Pr 2590

WIEDZA i MYŚL

INTERNETOWY MIESIĘCZNIK TYFLOSPOŁECZNY

Wydawca Stanisław Kotowski

Czasopismo nie jest dofinansowywane ze środków publicznych ani żadnych innych. Wydawane jest bez nakładów finansowych. Osoby piszące artykuły oraz zaangażowane przy redagowaniu, adiustacji i korekcie oraz kolportażu nie otrzymują wynagrodzenia. Fundacja „Klucz” przetwarza „WiM” nieodpłatnie na format MP3 w systemie DAISY, a IVO Software Sp. z o.o. udostępnia bezpłatnie niezbędne do tego oprogramowanie.

Czytelnicy otrzymują „WiM” również bezpłatnie. Wystarczy napisać na adres: ST.k@onet.pl lub ST.k1@wp.pl i w każdym miesiącu znaleźć aktualny numer w swojej „Skrzynce odbiorczej”.

Wersję dźwiękową można pobierać pod adresem:
http://wypozycz.bcpzn.pl/wim/
oraz:
  http://klucz.org.pl/WIM.php 

Czerwiec 2012 
Rok IV 
Nr 7(43)/2012 
 
REDAKTOR NACZELNY 
Stanisław Kotowski 

ADRES REDAKCJI (wyłącznie internetowy): 
st.k@onet.pl lub ST.k1@wp.pl

TELEFON KOMÓRKOWY: 
501-239-769 

Na łamach „Wiedzy i Myśli” zamieszczamy różne opinie i poglądy, w tym takie, z którymi się nie zgadzamy.

Spis treści 

OD REDAKCJI
1. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA
1.1. Ze słownika rehabilitacyjnego (cz. 12) - Biała laska - Stanisław Kotowski
1.2. Jedyny taki prezenter telewizyjny na świecie (BBC) - Krzysztof Majdan
1.3. Milonga i inne... - Maria Marchwicka
1.4. Do usłyszenia na boisku - Rozmawiał Tomasz Przybyszewski
1.5. Sport, rehabilitacja czy...? - Stanisław Kotowski
1.6. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH CZYNNOŚCIACH - Przyjmujemy leki - Beata Kawecka
2. OKULISTYKA, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE
2.1. Komórki mieszków włosów pomocne w leczeniu oczu? - doświadczenia na myszach
2.2. Oglądanie filmów w 3D nie szkodzi oczom - Prof. Jerzy Szaflik:
2.3. Niebezpieczny pasożyt trudny do wykrycia
2.4. Wlk Brytania: dzięki implantowi pacjenci odzyskali wzrok
2.5. Samoloty przyjazne dla niepełnosprawnych - - Barbara Szymańska
2.6. Biała Laska - Piotr Witek
3. ROZMOWA MIESIĄCA - Z Barbarą Szymańską rozmawia Stanisław Kotowski (cz. 1)
4. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE
4.1. KRRiT zaprasza do udziału w konsultacjach nt. dostępnej telewizji - Beata Rędziak
4.2. Nabór do projektu "Nowoczesne technologie szansą rozwoju zawodowego i aktywizacji społecznej osób niepełnosprawnych"
4.3. Praca dla osób niewidomych - Anna Baranowska
4.4. Zainteresuje młodzież z dysfunkcją wzroku, która chciałaby podjąć studia w Politechnice Wrocławskiej
4.5. Wzbogać swoje CV, poznaj nowych ludzi, weź udział w szkoleniach i wyjeździe integracyjnym "DŻAMP 2012"
4.6. "Fizjoterapia Polska" w e-Kiosku
4.7. Stan oblężenia, czyli Noc Muzeów w Bibliotece Centralnej - Rejs
4.8. Rejs po Wielkich Jeziorach Mazurskich
4.9. Uzupełnienie publikacji o nazwisko autora
4.10. Niewidomi i niedowidzący przejdą ulicami Poznania
4.11. Benefis poety - Maria Magdalena Pocgaj
4.12. List gratulacyjny
4.13. Oferujemy usługi turystyczne
5. ORGANIZACYJNE, PRAWNE, PRAKTYCZNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY
5.1. Sekcja Młodzieży Niewidomej i Słabowidzącej Śląskiego Okręgu PZN - Sylwester Barnowski - przewodniczący Sekcji
5.2. 	DWIE IMPREZY A ZJAZD DELEGATÓW - Poszukujący
5.3. Wybrane zagadnienia działalności PZN w XV kadencji
5.4. Kilka uwag dotyczących niektórych problemów PZN w minionej kadencji - Aleksander Mieczkowski
5.5. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH - System, ideologia i... - Jerzy Ogonowski
6. FAKTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI
6.1. O całkowicie niewidomych rodzicach
6.2. Pogadajmy o dzieciach bez nadmiernego zadęcia - Jerzy Ogonowski
6.3. Czytelnicy o rodzicielstwie - Oprac. Bożena Klonek
6.4. O czym należy pamiętać - Józef Szczurek
6.5. Rodzicielstwo - Domra
7. DYSKUSJI O CELOWOŚCI ODZYSKANIA WZROKU CIĄG DALSZY
7.1. W odpowiedzi na zarzuty - Danuaria
7.2. O niewidzeniu i innych niemożnościach - Witold Kaczyński
7.3. Dar czy przekleństwo - Jan Brom
8. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE
8.1. Pierwsze czytanie ustawy o ratyfikacji Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych - Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
8.2. Sejm: komisje za ratyfikacją konwencji o prawach osób niepełnosprawnych - Beata Rędziak
8.3. Konwencja dobrych rozwiązań - Beata Rędziak
8.4. Niepełnosprawnych ochroni konwencja - Mrz
8.5. Emerytury i renty pójdą w górę - Paweł Jakubczak, oprac.: AJ
8.6. Niepełnosprawny dostanie tylko część dodatkowego urlopu - Magdalena Wypijewska, oprac.: AJ
8.7. Więcej środków z PFRON - Katarzyna Wójcik-Adamska, oprac.: AJ
8.8. Wzrosną dopłaty do pensji niepełnosprawnych - Michalina Topolewska, oprac.: GR
8.9. Opiekun nie odliczy swoich wydatków - Ewa Matyszewska, oprac.: AJ
8.10. Nie tylko DPS - Beata Rędziak
8.11. Czy ZUS zawiesi emeryturę za przekroczenie limitu? - Paweł Jakubczak, oprac.: GR
8.12. Odmowa dotacji na start firmy podlega kontroli sądu - Przemysław Molik, oprac.: AJ
8.13. Rozdział środków publicznych pod kontrolą sądu - Danuta Frey, oprac.: GR
8.14. Czy niania emerytka powiadomi ZUS o swoich zarobkach? - Paweł Jakubczak, oprac.: GR
8.15. Uprawniony do świadczenia rehabilitacyjnego, który wykonuje zakazane mu czynności, nie może liczyć na pobłażliwość - Radosław Kaczmarek, oprac.: GR
8.16. Czy można pobierać rentę i emeryturę? - Paweł Jakubczak, oprac.: GR
8.17. ZUS: Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 maja 2012 r. w sprawie kwot przychodu
8.18. Kiedy ZUS przyzna świadczenie rehabilitacyjne? - Bożena Wiktorowska, oprac.: GR
8.19. Rodzice protestowali ws. systemu wsparcia - Beata Rędziak
8.20. RPO apeluje ws. problemów z uzyskaniem zasiłku pielęgnacyjnego - Beata Rędziak
8.21. Usuńmy bariery razem - Piotr Stanisławski
9. WSPOMINAMY LUDZI I WYDARZENIA
9.1. Wybierzmy najlepszych –Józef Szczurek 
9.2. Listy do redakcji - Prawda leży pośrodku
10. WPROST ALBO NA OPAK
10.1. Do Czytelników
10.2. Stać nas na wiele - Stanisław Kotowski
10.3. Mruczę i prycham - Od Demokryta do "Pochodni"

aaa 
OD REDAKCJI 
 
 Mamy koniec czerwca, zaczęło się lato, urlopy, obcowanie z przyrodą. Niechaj Wam, Drodzy Czytelnicy i współpracownicy, wszystko to przynosi dużo zadowolenia przez wszystkie dni aż do jesieni. 
Redakcja Wiedzy i Myśli 
 
Drobne wyjaśnienia 
 
Czasami publikujemy informacje, skorzystanie z których jest bardzo trudne, bo termin upływa za kilka dni. Czasami jest jeszcze gorzej, bo jest już po terminie. Mimo to przedrukowujemy takie publikacje, gdyż informują one o ciekawych inicjatywach, interesujących imprezach, o działaniach podejmowanych przez fundacje, stowarzyszenia czy instytucje. 
Tym razem chcieliśmy przedrukować informację Fundacji "Keja" o naborze chętnych na spływ organizowany po mazurskich jeziorach. Jednak dowiedzieliśmy się, że nie ma już wolnych miejsc. Przedrukowaliśmy więc tylko tę część komunikatu, z której można dowiedzieć się, jakie atrakcje czekają uczestników spływu, a także jakie zadania podejmują organizacje pozarządowe działające w naszym środowisku. 
 
Znaczną część "Wiedzy i Myśli" stanowią przedruki. Zdarza się, że na ten sam temat znajdujemy kilka publikacji, a w każdej mamy nieco inne naświetlenie problemu, zwrócenie uwagi na inne aspekty sprawy, inne informacje wiążące się z poruszanym zagadnieniem. W niniejszym numerze "WiM" zamieszczamy aż 4 publikacje na temat ratyfikacji Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych. 
Powstaje wówczas problem, którą z nich wybrać, a może publikować wszystkie. Najlepiej byłoby wybrać z każdej to, czego nie ma w innych i opracować całość od nowa. Nie byłyby to już jednak przedruki, tylko własne opracowanie. Wybraliśmy wariant przedrukowywania wszystkich publikacji, w których znajdują się nowe elementy. Może to trochę niedogodne dla czytelników, ale nie naruszamy w ten sposób niczyich praw autorskich, a Państwo mają szerszy obraz, więcej szczegółów, więcej różnych opinii. 
Polecamy spis treści i mamy nadzieję, że każdy z Państwa znajdzie coś interesującego dla siebie. 
 
 aaa 
1. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA 
 
aaa 
 1.1. Ze słownika rehabilitacyjnego (cz. 12) 
Biała laska 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Można by tu sparafrazować zapis z dawnej encyklopedii: "Biała laska - jaka jest, każdy widzi". I o czym tu pisać przy takim ujęciu problemu? A jednak... 
 
Najogólniej biała laska składa się z kształtu i z bieli. Obie te cechy występujące łącznie dają pomoc rehabilitacyjną, bez której wciąż trudno sobie wyobrazić samodzielność niewidomych. 
 
Kształt białej laski 
 
Laska w przybliżeniu ma kształt długiego walca o niewielkim przekroju. Jej pierwowzorem jest zwykły kij, kostur, którym ludzie posługiwali się od czasów najdawniejszych. Kostury służyły ludziom do podpierania się i do obrony, np. przed psami. Posługiwali się nim również niewidomi. Na starożytnych obrazach i rzeźbach można znaleźć wizerunek niewidomego z psem i kijem. W tym przypadku kostur zyskiwał dodatkową funkcję. Stawał się czujką, przedłużeniem ramienia, przedłużeniem dotyku. Służył do wykrywania przeszkód. 
Obecne laski dla niewidomych zachowały w zasadzie tylko tę ostatnią funkcję. Wyjątek stanowią białe laski podpórcze, które służą niewidomym osobom z uszkodzonym lub osłabionym narządem ruchu. 
 
Biel laski 
 
Do celów podpórczych i obronnych może służyć laska bez względu na jej kolor, byle była dostatecznie ciężka, twarda i mocna. Laska niewidomych nie musi być bardzo twarda, a już na pewno nie powinna być ciężka, byle była odporna na wyginanie. Może być bardzo lekka, bo nie ma służyć do walki, do bicia, np. psów. Musi być natomiast biała. Oczywiście, nieco inaczej wygląda sprawa białych lasek podpórczych. Te muszą być mocne i sztywne. 
Biel laski służy tylko do jednego, ale bardzo ważnego celu. Jej zadaniem jest informowanie, że osoba z białą laską jest niewidoma. 
Biel jako druga, bardzo ważna cecha laski, nie ma starożytnych wzorców. Pojawiła się w 1921 r. Anglik James Biggsow po utracie wzroku posługiwał się zwykłą laską. Szybko zauważył, że nie zwraca ona uwagi otoczenia, nie pełni funkcji informacyjnej. Pomalował ją więc na biało i to okazało się dobrym pomysłem i w 1932 r. Królewski Narodowy Instytut dla Niewidomych (Royal National Institute of Blind People) zaczął proponować takie laski swoim członkom. 
 Biała laska jest więc znacznie "młodsza" niż zwykła laska, kij czy kostur, ale też już ma sporo lat i ciągle dobrze służy niewidomym. Jest chyba jedyną pomocą rehabilitacyjną, którą niewidomi są prawnie zobowiązani się posługiwać. 
 Art. 42. kodeksu drogowego stanowi: "Niewidomy podczas samodzielnego poruszania się po drodze jest obowiązany nieść białą laskę w sposób widoczny dla innych uczestników ruchu". Nakaz ten wynika wyłącznie z funkcji informacyjnej, jaką pełni biała laska. 
 
Biała laska jako pomoc rehabilitacyjna 
 
Obecnie niewidomi mogą korzystać z różnych pomocy służących do wykrywania przeszkód, informujących o kolorze świateł sygnalizacyjnych na skrzyżowaniach ulic oraz ułatwiających orientację przestrzenną. Są to urządzenia wykrywające przeszkody, noszone jako odrębne aparaty, albo montowane w laskach lub w okularach, nawigatory wykorzystujące nawigację GPS i inne urządzenia. Wszystkie one są w większym lub mniejszym stopniu pomocne, ale żadne z nich nie zastąpi białej laski. 
Biała laska, przy prawidłowym posługiwaniu się nią, dobrze chroni prawie całe ciało przed zderzeniem z przeszkodą. Nie chronione pozostają tylko barki i głowa. Laska umożliwia wykrywanie nierówności terenu, dołów, krawężników, schodów, rodzajów nawierzchni, a nawet błota i kałuż. 
Jak już wspomniałem, istotną funkcją białej laski jest też jej rola informacyjna. 
 Warto też zauważyć, że białe laski są bardzo tanie w porównaniu z innymi aparatami służącymi do wykrywania przeszkód i orientacji przestrzennej. 
Z tych względów biała laska, jako pomoc rehabilitacyjna dla niewidomych, jak na razie, nie może być niczym zastąpiona. Lepszą, bardziej wszechstronną pomocą może być tylko człowiek przewodnik. Warto jednak nadmienić, że korzystanie z pomocy psa przewodnika i człowieka przewodnika, oprócz niewątpliwych korzyści, ma i ujemne strony. Pies wymaga pielęgnacji, karmienia, spacerów itd. Człowiek przewodnik natomiast wymaga liczenia się z nim, jego potrzebami, upodobaniami, a czasami nawet jego obecność może być krępująca. O tych problemach jednak napiszę przy omawianiu haseł "pies przewodnik" i "człowiek przewodnik". Teraz tylko dodam, że laskę można postawić w każdym kącie i nie sprawi się jej przykrości, nie będzie tęskniła ani cierpiała. Można ją złożyć, schować do kieszeni czy torby i wyjąć wtedy, kiedy będzie potrzebna. 
 
 Rodzaje lasek i materiały, z których są wytwarzane 
 
Istnieje kilka rodzajów białych lasek: 
- laski tzw. sztywne (nieskładane), 
- składane z dwóch do siedmiu elementów, 
- teleskopowe, w których jeden element wsuwa się w drugi, 
- podpórcze, 
- sygnalizacyjne - cienkie laski, których zadaniem jest tylko informować, że dana osoba ma problemy ze wzrokiem. 
 Wszystkie laski powinny być lekkie i dobrze wyważone, sztywne i odpowiednio elastyczne. Powinny być wyposażone w elementy odblaskowe, najlepiej czerwone. Ważne są uchwyty lasek i ich końcówki. 
Ważna jest długość laski, dostosowana do wzrostu użytkownika. Powinna sięgać pięć centymetrów powyżej podstawy mostka albo do pachy. Jednak dla UżytkownikÓw, którzy szybko chodzą, lepsza jest laska dłuższa. 
Laski dla niewidomych produkowane są: z drewna, z metalu, z tworzyw sztucznych oraz z włókna węglowego i z włókna szklanego. 
 
Osoby zainteresowane doborem właściwej dla siebie laski mogą zapoznać się z fachowymi opracowaniami, np. artykułem "Biała Laska" Piotra Witka, pozycja 2.6. 
Moim celem jest zwrócenie uwagi na niektóre aspekty posługiwania się białą laską, a nie dokładne scharakteryzowanie rodzajów białych lasek, ich długości, sztywności i elastyczności, uchwytów i końcówek. 
 
Prawny i moralny obowiązek noszenia białej laski 
 
Jak już wspomniałem, niewidomy poruszający się samodzielnie po drogach publicznych zobowiązany jest nosić białą laskę w sposób widoczny dla innych użytkowników dróg. Jest to prawny obowiązek wynikający z postanowienia artykułu 42 kodeksu drogowego i jest to obowiązek moralny, wynikający z piątego przykazania "Dekalogu". 
Niewidomy poruszający się po drogach publicznych bez białej laski stanowi zagrożenie dla innych użytkowników dróg i naraża się na niebezpieczeństwo utraty zdrowia, a nawet życia. Może być przyczyną wypadku drogowego, w wyniku którego on sam lub inni użytkownicy dróg narażeni będą na kalectwo lub śmierć. 
Może się zdarzyć, że on sam nie będzie poszkodowany, ale w wypadku, do którego dojdzie z jego przyczyny, z powodu braku białej laski, poszkodowane zostaną inne osoby. Kiedyś w Krakowie jechałem z kolegą motocyklem. Wówczas pasażerowie tramwajów sami otwierali drzwi i mogli to zrobić jeszcze przed przystankiem. Tramwaj zbliżał się do przystanku, a więc już zwolnił, chłopiec otworzył drzwi i wyskoczył. Mój kolega zmuszony został do gwałtownego zahamowania. Chłopiec pobiegł, jakby nic się nie wydarzyło, a my wylądowaliśmy na betonie jezdni i porządnie się potłukliśmy. A przecież jeszcze i samochód mógł na nas najechać, gdyby kierowca nie zahamował w porę. Czy ten chłopiec był odpowiedzialny za spowodowanie wypadku? A czy niewidomy, który wejdzie na jezdnię, bo nie usłyszy roweru czy samochodu jest odpowiedzialny? Przecież, gdyby miał laskę, rowerzysta czy kierowca wiedziałby, że jest to osoba niewidoma, na którą trzeba uważać. 
Niestety, obowiązek prawny jest często lekceważony przez niewidomych, częściej przez słabowidzących, i nieegzekwowany przez policję drogową, straż miejską i inne służby. Niewidomy, jeżeli nawet spowoduje groźny wypadek drogowy, najczęściej unika odpowiedzialności, bo "niewidomego nie należy krzywdzić". Sytuację tę charakteryzuje dowcip, a może fakt, trudno to stwierdzić. "Niewidomy" najechał rowerem policjanta kierującego ruchem na skrzyżowaniu. Policjant zdenerwował się i zażądał dowodu osobistego. "Niewidomy" pokazał mu legitymację PZN. Policjant, gdy to zobaczył, przeprosił niefortunnego cyklistę za to, że mu się z drogi nie usunął. 
Jeżeli nawet chcemy korzystać z litości, jeżeli rzadko niewidomi ponoszą konsekwencje chodzenia bez lasek, pamiętajmy, że jest to obowiązek. Musimy wiedzieć, że wcześniej czy później możemy trafić na policjanta, który będzie kierował się rozumem, a nie sercem. Wówczas mandatu nie da się uniknąć. 
To jednak nie jest najgorsze. Jeżeli nawet uda się uniknąć odpowiedzialności prawnej, pozostaje odpowiedzialność moralna. Wyobraźmy sobie, jak byśmy żyli ze świadomością, że z powodu naszej niefrasowliwości, naszego lekceważenia prawa, naszego braku wyobraźni, doszło do wypadku i zginęło kilka osób, rodziców nieletnich dzieci. Jak żylibyśmy ze świadomością, że to przez nas, przez brak białej laski w naszej ręce? 
 
Wstyd z powodu białej laski 
 
Funkcja informacyjna białej laski, oprócz ważnej roli w zapewnieniu bezpieczeństwa na drogach oraz ułatwiania uzyskiwania pomocy, ma też charakter stygmatyzujący. Niewidomy zostaje oznaczony, napiętnowany, nie może ukryć się w tłumie, nie może zachować anonimowości. Osoba z białą laską ma zawsze nazwisko. Nazywa się Niewidoma lub Niewidomy w zależności od płci. 
Z tego powodu niektórzy wstydzą się chodzić z białą laską. Wolą narażać siebie i innych na niebezpieczeństwo niż chodzić z tym przykrym symbolem niewidomych. 
Wstyd z powodu niepełnosprawności jest jednym ze symptomów braku psychicznego zrehabilitowania. Osoba, która nie zaakceptowała swojej niepełnosprawności, nie pogodziła się z nią, wstydzi się jej. 
Niestety, przezwyciężenie wstydu nie jest łatwym zadaniem. Najczęściej tłumaczenie, że nie ma czego się wstydzić, że ślepota nie jest zawiniona, że wzroku nie przepiliśmy ani w pokera nie przegraliśmy, nie jest skuteczne. Czym innym bowiem jest rozumowe uznanie takich wyjaśnień, a czym innym uczuciowe pogodzenie się z nimi. Na szczęście, obecnie wstyd z powodu niepełnosprawności traci swoją ostrość. Niezależnie od tego jednak, trzeba go eliminować tam, gdzie jeszcze występuje. 
Jak już wspomniałem, tłumaczenie, przekonywanie, wyjaśnianie nie zawsze jest skuteczne. Znacznie korzystniejsza jest praktyka, pokazywanie korzyści i praktyczne przyzwyczajanie do białej laski. Jest to łatwiejsze w miejscach, w których osoba niewidoma nie jest znana. Dlatego korzystnie jest rozpoczynać naukę orientacji przestrzennej poza miejscem zamieszkania niewidomego. Nauka w miejscu nieznanym jest obiektywnie trudniejsza, ale subiektywnie łatwiejsza - nie ma znajomych, którzy patrzą. Po przełamaniu oporu przed wzięciem białej laski do ręki, naukę orientacji przestrzennej można z powodzeniem kontynuować w miejscu zamieszkania niewidomego. 
Ze względu na niewielką skuteczność słownych argumentów, zamiast przekonywania, że nie ma czego się wstydzić, niewidomym i ociemniałym, których starałem się rehabilitować, mówiłem: "Wstydź się ile chcesz, ale bierz laskę i chodź z nią. Zapewniam Cię, że za pół roku będziesz się wstydził, jeżeli wyjdziesz bez laski na ulicę". 
Również kiedyś wstydziłem się chodzić z laską. Nic nie pomagało wpadanie do wykopów, potrącanie ludzi na chodniku, przewracanie rowerów w biegu ani wózków z dziećmi, ani baniek mleka pod sklepami - tak tak, kiedyś w ten sposób sprzedawano mleko - ani nawet przewrócenie motocykla w biegu i nieudane próby przewrócenia samochodów. Nic nie pomagało, wstydziłem się i tyle. Teraz wstydzę się wyjść na ulicę bez laski. Biorę ją również, jeżeli mam tylko poczekać pod sklepem na żonę aż zrobi zakupy. Na chodniku bezpiecznie, więc laska niby nie jest potrzebna, ale... Właśnie, jest i ale. Czasami zdarza się, że samochód wjedzie na chodnik, bo przywiózł towar do sklepu, czasami mama z wózkiem oczekuje, żeby jej umożliwić przejazd, czasami ktoś zostanie potrącony i robi awanturę. Człowiek nie wie, co go może spotkać i jak się zachować w sytuacji nieprzewidywalnej. Biała laska wszystko tłumaczy, wszystko ułatwia i chroni przed przykrościami. A więc niech żyje biała laska do czasu, dopóki nie zostanie wynalezione coś lepszego, albo do czasu, kiedy okulistyka sprawi, że nie będzie niewidomych na tym pięknym świecie. 
I jeszcze jedna sprawa - otóż niewidomy chodzi z laską, a nie o lasce, jak to piszą niektórzy dziennikarze. O lasce chodzą osoby stare i takie, które mają trudności z narządem ruchu. Używają wówczas lasek podpórczych. Niewidomi używają lasek "czujek", a nie podpórczych, no chyba, że mają uszkodzony narząd ruchu lub ze starości nie mogą sprawnie chodzić. 
Niestety, w głowach niektórych dziennikarzy zalęgły się określenia, które nie odpowiadają prawdzie i naszym interesom, np. "język Braille'a" czy właśnie "niewidomy szedł o lasce". Podobnie nieprawdziwe zbitki językowe funkcjonują również w innych dziedzinach życia, niekiedy są bardziej przykre, np. "polskie obozy śmierci". Wszystkie takie określenia, jeżeli zafunkcjonują w świadomości społecznej, trudne są do wyeliminowania. 
 
aaa 
1.2. Jedyny taki prezenter telewizyjny na świecie 
(BBC) 
Krzysztof Majdan 
 
Źródło: natemat.pl 
 
Nie ma rzeczy niemożliwych, 
 co udowodnił pewien koreański dziennikarz. Jest niepełnosprawny, a dostał pracę w telewizji. 
Co w tym nadzwyczajnego? Został prezenterem wiadomości... i jest niewidomy. 
 27-letni obywatel Korei Południowej Lee Chang-hoon został zatrudniony przez stację telewizyjną KBS. Jej przedstawiciele są zgodni. Młody dziennikarz jest jedynym niewidomym prezenterem na planecie. Czyta informacje przez pięć minut dziennie. Używa maszyny Braille'a. Sam pisze swoje newsy na specjalnym "keyboardzie", które następnie są drukowane specjalną drukarką. 
Prezenter przyznaje, że pierwsze miesiące nie były łatwe. - Widzowie skupiali się bardziej na mnie, niż na przekazywanych przeze mnie informacjach - opowiada Lee. Dodaje także, że najtrudniejsze jest poprawianie swojej postawy i ekspresji, dlatego, że nie widzi, jak wygląda. 
- Mam nadzieję, że moja rola jako prezentera wiadomości, otworzy drzwi dla innych upośledzonych ludzi, mimo, że na antenie jestem tylko przez 5 minut - dodaje. 
Jego widzowie są poruszeni. Uważają go za inspirację dla innych osób z ograniczonymi możliwościami. 
Jak sugeruje BBC mało prawdopodobnym jest, że będzie jedynym niepełnosprawnym pracownikiem telewizji. Tamtejsze prawo orzeka, że gdy firma ma ponad 50 pracowników, musi zatrudnić niepełnosprawnego lub płacić większe podatki. 
- Kluczem do sukcesu jest ciężka praca - mówi Lee. 
 
