczenia przebiega tak samo w przypadku każdej osoby. - Ten, kto chce się ubezpieczyć, wypełnia ankietę medyczną, w której podaje informacje o swoim stanie zdrowia i przebytych chorobach. Gdy na podstawie uzyskanych informacji ryzyko dla danej osoby odbiega od standardowego, Allianz może skierować ją na dodatkowe badania lekarskie. Na podstawie danych o stanie zdrowia Allianz przedstawia klientowi ofertę, może zmodyfikować standardową ofertę wyłączając np. niektóre ryzyka, a w przypadku znacznego ryzyka - odmówić ubezpieczenia. Przy czym trzeba podkreślić, że kryterium jest tu stan zdrowia i związane z tym ryzyko, a nie sam fakt niepełnosprawności - odpowiada. 
Podobnie twierdzi Marta Pokutycka-Mądrala, dyrektor ds. komunikacji korporacyjnej ING Bank Śląski SA. 
- Osoba z niepełnosprawnością może ubezpieczyć się na życie, niemniej na ogół będzie temu towarzyszyła rozmowa z naszym przedstawicielem na temat potrzeb klienta oraz konieczność wypełnienia ankiety medycznej, na podstawie której Towarzystwo dokona oceny ryzyka ubezpieczeniowego. Takie działania prowadzimy względem wszystkich naszych klientów - konkluduje. 
 
Kluczowe ryzyko ubezpieczeniowe 
 
Ryzyko ubezpieczeniowe klientów może być bardzo zróżnicowane. - Jeżeli niepełnosprawność wynika z ograniczeń ruchowych, np. braku kończyny, to w ubezpieczeniu na życie nie ma wyłączeń odpowiedzialności w stosunku do takich osób. Jeżeli jednak niepełnosprawność jest skutkiem choroby, np. nowotworowej, to w zależności od tego, kiedy została zdiagnozowana oraz jakiego typu choroby dotyczy, wyłączenia odpowiedzialności mogą się pojawić - przyznaje Joanna Majer-Skorupka, zastępca rzecznika prasowego ING Bank Śląski SA. 
Według przedstawicielki PZU kluczem do ubezpieczenia na życie jest ogólny stan zdrowia ubezpieczonego, który zależy także od stopnia niepełnosprawności - jej rodzaju, przyczyny, wynikających z niej powikłań, sposobu leczenia, zdolności do samodzielnego wykonywania podstawowych funkcji życiowych lub społecznych. 
- Stan zdrowia każdej osoby, która chciałaby się ubezpieczyć na życie, jest oceniany przez specjalistów PZU indywidualnie, niezależnie od tego, czy mamy do czynienia z osobą niepełnosprawną czy nie. Można powiedzieć bardzo ogólnie, że większość rodzajów niepełnosprawności pozwala ubezpieczyć się na życie. Stopień niepełnosprawności i jej negatywny wpływ na stan zdrowia przekładają się najczęściej na podwyższenie składki. Rzadko jednak stopień niepełnosprawności zupełnie nie pozwala się ubezpieczyć - mówi Agnieszka Rosa z Zespołu PR PZU SA/PZU ŻYCIE SA. 
 
Niezdolność niezdolności nierówna 
 
Katarzyna Kwiatkowska zgadza się, że istotne są pytania ubezpieczyciela o stan zdrowia, ale już nie bardzo rozumie, dlaczego jest pytana o orzeczenie o zdolności lub niezdolności do pracy czy też stopień niepełnosprawności. - Ktoś powie, że jest to związane ze zdrowiem. Jest to prawdą, ale czy nie jest prawdą, że np. seks z wieloma partnerami zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania na AIDS, a niezdolność do stosunku płciowego - może być objawem choroby; zbyt częste opalanie się, zwłaszcza przez naturalne blondynki, może być przyczyną raka skóry, a unikanie słońca - niezdolność do opalania - wynikać może z problemów skórnych, symptomów poważnej choroby; mieszkanie w niebezpiecznej dzielnicy to większe ryzyko napaści, a mieszkanie w domu pilnie strzeżonym na osiedlu zamkniętym - może wynikać z niezdolności do nawiązywania kontaktów społecznych, może zaburzeń psychicznych. Jednak nigdzie nie było pytań o te kwestie, bo to byłoby naruszenie prywatności - argumentuje Kwiatkowska. 
- Czy to znaczy, że osoba niepełnosprawna nie ma prywatności, musząc przyznać, że jest niezdolna? - pyta. 
Dużo łatwiej, jak wskazuje doświadczenie Katarzyny Kwiatkowskiej, jest osobie z niepełnosprawnością ubezpieczyć się na wypadek śmierci. Tu nie napotkała żadnych trudności. - Dlaczego ubezpieczyciele zakładają, że osoba niepełnosprawna umrze następnego dnia? - zastanawia się. 
Ewa Kiziewicz z Biura Rzecznika Ubezpieczonych zgadza się, że sytuacja przedstawiona przez naszą czytelniczkę jest naganna z etycznego punktu widzenia. Wyjaśnia jednak, że w przypadku ubezpieczeń dobrowolnych przepisy nie nakładają na zakład ubezpieczeń obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia. - Ta sfera stosunków zobowiązaniowych podlega wyrażonej w art. 353 (1) k.c. zasadzie swobody umów, zgodnie z którą strony zawierające umowę mogą dowolnie ją ukształtować, byleby jej postanowienia były zgodne z prawem. Istnieje także swoboda wyboru strony umowy, o ile tylko wybór ten nie jest oparty na płci, rasie, pochodzeniu etnicznym lub narodowości. 
Nie są mi znane ogólne warunki umów, które zawierałyby postanowienia zakazujące objęcia ubezpieczeniem osób niepełnosprawnych, co nie wyklucza jednak funkcjonowania takowych - w takim przypadku z pewnością wskazane byłoby szczegółowe przeanalizowanie warunków tego ubezpieczenia - mówi Kiziewicz. 
 
 aaa 
5.9. Klucz dostępności 
Beata Rędziak 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 Data opublikowania: 2013-02-07 
 
 Toalety publiczne dla osób z niepełnosprawnością - temat powszechny, oczywisty i potrzebny, jednak wciąż abstrakcyjny. To ciągle przykład na to, że sprawy oczywiste oczywistymi nie są. Dlaczego? 
Przyczyn jest wiele - jak zawsze, gdy trzeba szukać ich w mentalności poszczególnych ludzi, a ta bywa bardzo różnorodna i bogata. Ale i przepisy, które mają tworzyć standardy dostosowań toalet do potrzeb osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności, są bardzo ogólne i pozwalają na własne interpretacje. Te zaś potrafią zaskoczyć. 
- Toalety to delikatny temat - i może nie najczęstszy, ale doświadczenia naszych klientów i podawane przez nich przykłady dostosowań - czy też ich braku - są podobne - mówi Ewa Szymczuk z Centrum Integracja w Warszawie. 
Sama pamięta, jak portier w jednej z prywatnych warszawskich przychodni twierdził, że nie może być zamka w toalecie dla osób z niepełnosprawnością, bo gdyby takiej osobie coś się stało, to należy się do niej natychmiast dostać. Upierał się także, że jest taki zapis w prawie. Jak więc z tym dyskutować? Takiego zapisu ustawowego - jak i wielu innych, na które powołuje się wiele osób - nie ma. 
- Tak naprawdę nie ma szczegółowych przepisów na temat dostosowań toalet do potrzeb osób z niepełnosprawnością. Rozporządzenie ministra infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, reguluje podstawowe kwestie, np. to, że w toalecie należy zapewnić przestrzeń manewrową o wymiarach 1,5 x 1,5 m, stosować drzwi bez progów czy odpowiednie poręcze. Jednak rozporządzenie nie reguluje zasad rozmieszczania elementów wyposażenia toalety - mówi Kamil Kowalski, projektant dostępności, autor publikacji "Projektowanie bez barier - wytyczne" oraz "Planowanie dostępności - prawo w praktyce", wydanych przez Stowarzyszenie Przyjaciół 
Integracji. - Trzeba spełnić szereg wymagań dodatkowych oprócz dość ogólnych przepisów rozporządzenia - dodaje. A to wymaga wiedzy praktycznej i doświadczenia. 
 
Wózkiem do... magazynu 
 
Informacje można pozyskać od samych osób z niepełnosprawnością, które przykładów dobrych i złych dostosowań znają wiele. Zjawiskiem wymienianym przez wszystkich rozmówców bez wyjątku jest tworzenie w toaletach dla osób z niepełnosprawnością magazynów - na środki czystości, wózki itp. 
W jednej z nowosądeckich restauracji toaletę dla osób z niepełnosprawnością przysposobiono na szatnię. - W hotelu na Mazurach jest duża, dostosowana toaleta, do której może wjechać nawet osoba na wózku elektrycznym, ale osoby sprzątające mają tam swój magazyn. 
To się zdarza tylko w Polsce, na każdym kroku muszę myśleć, czy jest toaleta. Mam wrażenie, że z tego powodu nie widać osób niepełnosprawnych na ulicach - mówi poruszający się na wózku Eugeniusz Błaszczak. 
Zupełnie inne podejście do tego tematu ma Beata Wachowiak-Zwara, pełnomocnik prezydenta Gdyni ds. osób niepełnosprawnych. 
- Gdyby osoby z niepełnosprawnością wychodziły na ulice, może tych miejsc byłoby więcej. Z własnego doświadczenia wiem, że w Gdyni spokojnie można wybrać się spacer - mówi pełnomocnik, sama poruszająca się na wózku. - Ważne jest, żeby same osoby z niepełnosprawnością wpływały na mentalność osób np. sprzątających, by nie robiły magazynów w toaletach dla osób z niepełnosprawnością. Ale te muszą je widywać. 
- W parkach są toalety, ale rzadko kiedy dostosowane, czyli szersze, tak by można wjechać do nich wózkiem, albo stoją tak, że krawężnik przeszkadza do nich podjechać - mówi Błaszczak. 
Dużo podróżuje po świecie, za przykład jeśli chodzi o dostępność toalet podaje Finlandię, Szwecję czy chociażby Czechy. - Ale już na przejściu granicznym pomiędzy Polską i Czechami jest toaleta, ale po klucz trzeba iść do pani dyżurującej. Dlaczego mam się tłumaczyć, że chcę skorzystać z toalety? W Polsce myślą inaczej - sam sobie odpowiada Błaszczak. 
Podkreśla, że w czasie eliminacji do mistrzostw świata w Finlandii był w ośrodku wraz z wieloma osobami niepełnosprawnymi z całego świata i nie było żadnego problemu z dostosowaniem pokoi czy łazienek. 
- Tam wszystko jest przemyślane od samego początku i to widać - podsumowuje. 
 
Chociaż dwa schodki 
 
Trochę gorzej z tym przemyślanym działaniem jest w Polsce. 
- Na stacji metra Centrum w Warszawie toaleta dla osób z niepełnosprawnością była zamknięta na klucz, który znajdował się u pani dyżurującej w toalecie ogólnodostępnej, ale do niej trzeba było dostać się po dwóch czy trzech schodkach - mówi Dominik Rymer, poruszający się na wózku. 
 
To już się zmieniło. 
 
- Na dwóch stacjach metra w Centrum i przy ul. Świętokrzyskiej, tam, gdzie zamykanie toalet było konieczne, gdyż teren nie był objęty monitoringiem i zdarzały się dewastacje, toalety zostały wyposażone w przycisk przywoławczy - wyjaśnia Anna Bartoń z warszawskiego metra. - Od stacji metra Ratusz do Młocin, z wyjątkiem Starych Bielan, toalety nie są zamykane na klucz, gdyż są nowsze i teren objęty jest monitoringiem. Z dwudziestu jeden stacji metra toaleta jest na dwudziestu, nie ma jej tylko na stacji Racławicka, a na stacji Imielin toaleta nie jest dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnością - mówi Bartoń. 
- Często też różnie bywa z samym dostosowaniem toalet, np. muszla klozetowa jest na podwyższeniu, które nie pozwala podjechać do niej na wózku, co uniemożliwia osobom słabszym skorzystanie z niej. Często też dostosowania nie spełniają potrzeb osób z różnymi niepełnosprawnościami, np. poręcze przy toalecie są robione z myślą tylko o osobach poruszających się o kulach. Osobom na wózkach już trudno jest z nich skorzystać. Bardzo często lustro jest zamontowane za wysoko albo przycisk alarmowy jest nieosiągalny - mówi Rymer. 
Przyznaje, że za granicą jest zupełnie inny poziom dostosowania toalet, zgodny z zasadami projektowania uniwersalnego, co pozwala wszystkim na swobodne korzystanie z urządzeń sanitarnych. 
 
Kluczowa sprawa 
 
- Najbardziej korzystne rozwiązanie dostosowania toalet widziałem w Sztokholmie, gdzie nie było w ogóle zamka w drzwiach, ale specjalna klamka, która blokowała się od środka. Poręcze przy muszli klozetowej były rozkładane na specjalnych wspornikach, dzięki czemu były stabilne i długie, co ułatwia przesiadanie się z wózka. Do muszli można było podjechać z obu stron - mówi Kamil Kowalski. 
Do listy absurdów dołącza jeszcze za wysoko zamontowane włączniki światła, mechanizmy na monety czy też spłuczki uruchamiane nogą - co jest w sposób, wydawałoby się, oczywisty niemożliwe dla osoby siedzącej na wózku. Częstą przeszkodą bywa też zbyt ciasna toaleta, niedająca osobie na wózku możliwości manewru. 
Mechanizmy do wrzucania monet są też dużym utrudnieniem dla osób z dysfunkcją wzroku. 
- Trzeba szukać tego miejsca, gdzie należy wrzucić monetę, po omacku. Choć samo trafienie do łazienki jest chyba najczęściej jeszcze większym problemem - mówi niewidomy Krzysztof Wostal. 
Zauważa, że w pociągach utrudnieniem jest brak standaryzacji - przyciski znajdują się w różnych miejscach. 
 
Ograniczony dostęp 
 
- Ten nieszczęsny klucz, który znajduje się w innym miejscu, jest problemem, za granicą wszystkie toalety są otwarte - mówi Paweł Karpiński, poruszający się na wózku. - Z absurdów niewytłumaczalnych pamiętam, że w Rosji w jednej łazience były dwie muszle klozetowe - dodaje. 
Toaleta w Pizza Hut na pl. Bankowym w Warszawie też jest zamknięta na klucz. 
- Dzielimy toaletę z innym lokalem i obawiamy się, że będzie niszczona, dlatego jest zamknięta. Obserwujemy naszych gości i widzimy, że są osoby niepełnosprawne i otwieramy toaletę, gdy ktoś chce skorzystać - mówi pracownica restauracji. 
Twierdzi z całą pewnością, że zawsze osoby te są z asystentem, który prosi o klucz i toaleta jest wtedy otwierana. Nie widzi także problemu, by skorzystała z toalety osoba, która jest w niewidoczny sposób niepełnosprawna, według niej nikt jej nie będzie legitymował. 
Nie wiadomo co w sytuacji, gdy ktoś musi natychmiast udać się do toalety, do czego zmuszają niektóre schorzenia, i nie może pozwolić sobie na dodatkowy czas, by pójść po klucz i czekać, aż toaleta zostanie otworzona. 
- W naszej przychodni mamy kilka toalet, jedna jest wyłącznie dla osób z niepełnosprawnością, nie mamy sygnałów, by coś nie działało. Pracuje u nas osoba niewidoma, korzysta z tej toalety i wszystko jest w porządku. Toalety nie są zamykane na klucz - mówi Justyna Muszyńska z prywatnej warszawskiej przychodni medycznej. 
 
Mam prawo do toalety! 
 
Ewa Szymczuk podkreśla, że często panuje powszechne przekonanie, że jak toaleta jest szczególnego przeznaczenia, to musi być zamknięta na klucz, oraz że dostosowanie toalety oznacza możliwość skorzystania z niej tylko przez osoby na wózkach, zapomina się zaś o innych rodzajach niepełnosprawności. 
- Widziałam też toalety dla osób niepełnosprawnych z oznaczeniem, że są dla kobiet. Co ma zrobić w takiej sytuacji mężczyzna? - pyta Szymczuk. 
Zdarza się też tak, że dostosowane toalety w lokalach - owszem - są, ale i tak aby się do nich dostać, trzeba zejść schodami w dół lub wejść nimi na górę. Zwraca na to uwagę także Jan Zieliński, pełnomocnik ds. osób niepełnosprawnych w Śląskim Urzędzie Marszałkowskim. 
- Największym problemem jest chyba wciąż dostępność samych budynków. Choć w Katowicach na pewno za mało jest toalet dostępnych dla osób niepełnosprawnych, ich liczba nie jest adekwatna do potrzeb i na pewno jeszcze czeka nas tutaj praca - mówi. 
 
Pierwsze pozwy 
 
O bardzo ciekawej sprawie poinformowała Helsińska Fundacja Praw Człowieka - w 2011 r. Józef Głuchowski pozwał dwa warszawskie oddziały banków o naruszenie jego dóbr osobistych przez nieudostępnienie toalety. Podczas wizyty w banku musiał on skorzystać z toalety, udał się więc do pomieszczeń, które pierwotnie służyły, zgodnie z jego wiedzą, za toalety. Okazało się jednak, że drzwi są zamknięte i oznaczone jako pomieszczenia gospodarcze. 
W ubiegłym roku Głuchowski zawarł ugodę z pozwanym bankiem PKO BP, który zobowiązał się do pisemnych przeprosin, wypłacenia zadośćuczynienia oraz udostępniania toalety klientom oddziału. 
Identyczne zobowiązania sąd nałożył na drugi pozwany bank, Pekao SA. W apelacji bank odniósł się do obowiązku udostępniania toalety klientom. W rozprawie apelacyjnej 23 stycznia br. przedstawiciel banku Pekao SA stwierdził, że zobowiązanie to jest abstrakcyjne i odnosi się do nieokreślonej grupy osób nazywanej "klientami banku", a procesy o ochronę dóbr osobistych dotyczą indywidualnej osoby i zobowiązania nałożone przez sąd na pozwanego też muszą być indywidualne. Sąd Apelacyjny zgodził się z tą argumentacją i zmienił wyrok w tym zakresie. 
Oby nie okazało się, że ten ciekawy casus jest jedyną drogą dla osób z niepełnosprawnością, które nie mogą korzystać z toalet w miejscach publicznych.= 
 
aaa 
5.10. Kłopot z emocjami 
Zuzanna Ratek 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Czytając rozważania o niewidomych i ich sytuacji społecznej, nie mogę pozbyć się wrażenia, że wyolbrzymiamy nasze znaczenie nadając mu wręcz mitologiczny sens, a zdarzenia z życia niewidomych ubarwiamy symboliczną nutą - ba, drugim a nawet trzecim dnem, nierozerwalnie związanym z uświadamianiem sobie stosunku do niewidomych, niezależnie czy zdarzenie ma wymiar odruchu czy jakiegoś spontanicznego przedsięwzięcia. 
W tekście poświęconym emocjom dr St. Kotowski odwołuje się do przykładu ze spektaklu granego przez niewidomych, gdy widz poruszony pięknie zagraną monodramą poświęconą rozważaniu nad samobójstwem, spieszy z pomocą niewidomej aktorce schodzącej z podwyższenia, obawiając się, że może się potknąć i spaść. St. Kotowski pisze: "Skądinąd wiem, że tę symboliczną górę udawało krzesło. Widz pomógł niewidomej aktorce zejść z tej "góry". Jakie emocje nim kierowały - pozytywne, czy negatywne? Chciał pomóc i pomógł, a więc reakcja pozytywna. Czy aby na pewno? Czy o to chodziło reżyserowi i aktorce?" 
Ani aktorce, ani reżyserowi nie chodziło o wywołanie takiej reakcji, zwykły odruch człowieka widzącego niewidomą na krześle. Zareagowałby podobnie zobaczywszy w tej sytuacji dziecko, kobietę na obcasikach. W rzeczywistym czy pozornym zagrożeniu nie zastanawia się nad emocjami, kto i w jaki sposób je wywołał. Zwykły ludzki refleks. I trudno się zgodzić z wnioskiem autora że "nawet te pozytywne reakcje mają swoje źródło w negatywnych emocjach, w lęku z powodu ciemności, ocenie ślepoty, w stereotypach osób niewidomych". Więcej tu freudyzmu niż życia. Nie sądzę, że podając rękę osobie, która się zachwiała, podpieram się podświadomym lękiem przed wózkiem inwalidzkim czy balkonikiem. 
Nie sądzę także, że my, niewidomi jesteśmy skazani na reprezentowanie, jak chce tego autor. Jeśli każdy niewidomy żebrak wzmacnia negatywny obraz niewidomego, a każdy niewidomy zachowujący się normalnie i naturalnie osłabia stereotyp, to gdzie tu przymus reprezentowania i bycia na cenzurowanym. Są żebracy z laskami i są inni niewidomi. Na jakiej podstawie twierdzi się, że postępowanie niewidomego nie-żebraka jest mniej skuteczne niż żebraka czy pijaka. 
Nie zgodzę się, iż zapraszanie decydentów, posłów, prezydentów na kolacje spożywane w zupełnych ciemnościach jest "odwoływaniem się do ich negatywnych emocji, a nie do pozytywnych". A na jakiej podstawie wysnuto takie twierdzenie i skąd wiadomo, że zaproszeni goście wynieśli negatywne emocje przekładające się na hojność i litość, bo brak wzroku to najgorsze kalectwo. Gdyby tak było, kraj utonąłby w imprezach z zawiązanymi oczyma lub w sesjach samorządowych przy zgaszonym świetle. Sądzę, że jest to zwykłe nadużycie, wmawianie organizatorom spotkania w ciemności, że tym sposobem uzyskają jakieś profity "że coś dadzą niewidomym, coś im załatwią, bo ich negatywne emocje zostaną przeorientowane na pozytywne uczucia, czyli na współczucie, na litość". Na podstawie jakich przesłanek autor twierdzi, że decydenci niczego nie zrozumieją - "i upewnią się jedynie w poglądach, że ślepota jest najgorszym kalectwem, że lepiej jest ręki, nogi i głowy nie mieć niż nie widzieć". Sądzę, że przeciwnie, decydenci jeśli nawet znajdą się w sztucznej sytuacji ciemności, posłuchają co niewidomi robią na rzecz środowiska i jak się wtapiają w społeczną przestrzeń, zobaczą niewidomych w konkretnych sytuacjach, to więcej wyniosą korzyści niż z naukowych dociekań o awersji do litości. 
I na koniec, autor nakreślił, czym są emocje dając propozycje normalnego (pojęcie bardzo pojemne) zachowania niewidomych. Niewidomi nie są monolitem, jednorodną masą i im prędzej zechcemy to zaakceptować, tym będzie mniej rozczarowań, tyflocentryzmu, a więcej marginesu dla zróżnicowanych, choć nie zawsze akceptowanych postaw. Nie mamy wpływu na sposób widzenia bliźnich. Zależy on od środowiska, wzorców wychowawczych, wartości preferowanych przez daną jednostkę. 
Po moim osiedlu chodzi dwóch namolnych żebraków, zaczepiających białymi laskami przechodniów. Nie mam na ich zachowanie wpływu, ponieważ wyrzucani przez miejską straż wracają jak bumerangi. Także chodzę po osiedlu z białą laseczką, korzystam ze sklepów, kosmetyczki czy klubu. Ja to ja, a oni to oni. I tylko mamy wspólny mianownik - niewidomi. 
 