 aaa 
1.3. Milonga i inne... 
Maria Marchwicka 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Nic tak nie dodaje pewności siebie jak umiejętność prawidłowego poruszania się, a tę zdobywa się ćwiczeniami. Jednym z podstawowych ćwiczeń jest taniec we wszystkich jego odmianach. Z takiego założenia wyszła mgr Ewa Dziedzic-Szeszuła, która od lat organizuje warsztaty tańca dla niewidomych. Tym razem zaproponowała poznańskim niewidomym 9-godzinną (3 dni po trzy godziny) przygodę z tangiem i to w najczystszej jego postaci, bo w wersji argentyńskiej. Na zaproszenie Teatru Tańca gościła w Poznaniu nauczycielka z Buenos Aires, p. Yuyu Herdera, która chętnie zaakceptowała pomysł pracy z niewidomymi i żartobliwie przedstawiła się kursantom jako Szu-Szu. Na początku maestra była nieco stremowana, ponieważ jak wyznała - było to jej pierwsze doświadczenie w pracy z inwalidami wzroku. Na szczęście, wspomagana przez tłumaczkę wspaniale poradziła sobie z niełatwym zadaniem okiełznania pięciu par. 
Tango, co zacz? 
Jest to rodzaj muzyki i taniec zapoczątkowany w Argentynie i w Urugwaju. Klasyczne tango argentyńskie charakteryzuje się improwizacją i bliskością partnerów, wyraża zazwyczaj smutek lub zawód miłosny. Enrique Santos Discolo nazwał tango smutną myślą, którą się tańczy. Pochodzenie słowa tango nie jest do końca ustalone. W obecnym znaczeniu termin ten znalazł zastosowanie dopiero w latach 20 ubiegłego wieku, kiedy w Europie zaczęto tańczyć tańce pochodzenia latynoskiego. Tango wywodzi się z tradycji hiszpańskich habanery i flamenco, przeszczepionych na grunt Ameryki Południowej i zmieszanych z "candombe", którą tańczyli i śpiewali, na ulicznych paradach, afrykańscy niewolnicy. Początkowo tańczono je w podrzędnych lokalach i licznych domach publicznych. Należy zaznaczyć, że było jednym z pierwszych po walcu i polce tańcem, w którym mężczyzna i kobieta w tańcu obejmowali się. Jednak najważniejszym i nowym elementem tanga był fakt, że do tej samej muzyki można było tańczyć różne figury. Ten improwizowany charakter tańca wprowadził zupełnie nowy element pomiędzy dwiema tańczącymi osobami, a poza tym wyzwolił tancerzy ze sztywnych ram konwenansu. 
Ricardo Güiraldes , argentyński nowelista i poeta w 1911 odtańczył tango, budząc zdumienie i zachwyt wśród gości jednego z salonów Paryża. Tango poprzez akceptację wyższych klas, staje się jednym z najbardziej popularnych tańców na świecie. Jednak pochodzenie i wyjątkowo silne zabarwienie erotyczne tego tańca prowokowały także wiele głosów protestu. Dookoła tanga rozgorzała burzliwa dyskusja. W 1913 roku londyński dziennik The Times ocenił tango jako w najwyższym stopniu nieprzyzwoite. Do dyskusji włączył się także papież Pius X, potępiając taniec i zaliczając go do kanonu grzechów śmiertelnych, a cesarz niemiecki zabronił go tańczyć na obszarze swego państwa. 
Popularność tanga w Europie w latach przed pierwszą wojną światową była tak ogromna, iż nie zważano na tego typu zakazy. Dzięki wizycie wielkiego tancerza Casimira Ain w Rzymie i jego wirtuozerii, następny papież Pius XI złagodzi surową ocenę tanga. 
Tango wplotło się w szalone lata dwudzieste. To okres, w którym kobiety paliły publicznie papierosy, prowadziły samochody i obcinały włosy. Popularnymi kolorami tanga stały się żółte i pomarańczowe odcienie. Od tego czasu tango jest symbolem i duma narodową Argentyny i nadal przeżywa okres dobrej passy na całym świecie. W latach dwutysięcznych rząd argentyński zaczął sponsorować marketing tanga dla celów rozwoju turystyki. 
Od 2007 r. tango wykonuje się w różnych stylach, popularne jest tango alternatywne tańczone czasami do muzyki, która nie jest klasycznym tangiem; inne style to klasyczne tango salonu z odmianami milonguero. Na rzecz turystów tańczy się tzw. tango fantazia, bowiem to oni zapełniają mniej lub bardziej folkowe lokale. 
Tango w Polsce 
Istnieją interesujące i czasami zaskakujące związki tanga z Polską. Jednym z wczesnych przyczynków z okresu przed 1900 rokiem jest włączenie elementów mazurka do milongi - pierwszej wersji tanga. 28 października 1913 w spektaklu "Targ na dziewczęta" tango zostało wykonane przez Lucynę Messal i Józefa Redo (szerzej na ten temat w pamiętnikach Ludwika Sempolińskiego i Jadwigi Dmochowskiej). Wszystkie polskie tanga późnych lat dwudziestych ubiegłego wieku były podobne do tang argentyńskich. W 1929 roku powstała słynna kompozycja Jerzego Petersburskiego z tekstem Andrzeja Własta pod tytułem Tango milonga, jedno z nielicznych polskich tang, które zrobiło oszałamiającą międzynarodową karierę. 
Lata trzydzieste można zaliczyć do okresu największego rozkwitu polskiego tanga okresu przedwojennego. Jedną z ostatnich piosenek tamtego okresu były "Chryzantemy złociste" śpiewane przez Janusza Popławskiego. Do najbardziej znanych autorów tekstów należeli Andrzej Włast, Marian Hemar, Julian Tuwim, Jerzy Jurandot. W Polsce powojennej tango odrodziło się w latach siedemdziesiątych ubiegłego stulecia. 
Kroki i umpa 
Tango jest bardzo dynamicznym tańcem, stąd od tancerzy wymagana jest gibkość i elastyczność ruchów. W pierwszych ćwiczeniach żmudnie opanowywaliśmy podstawowy zestaw kroków. Basic, który składa się z ośmiu elementów i zawiera takie sekwencje jak salida (spacer), cruzada (krzyżyk) i resolucion (zakończenie). Następnie przyszedł czas na wyrobienie gibkości ruchów, a więc wszelkie ćwiczenia z balonikami - podawanie i odbieranie z prawa i z lewa w tempie wolnym i szybkim. Ważna była precyzja ruchów i zgranie partnerów. Każdy z uczestników otrzymał pracowicie wydziergany grubą nitką na tekturce schemat kroku bazowego, aby przećwiczyć go samodzielnie. A potem taniec w parach i łączenie poznanych elementów tanga. 
Ponieważ przedsięwzięcie było eksperymentem o posmaku międzynarodowym, towarzyszyły nam kamery i błysk fleszy. Zostaliśmy obkamerowani, obfotografowani przez filmowców i dziennikarzy. Grupa była ambitna a nauczyciel kompetentny, sądzę, że materiał z warsztatów może być interesujący. 
Ciekawostki 
Tango argentyńskie ma swoją etykietę, do której należą m.in. cabeceo, czyli sposób zapraszania do tańca za pomocą tylko kontaktu wzrokowego i ruchu głowy. Ze zrozumiałych względów z tego elementu tańca zrezygnowaliśmy już na pierwszym ćwiczeniu. Ważne jest poruszanie się wokół linii tańca przeciwnej do wskazówek zegara i inne wskazówki. Trzeba więc dobrze poznać pomieszczenia i precyzyjnie lokalizować źródła muzyki, co przy szybkim rytmie tańca bywa utrudnione. 
Przy okazji dowiedzieliśmy się, że istnieje wiele przesądów związanych z tańcem, np. na milongach (jedna z dawniejszych odmian tanga) nie tańczy się utworu Adios Muchachos. (Żegnajcie dziewczyny) ponieważ to przynosi nieszczęście. 
 
aaa 
1.4. Do usłyszenia na boisku 
Rozmawiał Tomasz Przybyszewski 
 
 Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 
W ramach projektu UEFA "Respect Inclusion" przed ćwierćfinałami Euro 2012 odbędą się mecze pokazowe piłki nożnej osób z niepełnosprawnością. W Warszawie kibice zobaczą zawodników Olimpiad Specjalnych, w Doniecku - piłkarzy niesłyszących, a w Kijowie - piłkarzy z mózgowym porażeniem dziecięcym. 22 czerwca w Gdańsku swoje umiejętności zaprezentują piłkarze niewidomi. 
 
Rozmawiamy z Lubomirem Praskiem ze Stowarzyszenia "Cross", trenerem koordynatorem piłki nożnej osób niewidomych. 
 
Tomasz Przybyszewski: Zdarza się, że lekarze zabraniają osobom słabowidzącym grać w piłkę nożną? 
 
Lubomir Praski: Tak, ponieważ wiele schorzeń okulistycznych ma przeciwwskazania do takiego wysiłku. Niebezpieczeństwo zderzenia dla osoby, której np. grozi odklejenie się siatkówki, może mieć bardzo przykre konsekwencje. Dlatego w "niewidomą piłkę" grają ci, którzy nie mają przeciwwskazań albo nic im już się nie może pogorszyć. 
 
Piłka nożna osób niewidomych to kontaktowy sport... 
 
I to okrutnie. Jak zaczynaliśmy, a to było ze dwa lata temu, pojechaliśmy do Niemiec popatrzeć na tamtejszą ligę. Obserwowaliśmy ich grę, jak się rozgrzewają, jakie mają ćwiczenia. Pierwsze nasze próby zrobienia tego, co oni, kończyły się złamanymi nosami. 
 
Można tak wyćwiczyć grę, by kontuzji było mniej? 
 
Tak, przez odpowiedni sposób poruszania się. Przede wszystkim ręce jako takie czujki są lekko wysunięte do przodu, ale nie sztywne. Jak czegoś dotkną, to wiadomo, że jest jakaś przeszkoda. Są trochę jak biała laska. Do tego odchylona głowa, na którą są specjalne ochraniacze, niektórzy nawet grają w kaskach bokserskich. Niektórzy Niemcy mają np. takie gąbki wystające po 10 cm przed czoło, żeby nos był chroniony. Oczy są zasłonięte, zaklejone opatrunkami okulistycznymi, na to są jeszcze gogle lub opaski, wyrównujące szanse zawodników, by każdy nic nie widział. Widzą tylko bramkarze. Piłka ma w środku dzwoneczki, żeby piłkarze słyszeli, gdzie jest. 
 
Jest przez to 
cięższa? 
 
 Tak, waży 650 g. Dlatego Niemcy podpowiedzieli nam, żeby rzuty karne strzelać "z czuba", bo to jest najmocniejszy strzał, a buty do tego mieć robocze, z wkładkami. Ten, co strzela karnego, wkłada jeden taki but... 
 
To bramkarz jest biedny. 
 
 Takie życie. W Berlinie jest taki były piłkarz; z połowy strzela tak mocno, że poprzeczkę wygina. Dlatego bramkarze mają ochraniacze. Na uda, kolana, genitalia, ale też na klatkę piersiową. Szyją je sobie albo adaptują z różnych dyscyplin, bo uderzenie piłki naprawdę boli. Widziałem kiedyś, jak bramkarz niemiecki dostał - jeszcze nie upadł, a już prosił o czas. Wiedział, że jest źle. Bo zawodnik nie wie dokładnie, gdzie strzela, tylko tak mniej więcej lokalizuje głos przewodnika, który stoi za bramką. 
 
Połamane nosy, kontuzjowani bramkarze. Taka urazowość nie odstrasza? 
 
 To jest gra dla twardych. Nie ma się co oszukiwać. Zawodnicy są co prawda wyposażeni w ochraniacze goleni, kolan, na głowach mają kaski... Piłka 
kształtuje charakter. Grają nie tylko mężczyźni. Jest jedna dziewczyna z Wrocławia, w Chorzowie są trzy dziewczynki. Jedna z nich to dopiero miała przypadek podczas sparingu! Bramkarz się położył, przewróciła się przez niego i uderzyła głową w słupek. Miała 16-centymetrową ranę ciętą głowy! Ale co? Grzywkę zapuściła, rana się ledwo zabliźniła, dziewczyna wciąż trenuje. Także naprawdę to jest mecz dla twardych ludzi, którzy się nie boją i są na to przygotowani. Bo zawodnik nie wie, czy trafi w piłkę, czy w piszczel przeciwnika, bo piłka akurat odsunie mu się albo ktoś mu ją zabierze. Co prawda ten, który nie ma piłki, musi mówić "Voy!", jest w miarę lokalizowany i zadaniem tego, który ma piłkę, jest go ominąć, a nie szukać z nim kontaktu, ale to różnie bywa. Więc to jest gra dla 
twardych, urazy są, jest to nieodzowna rzecz, wielu zawodników nie jest w stanie dokończyć meczu, zawsze są zmiany. 
 
Czy osoby słabowidzące mają problem z zasłanianiem oczu? 
 
To jest problem, bo niewidomy świetnie sobie radzi ze słuchem i z orientacją w przestrzeni, bo używa tego całe życie lub od kiedy stracił wzrok. A słabowidzący nie, on tego musi się uczyć i to trwa dość długo. Pierwsze minuty czy pierwsze mecze dla słabowidzącego to jest taki stres, że on w ogóle nie wie, co się dzieje. Nie wie, gdzie jest, gdzie jest jego bramka, gdzie jest piłka, gdzie jest przeciwnik, a gdzie kolega. Ale potem jest już tylko lepiej. Jeden złapie to dość szybko na treningach, inny trochę wolniej. Są ludzie urodzeni z takim talentem kinestetycznym, czuciem mięśniami; już nie wzrokowo, tylko same mięśnie, nawyki ruchowe, równowaga. Natomiast tych, którzy na co dzień jednak posługują się wzrokiem, przeważnie bolała głowa od długiego niewidzenia. Źle się czuli, odczuwali dyskomfort. I to pomimo tego, że treningi zawsze były prowadzone stopniowo - od lekkiego przymykania oczu od czasu do czasu, przez zasłanianie na chwilę oczu opaskami, do coraz dłuższych momentów - to wielu fajnych piłkarsko zawodników odeszło, bo nie byli w stanie tak funkcjonować. Odeszli też niektórzy niewidomi. 
Osoby niewidome mają jednak na co dzień mało ruchu i ta dynamika, którą wnoszą ci trochę sprawniejsi, może przerazić. 
 
Na początku w grze jest pewnie dużo chaosu? 
 
Tak, bo proszę sobie wyobrazić: osiem osób na boisku, jedna dźwięcząca piłka, do której chcą dobiec wszyscy. Na hurra. Teraz każdy ma swoją pozycję, swoje sektory boiska. Wie, co ma robić, gdy my mamy piłkę, i wie, co ma robić, gdy jest strata. Ale to wszystko przychodzi z doświadczeniem, tego nie da się młodych ludzi nauczyć od razu, gdy im się zasłoni oczy. 
 
Jak będzie wyglądał mecz pokazowy przed ćwierćfinałem Euro 2012 w Gdańsku? 
 
Wychodzimy na płytę boiska na godzinę i 15 minut przed rozpoczęciem meczu, gramy 2x7 minut z 3-minutową przerwą. Jest to okrojony czas, bo normalnie jest 2x25 minut i 10 minut przerwy. 
Gramy też nie w swoich normalnych warunkach, bo nigdy nie gramy na naturalnej trawie. Obawiamy się tego. Piłka może być bardziej wytłumiona przez trawę. Mamy nadzieję, że się zaadaptujemy, ale najgorszy jest dla nas brak band. Bandy stoją na liniach bocznych boiska, linie końcowe są odkryte i są albo rzuty rożne, albo bramkarz wznawia grę. UEFA nie pozwoli nam postawić band na murawie, na której za chwilę będzie mecz. 
 
To chyba bez sensu? 
 
Z jednej strony tak, ale z drugiej strony, jak pomyśleliśmy, że zasłonimy widzom bandami dość dużą część boiska, to nie będą widzieć tych akcji, które się przy nich dzieją. Zresztą my rok temu tylko tak trenowaliśmy, bez band. To jest więc dla nas dość naturalne. 
Teraz, dzięki projektowi "Respect Inclusion", dostaliśmy od UEFA bandy. Kosztowały 13 tys. euro. Wcześniej nie było nas na to stać. 
 
Podczas gry powinno być dość cicho, by piłkarze słyszeli dzwoniącą piłkę. Czy uda się to osiągnąć na stadionie? 
 
Mają być komunikaty na stadionie, że w tej chwili rozgrywany jest taki mecz, że potrzebujemy ciszy. Mamy swojego spikera mieć, który będzie po polsku i angielsku opisywał grę na bieżąco. Mamy nadzieję, że on zainteresuje kibiców tym, co się będzie działo. Nie będziemy grać długo, więc myślimy, że kibice uszanują potrzebę ciszy. 
 
Kto zagra w meczu pokazowym? 
Istnieje reprezentacja Polski w tej odmianie piłki nożnej? 
 
Są systematyczne spotkania kadry, w której skład wchodzą drużyny wrocławska i chorzowska. Zgrupowanie liczy 25 osób wraz z przewodnikami. Piłkarzy i bramkarzy są dwa składy, czyli 20 osób. To pomiędzy drużynami z Wrocławia i Chorzowa będzie rozegrany ten mecz pokazowy na Euro. 
 
Co właściwie ciągnie osoby z dysfunkcją wzroku do piłki nożnej? Czy wśród osób niewidomych jest tak samo popularna, jak w całym społeczeństwie? 
 
Oczywiście, słuchają meczów czy oglądają je, siedząc z nosem w ekranie. Fascynacja futbolem jest ogromna. Jest kilku zawodników, którzy znają ligę angielską, hiszpańską, niemiecką, wszystkie mecze, nazwiska, transfery, ostatnie wyniki. 
 
To niesamowite. 
 
Mieliśmy takich uczniów, którzy chętnie grali, gdy nie było jeszcze piłek dźwiękowych. Więc jak już mieli te zwykłe piłki przy nodze, to super je prowadzili, potrafili się obrócić, zastawić, nawet uderzyć. Potem, jak zaczęliśmy się w to bawić, owijaliśmy piłki workami foliowymi - ktoś nam podpowiedział ten patent, który pochodzi z Afryki. 
Tak graliśmy długie miesiące, zanim dostaliśmy pierwszą piłkę dźwiękową z Brazylii. Wytrzymała może ze dwa, trzy treningi. Teraz każdy zawodnik ma przy nodze piłkę, może ją sobie pożyczać na weekend. 
 
Trudno chyba o lepszy nośnik reklamowy niż Euro 2012 dla tej raczkującej w Polsce dyscypliny? 
 
To historyczna rzecz. Raz w życiu trafia się coś takiego. Chcielibyśmy dotrzeć i do ludzi niepełnosprawnych, i do pełnosprawnych, którzy mają niewidomych znajomych albo kogoś z rodziny, żeby zainteresowali się albo przekazali tym niewidomym, że coś takiego jest, zachęcili, pomogli im w tym. Na świecie jest wielu zawodników ociemniałych, którzy uprawiali piłkę nożną lub inne dyscypliny zanim stracili wzrok. Chcieli dalej coś robić, wyjść z dołka psychicznego, w który wpada każdy, kto staje się nagle osobą z niepełnosprawnością, szczególnie wzroku. Znakomicie się w tej piłce realizują. Liczymy na to, że po Euro nastąpi taki boom, że masa ludzi o tej piłce usłyszy. 
 
W innych krajach ten rodzaj piłki jest chyba lepiej znany. 
 
Ostatnio nasz zawodnik znalazł w internecie coś, co nas zaskoczyło; zastanawiamy się, jak do tego podejść. To znaczy ja się zastanawiam, bo ich to zbulwersowało. 
To jest reklama przedstawiająca trening piłkarzy niewidomych. Jeden z nich uderza dźwiękową piłką w drzwi wejściowe na boisko. Otwierają się, piłka wylatuje, a wchodzi kot z dzwoneczkiem u szyi. Piłkarz leci za tym kotem, bo myśli, że to piłka i go kopie. Mocna reklama. Ale z drugiej strony pokazuje sedno tej piłki nożnej. 
 
Są zawodnicy w goglach, jest piłka dźwiękowa. Może to też dobry sposób popularyzacji piłki nożnej osób niewidomych? 
 
Najważniejsze zasady gry 
 
Drużyny składają się z czterech osób niewidomych lub słabowidzących plus widzący bramkarz. Aby wyrównać szanse zawodników z pola, grają oni w opaskach zasłaniających oczy. Kibice muszą być cicho, jako że piłkarze lokalizują piłkę za pomocą słuchu. Piłka ma w środku dzwoniące elementy. Za bramką przeciwnika stoi przewodnik, który podpowiada atakującym kierunek. Broniącym podpowiada bramkarz. Po bokach boiska są bandy, więc piłka nie wyleci na aut. Aby zawodnicy nie wpadali na siebie, każdy, kto jest w pobliżu piłki, prócz prowadzącego ją, musi krzyczeć "Voy!". To znaczy: "Idę!". 
 
 aaa 
1.5. Sport, rehabilitacja czy...? 
Stanisław Kotowski 

Źródło: Publikacja własna „WiM” 

W numerze 7/2012 "Biuletynu Informacyjnego Pochodni" w artykule "Niewidomi na Euro" Eweliny Kowalczyk przeczytałem o meczu piłki nożnej niewidomych. Dowiedziałem się o tym, że jest to drugi pokazowy mecz niewidomych, że pierwszy odbył się w Hiszpanii, dowiedziałem się też o wymiarach stadionu, o audiodeskrypcji i o kilku innych drobiazgach, ale nie o tym, na czym ten mecz ma polegać. Bo jak niewidomi mają biegać za piłką po wielkim stadionie? Pomyślałem, że będą grali "niewidomi inaczej" i to jest wyjaśnienie wątpliwości. Okazało się, że nie, że oni grają z opaskami na oczach. 
To jednak okazało się dopiero po przeczytaniu rozmowy Tomasza Przybyszewskiego pt. "Do usłyszenia na boisku" - pozycja 1.4. Teraz wiem, na czym polega ta gra, jakie obowiązują zasady, i że mamy w Polsce dwie drużyny takiej piłki. Wątpliwości jednak pozostały. 
Zaczęło się od tego, że nie wiedziałem, w jakim dziale umieścić tę rozmowę. Nie wiedziałem, jak zakwalifikować taką grę niewidomych. Czy jest to rehabilitacja i możliwości niewidomych, a może sport ekstremalny, a może okrucieństwo? 
Ale przecież sporty ekstremalne uprawia wiele osób, w tym z uszkodzonym wzrokiem i są one okrutne oraz bardzo niebezpieczne. Zdobywanie najwyższych szczytów, szukanie przy tym najtrudniejszych dojść i co paskudniejszej pory roku, ludzie pająki, gonitwy z bykami, walki w klatkach... I co jeszcze? 
Trzeba przyjąć, że sporty te zaspokajają jakieś potrzeby człowieka. Jeżeli by tak nie było, nie byłoby takich sportów. Czasami uprawiane są one dla pieniędzy, żeby zaspokajać potrzeby widzów, ale często widzów nie ma, albo pojawiają się po zakończeniu walki z niebezpieczeństwem i własną słabością. 
Niewidomi również mają różne potrzeby, w tym takie, których nie rozumiem. 
Piłka nożna w wykonaniu niewidomych jest sportem wybitnie urazowym - zderzenia, ból, rany. Po co więc grają? 
Myślę, że jest to rodzaj sprawdzania swoich możliwości, chęć zaistnienia, dążenie do dokonania czegoś niezwykłego. No i gra ta pokazuje możliwości niewidomych. Czy jednak jest to korzystne? Dla kogo korzystne - dla graczy czy ze względów popularyzacyjnych i jakie możliwości popularyzuje? 
Jak Państwo widzą, same wątpliwości. Ich rozstrzygnięcie pozostawiam Państwu. Ja nie umiem zająć jednoznacznego stanowiska. Wiem tylko, że nie podoba mi się taka gra, a już szczególnie w wykonaniu dziewczyn. Obawiam się też, że jej wydźwięk popularyzacyjny też może nie być jednoznacznie pozytywny, ba, może budzić różne wątpliwości wśród społeczeństwa. 
Skoro jednak niewidomi angażują się w coś takiego, warto o tym wiedzieć i warto się nad tym zastanowić. Dlatego rozmowę tę zamieściłem w dziale "Rehabilitacja kompleksowa", chociaż równie dobrze mógłby to być dział "Organizacyjne, prawne, praktyczne, społeczne i świadomościowe problemy". 
 
 aaa 
1.6. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH CZYNNOŚCIACH 
Przyjmujemy leki 
Beata Kawecka 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Ważną sprawą jest regularne przyjmowanie leków w określonym czasie. Osoby starsze mogą mieć z tym poważne trudności, gdyż mają tendencję do zapominania. Jeżeli trudności wynikające z podeszłego wieku skumulują się z tymi wynikającymi z braku wzroku, sytuacja staje się niezmiernie trudna. Poważne trudności mogą też mieć osoby ociemniałe, które nie znają pisma punktowego i nie mogą odczytywać nazw leków. Jedni i drudzy wymagają więc pomocy innych osób. Oczywiście, dotyczy to przede wszystkim tych, którzy mieszkają samotnie albo po kilkanaście godzin pozostają sami w domu, bo współmieszkańcy np. pracują i daleko dojeżdżają do pracy. 
Można wymienić kilka rodzajów leków, których przyjmowanie może sprawiać trudności: 
a) leki w zastrzykach, wstrzykiwane pod skórę, 
b) tabletki i proszki w saszetkach, 
c) kropelki przyjmowane doustnie, bo krople np. do oczu to zupełnie inna sprawa, 
d) ziółka, napary, herbatki. 
 
Zastrzyki, na ogół dają pielęgniarki. Trudno sobie wyobrazić, żeby osoba niewidoma dawała sama sobie zastrzyki dożylne czy domięśniowe. Inaczej ma się sprawa z zastrzykami dawanymi podskórnie, np. insulinę przy cukrzycy. Z tym niewidomi diabetycy radzą sobie doskonale przy pomocy specjalnych strzykawek. Poziom cukru również mogą sobie mierzyć przy pomocy specjalnych glukometrów. Miałam kiedyś okazję podróżować pociągiem z ociemniałą dziewczyną z powodu cukrzycy. W pewnej chwili powiedziała ona, że musi przyjąć insulinę. Wyjęła strzykawkę, podniosła bluzeczkę i było po wszystkim. Cała operacja nie trwała nawet dwudziestu sekund. 
Z tabletkami i proszkami można również częściowo sobie poradzić przy słabej pamięci i nieznajomości pisma punktowego, nawet wówczas, kiedy trzeba przyjmować kilka różnych leków. Ktoś może przygotować wieczorem leki takiej osobie na cały następny dzień. Jeżeli trzeba przyjmować je trzy razy dziennie w odpowiedniej kolejności, można przygotować trzy talerzyki. Na pierwszy położyć te leki, które mają być przyjmowane wieczorem. Na nim postawić następny talerzyk z lekami, które należy przyjąć w południe. Na tym talerzyku stawiamy trzeci, a na nim leki przyjmowane rano. Przy takim układzie, łatwo zorientować się, które leki kiedy trzeba przyjmować i czy już zostały przyjęte. Wystarczy jedno dotknięcie ręką do tej piramidki i wszystko jasne. Jeżeli leki trzeba przyjmować pięć razy na dobę - stawiamy pięć talerzyków z lekami jeden na drugim. 
Można też kupić w aptece specjalne pojemniki z przegródkami. To jednak dla osoby bardzo mało sprawnej może być mniej wygodne. 
Uwagi te dotyczą leków w tabletkach i proszków w saszetkach. Nie da się tak postępować np. z kroplami. Jest jednak łatwy sposób liczenia kropel. Oczywiście, można kupić specjalny kroplomierz, ale i bez niego można sobie poradzić. Najlepiej jest wpuszczać krople ze zwykłego kroplomierza do plastikowych pojemniczków, np. po małym kefirze. Wówczas doskonale słychać spadające krople i można je bez trudu policzyć. Po odliczeniu odpowiedniej liczby kropli, należy dolać wody do tego pojemnika i wypić. Nie należy przelewać odliczonego leku do innego z wodą. Chodzi o to, żeby część leku nie pozostała na ściankach naczyńka, do którego je odmierzaliśmy. 
Zaparzenie ziółek, herbatek ziołowych czy innych tego rodzaju specyfików nie stanowi problemu, rzecz jasna, tylko wówczas, kiedy osoba niewidoma potrafi zaparzyć herbatę czy kawę. Przydatny do tego może być wskaźnik poziomu cieczy, który ułatwia wlanie do szklanki czy filiżanki odpowiedniej ilości wrzątku. 
Zioła często wymagają odpowiedniego czasu zaparzania. Czas ten można łatwo mierzyć przy pomocy brajlowskiego minutnika. 
Jak widzimy, z lekami można dość łatwo sobie poradzić przy niewielkiej pomocy innych osób, a umiejętność ta daje poczucie bezpieczeństwa, no i umożliwia dbanie o stan swego zdrowia. 

aaa 
2. OKULISTYKA, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE 
 
aaa 
2.1. Komórki mieszków włosów pomocne w leczeniu oczu? - doświadczenia na myszach 

Źródło: PAP-Nauka w Polsce/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2011-10-15 
 
Komórki macierzyste z mieszków włosowych mogą pomóc w leczeniu prowadzącej niekiedy do utraty wzroku choroby oczu - informuje pismo "Stem Cells". 
Dr Ewa Meyer-Blazejewska z uniwersytetu Erlangen-Nuernberg (Niemcy) jako pierwsza postanowiła wykorzystać komórki macierzyste pobrane z mieszków włosowych, co pozwoliłoby pomóc osobom, u których niewydolność rąbkowych komórek macierzystych dotyczy obojga oczu. 
Badania na myszach dowiodły, że komórki macierzyste z mieszków w odpowiednich warunkach ulegają procesowi specjalizacji i stają się komórkami rogówki. 
Więcej: www.naukawpolsce.pap.pl 
 
 aaa 
2.2. Oglądanie filmów w 3D nie szkodzi oczom 
Prof. Jerzy Szaflik: 
 
Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-02-24 
 
 Filmy 3D nie są szkodliwe dla narządu wzroku, jeśli tylko oglądamy je w umiarkowanym stopniu - mówi PAP prof. Jerzy Szaflik, konsultant krajowy w dziedzinie okulistyki. 
Co piąty widz pytany przez Pricewaterhouse Coopers twierdził, że oglądanie 3D go męczy. Niektóre osoby twierdzą, że podczas oglądania obrazów trójwymiarowych mają kłopoty z ostrością wzroku. Skarżą się na łzawiące i piekące oczy, bóle i zawroty głowy, odczuwają nawet nudności i zmęczenie. Tymczasem coraz więcej filmów oglądamy w technologii 3D: tegoroczne Oscary i liczne nominacje dla filmu "Hugo i jego wynalazek" wskazują na rosnącą popularność tej technologii. 
Prof. Szaflik uważa, że obrazy 3D mogą mieć negatywny wpływ na wzrok, gdy oglądamy je bez przerwy podczas ponad 3-4 godzinnych seansów. Dyskomfort mogą odczuwać jedynie osoby z wadą wzroku, cierpiące na astygmatyzm (niezborność oka powodującą nieostre widzenie niezależnie od odległości od oglądanego przedmiotu). 
- Nie widzę też powodu, dla którego obrazów w technologii 3D nie mogłyby oglądać dzieci, pod warunkiem, że nie robią tego zbyt długo i zbyt często - podkreśla prof. Szaflik. Jego zdaniem, podczas oglądania trójwymiarowych filmów mogą się ujawnić jedynie ukryte wady wzroku. 
Prof. Martin Banks z Uniwersytetu Kalifornijskiego ostrzega, że bóle głowy i oczu mogą powodować obrazy 3D oglądane na małych mobilnych aparatach - smartfonach i tabletach. Jego zdaniem wynika z faktu, że oczy muszą jednocześnie skupić się na ekranie i treści znajdującej się w innej odległości. 
Uczony przyznaje, że konieczne są dalsze badania. Dodaje też, że dotychczas nie dotyczyły one dzieci. 
 
aaa 
2.3. Niebezpieczny pasożyt trudny do wykrycia 
 
Źródło: Gazeta.pl/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-05-07 
 
Nużeniec to roztocze, które jest nieszkodliwe do momentu dostania się na brzeg powieki. Wtedy mogą pojawić się pierwsze objawy choroby - pienista wydzielina w okolicy oka, pieczenie, a także zaczerwienienie i łzawienie. Mogą pojawić się zaburzenia widzenia i światłowstręt. A to z kolei prowadzi do zespołu suchego oka. Na świecie na objawy zespołu suchego oka cierpi ok. 20-30 proc. ludzi. 
Drogą zarażenia się nużeńcem może być pościel i ręcznik, czy podanie ręki. Warto zauważyć, że nawet, jeśli zarazimy się nużeńcem, wcale nie muszą być widoczne objawy chorobowe - przypomina portal Gazeta.pl. 
Do rozwoju roztocza potrzebne są zarodniki obu płci, a także stosunkowo długi czas. Schorzenie to można leczyć, jednak potrzebna jest szybka i dokładna diagnoza. 
Badania wskazują, że wraz z wiekiem rośnie ryzyko zarażenia się nużeńcem. 
Więcej: http://poznan.gazeta.pl 
 
 aaa 
2.4. Wlk Brytania: dzięki implantowi pacjenci odzyskali wzrok 
 
Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-05-06 
 
Umieszczony za siatkówką implant pozwolił niewidomemu od dziesięcioleci Brytyjczykowi Chrisowi Jamesowi znów widzieć światło i rozpoznawać kształty - informuje serwis "BBC News". 
 James oraz drugi ociemniały pacjent, Robin Millar, stracili wzrok z powodu zwyrodnienia barwnikowego siatkówki (retinitis pigmentosa). Podczas tej choroby przestają działać światłoczułe komórki siatkówki. 
Dzięki pionierskiej operacji obaj mężczyźni zyskali szansę na zmianę dotychczasowego trybu życia. Mały implant o średnicy 3 mm, który działa podobnie do kamery umieszczonej w telefonie komórkowym, pozwala widzieć czarno- biały obraz o niezbyt dużej rozdzielczości (składa się z 1500 elementów). Jakość widzenia zależy w dużej mierze od sprawności przetwarzania danych przez mózg. 
Badania kliniczne, w ramach których wszczepiono implanty prowadzą specjaliści z Oxford Eye Hospital oraz londyńskiego Kings College Hospital. 
 
 aaa 
2.5. Samoloty przyjazne dla niepełnosprawnych 
- Barbara Szymańska 
 
Źródło: Rzeczpospolita 
Data opublikowania: 2012-06-16 
 
PRAWO UE 
 
Aby linie lotnicze mogły zapewnić niezbędną pomoc, należy je zawiadomić z wyprzedzeniem 
Osoby niepełnosprawne i o ograniczonej sprawności ruchowej mogą wygodnie podróżować samolotami. Aby tak było, powinny znać swoje prawa, zanim zjawią się na lotnisku. Określa je unijne rozporządzenie, które obowiązuje od czterech lat. 
Aby przewoźnik mógł zapewnić niezbędną pomoc, należy zgłosić swoje potrzeby co najmniej 48 godzin przed odlotem. Powiadomienie nie jest obowiązkowe, pozwoli jednak znacząco ułatwić podróż. 
Osoby trwale niepełnosprawne, np. niewidome lub poruszające się na wózku inwalidzkim, nie muszą mieć zaświadczenia o niepełnosprawności. Może być ono wymagane jedynie ze względów bezpieczeństwa. Niektóre linie lotnicze wprowadzają obowiązek podróżowania z osobą towarzyszącą, choć nie mają takiego prawa. Taki warunek można stawiać jedynie osobom, które potrzebują nieustannej opieki. Wyjątkowo może to być uzasadnione wymogami bezpieczeństwa, ale w takim przypadku przewoźnik powinien o tym wcześniej powiadomić pasażera. Osobie towarzyszącej należy zapewnić miejsce obok osoby niepełnosprawnej. 
Można bezpłatnie przewieźć dwa urządzenia umożliwiające poruszanie się, np. kule. Aby zabrać na pokład samolotu elektryczny wózek inwalidzki, należy powiadomić o tym przewoźnika 48 godzin przed odlotem. Podobnie gdy osobie niepełnosprawnej ma towarzyszyć zarejestrowany pies przewodnik. Pasażerowie, którzy potrzebują tlenu w trakcie lotu, powinni to wcześniej zgłosić. Jeśli przewoźnik nie dostarczy tlenu, może pozwolić na to, aby pasażer zabrał własny. 
 
 aaa 
2.6. Biała Laska 
Piotr Witek 
 
Źródło: TyfloŚwiat nr 1 (10) 2011 1 
www.tyfloswiat.pl. 
 
 Biała laska 
 
 Używa jej każdy niewidomy i wiele osób słabowidzących. Jest niezbędną pomocą dla osób z dysfunkcją wzroku przy samodzielnym poruszaniu się poza domem. Znają ją wszyscy, a mimo to regularnie pojawiają się te same pytania. Jaką laskę wybrać? Jak ją dopasować? Która będzie lepsza? 
 
CO TO TAKIEGO? 
 
XXI wiek przyniósł nam wiele rozwiązań rodem z filmów science-fiction. Laski wykrywające bariery z kilku metrów, ostrzegające o przeszkodach na wysokości pasa lub głowy czy też informujące o zmianie światła na przejściu dla pieszych. Mimo to podstawowe funkcje białej laski nadal pozostają niezmienne. Przede wszystkim musi chronić niewidomego. Stanowi niejako przedłużenie jego dłoni, którą jest w stanie zbadać najbliższe otoczenie, wykryć przeszkody, ominąć je, odnaleźć dalszą drogę. Dostarcza informacji o podłożu znajdującym się przed osobą niewidomą, pomaga określić jego fakturę. Umożliwia wykrycie nierówności terenu, krawężnika, a nawet ominięcie kałuży. 
Nie mniej istotną funkcją białej laski jest jej rola informacyjna. Swój biały kolor laska zawdzięcza Anglikowi Jamesowi Biggsowi, ociemniałemu fotografowi z Bristolu. Mimo utraty wzroku w 1921 r. nadal chciał się przechadzać po swoim mieście. W spacerach wspomagała go jego ulubiona, zwykła laska, którą zaczął wyszukiwać drogę przed sobą. Niestety, nader szybko przekonał się, iż jego niepełnosprawność w ogóle nie rzuca się w oczy. Doprowadzało to do wielu nieprzyjemnych konfrontacji. Postanowił temu zaradzić i przemalował swą laskę na biały kolor. Od tej pory laska zaczęła zwracać na siebie uwagę i informować, iż jej właściciel jest osobą z dysfunkcją wzroku. Pomysł okazał się na tyle udany, że w roku 1932 Royal National Institute of Blind People - Królewski Narodowy Instytut dla Niewidomych zaczął rozprowadzać białe laski wśród swoich członków. 
Dzisiaj osoba z dysfunkcją wzroku, chcąca przejść z białą laską przez ulicę, ma pewność, iż nadjeżdżający kierowca doskonale zdaje sobie sprawę, czym jest ten biały kij w jej ręce. Dzięki temu zachowa niezbędną ostrożność mijając ją albo, co zdarza się nader często, zatrzyma się, by umożliwić jej bezpieczne przejście na drugą stronę ulicy. 
 
Laska nie jedno ma imię 
 
Istnieje kilka klasycznych modeli orientacyjnej białej laski: 
laski tzw. sztywne (nieskładane), 
wersje składane z dwóch do siedmiu elementów, 
modele teleskopowe, w których jeden element wsuwa się w drugi. 
Bardzo podobnie do lasek orientacyjnych skonstruowane są tzw. laski sygnalizacyjne. Od klasycznych egzemplarzy orientacyjnych odróżnia je przede wszystkim grubość. Są to cienkie laski, których zadaniem jest tylko informować, że dana osoba ma problemy ze wzrokiem. Używają ich głównie osoby słabowidzące. 
Osobną grupę stanowią laski podpórcze, które występują w różnych wariantach i przeznaczone są dla osób z dysfunkcją wzroku posiadających dodatkowo inne niepełnosprawności fizyczne. 
Wszystkie modele orientacyjne muszą spełniać kilka podstawowych warunków. Przede wszystkim laska powinna być lekka. Należy pamiętać, że cały czas jest trzymana w dłoni i jej użytkowanie nie powinno w nadmierny sposób obciążać ramienia ani stawu nadgarstkowego. Z tego samego powodu musi być odpowiednio wyważona. Optymalnym rozwiązaniem jest środek ciężkości znajdujący się w okolicy rękojeści. 
Materiały do produkcji i konstrukcja laski powinny być dobrane tak, by podczas użytkowania laska była zarówno sztywna, jak i odpowiednio elastyczna. Sztywność zapewnia prawidłowe przenoszenie sygnałów z trzonu do rękojeści. Elastyczność zapobiega trwałym odkształceniom trzonu po zetknięciu z przeszkodą, a także stanowi dodatkową amortyzację dla stawów nadgarstkowych. 
Określenie `Biała laska' może być mylące, bowiem powinna ona posiadać również odblaskowe elementy, najlepiej czerwone paski. 
Czas przydatności takiej laski określa się na minimum rok. W tym okresie nie tylko musi wytrzymać klasyczne obciążenia związane z jej użytkowaniem, kaprysami aury, ale także powinna zachować w miarę estetyczny wygląd. 
 
JAK TO JEST ZROBIONE? 
 
Trzon białej laski powstaje z różnych tworzyw. Najczęściej wykorzystywane to aluminium, grafit, włókno szklane i drewno. Opinie na temat funkcjonalności poszczególnych materiałów, wśród osób niewidomych są podzielone. 
Modele aluminiowe są z reguły najtańsze. Łatwo ulegają odkształceniu podczas użytkowania, ale także łatwo można je wyprostować po mocniejszym, kolizyjnym skrzywieniu. Nigdy się nie łamią. 
Laski grafitowe są najlżejsze spośród wymienionych. Przy dużych przeciążeniach, mimo swojej elastyczności, mogą się złamać. 
Modele z włókna szklanego są najbardziej sztywne, nieco masywniejsze i zdecydowanie cięższe od wersji grafitowych. Wydają się być także od nich trwalsze. Niestety, podobnie jak modele grafitowe, łamią się przy dużych przeciążeniach. 
Laski drewniane najczęściej powstają z buczyny. Są sztywne, a przy tym odpowiednio elastyczne. Z reguły się nie łamią, ale raz skrzywione nie dają się wyprostować. Laski drewniane nie występują w wersjach składanych. 
Równie istotny element stanowi uchwyt laski. Rękojeść wykonuje kilka bardzo ważnych zadań. Przede wszystkim pełni funkcję izolacyjną. Ponieważ zazwyczaj rękojeść trzymana jest gołą ręką, musi izolować od temperatur i prądu. Właśnie dlatego, uchwyty białych lasek są najczęściej gumowe lub drewniane. Ogumowana rękojeść pozwala pewniej dzierżyć laskę w spoconej dłoni. 
Odpowiednio wyprofilowany uchwyt, ścięty z jednej strony, sprawia, iż rączka laski jest bardzo ergonomiczna. Po wzięciu jej do ręki od razu, odruchowo ujmujemy laskę w prawidłowy sposób. 
Trzecim elementem laski orientacyjnej jest jej końcówka. Niestety, wiele osób korzystających z białych lasek nie zdaje sobie sprawy z konieczności używania różnych, odpowiednich do danej sytuacji końcówek. Przede wszystkim przy intensywnym użytkowaniu białej laski, jej końcówki będą się niszczyć. Sprawia to, iż regularna ich wymiana jest niezbędna. Łatwy demontaż i zakładanie nowego zakończenia powinien być kolejnym elementem, na który zwrócimy uwagę przy wyborze nowej laski. Modele orientacyjne zazwyczaj posiadają standardową, plastikową końcówkę. Zwykle sprzedawca ma do zaoferowania co najmniej kilka innych, specjalnych końcówek. Tak więc możemy wybierać między cieńszymi i grubszymi plastikowymi zakończeniami, końcówkami ze wzmocnionych tworzyw sztucznych i metalowymi stożkami, obrotowymi kulami o większej średnicy i mniejszymi, rolującymi wałkami, tzw. rollerami. 
Jeśli ktoś chce się poczuć pewniej, idąc z białą laską wieczorową porą, bez problemu nabędzie końcówkę błyskającą ostrzegawczo czerwonym światłem. 
Wybór odpowiedniego zakończenia powinien być determinowany przez technikę poruszania się z laską orientacyjną. Osoby korzystające z metody tzw. punktowej, polegającej na przenoszeniu laski łukiem w powietrzu, z jednej na drugą stronę i dotykaniu podłoża tylko punktowo, powinny używać końcówek sztywnych i maksymalnie odpornych na ścieranie. Metoda tzw. stałego kontaktu opiera się w przenośni i dosłownie na zakończeniu laski, będącym cały czas w lekkim kontakcie z podłożem. W takiej sytuacji najlepiej sprawdzają się obrotowe końcówki, dzięki którym korzystanie z laski jest o wiele łatwiejsze a i same zakończenia mniej się niszczą. 
Długość laski orientacyjnej musi być dobrana indywidualnie do potrzeb niewidomego użytkownika. Przyjmuje się, iż biała laska trzymana pionowo, powinna sięgać pięć centymetrów powyżej podstawy mostka. Inny wskaźnik określa prawidłową długość laski jako odległość od ziemi do pachy użytkownika. Wartości te przyjmuje się za umowne, ponieważ osoby poruszające się szybko powinny używać dłuższych modeli. 
Podobnie traktowana jest kwestia korzystania ze sztywnych lub składanych lasek. Przyjmuje się, iż osoby zaczynające naukę chodzenia z laską orientacyjną powinny używać modeli sztywnych. Tak samo niewidomi intensywnie korzystający z laski. Wersje nieskładane są trwalsze i lepiej przenoszą sygnały. Laski składane są praktyczniejsze w sytuacji, gdy osoba z niej korzystająca musi np. wsiąść do taksówki czy usiąść w restauracji. Laskę można wtedy poskładać i schować do chwili, gdy znowu będzie potrzebna. 
 
NA ZAKUPY 
 
 Obecnie w Polsce największą popularnością cieszą się białe laski trzech producentów: Svarovsky, AmbuTech i Advantage ze słonecznej Kalifornii. 
Polskim przedstawicielem kalifornijskiego Advantage jest firma Lumen. Między innymi za ich pośrednictwem można nabyć składane i proste grafitowe laski Advantage. Występują one w różnych długościach. Najmniejsze modele przewidziane są dla dzieci, a największe osiągają 152 centymetry. Do dyspozycji mamy zarówno modele sztywne, jak i składane. 
Laski posiadają wygodny gumowy uchwyt zakończony elastyczną, gumową pętelką, która po założeniu na nadgarstek dodatkowo zabezpiecza przed wytrąceniem laski z dłoni. Są lekkie i dobrze wyważone. 
Advantage dodatkowo proponuje cienkie, składane wersje sygnalizacyjne, popularne wśród niewidomych pań, ze względu na swoje gabaryty, umożliwiające schowanie ich do damskiej torebki. 
Kalifornijska firma oferuje cztery końcówki, które można dokupić osobno, standardową, wzmocnioną o tej samej średnicy, metalową i wzmocniony roller. 
Dodatkowo można się zaopatrzyć w nylonowy pokrowiec na składaną laskę. 
 
SPOD ZNAKU KLONOWEGO LIŚCIA 
 
 Kanadyjski AmbuTech jest reprezentowany w Polsce przez firmę Altix. Między innymi w oddziałach Altixu można nabyć zarówno aluminiowe, grafitowe, jak i wytwarzane z włókna szklanego laski tego producenta. Dostępne są wersje sztywne i składane. Posiadają wygodną, gumową, karbowaną rękojeść zakończoną pętlą zabezpieczającą przed upuszczeniem laski. Długość sprzedawanych modeli rozpoczyna się od 90, a kończy na 160 centymetrach. 
Wszystkie wersje posiadają cechy charakterystyczne dla tworzyw, z jakich zostały stworzone. Wersja aluminiowa jest najtańsza, grafitowa najdroższa. Modele z włókna szklanego są najcięższe i poleca się je osobom korzystającym przy poruszaniu się z techniki stałego kontaktu i obrotowych końcówek. 
AmbuTech przygotował całkiem sporo różnych zakończeń. Do dyspozycji są: 
- standardowe lub znacznie cieńsze nylonowe wałki, 
- wzmocnione standardowe końcówki lub metalowe stożki, obrotowe kule lub 
- klasyczne rollery. 
Dodatkowo, prawie każda z wymienionych końcówek posiada swoją drugą wersję o nazwie Night Walker. Oprócz wspomnianych możliwości, zakończenie Night Walker pobłyskuje ostrzegawczo czerwonym światłem. 
 
OD POŁUDNIOWYCH SĄSIADÓW 
 
 W produkty czeskiej firmy Svarovsky najłatwiej zaopatrzyć się w Polskim Związku Niewidomych. Czesi produkują laski aluminiowe i aluminiowe wzmacniane różnymi kompozytami. W ofercie posiadają modele proste i składane, teleskopowe i sygnalizacyjne. Laski mają neoprenowe, skórzane lub drewniane rękojeści z gumową pętelką zabezpieczającą. Długość produkowanych modeli mieści się w przedziale od 100 do 150 centymetrów. 
Svarovsky proponuje kilka rodzajów końcówek: standardowe, małe i duże, wyposażone w cienkie wałki plastikowe, grubsze ceramiczne i końcówki obrotowe. 
Dodatkowo można nabyć materiałowy pokrowiec lub eleganckie, skórzane etui na składaną laskę. 
 
KTO JEST GÓRĄ? 
 
 Niestety, nie można jednoznacznie stwierdzić, iż dany rodzaj białej laski orientacyjnej jest lepszy od innych. Wszystko zależy od preferencji i sposobu korzystania z niej przez niewidomego użytkownika. Jedni wolą sztywne modele, inni uznają tylko składane. Jedne osoby chcą czuć ciężar laski w ręku, innym nie mieści się w głowie noszenie czegoś cięższego niż model grafitowy. Ktoś porusza się metodą punktową, ktoś inny metodą stałego kontaktu. Dla każdej z tych osób laska będzie musiała posiadać różne właściwości. 
Generalnie zaleca się osobom z dysfunkcją wzroku posiadanie przy sobie dwóch lasek, w tym jednej składanej. Tę ostatnią zawsze powinno się mieć ze sobą na wypadek, gdyby podstawowa laska uległa uszkodzeniu. 
 
Niezależnie od rodzaju posiadanej laski, należy pamiętać, iż zgodnie z przepisami kodeksu drogowego, osoba z dysfunkcją wzroku, poruszająca się samodzielnie powinna nieść ją w sposób widoczny dla innych uczestników ruchu. 
 
aaa 
3. ROZMOWA MIESIĄCA 
Z Barbarą Szymańską rozmawia Stanisław Kotowski (cz. 1) 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
S.K. - Jest Pani wiceprezesem Zarządu Fundacji "Audiodeskrypcja". Proszę, żeby zechciała Pani odpowiedzieć na kilka pytań dotyczących właśnie audiodeskrypcji. Jest to dość nowa forma dostosowywania dzieł sztuki do potrzeb osób niewidomych, a może również do potrzeb osób słabowidzących. 
 
B.S. - I nie tylko dzieł sztuki. Za pomocą audiodeskrypcji można udostępniać osobom niewidomym zarówno produkcje audiowizualne, spektakle, dzieła plastyczne, jak i inne wydarzenia o charakterze widowiskowym, np. mecze sportowe. 
 
S.K. - Jest to więc ważna pomoc rehabilitacyjna. Proszę powiedzieć, od kiedy zaczęto dokonywać audiodeskrypcji? 
 
 B.S. - Pierwsze teoretyczne opracowania na temat audiodeskrypcji pojawiły się w Stanach Zjednoczonych w roku 1974. W Polsce audiodeskrypcja stała się rozpoznawalna dopiero od roku 2006, kiedy to odbył się pierwszy publiczny pokaz audiodeskrypcji w białostockim kinie "Pokój". 
Niektórzy mylą datę wprowadzenia audiodeskrypcji z datą wprowadzenia tyflofilmów, których pokaz odbył się w roku 1999 w Muszynie. 
 
S.K. - Właśnie, czym różnią się tyflofilmy od filmów z audiodeskrypcją i w ogóle od audiodeskrypcji? 

B.S. - Tyflofilmy to specjalne filmy dla osób niewidomych. Stosowano w nich stopklatkę. Film był zatrzymywany, aby zmieścić konkretny fragment opisu, co tym samym powodowało wydłużenie oryginalnego czasu trwania filmu. Tyflofilmy nigdy nie były pokazywane w kinach, nigdy nie ukazały się w sprzedaży, choć można je nadal wypożyczyć w Bibliotece Centralnej PZN. 
Audiodeskrypcja, w odróżnieniu od tyflofilmów, pozwala osobom z niepełnosprawnością wzroku uczestniczyć na równi z osobami widzącymi, w tym samym miejscu i czasie, zarówno w projekcjach filmowych, jak i w innych wydarzeniach widowiskowych skierowanych do szerokiej publiczności. 
 
S.K. - Można powiedzieć, że audiodeskrypcja ma o wiele większe znaczenie i inny charakter. 
 
B.S. - Tak, ideą audiodeskrypcji jest integracja osób niewidomych i słabowidzących z osobami widzącymi, nie zaś tworzenie zamkniętych, specjalnych pokazów dla niewidomych. 
 
S.K. - Chyba zawsze na początku wdrażania jakiejś idei, czegoś nowego są różne trudności, w tym terminologiczne. Czy mylenie audiodeskrypcji z tyflofilmami jest jedynym nieporozumieniem w tej dziedzinie? 
 
B.S. - Nie, audiodeskrypcja mylona jest również z opowiadaniem. Choć od jej wprowadzenia do kina, teatru, galerii, muzeum, a także jej zastosowania na płycie DVD oraz udostępnienia za jej pomocą pierwszego meczu piłki nożnej, minęło już kilka lat, to niestety nadal bardzo często bywa mylona z opowiadaniem, opisem artystycznym, który jest subiektywnym przekształceniem opisywanych treści poprzez użycie przez obserwatora, np. porównań, metafor. Subiektywne skojarzenia mogą utrudniać odbiór rzeczywistego obrazu. Nie oznacza to jednak, iż język audiodeskrypcji powinien być techniczny. Język polski jest tak bogaty, że stosując odpowiednie środki językowo-stylistyczne jesteśmy w stanie namalować przedstawiany obraz słowami; sprawić, by pojawiające się obrazy w wyobraźni odzwierciedlały zarówno język filmu, jak i jego czasowo-przestrzenną naturę. 
S.K. - Czym więc różni się audiodeskrypcja od opisu artystycznego? 
 
B.S. - Audiodeskrypcja nie opisuje przeżyć i uczuć wewnętrznych opisywanych postaci. Nie ocenia postaw bohaterów. Przy pomocy opisu artystycznego często poznajemy odczucia osoby opisującej, ale nie widzimy obrazu takim, jakim jest w rzeczywistości. Artystyczny opis wyglądu postaci zmierza bardziej w kierunku charakterystyki. Interpretacja powoduje przerwanie komunikacji między autorem dzieła a odbiorcą. Komunikat zmienia się w informację przekazywaną przez innego odbiorcę. Osoba widząca czytając opis artystyczny i oglądając opisywany obraz jest w stanie go zrozumieć i zweryfikować. Nie jest to możliwe bez kontroli wzrokowej, co sprawia, że odbiorca niewidomy nie zobaczy twarzy, którą osoba widząca opisała, np. "kobieta ma wystudiowane rysy twarzy". 
S.K. - Jak rozumiem, audiodeskrypcja pozwala unikać pośrednictwa innych osób i pozwala zachowywać ścisłą więź odbiorcy dzieła sztuki z samym dziełem i jego autorem. 
 
B.S. - Właśnie o to chodzi. 
 
S.K. - Ze względu na niepełne rozumienie idei i zasad audiodeskrypcji chcę przybliżyć czytelnikom ten temat. Najpierw jednak proszę opowiedzieć trochę o sobie. O ile wiem, od niedawna Pani jest osobą ociemniałą. Z pewnością interesująca jest Pani droga do samodzielności, być może ułatwi czytelnikom zrozumienie Pani zainteresowanie audiodeskrypcją. 
 
B.S. - Myślę, że każda osoba tracąca wzrok przeżywa to bardzo subiektywnie. 
Są osoby, którym na adaptację do zaistniałej sytuacji potrzeba kilku lat. Są też osoby, którym dzięki wsparciu z zewnątrz lub też silnej woli udaje się szybciej stanąć na nogi. 
S.K. - Proszę opowiedzieć, jak wyglądała sytuacja w Pani przypadku. 
 
B.S. - Miałam doskonały wzrok. U okulisty bez problemu odczytywałam wszystkie znaki w ostatniej linijce na planszy do badania ostrości wzroku. 
Kiedy miałam 21 lat skończyłam protetykę stomatologiczną i wyszłam za mąż. Życie było jak cudowne pudełko czekoladek. Uśmiech! 
W wyniku powikłań cukrzycowych, które objawiły się kiedy zaszłam w ciążę, zaczęłam tracić wzrok. Kolejne miesiące przynosiły straty. Najpierw utratę dziecka, potem wzroku, a na koniec również nerki odmówiły współpracy. Sam czas utraty wzroku trwał zaledwie pół roku. 
 
S.K. - Każde z tych zdarzeń było ciężkim przeżyciem i mogło doprowadzić do załamania fizycznego i psychicznego. Pani jednak znalazła swoje miejsce na świecie. 
 
B.S. - Nie byłam sama, a zatem było mi łatwiej. Bardzo wspierała mnie rodzina. Czasami nawet na siłę walczyli o uratowanie mi wzroku. Korzystałam z zabiegów laseroterapii, które niestety były zbyt często wykonywane. Po każdym było gorzej. Z oddziału wychodziłam prawie po omacku. 
Laser przywlókł jaskrę wtórną, powodującą wysokie ciśnienie w gałce ocznej i okropne bóle głowy. Pierwsza operacja w Białymstoku nie przyniosła poprawy. Odwiedzałam kliniki w całej Polsce. Wreszcie trafiłam do Katowic. Po zabiegu ból minął, ale wzrok pogorszył się tak drastycznie, że do domu wracałam już prawie nic nie widząc. Człowiek był cieniem, mglistą sylwetką na jasnym kolorze. Na święta 1998 roku straciłam poczucie światła. 
 
 S.K. - Czy teraz okuliści dają Pani jakąś nadzieję? 
 
B.S. - Czasami chodzę do okulisty, by dowiedzieć się: niestety, nie ma szansy. Lepiej nic z tym nie robić, nawet nie zaczepiać, by nie pojawiły się jakieś nowe komplikacje, jakiś nowy ból. Więc nie zaczepiam, ale także nie ma mowy o tym, by się poddać. 
 
S.K. - To wspaniale, że zachowuje Pani wolę życia. Co Pani w tym pomaga? 
 
B.S. - Myślę, że wrodzona przekora za każdym razem każe mi się podnieść i ponownie zachłysnąć się życiem. 
 
S.K. - No, jeżeli jeszcze potrafi Pani zachłysnąć się życiem... To wspaniale. A jak radzi sobie Pani z trudami życia codziennego? 
 
B.S. - Do braku wzroku przyzwyczajałam się powoli. Rozgryzałam i analizowałam swoje odczucia. Niesamowitym lekarstwem okazało się zanurzenie w literaturze. Odczułam ogromną radość, gdy dowiedziałam się o istnieniu biblioteki książki mówionej. Czytałam wtedy dniami i nocami, gdyż książki potrafiły zawładnąć moim życiem. Słuchałam poezji śpiewanej i układałam swoje życie z puzli, które się rozsypały. Zaczęłam pisać własne nibywiersze i powoli odzyskiwać równowagę, spokój wewnętrzny. To pozwoliło wrócić do codziennych zajęć. Starałam się robić to co dawniej, tyle, że bez wzroku. Niestety, powrót do zawodu protetyka mi się nie udał. Pomysł ten porzuciłam, kiedy podczas pracy przy palniku, zamiast stopić wosk, zapalił mi się nożyk do wosku. Uśmiech! Gips, którego nie wykorzystałam do odlewania wycisków, wykorzystałam tworząc płaskorzeźbę twarzy słońca, dzięki której zobaczyłam, że nie wszystko stracone. Nie mogłam już malować, ale mogłam rzeźbić. 
 