 aaa 
5.11. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH 
Gdzie są niegdysiejsze śniegi? 
Jerzy Ogonowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
I znów postanowiłem trochę po starszemu powspominać, niezależnie od tego, że może to wywołać u poniektórych byłych wielce szanownych i szacownych działaczy opór i niechęć. Bo w końcu nigdy nic nie wiadomo, może znajdzie się chociaż kilku młodszych, którzy, szukając pracy i godnego życia w społeczeństwie, zainteresują się sprawą i spróbują chociaż niektóre pożyteczne elementy starego porządku wkomponować w najszczęśliwszy ustrój, w jakim przypadło nam żyć. Mnie już raczej pozostaje uznać, że trzeba więcej pokory i dystansu, tak wobec tych szanownych i szacownych, jak i moich własnych przekonań. Mimo to jednak, zanim opowiadania o dawnym "polskim modelu rehabilitacji" będziemy rozpoczynać od "był sobie raz...", powrócę na chwilę w tamte czasy, nie przyłączając się do chóru śpiewającego bezmyślnie, że teraz to jest dopiero frajda, a kiedyś to tylko Egri bikaver i same nieszczęścia. 
	Z tym winem Egri bikaver to zresztą już w ogóle niesamowita niesamowitość. I zastanawiam się, z jakich to sfer wywodzili się ci szczęśliwcy, bo mnie w tamtym ustroju na to wino stać było raczej rzadko. Było zbyt drogie na kieszeń i studenta, i późniejszego początkującego aktywnego zawodowo niewidomego. To zupełnie jak z tym wyplataniem koszyków, której to pracy w PRL-u nigdy nie udało mi się zobaczyć, za to od czasu do czasu jeszcze dziś się pojawia jako rzekomo bardzo popularne zajęcie wykonywane w Polsce Ludowej przez niewidomych. I tak oto wróciłem do właściwego tematu po krótkim zahaczeniu o niezłe skądinąd węgierskie czerwone wino. 
	Tzw. "polski model rehabilitacji" można ująć w dwóch hasłach: praca i uspołecznienie. Jeśli ktoś nie myślał zbytnio o pracy, to przy okazji różnych kursów (głównie pisma Braille'a i orientacji przestrzennej), przychodzili do niego różni agitatorzy, tłumaczyli, namawiali i zwykle się udawało. A jeśli ktoś nie był odpowiednio uspołeczniony, tj. nie uczestniczył w zebraniach, spotkaniach, wycieczkach itp., to też różni działacze do niego przychodzili, namawiali, przekonywali, a jak było trzeba - to i wyśmiali, i w końcu sale narad były wypełnione. Praca i społeczna działalność tworzyły szerokie możliwości kontaktów, chociaż głównie między samymi niewidomymi - to prawda. Było też w uspołecznieniu tego rodzaju wiele fasadowości, wartość społecznej działalności oceniana była przez PZN-owski establishment w oparciu o ilość odbytych zebrań, a brak zebrań oznaczał brak działalności. 
Potem "na naszych oczach" następował szybki upadek tego modelu. Zaczęto mówić o społecznej integracji, przy czym - co ciekawe - ów model integrowania się niewidomych między sobą jakoś mocno zapadł w świadomość społeczną. Stąd kiedy była o integracji mowa, to otoczenie rozumiało ją jako rozwój kontaktów między niewidomymi, a potem - między niepełnosprawnymi w ogóle na zasadzie "wiódł ślepy kulawego". Pojawiły się nawet takie zalecenia, żeby niewidomy jadący do sanatorium, zamiast domagać się przewodnika, "zintegrował" się z jakimś niepełnosprawnym ruchowo lub innym i razem odbywali kurację. 
I tak po roku 1989 ubiegłego wieku rozpoczęły się długie rozmowy, podczas których dopiero po pewnym czasie można było się zorientować, iż każda ze stron co innego rozumie przez społeczną integrację. Szczególnym przypadkiem była "walka" o powoływanie pełnomocników ds. osób niepełnosprawnych. W czasie narad niepełnosprawni, niejako automatycznie, traktowali powołanie takiego pełnomocnika jako działanie na ich rzecz i dla ich dobra. Hałas koło tego był na tyle duży, że przy okazji zagubiono gdzieś istotę sprawy i zapomniano, że pełnomocnik reprezentuje interesy mocodawcy, a nie petenta. Dlatego prawie nigdy nie udało się niczego załatwić niepełnosprawnym u pełnomocnika, bo on tylko mógł, jako kółko pośrednie (w mechanice zwane często kołem niepracującym), przekazać mocodawcy, co mu powiedziano i o co do niego występowano. A w ferworze walki o rozbudowę sieci pełnomocników skrzętnie omijano możliwość powołania rzecznika osób niepełnosprawnych, co - jak się wydaje - byłoby racjonalne. 
	Hasło pracy zostało dość szybko zastąpione hasłem "nie tylko praca", a uspołecznienie - egocentrycznym zwracaniem uwagi na siebie i "polubić siebie". Wprawdzie niewidomy jest tyle samo wart, jako człowiek, co inne "człowieki", ale trzeba do niego dopłacać człowiekowi pracodawcy, żeby był uprzejmy poudawać, że zatrudnia człowieka. Poza tym nawet widzący ludzie mają kłopoty ze znalezieniem pracy, a co dopiero człowiek niewidomy. Lepiej więc powalczyć o przywileje pracownicze, a nie o samą pracę. Najważniejsze, żeby praca była krótsza, żeby więcej było urlopów, a że samej pracy nie ma, to już inna sprawa, jedno z drugim nie ma nic wspólnego. Nie jest ważne, czy niepełnosprawny pracuje, byle pracodawca na tym zarobił. No i stanowisko musi być przystosowane, bo inaczej kontrola może się przyczepić. 
"Et pursi muove" (A jednak się kręci), jak podobno na łożu śmierci rzekł Galileusz. Bo co jakiś czas dowiaduję się, że gdzieś ktoś z niewidomych pracuje, prowadzi jakąś działalność gospodarczą, zajmuje się tłumaczeniami itp. Niewątpliwie minęły czasy hurtowego zatrudniania w spółdzielniach inwalidzkich i niewidomych. Zatrudnienie odbywa się raczej detalicznie, trzeba się dobrze napracować, żeby znaleźć pracę. 
Zawsze byłem przeciwny licznym zebraniom, toteż ówcześni działacze, a obecni szanowni i szacowni często uznawali mnie za jednostkę mało wartościową. Za to chętnie włączałem się w indywidualną pomoc poszczególnym niewidomym i trzeba to przyznać, z bardzo różnym skutkiem. Pamiętam, że w spółdzielni pracy, w których pracowałem, została zatrudniona osoba również na stanowisko tłumacza, ale nie dawała sobie rady, mimo że cały personel starał się jej pomóc. Była też osoba, która miała dobre warunki pracy jako nauczyciel, ale wybrała się na kurs rehabilitacyjny, bo tak wolała. Była też i taka, która wybrała się najpierw na wczasy, kiedy miała się zgłosić do pracy. No i obie możliwość pracy straciły. 
I dziś właśnie stoję przed kolejnym zadaniem - chcę pomóc młodej osobie, ale zastanawiam się, jak to zrobić. Trudno przecież polecić jej uczestnictwo w kursach makijażu i reportażu w egipskich ciemnościach, bo z tego nic nie wyniknie. Na pewno mogę polecić rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej, ale skutek realny pojawia się po latach, a teraz przy kryzysie - może nawet po długich latach. Jednak warunkiem jest chęć takiej osoby zmierzenia się z innymi na bardzo konkurencyjnym rynku. Mając do dyspozycji internet, może się sprawdzić idealnie, bo nikt nie musi wiedzieć, że jest niewidoma. Ja mam pewną ilość takich klientów, którzy po latach zadziwiają się, że brak mi wzroku, wcześniej nic o tym nie wiedzieli. Cóż, może się uda. Mogę też zaproponować udział w szkoleniach tłumaczy, bo jestem ich organizatorem na Dolnym Śląsku, które odbywają się dla widzących, przy pełnym świetle i dobrej obsadzie fachowej. Za to trzeba jednak płacić, bo i sala, i wykładowcy kosztują, a tylko my, organizatorzy mamy zapał jako wolontariusze. 
Tak więc życzę sobie powodzenia. I oczywiście tej osobie, którą będę chciał przez tunel ze światełkiem przeprowadzić. 

aaa 
 6. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE 
 
aaa 
6.1. RPO apeluje ws. opóźnień w wydaniu ponownego orzeczenia Beata Rędziak 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2013-02-15 
 
Przedłużający się czas oczekiwania na ponowne wydanie orzeczenia o niepełnosprawności oraz refundacja przez PFRON składek na ubezpieczenie społeczne niepełnosprawnym przedsiębiorcom - to tematy wystąpienia rzecznika praw obywatelskich do ministra pracy i polityki społecznej. 
Do rzecznika praw obywatelskich wpłynęło wiele skarg osób z niepełnosprawnością dotyczących tych dwóch obszarów. Określony w rozporządzeniu termin na ponowne wydanie orzeczenia o niepełnosprawności lub jej stopniu nie jest dotrzymywany; niejednokrotnie przedłuża się poza ustalony w kodeksie postępowania administracyjnego czas jednego miesiąca. Wniosek o ponowne wydanie orzeczenia można złożyć najwcześniej na 30 dni przed upływem ważności poprzedniego orzeczenia. 
RPO zwraca uwagę, że taki stan rzeczy powoduje często przerwy w otrzymywaniu świadczeń (rehabilitacyjnych, rodzinnych, komunikacyjnych), przysługujących z tytułu posiadania orzeczenia o niepełnosprawności. 
"Dla przykładu wskażę sprawę skierowanej do mnie skargi rodziny niepełnosprawnego dziecka, dla której zasiłek pielęgnacyjny był istotnym składnikiem domowego budżetu. Zasiłek został wspomnianej rodzinie przyznany na czas określony - na okres ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności dziecka. W sytuacji, gdy kolejne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zapadło po blisko dwóch miesiącach od utraty ważności poprzedniego (a walor ostateczności uzyskało po upływie dwóch miesięcy), mimo iż niepełnosprawność dziecka trwała nadal, rodzina zmuszona była pokryć braki spowodowane nieuzyskiwaniem zasiłku pielęgnacyjnego pożyczkami" - pisze prof. Irena Lipowicz. 
Przepisy rozporządzenia w sprawie orzekania o niepełnosprawności budzą wątpliwości rzecznik odnośnie ich konstytucyjności. Nie dają one podstawy do modyfikacji procedury wydawania orzeczeń, którą jest ustanowienie terminu na złożenie wniosku o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności - zaznacza. 
Wątpliwości RPO budzą też regulacje o sposobie powoływania członków zespołów ds. orzekania oraz terminy i sposób zaskarżenia orzeczeń wydawanych przez powiatowe zespoły. 
 
Naruszenie praw 
 
Prof. Irena Lipowicz zwraca także uwagę na element formularza wniosku o refundację składek, jaki osoba niepełnosprawna wykonująca działalność gospodarczą składa w Funduszu (Wn-U-G). Chodzi o konieczność wpisania liczby dni prowadzenia działalności gospodarczej i posiadania orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. W formularzu znajduje się wyjaśnienie, że oznacza to liczbę dni, w których wnioskodawca posiadał ważne orzeczenie potwierdzające niepełnosprawność. Takie zapisy naruszają, według rzecznika, prawa osób z niepełnosprawnością. 
"Przy interpretacji przepisów dotyczących refundacji składek na ubezpieczenie społeczne zaprezentowanej przez pełnomocnika rządu (a stosowanej przez Fundusz) osoba, której niepełnosprawność została potwierdzona odpowiednim orzeczeniem, nie otrzymuje refundacji za okres, w którym istniała niepełnosprawność, a jedynym powodem jej nieuzyskania jest zwłoka w wydaniu orzeczenia przez odpowiednie organy" - pisze RPO. Według niego refundacja winna przysługiwać za okres trwania niepełnosprawności potwierdzonej orzeczeniem - nie powinna być natomiast uzależniona od daty wydania orzeczenia, na którą osoba niepełnosprawna nie ma żadnego wpływu. 
 
 aaa 
6.2. Emeryt rozlicza dodatkowy dochód 
Monika Pogroszewska, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-02-14 
 
Samodzielne zeznanie muszą złożyć ci, którzy poza świadczeniem z ZUS mają np. zarobki z pracy lub korzystają z ulg - czytamy w Rzeczpospolitej. 
Osoby pobierające emeryturę lub rentę powinny do końca lutego otrzymać z ZUS druk PIT-40A, czyli roczne obliczenie podatku przez organ rentowy. Jeśli poza tymi świadczeniami nie miały w 2012 r. żadnych innych dochodów, nie muszą już nic robić. ZUS rozlicza je z urzędu. Inaczej będzie jednak, gdy emeryt miał też inne zarobki. Wówczas będzie zobowiązany albo złożyć zeznanie, w którym wykaże ten dodatkowy dochód, albo ująć w zeznaniu zarówno emeryturę, jak i dodatkowy dochód. W takim wypadku wszystko zależy od rodzaju dodatkowych zarobków. 
Osoby, które poza świadczeniami z ZUS miały dochody z pracy, z umowy-zlecenia lub o dzieło albo z innych źródeł (np. nagrody czy odszkodowania), powinny złożyć zeznanie na druku PIT-37. Od sumy przychodów z różnych źródeł należy obliczyć łączny podatek. 
Samodzielnego rozliczenia należy dokonać do 30 kwietnia roku następującego po roku, za który składa się deklarację - przypomina Litwińska. 
PIT-37 powinny złożyć również te osoby, które chcą skorzystać z preferencji podatkowych, np. odliczyć od dochodu dokonane w 2012 r. darowizny, skorzystać z ulgi na Internet lub rehabilitacyjnej. Samodzielne zeznanie powinni złożyć również ci, którzy chcą odliczyć od podatku ulgę rodzinną. 
Emeryt lub rencista, który otrzymał od ZUS PIT-40A, może również skorzystać z rozliczenia na preferencyjnych warunkach, wspólnie z małżonkiem lub samotnie wychowywanym dzieckiem. W takiej sytuacji musi złożyć zeznanie do 30 kwietnia 2012 r. 
To samo dotyczy osób, które chcą przekazać 1 proc. podatku wybranej organizacji pożytku publicznego. Nie można tego zrobić za pośrednictwem ZUS. Na podstawie PIT-40A należy złożyć samodzielnie zeznanie. 
Niejednokrotnie konieczne będzie też złożenie innych formularzy, w zależności od rodzaju uzyskanych zarobków. Ci, którzy mieli dochody z działalności gospodarczej opodatkowanej według skali (stawki 18 i 32 proc. ), muszą rozliczyć się na druku PIT-36. W wypadku działalności opodatkowanej stawką liniową składa się PIT-36L. Z kolei osoby, które sprzedały w 2012 r. nieruchomość (np. mieszkanie lub działkę), muszą też złożyć do końca kwietnia PIT-39 (jeśli kupili ją po 1 stycznia 2009 r. ) lub PIT-36 (jeśli nabyli ją po 1 stycznia 2007 r. ). 
Sprzedaż nieruchomości nabytych przed końcem 2006 r. nie wymaga rozliczenia, ponieważ upłynęło już pięć lat od ich nabycia. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 12 lutego 2013 r. 
 
 aaa 
6.3. Waloryzacja emerytur i rent o 4 proc. 
les, pm 
 
Źródło: wyborcza.biz/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-02-12 
 
Już od marca emeryci, renciści, osoby na świadczeniach emerytalnych czy pomostówkach dostaną średnio 71 zł podwyżki. Najbiedniejsi mogą liczyć na 32 zł więcej. 
Podwyżka związana jest z coroczną marcową waloryzacją. Obejmie ona aż 10 mln Polaków, którzy co miesiąc dostają emerytury, renty czy świadczenia przedemerytalne z ZUS (np. górnicy, pielęgniarki, nauczyciele), KRUS (rolnicy), Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA (emerytowani funkcjonariusze policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Biura Ochrony Rządu, strażacy), Wojskowego Biura Emerytalnego MON (emerytowani żołnierze) i Biura Emerytalnego Służby Więziennej (pracownicy więziennictwa). 
 