S.K. - Tak samodzielnie Pani wracała do życia, do codziennych obowiązków, do wykonywania różnych czynności, do nadziei? 
 
B.S. - Początkowo tak, ale później skorzystałam z oferty turnusu rehabilitacyjnego i na dwa tygodnie wyjechałam do Bydgoszczy. To był pewien przełom, gdyż tam właśnie nauczyłam się chodzić z białą laską, poznałam system brajla. Moją uwagę przyciągnęły też zajęcia i tworzenie różnych wyrobów ze sznurka sizalowego. Moje szczęście ponownie wracało. Po drodze jednak się wywróciło. 
 
S.K. - To nie koniec Pani doświadczeń? 
 
 B.S. - Niestety, nie. Nie dane było mi się nudzić. Uśmiech! Pojawił się kolejny etap przeszkód i kolejna próba sił. Nerki odmówiły współpracy. Teraz rytm życia wyznaczały hemodializy trzy razy w tygodniu: poniedziałek, środa, piątek. Za każdym razem cztery godziny leżałam podpięta do dializatora, który filtrował moją krew, odsączając wodę razem ze wszystkimi zanieczyszczeniami, które powstają kiedy nerki nie pracują. Gdy człowiek traci 4-5 kilogramów z krwiobiegu w ciągu 4-5 godzin, to pada z wyczerpania, jest jak żywy trup. Cały następny dzień to powrót do życia, nabieranie sił. A kolejny - znowu dializa. 
Najtrudniej było mi wytrzymać dwa dni weekendu i nie przekroczyć 4 kilogramy. Przyznam, to były katusze! Wszystko jest wodą - świeży pomidor, każde warzywo. Pragnienie dopada nawet wtedy, gdy nocą czytam książkę. Akcja dzieje się na pustyni, bohaterów dopada okrutne pragnienie, a ja to czuję każdym najmniejszym fragmentem ciała. Uśmiech! Wysycham z pragnienia. Wstaję i wyruszam do lodówki, gdzie czeka wspaniała, zimna, źródlana woda. Biorę łyka chłodnej, cudownej wody. Drugi łyk i myślę sobie - tylko trzy i nagle przestaję już je liczyć. Zwyczajnie piję i czerpię przyjemność delektując się wodą. Na koniec weekendu nadmiar wody jest już odczuwalny. W nocy kaszlę wodą i śpię prawie na siedząco. 
 
S.K. - Proszę, a wielu uważa, że nie może być już nic gorszego niż utrata wzroku. 
 
 B.S. - Owszem, utrata wzroku to nie powód do radości. Nie przekreśla jednak życia, a ukazuje jego inne strony. Nie zawsze na niebie jest słońce, lecz nie zawsze są też ciemne chmury. Czasami tylko trudno w to uwierzyć. Kiedy byłam na dializach obok mnie, co jakiś czas, przechodził Pan śmierć. Zabierał też ludzi, których znałam, którzy podobnie jak ja korzystali z dializ. Pan śmierć nie zna litości. Zabiera moją 18-letnią koleżankę, którą poznałam na dializach. Chyba nie chcę już nic czuć. Dochodzę do granic wytrzymałości i wiem, że już dłużej nie wytrzymam. Trzeci telefon jest wybawieniem. Wreszcie trafiam na przeszczep nerki i trzustki. Od tej chwili moje życie zaczyna się na nowo. 
Nie muszę brać insuliny, a jedynie leki immunosupresyjne - obniżające odporność, by nie było odrzutu przeszczepionych narządów. Pracują wyśmienicie. Czuję się jak zdrowy człowiek, tylko niewidzący. Wykorzystywanie komórek macierzystych w medycynie daje mi nadzieję, że kiedyś odzyskam wzrok. 
 
S.K. - Nie znałem nikogo z przeszczepionym organem. Medycyna, jak widać dokonuje cudów. 
 
 B.S. - Myślę i wierzę, że tak. Nawet dla człowieka, który myśli, że nie ma szans, mogą się one pojawić. Świat nie stoi w miejscu, tylko idzie do przodu, można nawet powiedzieć - mknie. Trudno zatem stać obok. 
 
 S.K. Tak, Pani nie stoi w miejscu. Ileż optymizmu w wypowiedzianych słowach: "Czuję się jak zdrowy człowiek, tylko niewidzący". To proszę powiedzieć, jak ten "zdrowy człowiek" sobie dalej poczynał. 
 
B.S. - Mój optymizm również od czasu do czasu potrafią przebić pioruny burzy. Uśmiech! 
Dobrze jednak, że są krople słońca - nieznajome i bliskie osoby, książki, przypadkowe chwile, które odsłaniają blask życia. Tak właśnie było, kiedy w 2001 roku zaczęłam pracę z dziećmi w okręgu PZN w Białymstoku. Założyłam grupę teatralną i plastyczną. Rozpoczęłam też studia na Wydziale Pedagogiki i Psychologii. Wielką przyjemność sprawiały mi wyjazdy na warsztaty ceramiczne, tkackie i wikliniarskie. Moją samodzielność w poruszaniu się wspierał przyjaciel pies przewodnik, który stał się nieodłącznym towarzyszem mego życia. 
Był to nowy entuzjazm do życia. 
 
S.K.- A jak doszła Pani do audiodeskrypcji? 
 
B.S. - Utrata wzroku spowodowała, iż nie mogłam w pełni korzystać z wydarzeń kulturalnych. Udział osób niewidomych ograniczał się bowiem do zajęć twórczych. O odbiorze sztuki i wydarzeń widowiskowych nie było mowy. Niewidomi, owszem, mogli chodzić do kin, teatrów, muzeów i galerii, lecz jak wiadomo, słuchając jedynie dialogów wiele scen bywa niezrozumiałych, a bez pomocy osoby widzącej dzieła z zakresu sztuk plastycznych prezentowane w muzeach lub galeriach, zwyczajnie nie istnieją. 
 
S.K. - Ta niedogodność, to ograniczenie skłoniły Panią do poszukiwania sposobów przezwyciężania trudności. Czy tak? 
 
B.S. - Poszukując informacji na temat dostępności sztuki osobom niewidomym, na anglojęzycznych stronach internetowych odnalazłam informację o audiodeskrypcji. Od tamtej pory w mojej głowie zaczął kiełkować pomysł związany z udostępnianiem treści wizualnych za pomocą audiodeskrypcji. O idei audiodeskrypcji opowiedziałam Tomaszowi Strzymińskiemu, za sprawą którego kropla zaczęła drążyć skałę, a tryby maszyny nabierały rozpędu. 
Wraz z osobami, które nam pomagały, tworzyliśmy nieformalną grupę - audiodeskrypcja, która od roku 2006 rozpoczęła działania mające na celu kompleksowe udostępnianie kultury i sztuki osobom niewidomym i słabowidzącym. 
W 2007 roku, po rozmowie kwalifikacyjnej, zostałam przyjęta na menadżera teatru, a w roku 2009 wraz z Tomaszem Strzymińskim założyliśmy Fundację Audiodeskrypcja. Od tej pory moje życie wypełniają obrazy, których tak bardzo mi brakowało, odkąd straciłam wzrok. 
 
S.K. - To teraz wiemy, z kim mamy przyjemność się spotkać. Jeszcze tylko proszę powiedzieć, jakie techniki Pani stosuje, np. przy posługiwaniu się pismem, poruszaniu się po Bożym świecie. 
 
B.Sz. - Jak już mówiłam, obecnie nie mam nawet poczucia światła. Jednak wbrew powszechnemu przekonaniu, iż osoba niewidoma ma przed oczami czarny kolor, ja w polu widzenia mam wszystkie odcienie białego, szarości i czerni, przeplatane połyskującymi refleksami. 
Czasem wszyscy wokół narzekają, że jest szaro, ponuro. A mi jest tak jasno, że oczy muszę zmrużyć. Tak ostrej bieli nigdy nie widziałam, nawet jak byłam osobą widzącą. 
Czasami pojawia mi się przed oczami biała świetlista kula. Przypomina ogromną żarówkę. Muszę wtedy zacząć myśleć o czymś innym, by o niej zapomnieć. Te kolory nie zależą od nastroju, ale wpływają na moje samopoczucie. Zawsze lepiej, jak mam biały dzień. Wtedy jest on taki lekki. I zimą mogę dzięki temu czuć wiosnę. Bywa też że od góry obraz jest biały, od dołu czarny lub na odwrót, ale wtedy czerń stwarza odczucie ciężkich powiek. Moje pole widzenia wypełniają świetliste refleksy. Dzięki nim obraz przed moimi oczami jest żywy I głęboki. 
 
S.K. - To Pani obala mit ciemności. Ludzie najczęściej są przekonani, że niewidomi przed oczami mają tylko ciemność, a tu tyle światła, chociaż brak nawet poczucia światła. 
 
B.S. - Rzeczywiście, ludzie mają na ten temat błędne poglądy. Czasami zamykają oczy, by zobaczyć jak to jest nie widzieć. Nic bardziej mylnego. To zupełnie nowe doświadczenie, którego nie można poznać kiedy się zamyka oczy. Wykonywania bezwzrokowo różnych czynności można się nauczyć. Nie jest prosto, ale nie jest to też takie trudne. Moje gotowanie to uczta zmysłów. Niczym kompozytor komponuję smaki potraw i to sprawia mi ogromną przyjemność. Nie jestem jednak typową panią domu, która z garnkami żyje za pan brat, a raczej odwiedzam kuchnię, kiedy przyjdzie mi ochota. Uśmiech! 
 
S.K. - Proszę coś więcej powiedzieć o Pani życiu "po niewidomemu". 
 
B.S. Coraz bardziej zauważam jak pozostałe moje zmysły zaczynają dominować. Zatopić się w dźwiękach, otulić wonią zapachów, rozgryzać każdy aromat i smak na czynniki pierwsze. Rozpoznawać nutę goździka, imbiru we własnoręcznie wykonanej pigwówce. Wanilia, miód, cynamon rozpoznawalne za pomocą dotyku, węchu i smaku. I kto by pomyślał, że kiedyś będę się tym zachwycać i czerpać z tego przyjemność. Choć poruszając się korzystam z białej laski, to jednak bardzo brakuje mi swobody i poczucia wolności. Dlatego moją odskocznią jest jazda konna. Koń jest dla mnie symbolem wolności, dzikiej natury. Na jego grzbiecie czuję się jak ryba w wodzie. Może dlatego, że jestem zodiakalnym Strzelcem, a znak ten to przecież człowiek z tułowiem konia. Wystarczy godzina jazdy, by poczuć skrzydła i ogromną siłę witalną. Obcowanie z koniem to coś, co jest w stanie oderwać od rzeczywistości. Gładka sierść, ciepła skóra, której zapach przywodzi na myśl głęboki kontakt z naturą, uwodzi, odurza. 
 
S.K. - Ludziom widzącym nawet do głowy nie przyjdzie, że życie osoby niewidomej może tak wyglądać - smaki, zapachy, konie, radość i praca. 
 
B.S. - Te drobiny szczęścia wypełniają moje życie. Sprawiają, że szczęście ma kolor, zapach, smak i swój kształt. Wśród tych promyków jest także praca przy tworzeniu audiodeskrypcji. Dzięki temu mogę czuć się spełniona, gdyż robię to, co bardzo lubię, co jest moją pasją - kontakt ze sztuką - obrazem i słowem. Odnajdywanie semantycznej więzi, jak za pomocą słów przekazać obraz. Sprawić, by upływ czasu, ruch, barwy i głębia, mogły zaistnieć i zostać doświadczone bezwzrokowo. 
 
S.K. - Czym posługuje się Pani w pracy? 
 
B.S. - W pracy nieprzerwanie towarzyszy mi komputer i Iphone z udźwiękowieniem. To dzięki takim urządzeniom mogę pracować, pisać, czytać odnajdywane treści w internecie. 
 
S.K. - Tak, komputer dla niewidomych stał się wielką pomocą, można nawet powiedzieć, że przyjacielem. A jak teraz Pani ocenia swoje życie? 
 
B.S. - Choć wiele rzeczy w moim życiu się zmieniło, to nie mogę powiedzieć, że stało się przez to gorsze. Choć czasami bywa ciężko, to jako osoba niewidoma muszę umieć radzić sobie tak, by móc żyć jak najlepiej - godnie - jako człowiek, jako kobieta. To wartości, o których nie zapomniałam mimo utraty wzroku, a może jeszcze bardziej je dostrzegam nie widząc. 
 
S.K. - Powiedziała to Pani bardzo delikatnie, ale mimo to muszę nie zgodzić się z Panią. Moim zdaniem utrata wzroku niczego nie ułatwia i nie powoduje, że coś staje się lepsze, np. zrozumienie. Powiedziałbym, że teraz może lepiej Pani dostrzega różne wartości, nie na skutek utraty wzroku, lecz w wyniku traumatycznych przeżyć, których Pani los nie szczędził. Czy można to tak ująć? 
 
B.S. - Ponoć samotność wyszlachetnia człowieka. Ja ją szczególnie odczułam tracąc wzrok. Choć utrata wzroku wiele mi zabrała, to także coś przyniosła. Tracąc wzrok bardzo potrzebowałam samotności i się w nią otulałam, jak w ciepły koc. Ona dawała mi zrozumienie wielu rzeczy, wielu postaw ludzkich, które zobaczyłam dopiero po utracie wzroku. Były to zarówno postawy pozytywne, jak i negatywne, czyli unikanie kontaktu. Prawdopodobnie widząc mogłabym się zachowywać podobnie, gdyż jako osoba widząca nieświadomie unikałam kontaktu z osobami niewidomymi. 
Myślę, że po utracie wzroku właśnie tą drogą podążałam. Brak wzroku kazał mi się zatrzymać podobnie jak inne wydarzenia, które utrudniały codzienną egzystencję. Myślę w tym przypadku o dializach. Więc częściowo zgadzam się z Panem, ale nie podchodzę do braku wzroku jak do nieszczęścia i nie lubię takiego podejścia, choć często się z nim spotykam ze strony ludzi widzących. 
Moje doświadczenia kształtują moją osobowość, mnie jako człowieka. Dlatego swoje doświadczenia traktuję jako ważne, dające mi pogląd na świat, jak coś, co się przydarza, a tylko ode mnie zależy jak o tym będę myślała. Nigdy więc nie zapytałam i nie mam zamiaru pytać "dlaczego ja". Wolę odpowiedzieć sobie na pytanie, co dzięki temu uzyskałam, jak to na mnie wpłynęło, jak zmieniło moje życie. 
 
 S.K. - Działa Pani w Fundacji "Audiodeskrypcja", wypowiada się na środowiskowych listach dyskusyjnych, jest obecna w środkach przekazu, lecz jakże mało o Pani wiemy. Teraz nasi czytelnicy będą mogli bliżej Panią poznać. Myślę, że skorzystają na tym poznaniu. Dziękuję za te osobiste informacje. Za miesiąc porozmawiamy o audiodeskrypcji. 
 
B.S. - Również dziękuję i do następnego spotkania. 
 
 aaa 
4. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE 
 
aaa 
4.1. KRRiT zaprasza do udziału w konsultacjach nt. dostępnej telewizji 
Beata Rędziak 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-06-19 
 
Osoby z dysfunkcją wzroku i słuchu oraz wszyscy zainteresowani mogą do 30 czerwca br. wziąć udział w konsultacjach społecznych na temat udostępniania programów telewizyjnych osobom z niepełnosprawnością wzroku i słuchu oraz osobom w zaawansowanym wieku. 
Konsultacje przeprowadzane przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji mają na celu ocenę realizacji obowiązku udostępniania programów telewizyjnych osobom z dysfunkcją wzroku i słuchu. Zgłoszone uwagi przyczynią się do zmiany ustawy o radiofonii i telewizji w tym obszarze. 
Od 1 lipca 2011 r. obowiązuje znowelizowana ustawa o radiofonii i telewizji, zgodnie z którą od 1 stycznia br. 10 proc. kwartalnego czasu nadawania mają zajmować audycje z udogodnieniami dla osób z niepełnosprawnością wzroku i słuchu. 
KRRiT zmierza ku stopniowemu zwiększaniu liczby programów z audiodeskrypcją i tłumaczem języka migowego. W 2020 r. ma to być 50 proc. kwartalnego czasu nadawania z wyłączeniem reklam i telesprzedaży. 
Pytania, na które należy odpowiedzieć w ramach konsultacji społecznych, znajdują się na stronie KRRiT. 
Odpowiedzi można przesyłać do 30 czerwca br. na adres pocztowy: 
Biuro KRRiT, Departament Strategii, Skwer Ks. Kard. S. Wyszyńskiego 9, 
01-015 Warszawa 
lub mailowo: konsultacje_niepelnosprawni@krrit.gov.pl. 
 
aaa 
4.2. Nabór do projektu "Nowoczesne technologie szansą rozwoju zawodowego i aktywizacji społecznej osób niepełnosprawnych" 
 
 Źródło: http://scon.waw.pl 
 
Miasto Stołeczne Warszawa ogłasza nabór do projektu "Nowoczesne technologie szansą rozwoju zawodowego i aktywizacji społecznej osób niepełnosprawnych". 
Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. 
Celem projektu jest zapewnienie bezpłatnego dostępu do Internetu oraz użyczenie zestawów komputerowych osobom niepełnosprawnym. 
Zgłaszać mogą się osoby spełniające łącznie poniższe kryteria: 
niepełnosprawne z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności lub z orzeczeniem równoważnym, zamieszkałe na terenie m.st. Warszawy, zagrożone wykluczeniem cyfrowym, pełnoletnie i posiadające pełną zdolność do czynności prawnych. 
Uczestnik otrzyma na okres co najmniej 5 lat: bezpłatny dostęp do Internetu, zestaw komputerowy, bezpłatny serwis sprzętu i wsparcie techniczne, szkolenie z podstawowej obsługi komputera. 
Formularz zgłoszeniowy można pobrać i złożyć od 4 czerwca do 14 sierpnia 2012 r. (pon.-pt. w godz. 8.00-15.30) w: Biurze Polityki Społecznej Urzędu m. st. Warszawy, ul. Niecała 2, pokój nr 22 
lub Stołecznym Centrum Osób Niepełnosprawnych, ul. Andersa 5, w punkcie informacyjnym. 
Formularz oraz regulamin dostępne są także na: 
www.politykaspoleczna.um.warszawa.pl, www.scon.waw.pl i www.niepelnosprawni.pl. 
Więcej informacji: tel. (22) 443 14 67 
nt@um.warszawa.pl 
 
 aaa" 
4.3. Praca dla osób niewidomych 
Anna Baranowska 
 (a.baranowska@fundacjavismaior.com) 
 
 Źródło: Informacja fundacji Vis Maior 
 Data opublikowania: 2012-06-04 
 
Praca dla osób niewidomych - prowadzenie spotkań edukacyjno-integracyjnych - cała Polska 
 
W związku z prowadzonym projektem fundacja Vis Maior zaprasza osoby niewidome do współpracy w zakresie przeprowadzenia spotkań edukacyjnych z dziećmi i młodzieżą szkolną, których celem jest budowanie pozytywnych postaw wobec osób niewidomych oraz trening otwartości i śmiałości w udzielaniu im pomocy w codziennych sytuacjach życiowych. 
Zapraszamy kandydat ów z całej Polski! Praca w okolicach miejsca zamieszkania - od zaraz! 
 
Od przyszłych współpracowników oczekujemy: 
- umiejętności nawiązywania dobrego kontaktu z dziećmi i młodzieżą, 
- doświadczenia w prowadzeniu zajęć grupowych- dobrego zrehabilitowania: umiejętności poruszania się z białą laską lub z psem przewodnikiem, znajomości pisma Braille'a, a także nowoczesnych pomocy technicznych dla niewidomych, 
- orzeczenia o znacznej bądź umiarkowanej niepełnosprawności z powodu wzroku, 
- wykształcenia wyższego, 
- zaangażowania i sumienności. 
Oferujemy pomoc w merytorycznym przygotowaniu spotkań. Czekamy na osoby zainteresowane współpracą i spełniające nasze warunki. 
Prosimy o przesyłanie CV i listu motywacyjnego na adres e-mail: 
biuro@fundacjavismaior.com 
lub tradycyjną pocztą. 
Skontaktujemy się z wybranymi osobami. 
Miejsce: cała Polska 
Data wydarzenia: 2012-06-04 do 2012-08-04 
Organizator: Fundacja "Vis Maior" 
Adres: Cieszkowskiego 1/3 lok. 75, 01-636 Warszawa, woj. mazowieckie 
tel.: 22 408 41 49, 
fax: 22 408 41 49 
e-mail:biuro@fundacjavismaior.com 
WWW:http://www.fundacjavismaior.com 
Skontaktujemy się z wybranymi osobami. 
 
aaa 
4.4. Zainteresuje młodzież z dysfunkcją wzroku, która chciałaby podjąć studia w Politechnice Wrocławskiej 
 
Źródło: Informacja Stowarzyszenia "Twoje Nowe Możliwości" 
 
 Stowarzyszenie "Twoje Nowe Możliwości" zwraca się z prośbą o rozpropagowanie wśród słabowidzących i niewidomych uczniów i absolwentów szkół średnich informacji o pomocy udzielanej młodzieży z dysfunkcją wzroku, która chciałaby podjąć studia w Politechnice Wrocławskiej. 
Już od niemal trzech lat współpracujemy z Politechniką Wrocławską w zakresie kompleksowej pomocy studentom słabowidzącym i niewidomym. W ramach naszej działalności świadczymy usługi, których koszt całkowicie pokrywany jest przez uczelnię, a nie obciąża kieszeni studenta: 
- prowadzenie punktu informacji dla niepełnosprawnych kandydatów na studia; 
- organizowanie kursów języków obcych dla studentów słabowidzących i niewidomych; 
- prowadzenie adaptacji materiałów dydaktycznych dla osób słabowidzących i niewidomych; 
- obsługa techniczna sprzętu specjalistycznego. 
Politechnika Wrocławska w znaczący sposób wspiera młodzież dotkniętą niepełnosprawnością wzroku. Przyszli studenci mają możliwość: odbycia kursu z orientacji przestrzennej celem poznania terenu kampusu PWr oraz tras pomiędzy miejscem zamieszkania a uczelnią; korzystania z pomocy osobistego asystenta podczas zajęć dydaktycznych oraz funkcjonowania w środowisku akademickim. 
W uczelni funkcjonuje rozbudowana pracownia tyfloinformatyczna, a na język Braille'a zostało przetłumaczonych szereg podręczników akademickich, m.in. z analizy matematycznej, algebry, fizyki, informatyki i elektroniki. Istnieje możliwość zorganizowania prezentacji w ustalonym wcześniej terminie. 
Zainteresowanych prosimy o kontakt. 
Kontakt: www.tnm.org.pl 
tel. 071 734 57 73 
Anna Trzeciak e-mail: a.trzeciak@tnm.org.pl 
Krzysztof Pedae-mail: k.peda@tnm.org.pl 
 
 *** 
 
 Niestety, nawet stowarzyszenie, którego celem działalności jest pomaganie osobom niewidomym i słabowidzącym ulega gazetowym wpływom i używa określenia "język Braille'a. 
Dla formalności prostujemy ten błąd. Nie ma języka Braille'a. Jest natomiast system pisma dla niewidomych, które stworzył Ludwik Braille. Pismo to nazywamy punktowym lub brajlem. 
(Przypis redakcji "WiM") 
 
aaa 
4.5. Wzbogać swoje CV, poznaj nowych ludzi, weź udział w szkoleniach i wyjeździe integracyjnym "DŻAMP 2012" 
 
Źródło: Informacja Stowarzyszenia "Twoje nowe możliwości" 
 
Stowarzyszenie "Twoje Nowe Możliwości" zaprasza niepełnosprawnych studentów i absolwentów do udziału w czwartej edycji projektu "Mamy wyższe kwalifikacje, mamy lepszą pracę". Jest to kolejna szansa, aby podwyższyć swoje kwalifikacje zawodowe i nawiązać nowe znajomości. 
W tym roku wszystkie szkolenia przeprowadzone zostaną na wyjazdach w terminach: 
26-28.10.2012 r.; 
 16-18.11.2012 r.; 
14-16.12.2012 r. 
 
Koszt udziału we wszystkich szkoleniach to tylko 75zł. W tej cenie zapewniamy bezpłatne zakwaterowanie, wyżywienie i pakiet profesjonalnych szkoleń. 
Warunkiem uczestnictwa w projekcie jest posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności oraz wypełnienie formularza rejestracyjnego na stronie internetowej projektu (www.centrum.tnm.org.pl). 
Ostateczny termin nadsyłania zgłoszeń mija 30.09.2012r. 
Na wszelkie pytania dotyczące projektu odpowie p. Natalia Noczeń 
tel. (71-734-58-62, 
e-mail: n.noczen@tnm.org.pl). 
Liczba miejsc ograniczona! 
Zapraszamy również do udziału w tegorocznej odsłonie kultowego obozu integracyjnego "Dżamp 2012". Formularz zgłoszeniowy i wszelkie niezbędne informacje znajdziecie na stronie 
www.dzamp.org. 
 
aaa 
4.6. "Fizjoterapia Polska" w e-Kiosku 
 
Źródło: Informacja e-Kiosku 
Data opublikowania: 2012-06-05 
 
Szanowni Państwo, Drodzy Czytelnicy Kiosku z prasą dla niewidomych! 
 
Mazowieckie Stowarzyszenie Pracy dla Niepełnosprawnych "De Facto", informuje o wprowadzeniu do oferty Kiosku nowego czasopisma. 
"Fizjoterapia Polska" to recenzowane czasopismo medyczne, publikujące oryginalne prace naukowe powstałe w oparciu o badania własne, jak również prace przeglądowe i poglądowe oraz prace kazuistyczne (opis przypadków) związane z szeroko pojętą fizjoterapią, jako nieinwazyjnym oddziaływaniem terapeutycznym, w chorobach i urazach różnego pochodzenia. Tematyka prac publikowanych w czasopiśmie obejmuje więc szereg zagadnień związanych nie tylko z fizykoterapią i kinezyterapią, lecz także z szeroko pojętą rehabilitacją pacjentów z różnorodnymi schorzeniami ortopedycznymi, traumatologicznymi, neurologicznymi, kardiologicznymi, gerontologicznymi itp. 
W Radzie Naukowej znajdują się specjaliści z wielu krajów świata, reprezentujący różne specjalności, w tym głównie fizjoterapię, ale również rehabilitację w różnych działach medycznych, jak ortopedia, traumatologia, neurologia, gerontologia, neurofizjologia, neuropsychologia i neurolingwistyka, którzy gwarantują wysoki poziom prac naukowych. 
Już wkrótce czytelnicy internetowego Kiosku z prasą dla niewidomych, będą mogli czytać kwartalnik "Fizjoterapia Polska" na stronie: http://ekiosk.defacto.org.pl/ 
Osoby zainteresowane prenumeratą powyższe go miesięcznika, proszę o przesłanie zamówienia na adres poczty elektronicznej: 
biuro@defacto.org.pl 
 Administrator Kiosku 
 Monika Lessnau 
 
aaa 
4.7. Stan oblężenia, czyli Noc Muzeów w Bibliotece Centralnej 
Rejs 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Biblioteka Centralna PZN świadczy usługi niewidomym czytelnikom od 60 lat. Prócz obowiązków bibliotekarskich promuje środowisko niewidomych poprzez pokazywanie pracy biblioteki "od kuchni", jednak takiej liczby odwiedzających w ciągu kilku godzin jak 19 maja br. nie przeżyła nigdy. 
Zaczęło się od pomysłu, aby w roku 60-lecia działalności biblioteki wziąć udział w organizowanej corocznie przez miasto Nocy Muzeów. Część pracowników była do tego nastawiona sceptycznie, gdyż biblioteka jest instytucją otwartą i co najmniej raz w tygodniu pojawiają się tu zwiedzający. Ponadto każdy chętny może wziąć udział w wernisażach, tzw. spotkaniach wtorkowych w tyflogalerii i wielu innych imprezach. A jednak znalazło się sporo pracowników, którzy postanowili przyjść do pracy w sobotni wieczór. Były też zakłady, ile osób odwiedzi bibliotekę, ale rzeczywistość przerosła najśmielsze przypuszczenia. 
Noc Muzeów w BC PZN miała się rozpocząć o godz. 19.00, jednak pierwsi chętni przyszli już o 18.40, a ostatni uczestnik opuścił bibliotekę o 2.30, choć zakończenie zaplanowano na godz. 1.00. W ciągu tych prawie ośmiu godzin przez budynek BC przemaszerowały dziesiątki grup zwiedzających. Wśród przygotowanych dla nich atrakcji największym powodzeniem cieszył się "tor przeszkód", czyli przejście przez ciemny korytarz w goglach i z białą laską. Zaskakujące było to, że ludzie czekali w długiej kolejce, aby spróbować tej przygody. Ponadto goście dowiedzieli się, jak powstają książki multimedialne i jakie urządzenia służą do ich odtwarzania, a przede wszystkim, na czym polega różnica między urządzeniem dedykowanym niewidomym a zwykłym odtwarzaczem MP3. Zainteresowaniem cieszył się też punkt w którym można było zobaczyć, jak się pisze brajlem, i otrzymać na pamiątkę alfabet. 
Zaplanowano, że "ścieżka zwiedzania" będzie się zaczynać w tyflogalerii, gdzie czekający na gości pracownik opowie o codziennej pracy biblioteki. Po zwiedzeniu tyflogalerii zwiedzający mieli powędrować na drugie piętro, gdzie mieści się biblioteka brajlowska i jej magazyn, a stamtąd zejść na pierwsze piętro, do magazynu książki mówionej. Takie było założenie, ale wszystko tej nocy było niesamowite, więc i plan prawie natychmiast uległ zmianie. Powstało bowiem wielkie zamieszanie, w holu biblioteki zrobił się tłok i nie dało się już oprowadzać gości w ustalonym porządku. Pracownicy i w tej sytuacji sprostali zadaniu - zbierali chętnych i każdy kierował swoją grupę tam, gdzie mógł. Zrobiło się ciekawie, bo oprowadzanie odbywało się spontanicznie. Tak więc każda grupa rozpoczynała zwiedzanie biblioteki z innego miejsca, w zależności od tego, gdzie można było wejść - a to od tyflogalerii, a to od stanowiska książki cyfrowej, a to od działu książki brajlowskiej lub magazynu książki mówionej. 
Pracownicy starali się, aby każda grupa obejrzała wszystko, co było do zwiedzenia. W tyflogalerii prezentowano na jednej ścianie historię biblioteki, przy kolejnej mieścił się kącik poświęcony przedmiotom, które ułatwiają niewidomym codzienne życie oraz edukację, na trzeciej przedstawiono wybitne postaci ze środowiska osób niewidomych, takie jak m.in. Michał Kaziów, Edwin Kowalik, Mieczysław Kosz, oraz ich dzieła, a na ostatniej prezentowano pismo Braille'a (tam też mieścił się specjalny kącik, gdzie można było spróbować pisania brajlem). 
W dziale brajlowskim goście mogli oglądać z bliska i brać do ręki tomy brajlowskie. Zwiedzający interesowali się tym, w jaki sposób wydawane są książki, jak pracownicy radzą sobie pośród tylu regałów z odnajdywaniem właściwych tytułów. Ujęła ich prostota alfabetu Braille'a, oczarowały wypukłe rysunki w podręcznikach dla dzieci, a gdy zobaczyli wykorzystanie brajla podczas pracy z komputerem oraz sam komputer wyposażony w mowę syntetyczną, wpadli w zachwyt. Każdy chciał spróbować pisania na komputerze, a niektórzy wcale nie zamierzali opuszczać pomieszczenia, w którym był on demonstrowany. Zwiedzający pytali o zaawansowane technologie, o skanowanie, w tym skanowanie tekstów brajlowskich; interesowało ich również korzystanie przez osoby niewidome z telefonów komórkowych. 
W magazynie książki mówionej goście mieli okazję zobaczyć zgromadzone w jednym miejscu książki nagrane na kasetach i płytach. Regały pełne kaset robiły duże wrażenie. Tutaj dowiadywano się o gatunkach książek nagranych na kasetach i płytach, o tym, jak na przestrzeni lat zmieniały się nośniki - od taśmy szpulowej do karty SD - a także jak przebiega wysyłka książek do czytelników na całym świecie i że np. Warszawie są one rozwożone samochodem do osób, którzy sami nie mogą przyjść do biblioteki. Goście pytali, kto nagrywa dla czytelników - w odpowiedzi padały takie nazwiska, jak Kołbasiuk, Zapasiewicz czy Kwiatkowska - oraz w jaki sposób zapisać się do biblioteki, czy każdy może być jej czytelnikiem i jak odbywa się wypożyczanie książek przez Internet. 
Z komentarzy zwiedzających wynikało, że nie mieli oni wcześniej okazji zobaczyć z tak bliska osób niepełnosprawnych przy codziennej pracy. Wielu zapowiedziało, że w przyszłym roku wróci ze znajomymi, bo Biblioteka Centralna PZN jest instytucją, którą warto zobaczyć, a pracujący w niej ludzie potrafią interesująco i kompetentnie opowiadać o swoich zajęciach. Wielu po raz pierwszy zetknęło się z książką pisaną brajlem. Mówili oni, że nie wyobrażali sobie, jak obszerna jest taka publikacja. Dużym zainteresowaniem, szczególnie wśród najmłodszych, cieszyło się spotkanie z psem przewodnikiem. Viva i Fokus wielokrotnie wędrowały wraz ze swoimi właścicielami po piętrach biblioteki, oprowadzając zwiedzających. 
Po tegorocznej Nocy Muzeów w BC PZN, w której wzięło udział około 2 tys. osób, pracownicy myślą już o następnej imprezie w 2013 roku. Zdobyte doświadczenia nasunęły pracownikom wiele nowych pomysłów, które zostaną zaproponowane podczas kolejnych imprez. Sukces, jakim możemy nazwać udział BC w warszawskiej Nocy Muzeów, pokazał, że pracownicy BC są zaangażowani i pełni inicjatywy, a w "chwilach próby" potrafią sprostać postawionym przed nimi zadaniom. 
 
aaa 
4.8. Rejs po Wielkich Jeziorach Mazurskich 
 (Fragmenty) 
 
Źródło: Informacja Fundacji "Keja" 
 
Fundacja Sportu i Turystyki osób niepełnosprawnych "Keja" informuje, że organizuje w terminie 15-22 września 2012 r. rejs po Wielkich Jeziorach Mazurskich. 
Port macierzysty rejsu: Ruciane Nida 
Dojazd PKS oraz PKP. 
Główna trasa rejsu: Ruciane Nida - Mikołajki- Stare Sady - Ryn - Stare Sady - Mikołajki - Ruciane Nida 
Główne akweny : Jezioro Nidzkie, Jezioro Bełdany, Jezioro Mikołajeckie, Jezioro Śniardwy, Jezioro Tałty 
Rejs i zakwaterowanie na ekskluzywnych jachtach kabinowych typu Amiga 27 new ( 3 Jachty posiadają aktualny przegląd techniczny oraz wymagane środki ratunkowe. Jachty wyposażone są w lodówki oraz ogrzewanie. 
Wszyscy uczestnicy rejsu będą objęci ubezpieczeniem NW. 
Rejs poprowadzi wykwalifikowana kadra sterników i instruktorów żeglarstwa pod dowództwem komandora Sławomira Dłoniaka. 
Atrakcją rejsu będzie koncert szantowego zespołu "Wodny Patrol". 
W ciągu dnia odpowiednio do planu trasy rejsu i pogody uczestnicy będą członkami załogi i będą wykonywali wszystkie zajęcia żeglarskie, jak taklowanie, klarowanie jachtów, samodzielne sterowanie. 
Śniadania i kolacje będą na jachtach, obiady w punktach gastronomicznych zgodnie z trasą rejsu. Noclegi na jachtach w portach i przystaniach. 
Uwaga! Organizator zapewnia na jachtach napoje gorące ( kawa, herbata ), natomiast uczestnicy sami zaopatrują się w napoje zimne. 
Koszt uczestnictwa w rejsie "Wielkie Jeziora Mazurskie" wynosi 650,00 złotych od osoby. Uczestnicy sami pokrywają koszty podróży. 
Organizowany rejs "Wielkie Jeziora Mazurskie" jest formą odpłatnej działalności Fundacji "Keja" co oznacza, że pozostałe środki na pokrycie kosztów rejsu pochodzą z budżetu fundacji. 
W imieniu zespołu Fundacji "Keja" - Sylwia Magdalena Skuza Prezes Zarządu Fundacji 
E-mail: sylwia@fundacjakeja.org.pl 
Mobile: +48601141641 
Pomorska Fundacja Sportu i Turystyki Osób Niepełnosprawnych "KEJA" ul. Otwarta 2/7, 80-169 Gdańsk 
 
 *** 
 
W powyższym komunikacie pominęliśmy informacje dotyczące warunków naboru uczestników i inne informacje interesujące osoby, które chciałyby wziąć udział w spływie, gdyż nie ma już wolnych miejsc. Podajemy obszerny fragment komunikatu w celu poinformowania o interesującej inicjatywie i interesującej imprezie. 
(Przypis redakcji "WiM") 
 
aaa 
4.9. Uzupełnienie publikacji o nazwisko autora 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
W styczniowym numerze "WiM" z 2012 r. pod pozycją 2.5. zamieściliśmy artykuł pt.: "W łódzkiej komunikacji miejskiej". 
 Był to przedruk z www.transinfo.pl. Podaliśmy źródło, bo zawsze to robimy, ale zostało pominięte nazwisko autora. Imię i nazwisko, albo inny podpis, również zawsze podajemy. Nie zawsze jednak publikacje w ogólnodostępnych środkach przekazu są podpisane. Dlatego brak podpisu wyżej wymienionej publikacji nie wzbudził mojego niepokoju. 
 W dniu 14 czerwca br., na Liście dyskusyjnej Typhlos autor tej informacji napisał: 
"Panie Stanisławie Kotowski. Proszę Pana, jeśli Pan w miesięczniku "WiM" zamieszcza informację innych, to proszę podawać źródło i autora". 
Z poważaniem Stanisław Ząber" 
Dodam, że w temacie tego e-maila Pan Stanisław Ząber napisał: "Panie Kotowski rzetelność informacji". 
Sprawa stała się poważna. Zakwestionowana została moja rzetelność i wiarygodność. 
Ponieważ Pan Stanisław Ząber nie podał tytułu publikacji ani numeru "WiM", trudno było szukać tego, czego nie było, tj. nazwiska, które nie zostało podane. Poprosiłem więc o informację, o jaką publikację chodzi i numer "WiM", w którym została zamieszczona. 
W dniu 15 czerwca, dalej na Typhlos, Pan Ząber podał tytuł artykułu, ale nie podał numeru "WiM". Napisał natomiast: "Chyba, że moje nazwisko jest powszechnie zastrzeżone w naszym środowisku". Sprawa stała się jeszcze bardziej poważna. 
Numer "WiM" znalazłem bez trudu, ale nie umiałem sobie poradzić z sięgnięciem do źródła, chociaż miałem adres. Jest jednak na Wybrzeżu czytelnik, który radzi sobie z takimi problemami i chętnie mi pomaga. Pomógł i tym razem. Jest to Pan Cyprian Bolda. Przy okazji pragnę serdecznie podziękować za tę pomoc. 
Okazało się, że Stanisław Ząber ma całkowitą rację. Informacja była podpisana Stanisław Ząber, konsultant likwidacji barier. 
W takich przypadkach redakcje mają zwyczaj pisać: "wkradł się błąd" albo "chochlik nam namieszał". Myślę, że u nas nic się nie wkradało ani żaden chochlik nie mieszał. Jakieś moje niedopatrzenie, trudno to dociec po pół roku i nazwisko zniknęło. Różne wpadki się zdarzają i nam się zdarzyła. 
W takiej sytuacji jest tylko jedno wyjście - pomyłkę należy sprostować, w tym przypadku uzupełnić, przeprosić autora, co niniejszym czynię. Naprawdę nie było żadnego powodu, żeby pomijać nazwisko autora publikacji, a za przeoczenie raz jeszcze przepraszam Pana Stanisława Ząbera. Wcześniej uczyniłem to na Liście dyskusyjnej Typhlos. 
Rozpisałem się na ten temat może nieco ponad miarę. Nie chodziło tu jednak wyłącznie o sprostowanie lub uzupełnienie. Pan Stanisław Ząber publicznie zarzucił mi nierzetelność i celowe działanie. Dlatego dłużej zatrzymałem się nad tym problemem. Naprawdę staram się zawsze, żeby było imię i nazwisko autora lub inny podpis, a w przypadku przedruków, również informacja, skąd pochodzi artykuł. A tu taka wpadka... 
 Stanisław Kotowski 
 
aaa 
4.10. Niewidomi i niedowidzący przejdą ulicami Poznania 
 
Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-06-12 
 
Osoby widzące, niewidome i niedowidzące przejdą w sobotę (16 czerwca) ulicami Poznania; marsz pod hasłem "Idź, aby dojrzeć" ma zwrócić uwagę na problemy osób z dysfunkcjami wzroku. Widzący uczestnicy będą mogli przejść trasę z opaskami na oczach. 
Marsz to impreza poprzedzająca otwarcie w podpoznańskich Owińskach jedynego w Europie parku orientacji przestrzennej - powiedział starosta poznański Jan Grabkowski. 
Park zacznie działać na początku września w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych. Zajmie powierzchnię ok. 2 ha. Dzieci będą uczyły się tam samodzielnego poruszania się w terenie. Zaplanowane w parku konstrukcje i urządzenia mają oddziaływać na zmysły niewidomych. 
Koszt stworzenia parku to ok. 5 mln zł. Ok. 3 mln pochodzić będzie ze środków unijnych. 
aaa
4.11. Benefis poety 
Maria Magdalena Pocgaj

Źródło: Publikacja własna „WiM”

	Serdeczny klimat panował na czwartkowym wieczorze benefisowym, zorganizowanym przez Poznański Oddział ZLP w cyklu „Z muzami na ty”. Benefis odbył się w dniu 14.06.2012 r. Tym razem bohaterem spotkania był Stanisław Leon Machowiak, w tym roku obchodzący 77 urodziny. 
Oprawę plastyczną wieczoru stanowiła wystawa ikon, namalowanych przez naszą koleżankę, poetkę Brygidę Mielcarek, a muzyką benefis wzbogaciła, grająca na altówce Irena Maciejska. Sylwetkę poety i jego dokonania twórcze przybliżyła Mirosława Prywer, nie szczędząc ciepłych słów pod adresem benefisanta - Staszka, od lat borykającego się z problemem niedowidzenia. Odczytała też list gratulacyjny, nadesłany do Machowiaka przez Klemensa Górskiego, ówczesnego kierownika Księgarni Świętego Wojciecha, który w sposób znaczący pomógł w wydaniu pierwszych tomików poety: „Do światła” i „Noce ze światłem”. Nie sposób tu nie wspomnieć o obecnej na benefisie żonie poety, Zofii, która od ponad 50 lat wspiera go także jako niezawodny przyjaciel i opiekunka. Wśród gości Staszka znaleźli się poeci, literaci, członkowie Klubu Nauczycieli Miasta Poznania, przyjaciele, znajomi, rodzina a także dawny jego druh , z którym w młodości występował w teatrze „Immaculata”. Przybyła też - z koszem kwiatów - delegacja młodzieży z Zespołu Szkół Gimnazjalno - Licealnych nr 33. To tam, z inicjatywy najmłodszych czytelników Stanisław Machowiak otrzymał w 1995 r. Order Uśmiechu. 
	Miłym akcentem wieczoru był koncert poetycko - muzyczny. Złożyły się na niego wiersze autora, recytowane przez niego samego, Teresę Januchtę, Marię Magdalenę Pocgaj i Pawła Kuszczyńskiego. Strofy przeplatała muzyka w wykonaniu altowiolistki Ireny Maciejskiej. Usłyszeliśmy: „Marzenie” Roberta Schumanna, „Etiudę nr 3” Fryderyka Chopina, „Ave Maria” Franciszka Schuberta oraz „Menueta” Ludviga van Beethovena. 
	I nadszedł czas na laudacje. Głos zabrał prezes naszego oddziału, Paweł Kuszczyński oraz Teresa Januchta, jako przewodnicząca Koła Literatów przy Klubie Nauczycieli M.P. Poeta Marek Kuśmider zacytował swój wiersz, poświęcony papieżowi, dedykując go Staszkowi. Przywołał też ( i rozwinął ) jeden z piękniejszych wersów poezji Machowiaka: „jesteście ode mnie więksi tylko o światło”. Życzenia, gratulacje, osobiste rozmowy z benefisantem przy lampce wina, owocach i ciastkach trwały jeszcze długo. Chwile te zapewne pozostaną w pamięci Staszka, który w swoim mieszkaniu, nad biurkiem ma wizerunek Matki Bożej Literackiej, szczególnej patronki niedowidzącego poety. 

Aaa
4.12. List gratulacyjny 

Źródło: List Klemensa Górskiego do Stanisława Leona Machowiaka

Kochany Panie Stanisławie!

Bardzo serdecznie dziękuję za zaproszenie na Pańską uroczystość i jednocześnie przepraszam za nieobecność z powodu kłopotów zdrowotnych. W tym krótkim liście chciałbym przekazać to, czego nie mogę zrobić osobiście.
Powracam myślą do naszego pierwszego spotkania, kiedy przed z górą trzydziestu laty pojawił się Pan w Czytelniku i zdesperowanym głosem opowiedział o nieudanych próbach wydania swoich wierszy.
Nie pochlebiając sobie, od razu dostrzegłem Pański nieprzeciętny talent - i przygotowaliśmy Panu debiut książkowy, który nobilitował Pana na pełnego poetę, co potwierdził zbiorek następny i... trzydzieści dalszych Pana książek. Bez niczyjej pomocy pisklę Pańskiej poezji rozsadziło wtedy skorupę obojętności czy niechęci wydawniczej i jako piękny ptak poszybowało wysoko ze śpiewem samodzielnym i oryginalnym.
Od tamtego czasu do dziś zaszczyca mnie Pan swoją przyjaźnią radzi się w sprawach warsztatowych, dzieli się sukcesami czy kłopotami, co najlepiej świadczy o Pańskiej wielkoduszności, gdyż ja, odwzajemniając Panu przyjaźń, jestem jednocześnie najsurowszym krytykiem Pańskiej poezji, choć wysoko cenię jej właściwości cudotwórcze, gdyż dzięki niej zmusił Pan heroicznie swoje oczy do nadwidzenia świata. Daj Boże, aby poeci widzący mieli takie jak Pan osiągnięcia pisarskie.
Wielkim Pańskim darem dla życia jest Pana stosunek do dzieci, które nazywa Pan zdrobniałym słowem dzieciaszki, co brzmi pluszowo przytulnie, ciepło i serdecznie. Dzieci natychmiast to doceniły i przyznały Panu swojego małego Nobla - Order Uśmiechu.
Szczególny hołd należy złożyć Pańskiej czcigodnej Małżonce, niezawodnej ostoi, której poświęcił Pan tyle czułych liryków.
Ale najważniejszym bohaterem lirycznym Pańskiej poezji jest sam Bóg, z którym wchodzi Pan we wszelkie możliwe relacje, od buntu i niezgody, przez żale i pretensje, do pojednania i zawierzenia. A że równorzędnym bohaterem tej poezji jest drugi człowiek, dlatego tak trafna jest jej autocharakterystyka dokonana przez Pana, że jest to „list do Boga pisany na adres człowieka".
Nie chcąc być gadułą, zwłaszcza wobec Pańskich onieśmielająco zwięzłych miniatur poetyckich, zakończę takim oto życzeniem: Niechaj Matka Boska Literacka ze świątyni w Buku ma Pana w swojej nieustającej opiece.
Warszawa 7 czerwca 2012 
Klemens Górski

 aaa 
4.13. Oferujemy usługi turystyczne 
 
Źródło: Informacja Accessible Poland 
 
Accessible Poland Tours jest pierwszym licencjonowanym internetowym biurem podróży dla osób starszych i niepełnosprawnych dedykowanym w szczególności klientom z różnym rodzajem niepełnosprawności. Działamy od stycznia 2009 roku. Dla potrzeb integracyjnych organizujemy wyjazdy turystyczne w ramach projektu POKL. 
W swojej ofercie posiadamy wyjazdy krajowe i zagraniczne np. do Rzymu, Wilna czy do Paryża. Organizujemy wycieczki i imprezy turystyczne głównie na zamówienie. Z naszych usług mogą korzystać osoby prywatne, domy seniora jak i stowarzyszenia, szkoły integracyjne, warsztaty terapii zajęciowej oraz grupy nieformalne. Świadczymy usługi w wyszukaniu i rezerwacji pobytu w hotelach, ośrodkach wczasowych oraz sanatoriach przyjaznych osobom z niepełnosprawnością zarówno w kraju, jak i za granicą 
Zapraszamy do współpracy. 
Organizator: Accessible Poland Tours 
Adres: Jasielska 47 m.13, 02-128 Warszawa, woj. mazowieckie 
tel.: +48 502522165, faks: +48 222131985 
e-mail: office@accessibletour.pl 
WWW: http://www.accessibletour.pl 
 
aaa 
5. ORGANIZACYJNE, PRAWNE, PRAKTYCZNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY 
 
aaa 
5.1. Sekcja Młodzieży Niewidomej i Słabowidzącej Śląskiego Okręgu PZN 
Sylwester Barnowski - przewodniczący Sekcji 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Od niespełna 2 lat pełnię funkcję przewodniczącego Zarządu Sekcji Młodzieży Niewidomej i Słabowidzącej działającej przy Zarządzie Okręgu Śląskiego Polskiego Związku Niewidomych. W nawiązaniu do artykułu Pani Aleksandry Bohusz chcę wypowiedzieć się na temat aktywności osób młodych w PZN. 
Nasza Sekcja jest organem opiniodawczo-doradczym działającym przy Zarządzie Okręgu Śląskiego PZN. Powołana została we wrześniu 2008 r. przede wszystkim z myślą o aktywizowaniu i integracji osób z dysfunkcją wzroku w wieku od 16 do 35 lat, zamieszkałych na terenie województwa śląskiego. Co warte podkreślenia, członkiem Sekcji może zostać osoba niezrzeszona w PZN. 
Wydaje się, że już samo utworzenie Sekcji Młodzieży w strukturach PZN było sporym sukcesem. Wbrew sceptycznemu nastawieniu ze strony wielu doświadczonych działaczy, ta pionierska na skalę całego Związku idea zyskała aprobatę, głównie dzięki staraniom nas samych oraz tych działaczy, którzy w nas uwierzyli. 
Pomimo formalnego statusu organu doradczego można powiedzieć, że cieszymy się sporą autonomią, tzn. posiadamy własny obszerny regulamin, sami prowadzimy ewidencję członków oraz sympatyków Sekcji, a także posiadamy własne środki finansowe, którymi na mocy uchwał możemy dysponować. Ponadto mamy możliwość podejmowania rozmaitych inicjatyw na rzecz młodzieży, w tym także występowania z wnioskami o dofinansowanie projektów do różnych instytucji. 
Niestety bilans naszych doświadczeń w kwestii aktywizowania młodzieży nie przedstawia się optymistycznie. Podczas minionych już prawie 4 lat działalności udało nam się zorganizować różnego rodzaju przedsięwzięcia, np. wyjazdy turystyczno-integracyjne na terenie naszego kraju, jak również szereg spotkań tematycznych ze specjalistami z konkretnych dziedzin. Niestety, zarówno na wycieczkach jak i na spotkaniach frekwencja zawsze była bardzo niska. Co gorsza niektóre z planowanych przez nas działań z powodu znikomego zainteresowania w ogóle nie doszły do skutku. Mamy tu na myśli, m.in. cykl zajęć sportowych oraz grupowe warsztaty psychoterapeutyczne. 
Pomimo usilnych starań z naszej strony trudno było zachęcić młodych do uczestnictwa. O planowanych wydarzeniach informowaliśmy zarówno drogą mailową, jak i telefoniczną. Podczas rozmów młodzi tłumaczyli, że nie mają czasu na spotkania, że nie są w stanie samodzielnie dojechać na wyznaczone miejsce (mimo iż zapewnialiśmy im pomoc w tej kwestii) lub po prostu nie chcieli rozmawiać, twierdząc, że nie są zainteresowani integracją z innymi młodymi osobami z naszej organizacji. Nieraz spotykaliśmy się także z zarzutem, że nasze propozycje nie są dostatecznie atrakcyjne dla osób z dysfunkcją wzroku, przy czym żadna z osób, które tak twierdziły, nie zgłosiła własnych alternatywnych propozycji. 
Niestety, niejednokrotnie zauważyliśmy, że wiele osób z naszego środowiska ma roszczeniowe podejście do życia i uważa, że wszystko im się należy. Niewątpliwie jednak taka postawa w równym stopniu cechuje osoby młode jak i starsze. 
Obecnie Sekcja zrzesza 52 członków i 7 sympatyków. Zdajemy sobie sprawę, że liczba ta nie jest wcale duża, i że jest wielu młodych, do których jak dotąd nie dotarliśmy. Pomimo napotkanych trudności jesteśmy przekonani, że Sekcja Młodzieży jest potrzebna i warto dołożyć wszelkich starań, by się rozwijała. Naszym zamierzeniem jest, aby młodzież dzięki aktywności na poziomie Sekcji mogła w przyszłości systematycznie i z powodzeniem zastępować starzejące się kadry PZN. 
Dlatego też w obecnej kadencji planujemy skupić się na organizowaniu spotkań z młodzieżą w poszczególnych kołach terenowych. Jesteśmy pewni, ze poprzez konsekwentne działania w tej materii w niedalekiej perspektywie uda nam się zgromadzić szeroki aktyw, gotów do podejmowania ambitnych wyzwań na szczeblu zarówno okręgowym, jak i ogólnopolskim. Deklarujemy otwartość na współpracę z wszystkimi osobami podejmującymi bądź wspierającymi inicjatywy na rzecz młodzieży z dysfunkcją wzroku. 
Można się z nami kontaktować mailowo pod adresem: 
smpznslask@interia.pl lub telefonicznie pod numerem: 
603-550-781. 
 W imieniu Zarządu naszej Sekcji oraz własnym serdecznie pozdrawiam Redakcję oraz Czytelników. 
 