Obecnie najniższe renty i emerytury, a także najniższe renty rodzinne i renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz renty rolnicze wynoszą 799,18 zł brutto. Po podwyżce o 4 proc. wzrosną o 31,96 zł do 831,14 zł brutto. 
Średnie świadczenie wypłacane emerytom i rencistom wzrośnie z 1777 zł brutto do 1848,08 zł brutto (czyli o 71,08 zł). 
Więcej w www.wyborcza.biz z 12 lutego 2013 r. 
 
 aaa 
6.4. Data powstania dysfunkcji warunkuje pomoc 
Michalina Topolewska, oprac.: AJ 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-01-25) 
 
Osoba legitymująca się aktualnym orzeczeniem o niepełnosprawności, które nie wskazuje, od kiedy występuje u niej uszczerbek na zdrowiu, może odwołać się do wojewódzkiego zespołu lub przedstawić wcześniejszy dokument, jeżeli dotyczy tej samej dysfunkcji - czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej. 
Zgodnie z art. 16 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobom, które spełniają określone warunki. 
Przepisy umożliwiają też uzyskanie zasiłku niepełnosprawnemu, który ma więcej niż 16 lat i dokument określający umiarkowany stopień niepełnosprawności, pod warunkiem że powstała ona, zanim osoba skończyła 21 lat. 
Aby zweryfikować, czy spełniony jest ten ostatni warunek, gminy sprawdzają datę znajdującą się na orzeczeniu wystawionym przez powiatowy zespół. Mają jednak problem, gdy osoba dołącza do niego dokument, na którym nie ma wskazanej konkretnej daty lub znajduje się zapis, że nie można jej określić. W takich przypadkach starający się o pomoc może podjąć próbę doprecyzowania orzeczenia i odwołać się od tej decyzji do wojewódzkiego zespołu ustalającego niepełnosprawność. 
Z kolei w opinii Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, w przypadku gdy w aktach sprawy znajdują się poprzednie orzeczenia lub takie, które potwierdzają, że dysfunkcja powstała przed ukończeniem 21 lat i aktualne orzeczenie dotyczy tej samej niepełnosprawności, może to w indywidualnej sprawie stanowić podstawę do przyjęcia, że spełniony został warunek niezbędny do uzyskania zasiłku. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 22 stycznia 2013 r. 
 
aaa 
6.5. KRUS: I renta, i praca 
Beata Rędziak 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2013-01-22 
 
Osoby uprawnione do okresowej renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy mogą podejmować w czasie jej pobierania działalność, która podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, jak zatrudnienie czy inna praca zarobkowa. Jednocześnie nie utracą prawa do renty. 
Reguluje to od 1 stycznia br. nowelizacja ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 z późn. zm.) wprowadzona ustawą z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 6 czerwca 2012 r. poz. 637). 
Trzeba jednak pamiętać, że gdy rencista KRUS będzie wykonywał pracę i pobierał rentę okresową, może ona ulec zmniejszeniu lub zawieszeniu (część uzupełniająca tej renty). Gdy przychody rencisty przekroczą 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia (od 1.12.2012 r. do 28.02.2013 r. - 2457,20 zł), a nie przekroczą kwoty stanowiącej 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (od 1.12.2012 r. do 28.02.2013 r. - 4563,30 zł), część uzupełniająca renty zostanie zmniejszona o kwotę przekroczenia przychodu, ale nie więcej niż o 528 zł - czyli maksymalną kwotę zmniejszenia. 
Jeśli dochód rencisty przekroczy kwotę 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, zawieszeniu ulegnie część uzupełniająca renty z KRUS z tytułu niezdolności do pracy. W przypadku, gdy przychody nie przekraczają kwoty 2457,20 zł, okresowa renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy nie ulega zmniejszeniu ani zawieszeniu. 
KRUS informuje, że te osoby, które przed 1 stycznia 2013 r. miały wstrzymaną wypłatę okresowej renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy ze względu na podjęcie działalności podlegającej ubezpieczeniu społecznemu, powinny zwrócić się do właściwego oddziału regionalnego lub placówki terenowej KRUS z wnioskiem o podjęcie wypłaty świadczenia rentowego. Do wniosku powinny dołączyć zaświadczenie o wysokości osiąganych przychodów. 
Więcej informacji: www.krus.gov.pl 
 
aaa 
6.6. Zanim senior dostanie pieniądze, wypełnia podanie i czeka 
Zygmunt Łobejko, oprac.: AJ 
 
Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-01-25 
 
 Tylko wybrane grupy pracowników mają prawo do emerytury obliczanej na nowych zasadach. To sam zainteresowany składa wniosek o świadczenie - czytamy w Rzeczpospolitej. 
Od 1 stycznia 2013 r. prawo do emerytury przyznawanej i obliczanej według nowych zasad, przysługuje emerytom, którzy osiągną zróżnicowany powszechny wiek emerytalny. Prawo do nowej emerytury zależy wyłącznie od tego, czy wnioskodawca osiągnie zróżnicowany powszechny wiek emerytalny. Dla jego ustalenia nie ma znaczenia długość posiadanego okresu składkowego i nieskładkowego. Trzeba natomiast udowodnić jakikolwiek okres ubezpieczenia. Nowa emerytura przysługuje zarówno tym, którzy przystąpili do jednego spośród otwartych funduszy emerytalnych, jak i tym, które takiego funduszu nie wybrały. 
Procedurę przejścia na emeryturę reguluje ustawa emerytalna oraz rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (DzU nr 237, poz. 1412). Nową emeryturę przyznaje się nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. 
Prawo do tego świadczenia może powstać także w trakcie np. pobierania zasiłku chorobowego. Wniosek o przyznanie nowej emerytury obejmuje także oświadczenie o członkostwie w otwartym funduszu emerytalnym. Jego wysłanie oznacza jednoczesne złożenie wniosku o ustalenie prawa do nowej emerytury z FUS i okresowej emerytury kapitałowej. 
Należy pamiętać, że skompletowany wniosek należy zgłosić z odpowiednim wyprzedzeniem, ale nie wcześniej niż na miesiąc przed spełnieniem warunków wymaganych do przyznania świadczenia. Przedwczesne zgłoszenie spowoduje, że ZUS odmówi przyznania emerytury. 
Wnioskodawca ma prawo wycofać podanie, ale nie później niż do dnia uprawomocnienia się decyzji w sprawie emerytury, tj. w ciągu miesiąca od dnia jej doręczenia. Wycofanie jest skuteczne tylko wtedy, gdy złoży je na piśmie lub zgłosi ustnie do protokołu. 
Niektórzy zatrudnieni muszą samodzielnie zgłosić podanie o emeryturę. Chodzi o: - ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r., do których nie stosuje się art. 46-47,50,50a oraz 50e ustawy emerytalnej o emeryturach ustalanych według zasad dotychczasowych - a więc osoby, którym emerytura zostanie ustalona na nowych zasadach z art. 24 lub 184 ustawy emerytalnej, 
- ubezpieczonych urodzonych przed 1 stycznia 1949 r., którzy będą przechodzić na świadczenie w powszechnym wieku emerytalnym, lub na emeryturę wcześniejszą dla osób wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Dlatego wobec tych osób pracodawca nie musi kompletować i sporządzać wniosku oraz przedstawiać go w ZUS. Jeśli jednak to zrobi, data zgłoszenia podania zostanie ustalona na zasadach ogólnych (nie będzie nią data sporządzenia wniosku). 
Szef nie uwolni się jednak całkowicie od obowiązków wobec ZUS. We wszystkich tych sprawach, w których do obliczenia wysokości emerytury potrzeba dokumentacji wpływającej na ustalenie jej wysokości, szef musi wystawić odpowiednie zaświadczenia np. o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, świadectwa pracy, itp. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 21 stycznia 2013 r. 
 
 aaa 
6.7. Świadczenie na dorosłego niepełnosprawnego członka rodziny tylko do czerwca 
Michalina Topolewska, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-02-04 
 
Osoba, która w tym miesiącu będzie się ubiegać o pomoc na dorosłego krewnego, mimo zmiany przepisów może otrzymać świadczenie pielęgnacyjne, a nie specjalny zasiłek - donosi Dziennik Gazeta Prawna. 
Gminy mają wątpliwości, jakie wsparcie przyznać osobom, które spełniają warunek wynikający z art. 24 ust, 2a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 z późn. zm.). 
Zgodnie z nim, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od wystąpienia dysfunkcji, to jest ono przyznawane od miesiąca, w którym złożony został wniosek w powiatowym zespole orzekającym o niepełnosprawności. 
To oznacza że, gdy np. wniosek o świadczenie pielęgnacyjne jest składany w lutym, orzeczenie było wydane w styczniu, a wniosek o jego ustalenie w listopadzie, to wsparcie będzie przyznane właśnie od tego miesiąca. Jednak problem w tym, że od początku tego roku weszła w życie nowelizacja ustawy, która zaostrzyła wymogi uzyskania tego świadczenia (niepełnosprawność musi powstać do ukończenia 18 lub 25 lat), a dla osób ich niespełniających, np. córki opiekującej się chorą matką lub wnuczki deklarującej zajmowanie się babcią, wprowadziła specjalny zasiłek opiekuńczy. 
Przepisy przejściowe, które powinny być uwzględnione w takich przypadkach, są zawarte w art. 11 ust. 2 oraz 13 ustawy z 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U . poz. 1548). Wskazują one, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, do których prawo powstało przed wejściem w życie tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, oraz że w przypadku osób, które spełniają warunek zawarty w art. 24 ust. 2, będzie zastosowany okres przejściowy. 
To właśnie półroczny okres przejściowy jest powodem tego, że - jak informuje resort pracy - decyzja o przyznaniu tym osobom świadczenia pielęgnacyjnego będzie wydana do 30 czerwca, a nie na czas trwania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub jej stopniu. Nowelizacja z 7 grudnia ubiegłego roku wprowadziła go dla wszystkich osób uprawnionych do wsparcia na podstawie przepisów obowiązujących do końca ubiegłego roku. Po zakończeniu okresu przejściowego decyzje przyznające świadczenie wygasną z mocy prawa. Ponieważ ta zasada dotyczy też osób, które spełniają wymóg wynikający z art. 24 ust 2a ustawy, będą więc musiały one jeszcze raz złożyć wniosek o świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 4 lutego 2013 r. 
 
 aaa 
6.8. Kto może otrzymać specjalny zasiłek opiekuńczy 
Michalina Topolewska, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-02-20 
 
Obowiązujący od stycznia 2013 r. specjalny zasiłek opiekuńczy to nowa forma wsparcia, która jest skierowana do osób, które nie spełniają bardziej rygorystycznych przepisów dotyczących przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego - czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej. 
Chodzi tu głównie o opiekunów, którzy zajmują się dorosłym niepełnosprawnym członkiem rodziny. Nie oznacza to jednak, że automatycznie nabędą prawo do specjalnego zasiłku, ponieważ jego uzyskanie będzie uzależnione od spełnienia dodatkowych warunków. 
Tak jak w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego do specjalnego zasiłku opiekuńczego uprawnione są osoby obciążone - zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym - obowiązkiem alimentacyjnym. Osoby te muszą zrezygnować z zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą mającą orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności, zawierającym określone wskazania, m.in. pomocy innej osoby z powodu znacznie ograniczonej możliwości samodzielnej egzystencji. 
Taki wymóg powoduje, że nie wystarczy, tak jest przy świadczeniu pielęgnacyjnym, że opiekun nie podejmuje zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej. Jak wskazuje Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, to wójt, burmistrz, prezydent miasta lub działający z ich upoważnienia ośrodek pomocy społecznej będzie w każdej indywidualnej sprawie oceniał, czy miała miejsce faktyczna rezygnacja i czy była ona związana z koniecznością zajmowania się niepełnosprawnym krewnym. Dla gminy ważne więc będzie ustalenie, np. kiedy opiekun zrezygnował z zatrudnienia, a u osoby wymagającej opieki powstał uszczerbek na zdrowiu. 
Trzecim oprócz odpowiedniego stopnia pokrewieństwa oraz rezygnacji z pracy podstawowym warunkiem, od którego uzależniono przyznanie specjalnego zasiłku, jest osiąganie dochodu poniżej ustawowego kryterium wynoszącego 623 zł na osobę w rodzinie. Pod uwagę brane są dochody zarówno osób wchodzących w skład rodziny opiekuna, jak i rodziny osoby, którą się on zajmuje. 
W stosunku do tej drugiej rodziny przepisy wyróżniają dwie sytuacje: gdy niepełnosprawny jest małoletni oraz gdy ukończył 18 lat. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 14 lutego 2013 r. 
 
 aaa 
6.9. Renta okresowa zmniejsza zachowek 
Michał Kosiarski, oprac.: GR 
 
 Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
 Data opublikowania: 2013-02-15 
 
Tylko osoby trwałe niezdolne do pracy mogą liczyć na zachowek w wysokości 2/3 schedy. Przywilej ten nie dotyczy rencistów mających świadczenia okresowe - donosi Rzeczpospolita. 
Zgodnie z art. 991 kodeksu cywilnego wysokość zachowku wynosi połowę wartości udziału, jaki przypadłby uprawnionemu w razie dziedziczenia ustawowego. Tylko gdy uprawniony do zachowku jest osobą małoletnią albo trwale niezdolną do pracy, wysokość ta wynosi dwie trzecie wartości tego udziału. 
O małoletności lub trwałej niezdolności do pracy decyduje stan rzeczy w chwili otwarcia spadku, czyli w dacie śmierci spadkodawcy. Ograniczenie przywileju wyższego zachowku jedynie od osób całkowicie niezdolnych do pracy, i to trwale, potwierdza orzecznictwo sądowe. Tak wynika m.in. z wyroku Sądu Najwyższego z 30 października 2003 r. (sygn. IV CK 158/02). 
Sprawa ta dotyczyła mężczyzny, który po zawale serca przez dwa lata był uznany za całkowicie niezdolnego do pracy. Następnie organ rentowy zmienił mu kwalifikację na częściowo niezdolnego z przeciwwskazaniem do prac ciężkich. Po kilku latach mężczyzna znowu został uznany za trwale niezdolnego, ale tylko częściowo, a nie całkowicie. W tym okresie zmarł ojciec mężczyzny. Sąd uznał więc, że domagającemu się zachowku od spadkobierczyni mężczyźnie należy się jedynie połowa wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał, a nie 2/3. 
Sądy, orzekając o uprawnieniu do wyższego zachowku, biorą najczęściej pod uwagę definicje zawarte w przepisach emerytalnych. W obowiązującej ustawie z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.) rozróżnia się całkowitą i częściową niezdolność do pracy. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 9 lutego 2013 r. 
 aaa 
6.10. Szef dopłaci więcej do pensji niepełnosprawnego 
Mateusz Brząkowski, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-02-10 
 
W dokumentach składanych w PFRON w lutym za styczeń br., trzeba uwzględnić nowe kwoty należnego dofinansowania - informuje Rzeczpospolita. 
Od 1 stycznia 2013 r. obowiązuje inna kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę, która jest podstawą do wyliczenia dofinansowania do pensji zatrudnianych przez pracodawcę osób niepełnosprawnych. Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy o rehabilitacji przez najniższe wynagrodzenie na gruncie ustawy należy rozumieć minimalną płacę obowiązującą w grudniu poprzedniego roku, ustalaną na podstawie odrębnych przepisów. Dlatego też bazą do ustalenia wysokości dofinansowania w 2013 r. jest kwota 1500 zł, czyli równowartość minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2012 r. 
Zgodnie z art. 3 ustawy z 7 grudnia 2012 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z realizacją ustawy budżetowej (Dz.U. z 2012 r., poz. 1456) wprowadzono do ustawy o rehabilitacji zmianę, na podstawie której w tym roku: - pracodawcy z tzw. otwartego rynku pracy - czyli zarówno temu zatrudniającemu w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy mniej niż 25 pracowników, jak i angażującemu co najmniej 25 osób w przeliczeniu na etaty, który osiąga wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 6 proc. - przysługuje miesięczne dofinansowanie w wysokości: 
a) 70 proc. kwot, które otrzymują zakłady pracy chronionej na zatrudnione osoby niepełnosprawne, 
b) 90 proc. kwot, które otrzymują zakłady pracy chronionej na zatrudnione osoby niepełnosprawne z tzw. schorzeniami specjalnymi. 
Ustawa z 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 226, poz. 1475) spowodowała, że pracodawcy od stycznia 2013 r. otrzymują niższe dofinansowanie na zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych z lekkim i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. 
Pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej ma prawo do miesięcznej dopłaty w wysokości procentowej liczonej od najniższego wynagrodzenia: 
- 180 proc. - na niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności (tu bez zmian), 
- 100 proc. - przy umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (mniej o 15 proc), 
- 40 proc. - na osobę zaliczoną do lekkiego stopnia niepełnosprawności (mniej o 5 proc). Pracodawca z tzw. otwartego rynku pracy otrzymuje 70 proc. tych kwot. 
Powyższe kwoty - tak jak w poprzednich latach - są zwiększane o 40 proc. najniższego wynagrodzenia w przypadku, gdy niepełnosprawny ma jedno z tzw. schorzeń specjalnych. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 7 lutego 2013 r. 
 
 aaa 
6.11. Jak policzyć stan zatrudnienia w zakładzie pracy chronionej 
Mateusz Brząkowski, oprac.: GR 
 
 Źródło: Rzeczpospolita/baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-02-18 
 
Jeśli pracownik ma kilka orzeczeń o niepełnosprawności w tym samym okresie szef może wybrać to, które jest dla niego korzystniejsze - donosi Rzeczpospolita. 
W najnowszym stanowisku Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych z 22 stycznia 2013 r. (BON-I-52311-15-2-LK/2013) odniosło się do posiadania przez niepełnosprawnych pracowników jednocześnie kilku orzeczeń o niepełnosprawności (np. o umiarkowanym stopniu na stałe oraz orzeczenie ZUS o częściowej niezdolności do pracy - traktowane na równi z takim o zaliczeniu do lekkiego stopnia niepełnosprawności). W jakim zakresie przy wliczaniu do zatrudnienia pracodawca powinien stosować art. 2a ustawy o rehabilitacji? Czy musi tu uznać orzeczenie "korzystniejsze" dla zatrudnionego (pod względem korzystania z dodatkowych uprawnień przez niepełnosprawnego), czy aktualne, tj. wydane później? Wątpliwość dotyczy także jednoczesnego okazania szefowi dwóch pism potwierdzających niepełnosprawność. 
BON wskazało, że jeżeli pracownik nie przekazał jednocześnie obu orzeczeń potwierdzających jego niepełnosprawność, to z art. 2a ustawy o rehabilitacji wynikają skutki przedstawienia orzeczenia pierwszego i kolejnego. Ustawa nie normuje natomiast sytuacji, w której podwładny dostarcza pracodawcy jednocześnie dwa dokumenty o niepełnosprawności w tym samym okresie. Wówczas wolno posłużyć się np. kryterium korzystniejszego orzeczenia. W praktyce pracownik mający kilka pism o swojej niepełnosprawności w tym samym czasie przedstawia szefowi to, które jest dla niego korzystniejsze. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 14 stycznia 2013 r. 
 
 aaa 
6.12. Nowe zasady kontroli PFRON 
mrz, oprac.: AJ 
 
Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-01-25 
 
Kontrolerzy Funduszu będą mogli wkroczyć do budynku firmy, by sprawdzić, czy rzeczywiście zatrudnia niepełnosprawnych, na których pobiera dofinansowania - informuje Rzeczpospolita. 
Nowe rozporządzenie w sprawie trybu i sposobu przeprowadzania kontroli przewiduje pięć różnych trybów kontroli PFRON. W myśl nowych przepisów pracownicy Funduszu będą mogli przeprowadzić kontrolę kompleksową, problemową, sprawdzającą, okresową oraz doraźną. Tylko przed kontrolą kompleksową, problemową oraz okresową firma, do której wybierają się inspektorzy, będzie informowana z siedmiodniowym wyprzedzeniem, listownie lub mailem, o jej miejscu, zakresie i terminie. 
Co najważniejsze, kontrole Funduszu będą mogły teraz odbywać się w miejscu i godzinach świadczenia pracy przez pracowników podmiotu kontrolowanego, w obecności kierownika, a nie jak dotychczas tylko w siedzibie firmy. 
W uzasadnionych przypadkach kontrola będzie mogła odbywać się poza zwykłymi godzinami pracy firmy, a nawet w dni wolne od pracy. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 24 stycznia 2013 r. 
 
 aaa 
6.13. PFRON z nowymi zasadami kontroli 
Beata Rędziak 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2013-02-04 
 
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zwiększył liczbę narzędzi kontrolnych wobec firm, które zatrudniają osoby z niepełnosprawnością i korzystają z dofinansowania do ich wynagrodzenia z Funduszu. Obecnie firma, która zatrudnia niepełnosprawnych pracowników, może spodziewać się aż pięciu rodzajów kontroli. 
24 stycznia br. weszło w życie rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 20 grudnia 2012 r. w sprawie trybu i sposobu przeprowadzania kontroli przez organy upoważnione do kontroli na podstawie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 29, dalej rozporządzenie). Zgodnie z nowymi przepisami, firma, która zatrudnia osoby z niepełnosprawnością, może spodziewać się aż pięciu rodzajów kontroli. 
Kompleksowa kontrola obejmie całość działań kontrolowanego podmiotu w obszarze realizacji zadań określonych w ustawie o rehabilitacji, problemowa dotyczyć będzie tylko sprawdzenia wybranego zadania lub grupy zagadnień, a doraźna zbada prawidłowość działań firmy pod kątem tematu zgłoszonego w skardze lub np. informacji z mediów. 
Rozporządzenie przewiduje też kontrolę sprawdzającą wykonanie zaleceń pokontrolnych oraz okresową, która zbada, czy firmy spełniają warunki i obowiązki wynikające z art. 28 i 29 ustawy o rehabilitacji. - Chodzi tu m. in. o to, że co dwa lata zakłady pracy chronionej są sprawdzane przez urzędy wojewódzkie, m. in. pod kątem zachowania wymaganego w ustawie wskaźnika zatrudnienia osób z niepełnosprawnością - wyjaśnia Edyta Sieradzka, wiceprezes Organizacji Bazy Pracodawców Osób Niepełnosprawnych (OBPON). 
 
Zawiadomienie z wyprzedzeniem 
 
- Kontrolę przeprowadza się na podstawie pisemnego upoważnienia. Wydaje je organ uprawniony do badania; musi ono zawierać informacje wskazane w par. 3 ust. 2 rozporządzenia. W trakcie kontroli organ upoważniony, w uzasadnionych przypadkach, może zmienić jej zakres, miejsce i termin, wydając nowe upoważnienie - tłumaczy wiceprezes OBPON. 
W razie kontroli kompleksowej, problemowej lub okresowej organ kontrolujący musi powiadomić kierownika firmy pisemnie lub mailowo - na co najmniej siedem dni wcześniej - o zamiarze kontroli, jej zakresie, miejscu i terminie. Kontrola może odbyć się w siedzibie kontrolowanego, ale także może to być miejsce prowadzenia przez niego działalności w dniach i godzinach pracy. Jednak w uzasadnionych okolicznościach kontrola może być przeprowadzona poza godzinami pracy, a nawet w dni wolne od pracy lub w siedzibie organu kontrolującego. - Taką sytuację uzasadnia np. podejrzenie popełnienia przestępstwa przeciwko prawom pracowników lub zawiadomienie o wyłudzeniu pomocy publicznej z PFRON - mówi Sieradzka. 
Szef firmy będzie mógł podważyć wnioski z kontroli; dotychczas mógł wnieść zastrzeżenia do protokołu. 
- Przepisy o przeprowadzaniu kontroli wprowadzone rozporządzeniem zawierają procedurę zbudowaną na podstawie ustawy o rehabilitacji. Uważam, że są potrzebne, gdyż zarówno pracodawcy, jak i kontrolujący mają jasno określone zasady działań - komentuje Sieradzka. 
 
aaa 
6.14. Zmieniło się rozporządzenie określające zasady kontroli przez PFRON 
Anna Puszkarska, oprac.: AJ 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-01-25 
 
Obecnie zawiadomienie o kontroli PFRON może nastąpić w formie elektronicznej, a kontrolerzy funduszu mogą ją przeprowadzić w miejscu, gdzie zatrudnieni faktycznie świadczą pracę - informuje Dziennik Gazeta Prawna. 
Od 24 stycznia 2013 r. obowiązuje rozporządzenie z 20 grudnia 2012 r., które reguluje przede wszystkim zasady przeprowadzania kontroli przez PFRON. Prezes zarządu PFRON może przeprowadzać kontrole pracodawcy dotyczące zgodności ze stanem faktycznym danych zawartych we wniosku o wypłatę dofinansowania (Wn-D) wraz z dołączonymi do niego informacjami (INF-D-P) o niepełnosprawnych pracownikach, na których ubiegają się o wsparcie oraz wysokości miesięcznego dofinansowania, w tym kwot i terminów poniesienia miesięcznych kosztów płacy zatrudnionych. 
W rozporządzeniu z 20 grudnia 2012 r. poszerzono także katalog przepisów, na podstawie których przeprowadzana jest kontrola, o art. 22a ustawy o rehabilitacji. 
Zgodnie z art. 22 tej ustawy pracodawcy mogą korzystać z możliwości obniżenia wpłat na PFRON z tytułu nieosiągania wymaganego wskaźnika zatrudnienia niepełnosprawnych, jeśli zakupią usługi lub produkcję od sprzedających posiadającego status ZPCHr. Dodany od 15 września 2012 r. art. 22a ustawy o rehabilitacji uprawnia prezesa zarządu PFRON do przeprowadzania kontroli u obu stron takich transakcji. 
Należy jednak pamiętać, że omawiane rozporządzenie nie dotyczy tylko kontroli przeprowadzanych przez PFRON, ale także kontroli przeprowadzanych przez inne organy upoważnione do nich na podstawie ustawy o rehabilitacji. Przykładem mogą tu być przeprowadzane przez wojewodów okresowe i doraźne kontrole zakładów pracy chronionej i zakładów aktywności zawodowej czy też kontrole, do których uprawniony jest pełnomocnik rządu do spraw osób niepełnosprawnych. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 24 stycznia 2013 r. 

aaa 
6.15. Najpierw przelew, potem dopłata z PFRON 
Michalina Topolewska, oprac.: AJ 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-01-25 
 
 Styczeń jest już drugim miesiącem, w którym pracodawcy zatrudniający niepełnosprawnych pracowników powinni pamiętać, że otrzymanie dofinansowania do ich wynagrodzeń z PFRON zależy od sposobu, w jaki sami wypłacają im pensje - informuje Dziennik Gazeta Prawna. 
Warunkiem otrzymania pomocy z funduszu jest bowiem przekazywanie ich na rachunek w banku, spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub na adres zamieszkania pracowników za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania kwot pieniężnych. 
Pomysł, gdy tylko się pojawił, wzbudził kontrowersje. Pracodawcy uważali, że wymóg określonego sposobu wypłaty pracownikowi wynagrodzenia stanowi kolejne utrudnienie w i tak już skomplikowanym mechanizmie starania się o dofinansowanie, ale niestety do pewnego stopnia sami są sobie winni. A dokładniej wina leży po stronie grupy nieuczciwych pracodawców, którzy wyszukują luki w przepisach, aby potem otrzymać nienależne im pieniądze. 
Jednym z najczęściej spotykanych procederów było właśnie fikcyjne zatrudnianie niepełnosprawnych pracowników. Takie oszustwo będzie teraz łatwiejsze do wykrycia, bo kontrolerzy będą mogli żądać dokumentów potwierdzających przekazanie pensji pracownikowi na konto. Oczywiście taka grupa pracodawców stanowi margines, bo zdecydowana większość zachowuje się zgodnie z prawem. Jednak bardzo często bywa tak, że ustawodawca stosuje zasadę zbiorowej odpowiedzialności. To oznacza, że za wykroczenia popełniane przez mniejszość w tym przypadku wyłudzanie dofinansowań muszą potem płacić, na skutek zaostrzenia przepisów pozostałe, działające uczciwie firmy. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 24 stycznia 2013 r. 
 
aaa 
6.16. Więcej aktywnych, bezrobocie bez zmian 
Beata Rędziak 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2013-02-11 
 
Rynek pracy, edukacja i wsparcie socjalne osób z niepełnosprawnością to obszary, na które posłowie Sejmu RP zwrócili szczególną uwagę podczas dyskusji nad informacją Rady Ministrów o działaniach podejmowanych w 2011 r. przez służby publiczne na rzecz realizacji postanowień uchwały Sejmu RP z 1 sierpnia 1997 r. Karta Praw Osób Niepełnosprawnych. 
Informacje na temat realizacji w 2011 r. postanowień Karty Praw Osób Niepełnosprawnych rząd przedstawił 8 lutego w Sejmie. 
Jarosław Duda, pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych, w swoim sprawozdaniu z realizacji Karty Praw Osób Niepełnosprawnych w 2011 r. zwrócił uwagę na kluczowe zmiany, które dokonały się w systemie wsparcia osób z niepełnosprawnością. 
Przede wszystkim wzrosła liczba osób wykształconych w tej grupie społecznej, wyższy jest także wskaźnik aktywności zawodowej ludzi w wieku produkcyjnym. Wzrósł on z 25,9 proc. w 2010 r. do 26,4 proc. rok później. W bazie SODiR PFRON zarejestrowanych było 245 tys. zatrudnionych osób z niepełnosprawnością w 2011 r., zwiększyła się także liczba pracodawców, zatrudniających osoby niepełnosprawne. W 2008 r. w bazie Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych było zarejestrowanych 8 tys. pracodawców, a w styczniu 2012 r. było ich już 17 tys. 
 
Rok przygotowań 
 
Stopa bezrobocia utrzymywała się na podobnym poziomie jak w 2010 r. - 15,3 proc. - Rok 2011 był rokiem istotnych zmian w polskim prawie które urzeczywistniły prawa osób niepełnosprawnych - mówił na posiedzeniu Sejmu minister Duda. Wymienił wśród nich zmianę przepisów w ustawie o służbie cywilnej i ustawie o pracownikach samorządowych, dającą pierwszeństwo zatrudnienia osobom z niepełnosprawnością w administracji publicznej. Ponadto nastąpiły zmiany w prawie wyborczym, ułatwiające osobom z niepełnosprawnością udział w głosowaniu. W 2011 r. wprowadzono także rozwiązania wspierające osoby niepełnosprawne w dostępie do usług publicznych - chodzi tu o ustawę o języku migowym i innych środkach komunikowania się. 
- Zmiany systemowe polegają m.in. na zapewnieniu lepszego dostępu do edukacji od najmłodszych lat, w tym poprzez wczesne wspomaganie dziecka oraz upowszechnienie wychowania przedszkolnego w różnych formach, a także wdrażanie na każdym etapie edukacyjnym bardziej elastycznego modelu kształcenia, m.in. uczniów z niepełnosprawnością - mówił pełnomocnik. W szkolnictwie wyższym zaś w roku akademickim 2009/2010 stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych otrzymywało ponad 24 tys. studentów i doktorantów, natomiast w roku akademickim 2010/2011 - już prawie 29 tys. studentów i doktorantów, co oznacza wzrost liczby świadczeniobiorców o 17 proc. 
- Rok 2011 był ostatnim rokiem przygotowań do ratyfikacji Konwencji Organizacji Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych - podkreślił minister Duda. - Proces trwa, wiele jeszcze wyzwań jest przed nami - podsumował. 
W 2011 r. w Polsce było około 3,4 mln osób z prawnie potwierdzoną niepełnosprawnością, co stanowi 10,6 proc. ludności w wieku 16 lat i więcej. 2 mln z tej grupy to osoby w wieku produkcyjnym (stanowiły one 8,4 proc. ludności w tym wieku). 
Najwięcej osób posiadało orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (40,5 proc.), najmniej - o znacznym stopniu niepełnosprawności (27,4 proc.), a lekki stopień posiadało 32,1 proc. osób - wynika z raportu rządu. 
 
Dualizm sprawozdawczy 
 
Poseł Marek Plura (PO) zwrócił uwagę, że zmiany wypracowane do tej pory to owoc pracy wielu zespołów parlamentarnych. 
- Jestem przekonany, że wchodzimy również w nową erę aktów prawnych i legislacyjnych, w której Karta Praw Osób Niepełnosprawnych i związane z nią sprawozdanie zaczynają nabierać charakteru raczej historycznego i służą bardziej do bieżącej dyskusji i do przyjmowania bieżących rozwiązań niż do oceny stanu związanego z życiem osób niepełnosprawnych - powiedział poseł. 
Wątpliwości posła Sławomira Piechoty (PO) wzbudził dualizm sprawozdawczy i utrzymywanie Karty Praw Osób Niepełnosprawnych po ratyfikacji Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych. 
- Proponujemy, by podjąć dyskusję na ten temat na forum Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, byśmy sobie odpowiedzieli, czy taki dualizm prawny, czyli karta, która jest przejawem pewnej woli, deklaracją woli, ma uzasadnienie, by dalej obowiązywała, kiedy obok jest konwencja mająca charakter prawa powszechnie obowiązującego - mówił poseł przewodniczący sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. 
 
Powód do wstydu 
 
Podczas dyskusji poselskiej nad sprawozdaniem rządu z realizacji Karty Praw Osób Niepełnosprawnych pojawiło się wiele pytań, dotyczących rynku pracy osób z niepełnosprawnością. 
- Mamy w Polsce o połowę niższą aktywność zawodową osób niepełnosprawnych niż średnia w Europie. To jest powód do wstydu - twierdziła poseł Maria Zuber (PiS). 
- Łącznie PFRON na swoje zadania w 2011 r. wydatkował o przeszło 564 mln zł mniej niż w 2008 r., to jest prawie o 12 proc. Przez cały ten okres obserwowane było zmniejszenie finansowania i to w sytuacji, kiedy koszty życia i leczenia rosły - dodała. 
Poseł Jacek Kwiatkowski (Ruch Palikota) zarzucił, że sprawozdanie rządu zawiera tylko suche dane, które miernie odnoszą się do faktycznej sytuacji osób z niepełnosprawnością. 
- Jestem przerażony poziomem zatrudnienia osób niepełnosprawnych w administracji publicznej, a w zasadzie - prawie jego kompletnym brakiem. Instytucje administracji publicznej powinny być przykładem i wzorem w zakresie zatrudniania osób niepełnosprawnych - mówił. 
Zgodził się z tym także poseł Tadeusz Tomaszewski z SLD, powołując się na konkretne przykłady. 
- W Ministerstwie Spraw Zagranicznych - cztery osoby niepełnosprawne, w Ministerstwie Edukacji Narodowej - trzy osoby niepełnosprawne, w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego - pięć osób niepełnosprawnych, a w Ministerstwie Sportu i Turystyki do 1 października nie była zatrudniona żadna osoba niepełnosprawna. 
Z kolei poseł Andrzej Szlachta (PiS) zastanawiał się, co powoduje, że nie wszystkie oferty pracy - przy wzroście ich liczby - są wykorzystywane przez osoby poszukujące pracy. 
- Może warto jednak zastanowić się, jakie stworzyć narzędzia, które dadzą szansę, aby zaktywizować na rynku pracy tych bezrobotnych, którzy mają możliwości i mają wielkie chęci, ale nie mają już siły na poszukiwanie pracy, bo natrafiają na ogromny mur nie do przebicia - mówił Stanisław Wziątek, poseł SLD. 
Poseł Henryk Siedlaczek (PO) pytał ministra Dudę, jak ocenia zjawisko wzrostu liczby osób niepełnosprawnych zarejestrowanych w powiatowych urzędach pracy. Zastanawiał się, czy można widzieć w tym pewien symptom wzrostu ich aktywności i gotowości do podejmowania pracy oraz czy za tym zjawiskiem podąża wzrost liczby ofert pracy dla osób niepełnosprawnych. 
- Zmienia się świadomość pod tym względem: nie czeka się tylko co miesiąc na rentę, tylko chce się sobie w życiu poradzić poprzez zatrudnienie. I to jest ten element wzrostu - odpowiadał minister Duda. 
Poseł Tadeusz Iwiński (SLD) zwrócił uwagę na problem malejącej liczby zakładów pracy chronionej. 
Z propozycją rozwiązania tej kwestii wyszedł minister Duda. 
- Zdejmiemy trochę obciążenia dotyczące zakładów pracy chronionej, ale też podniesiemy je na otwartym rynku pracy. Taka jest przynajmniej w tej chwili nasza propozycja. Będziemy chcieli to zrobić od 2014 r. - odpowiedział pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych. 
Poseł Bogdan Rzońca (PiS) uważa za błędną taktykę rządu odejmowanie pieniędzy tym, którzy pracują w zpchr, lub pracodawcom, którzy chcą tam tworzyć miejsca pracy. 
 
Edukacyjne niedociągnięcia 
 
Zarówno PiS, jak i Ruch Palikota wnioskowały o odrzucenie w całości informacji rządu o działaniach podejmowanych w 2011 r. na rzecz realizacji Karty Praw Osób Niepełnosprawnych. Nie zgodził się z tymi wnioskami poseł Piotr Walkowski z PSL, choć przyznał, że jednym z trudniejszych tematów jest obszar edukacji osób z niepełnosprawnością. 
- Widzimy, że są pewne niedociągnięcia, w szczególności w zakresie edukacji dzieci w wieku przedszkolnym (3-5 lat). Jeżeli chodzi o stopień rozpoznawania niepełnosprawności, widzimy, że wśród dzieci, które uczęszczają do przedszkoli, jest ona wykrywana wcześniej niż wśród dzieci, które tam nie uczęszczają. Dlatego też musi to być skoordynowane zarówno z pracami resortu edukacji, jak i działaniami w zakresie współpracy z samorządami terytorialnymi - mówił poseł. 
Poseł Bogdan Rzońca (PiS) proponował, by pieniądze na edukację dzieci z niepełnosprawnością wyraźnie zapisać w ustawie budżetowej jako dotację, by przepływały one prosto do szkoły, na konkretnego ucznia. Według niego nie byłoby wtedy dyskusji, czy starosta zabrał te pieniądze na inne cele. 
- Jestem też zaniepokojony tym, że środki, które są zwiększane dla osób wymagających szczególnego potraktowania w związku z niepełnosprawnością, są przez samorządy mielone - przepraszam za to określenie - i w którymś momencie nie do końca trafiają do osób najbardziej potrzebujących wsparcia. 
To jest polityka samorządów. Myślę, że warto by było przyjrzeć się możliwości znaczenia tych pieniędzy - odpowiadał minister Duda. 
Zbyt niskie kwoty świadczeń rodzinnych, a przede wszystkim świadczenia pielęgnacyjnego, wzbudzają duży niepokój poseł Marii Zuber (PiS). Według niej nie istnieje system pomocowy, który odciąży członków rodziny od opieki nad niepełnosprawnym jej członkiem. Poseł zwróciła także uwagę na zbyt niskie dofinansowanie domów pomocy społecznej. 
- Jeśli chodzi o politykę ekonomiczną, wzmacniającą możliwość ekonomicznego 
funkcjonowania i usamodzielniania się osób niepełnosprawnych, mamy wiele do zrobienia - przychylał się do tej opinii poseł Tomasz Tomaszewski (SLD). Klub opowiedział się jednak za przyjęciem sprawozdania rządu. 
Wicemarszałek Cezary Grabarczyk, zamykając dyskusję, poinformował, że głosowanie nad wnioskiem o odrzucenie sprawozdania rządu z realizacji Karty Praw Osób Niepełnosprawnych odbędzie się na następnym posiedzeniu Sejmu. 
 
 aaa 
6.17. W jaki sposób obliczyć dni dodatkowo wolne dla niepełnosprawnego zatrudnionego na część etatu 
Katarzyna Gospodarowicz, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-02-20 
 
Zatrudniamy pracowników niepełnosprawnych. Jak obliczyć dla nich wymiar 
dodatkowego urlopu wypoczynkowego, jeśli w ciągu roku nabywają do niego prawo? Proporcjonalnie? Czy zatrudnianie pracownika na niepełny etat powoduje obniżenie liczby tych dodatkowych dni wolnych? - pyta czytelnik Dziennika Gazety Prawnej. 
Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego pracownicy ci nabywają po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia ich do jednego z wymienionych stopni niepełnosprawności. Warto pamiętać, iż prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi zaliczonemu do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, chociażby nie wystąpił do pracodawcy o przyznanie takiego urlopu. 
Uzyskanie uprawnień do dodatkowego urlopu wypoczynkowego przez osobę niepełnosprawną ma takie skutki, że zwiększa wymiar zwykłego urlopu wypoczynkowego przysługującego pracownikom na podstawie kodeksu pracy, tj. obecnie z 20 dni do 30 dni oraz z 26 dni do 36 dni. 
Dodatkowy urlop nie będzie jednak podwładnemu przysługiwał, w przypadku gdy będzie on uprawniony do urlopu wypoczynkowego w wymiarze przekraczającym 26 dni roboczych lub do urlopu dodatkowego na podstawie odrębnych przepisów. Jednak jeżeli wymiar tego urlopu jest niższy niż 10 dni roboczych, zamiast tego urlopu przysługuje urlop dodatkowy na podstawie art. 19 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy. 
Jeżeli chodzi o wyliczenie urlopu dodatkowego w stosunku do wymiaru etatu, to zgodnie z art. 66 ustawy o rehabilitacji w sprawach nią nieuregulowanych zastosowanie mają m.in. przepisy kodeksu pracy. Dlatego w przypadku, gdy 
pracownik niepełnosprawny jest uprawniony do urlopu dodatkowego i jest zatrudniony na część etatu, to ustalając wymiar urlopu, stosujemy ogólne przepisy kodeksu pracy dotyczące wymiaru urlopu dla zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy. 
W celu ustalenia puli urlopu dla niepełnoetatowca pracodawca w pierwszej kolejności powinien zsumować przysługujący pracownikowi wymiar urlopu (20 dni +10 dni, bądź 26 dni +10 dni), a następnie ustalić liczbę dni urlopu proporcjonalnie do wymiaru etatu podwładnego. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 14 lutego 2013 r. 

 aaa 
6.18. Indywidualny rozkład czasu pracy 
Anna Borysewicz, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data Opublikowania: 2013-02-20 
 
 Art. 142 k.p. umożliwia ustalenie indywidualnego rozkładu czasu pracy etatowca w zakresie systemu czasu pracy, którym jest objęty. Indywidualny rozkład czasu pracy pozwala określić inne dni oraz godziny rozpoczynania i kończenia obowiązków służbowych niż ma to miejsce wobec ogółu zatrudnionych, zn tak aby uwzględnić specyficzne potrzeby poszczególnych podwładnych - czytamy w - Rzeczpospolitej. 
Wprowadzenie go wymaga pisemnego wniosku zainteresowanego pracownika. Przy czym, nawet gdyby miało to dezorganizować proces pracy, przełożonemu nie wolno wpływać na decyzję etatowca w tym zakresie. Ewentualna odmowa podwładnego nie może być poczytywana za naruszenie obowiązków pracowniczych i powodować dla niego jakichkolwiek negatywnych konsekwencji. 
Fakultatywnym elementem tego wniosku jest jego uzasadnienie. Zatrudniający nie jest związany tym pismem, co oznacza, że jedynie może, ale nie musi go uwzględnić. Niedopuszczalne jest jednak, aby szef, nie mając akceptacji etatowca, wykraczał poza granice jego wniosku, np. samowolnie ustalał inny rozkład czasu pracy niż ten, który został w nim podany. Obowiązek pracodawcy wprowadzenia indywidualnego rozkładu czasu pracy może wynikać jedynie z przepisów szczególnych. 
W świetle par. 1 ust 2 rozporządzenia ministrów edukacji narodowej oraz pracy i polityki socjalnej z 11 marca 1999 r. w sprawie zwolnień od pracy lub nauki osób należących do kościołów i innych związków wyznaniowych w celu obchodzenia świąt religijnych nie będących dniami ustawowo wolnymi od pracy (Dz.U. nr 26, poz. 235) pracodawca na prośbę podwładnego ustala dla niego indywidualny rozkład czasu pracy. Pozwoli mu to na obchodzenie świąt religijnych przypadających w określonym dniu każdego tygodnia, które są dniami ustawowo wolnymi od pracy). 
Więcej w Rzeczpospolitej z 15 lutego 2013 r. 
 
aaa 
6.19. Zakłady chronione z mniejszą pomocą 
Michalina Topolewska, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-02-20 
 
Ujednolicanie dopłat spowoduje, że z rynku znikną kolejne ZPChr - informuje Dziennik Gazeta Prawna. 
- Od 2014 roku planujemy stopniowe ujednolicanie wysokości dofinansowań do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników - zapowiada Jarosław Duda, wiceminister pracy i polityki społecznej oraz pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych. Nie oznacza to jednak, że wzrośnie wysokość dopłat dla firm z otwartego rynku pracy, które obecnie otrzymują 70 proc. kwot, przysługujących pracodawcom o statusie zakładu pracy chronionej. Planowane zmiany przewidują bowiem obniżkę dopłat dla tej drugiej grupy uprawnionej do pomocy. 
Zmiany w subsydiach płacowych zapowiedziane są w odpowiedzi na interpelację posła SLD Zbigniewa Matuszczaka. Takie ujednolicenie miało zresztą być wprowadzone już wcześniej, ale decyzja w tej sprawie, co przypomina Jarosław Duda, była kilka razy przekładana ze względu na trudną sytuację finansową Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. 
Wynika ona z tego, że zwiększająca się w ostatnich latach liczba niepełnosprawnych pracowników, do których pensji fundusz dopłaca, powoduje, że z jego budżetu musi być wydawanych coraz więcej pieniędzy na ten cel. Jednocześnie zmniejsza się wysokość kar ponoszonych przez firmy na skutek niezatrudniania takich osób. Dlatego Sejm, uchwalając w grudniu 2012 r. ustawę okołobudżetową, postanowił kolejny raz przesunąć termin zrównania dofinansowań, tym razem do końca tego roku. 
Taki mechanizm ujednolicenia dopłat może jednak spowodować dalszą rezygnację przez pracodawców ze statusu ZPChr. Tylko w ciągu całego poprzedniego roku na otwarty rynek pracy przeszło 295 firm. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 15 lutego 2013 r. 
 
 aaa 
6.20. Powiatowy system orzekania o niepełnosprawności będzie zreformowany? 
 