 *** 
 
Gratulujemy młodym śląskim działaczom podjęcia wysiłku zmierzającego do czynnego włączenia niewidomej i słabowidzącej młodzieży w nurt życia społecznego, zintegrowania w ramach PZN i wzięcia własnych spraw w swoje ręce. Jest to ważne zadanie, nie tylko dla młodzieży, ale również dla całego stowarzyszenia. Dlatego życzymy działaczom Sekcji wytrwałości w działaniu i sukcesów zgodnych z ich oczekiwaniami. 
W artykule czytamy: "ta pionierska na skalę całego Związku idea". Pragniemy zauważyć, że idea ta jest rzeczywiście pionierska, ale tylko w ostatnich dziesięcioleciach. Wcześniej istniała Krajowa Sekcja Młodzieży Uczącej się i istniały sekcje okręgowe. 
Doprecyzowanie to nie pomiejsza znaczenia inicjatywy młodych śląskich działaczy. Nie chcieliśmy jedynie pozostawić Czytelników w przekonaniu, że powstało coś, co wcześniej nie istniało. Śląska incjatywa jest na tyle ważna, że nie traci nic na informacji, że podobne sekcje istniały przed laty. 
 Redakcja Wiedzy i Myśli 

aaa 
5.2. 	DWIE IMPREZY A ZJAZD DELEGATÓW 
Poszukujący 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
	W kontekście Zjazdu Delegatów PZN i wszelkich dyskusji, jakie toczą się na temat przyszłości Związku, chciałbym podzielić się kilkoma refleksjami, z udziału w dwóch związkowych imprezach. 
	Pierwszą imprezą był Jarmark Artystyczny, w którym wzięło udział 43 twórców z całego województwa. Aby nie było wątpliwości, już w tym miejscu, chcę podkreślić, że impreza była ciekawa i potrzebna. Wszystkie działania wymagały pracy, wytrwałości, zręczności i pasji. Inicjatywa zorganizowania takiego przeglądu przez Okręg także jest godna poklasku. 
Prace przedstawiano w czterech kategoriach: plastyka, rękodzieło, recytacja, wokalno-muzyczna. Przez dwa dni prezentowane były prace, które oceniało dostojne jury. Najmłodszy twórca miał ok. 40 lat, lecz przeważały osoby mocno po pięćdziesiątce. Najliczniej zaprezentowały się osoby zajmujące się rękodziełem, lecz kategorie wokalna i recytatorska także cieszyły się dużą popularnością. 
Własną, bardzo interesującą, twórczość poetycką zaprezentowały trzy osoby, natomiast pozostali recytatorzy przedstawiali m.in. wiersze z XIII Księgi "Pana Tadeusza". Część wokalną konkursu zdominowała prezentacja, czy raczej wierne odtworzenie, utworów znanych twórców oraz wykonania piosenek z gatunku "mocno biesiadnych". Rękodzieło zostało zdominowane przez osoby tworzące ze składanego papieru kolorowe kule, kwiaty i łabędzie oraz zajmujące się szeroko pojętym szydełkowaniem. Instrumentalistami były osoby grające z dużą maestrią na harmonijkach ustnych oraz na akordeonie, a własne prace malarskie i rzeźbiarskie zaprezentowały cztery osoby. 
Nikt nie zaprezentował awangardowej poezji czy prozy, grafik komputerowych, muzyki tworzonej przez komputer, itp. Z nielicznymi wyjątkami, nie zobaczyłem niczego, co by mnie artystycznie zaskoczyło czy poruszyło. Całość prezentowanych działań artystycznych, chociaż imponująca w liczbie, kojarzyła mi się natomiast bardziej z turnusem sanatoryjnym, niż z artystycznym tyglem. 
	Na drugim końcu Polski miała miejsce kolejna edycja szkoleń liderów kół PZN. Wzięła w nim udział podobna grupa osób i w podobnym wieku. Uczestnikom przedstawione zostały zasady pozyskiwania środków unijnych oraz przygotowywania i rozliczania wniosków aplikacyjnych. Miały też miejsce szkolenia w zakresie pracy z osobami starszymi z wieloma dysfunkcjami. W czasie wolnym dzielono się doświadczeniami z pracy kół. I znowu podkreślam, że była to bardzo pożyteczna i wartościowa inicjatywa Zarządu Oddziału. Jednak całe to dziesięciodniowe spotkanie działaczy Związku nie miało w sobie ani śladu innowacyjności. Uczestnicy mówili z troską o niewielkich możliwościach działania w sytuacji, gdy mają w kołach wyłącznie osoby starsze, a ponadto zamieszkujące małe, rozrzucone w terenie miejscowości. Nie widzieli dla nich oferty ani socjalnej, ani kulturalno-rozrywkowej. Jednak podczas naszego turnusu - pomimo sprzyjających przecież okoliczności - nikt nie podejmował wysiłku na wypracowanie formuły na działania czy wspólnego spędzanie czasu. Dominowało wieczorne śpiewanie starych piosenek i opowiadanie mocno pieprznych kawałów. Uczestnicy nie wykazywali własnej inicjatywy do działania, byli wręcz zawiedzeni zbyt mało atrakcyjną ofertą rozrywkową przedstawioną przez organizatorów... 
	W jakim celu piszę o tych właśnie dwóch imprezach? Ponieważ dają one ciekawy obraz. Z jednej strony spotkałem osoby będące naszym potencjałem twórczym, intelektualnym, a z drugiej naszych animatorów z kół terenowych. I cóż widać? Odpowiem klasykiem "Koń jaki jest, każdy widzi". I jakie z tego mogą być wnoski, zapytacie Państwo? 
	Otóż mogą być dwojakie. 
	Pierwszy to ten, że może trzeba przestać narzekać na to, co jest?! Możemy przecież "robić swoje" bez nerwowego szukania czegoś, czego w nas nie ma. Nasi członkowie się starzeją, nasza kadra i działacze społeczni także się starzeją, formuła działania Związku także się zestarzała. Zaakceptujmy stan istniejący - ludzie są jacy są, lubią to co lubią, bawią się, jak się bawią, więc należy o nich dbać w miarę kondycji i możliwości PZN. Starzejmy się z godnością, kultywując to co jest - aż przyjdzie czas na nowe inicjatywy, na nowych ludzi i na nowe rozwiązania. Tylko, że może to już nie będzie Polski Związek Niewidomych? Nie szkodzi. Przecież było już wiele wielce szacownych instytucji i organizacji, których czas i metody działania skończyły się wraz ze zmianą zaistniałych okoliczności. "Po nas choćby potop..." - jak mawiali klasycy. 
	A drugi wniosek? Że może przyszedł już czas na przeorganizowanie Związku. Z menagerami i fudraiserami na czele, z wyselekcjonowaną kadrą pracowników oraz mniejszą liczbą osób naprawdę chcących pracować społecznie. Że trzeba z atencją podziękować działaczom z trzydziestoletnim stażem, gdyż zdarzają się przypadki, że to oni właśnie nie pozwalają na zmianę status quo. Że trzeba rozpisywać konkursy na przewodniczących kół oraz być może przeorganizować ich liczbę i zadania. A gdy tak się stanie, Związek będzie istniał, i skorzystają nie tylko młodzi. 
	Na koniec chciałbym się zastrzec, że nie mnie jest oceniać nowe władze Związku i nie mam zamiaru dyskutować na temat ogólnych celów czy priorytetów. Powiem nawet szczerze, że mnie w tym Związku dobrze! Znam tą strukturę, znam układy, mam grono dobrych znajomych. 
Jednak, z racji wykształcenia i doświadczeń zawodowych, notuję w pamięci zdarzenia, skrawki opinii oraz wrażenia z imprez i spotkań z działaczami na samym dole związkowej drabiny. Z tego wszystkiego buduję własny obraz związkowej rzeczywistości i mam mocne przekonanie, że pomimo tzw. ciężkich czasów i pomimo codziennych uwarunkowań, związanych z ludzką kondycją, jeszcze wiele nowego i dobrego można by dokonać! 
 
 aaa 
5.3. Wybrane zagadnienia działalności PZN w XV kadencji 
 
Źródło: Sprawozdanie z działalności Polskiego Związku Niewidomych za XV kadencję 
 
 Rozdział 2. Wybrane zagadnienia 
 
XV kadencja działalności Polskiego Związku Niewidomych (lata 2008-2012) przypadła na okres pogłębiającego się kryzysu ekonomicznego Państwa a w tym finansów publicznych. Głównym zatem zadaniem kadr zarządzających było zapewnienie funduszy na utrzymanie struktury organizacyjnej Związku i na prowadzenie szerokiej działalności zgodnej z oczekiwaniami środowiska. 
Mijająca kadencja to czas wytężonej pracy liderów i pracowników Związku w atmosferze spokoju i koleżeństwa. Dzięki niej udało się zrealizować większość z wyznaczonych na XV Krajowym Zjeździe celów. 
PZN to jedna z największych organizacji pozarządowych działających w Polsce o ustalonej bardzo dobrej marce. To również wielka instytucja ekonomii społecznej z zespołem pracowniczym liczącym około 1100 osób zatrudnionych na umowy o pracę i drugie tyle wykonujących corocznie większe lub mniejsze zlecenia. Zespoły te pracują na rzecz kilkudziesięciu tysięcy osób niewidomych i słabowidzących w różnym wieku. 
Do naszej organizacji w każdym roku zgłasza się o pomoc ponad 3000 nowych osób. Zapewnienie tym wszystkim potrzebującym właściwej pomocy jest niezwykle trudnym wyzwaniem dla liderów PZN szczególnie, że PZN musi rywalizować o środki z innymi konkurencyjnymi podmiotami. 
W ostatnich 10 latach powstało wiele stowarzyszeń i fundacji działających w tym samym obszarze zainteresowań co Polski Związek Niewidomych. Obecnie jest ich kilkanaście. Są to organizacje kadrowe, nieczłonkowskie skupiające się na wybranych zagadnieniach z zakresu rehabilitacji. 
W ostatnim okresie znacznie wzrosła aktywność tych podmiotów co przekłada się na wysokość zdobywanych dotacji. Jednakże PZN ciągle zachowuje pozycję lidera wyznaczając standardy jakości prowadzonej rehabilitacji i integrując środowisko. 
W mijającej kadencji udało się ustabilizować sytuację ekonomiczną Związku i zrealizować ogromną ilość zadań finansowanych ze środków krajowych i zagranicznych w zakresie: 
- rehabilitacji podstawowej osób tracących wzrok, 
- rehabilitacji zawodowej osób niewidomych i słabowidzących 
- szkolenia kadr Związku w tym działaczy kół, 
- promocji środowiska i problematyki tyflologicznej, 
- współpracy międzynarodowej. 
W większości okręgów powołano placówki prowadzące rehabilitację grupową i indywidualną. Centralnie powołany został Instytut Tyflologiczny zajmujący się standaryzacją usług rehabilitacyjnych, promocją środowiska i lobbingiem. 
Z wielkim sukcesem przeprowadzono w całym kraju kampanię społeczną pt. "Malujemy żółte pasy. Chcemy usłyszeć numery autobusów". 
Ogromne zainteresowanie wzbudził film animowany pt. "N - jak niewidomy, czyli jak pomóc osobie niewidomej" i akcja społeczna "Niewidomi już widoczni". 
Wydaliśmy wiele plakatów, ulotek i materiałów informacyjnych dot. rehabilitacji. 
Rozwijano współpracę międzynarodową. Realizując wspólnie z zagranicznymi partnerami wiele projektów takich jak: "Niewidomy w wielkim mieście" z Belgią i Włochami ; "Oczy szeroko zamknięte" z Armenią i Gruzją, "Młodzież w działaniu" z Ukrainą, Hiszpanią, Łotwą. 
Szczególnie ważnym wydarzeniem w życiu Związku była uroczystość obchodu "Międzynarodowego Dnia Osób Niewidomych" w dniu 15 października 2009 r w Belwederze. W uroczystości tej na zaproszenie Prezydenta RP śp. Lecha Kaczyńskiego uczestniczyła 100- osobowa delegacja naszego środowiska a referat wygłosił obecny na uroczystości prezydent Europejskiej Unii Niewidomych Lord Colin Low. 
Odznaczenia państwowe osobom zasłużonym wręczyła pierwsza dama RP śp. pani Maria Kaczyńska. 
Drugim ważnym wydarzeniem świadczącym o pozycji Polskiego Związku Niewidomych były obchody 60-tej rocznicy utworzenia organizacji, świętowane w okręgach i kołach PZN, której kulminacja miała miejsce w Filharmonii Narodowej 16 października 2011 r. Patronat honorowy nad uroczystością objęli: Prezydent RP, Prymas Polski, Przewodniczący Parlamentu Europejskiego, Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych. 
Z okazji jubileuszu trzem długoletnim działaczom Związku : Władysławowi Gołąbowi, Marianowi Ostojewskiemu i Józefowi Szczurkowi Zarząd Główny nadal godność członka honorowego PZN. 
Związek uczcił 200-ną rocznicę urodzin Ludwika Brajla. Z tej okazji zorganizowano centralnie a także przez okręgi i koła PZN wiele imprez i spotkań w 2009 roku. 
Corocznie wręczane było także wyróżnienie imieniem byłego prezesa Związku Włodzimierza Kopydłowskiego nazywane "Człowiek Roku" wprowadzone pod koniec XIV kadencji. Pierwszym wyróżnionym podczas obrad XV KZDEL - człowiekiem roku 2007 -został emerytowany niewidomy nauczyciel, długoletni prezes Okręgu Małopolskiego - Czesław Sokołowski. 
Kolejne wyróżnienia przyznano: 
Człowiek roku 2008 - prezesowi Towarzystwa nad Ociemniałymi w Laskach, długoletniemu radcy prawnemu Związku - mecenasowi Władysławowi Gołąbowi. 
Człowiekiem roku 2009 został literat - Andrzej Bartyński. 
Człowiek roku 2010 to długoletni działacz ziemi Warmińsko-Mazurskiej, w przeszłości wiceprezes Związku, członek Zarządu Głównego, dyrektor Okręgu Warmińsko-Mazurskiego - Tadeusz Milewski 
Człowiek roku 2011 to długoletni działacz Związku, prezes Spółdzielni "Praca Niewidomych" - Kazimierz Lemańczyk. 
W ostatnich latach odnotowaliśmy znaczny wzrost zainteresowania mediów sprawami niewidomych i słabowidzących skutkujący dużą liczbą pozytywnych artykułów prasowych oraz audycji radiowych i telewizyjnych. 
W XV kadencji oprócz niewątpliwych sukcesów były też niepowodzenia. Do takich zaliczyć należy: 
- przegrane w konkursach o dotacje, 
- okresowe trudności w utrzymaniu płynności finansowej w niektórych jednostkach, 
- problemy spółek wydawniczych Związk (ZNIW i Print 6). 
Z uwagi na generowanie strat w toku kadencji Właściciel podjął decyzję o fuzji dwóch spółek w jedną. 
Reasumując Polski Związek Niewidomych na koniec XV kadencji jest potężną i stabilną organizacją bardzo liczącą się na arenie polityki społecznej. Posiada znakomitą markę, duży potencjał ludzki, skuteczne metody pracy, wzrastający majątek ruchomy i nieruchomy. 
 
 Rozdział 4. Członkowie 
 (fragment) 
Członkami PZN mogą stać się osoby uznane formalnie za niewidome o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Członkowie zwyczajni w stopniu znacznym stanowią 55,5 proc. zarejestrowanych a w stopniu umiarkowanym 45,5 proc. 
Osoby całkowicie niewidome stanowią 5,8 proc. zarejestrowanych członków zwyczajnych Związku. 
Największą grupę stanowią osoby w wieku 65 lat i więcej 42,0 proc. Drugą co do wielkości grupę stanowią osoby w wieku 36-64 lata 39,2 proc. 
PZN posiada corocznie weryfikowaną bazę członkowską. Na koniec 2011 r. było zarejestrowanych 62337 członków ( w tym zwyczajnych 57091). W ostatnich latach odnotowano spadek ich liczby o 9,0 proc. Na koniec 2007 roku liczba członków wynosiła 68518. Zjawisko spadku liczby członków było przedmiotem wielu wewnętrznych analiz i dyskusji w różnych gremiach zarządczych. 
Należy uważać, że jedną z przyczyn zmniejszenia liczby członków PZN jest oferta innych działających na rynku stowarzyszeń i fundacji. 
Mimo spadku liczby członków, do Związku w okresie kadencji przyjęto 14470 nowych osób - średnio prawie 3618 w każdym roku. 
 
aaa 
5.4. Kilka uwag dotyczących niektórych problemów PZN w minionej kadencji 
Aleksander Mieczkowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Jak wynika z rozdziału drugiego Sprawozdania - działalność PZN-u mimo trudności rozwijała się prawidłowo i z pożytkiem dla niewidomych. W rozdziale czwartym czytamy m.in.: "W ostatnich latach odnotowano spadek ich liczby o 9,0 procent". 
Jeżeli więc Związek działa tak dobrze, dlaczego jego szeregi opuszczają członkowie - proporcjonalnie najwięcej całkowicie niewidomych? 
Warto dodać, że proces zmniejszania się liczby członków PZN-u trwa od 1999 roku. W sprawozdaniu czytamy, że w ostatnich latach liczba członków spadła o 9 procent. Jeżeli jednak sięgniemy do statystyk za 1998 r. okaże się, że spadek jest bardzo duży. 
Na koniec 1998 roku Polski Związek Niewidomych zrzeszał 83973 zwyczajnych i podopiecznych członków, a na koniec 2011 - 62337. Liczba członków zmniejszyła się o 21636 osób, tj. o 25,8 procent. 
Nie warto zanudzać czytelników mnóstwem wielkich liczb. Warto jednak dokonać jeszcze jednego porównania. Otóż w 1998 r. w PZN było 5848 całkowicie niewidomych, a na koniec 2011 r. - 3329. 
Liczba całkowicie niewidomych zmniejszyła się więc o 2519 osób, tj. o 43,1 procent. Jeżeli tendencja ta się utrzyma, w XVI kadencji liczba całkowicie niewidomych zmniejszy się o połowę w stosunku do 1998 r. Zmniejszanie się liczby całkowicie niewidomych, jeżeli nie wynika z osiągnięć okulistyki, jest miarą kryzysu tego stowarzyszenia. 
 
W Sprawozdaniu czytamy: "Mijająca kadencja to czas wytężonej pracy liderów i pracowników Związku w atmosferze spokoju i koleżeństwa". Jeżeli ten spokój i to koleżeństwo sprzyjały wytężonej pracy, to można uznać, że jest to wielki sukces. Ale może spokój wynikał z unikania trudnych problemów, braku zaangażowania w poszukiwanie sposobów ich przezwyciężenia, z obojętności na wspólne dobro jakim jest PZN, a koleżeństwo może było raczej towarzystwem wzajemnej adoracji. Przecież w dwóch kadencjach, w których PZN został doprowadzony do ruiny moralnej i materialnej również panował spokój, prawie stuprocentowa jednomyślność i zgoda, którą zakłócał jedynie chyba tylko Zdzisław Kamiński i pod koniec Sylwester Peryt. Oby obecnie nie było podobnie. 
 
I jeszcze jeden cytat z przytoczonej części Sprawozdania: 
"W ostatnich 10 latach powstało wiele stowarzyszeń i fundacji działających w tym samym obszarze zainteresowań co Polski Związek Niewidomych. Obecnie jest ich kilkanaście. Są to organizacje kadrowe, nieczłonkowskie skupiające się na wybranych zagadnieniach z zakresu rehabilitacji. 
 W ostatnim okresie znacznie wzrosła aktywność tych podmiotów co przekłada się na wysokość zdobywanych dotacji. Jednakże PZN ciągle zachowuje pozycję lidera wyznaczając standardy jakości prowadzonej rehabilitacji i integrując środowisko". 
 
Niełatwo jest ocenić, czy fakt istnienia wielu organizacji pozarządowych działających w naszym środowisku jest zjawiskiem pozytywnym czy negatywnym. Czy ten fakt przyczynia się do lepszego zaspokajania potrzeb osób niewidomych i słabowidzących, czy tylko utrudnia zdobywanie pieniędzy na zaspokajanie tych potrzeb. Zachodzi obawa, że może przyczyniać się do nadmiernego zaspokajania potrzeb osób "zaradnych" i ograniczania takich możliwości w stosunku do osób rzeczywiście potrzebujących pomocy. 
 Fakt istnienia wielu stowarzyszeń i fundacji umożliwia osobom "obrotnym" korzystanie z usług i innych form pomocy z kilku źródeł, co w oczywisty sposób obniża możliwości osób mniej zaradnych. 
 
Problemów jest wiele, pytań jeszcze więcej, a pomysłów na ich rozwiązywanie w madmiarze nie ma. Przytoczyłem tylko niektóre problemy wynikające z treści jednego rozdziału sprawozdania i fragmentu drugiego. Ile można ich znaleźć ukrytych w całym sprawozdaniu? 
Obawiam się też, że trudno uznać za wielki sukces przemianowanie biura Zarządu Głównego PZN na Instytut Tyflologiczny czy "Oczy na murze". 
Oczywiście, są i rzeczywiste sukcesy. Nie jest ich jednak na tyle dużo, żeby osoby niewidome i słabowidzące, a zwłaszcza całkowicie niewidome je dostrzegały, doceniały i nie opuszczały szeregów Związku. 
 
 aaa 
5.5. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH 
System, ideologia i... 
Jerzy Ogonowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 	Było tak: po przełomie 89 pojawiło się całe mnóstwo ludzi, którzy chcieli czynić "samo dobro" niepełnosprawnym, w tym niewidomym. Odkrywali ci ludzie w dobrej wierze po raz n-ty Amerykę, że niewidomy może pracować, że powinien pójść w świat, do ludzi itp. A kiedy w ramach integracji społecznej spółdzielnie, tracące dość szybko swą pozycję pracodawcy i rehabilitacji niepełnosprawnych, urządzały spotkania z posłami, pokazywały filmy, jak ci niepełnosprawni pracują i jak pięknie mają przed budynkiem przystrzyżone trawniki, na spotkania takie przychodziły osobistości coraz mniej ważne, które nie były w stanie udzielić ani merytorycznej odpowiedzi, ani składać wiążących obietnic. Stało się normą, że nowo powoływany pełnomocnik ds. osób niepełnosprawnych, po wygłoszeniu kilku wzniosłych i pustych frazesów, stwierdzał, iż on wprawdzie na zagadnieniach osób niepełnosprawnych się nie zna, ale w najbliższym czasie się nauczy. 
	Znał się taki pełnomocnik i jego współpracownicy na problematyce niepełnosprawnych, czy nie, to jednak przede wszystkim zabierał się za porządki finansowe i rehabilitacyjne. Ofiarą tych porządków w pierwszym rzędzie padły te grupy niepełnosprawnych, które - obok pracy zarobkowej - korzystały z pełnej renty. Układ taki w socjalizmie bardzo skutecznie niwelował koszty ponoszone przez niewidomych z tytułu ślepoty. Pamiętam, że na niektórych spotkaniach próbowałem składać wyjaśnienia, tłumacząc, że ślepota nie tylko utrudnia życie, ale zwyczajnie kosztuje i to często niemało. Jak się sprawa skończyła, wszyscy wiemy. I to był pierwszy krok dokonany przez odrodzony XIX-wieczny kapitalizm w Polsce, który miał na celu "zrównanie praw osób niepełno- i pełnosprawnych". 
	Krok drugi polegał na uporządkowaniu pojęcia - "sprzęt rehabilitacyjny". Chodziło przede wszystkim o to, czy pralka, zegarek, odkurzacz i inne urządzenia należy traktować jako sprzęt rehabilitacyjny. Otóż uczące się problematyki władze, wśród których płynność kadr była coraz większa, ogłosiły, że jeśli pralki czy zegarki zaliczyć do sprzętu rehabilitacyjnego, to muszą być jakoś obrajlowione i w związku z tym dotacja do takiego sprzętu musi dotyczyć wyłącznie samego obrajlowienia. Zastanawiałem się wówczas, czy dotacja do zegarka przekroczy 5 zł ze względu na koszt jego obrajlowienia i czy w ogóle istnieje możliwość oszacowania takiego dostosowania w sposób racjonalny. Co do pralek, to w krótkim czasie, np. zakłady "Polar" zaczęły do PZN i Klubu Inteligencji Niewidomej zgłaszać pretensje, że wyprodukowały kilkanaście pralek obrajlowionych i nikt ich nie kupuje. Pralki kosztowały grube tysiące, dotacje do obrajlowienia - cienkie złote, a niewidomi tracili pracę i możliwość otrzymania dotacji z funduszu rehabilitacyjnego spółdzielni na sprzęt AGD. W dodatku pojawiały się na rynku nowe odmiany i modele pralek, które - przy korzystaniu z promocji - były dużo tańsze niż te obrajlowione, a średnio inteligentny niewidomy sam był w stanie dostosować do swoich potrzeb oznakowania nawet i wówczas, gdy regulacja miała charakter ciągły. I to był drugi krok w kierunku "usamodzielnienia i społecznej rehabilitacji niewidomych". 
	Przez radio, w swoim czasie, zwłaszcza w programie III, przetoczyła się dyskusja z udziałem ówczesnego pełnomocnika ds. osób niepełnosprawnych - Urbanika, na temat tego, że niewłaściwe są podziały na niepełnosprawnych takich i owakich. Wszyscy ludzie dotknięci jakimś kalectwem są niepełnosprawni i już. Brali udział w dyskusji słuchacze, wypowiadały się stowarzyszenia, ale do niczego to nie doprowadziło, bo nie ci niepełnosprawni mieli o czymkolwiek decydować. Są tacy, którzy lepiej od nich wiedzą. 
	Kiedy w początkach sławnego przełomu ustrojowego niektóre organizacje i jednostki zaczęły się skarżyć na brak środków, Jacek Kuroń ogłosił, że występowanie o pomoc do ludzi i władz nie jest niczym zdrożnym, co stało się sygnałem, że można zatem po prostu to i owo użebrać. Do dziś jest dla mnie tajemnicą, jak to się stało, że po czterdziestu latach wpajania ideologii, iż żebractwo niewidomego poniża, członkowie PZN oraz całe koła i okręgi przystąpiły masowo do żebractwa bez żadnego obciachu. Chyba już jestem za stary, albo mam zbyt wygórowane poczucie własnej godności, żeby to zrozumieć. Tak czy owak, nobilitacja żebractwa stała się trzecim krokiem do "równouprawnienia niepełnosprawnych". 
	W zasadzie nie wiadomo dokładnie, jak i kiedy o tym, co jest potrzebne niewidomym, co głuchym, osobom z uszkodzonym narządem ruchu itd. zadecydowali inni. Na dobrą sprawę przeciętny niepełnosprawny zjadacz chleba powszedniego nie ma zielonego pojęcia, kto ustala takie czy inne kryteria konkursów. I chociaż nikt nie ślepnie, nie głuchnie ani nie trafia go paraliż innowacyjnie, to innowacyjność jest warunkiem otrzymania środków z PFRONu i wielu innych podobnych organizacji. Zatem po pewnym czasie, kiedy innowacyjne pomysły się wyczerpią, dla niepełnosprawnych narządu ruchu najlepszym rozwiązaniem będzie hulajnoga, a dla niewidomych - album z reprodukcjami obrazów Toulouse-Lautreca. 
	Podstawą zatrudnienia niepełnosprawnych w krótkim czasie od zaistnienia przełomu okazało się finansowanie bardzo pełnosprawnych pracodawców, bez badania, ile taki niepełnosprawny naprawdę zarabia i jak ma przystosowane stanowisko. Oczywiście, wszystko to jest wykazywane zgodnie z przepisami na papierze, a po jakimś czasie dowiadujemy się o defraudacji tylu to a tylu milionów. No i co najważniejsze, taka defraudacja jest odpowiednio wyciszona, bo przecież i tak pracodawca okazał wielkie serce, chcąc zatrudnić niepełnosprawnego. 
	PZN przez pewien czas walczył o zachowanie tak istotnych świadczeń na rzecz niewidomych, jak przewodnik w sanatoriach i pomoc lektorska dla pracujących na otwartym rynku pracy, jednak okazało się to w ostatecznym rachunku nieskuteczne. Ostatnie pismo, jakie w tej sprawie pamiętam, to odpowiedź Sławomira Piechoty stwierdzająca, że sprawie trzeba będzie się dokładniej przyjrzeć i skutecznie rozwiązać. No i przyglądają się nadal, tylko nie wiadomo kto i kiedy. Istniała też dziwna możliwość tworzenia specjalnych firm, które sprawą lektorów mogłyby się zajmować. Trudno powiedzieć, czy to władze PZN okazały się nieudolne, czy po prostu nie było ostatecznie zgody na takie świadczenia w łonie nowoustrojowego establishmentu i największa organizacja niewidomych była nie tyle nieudolna, co bezsilna. Przez pewien czas prowadziłem tego rodzaju rozmowy na podstawie apelu Związku Literatów Polskich, ale były to rozmowy dziada z obrazem albo i jeszcze lepiej. 
	"Czas rozpocząć finał, pointa się zaczyna", a z konieczności będzie ona trochę przydługa. Otóż w moim przekonaniu rozwiązania dotyczące niepełnosprawnych w naszym kraju są swoistą mieszaniną raczkującego XIX -wiecznego kapitalizmu, pozostałości realnego socjalizmu oraz różnorakich form dobroczynności i niedoskonale realizowanych rozwiązań na sposób krajów cywilizacji zachodnioeuropejskiej. Wpływ samych zainteresowanych na bieg rzeczy jest żaden, jeśli nie liczyć ewentualnego głosu kogoś, kto akurat jest chwilowo "przy żłobie" i ma cokolwiek z danym środowiskiem wspólnego. Jeżeli tak, to uda mu się przekonać otoczenie prominenckie do swoich racji, a pozostałym to przypadkiem nie przeszkadza. W dodatku w każdej chwili można obawiać się zakończenia danego programu albo jego innowacji, jak to miało miejsce, np. w wypadku świadczeń PFRON we Wrocławiu w ramach realizacji programu "Asystent", który to program skończył się po 2 czy 3 latach bez liczenia się z potrzebami niepełnosprawnych. Byłem przeświadczony, że obecnie, wobec wymogu racjonalności gospodarowania, skończą się rozbudowane szkolenia i kursy mające rzekomo na celu zwiększyć zatrudnienie. Niestety, tego jest akurat z roku na rok coraz więcej. Uczestnictwo w kursach i szkoleniach stało się dla pewnej - dość jak się wydaje licznej - grupy niewidomych sposobem na życie, studia stają się wypełniaczem czasu, a nie środkiem do zdobycia wiedzy i stosownego zatrudnienia. 
Od samego początku ustrojowego przełomu mówi się, raz głośniej, raz ciszej, że potrzebne są rozwiązania systemowe. Otóż to, co tu opisałem, jest właśnie systemowym rozwiązaniem. Gdyby chodziło tylko o dobrą lub złą wolę realizatorów, byłoby tych wszystkich absurdów znacznie mniej. I taki system istnieje na własne życzenie samych osób niepełnosprawnych, bo zbyt słabo dopominają się swych praw, a przy tym są często niezorientowani, do czego tak naprawdę prowadzą ich żądania i pretensje. Dobitnie ilustruje to sprzeciw PZN-owskiej "solidarności" wobec propozycji sekcji zatrudnionych na otwartym rynku pracy odnośnie likwidacji przywilejów (krótszy dzień pracy, dodatkowe urlopy, specjalne pozycje w zakładzie pracy itp.). Podobnie zeznanie człowieka, który na zapytanie urzędnika skarbowego, czy korzysta z przewodnika, zaprzeczył i w ten sposób stworzył podstawy badania wykorzystania ulgi podatkowej na przewodnika odpisywanej przez niewidomych. 
	Podsumowując - zbudowaliśmy sobie system na własne życzenie, a teraz przydałoby się, żeby to ktoś w końcu rozwalił. A może jednak większości tak lepiej? 

 aaa 
6. FAKTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI 
 
aaa 
6.1. O całkowicie niewidomych rodzicach 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Szanowni Państwo! 
 