Źródło: gazetaprawna.pl/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2013-02-20 
 
Jarosław Duda, pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych, proponuje wprowadzenie zmian dotyczących działalności powiatowych zespołów orzekających o niepełnosprawności lub o jej stopniu w celach innych niż uzyskanie renty. 
Przekazanie do ZUS spraw związanych z orzecznictwem na potrzeby związane z zatrudnieniem pozwoliłoby na zapobieganie ewentualnym nadużyciom. Polegają one np. na tym, że niektórzy pracodawcy celowo wysyłają podwładnych, aby podwyższyli swój stopień niepełnosprawności, bo dzięki temu będą otrzymywali wyższe dotacje. Widać to w statystykach Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Wynika z nich, że w ub.r. aż 13 proc. osób z lekką dysfunkcją uzyskało nowe orzeczenie ustalające umiarkowany jej stopień - informuje Dziennik Gazeta Prawna. 
Pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych rekomenduje też wprowadzenie innych zmian w działalności powiatowych zespołów ds. orzekania o niepełnosprawności. Zachowany ma być dotychczasowy model orzekania pod względem kryteriów, czyli naruszenia sprawności organizmu i pełnienia ról społecznych, ale z pogłębieniem diagnozy funkcjonalnej. Zmodyfikowana ma być natomiast definicja niepełnosprawnego dziecka oraz podniesiona górna granica wieku z 16 do 18 lat. 
Więcej: www.gazetaprawna.pl 
 
 aaa 
6.21. Jaka część emerytury na długi 
Zygmunt Łobejko, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2013-02-20 
 
Ze świadczeń emerytalno-rentowych ZUS dokonuje różnych potrąceń. Ograniczają go przy tym maksymalne kwoty do zabrania i minimalne do wypłaty świadczeniobiorcy - czytamy w Rzeczpospolitej. 
Kolejność potrąceń z emerytur i rent zależy od tego, czy postępowanie egzekucyjne prowadzi komornik, urząd skarbowy, jednostka organizacyjna ZUS, czy też potrącenie ze świadczeń dokonywane będzie w trybie bezegzekucyjnym. 
Art. 144 ustawy emerytalnej wskazuje, że ZUS może dochodzić należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w trybie egzekucji administracyjnej. Robi to na podstawie prawomocnej decyzji swojej jednostki organizacyjnej, która stanowi tytuł wykonawczy w postępowaniu egzekucyjnym. ZUS dochodzi zwrotu niesłusznie pobranych pieniędzy zarówno od osób, które utraciły prawo do świadczenia, jak też od tych, które nigdy takiego uprawnienia nie uzyskały. 
Ściąga też należności wypłacone na adres lub konto osobom, które nie były wskazane w decyzji organu rentowego. 
W razie przyznania lub podwyższenia świadczeń za okres wsteczny organ rentowy ma prawo potrącić na zaspokojenie należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 1 i 2, 4 i 6-10, kwotę wyrównania należną do miesiąca poprzedzającego ten, w którym wydano decyzję ustalającą prawo do świadczeń lub decyzję ustalającą prawo do świadczeń w podwyższonej wysokości ZUS ma prawo potrącić takie 
pieniądze w trybie bezegzekucyjnym na zaspokojenie następujących należności: 
- świadczenia wypłacane w kwocie zaliczkowej, czy kwoty świadczenia lub świadczeń podlegające rozliczeniu, 
- nienależnie pobrane emerytury, renty i inne świadczenia, - alimentacyjne potrącane na wniosek wierzyciela na podstawie przedłożonego przez niego tytułu wykonawczego, 
- kwoty nienależnie pobranych zasiłków rodzinnych lub pielęgnacyjnych oraz świadczeń rodzinnych wraz z odsetkami, 
- nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego, 
- zasiłki wypłacone z tytułu pomocy społecznej, jeżeli przy wypłacie zastrzeżono ich potrącanie, oraz zasiłek stały lub zasiłek okresowy wypłacone na podstawie przepisów o pomocy społecznej za okres, za który przyznano emeryturę lub rentę, 
- zasiłki i świadczenia wypłacone na podstawie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, 
- z tytułu odpłatności za pobyt osób uprawnionych do świadczeń w domach pomocy społecznej, zakładach opiekuńczo-leczniczych lub zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych. 
Zatem z wyrównania ZUS może potrącić należności określone w art. 139 ust. 1 pkt. 1 i 2,4,6-10 ustawy emerytalnej. 
Potrącenia z emerytur i rent nie mogą przekraczać: 
- 50 proc. miesięcznego świadczenia - jeżeli ściągnięciu podlegają należności ze świadczenia wypłacanego w kwocie zaliczkowej, a także w przypadku potrącania kwoty nienależnie pobranych emerytur, rent i innych świadczeń, np. zasiłków, 
- 60 proc. miesięcznego świadczenia - jeżeli trzeba potrącić należności alimentacyjne, 
- 65 proc. miesięcznego świadczenia - gdy ZUS ściąga należności z tytułu odpłatności za pobyt osób uprawnionych do świadczeń w domach pomocy społecznej, zakładach opiekuńczo-leczniczych lub zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych. 
Gdy podstawą do ściągnięcia jest tytuł wykonawczy wydany w celu uzyskania pokrycia należności innych niż alimentacyjne, emerytury i renty są wolne od egzekucji i potrąceń w części odpowiadającej 50 proc. najniższych świadczeń. 
Wynika z tego, że wysokość potrąceń zależy przede wszystkim od rodzaju zobowiązania ciążącego na dłużniku. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 15 lutego 2013 r. 
-aaa- 
 7. WSPOMINAMY LUDZI I WYDARZENIA 
 
aaa 
7.1. List do niewidomych artystów 
Urszula Czoska 
 
Źródło: "Pochodnia" styczeń 1952 
 
 Bydgoszcz, 2 grudnia 1951 rok 
 
Drodzy Koledzy - niewidomi artyści! 
Z prawdziwą przyjemnością i wzruszeniem słuchałam Waszego pięknego koncertu, który w dniu 30 listopada nadawało Polskie Radio Warszawa w programie pierwszym, o godzinie 22 minut 10. Siedziałam przy głośniku, słuchałam i zdawało mi się, że jestem w sali, w której Wy, koledzy, występowaliście. Gdy usłyszałam dźwięki wiązanek tańców polskich, granych przez Wasz zespół, wyobraźnia przeniosła mnie do sali obrad w Domu Związku Nauczycielstwa Polskiego w Warszawie, gdzie po raz pierwszy miałam możność usłyszenia Was. Graliście wtedy, drodzy Koledzy, delegatom Pierwszego Krajowego Zjazdu Niewidomych w pierwszym dniu obrad, 18 czerwca bieżącego roku. 
Siedziałam między delegatami i gośćmi, sama będąc delegatem oddziału w Bydgoszczy i z zachwytem słuchałam utworów Chopina, które tak pięknie i z prawdziwym wyczuciem artysty wykonał Edwin Kowalik. W zachwyt wprawiły mnie również występy koleżanki Ziny Sarnowskiej oraz kolegi Ryszarda Gruszczyńskiego. Na szczególną uwagę zasługiwał wtedy występ profesora Bielajewa, którego znam osobiście, a który grał już naszym dzieciom w bydgoskiej szkole dla niewidomych. Wesołe dźwięki wiązanki tańców polskich wprawiły w zachwyt i niezwykle miły nastrój wszystkich słuchaczy. 
Nic więc też dziwnego, że z wielkim zainteresowaniem słuchałam Waszego koncertu nadawanego przez Polskie Radio. Stwierdziłam, że były to tylko fragmenty koncertu i niestety nie dowiedziałam się, gdzie koncert ten miał miejsce, a to bardzo mnie interesuje. Z owacji mogłam wywnioskować, że słuchaczy było wielu i że byli oni ogromnie zachwyceni. Życzeniem moim, jak i wszystkich niewidomych byłoby, żebyście częściej występowali ze swoim repertuarem w Polskim Radio. Ogromne zadowolenie i radość w sercach niewidomych wywołuje uczucie, że w naszych szeregach znajdują się ludzie wybitnie uzdolnieni, którzy swą piękną grą, deklamacjami, śpiewem urozmaicają i uprzyjemniają życie niewidomym i wprawiają w prawdziwy zachwyt ludzi widzących. Nasi niewidomi artyści przyczyniają się w ogromnym stopniu do podniesienia poziomu kultury w szeregach niewidomych, jak i całego naszego społeczeństwa. Dzięki naszemu rządowi, rządowi Polski Ludowej, mamy możność kształcenia się i rozwijania naszego talentu. 
Drodzy Koledzy! Jestem ogromnie zadowolona, że mogłam słuchać Waszego pięknego koncertu, za który serdecznie Wam dziękuję. Wielką radość sprawilibyście mnie i wszystkim niewidomym w Bydgoszczy, gdybyście przyjechali do nas ze swoim repertuarem. 
Piszę, drodzy Koledzy, od siebie i to, co ja myślę i czuję, ale jestem przekonana, że wszyscy niewidomi myślą i czują tak samo. Ja również gram na fortepianie i śpiewam, dlatego też muzykę doskonale rozumiem i nie wyobrażam sobie życia bez niej. 
Ogromnie bym się ucieszyła, gdybyście coś mi napisali o sobie i o swojej pracy. Piszę do Was wszystkich, a list ten wysyłam na adres "Pochodni", aby Redakcja Wam go doręczyła. 
Wiele serdecznych, koleżeńskich pozdrowień śle Wam wszystkim Urszula Maria Czoska, Bydgoszcz, ul. Chocimska 11 m.6. 
 
Od redakcji: 
List koleżanki Czoskiej zamieszczamy w całości w "Pochodni", gdyż tą drogą dotrze on najszybciej do artystów, a jednocześnie przypomni wszystkim słuchaczom koncertu o ich artystycznych przeżyciach. 
 Urszula Czoska 
 
aaa 
7.2. Magnetofon - przyjaciel niewidomych 
 
Źródło: "Pochodnia" Lipiec 1953 
 
Może zapytacie, dlaczego zainteresował nas ten właśnie aparat, powszechnie używany w rozgłośniach radiowych. Odpowiedź jest prosta: magnetofon nie tylko oddaje cenne usługi w radiofonii, lecz posiada wszelkie warunki, aby stać się bliskim przyjacielem niewidomego. Jest to prosty aparat, który utrwala na taśmie dźwięki. Ten sam aparat odtwarza utrwalony tekst. Magnetofon może odegrać poważną rolę w życiu świetlicowym niewidomych. 
Wyobraźcie sobie, że gromadzimy się w naszej świetlicy, słuchamy nagranego dla nas na taśmie ciekawego fragmentu powieści, ostatnich wiadomości z życia PZN lub aktualności ze sportu niewidomych. Magnetofon posiada wiele zalet. Prosty ten aparat po zapoznaniu się z nim może obsługiwać nawet sto procent niewidomych. 
Dwa zasadnicze elementy magnetofonu to: głowica i taśma elektromagnetyczna. Głowica jest to kolisty elektromagnes z bardzo wąską szczeliną. Taśma magnetofonu jest bardzo cienką taśmą celuloidową, na której trwale naprasowane jest sproszkowane żelazo. Każdy magnetofon posiada trzy głowice: nagrywającą, odtwarzającą oraz kasującą nagrany tekst. Możliwość całkowitego lub częściowego kasowania tekstu jest jedną z największych zalet magnetofonu, której nie posiada gramofon z nagraniem na płytach. 
A oto proces nagrywania: fale głosowe w mikrofonie przetwarzają się na bardzo słabe prądy zmienne, wzmocnione przez wzmacniacz. Odpowiednio wzmocnione prądy dochodzą do głowicy. Przed szczeliną przesuwa się taśma. Zmienne prądy, przepływające przez uzwojenie głowicy, wytwarzają pole magnetyczne, które zmiennie magnesuje taśmę magnetofonową. 
Istnieją dwa rodzaje magnetofonów: szybkoobrotowe, w których taśma przesuwa się z szybkością 78 cm na sekundę- służą one do nagrań wysokiej jakości, szczególnie muzycznych- oraz wolnoobrotowe, w których szybkość przesuwania się taśmy wynosi 39 lub 19 cm na sekundę. Taśma może być odtwarzana wielokrotnie, aż do jej zupełnego zniszczenia. Długość taśmy wynosi tysiąc metrów, co odpowiada dwudziestu minutom audycji przy magnetofonie szybkoobrotowym. Sposób odtwarzania jest następujący: taśma namagnesowana przesuwa się przez szczelinę głowicy odtwarzającej, z tą samą szybkością, z jaką była nagrana. Zmiennie namagnesowana taśma powoduje kasowanie nagranego tekstu; służy do tego specjalna głowica kasująca. 
Polski Związek Niewidomych czyni obecnie starania, aby przy współudziale Polskiego Radia uzyskać magnetofony dla dalszych świetlic. 
 
 aaa 
 8. WPROST ALBO NA OPAK 
 
aaa 
8.1. Głuchoniewidomy muzyk 
Józef Szczurek 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Znany niewidomy muzyk miał zwyczaj chodzić po ulicach Warszawy ze słuchawkami na uszach i słuchać muzyki. Niektórzy bali się, że może spowodować wypadek. Wówczas nie było na ulicach tyle samochodów, ile jest obecnie, ale przecież były i wypadki też się zdarzały. Kiedy starałem się zwrócić mu uwagę na niebezpieczeństwo związane z takim postępowaniem, odparł, że z tego powodu nie będzie sobie odmawiał słuchania dobrej muzyki. 
Nie to jest jednak przedmiotem wspomnienia tego muzyka. Chodzi mi o błędne wnioski, jakie można wyciągnąć z niedokładnie znanych faktów. 
Otóż znajoma powiedziała do mnie: "Różne rzeczy widziałam, ale czegoś takiego jeszcze nie. Nie rozumiem, jak głuchoniewidomy może być muzykiem". 
Ja też nie znałem takiego faktu, więc zapytałem, o kim ona mówi. Dowiedziałem się, o kogo chodzi. Zapytałem, skąd wie, że on nie słyszy. Odparła: "Przecież chodzi po ulicach z takimi aparatami na uszach". 
Dodam, że wówczas magnetofony kieszonkowe były nowością, a słuchawki, których używał wcale niemałe. 
 
 aaa 
8.2. Mruczę i prycham 
Tak trzymać! 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Marzec to najpiękniejszy miesiąc roku. Wprawdzie ludziska plotą, że maj jest najbardziej uroczy, ale to chyba tylko dla nich. Dla kotów jest nim marzec i basta. 
Ponieważ piszę felieton do marcowego wydania "WiM", będzie on pogodny, radosny, uroczysty i bez prychania - samo mruczenie. Tak trzymać! 
Trzeba cieszyć się wspomnieniami, uroczym ganianiu po dachach w młodości, teraźniejszością - ciepłym kątem na parapecie kaloryfera i nie martwić się przyszłością, która nie wiadomo jaka będzie, a może jej wcale nie będzie. Więc czym się tu przejmować? 
Tak rozumują koty. A jak ludzie, zwłaszcza niewidomi i słabowidzący, bo to przecie o nich piszę? 
PZN wspaniale rozwijał się w drugiej połowie dwudziestego wieku. Ciągle przybywało członków, jednostek organizacyjnych, zakładów własnych, spółek, przywilejów, uprawnień i czego jeszcze. Było wiele powodów do radości. Samych spółek powstało aż 17. A jakie imponujące długi wygenerowały wspólnie ze swoim założycielem, czyli PZN-em... Tak, było czym się radować. 
W dwudziestym pierwszym wieku PZN już się nie rozwija, a raczej się zwija. Są już tylko dwie spółki, a jedna z nich ledwo zipie. I dobrze, bo długów nie będą mogły aż tyle wytworzyć. 
Przywilejów coraz mniej i członków coraz mniej. I dobrze, bo skoro niewidomi i słabowidzący, a zwłaszcza ci całkowicie niewidomi, są tak samodzielni, tak samowystarczalni, tak zaradni, że nie potrzebują żadnego PZN-u, to chwała Bogu. To dopiero jest powód do radości, do zadowolenia, do uciechy. Cieszmy się więc. Tak trzymać! 
Zarząd Główny PZN zrzekł się suwerenności nad okręgami, członkowie Zarządu Głównego zrzekli się suwerenności nad Prezydium i przewodniczącą, delegaci zrzekli się odpowiedzialności za swoje wybory. Nikt za nic nie odpowiada, wszyscy są zadowoleni, bo każdy robi co chce. Nikt nikogo nie powstrzymuje przed niczym, przed robieniem błędów również nie. A PFRON może sobie kontrolować ile chce. Tak trzymać! 
PZN powoływał ośrodki wypoczynkowe, które przekształcały się w rehabilitacyjne i lecznicze i wszyscy się cieszyli. Teraz korzystają z nich, zwłaszcza z Ciechocinka, w znacznej mierze ludzie widzący i też jest powód do uciechy, bo są pieniądze, a może tylko powinny być. 
Powstawała i rozwijała się Biblioteka Centralna i byli z niej wszyscy dumni. Teraz będzie z niej dumna Biblioteka Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. I dobrze, bo baba z wozu, koniom lżej. Jest więc powód do satysfakcji. Tak trzymać! 
Niewidomi zdobywali nowe zawody, różne zawody. Pracowało ich coraz więcej. Wspaniale funkcjonowała polska szkoła rehabilitacji. Oj, były powody do dumy. A teraz wystarczy, że niewidomi udają, że pracują i jest wspaniale. I dobrze, bo po co mają się męczyć. Trzeba się cieszyć i wszyscy się cieszą. Tak trzymać! 
W pierwszej połowie dwudziestego stulecia niewidomi dążyli do zjednoczenia ruchu niewidomych w Polsce. Nie udało się, ale udało się w drugiej połowie tego wieku. Powstała jedna, silna, wielka organizacja niewidomych o wspaniałej i adekwatnej nazwie do charakteru ponad dziewięćdziesięciu procent członków, to jest słabowidzących, czyli Polski Związek Niewidomych. Jak już wspomniałem, była to silna, wielka i wspaniała organizacja, która się rozwijała, a jak się rozwinęła, zaczęła się zwijać. Powstanie PZN-u to był dopiero powód do euforii i była euforia. Pod koniec ubiegłego wieku zaczęło powstawać mnóstwo małych stowarzyszeń i jeszcze mniejszych fundacji. Znowu był powód do wręcz zmysłowej rozkoszy. Bo przecież małe jest piękne. Ale nie tylko piękne, lecz i prężne. A to, że większość z tych tworów wcale prężnymi nie są, a co to kogo obchodzi? Istnieje mnóstwo stowarzyszeń i fundacji, a że są małe, na mocy definicji są prężne i chwała im za to! Tak trzymać! 
Dawniej coraz więcej niewidomych uczęszczało do szkół ogólnodostępnych i studiowało na różnych wyższych uczelniach na różnych kierunkach. No i wszyscy się cieszyli, bo trzeba przyznać, że mieli powody. Była to rzeczywista integracja, znaczy się nauczanie zintegrowane. Potem powstawało coraz więcej szkół średnich dla niewidomych, mało brakowało, by specjalny uniwersytet powstał i było to piękne, wspaniałe, dumą i radością napawające. Niewidomi mieli łatwiej, to jak się tym nie cieszyć? Teraz do szkół dla niewidomych przyjmuje się, nie tylko słabowidzących, ale i całkowicie widzących. I znowu jest powód do zadowolenia - Polakom udało się wymyślić coś interesującego, wspaniałego, niebywałego. Z euforią piszę tu o integracji na odwyrtkę. Wspaniała sprawa! Tylko się cieszyć i radować... Tak trzymać! 
Cudownie rozwijała się spółdzielczość niewidomych. To wszystkich radowało, bo niewidomi mieli tam potrzebne i niepotrzebne udogodnienia. Teraz spółdzielczość niewidomych już prawie się zwinęła, a to jest powodem do jeszcze większej radości. Getta zostały zlikwidowane! Hura! Tak trzymać! 
No i widzicie kochani moi, ile to jest powodów do zadowolenia, do radości, do dumy? I tu ludzie mają przewagę nad kotami. Kot nie potrafi się cieszyć tak samo, kiedy mu dają zabawkę i kiedy mu ją zabierają. Kot nie potrafi się cieszyć, kiedy nie udaje się mu myszki złowić, bo jest głodny i zły. A ludzie wszystko to potrafią. Tak trzymać! 
Tak trzymający Stary Kocur 
 
 aaa 
 9. FAKTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI 
O sieci komórkowej i specjalnych telefonach dla niewidomych 
Opracowała Klementyna 
 
Źródło: Opracowanie własne "WiM" 
 
W listopadzie 2012 r. Artur Włodarski w wyborcza.biz opublikował informację pt.: "Pierwszy na świecie smartfon dla niewidomych". 
Informację tę przedrukowaliśmy w grudniowym wydaniu "WiM" z 2012 r. pod pozycją 2.2. 
Według autora jest to: "Pierwszy w świecie, i to rodzimej produkcji. Telefon całkowicie obsługiwany głosem - marzenie niewidomych - od dziś dostępny w Polsce". 
Idea takiego telefonu okazała się bardzo kontrowersyjna. Niewidomi i słabowidzący na liście dyskusyjnej Typhlos wypowiedzieli na ten temat wiele krytycznych uwag, zgłosili wiele zastrzeżeń i obaw. Warto się z nimi zapoznać, gdyż wskazują, jak ważne jest rozeznanie potrzeb osób niewidomych, przeprowadzenie właściwych konsultacji i uwzględnienie wielu czynników. Może to się przydać w rozmowie z osobami, które proponują nam różne rozwiązania techniczne i programowe bez znajomości potrzeb osób niewidomych. 
 
Dyskusja toczyła się na liście Typhlos w listopadzie 2012 r. 
 
JR: 
Podano informację w wiadomościach południowych z demonstracją tego, co potrafi to urządzenie. Cena to 2500 zł. 
Te udogodnienia posiada iPhone, ale na razie nie ma ich w języku polskim, a jest to dokładnie to, co słyszałem w relacji, czyli użycie odpowiednika "siri" w iPhone z polską mową. 
Wymieniono: wydanie polecenia zadzwonienia, podyktowanie sms lub e-mail i jeszcze kilka aplikacji. Tyle podano w programie I Polskiego Radia w południe. 
 
Blue wings: 
Kolejna żałosna żenada. Ciekaw jestem, kto stoi za tak kiepskim pomysłem. Kolejna próba stworzenia zamkniętej społeczności. Abonamenty są żenujące, w zwykłej sieci mam lepszą ofertę. To będzie dobra oferta dla takich kompletnie nieobytych, którym można byle co wcisnąć. Takich nie brakuje w naszej społeczności, przykładem może być klango i to, jak ludzie się tym podniecali. Zamknięta struktura telefonu za taką cenę, dziękuję bardzo. 
Dostaniemy tylko urządzenie, do którego nie możemy nic instalować prócz tego, co da nam dostawca. Oferta abonamentowa jak na dzisiejsze czasy jest kiepska, firma zaproponowała żenujący pomysł zarobienia na osobach niewidomych, ubrany w ciekawy chwyt marketingowy. 
Z pewnością znajdzie się sporo naiwnych, którzy to łykną, bo takich w polskiej społeczności niewidomych nie brakuje. 
 
HP: 
	Chyba żadna inna sieć nie ma tak niekorzystnych abonamentów. Poza tym dużym mankamentem jest ograniczenie do głosowego korzystania z telefonu, co uniemożliwia dyskretne używanie go. 
Na takie rozwiązanie może zdecydowałyby się osoby starsze i mające niesprawne ręce, ale na razie nie wróżę tej sieci wielu klientów, bo cena aparatu jest zaporowa. 
 
Mirek: 
200 minut lub 400 SMS-ów, do tego 1 GB za 76 zł? w Playu jest to samo za 39 zł. Chyba tylko liczą na to, że ludzie będą brać te telefony z "aktywnego samorządu", albo z innych dofinansowań. 
 
Fandango: 
Są ludzie, także widzący, którzy telefonu używają do rozmów i krótkich wiadomości. Nic więcej nie potrafią samodzielnie osiągnąć. 
Smartfon daje wiele więcej możliwości, ale też oczywiście jest bardziej skomplikowany. Osoby z niesprawnymi rękami - to właśnie i dla nich jest ten "nowy telefon". I to oni powinni mieć do niego pierwszeństwa wszelkie bez względu na wiek, stan wzroku (także ci doskonale widzący) i dochody. 
 
Bewika: 
Dziś widziałam promocję telefonu w jednym z porannych programów TV. Promowany był dotykowy model, który reaguje jedynie na mowę ludzką, ale jest to mało dyskretne. Prowadzący zachwyceni i Ewa Lewandowska promująca aparat i jego konstruktora, niejakiego pana Łapę. Podobno skonstruował urządzenie z myślą o swojej niewidomej mamie. 
Moim zdaniem to kolejne wyważanie otwartych drzwi. O cenie nic nie powiedziano. Ewa na pytanie redaktorów, co trzeba zrobić, żeby taki telefon zdobyć, odpowiedziała żartobliwie, że trzeba znać konstruktora, ale ona i tak zapłaci chętnie taką cenę, bo warto. 
 
Dorota: 
 Także widziałam ten program w "Pytanie na śniadanie" i specjalnie zwróciłam uwagę na reakcję prowadzących, jak i samego Marcina Łapy. Po prostu wynalazek epokowy, uszczęśliwiający niewidomych. Nie istnieją programy udźwiękawiające telefony, dopiero p. Łapa, z wielkiej miłości do mamusi, stworzył genialne urządzenie, które odmieni smutne życie niewidomych i pozwoli im wysyłać SMS-y, a nawet określić, gdzie się aktualnie znajdują. Jedynie stwierdzenie, że taki genialny telefon, nie zastąpi psa przewodnika, podobało mi się bez zastrzeżeń. 
 
RH: 
Wysłuchałem przynajmniej częściowo audycji telewizyjnej i uważam, że w tej sprawie ktoś powinien wnieść jakiś protest, lub przynajmniej wyjaśnienie. Przecież z nas się tam robi takich fajtłapów. Pokazówkę im zrobić z iPhone, czy chociażby jakiś zwykły symbianowiec, przecież ja z mojej E52 trzy razy szybciej zadzwonię do kogoś niż ten gość przez to cudo. 
 
Slahim: 
Tak. To jest przerażające, jak postrzega się niewidomych. Jako osoba widząca oglądając taki program stwierdziłbym, że nic innego po prostu nie ma, i że następuje tu przełom, a bynajmniej, że coś się robi w kierunku osób niewidomych czy niedowidzących. Uważam, że to się robi tylko i wyłącznie dla kasy. 
 
Bewika: 
No, nie wiem, ostatnio Mikołaj, i wcale nie ze świętych, umożliwił mi poznanie iPhone Apple i obsługa przebiega po polsku. Jest to aparat dotykowy, prosty w obsłudze i nie jest się zależnym od żadnej sieci czy dostawcy syntezy mowy. Funkcja obsługi głosowej na razie po angielsku, ale wkrótce ma się pojawić po polsku. 
 
ML: 
Popieram każdą inicjatywę, która powoduje, że coś się dzieje. Zobaczcie, jak dobrze sprzedawały się telefony dedykowane starszym osobom, które nic nie posiadają tylko duże przyciski, latarkę i ewentualnie radio. A przecież często one kosztowały tyle, co prawie pół telefonu z Androidem czy Symbianem. 
 
SP: 
Owszem, wszystko w porządku, tylko że te starsze osoby kupowały to za własną kasę, a tu kupujesz za dofinansowanie i każdy taki marketing kierowany wprost do ciebie może skłaniać urzędników do dawania dofinansowania wyłącznie na produkt dedykowany. 
 
Danuaria: 
Ale chyba ktoś tu czegoś nie rozumie. Sieć nie oferuje asystentów. Oferuje jedynie telefony dla potencjalnych opiekunów osób niewidomych. Od tych opiekunów to coś mi się robi. 
Dopóki ludzie będą myśleć, że każdy niewidomy ma opiekuna, dopóty nie będzie mowy o dostosowaniu przestrzeni miejskiej, dworców, komunikacji itp. Jeszcze niedługo to nam zabronią bez opiekuna wychodzić z domu. Jeszcze może określą, jakie ów opiekun powinien spełniać prawne warunki. 
 
SP: 
Gdybym miał zamiar wydać 2500 na telefon, to wolałbym kupić iPhone i być w normalnej sieci. 
Niewątpliwie pomysł niedobry. Najlepszym rozwiązaniem jest tylko projektowanie uniwersalne i to trzeba wspierać. Mam nadzieje, że pomimo tego Google nie zaprzestanie pracy nad udźwiękowieniem Androida. A ja oczywiście nadal zostaję w Plusiku. 
 
ML: 
No tak, ale nie skupiajmy się na samej maszynie. Myślę, że może to być ciekawa sprawa, biorąc pod uwagę osobistego asystenta, do którego można zadzwonić, czy pakiet ubezpieczeń, za które w innych sieciach trzeba płacić dodatkowo. 
 
Blue wings: 
Właśnie, Sylwek poruszył kolejny problem. Tworząc takie dedykowane urządzenie, spycha się inne uniwersalne urządzenia, które mają już gadacze na pokładzie. Dlatego np. urządzeń Apple nie dostaniemy z dofinansowania, gdyż według urzędników nie jest to urządzenie specjalistyczne, tylko ogólnie dostępne". A co by było, jeśli np. Android miałby jakiegoś super dobrego gadacza stworzonego przez google i wbudowanego w urządzenie? Też nie da rady, bo monopoliści z firm tyflo, którzy w naszym kraju wiodą prym i są popierani przez PFRON, mogliby na tym stracić. 
 
SP: 
Dopiszę jeszcze jedno, otóż nic nie mam przeciwko temu, gdyby ten ktoś stworzył aplikację, a następnie sprzedawał ją w Android Markecie. Robienie z tego szumu medialnego i na dodatek gadanie, że dopiero teraz osoby niewidome mogą korzystać z telefonu, to nie jest w porządku i świadczy o zupełnej ignorancji. 
Media i większość osób pełnosprawnych w to uwierzą. Ostatnio na uniwerku zapytano nas, ile kosztuje dostosowanie stron do potrzeb osób niepełnosprawnych. Okazało się, że osoby, które zadały to pytanie, znalazły w necie informację o Webreaderze i były przekonane, że jest to jedyne rozwiązanie pozwalające niewidomym udostępnić stronę. Dlatego takie działania, zwłaszcza marketingowe, są niebezpieczne. Rozumiem kogoś, kto tworzy nowy produkt i chce się podzielić swoim projektem z innymi. Jednak przyzwoicie byłoby dodatkowo zapoznać się z innymi rozwiązaniami tego typu, żeby przypadkiem nie powiedzieć jakiegoś głupstwa, bo taka działalność może czasami bardzo zaszkodzić. 
 
Bartek: 
Fakt. Miło, że ktoś coś robi w kierunku wymyślenia czegoś nowego, ale powinien wiedzieć, z czym się to może wiązać. 
1) Wada naczelna - to nie jest rozwiązanie uniwersalne. 
Pamiętam, jak się cieszyłem, gdy pojawiły się telefony z Symbianem - wreszcie, normalny telefon, kompatybilny ze wszystkimi innymi, z dostępnymi aplikacjami itp., itd. Ten telefon to znowu coś wyspecjalizowanego, zamkniętego (jak wynika z opisów). 
2) Sterowanie głosem 
Rozwiązanie to dla wielu ludzi jest bajerem. Ile razy w swoich telefonach wybieracie funkcje telefonu czy kontakty głosem? 
Dla mnie istotne jest to, by telefon był dyskretny, bym nie musiał prezentować wszystkim tego, co robię, co piszę, do kogo dzwonię i tak dalej. Taki interfejs dla mnie odpada, oczywiście, jako jeden jedyny możliwy. 
3) Brak sieci (internetu), powoduje brak funkcjonalności telefonu. 
 Kiepska sprawa - rozumiem, że w takim przypadku nie odczytamy notatki, smsa zapisanego w telefonie, kontaktu? Jeśli tak, jest to dyskfalifikacja urządzenia w moich oczach. Mimo że telefonia GSM jest u nas w kraju od paru dobrych lat, nadal mamy miejsca, gdzie zasięg jest kiepski, albo nie ma go wcale. Dotyczy to wszystkich operatorów. Co w podróży pociągiem, czy obecności w supermarkecie lub przejazdu przez tereny leśne? Co w sytuacji przeciążenia sieci czy jakiejś awarii? 
Zdarzało mi się mieć telefon w trybie offline, który jednak był dla mnie nośnikiem danych. wszak zapisane mamy tam często smsy, informacje, listy zakupów, czy nawet kontakty, które mogą nam być potrzebne. 
4) Oferta sieci - oceniam ją raczej średnio. Wiem, że w tej cenie są dodatkowe usługi - pytanie, na ile one będą potrzebne na co dzień? 
Stawki abonamentowe przy cenie telefonu nie są rewelacyjne. Swoją drogą ciekawe, ile telefon wymaga transferu do podstawowego działania. Rozumiem, że wszystkie komunikaty głosowe i komunikacja zwrotna jest transmitowana między serwerami a telefonem. Widzę też pewne zalety: może to być dobre rozwiązanie dla osoby, która ma problemy z techniką, problemy manualne z obsługą telefonu tradycyjnego czy dotykowego. 
Pytanie jednak - czy rozpoznawanie mowy w przypadku osób starszych, z wadami wymowy będzie skuteczne? Czy osoby te będą chciały dyktować urządzeniu polecenia? Nie chciałbym krytykować rozwiązania, bo w ręce nie miałem i chyba nie jestem docelowym klientem. Natomiast moje przemyślenia, niestety, są raczej negatywne niż pozytywne. 
Chciałbym jeszcze poznać opinie Pawła (Urbańskiego), który jest cytowany w informacji medialnej. Paweł wspomina, że testowane rozwiązania nie potrafiły sprostać temu, co potrzebuje. Ciekaw jestem, co testował i jakie miał wymagania. 
Ciekawa jest też informacja: "Fundamentem SeeYou Phone jest system Android, który do tej pory był nieprzystosowany dla osób niewidomych"... chyba nie jest tak do końca? 
Ciekawe jest też, jak sobie to ktoś wyliczył - ilu muszą mieć klientów, abonamentów itp., by im się opłaciło, chyba że otrzymali dofinansowanie z UE - to już opłacać się nie musi. 
 
LG: 
Czuję duży niesmak dla takiej formy reklamy, bo chyba nie można tego newsa nazwać czym innym. Obawiam się też, że PZN będzie promował to urządzenie tak, jak to miało miejsce w przypadku Czytaka, a co było wprowadzaniem ludzi w błąd lub przynajmniej nierzetelną informacją zawężającą wybór. 
 
Karol Wyszyński: 
Szanowni Państwo! 
Pojawiło się kilka nieścisłości dot. SeeYou. Odpowiem zbiorczo. 
1. Zapraszam w poniedziałek o jedenastej do kina Atlantic w Warszawie (wiem, że nie wszystkim ta godzina odpowiada). Dlatego wszystkie pytania można też kierować telefonicznie: 
+48 22 208 48 48 
emailowo: kontakt@seeyou-mobile.com 
Zapraszam również na stronę: 
http://seeyou-mobile.com 
Znajdą tam Państwo wszystkie informacje. Ja też w miarę możliwości na liście będę odpowiadał na pytania. 
2. Asystent 
W sieci, w każdym abonamencie, jest osobisty asystent. Używając SeeYou Phone wystarczy powiedzieć: Asystent i nastąpi połączenie. 
3. Opiekun 
Opiekun to inna osoba. Jeśli współpracują Państwo z taką osobą, to dla niej jest oddzielna aplikacja, która pokazuje, w którym miejscu znajduje się niewidomy. 
 
Bartek: 
Co taki asystent - konkretnie - dla nas może zrobić? Chodzi mi o konkretne zadania, jakie możemy zlecić asystentowi, w ramach abonamentu. Czy jest ograniczenie ilości połączeń/zadań dla asystenta? 
 
CB: 
Podzielam zdanie Sylwka i dodam, że SeeYou Phone to gadżet dla analfabetów technicznych za 2500 zł. A kto się da wpędzić w operatora za 70 zł SeeYou Mobile wraz z obowiązkowym ubezpieczeniem telefonu? Kto się wda w niepoważne wirtualne usługi: zarezerwować wizytę u lekarza, zaprosić dziewczynę i kupić bilety do kina, zamówić prezent, itd.itp. 
 
Karol Wyszyński: 
Panie Cyprianie! 
Nie jest to żaden gadżet tylko pomoc, ułatwiacz. Woli Pan korzystać z E52 czy innego urządzenia - proszę bardzo. Ale jeśli ktoś woli głosowo - to SeeYou Phone jest dla niego. Do SeeYou Phone można włożyć SIM kartę z innej sieci - też będzie działać. Można też zakupić kartę SIM w SeeYou i włożyć do swojego telefonu - też będzie działać. 
 
CB: 
Skoro zakup SeeYou Phone nie jest sprzężony z usługą SeeYou Mobile to być może interes się rozkręci. 
 
Karol Wyszyński: 
Proszę też sprawdzić, jakie funkcjonalności uruchomimy w 2013: 
http://www.seeyou-mobile.com/art/10/telefony.html 
Jeden telefon zastąpi wiele urządzeń, np. czytnik kolorów, lupę optyczną z systemem odczytu tekstu, NFC - płatności, Daisy player. Wszystkie aktualizacje będą bezpłatne dla użytkowników SeeYou Phone i sieci SeeYou. 
 
LG: 
iPhone posiada te funkcje: czytnik kodów kreskowych, kolor test, Recognizer rozpoznający banknoty czy inne przedmioty, rozpoznawanie tekstu, funkcję aparatu słuchowego itd. 
 Inaczej mówiąc - Wasz aparat nie jest tak przełomowy, jakby się wydawało. Ale na pewno warto zwrócić uwagę na dobrą jakość aparatu fotograficznego, by te funkcje były jak najlepiej sprawne. No i jednak wprowadzić możliwość jakiejś obsługi manualnej. 
 
HP: 
Tester kolorów jest już w bardzo tanim programie Asystent, który oferuje Orange. 
 
Iland: 
jak to wszystko można ładnie ponazywać po angielsku - szukanie jelenia to marketing. Coś już wiemy na temat tego wynalazku, można go kupić bez konieczności płacenia abonamentu, czyli już w przyszłym roku rozpocznie się wielkie dojenie PFRON-u, a może twórcy już załatwili wyłączność na swój produkt i na inne telefony dofinansowań nie będzie? 
 
Blue wings: 
Całkiem możliwe, medialny szum wokół siebie zrobili, pewnie PFRON i PCPR będzie wspierać tylko ich produkt, bo to w końcu sprzęt specjalistyczny. 
 
RK: 
Jak tak czytam, słucham i obserwuję, to zastanawiam się, czy twórca owego rozwiązania bazował tylko na tym, co potrafi, czy nie potrafi jego mama, czy też spytał o zdanie bardziej zaawansowanych niewidomych użytkowników. 
 
Domra: 
A może twórca tego telefonu nie był zorientowany w obłaskawieniu przez niewidomych telefonów, stąd informacja, że jest to pierwsze tego typu urządzenie. 
 
SP: 
A mnie interesuje, czy twórca wykładał swoją kasę na ten produkt, czy też miał dofinansowanie. Jak swoją, to rzeczywiście mógł nie być zainteresowany, chociaż mając niewidomą mamę trudno w to uwierzyć. Gdy jednak to był jakiś grant, to ciekawe, jak bez zbadania rynku można było go realizować. Gdy kilka lat temu realizowaliśmy e-Kiosk z czasopismami, a był to właśnie grant z KBN, to jednym z warunków otrzymania kasy było sprawdzenie istniejących rozwiązań nie tylko w Polsce, ale i na świecie, i udowodnienie, że istniejące rozwiązania są dla niewidomych nieprzydatne. 
 
JR: 
Sylwku! Przypomnij sobie Czytaka, co prawda nie ten sposób dofinansowania, ale sposób uzasadnienia i owszem. 
"Jesteśmy pionierami, jest to pierwsze urządzenie itp." Chyba wystarczy. 
 
Danuaria 
Kiedyś też miał już wejść wirtualny operator komórkowy dla niewidomych. Pamiętam, że jego autorem miał być niejaki p. Przybylski. Nawet w "Pochodni" była ankieta dotycząca oczekiwań ewentualnych klientów i też szybko słuch o tym zaginął. 
Może ta inicjatywa też umrze zanim się rozwinie? 
 
Mała: 
Miałam okazję oglądać prezentację. W pierwszej chwili zrobiła na mnie wrażenie, fajnie by było mieć taką polską siri w swoim aparacie. Dobrze by było dokupić ją za kilka dolarów. Przecież mogłabym z niej korzystać tylko wtedy, kiedy szybko trzeba coś wykonać. Jeśli można ułatwiać sobie życie, dlaczego nie skorzystać. Wiele dodatkowych aplikacji mam przecież za free. Są osoby, które nie lubią dotykowców tylko dlatego, że przeraża je sama specyfika urządzenia. 
Bajka szybko się skończyła. W oglądanym programie nic nie wspomniano o sieci, do której trzeba przejść i abonamentach, które trzeba płacić. Biorąc pod uwagę tylko numery telefonów ze swojej książki telefonicznej, ile stratny będzie abonent, który ma znajomych w różnych sieciach. 
 