Przesyłam niezwykle ważny tekst i proszę o wyrażenie opinii, poglądu na poruszane zagadnienia, o przekazanie uwag, spostrzeżeń i wniosków. 
Jerzy Ogonowski poruszył zagadnienia, które dotykają samej istoty człowieczeństwa. Posiadanie i wychowanie dzieci jest wpisane w najgłębsze pokłady natury człowieka, zwierząt również, do tego stopnia, że nawet cywilizacja konsumpcji nie zdołała całkowicie wyeliminować potrzeb związanych z rodzicielstwem. Dzieci są przyszłością narodów, religii, ważnych idei i przyszłością rodziców, a także dziadków i pradziadków. Ludzie żyją po śmierci w swoich dzieciach, wnukach i dalszych potomkach. Od wieków chęć zachowania ciągłości rodów, zachowania nazwiska, chęć zapewnienia dzieciom materialnych warunków życia, dobrobytu, pozycji społecznej, dobrej partii w małżeństwie, wykształcenia itp. była jednym z motorów ludzkiej aktywności. 
Dla większości ludzi potrzeby rodzicielskie, potrzeba opiekowania się, potrzeba miłości zawsze była i jest bardzo ważna. Czy więc rodzice całkowicie niewidomi muszą być pozbawieni tego, co jest tak ważne dla większości ludzi? Jakie warunki należy spełnić, żeby tak nie było? A może należy zrobić wszystko, żeby osoby całkowicie niewidome nie stawały się rodzicami? Może tak należy, bo przecież mają ograniczone możliwości prawidłowego opiekowania się potomstwem? A może te możliwości nie są aż tak ograniczone? 
Myślę, że nie są tu najważniejsze poglądy, że jesteśmy ludźmi i wszystko, co jest ważne dla ludzi powinno być dla nas dostępne. Pogląd taki jest politycznie poprawny, ale czy jest realny? A więc zastanówny się nad tym, jak chcielibyśmy żeby było, ale również nad tym, czy jest to możliwe. Pamiętajmy, że nie dotyczy to tylko niewidomych rodziców, ale również, a może przede wszystkim, ich dzieci. Zastanówmy się nad tym, co jest pożądane, postulowane, co jest możliwe, realne, a co w znacznej mierze lub całkowicie niedostępne. 
Każdy z nas obserwuje siebie i innych, każdy ma jakieś spostrzeżenia i przemyślenia. Warto się nimi podzielić. Może to być bardzo ważne dla młodych niewidomych, którzy odczuwają potrzeby rodzicielskie, a jednocześnie obawiają się tej roli. Może osoby, które nie są przygotowane do przyjęcia i wychowywania dzieci zastanowią się, jak się do tego przygotować, albo może zrezygnować z posiadania dzieci. 
Są to naprawdę bardzo ważne sprawy i naprawdę warto włączyć się w próbę naświetlenia tej problematyki z różnych stron. 
Na Państwa odpowiedzi oczekuję do 10 czerwca br. Proszę pisać na adres: 
st.k@onet.pl lub st.k1@wp.pl 
Z wyrazami szacunku i serdecznymi pozdrowieniami 
Stanisław Kotowski 
 
aaa 
6.2. Pogadajmy o dzieciach bez nadmiernego zadęcia 
Jerzy Ogonowski 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
	Kiedy syn mój spodziewał się zostać ojcem, instruowaliśmy go, żeby zwrócił uwagę na ewentualne zaburzenia wzroku u oczekiwanego dziecka. Uważaliśmy to za konieczne ze względu na występującą u żony pigmentozę. Oczywiście, uwagę zwrócił, wszystko poszło dobrze, ale kiedy ciągle wyrażaliśmy jakiś niepokój, powiedział w końcu: "no, to najwyżej będzie niewidome, no i co z tego". 
Zwykłe otoczenie potraktowałoby to jako niefrasobliwość, może brak odpowiedzialności, ja natomiast miałem uczucia bardzo pozytywne. Bo przecież oznaczało to, ni mniej ni więcej, tylko tyle, że ślepota nie dyskwalifikuje nas w jego oczach, że nie ma poczucia, iż niewidomi rodzice byli jacyś gorsi, mniej wartościowi niż inni. 
	Pamiętam takie chwile, kiedy moi mali jeszcze synowie coś kombinowali, coś chcieli przed nami ukryć, ale najczęściej się to nie udawało, a oni pytali: "a skąd wy to wszystko tak od razu wiecie, przecież myśmy wam nic nie mówili". Jakoś wiedzieliśmy. Czy jednak da się wiedzieć wszystko, nie mogąc wzrokowo kontrolować poczynań dziecka? Czy było łatwiej kiedyś, czy teraz? Jak duży musi być wkład pomocników przy wychowaniu dziecka przez niewidomych rodziców w okresie odradzającej się żywiołowo "cywilizacji obrazkowej", często chaotycznej motoryzacji, zagrożeń budowlanych i innych? Czy widząca lub słabowidząca kobieta mająca niewidomego męża i dzieci, ma zbyt dużo zadań, bo musi opiekować się dziećmi małymi i jednym dużym? Czy rozwój dzieci wychowywanych przez niewidomych rodziców jest w jakiejś mierze zaburzony, utrudniony itp.? Czy można dziecku pomóc w odrabianiu lekcji będąc całkowicie niewidomym, kiedy trzeba posłużyć się różnego rodzaju kolorowankami, zestawami obrazków itd.? 
Takich i innych pytań rodzi się wiele. Łatwo zaobserwować, że spotykamy w środowisku niewidomych rozwiązania najprostsze z najprostszych, tzn. rodzice ograniczają się do spłodzenia i urodzenia dziecka, a potem zajmuje się nim albo jakaś rodzina zastępcza, albo dziadkowie czy wujostwo. Często odnoszę wrażenie, że rezygnacja niewidomych rodziców z wychowania dzieci opiera się mocno na takim rozumieniu sytuacji niepełnosprawnych w społeczeństwie, że wszystko, ale absolutnie wszystko, winno być dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych. Wychowania dziecka do osób niepełnosprawnych nie da się przystosować, bo wychowanie jest przystosowaniem do życia w danym społeczeństwie. 
	Czy życie niewidomych rodziców da się tak zorganizować, że pomoc przy wychowaniu dzieci będzie sporadyczna i niezbyt uciążliwa dla otoczenia? Jeśli tak, to jak to zrobić? No i czy korzystanie z pomocy otoczenia należy traktować jako coś negatywnego? Nie chodzi mi o dzieci niewidome, bo to zupełnie inna problematyka - społeczna, kulturowa i moralna. Chodzi o to, czy posiadanie niewidomych rodziców nie stanowi pewnej uciążliwości dla dzieci, czy nie naznacza ich jakoś wśród rówieśników? I dalej, czy rehabilitacja niewidomego prowadzona w taki sposób, że główny kierunkiem jego zainteresowania jest on sam i jego rehabilitacja, zatem zajmowanie się dzieckiem w sposób optymalny przestaje być możliwe? I wreszcie, czy poważne trudności w znalezieniu porządnej pracy przez niewidomego nie stanowi przypadkiem w naszych czasach utrudnienia i przeciwwskazania posiadania dzieci przez niewidomych rodziców, zwłaszcza kiedy obydwoje nie widzą? 
Warto zastanowić się nad tymi wszystkimi i innymi zagadnieniami. Jest wiele małżeństw osób całkowicie niewidomych, którzy mają liczną gromadkę dzieci, a dzieci te nie są zaniedbane, w dodatku osiągają wysokie stanowiska i wykształcenie w późniejszym czasie. Czy jednak w wypadku jakiegoś nieudanego dziecka w tej sytuacji, nie będziemy skłonni przypisywać tego swojej ślepocie? I tak dalej, i tym podobne. Ja już te sprawy mam daleko za sobą. I sądzę, że rozwiązałem rzecz należycie i optymalnie. Jeśli dyskusja pójdzie w odpowiednim kierunku, chętnie opiszę różne skuteczne rozwiązania zrealizowane oraz takie, które proponowałbym w dzisiejszych warunkach, z konieczności już tym razem bardziej teoretycznie. Na razie zachęcam do dyskusji i wypowiedzi przestrzegając jednocześnie przed popadaniem w schematy, slogany i różne utarte opinie. Pytanie ogólne brzmi: jak jest naprawdę? Czy czasem nie jest tak, że młody niewidomy (spotykałem takich) jest tak zajęty swoim dostosowywaniem się do świata, a jeszcze bardziej - świata do siebie, że już nawet nie bardzo jest w stanie psem przewodnikiem się zająć, kiedy to zwierzę jest chore lub już trochę starsze, zatem o dzieciach tym bardziej nie może być mowy. Jak wtedy uczestniczyć w różnego rodzaju szkoleniach, które są nie tyle środkiem do czegoś, ale raczej sposobem na życie? 
	Czekamy na wypowiedzi. Mam nadzieję, że temat jest interesujący. Jeśli okaże się, że nie, będzie to jakaś kolejna przesłanka odnośnie tezy, że w obecnym świecie, z konieczności albo ze względu na sposób rehabilitacji, niewidomi ześrodkowują swe zainteresowanie głównie na siebie samych. A może jednak tak nie jest... 
 
aaa 
6.3. Czytelnicy o rodzicielstwie 
Oprac. Bożena Klonek 
 
Źródło: Opracowanie własne "WiM" 
 
Widząca - Dzięki Bogu nie mam problemów ze wzrokiem, ale znam to środowisko doskonale. Muszę przyznać, że na ogół podziwiam niewidomych, ale czasami też im się dziwię. 
Znam rodzinę, w której jest tylu niewidomych i słabowidzących, że mogłaby powołać rodzinne koło PZN. Znajomy członek tej rodziny z dumą mówi o swojej rodzinie. Nigdy nie słyszałam od niego, żeby miał pretensje do swoich rodziców, ani że jego dzieci mają do niego pretensje. Czy to jednak wystarczy, czy wszystko tłumaczy i czy tak ma być. 
Życie niewidomych, z całą pewnością, jest bardzo trudne. Nie wyobrażam sobie, jak ja bym żyła jako niewidoma. Ech, nawet lepiej nie myśleć o czymś tak makabrycznym. A jak można skazywać własne dzieci na takie życie? 
Odpowiedź na to pytanie pozostawiam czytelnikom "Wiedzy i Myśli". Ja na szczęście nie muszę rozwiązywać takich dylematów. 
 
Maruda - Temat dotyczy wszystkich, jednak czy każdy podoła, czy jest w stanie. Te pytania same się nasuwają przy czytaniu tekstu Jerzego Ogonowskiego. 
Konkretna osoba zadaje sobie często pytania, zwłaszcza każda kobieta, która pragnie być spełniona. Zaburzenia wzroku nie pozbawiły nas przecież odczuwania, myślenia, aż wreszcie realizowania swoich największych pragnień i dążeń do celu. Dla wielu kobiet normalnie widzących rodzina jest najważniejsza, wszystko inne zajmuje dalsze miejsca. Dlaczego dziewczyna z wadą wzroku miałaby być tego pozbawiana, jak na przykład kierowania samochodem. Wiadomo, że niewidomy kierować nim nie będzie ze zrozumiałych względów. 
Macierzyństwo dla każdej kobiety jest wyborem, wyborów dokonujemy każdego dnia i to dzięki nim nasze życie jest dobre albo złe. 
Dokonanie złego wyboru, powoduje ponoszenie wszelkiego rodzaju konsekwencji. Każdy z nas zna najlepiej siebie, dlatego im trudniejszy temat, tym więcej i dłużej musimy się przygotowywać do podjęcia decyzji. Owszem, zdarzają się osoby, które nie zastanawiają się nad konsekwencjami popełnionego czynu, mogą zabrnąć za daleko i nie poradzić sobie. 
Każda niewidoma osoba sama wie, na ile może sobie pozwolić, czy będzie wykorzystywać pomoc innych, czy będzie starała się jak najwięcej zrobić dla siebie i najbliższych. 
Przede wszystkim mam wrażenie, że tematy tego typu od wielu lat są tabu. W szkołach dla niewidomych nikt nie mówi młodzieży jakie konsekwencje ponosi się mając wadę genetyczną, nikt nie da pewności, że dziecko urodzi się zdrowe, albo wystąpi u niego wada. 
Pojawia się refleksja, czy chcę własnemu dziecku fundować prezencik w postaci niewidzenia. Ktoś może powiedzieć, to nic strasznego, przecież nie widzę i jakoś z tym żyję. Ale czy dobrze żyję? Pytam więc, dlaczego skazywać świadomie na to swoje dziecko. Kiedy w życiu dziecka pojawią się trudności, niepowodzenia, schody, które trzeba pokonywać bez wzroku, wtedy zaczniemy żałować, bo dotrze do nas straszna prawda. Tylko, że na żal i lamenty będzie już za późno. Nasza pociecha kiedyś dorośnie i będzie, być może, obwiniać nas za swoją ślepotę, dowie się przecież o zagrożeniu genetycznym. Jak wtedy poczujemy się, czy zacznie się pasmo kłótni oskarżeń? Nikt nie lubi żyć w chorej atmosferze, nie powinniśmy więc sami sobie i naszym dzieciom stwarzać problemów. 
Następną kwestią jest wybór partnera czy partnerki. Dwie osoby niewidome... Muszę przyznać, że nie znam takiej pary. Moim zdaniem w takim układzie pojawia się, niestety, najwięceń problemów i sytuacji, w których bez wzroku nie jesteśmy sobie w stanie poradzić. U niemowlęcia, np. nie możemy stwierdzić zmian na skórze czy koloru wydalin. 
Dziecko nasze staje się żywym srebrem, wszędzie go pełno, trzeba mieć oczy dookoła głowy. Czy w każdej sytuacji dzwoneczek przyczepiony do ubranka nam pomoże - spacery, zabawa na podwórku, przecież dziecko nie może cały czas trzymać się kurczowo ręki rodzica. 
Jedna osoba niewidoma, druga niedowidząca - taki układ jak najbardziej może być, ale pod warunkiem jednak, że osoba niewidoma nadmiernie nie wykorzystuje swojego niedowidzącego partnera. Mieszkając razem, poznajemy się przecież i jesteśmy w stanie określić swoje umiejętności, możemy dzielić się tak obowiązkami, aby wszystko odbywało się jak najsprawniej, oraz z korzyścią dla wszystkich. Przecież rodzinę zakładamy dla siebie i jest to nasze gniazdo, w którym każdy powinien się czuć dobrze, a w razie trudności wspieramy się wzajemnie. 
Ktoś może powiedzieć, że jest jeszcze babcia i dziadek. To prawda, jednak oni napracowali się już nad wychowaniem swoich dzieci. Natomiast wnuki mają do rozpieszczania, jeśli cieszą się dobrym zdrowiem. Oni swoje wypracowali, a na emeryturze czas na dobrą zabawę i wypoczynek. Zajęcia się wnukami raczej nie odmówią, ale należy pamiętać, że nie zawsze dopisuje im samopoczucie i zdrowie. 
 
 B.W. - Powiem krótko - znam niewidomych, którzy świetnie sobie radzą. Nie znaczy to, że nie mają żadnych problemów. Jestem słabowidzący i ciarki mi biegają po plecach, jak pomyślę, że mógłbym być niewidomym. Nie mogę też myśleć, że moje dziecko mogłoby być właśnie takie. To przerasta moją wyobraźnię. 
 
Królik - Nie wszystko można przewidzieć, nie wszystko można przeanalizować i tylko pewnikami kierować się w życiu. W pełni sprawni rodzice też mają niewidome dzieci, albo nawet z gorszymi kalectwami. Gdyby wszyscy tylko kalkulowali i zamartwiali się tym, co może być złego, ród ludzki dawno by zaginął. 
Trzeba ryzykować i wierzyć, że wszystko będzie dobrze. A jak nie będzie - ma rację p. Ogonowski, że to nie nieszczęście. I tak trzeba myśleć. Brak wzroku naprawdę nie jest największym nieszczęściem, jak to uważają ludzie widzący. 
 
M.L. - Jako samotna matka, a przy tym niewidoma, wychowałam syna. Wychowałam - to dużo i mało powiedziane. Dziecko dawało mi wiele powodów do radości i wciąż jestem z niego dumna. 
Dałam mu uczucie i jego miłość radością wypełniała mi dni, nie byłam i nie jestem samotna, bo teraz jako babcia mam syna, synową i dwoje wnucząt. Czasami opiekuję się nimi. Jest to jednak już zupełnie co innego. Pomogę, kiedy mogę, a resztą troszczą się rodzice. 
Z moim synkiem, oprócz radości, przeżyłam mnóstwo trosk, trudności, niepokoju, a nawet lęków. Długo by o tym opowiadać. Jest to temat na sporą książkę, a nie na list do redakcji. Powiem więc tylko tyle, że gdyby nie babcia (matka zmarłego męża) z całą pewnością nie poradziłabym sobie i chyba bym musiała oddać synka do adopcji albo do domu dziecka. Praca, utrzymanie porządku w domu, zakupy, gotowanie i niemowlę, a następnie żywa sprężyna - aż mnie otrząsa jak sobie przypomnę ten ciągły strach, czy mojemu dziecku coś się złego nie stanie. Taka jest prawda i trzeba o tym wiedzieć. 
 
Nowy - Ponieważ ja coś tam widzę i widziałem, mam swój stosunek do niewidzenia u dzieci bardzo uczuciowy i emocjonalny. Stwierdzenie ojca "to dziecko będzie niewidome" mnie nie przekonuje. To nie jest normalność. Pamiętam, jak martwiłem się o moje przyszłe dziecko, by nie miało wady wzroku. Okuliści ostrzegali mnie, że jeżeli będzie syn, to może mieć moją chorobę. Na szczęście mam córkę w miarę dobrze widzącą. 
 Teraz moje pytanie, jak radzi sobie przyroda z tymi problemami, szczególnie zwierzęta? Czy przez całe życie są niewidome, czy sprawy są rozwiązywane ostatecznie? Co na to BÓG. 

 Patryk z Warszawy - Jeśli choroby potencjalnych rodziców są dziedziczne, czyli istnieje duże prawdopodobieństwo, że dziecko także urodzi się niepełnosprawne, to wtedy należy powstrzymać się od płodzenia takich dzieci. Rodzice niewidomi i jeszcze dziecko niewidome - to nie jest model rodziny, który może samodzielnie funkcjonować. Powinniśmy dążyć (jako ogół ludzki) do tego, aby niepełnosprawnych było jak najmniej, nie odwrotnie. Inaczej niedługo "wszyscy" pójdą na rentę i będą siedzieć w domu. 
Niestety, dobrze wiemy, że niepełnosprawnych z aspiracjami jest mniej niż tych bez aspiracji. Aspiracją określam to, aby mieć chęć wyjścia z domu i podjęcia realnej pracy, w której "coś" trzeba robić. 
 
aaa 
6.4. O czym należy pamiętać 
Józef Szczurek 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 Temat małżeństwa obojga niewidomych pojawiał się w dyskusjach już niejednokrotnie, jest jednak na tyle ważny, że trzeba do tej sprawy wracać, aby nie mogła zejść z pola widzenia naszych problemów. Według mojego rozeznania niewidomi małżonkowie przy racjonalnej organizacji pracy i podstawowej odpowiedzialności za swoje życie, w połączeniu z wzajemnym uczuciem, mogą sobie bez większych wysiłków poradzić z codziennymi obowiązkami domowymi i rodzinnymi. Jest jednak kilka zagadnień, których nie wolno lekceważyć, a dotyczą one wychowania dzieci. 
 Uważam, że zanim zapadnie decyzja o potomstwie, niewidomi powinni poddać się badaniom w poradni genetycznej w celu ustalenia, czy wada wzroku nie przeniesie się na dzieci. Oczywiście, nie dotyczy to rodziców, którzy utracili wzrok w wyniku urazów mechanicznych. Konieczność wizyty u okulisty genetyka dotyczy także niewidomego, który ma widzącego współmałżonka, ale istnieje podejrzenie, że jego ślepota może mieć podłoże dziedziczne. 
Istnieją dwie sytuacje, w których niewidomi rodzice nie są w stanie poradzić sobie z dziećmi bez pomocy osób widzących. Sprawa pierwsza to bezpieczeństwo. 
Małe dziecko musi mieć możliwość swobodnego ruchu, biegania, zabawy na świeżym powietrzu, a takich warunków rodzic niewidomy zapewnić dziecku nie może. I tu niezbędna jest pomoc osoby widzącej. 
Dobrze jest, aby był to ktoś z bliższej rodziny. 
Sprawa druga, bardzo ważna, to nauczenie dziecka posługiwania się zmysłem wzroku. W pierwszych latach życia dziecko musi zdobyć umiejętność odróżniania kolorów, określania odległości, perspektywy, sytuacji niebezpiecznych i wielu innych zjawisk wizualnych. Tego niewidomi rodzice nauczyć nie mogą. I tu znów konieczna jest pomoc osób widzących. 
W dawniejszych czasach, kiedy spółdzielnie niewidomych znajdowały się w rozkwicie, miały specjalne fundusze socjalne przeznaczone dla małżeństw obojga niewidomych, kiedy rodziły się im dzieci. Teraz muszą sobie radzić sami. 
W latach 70. przebywałem wraz z rodziną na wczasach nad morzem. Na plaży spotykaliśmy małżeństwo obojga głuchoniemych z dwójką dzieci w wieku sześć i osiem lat. Dzieci, mimo dobrego słuchu nie mówiły. Daremnie usiłowały nawiązać kontakt z dziećmi pełnosprawnymi. 
Podobnie może być z dziećmi, które w odpowiednim czasie nie nauczą się korzystać ze wzroku. Zaniedbania w nabyciu tej umiejętności we wczesnym dzieciństwie mogą być później bardzo trudne do naprawienia. 
 
aaa 
6.5. Rodzicielstwo 
Domra 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
"No, to najwyżej będzie niewidome, no i co z tego. Zwykłe otoczenie potraktowałoby to jako niefrasobliwość, może brak odpowiedzialności, ja natomiast miałem uczucia bardzo pozytywne. Bo przecież oznaczało to, ni mniej ni więcej, tylko tyle, że ślepota nie dyskwalifikuje nas w jego oczach, że nie ma poczucia, iż niewidomi rodzice byli jacyś gorsi, mniej wartościowi niż inni". 
Ten obszerny fragment tekstu red J. Ogonowskiego jest pozornie optymistyczny, bowiem wcale nie musi świadczyć o akceptacji przez dziecko ślepoty rodziców, akceptacji a nie przyjęcia faktu do wiadomości. Dzieci niewidomych rodziców nie mają na ten fakt wpływu, a więc przyjmują go i żyją dalej, ale czy są zadowolone z wielu dodatkowych obowiązków, nawet tych drobnych usług z cyklu: "słuchaj, przeczytaj mi, zobacz to czy tamto... gdy dziecko jest zaabsorbowane ważnymi dla siebie sprawami. 
Rodzicielstwo w wykonaniu zarówno niewidomych, jak i widzących partnerów jest sprawą odpowiedzialną, szczególnie, że żyjemy nie tylko w okresie postępu technologicznego, ale także materialnej niepewności dotyczącej pracy, mieszkania i zwykłego wiązania końca z końcem. Chyba, że wyznajemy zasadę "jakoś to be... i państwo powinno nam dać i łaski nie robi, bo po to ono jest". 
Niedawno pod siedzibą premiera rodzice dzieci niepełnosprawnych protestowali, że państwo zbyt mało poświęca im uwagi i za mało wspiera materialnie i opiekuńczo. Nie trzeba dodawać, że znaczny odsetek tych rodziców to były osoby niepełnosprawne. Ilu z nich było rodzicami dwójki czy trójki dzieci niepełnosprawnych, bo przecież każdy obywatel ma niezbywalne prawo do przekazywania genów. 
Posiadanie dzieci to luksus, jeśli chcemy zapewnić im godziwy życiowy start i nie obciążać ich nadmiernie obowiązkami wynikającymi z inwalidztwa wzroku rodziców. Oczywiście w takich sytuacjach dzieci dają sobie lepiej lub gorzej radę, ale czy są zachwycone. 
Pomijam takie przyziemne rozkosze wychowania jak wspólna piaskownica, odrabianie i kontrolowanie lekcji, wyrabianie nawyków czystości, bowiem pozostaje jeszcze wiele elementów życia, w których wzrok rodziców jest niezbędny. Oczywiście, są przecież babcie i dziadkowie, ale czy nie należy się im nieco wytchnienia po trudach i kłopotach z usamodzielnieniem własnych niewidomych dzieci. 
Red. Ogonowski zastanawia się, czy widząca lub słabowidząca kobieta mająca niewidomego męża i dzieci, ma zbyt dużo zadań, bo musi opiekować się dziećmi małymi i jednym dużym? Owszem bywa i tak, jeśli przyzwyczai męża do wygodnego korzystania z jej usług, "bo przecież nie widzi". Wielu niewidomych wychodząc z założenia, że "nie są gorsi" i mogą także mieć rodziny, ogranicza rodzicielskie rolę do powołania na świat potomstwa, które stara się podrzucać tu czy tam. Choć znane są przykłady wspaniałych małżeństw niewidomych, których dzieci były umiejętnie prowadzone i wychowywane, ale są to nie tylko mądrzy rodzice, ale stabilni materialnie, mogący dziecku w razie potrzeby zapewnić pomoc opiekunki czy pomoc pedagogiczną. 
Niedawno sprawa odmowy udzielenia zgody na zawarcie związku małżeńskiego przez Kasię - osobę na wózku i niewyraźnie mówiącą w wyniku przebytego porażenia mózgowego oraz Andrzeja, o ile pamiętam niepełnosprawnego intelektualnie w stopniu lekkim - stała się hitem pierwszych stron gazet. W końcu małżeństwo zostało zawarte i co dalej... Kasia potrzebuje stałej opieki, ponieważ pomimo sprawnego intelektu jest bardzo nieporadna w najprostszych sprawach domowych, Andrzej także wymaga pomocy i wsparcia. Oboje małżonkowie żalą się dziennikarzowi Polityki (Polityka nr 20) na brak zrozumienia i pomocy, oboje nie potrafią gospodarować pieniędzmi (dwie renty i wynagrodzenie za pracę małżonka), brakuje im umiejętności organizowana życia i treningu ekonomicznego. Ale sprawa "nieludzkiego traktowania inwalidów" poszła w świat wywołując liczne negatywne komentarze przeciwko systemowi, rządowi i przepisom. 
Nie ma jednoznacznych odpowiedzi na postawione pytania, ponieważ nie ma także schematów. Może więcej zajęć z przygotowania do zwykłych życiowych ról wykonywanych po niewidomemu i bez nadmiernego angażowania wszelkich pomocowych agend, bo przecież jestem osobą niepełnosprawną. 
 