Domra: 
Uważnie przeczytałam wypowiedzi i rozumiem, że jest spore grono ludzi obeznanych z nowoczesną techniką i korzystających z niej. Domyślam się, że iPhony to zminiaturyzowane komputery, które mają na pokładzie wszystko, czego niewidomemu do rozrywki (rzadziej pracy) potrzebne. Eh! Szkoda, że nie ma w nim dzbanuszka z kawusią. Ale poważnie mówiąc, nie wylewajmy dziecka z kąpielą. Ilu mamy ludzi jednoręcznych bądź dwuręcznych z rękoma niesprawnymi, osoby mające kłopot z orientacją i sądzę, że to jest dla nich urządzenie. Można dyskutować o cenie czy konieczności specjalnej sieci, ale można to zrobić rzeczowo a nie napastliwie, jak to robią niektórzy z nas. 
I nie bójcie się, że te telefony zdominują dofinansowania. Otrzymać dofinansowanie z PCPR jest trudno (o czym pisałam przy okazji Czytaka), więc osoby wiekowo spełniające kryteria mogą być spokojne, ponieważ to właśnie do nich skierowana jest oferta aktywnego samorządu, a nie do tych poza limitem wieku. A SeeYou dajmy szansę, jeśli nie spełni oczekiwań rynkowych, odejdzie w niebyt. 
 
KŻ: 
Spokojnie, zdominują. Talks/symbian umiera, a wiem z doświadczenia, że jak się nie jest doinformowanym, to wcisną wszystko, co pozornie najlepsze. Przejechałem się już na Auto-lektorze, bo za tamtą kasę miałbym porządny komputer z Fine Readerem 6, telefon z talksem itd. Niepełnosprawność nie ma tu znaczenia, bo na pewno jest jak piszesz, że dostaną też SeeYou Phonea osoby, którym się faktycznie to przyda. Ale wiem też, że są tacy, którzy wydoją z PFRON-u niezłą kasę dla osób, którym się to kompletnie nie przyda. Wystarczyłaby jedna rada, jedna rozmowa z kimś bardziej obeznanym, a kupujący mógłby cieszyć się czymś innym, tańszym i równie funkcjonalnym. 
 
Fandango: 
Tym, co mnie wkurza w sprawie "nowego" smartfona i sieci dla niewidomych, jest nadymanie się i wmawianie wszem i wobec, że to przełom technologiczny. Nie pamiętam od ilu lat udźwiękowia się u nas telefony komórkowe. Poza Polską działo się to jeszcze wcześniej. Całą tę innowację pożyteczną bardzo dla osób z niesprawnymi rękami można było urządzić o wiele taniej. A skoro już ruszyła tzw. "medialna ofenzywa" to trzeba było i o tej grupie potencjalnych użytkowników, niekoniecznie niewidomych, wspomnieć i ich potrzeby wypunktować wyraźniej. Ale i mój ukochany iPhone, obok którego stoi dzbanek z kawusią i inne smakołyki leżą, ma jakieś usprawnienia dla osób z niesprawnością manualną. Byłam dziś u autoryzowanego sprzedawcy urządzeń aPplea i nie zawiodłam się na personelu punktu, który z uśmiechem i ochotą udzielił mi pomocy i porady. W całej tej krzątaninie wokół osób niepełnosprawnych jest wiele słów, jakieś działania też są, ale mało słuchania przez miłosiernych, "przedmiotów" zainteresowania. Moi panowie aPplowi o niewidomych nie wiedzą prawie nic, za to uważnie słuchają, co się do nich mówi i logicznie odpowiadają. 
 
Karol Wyszyński: 
Szanowni Państwo! 
Projekt SeeYou współtworzą osoby niewidome i słabowidzące. Projekt jest rozwijalny i otwarty. SeeYou to pierwszy smartfon stworzony z myślą o Was, a SeeYou Mobile to pierwsza na świecie telefonia dedykowana osobom niewidomym i słabowidzącym. 
 
LG: 
Konkretnie drugi. Pierwszy był iPhone, jako aparat tworzony od podstaw z uwzględnieniem osób niewidomych. Każda telefonia, w sensie operatora, jest dostępna dla nas. 
Być może jest jakiś znikomy procent osób niewidomych, na przykład ze sprzężoną niepełnosprawnością, którzy potrzebują pomocy przy rejestrowaniu się do lekarza lub zamówienia taksówki. Zasadniczo jednak niczym się nie różnimy od zwykłych śmiertelników. To przykre, że ktoś przedstawił taki obraz niewidomego. 
 
SP: 
No tak, tylko po co? Czy są jakieś specjalne przesłanki, żeby tej grupie osób dedykować specjalną sieć? Dlaczego w takim razie nie sklep? Może to lepszy pomysł, takie przyjazne centrum handlowe? Kiedyś w ZSRR były specjalne osiedla dla niewidomych. W Polsce też taki budynek powstał. 
 
Karol Wyszyński: 
Przez ostatni rok intensywnie pracowaliśmy nad tym rozwiązaniem. Spotkaliśmy się z wieloma osobami niewidomymi z różnych środowisk. 
 
Danuaria: 
A to ciekawe, bo nic mi nie wiadomo o tym, żeby ktoś dotarł z tą sprawą do Instytutu Tyflologicznego czy Biblioteki Centralnej PZN. 
Już byśmy Panu sprali porządnie skórę, to odechciałoby się Panu tworzyć takie rozwiązania. Nie jest Pan pierwszy i dobrze Pan o tym wie. Poza tym do tej pory telefon od operatora plus program odczytu ekranu, było tańszym rozwiązaniem. 
 
Karol Wyszyński: 
Dostaliśmy wiele uwag krytycznych, ale też bardzo dużo pozytywnych słów zachęty do rozwoju projektu. Polecają nas, m.in.: Paweł Urbański, Ewa Lewandowska, Elżbieta Zapendowska (słabowidząca krytyk muzyczna, znana z programów Idol, Must be the Music), Przemysław Babiarz (zaangażowany społecznie dziennikarz telewizyjny). 
Tyle słowem wstępu. Poniżej odpowiedzi na Państwa pytania i uwagi. Postarałem się skrócić do sedna. 
Po pierwsze - nasza filozofia: 
1. Wolność wyboru: 
a. można kupić SeeYou Phone w sieci SeeYou Mobile (ew. przenieść do niej swój obecny numer) 
b. można kupić sam SeeYou Phone i włożyć kartę SIM obecnie używaną 
c. można kupić samą kartę SIM sieci SeeYou Mobile i używać w obecnym telefonie 
d. co ważne, w sieci SeeYou Mobile nie ma kar za zerwanie umowy, w każdej chwili można odejść. Aczkolwiek zachęcam do zostania. Obecność w sieci to prócz asystenta, także bezpłatne pobieranie nowych funkcjonalności. 
2. Otwartość 
a. Dlatego tu jestem i z Państwem rozmawiam. Staram się udzielać wyczerpujących odpowiedzi. Jeśli coś wymaga doprecyzowania, proszę pytać. Odpowiem. 
b. Na stronie działa system zgłaszania pomysłów do rozwoju projektu - proszę pisać. Ten projekt jest już współtworzony przez osoby niewidome i słabowidzące. A dzięki Państwa uwagom i pomysłom może być jeszcze lepszy. 
3. Zaangażowanie 
a. W Wiadomościach TVP o 19.30 pojawił się materiał, którego bohaterami byli m.in.: Paweł Urbański i Marcin Zieliński, niedowidzący programista z projektu SeeYou. Dzięki tej informacji miliony widzów dowiedziało się, że niewidomi świetnie sobie radzą w życiu (były np. zdjęcia z wypraw Pawła). 
Materiał dostępny pod adresem: 
http://tvp.info/wiadomosci/wideo/16112012-1930/8925319 (zaczyna się ok. 20 minuty). Potrzebna wtyczka silverlight. 
b. Chcemy, by takich materiałów było więcej, by świat poznawał niewidomych jako osoby świetnie radzące sobie w życiu. 
Naszym marzeniem jest, aby więcej osób niewidomych aangażowało się w nasz projekt. SeeYou ma być czymś więcej niż tylko projektem technologicznym. Chcemy wspólnie walczyć o usuwanie znaczków obrazkowych ze stron, o poprawne ebooki, łatwiej dostępne audiobooki. 
Po drugie - zasady działania: 
a. telefon: pełna obsługa głosowa w języku polskim 
b. telefon: obsługa także przez słuchawki (załączone do zestawu) oraz przez wirtualną klawiaturę (np. do wpisywania haseł czy SMS w tramwaju) 
c. a' propos obsługi głosowej, proszę sobie wyobrazić grę RPG prowadzoną w ten sposób. 
d. sieć: zasięg międzynarodowy 
e. wszystkie poszczególne części SeeYou Phone będą dostępne jako oddzielne aplikacje 
f. nowe funkcjonalności będą bezpłatne dla użytkowników Seeyou Phone i sieci SeeYou Mobile. 
g. asystent: każdy abonent w sieci może śmiało (bez limitu) dzwonić do asystenta, który pomoże zarezerwować miejsce w restauracji, hotelu, kupić bilet, umówić lekarza, zamówić taksówkę, zamówić prezent. Oczywiście mogą Państwo to zrobić sami. Różnicę podam na przykładzie: 
1. Potrzebuję lekarza laryngologa. Zamiast szukać po przychodniach lub w Internecie, dzwonię do asystenta i mówię, potrzebuję laryngologa z Warszawy. Asystent pomoże zorganizować taką wizytę. 
Po trzecie - funkcjonalności obsługiwane głosowo 
OBECNE: 
- Funkcje telefoniczne: 
Dzwonienie 
Kontakty 
SMS 
- Funkcje organizacyjne 
Zegarek 
Alarm/Budzik 
Kalendarz 
Notatki głosowe 
Pogoda 
- Funkcje internetowe 
Przeglądarka www - kanały RSS 
E-mail 
Facebook 
Twitter 
Wikipedia 
- Funkcje nawigacyjne 
Piesza nawigacja GPS 
- Funkcje specjalistyczne 
Lupa optyczna 
Aplikacja opiekuna 
Połączenie alarmowe 
Połączenie z asystentem 
Informacje o telefonie 
Bateria 
Stan internetu 
WiFi 
Klawiaturka 
Szybkość mowy 
Dzwonek 
Automatyczne aktualizacje 
Po czwarte - funkcjonalności PLANOWANE (2013) 
Platforma 
Wydzielenie platformy na dostępne na rynku telefony 
- Funkcje telefononiczne 
Darmowe rozmowy w sieci SeeYou 
MMS 
Rozbudowa klawiatury wirtualnej 
Rozbudowa menu wirtualnej 
Darmowe wiadomości w sieci SeeYou 
- Funkcje internetowe 
Przeglądarka internetowa 
Licznik transferu danych 
- Funkcje organizacyjne 
Kalkulator 
Stoper 
Tłumacz 
- Funkcje multimedialne 
Radio 
Odtwarzacz MP3 
YouTube 
- Funkcje specjalistyczne 
Lupa optyczna z systemem odczytu tekstu 
NFC - płatności 
Daisy player 
Aplikacje opiekuna wraz z przesyłem video 
Zewnętrzne urządzenia optyczne 
Rozpoznawanie kolorów 
Rozpoznawanie twarzy 
Rozpoznawanie przedmiotów 
- Funkcje integracyjne 
Integracja z dostawcami e-book 
Integracje z dostawcami audiobooków 
Integracja z usługodawcami komunikacji miejskiej 
Integracja z urządzeniami peryferyjnymi 
Po piąte - cena 
e. Telefon 2500 zł 
f. Abonamenty: 
g. 38 zł: 50 min lub 100 SMS/150 GB transferu danych 
h. 57 zł: 100 minut lub 200 SMS-ów/300 MB transferu danych 
i. 200 minut lub 400 SMS-ów/1 GB transferu danych 
Po szóste - zakończenie i zaproszenia 
Najbliższa konferencja prezentująca SeeYou odbędzie się 19 listopada w kinie Atlantic w Warszawie. 
Proszę o potwierdzenia przybycia na adres: 
Karol.wyszynski@humann.pl 
Będą kolejne - w całej Polsce. Jeśli uważają Państwo, że w Państwa mieście warto zorganizować takie spotkanie, proszę o informację. 
 
Uwag było dużo, jeśli coś pominąłem, proszę o informację, może być mailem. Nie chciałbym zdominować dyskusji tym tematem. Jeśli mają Państwo pytania, to umówmy się na drogę: 
Mail do mnie - moja odpowiedź - Państwa komentarz na liście. 
Jestem użytkownikiem listy od niedawna, ale zakładam, że to może być bardziej wygodne rozwiązanie dla jej odbiorców. 
Dziękuję za uwagi i życzę dobrego weekendu! 
 
RS: 
Doceniam Pańską inicjatywę. Znam wiele osób, nie tylko niewidomych, które nie potrafią posługiwać się nowoczesnymi komórkami, a tym bardziej komputerem, dlatego nie ma tu ich wypowiedzi. Dla nich byłoby to ogromnym ułatwieniem. 
Te wszystkie krytyczne opinie miały głównie na celu podkreślenie posiadanych umiejętności przez uczestników listy. Życzę sukcesów. 
 
FW: 
Przeczytałem kilka wpisów i nie rozumiem, dlaczego jeśli ktoś chce coś zrobić, coś, z czego skorzysta choćby jedna osoba i to jej da satysfakcję, to dlaczego krytykować? 
 
LG: 
Niezupełnie krytykować. Mamy dziś 17 listopada 2012 roku. Jeśli ktoś dwa dni wcześniej podaje, że taki smartphone jest pierwszym dostępnym urządzeniem dla niewidomych, to jednocześnie mówi, że jedynym, a to nie jest prawdą. Jeśli w ten sposób będzie to przedstawione w urzędach dofinansowujących, to zostaniesz bez wyboru. Nie będzie to uczciwe zarówno dla nas, jak i dla producentów i dystrybutorów innych rozwiązań. 
Akcentowanie większych umiejętności w obsłudze komputera czy telefonu jest, jakby nie patrzeć, lepsze niż robienie z niewidomych zacofanych. 
Nie chciałbym, żeby na przykład do pracodawców poszła fama, że niewidomi muszą obsługiwać komputer lub telefon poleceniami głosowymi... Wszystko byłoby OK, gdyby wskazać właściwą niszę użytkowników. 
 
Fandango: 
Leszku, masz absolutną rację. Nie chcemy się obudzić z ręką tam, gdzie nie trzeba, kiedy okaże się, że jedynie Seeyou są dofinansowywane. Takie ustawienie byłoby paskudną praktyką monopolistyczną, co zdaje się, u nas jest niedozwolone. A owa właściwa nisza jest całkiem obszerna i pomysłodawcy nie muszą się obawiać zejścia na margines. "Odpowiednie dać rzeczy słowo" - o tym wezwaniu poety zapomnieli twórcy medialnej kampanii. Zapomnieli też o innych mniej sprawnych osobach, których istnienie wśród nas nie zaszkodziłoby przypomnieć. Chwała byłaby większa. 
 
Karol Wyszyński: 
Szanowni Państwo! 
Dziękuję za kolejne uwagi, pytania, krytyki. Poniżej staram się odpowiedzieć na Państwa głosy. 
1.	Działanie asystenta - idea concierge w SeeYou Mobile 
Przykład: Potrzebuję lekarza. Nie chcę tracić czasu na wydzwanianie, szukanie informacji w Internecie. (Wolę ten czas poświęcić na dyskusję na typhlosie). Wtedy dzwonię do asystenta i mówię znajdźcie mi lekarza na jutro. Albo znajdźcie mi najtańszy karnet na basen w Warszawie. 
Oczywiście, każdy może te czynności wykonać sam. Ale jeśli ktoś z Państwa chciałby poświęcić ten czas na coś innego, to asystent jest do Państwa dyspozycji. 
2.	Konsultacje 
Przed uruchomieniem projektu spotkaliśmy się m.in.: z władzami Polskiego Związku Niewidomych, Biblioteki Centralnej PZN, Wydawnictw PZN. Poparcia udzielili nam niewidomi i słabowidzący, m.in.: Paweł Urbański, Ewa Lewandowska, Elżbieta Zapendowska. 
3.	Kto stoi za projektem i skąd finansowanie 
Pomysłodawcą projektu jest Marcin Łapa, programista z 20-letnim stażem, który stworzył SeeYou z myślą o mamie. Finansowanie - całkowicie prywatny kapitał. Brak dotacji unijnych itp. 
4.	SeeYou a inne urządzenia 
SeeYou Phone to opcja z pełną platformą obsługiwaną głosowo. 
SeeYou Apps to aplikacje, które będą dostępne na Androida. 
SeeYou Mobile to sieć komórkowa. 
Można korzystać ze wszystkich narzędzi, można z każdego oddzielnie. 
Jeśli będą chcieli Państwo wybrać nasze rozwiązanie we wnioskach do PCPR, będziemy zaszczyceni. Jeśli jednak zdecydują się Państwo na inne urządzenia, to będzie nam przykro (uśmiech), ale przecież mamy wolność wyboru. A to jedna z naczelnych zasad filozofii SeeYou. 
5.	Wsparcie ze strony firmy po sprzedaży 
Dla abonentów SeeYou Mobile i SeeYou Phone - pełne wsparcie techniczne: 
infolinia, 
aktualizacje systemu, oczywiście bezpłatne, 
nowe funkcjonalności również bezpłatne. 
6.	SeeYou jest projektem dedykowanym społeczności niewidomych i słabowidzących, pierwszym takim na świecie. 
Czy przed SeeYou mogli Państwo korzystać z telefonów - oczywiście. I my nigdzie nie powiedzieliśmy, że było inaczej. Nigdzie. Mówiliśmy tylko o niedoskonałościach dostępnych rozwiązań. A czy pełna obsługa głosowa jest przełomem? Czy projekt zrodził się z potrzeby serca? Czy jest to innowacyjne rozwiązanie? Jak najbardziej. 
7.	Sieć dedykowana 
Mam nadzieję, że usługa asystenta, ubezpieczenie telefonu i OC w życiu prywatnym oraz kolejne usługi, które będziemy oferować usatysfakcjonują naszych odbiorców. 
Naszym celem jest świadczenie jak najlepszych usług konkretnej grupie odbiorców, osobom niewidomym i słabowidzącym. Stąd wybór sieci dedykowanej. Dzięki głosom naszych użytkowników będziemy mogli świadczyć jeszcze lepsze i odpowiadające Państwu usługi. 
8.	Dla kogo telefon? 
Jak słusznie Państwo zauważyli, SeeYou Phone może być pomocny osobom z wieloma niepełno sprawnościami ruchowymi. Mamy nadzieję, że tak się stanie. Także dla osób widzących, wiele aplikacji może być bardzo przydatnych, np. dyktowanie notatek, SMS-ów, maili czy dzwonienie w trakcie spaceru lub jazdy samochodem. 
9.	Reklama 
Nasze materiały informacyjne mogą Państwo znaleźć na 
http://seeyou-mobile.com 
oraz film z audiodeskrypcją pod adresem: 
http://www.youtube.com/watch?v=QwKXN6DNywk&feature=plcp 
A bez audiodeskrypcji: 
http://www.youtube.com/watch?v=857wAqvtaJQ&feature=plcp 
Za informacje w mediach są odpowiedzialni dziennikarze, którzy je tworzą. 
W razie pytań jestem do dyspozycji. 
 
RH: 
Myślę, że nikt tutaj jakiś bardzo napastliwy nie jest, raczej wszyscy uważają, że telefon znajdzie pewną grupę odbiorców i dobrze, bo faktycznie dla niektórych może być to pierwszorzędne rozwiązanie. Natomiast twierdzenie, że to jest rewolucja na rynku dostępności dla niewidomych jest grubą przesadą. 
 
Giordino: 
Powiem tak: jeśli ten telefon można będzie obsługiwać tylko głosowo, to jest to, moim zdaniem, bez sensu. Jeśli już, to powinien być wybór między obsługą głosową a manualną. Myślę, że jeśli nie zostanie wprowadzona manualna obsługa telefonu, to nie ma ten aparat przyszłości, a przynajmniej wśród niewidomych. Kolejnym minusem jest to, że do pracy tego udźwiękowienia niezbędne jest ciągłe połączenie z Internetem, więc znów pojawia się problem kiedy: 
1. chcemy skorzystać z telefonu poza zasięgiem sieci np. w podróży samolotem, 
2. za granicą, gdzie opłaty za połączenia internetowe są bardzo wysokie, 
3. w miejscach, gdzie jest bardzo słabe połączenie. Niestety sieć ma jeszcze w Polsce dziury i są miejsca, gdzie łączność telefoniczna działa, ale połączenie z Internetem jest niemożliwe lub bardzo wolne, co uniemożliwia pracę udźwiękowienia. 
Kolejny minus to używanie tego telefonu w miejscach publicznych. Nie tylko w domu z komórki się korzysta, a nie sądzę, że ktoś ma ochotę dyktować SMS-a czy maila w pociągu, tramwaju, autobusie, czy innym publicznym miejscu. 
Nie zapewnia więc żadnej dyskrecji, a to jest bardzo poważny minus. 
 
Generalnie cała ta propaganda wokół tego telefonu i sieci pokazuje osoby niewidome, które nie radzą sobie samodzielnie i pozbawione do tej pory dostępu do telefonów komórkowych czy smartfonów. A to jest nieprawda. 
 
Domra: 
Ale p. Wyszyński niekoniecznie musi mieć rozeznanie o stanowisku władz PZN wobec szarych członków organizacji. Sądzę, że zrobił poważny błąd koncentrując się jedynie na niewidomych, choć akurat wielu innych użytkowników ten rodzaj komunikacji ucieszy. Jeśli telefon nie będzie dla niewidomych jedyną alternatywą, to może sobie rozwijać skrzydła. Sądzę, że gdyby propozycja SeeYou weszła do normalnych salonów sprzedaży, być może byłoby wielu chętnych, choćby na zasadzie podręcznego gadżetu. Przecież nie każdy użytkownik tęskni za internetem w aparacie, a asystent mu się przyda. 
 
JO: 
Cytat: 
SeeYou jest projektem dedykowanym społeczności niewidomych i słabowidzących. Pierwszym takim na świecie. 
Czy przed SeeYou mogli Państwo korzystać z telefonów - oczywiście. 
I my nigdzie nie powiedzieliśmy, że było inaczej. Nigdzie. Mówiliśmy tylko o niedoskonałościach dostępnych rozwiązań. 
Tylko że problem polega na tym, iż SeeYou nie jest wcale rozwiązaniem doskonalszym od poprzednich, jest tylko innym. A nawet w tym mailu Pan twierdzi, że jest doskonalszym. Byłoby tak, gdyby wszystkie funkcjonalności, które Pan wymienia były dodane do już istniejących rozwiązań w androidzie. Wówczas oferowane rozwiązanie byłoby uniwersalnym, a więc dobrym. Nie wyobrażam sobie sytuacji, że z mojego telefonu w razie potrzeby nie może skorzystać każdy z domowników. 
Bardzo złym pomysłem jest stosowanie specjalistycznych rozwiązań tam, gdzie mogą być stosowane masowe. 
 
TP: 
I to jest właśnie istota problemu. Wszyscy, w tym osoby z jakąś niepełnosprawnością powinny mieć możność korzystania z wszelkich, ogólnodostępnych zdobyczy cywilizacyjnych, a tymczasem, co jakiś czas powstają projekty, które zmierzają do rozwiązań przeciwnych. Budowano kiedyś nawet całe miasteczka lub osiedla, przystosowane dla inwalidów różnego rodzaju, zamiast przystosować do ich potrzeb normalne otoczenie. Dziwię się, że nikt jeszcze nie wpadł na pomysł utworzenia specjalnych, gadających stron internetowych dla niewidomych, i ograniczył się do umieszczania gadaczy na niektórych. 
Można by powiedzieć, że od przybytku głowa nie boli, i że jeszcze jedno nowe rozwiązanie nie zaszkodzi, ale byłoby tak, gdyby rzecz polegała tylko na zagadnieniach technicznych - trzeba nieraz wielu prób, nawet wielu błędów, żeby dojść do czegoś dobrego. W tym jednak przypadku mamy do czynienia nie tylko z zagadnieniem technicznym, ale także społecznym. Wielka akcja medialna wcale nie przysłuży się dobrze sprawie niewidomych i słabowidzących, ponieważ bazuje na błędnej ocenie ich potrzeb i tę błędną ocenę upowszechnia. Powoływanie się na konsultacje z działaczami PZN i opinie celebrytów z TV jest po prostu żenujące. W ważnej kwestii należy pytać specjalistów, nie sympatyków, i użytkowników, nie działaczy. PZN jest stowarzyszeniem dobrowolnie zrzeszających się osób, nie instytucją naukową dysponującą wiedzą tyflologiczną. Skutkiem takiego nagłośnienia idei głosowej obsługi urządzenia jest utrwalanie przekonania, że osoby z dysfunkcją wzroku nie umieją pisać. Takie przekonanie wcale nie jest rzadkie w społeczeństwie, w którym słychać często, że: "cholera nie mogę zadzwonić, bo nie wziąłem okularów". No, a asystent, który zamawia taksówkę, to już kpina albo nawet obraza godności. 
 
Danuaria: 
http://www.youtube.com/watch?v=QwKXN6DNywk&feature=plcp 
Wiecie, co mi się nie podoba w tym filmie? 
Klient pyta telefon o jakiś adres, dostaje ten adres i od razu wie, gdzie ma iść. 
To, że niewidomy dostaje adres, to jeszcze nic. Musi tam trafić, a to w prezentacji nie było pokazane, jak on tam doszedł korzystając z tego telefonu. 
A jeszcze zapomniałam dodać, że na pewno nie gadałabym z telefonem w takiej sytuacji, jak była pokazana na filmie. Po prostu ze względów bezpieczeństwa. W takich sytuacjach telefon mam schowany w torbie, w najgorszym wypadku w kieszeni. Wówczas trudno obsługiwać telefon mówiąc do niego. I nie wierzę, że ten telefon w hałasie prawidłowo rozpoznaje, co klient do niego mówi. 
Ja w mojej Nokii C5 głosowo wywołuję jedynie kalkulator i udaje mi się to zrobić tylko w całkowitej ciszy. Wystarczy, że cicho gra radio albo nawet mruczy lodówka i już kalkulatora nie wywołam. Obawiam się więc, że ten telefon jest jedynie dla siedzących w domu. 
 
MS: 
Danuario, trafiłaś w sedno. Ta reklama może trafić do widzących, różnież tych, co decydują o przyznawaniu dofinansowań, ale przecież nie do niewidomych. Niewidomemu nic nie mówi, że kawiarnia jest na jakiejś tam ulicy, skoro nie wiem, jak do niej dotrzeć? 
I jeszcze jedno. Pan Wyszyński kilkakrotnie odwołuje się tu do opinii konkretnych osób ze środowiska m.in. Ewy Lewandowskiej. Po materiale z TVP muszę jednak z przykrością powiedzieć, że o ile szanuję ją i podziwiam jej talenty wokalne, to w kwestii urządzeń dla niewidomych jej opinia niewiele dla mnie znaczy. Przyczyna jest prosta. Jak mam poważnie traktować kogoś, kto skwapliwie przyznaje, że dla niewidomych największym problemem jest korzystanie z klawiatury? 
 
SB: 
Sławku, nie wiem czy to prawda, co pisze Karol Wyszyński o konsultacjach. Według mnie, jeśli ktoś ma pomysł na biznes i wykłada własne pieniądze, to nie musi się z nikim konsultować. Sprzeda czy nie sprzeda, to jego zmartwienie. 
Gdyby każdy, kto chce zrobić jakiś biznes, pytał innych czy się zgadzają, nigdy by niczego nie zrobił. 
 
Karol Wyszyński: 
Szanowny Panie! Jest mi niezmiernie przykro, że pisze Pan nieprawdę i mnie atakuje. Przyznam, że nie rozumiem Pańskiego zarzutu. 
Nigdzie nie napisałem, że spotkaliśmy się z przedstawicielami Instytutu Tyflologicznego, tylko cytuję: 
"spotkaliśmy się m.in.: z władzami Polskiego Związku Niewidomych, Biblioteki Centralnej PZN, Wydawnictw PZN. Swojego poparcia udzielili nam niewidomi i słabowidzący m.in.: Paweł Urbański, Ewa Lewandowska, Elżbieta Zapendowska". 
 
Danuaria: 
Już Panu tłumaczę. 
Biuro Zarządu Głównego PZN jakiś czas temu przekształciło się w Instytut Tyflologiczny. Tak więc spotykając się z władzami PZN zapewne spotkał się Pan z pracownikami Instytutu Tyflologicznego. 
Jestem zwykłym pracownikiem Biblioteki Centralnej PZN, a w budynku na Konwiktorskiej pewne rzeczy szybko się roznoszą. Natomiast to spotkanie z władzami PZN, Biblioteki Centralnej czy Wydawnictw PZN musiało być owiane bardzo głęboką tajemnicą, skoro do nas - pracowników biblioteki - w dużej części osób całkowicie niewidomych - ta informacja czy konsultacja nie dotarła. Bardzo dużo różnego autoramentu magistrantów, doktorantów i przedstawicieli innych firm czy urzędów zgłasza się do nas z prośbą o konsultację. O Panu nigdy nie słyszałam i pewnie nie tylko ja. 
 
RH: 
Autorytety w rodzaju Eli Zapendowskiej czy Ewy Lewandowskiej, która powiedziała w programie, że trafienie dla osoby niewidomej w odpowiednią cyfrę na telefonie jest cudem... Nie są to żadne autorytety. Mnie po prostu szlag chciał trafić, kiedy słyszałem te bzdury w telewizji. 
 
SP: 
Przepraszam, a kim są te panie, bo kilkanaście lat zajmuję się już tyfloinformatyką i jakoś nic o nich nie słyszałem, co to za ekspertki? 
 
Danuaria: 
No cóż. Może pani Ewa Lewandowska faktycznie w stresie ma problem z trafianiem w cyfry. W końcu jest słabowidząca - he, he, he. 
 
RH: 
Hej! Ewa Lewandowska to niewidoma, śpiewaczka, która bodajże 2 lata temu startowała w Idolu czy czymś takim, a teraz siedzi w Nowym Jorku i rżnie gwiazdę. Natomiast Ela Zapendowska to ekspert muzyczny od śpiewu, miałem z nią styczność na festiwalu we Włocławku jakiś czas temu i wówczas sporo widziała, nie wiem czy teraz już przyślepła całkiem? W każdym razie żadnymi ekspertkami w sferze technicznej nie są. Twórcy programu podali je jako przykład osób nie wyobrażających sobie życia bez tego cuda, więc my musimy to mieć, skoro takie znane gwiazdy nie mogą bez tego żyć - paranoja. 
 
TP: 
Nie udawaj, że nie wiesz, iż największymi autorytetami w każdej dziedzinie są tzw. celebryci. Taka np. Ewa Zapendowska czy Ela Lewandowska, ma prawo ferować wyroki w każdej dziedzinie, ponieważ jest, jak to się mówi, rozpoznawalna. 
I to nie jest wina owych celebrytów, ale nadawców i odbiorców owej chały. 
 
TP: 
Brutalna prawda jest taka, że opinia publiczna pójdzie za głosem celebryty, nie za głosem eksperta. Efektowne przebije faktyczne, a głośne przebije mądre, ponieważ publiczność jest w większości bezkrytyczna. Kiedyś możliwość zajmowania stanowiska w jakiejś sprawie była ograniczona przez ograniczomy dostęp do informacji. Dzisiaj każdy może sobie wyrobić zdanie - najczęściej błędne, bo wszyscy mają dostęp do mediów uprawiających manipulację pod szyldem informacji. Natomiast ludzi zdolnych do samodzielnego myślenia jest taki sam procent, jak kiedyś. 
 
CB: 
Ależ to oczywista oczywistość, że telefon rekomendowany przez ekspertów jedynie słusznej Organizacji pod nazwą PZN, może być zakwalifikowany do Programu PFRON "Aktywny Samorząd", jak i na zadanie likwidacji barier w komunikowaniu się. Też bym chciał prowadzić taki biznes. 
 
AS: 
Z uwagą śledziłam ten wątek i czułam się jak kilka lat temu, gdy prawie siłą chciano mnie, i to dwukrotnie, zmusić do kupna "cudaka czytaka"... Nigdy go nie nabyłam, a to przede wszystkim dlatego, że tak bardzo był niby to przyjazny i specjalnie dedykowany dla niewidomych, jakby to w tym czasie nie było innych rozwiązań. Dziś, jak zauważyłam, podobnie dzieje się z SeeYou-Mobile, tylko tu pieniążki akurat prywatne. Myślę, że pomysłodawca może stracić, a szkoda... 
Z tym "cudakiem czytakiem", niestety, jak wiemy, było inaczej. Wyciągało się dużą kasę od państwa dla niby to dobra niewidomych... I szybko, łatwo, przyjemnie się jakaś grupa "pod silnym wezwaniem", czy mająca jakieś wpływy w PFRON dorobiła. 
 
Bartek: 
To rozwiązanie ma kilka wad technicznych, które będą dla wielu problemem. Po to tu dyskutujemy, czy nawet krytykujemy projekt, by uświadomić kupującym, ale też sprzedawcy, jakie wady/zalety ma produkt. 
Nie oglądałem wszystkich materiałów medialnych, ale jeśli pada w nich informacja, że dla osoby niewidomej niemożliwością jest trafienie w klawisz na telefonie... to nie można się dziwić, że osoba niewidoma wygłaszająca takie opinie zostanie napiętnowana. Inaczej by było, gdyby zaznaczyła, że mówi o sobie: mam problem z korzystaniem z innych rozwiązań, bo nie potrafię opanować klawiatury czy ekranu dotykowego. 
 
SB: 
Te słowa nie wypowiadał twórca projektu, czy więc on ponosi odpowiedzialność za wszystkie osoby uczestniczące w programie? Czy nigdy nie słyszałeś, jak dziennikarze upraszczają pewne sprawy, aby osiągnąć lepszy wydźwięk medialny? Przecież dzisiaj to norma, tak się dzieje w wielu dziedzinach. 
 
Karol Wyszyński: 
Szanowni Państwo! Zgodnie z obietnicą wracam do Państwa z odpowiedziami na pytania, które pojawiły się na liście. Odniosę się wyłącznie do kwestii merytorycznych, bo to one (mam nadzieję) pozwolą Państwu lepiej poznać nasz produkt. Oczywiście, zdajemy sobie sprawę, że nasz projekt nie będzie przez wszystkich oceniony w ten sam sposób, jednak powstał głównie z myślą o osobach mających bardzo konkretne potrzeby i wymagania. Jeśli okaże się, że o czymś zapomniałem, proszę o maila lub posta na Typhlosie. 
1.	SeeYou w założeniu obejmuje 4 elementy: 
*	SeeYou Phone - telefon z oprogramowaniem umożliwiającym obsługę głosową wszystkich jego funkcjonalności. Jedną z ciekawszych jest głosowy dostęp do kanałów RSS. Zestaw funkcjonalności obecnych i planowanych w 2013 jest dostępny pod adresem: 
http://www.seeyou-mobile.com/art/10/telefony.html. 
* SeeYou Mobile - sieć komórkowa (główne zalety to dodatkowe usługi w ramach abonamentu 
- prywatny asystent, ubezpieczenie telefonu i OC w życiu prywatnym, a także brak konieczności wiązania się z operatorem na dłuższy czas 
- w SeeYou Mobile umowy zawierane są bezterminowo, z miesięcznym okresem wypowiedzenia. 
* SeeYou Platform - system operacyjny zastosowany w SeeYou Phone, który umożliwia głosową obsługę telefonu, a który można będzie wgrać na dowolny telefon z systemem Android - projekt w przygotowaniu. 
* SeeYou Apps - wybrane pojedyncze aplikacje (np. SMS, e-mail, notatka głosowa etc.), które będzie można ściągnąć na każdy telefon z systemem Android - projekt w przygotowaniu. 
Każdy z tych elementów może działać osobno, tzn. jeśli ktoś chce kupić tylko SeeYou Phone, to może to zrobić, a jeśli ktoś będzie chciał korzystać z naszych funkcjonalności, ale bez kupowania naszego telefonu, będzie mógł zakupić np. tylko SeeYou Platform i wgrać go na swój telefon. 
2.	Wszystkie funkcje w SeeYou Phone są obsługiwane w pełni głosowo. 
Oczywiście, zdajemy sobie sprawę, że są sytuacje, w których wymagana jest większa dyskrecja - wówczas telefon można obsługiwać na dwa sposoby - z wykorzystaniem zestawu słuchawkowego (dołączony do SeeYou Phone) lub przy pomocy wirtualnej klawiatury. 
3.	Kwestia dofinansowania - PCPR - nie jesteśmy uprzywilejowanym produktem i jak w każdym przypadku odbywa się to na zasadzie indywidualnych wniosków. Jeśli dany użytkownik będzie chciał pozyskać dofinansowanie na SeeYou Phone - to jest to jego indywidualna decyzja. Nie mamy żadnego wpływu na działalność PCPR itp. Mogą Państwo składać wniosek na dowolny sprzęt przełamujący bariery komunikacyjne. 
4.	Kwestie techniczne: 
a) Pytanie: Jaka jest wytrzymałość baterii? 
Odpowiedź: Li-ion 1500 mAh (rozmowa do 840 min. w 2G lub 400 min. w 3G, oczekiwanie do 713 h w 2G lub 427 h w 3G). To są parametry standardowej wersji. Czas może ulec wydłużeniu ze względu na wyciemnienie ekranu smartfona. 
b) Pytanie: Czy możliwe więc będzie zainstalowanie całego mechanizmu SeeYou na dowolnym innym telefonie z systemem Android? 
Odpowiedź: Tak, będzie taka możliwość. 
c) Jeśli nie mam zasięgu sieci telefonicznej ani WIFI, to czy telefon będzie działał? 
Odpowiedź: Wtedy działać będą dotykowo funkcje, które mogą być offline. 
5.	Prezentacja telefonu 
Od przyszłego tygodnia zaczynamy prezentacje w różnych miejscach Polski. O ile nie będą to spotkania zamknięte, informacje znajdą się na Typhlosie i na naszej stronie: 
http://seeyou-mobile.com. 
W trakcie prezentacji będzie okazja przetestować telefon i zadać pytania osobom z projektu SeeYou. Gdyby chcieli Państwo mieć taką prezentację w swoim mieście, proszę o informację. 
6.	Zasięg i ceny 
a.	Bazujemy na infrastrukturze globalnego operatora Orange, który dostępny jest na całym świecie. Tam też będzie działać SeeYou Mobile. 
b.	Każdy abonament zawiera: 
- bezpłatne aktualizacje systemu 
- bezpłatne nowe funkcje SeeYou Platform 
- bezpłatne wsparcie techniczne użytkownika 
- bezpłatne korzystanie z pomocy Concierge (osobisty asystent) 
- bezpłatna aplikacja dla opiekuna 
- realny wpływ na rozwój oprogramowania dzięki systemowi zgłoszeń nowych funkcjonalności 
- ubezpieczenie telefonu i OC w życiu prywatnym 
c.	Dostępne są następujące abonamenty: 
- cena: 38 zł, 50 minut lub 100 SMS-ów, 150 MB transferu danych 
- cena: 57 zł, 100 minut lub 200 SMS-ów, 300 MB transferu danych 
- cena: 76 zł, 200 minut lub 400 SMS-ów, 1 GB transferu danych w internecie 
d.	Opłata za minutę połączenia do dowolnego krajowego operatora telekomunikacyjnego wynosi 27 groszy. 
e.	Opłata za SMS do abonentów krajowych sieci komórkowych wynosi 15 groszy. 
7.	Ludzie 
a.	Wsparcia projektowi udzielili m.in.: 
-	Paweł Urbański, doktorant Polskiej Akademii Nauk w zakresie informatyki 
- Ewa Lewandowska, która testowała telefon i dzieliła się swoim spostrzeżeniami jako zwykły użytkownik. 
- Elżbieta Zapendowska, słabowidząca specjalistka emisji głosu, która również testowała telefon i dzieliła się uwagami jako zwykła użytkowniczka. 
b.	O SeeYou zostały poinformowane także m.in. osoby: 
-	p. Anna Woźniak-Szymańska, prezes Zarządu Głównego PZN 
-	p. Małgorzata Pacholec, sekretarz generalny Zarządu Głównego PZN 
-	p. Monika Cieniewska, dyrektor Biblioteki Centralnej PZN 
-	p. Grzegorz Złotowicz 
-	p. Jan Gawlik 
-	p. Jarosław Kicior, prezes Zarządu Wydawnictw PZN 
Każda z rozmów miała innych charakter. Otrzymaliśmy zarówno konstruktywne uwagi krytyczne (pracujemy nad ich wdrożeniem), jak i wiele słów zachęty do dalszej pracy. 
Czekam na kolejne pytania. 
 
AB: 
Nie żebym się czepiał ale ciekawy zestaw do poinformowania, zwłaszcza przedostatnia pozycja. Znaczy się, niech się inni uczą, że jak coś się dzieje dla niewidomych, koniecznie trzeba ten zestaw osób poinformować! 
 
Danuaria: 
Dzisiaj rozmawiałam z koleżanką. Opowiadała mi, że jakaś jej koleżanka ma ten telefon i do szefowej wysyłała SMS-y dyktując je swoim głosem w pociągu. Same bzdury z tego wychodziły. Zlepek bezsensownych sylab bez spacji. Jeśli ta aplikacja SeeYou jest właśnie taka, to nieważne, czy dla mało sprawnych niewidomych czy dla innych, dla mnie odpada w przedbiegach. 
 
LG: 
Technologie te nie są jeszcze satysfakcjonujące, choć google ostatnio zaprezentowało aplikację nie dość, że przekładającą mowę na słowo pisane, to jeszcze na inny język, ponoć z opóźnieniem dwusekundowym. 
Mnie na aplikacji Dragon Dictation wychodziło w warunkach pokojowych coś takiego: 
Mowa: Magda ma nagrywaj. 
Tekst: Magda ma makrelę. 
Nie byłem pijany. 
Problem dykcji jednak jest tu istotny. A samo recytowanie z akcentowaniem sylab może dodatkowo brzmieć komicznie. Ludzie różnie mówią. Znajomy szeleści jak jesień. 
 
Od Klementyny: 
Zapowiadana audycja w Radiu N przekładana dwukrotnie nigdy się nie odbyła. Przedstawiciele firmy tworzącej projekt SeeYou za każdym razem odwoływali ją w ostatniej chwili, a jako powód podawali spotkania biznesowe. 
Dnia... w budynku na Konwiktorskiej wręczono 2 telefony SeeYou.