6.6. Do czego są zdolni niewidomi? 
 Aleksander Mieczkowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Niewidomi są zdolni do prac o charakterze fizycznym. Udowodniło to tysiące szczotkarzy, metalowców, monterów drobnych urządzeń. Oczywiście, nie każdą pracę o tym charakterze mogą wykonywać, a nawet jeżeli potrafią, nie zawsze jest to opłacalne. Wiele prac jednak, zwłaszcza te, które są powtarzalne, przy wykonywaniu których powtarza się wielokrotnie te same ruchy, są dostępne dla niewidomych. 
Wielu też udowodniło, że mogą pracować w administracji publicznej i gospodarczej przy wykonywaniu prac o charakterze umysłowym. Mogą być prawnikami, nauczycielami, kierownikami firm. 
Praca naukowa jest również dostępna. Dobitnie udowodnił to chociażby January Kołodziejczyk. 
Mogą być muzykami. Wybitnym muzykiem był np. Edwin Kowalik. Mogą być literatami np. Jerzy Szczygieł. Mogą być wybitnymi politykami np. Stanisław Bukowiecki. 
Czy jednak wszyscy wszystko mogą, wszystko potrafią, nadają się do wszystkiego? Oczywiście, że nie. 
Im praca jest bardziej skomplikowana, im wymaga wyższych kwalifikacji, tym niewidomi muszą być lepiej przygotowani do jej wykonywania. Naukowcami, twórcami, artystami mogą być tylko wybitni niewidomi o odpowiednich cechach osobowości. 
Prace mniej ambitne o charakterze umysłowym może wykonywać wielu zdolnych niewidomych. Jeszcze łatwiej jest z niektórymi pracami o charakterze fizycznym. Jeżeli praca da się podzielić na nieskomplikowane ciągi ruchów, mogą ją wykonywać nawet osoby z upośledzeniem umysłowym. 
Nieco inaczej wygląda sprawa wychowania dzieci. Tego nie można robić taśmowo. Rodzice muszą wykonywać wiele różnorodnych czynności - od pielęgnacyjnych przez dydaktyczne do wychowawczych. I tego nie można podzielić, np. być świetnym wychowawcą i nie zajmować się czynnościami pielęgnacyjnymi. Nie można zajmować się tylko nauczaniem, wyjaśnianiem, tłumaczeniem i nie zajmować się zapewnieniem bezpieczeństwa. 
Jeżeli jedno z rodziców jest osobą widzącą, albo przynajmniej słabowidzącą, a drugie niewidomą, jakiś podział zadań związanych z wychowaniem dzieci jest możliwy. Jeżeli natomiast oboje są całkowicie niewidomi, bez pomocy osób widzących, z pewnością sobie nie poradzą. Nie będę opisywał wielu czynności, które wymagają wzroku. Dam tylko kilka drobnych przykładów. 
Dziecko bierze niewidomą matkę lub ojca za rękę, kładzie na obrazku w książce, bo wie, że mama ogląda palcami i pyta: "mamusiu, co to jest?". Jeszcze książkę można odłożyć i później zapytać jakąś ciocię. Gorzej jest z obrazkami na ekranie telewizora. Ich później pokazać nie można. 
Rodzinka wybrała się na spacer. Niewidomy tato poszedł z synem przodem, a mama z córeczkami szły z tyłu. Panowie sporo wyprzedzili swoje panie. Synek zapytał: "Tatusiu, co to jest ten biały puder?" No i tatuś nie umiał odpowiedzieć. Powiedział poczekajmy, przyjdzie mama i nam powie. No i powiedziała. Okazało się, że ten biały puder to była mgła nad rzeką. 
Dziecko biegało, upadło i płacze. Niewidoma mama nie wie co się stało. Małe dziecko nie odpowiada, tylko płacze. Mama dotyka ostrożnie rękami, szuka przyczyny bólu. Buzia mokra. Nie wiadomo czy to krew, czy łzy, czy jeszcze coś innego. 
Z pewnością dwoje całkowicie niewidomych nie może poradzić sobie ze wszystkimi sytuacjami związanymi z wychowaniem dzieci. Muszą korzystać z pomocy osób widzących. Można powiedzieć, że i widzący rodzice muszą korzystać od czasu do czasu z pomocy, albo zapewnić dzieciom opiekę na czas ich nieobecności w domu. Pewnie że tak, ale z tego samego muszą korzystać niewidomi rodzice, a ponadto z takiej pomocy, która jest całkowicie zbędna rodzicom widzącym. 
Rozważania swoje rozpocząłem od pokazania możliwości w innych dziedzinach życia. Niewidomi radzą sobie z pracą naukową, twórczą, artystyczną, umysłową i fizyczną, ale tylko ci, którzy są do niej dobrze przygotowani i praca jest dobrze dobrana do ich predyspozycji umysłowych, osobowościowych i fizycznych. Jeżeli nawet sobie całkiem samodzielnie nie radzą, jeżeli Bukowieckiemu, Szczygłowi, Kołodziejczykowi i wielu innym trzeba było zapewnić pomoc widzącego lektora, to była pomoc bardzo skromna w porównaniu z ich wkładem intelektualnym. Niewidomemu szczotkarzowii czy masażyście niewiele potrzeba pomocy. Wszyscy jednak muszą być dobrze zrehabilitowani i dobrze do pracy przygotowani. Jeżeli niewidomy jest wybitny w jakiejś dziedzinie, np. Stevie Wonder w muzyce, nie musi być nawet zrehabilitowany. Jego praca jest warta tak dużo, że wystarczy na jego nawet wygórowane potrzeby i na pełną obsługę. 
Znacznie gorzej wygląda sprawa z przygotowaniem do pełnienia funkcji rodzicielskich. Są to czynności niby proste, które rodzice wykonują bez szczególnego przygotowania, a których niewidomi muszą się nauczyć i jeszcze wiele z nich będzie dla nich niewykonalne. 
Jeżeli więc dwoje całkowicie niewidomych decyduje się na wspólne życie, na założenie rodziny i wychowanie dzieci to muszą: 
1) mieć zawody gwarantujące stałe dochody lub inne źródła dochodów, 
2) być pierwszorzędnie zrehabilitowanymi, 
3) mieć zapewnioną stałą pomoc osób widzących. 
Zwracam uwagę na pierwszorzędne zrehabilitowanie. Niestety, im gorzej osoby całkowicie niewidome są zrehabilitowane pod względem psychicznym i społecznym, im są mniej zaradne, tym łatwiej jest im szukać partnera o podobnych trudnościach. Jeżeli małżeństwo powstanie na takich zasadach, z pewnością nie stworzy dobrych warunków swoim dzieciom. 
Są małżeństwa dwojga niewidomych, które spełniają wszystkie podane wyżej warunki i świetnie sobie radzą, ale dotyczy to tylko naprawdę doskonale do życia przygotowanych. I o tym powinni pamiętać młodzi ludzie, którzy zamierzają założyć rodziny. 
Kolejna sprawa to dziedziczenie ślepoty. Mało kto z nas jest tak zaślepiony poglądami, że ślepota jest jedynie drobną niedogodnością lub nawet dobrodziejstwem, żeby świadomie chciał skazywać swoje dzieci na życie bez wzroku. Jeżeli urodzi się dziecko niewidome, trudno, to nie koniec świata. Trzeba sobie radzić z tym problemem. Jeżeli jednak istnieje pewność, że dzieci będą niewidome, to należy dobrze się zastanowić i raczej szukać innych sposobów zaspokojania potrzeb rodzicielskich, np. przez adopcję. 
Naprawdę są to ważne sprawy i dotyczą wielu z nas. Trzeba więc o nich mówić, pisać, dyskutować. Trzeba szukać najlepszych rozwiązań i przede wszystkim dążyć do możliwie najlepszego przygotowania się do życia, do najwyższego stopnia rehabilitacji kompleksowej. 
 
aaa 
7. DYSKUSJI O CELOWOŚCI ODZYSKANIA WZROKU CIĄG DALSZY 
 
aaa 
7.1. W odpowiedzi na zarzuty 
Danuaria 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
W związku z dyskusją nad wpisem z mojego bloga pt. "Czy chciałabym widzieć" odniosę się do kierowanych pod moim adresem agresywnych zarzutów pani J.S. 
J.S.: 
"Dla mnie ta pani nie bardzo wie, czego chce. Podsumowałabym to krótko: chciałaby, a boi się. Od czasu do czasu chciałaby widzieć i nawet zaczęła ćwiczyć, aby odzyskać wzrok, ale kiedy zaczęło się coś dziać (lepiej wyczuwała przeszkody), zaczęła się martwić najmniej istotną sprawą: "może np. jedzenie na talerzu stanie się obrzydliwe i nie będę chciała go jeść". 
 
D: 
Chciałam jedynie udowodnić koleżance, która podrzuciła mi ulotkę z tą metodą, że jest nieskuteczna. 
 
J.S: 
"Czemuż to jedzenie miałoby wyglądać obrzydliwie?" 
 
D: To była pierwsza myśl, jaka mi wówczas przyszła do głowy. Miałam wtedy 17 lat. Czasem słyszałam od widzących koleżanek, że czegoś nie zjedzą, bo nie mogą na to patrzeć, a ja - nie powiem - jeść lubiłam. 
Rozumiem, że Pani J.S. mając lat 17 była już w 100 procentach doskonałą osobą i nie przychodziły Pani do głowy różne głupie myśli. 
 
J.S: 
"Rozumiem, że wyglądem wielu rzeczy mogłaby się rozczarować, wygląd innych smucić ją czy denerwować, ale po zbilansowaniu zysków i strat w ogóle nie ma o czym mówić". 
 
D: 
Proponuję Pani lekturę książki Roberta Cursona pt. "Odzyskać wzrok". 
 
J.S: 
"Po co pojechała na mszę o uzdrowienia, skoro boi się nieznanego, czyli odzyskania wzroku?" 
 
D: 
Po to, żeby zaspokoić swoją ciekawość, bo chciałam zobaczyć, jak to wygląda i żeby kolega, który mi zaproponował pójście na taką mszę zobaczył, że to nie ma sensu i wreszcie się ode mnie odczepił. 
 
J.S: 
Kolejny fragment jej tekstu: 
"Gdybym urodziła się jako widząca, zapewne wyszłabym za mąż dość młodo za jakiegoś chłopaka z sąsiedniej wsi, który podobałby mi się, "bo się ładnie bawi na zabawie", potem zapewne okazałoby się to wielką nieodwracalną pomyłką. Może miałabym z nim pół tuzina dzieci i chodziła cała w siniakach ze zniszczonymi rękami, bo on by mnie non stop bił i gonił do roboty. Może teraz siedziałabym gdzieś na obczyźnie i od poniedziałku do soboty sprzątała cudze mieszkania, bez żadnego ubezpieczenia, żyjąc z dnia na dzień w nieustannym lęku, że mnie znajdą i deportują. Straszna perspektywa - prawda? 
Gdybym widziała, z pewnością nie pracowałabym w bibliotece, nie miałabym komputera ani internetu, nie pisałabym teraz do Was, bo miałabym inne bardziej przyziemne problemy, trudne do wyobrażenia". 
- Świadczy to o tym, że ta pani z widzeniem łączy same złe rzeczy, a z brakiem wzroku same dobre". 
 
D: 
Odpowiem bardzo krótko - doświadczenia rodzinne. Dalej nie rozwinę tego tematu. 
 
J.S: 
"Dlaczego, gdyby widziała miałaby bać się wszystkiego co się rusza i przestać wychodzić na ulicę? Przecież chyba lepiej wiedzieć co się rusza i gdzie się rusza?!" 
 
D: 
Moja najlepsza koleżanka z podstawówki będąc studentką poddała się operacji, która przywróciła jej poczucie światła. Przedtem nie widziała od urodzenia. Pamiętam ją, jaka była odważna, gdy jeszcze chodziłyśmy do jednej klasy. Jej wyznanie o ruszających się gałęziach i oślepiających samochodach wstrząsnęło mną. Twierdziła wtedy, że istnieje możliwość kolejnych operacji, które przywróciłyby wzrok w jednym oku, jednak nie poddała się im już nigdy. 
 
J.S: 
"Czy ta pani w ogóle sama się porusza?" 
 
D: 
Dziwi mnie to pytanie. Oczywiście, że tak. 
 
Kończąc mój tekst chciałabym pokazać coś, co mimo moich własnych poglądów na sprawę niewidzenia podniosło mi ciśnienie. 
Jest to fragment książki niewidomego Witolda Kaczyńskiego pt. "Spoglądam na świat oczyma duszy". Przesłanie, jakie niesie rozdział tej książki, który zacytuję poniżej, zrozumiałam w następujący sposób: 
1. Niewidzenie jest darem. 
2. Ten dar należy wykorzystać do tego, by otaczające nas osoby widzące stawały się lepsze - innymi słowy - żeby cały czas korzystać z ich pomocy. 
3. Jeżeli nie będziemy korzystać z pomocy osób widzących, Bóg rozliczy nas z tego na sądzie ostatecznym. 
Jestem ciekawa Państwa reakcji na ten tekst. 
 
aaa 
7.2. O niewidzeniu i innych niemożnościach 
Witold Kaczyński 
 
 Źródło: Książka Witolda Kaczyńskiego "Spoglądam na świat oczyma duszy", rozdział "O niewidzeniu i innych niemożnościach" 
 
Bóg w swej dobroci obdarzył każdego z nas różnymi darami. Jego zamysłem jest, abyśmy siebie nawzajem potrzebowali. Dzięki tej różnorodności darów możemy jedni drugim służyć. 
Jednym z takich Bożych talentów jest niemożność widzenia. Jeśli Bóg obdarzył ciebie tym darem, zrobił to w tym celu, abyś nie zatrzymywał się na płytkim spojrzeniu na Niego, na świat, ludzi i siebie samego. Tak naprawdę dar niemożności patrzenia oczyma ciała nie wyklucza możliwości postrzegania Boga, ludzi, siebie i świata. Co więcej, dar ten sprawia, Że możesz uniknąć powierzchowności, możesz patrzeć na to wszystko głębiej.Niemożność widzenia ma za zadanie ułatwić ci bardziej wnikliwe patrzenie na rzeczywistość. Chciej uświadomić sobie, że dar ten nigdy nie zabiera ci szansy rozwoju,wprost przeciwnie: autentycznie ci ją daje. Zaprasza on ciebie do głębokiej refleksji nad tym, co możesz uczynić, abyś był przydatny ludziom. 
Bóg pragnie, abyś zawsze twórczo przeżywał swoje życie - także posiadając taki dar. Niemożność widzenia ma umożliwić posiadaczowi i ludziom, wśród których żyje, nieustanny rozwój duchowy. Ma być atutem posiadacza i atutem tych ludzi - i zarówno jego, jak i ich ubogacać. 
W słowie "niemożność", wbrew powierzchownym skojarzeniom,kryje się wiele rozmaitych możliwości. Niemożność przeważnie jest rozumiana przez ludzi jako coś na "nie", postrzega się ją jako pewnego rodzaju ograniczenie: nie widzisz, a więc czegoś jesteś pozbawiony. Taka opinia jest wygłaszana przez ludzi, którzy nie posiadają wiedzy na temat tego daru.Oni nie nazywają tego talentu darem Bożym. Niemożność jest według nich jakąś karą. Trudno jest mi zgodzić się z tym Zdaniem - przecież darów nie otrzymuje się za karę! Niemożność nie jest na "nie", ale zgodnie z Bożym zamysłem ma być zawsze na "tak". Takie jest jej właściwe rozumienie. Nie ogranicza więc ona człowieka, ale na wiele pozwala. Do wiedzy na jej temat dochodzi się na drodze rozwoju duchowego. To na tej właśnie drodze znajduje się prawdziwą wiedzę, mądrość. 
Ludzkie myślenie na temat tego trudnego daru, jakim jest niewidzenie, dobrze obrazuje fragment Ewangelii św. Jana o człowieku niewidomym od urodzenia 9 1-3 We fragmencie tym uczniowie pytają Jezusa: "Rabbi, kto zgrzeszył, Że urodził się niewidomym - on czy jego rodzice?" Odpowiedzią Jezusa są słowa: "Ani on nie zgrzeszył, ani rodzice jego, ale /stało się tak/, aby się na nim objawiły sprawy Boże". 
Dar niemożności widzenia jest dany właśnie w tym celu, o którym mówi Jezus. Bóg, obdarowując ciebie tym albo jakimś innym wymagającym darem, coś ważnego mówi do ciebie.Na twoje pytanie: "Dlaczego zostałem w ten sposób obdarowany?" Bóg daje ci odpowiedź: "Zostałeś obdarzony tym darem, aby w twoim życiu objawiły się Moje sprawy, to znaczy mój pełen mądrości zamysł wobec ciebie i osób cię otaczających." Często nie rozumiemy takiej Bożej odpowiedzi, ale przecież gdybyśmy wszystko rozumieli, gdybyśmy znali przyczyny i cel wszystkiego, co nas spotyka, nie musielibyśmy wierzyć. 
Poprzestając na płytkim, powierzchownym rozumieniu daru, można popaść w przygnębienie i nawet stracić wiarę. Jeśli dar niemożności widzenia nie zostanie przemyślany i duchowo przepracowany, będzie jawić się jako przekleństwo. Nie sposób zrozumieć głębi otrzymanego daru bez trwania na drodze rozwoju duchowego. Tylko na tej drodze możesz znaleźć wiedzę na temat każdego z darów. Nie próbuj na własną rękę dociekać, dlaczego jesteś posiadaczem jakiegoś trudnego daru. Jeśli razem Ze swym darem nie wkroczysz na drogę duchowego rozwoju, narażasz ludzi i siebie na niedostrzeżenie i niezrozumienie misji, jaką ma spełnić twój dar. Nie dowiesz się, jak go przyjąć i podjąć oraz w jaki sposób należy nim służyć innym. Trudno ci będzie poznać jego wartość. 
Wszystkie dary, którymi Bóg obdarzył każdego z nas mają wartość i, we właściwy sposób poznawane, czynią każdego przydatnym innym ludziom. Zamysłem Bożym jest, aby każdy dar był przez ciebie rozumiany jako łaska, byś nie czynił z niego problemu. Otrzymawszy od Boga w prezencie jakąś niemożność, tak naprawdę zyskujesz, a nie tracisz. Prawdziwie tracisz wtedy, gdy nie szukasz sposobności duchowego kształtowania siebie, a przecież to jest twoim zadaniem na całe życie. Ponosisz za to gadanie wielką odpowiedzialność. Niepodjęcie trudu duchowej pracy nad sobą jest wynikiem kalekiego spojrzenia na dary. To nie jest dobre podejście do Bożych darów. 
Posiadając łaskę niemożności widzenia, postaraj się swoje Życie przeżyć pozytywnie. Podziel się z ludźmi właściwym rozumieniem swojego daru. Nie bój się wyjść z tym darem do ludzi, nie celebruj w sobie postawy na "nie": "nie mogę", "nie umiem", "nie potrafię", "nie chcę". Ktoś z, twoich przyjaciół może Zadać ci pytanie: "Dlaczego nie obdarzasz nas swoim darem?". Jeśli naprawdę głębiej zastanowisz się nad przyczyną takiego twojego zachowania, odkryjesz, Że u jego podstaw jest twoje "nie chcę". W większości przypadków to brak chęci do działania, motywacji, * a więc lenistwo powstrzymuje cię przed podjęciem życiowej aktywności, przed ubogacaniem sobą innych. Tak więc twoje postawy "nie mogę", "nie potrafię", "nie umiem" są skutkami twojego "nie chcę". To "nie chcę" jest najczęściej prawdziwą przyczyną mało twórczego przeżywania życia. 
Bóg postawił na mojej drodze osoby obdarzone darem możności widzenia świata, czyli wzrokiem fizycznym.One mają być niejako moimi oczami - oczami mówiącymi, tzn. dostarczającymi mi informacji o świecie. Prawdę tę odkryłem, kiedy podjąłem wysiłek zgłębiania mojego daru. Osoby widzące to moja szansa na widzenie Boga, ludzi, siebie i świata. Najlepszym więc dla mnie rozwiązaniem jest podjąć naukę codziennego otwierania tych oczu. Ludzie, wśród których przebywam, uświadamiają mi, że warto jest czynić wysiłki, by mieć oczy otwarte przez całe życie. Daje to mi pewność poruszania się w terenie - mając otwarte oczy wiem, gdzie się znajduję. Dzięki tym oczom świat, który mnie otacza, przestaje być obcy, niedostępny - staje się oswojony. Zadaj sobie pytanie, czy naprawdę chcesz w ten sposób widzieć. 
Bóg dziś, teraz wychodzi naprzeciw twoim potrzebom i daje ci możliwość postrzegania świata w ten sposób. Każdego dnia, korzystając z obecności i pomocy innych, odzyskuję jakby wzrok. Nie jestem niewidomym, odciętym zupełnie od widzenia, ale widzę, bo ludzie wprowadzają mnie w realia świata, oswajają go dla mnie, czynią przyjaznym, znanym. Godząc się na swój dar, zabiegam jednak o to, by widzieć. Można więc innymi słowy powiedzieć, że moja niezgoda dotyczy trwania w nicniewidzeniu bez szukania dróg wyjścia z niego. 
Prawdziwie niewidomym jestem wtedy, gdy rezygnuję z pomocy ludzi. Nie przyjmując życzliwej obecności ludzi przy mnie, rzeczywiście chodzę z zupełnie zamkniętymi oczami. Sztuką jest umieć coś zobaczyć, nie posiadając wzroku fizycznego. Chodzi o to, by każdego dnia korzystać z możliwości widzenia Boga, świata, siebie i ludzi, by nie skupiać się tylko na tym, czego nie mogę. 
Warto jest mieć świadomość, że jest się niewidomym, ale mimo to szukać sposobności zobaczenia czegoś w życiu. Medycyna nie zawsze daje szansę przywrócenia wzroku fizycznego. Bóg daje mi możliwość poznawania świata, przyglądania się mu w każdym momencie na nowo. Nie trwaj w beznadziei niemożności widzenia. Dar ten nie odbiera nadziei, ale wprost przeciwnie- daje ją. 
Osoby widzące to szansa na postrzeganie tego, co dla mnie niemożliwe do spostrzeżenia. Bóg w ten sposób każdego dnia chce przywracać mi wzrok. Do mnie należy uświadomić osobom widzącym, że są moimi oczami. To jest ich misja do spełnienia. Jednak to ode mnie zależy, czy zechcą ją przyjąć i podjąć. 
Każdego dnia zachowuj się tak, by ludzie cię otaczający mogli tę trudną misję wypełnić. Zrób to w sposób czytelny i zrozumiały dla nich. 
Osoby z mojego otoczenia, które pełnią rolę moich oczu, przybliżają mi obraz świata - każda z tych osób czyni to na swój niepowtarzalny sposób. Dzięki temu, słuchając np. kilku osób mówiących mi o jakimś obrazie, mam możliwość pełniejszego oglądu, bo "patrzę" na to dzieło z kilku punktów widzenia. W ten sposób oglądałem min. watykańską Pietę. Wiem, że Matka Boża trzyma z troską i miłością ciało zdjętego z krzyża Jezusa, że twarz Jej wyraża ból i matczyne oddanie. Ten wizerunek Maryi bliski jest wszystkim matkom przeżywającym cierpienie z powodu utraty dziecka. 
Jak więc widzisz, warto jest otwierać oczy każdego dnia, by cieszyć się pięknem świata danego ci przez Boga. Bóg chce, byś mógł sprawnie przejść przez życie. W chwili spotkania z Nim, Bóg zada ci pytanie: "Co zobaczyłeś podczas ziemskiej pielgrzymki?" Pomyśl, o czym chciałbyś Mu opowiedzieć, jaki widok najbardziej utkwił ci w pamięci. 
Powierzaj też ludzi, którzy są twoimi oczami twojemu najlepszemu okuliście - Bogu. Dbaj o ich duchową urodę, pomagaj im, by mogli do siebie odnieść słowa psalmisty: "Nie patrzą wyniośle moje oczy" (PS 131, 16). Bez takiego duchowego spojrzenia trudno jest żyć. Każdego dnia proś Boga o łaskę poznawania i akceptowania daru niemożności. Niech Bóg wspiera cię w odkrywaniu bogactwa tego daru. Nie ustawaj w ciągłym dzieleniu się nim z innymi. Nie jest wstydem dla ciebie posiadać taki dar, ale wstydem byłoby nie chcieć go odkryć i wykorzystywać. Niech ten dar nie zniechęca cię, ale zachęca do zaangażowania się w życie, abyś mógł żyć z innymi i dla innych. 
Dziękuję Ci Boże za ten rodzaj wyroku, który mi dajesz. On sprawia, że cieszę się oglądaniem Twych wspaniałych dzieł, które mówią mi o Twojej miłości. Codzienne przywracanie mi wzroku poprzez dar innych ludzi jest jakby Twoim prowadzeniem mnie za rękę przez życie. Pragnę, aby wszyscy ludzie mieli pożytek z tego, że jestem niewidomy, tak jak ja czerpię korzyść z tego, że oni widzą. 
 
aaa 
7.3. Dar czy przekleństwo 
Jan Brom 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Nie podejmuję się oceniać ani polemizować z poglądami Witolda Kaczyńskiego. Jego poglądy przerastają możliwości mojego rozumienia. Nie o rozumienie jednak tu chodzi, lecz o wiarę. Na tej płaszczyźnie wszelkie dyskusje chyba do niczego nie prowadzą, a łatwo można kogoś urazić. Dlatego zajmę się praktyczną, a nie religijną stroną zagadnienia. 
Z mojego doświadczenia, z wiedzy czerpanej z literatury tyflologicznej, z rozmów i obserwacji wynika, że brak wzroku niczego, ale to zupełnie niczego, nie ułatwia, a wszystko utrudnia. No, wyjątkiem może jest spanie przy mocnym świetle. W takich warunkach niewidomy z pewnością będzie spał lepiej niż osoba widząca. We wszystkich innych przypadkach, niewidomemu jest zawsze trudniej, zawsze musi włożyć więcej wysiłku, zużyć więcej czasu, często stosować specjalne pomoce, których inni ludzie nie potrzebują. 
Jeżeli brak wzroku niczego nie ułatwia, to zachodzi obawa, że nie ułatwia też drogi do nieba, a raczej nie musi jej ułatwiać, przeciwnie - może utrudniać. 
Jeżeli np. niewidomy uwierzy, że cierpi za widzących grzeszników, że jest przez to lepszy od nich i ta wiara będzie powodem jego zadowolenia, dumy i poczucia wyższości, cały "dar niewidzenia" może zostać zniweczony. 
Warto wiedzieć, że niewidomi nie są lepszymi ludźmi od ludzi widzących. Oczywiście, niewidomy Feliks może być lepszy od widzącego Stefana. To jednak niczego nie dowodzi. 
Wśród niewidomych możemy spotkać ludzi porządnych i ostatnich drani. Możemy spotkać złodziei, pijaków, oszczerców, intrygantów, pedofilów i szefów gangów przestępczych. Nie zależy to od stanu wzroku, lecz od światopoglądu, poziomu moralnego, cech osobowości, zdolności, zamiłowań, wychowania, środowiska społecznego i pewnie jeszcze kilku czynników. 
Wiara może być jednym z takich czynników, może motywować do porządnego życia, do pomocy świadczonej bardziej potrzebującym, do czynienia dobra. Niestety, może też być podstawą fanatyzmu, okrucieństwa, zła wyrządzanego wielu ludziom. 
Sam brak wzroku niczego nie determinuje, niczego nie przesądza i nie może być podstawą oceny człowieka. Dopiero jego życie, postępowanie, stosunek do innych ludzi może wskazywać na jego wartość jako człowieka. 
Jeżeli przyjmiemy, że brak wzroku może być darem, to od nas zależy, co z darem tym zrobimy, jak go wykorzystamy, czy będzie rzeczywistym darem, czy przekleństwem. Jeżeli ktoś uwierzy, że wielką łaską jest możliwość pomagania mu, jeżeli będzie domagał się tej pomocy zawsze i wszędzie, bo mu się należy, bo taki jest wymóg religijny, z pewnością będzie to przekleństwem, jeżeli nie dla niego, to dla jego otoczenia z całą pewnością. 
 
aaa 
8. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE 
 
aaa 
8.1. Pierwsze czytanie ustawy o ratyfikacji Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych 
Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych 
 
Źródło: www.baza-wiedzy.pl 
 Data opublikowania: 2012-05-28) 
 
Uprzejmie informujemy, że w dniu wczorajszym (24 maja 2012 roku) podczas obrad połączonych Komisji Sejmowych Polityki Społecznej i Rodziny oraz Spraw Zagranicznych odbyło się pierwsze czytanie ustawy o ratyfikacji Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 roku. 
Po pierwszym czytaniu odbyło się głosowanie, w wyniku którego projekt ustawy został zaakceptowany. 
Rolę posła sprawozdawcy powierzono Panu Posłowi Sławomirowi Piechocie. 
Tekst ustawy wraz z uzasadnieniem wniosku o ratyfikację Konwencji dostępny jest na stronie www.sejm.gov.pl druk nr 408. 
 
 aaa 
8.2. Sejm: komisje za ratyfikacją konwencji o prawach osób niepełnosprawnych 
Beata Rędziak 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-05-29 
 
 Polska może w obecnym stanie prawnym wywiązywać się ze zobowiązań zawartych w Konwencji ONZ. Rząd po ratyfikacji konwencji nie zamierza poprzestać na realizowaniu polityki poprawy sytuacji osób niepełnosprawnych - powiedział Jarosław Duda, pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych na czwartkowym posiedzeniu sejmowych Komisji Polityki Społecznej oraz Komisji Spraw Zagranicznych, podczas którego odbyło się pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o ratyfikacji Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych. 
Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych jest pierwszym aktem prawnym w całości ujmującym równe prawa osób z niepełnosprawnością. Została ona przyjęta w grudniu 2006 r. na sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ , a weszła w życie 3 maja 2008 r. Do połowy marca 2012 r. podpisały ją 153 państwa, a jej stronami jest 112 krajów. Polska podpisała konwencję w marcu 2007 r. 
Pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych zaznaczył, że Polska w momencie ratyfikacji złoży oświadczenie interpretacyjne dotyczące ubezwłasnowolnienia, zastrzeżenie dotyczące zawierania małżeństw przez osoby, których niepełnosprawność wynika z choroby psychicznej albo z niepełnosprawności intelektualnej, oraz zastrzeżenie dotyczące regulacji przerywania ciąży. 
Poseł Sławomir Piechota, przewodniczący Komisji Polityki Społecznej, podkreślił wagę historycznego momentu, jakim jest pierwsze czytanie ustawy o konwencji. - Konwencja tworzy fundament kanonu cywilizacyjnego, kanonu ochrony osób niepełnosprawnych przed dyskryminacją - powiedział poseł. 
 
Droga do ratyfikacji 
 
Podczas debaty zwrócono uwagę na drogę, którą przeszło polskie prawodawstwo, by umożliwić ratyfikację KPON. Zmian wymagały m.in. kodeks wyborczy, ustawa o języku migowym oraz kwestie związane z edukacją uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Znowelizowano także ustawę o rehabilitacji i zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, dotyczącą psa przewodnika i wsparcia zatrudnienia osób z niepełnosprawnością, oraz zrealizowano projekt "Sejm bez barier". 
Szczególną uwagę zwrócił na to poseł Marek Plura; jak zaznaczył, ratyfikacja konwencji jest początkiem zobowiązania, ale też okazją do refleksji nad drogą pełną ważnych kroków, którą już do tej pory wspólnie przeszły rząd i parlament. 
Najwięcej emocji podczas debaty przeprowadzonej przed głosowaniem wzbudzały zastrzeżenia, które Polska przyjmie przy ratyfikacji dokumentu. 
Posłanka Anna Fotyga zwróciła uwagę, że idea art. 23, dotyczącego poszanowania życia rodzinnego i domowego, odbiega od przyjętego przez Polskę protokołu brytyjsko-irlandzkiego i wymaga dostosowania polskiego ustawodawstwa do ratyfikowanego dokumentu, dlatego nie może ona zgodzić się na ratyfikację. 
 
Ratyfikacja z zastrzeżeniami 
 
Jarosław Duda zwrócił uwagę, że Polska przy ratyfikacji konwencji złoży zastrzeżenie dotyczące regulacji i przerywania ciąży. Wiceminister podkreślił także, że na rok 2014 lub 2015 polski rząd planuje nowelizację kodeksu rodzinnego, którego art. 12, dotyczący zawierania małżeństw przez osoby z niepełnosprawnością intelektualną, jest sprzeczny z zapisami konwencji. Pozwoli to w niedługim czasie na unieważnienie złożonego w tej kwestii zastrzeżenia. 
Anna Błaszczyk z Biura Rzecznika Praw Obywatelskich podkreśliła, że RPO od wielu lat gorąco popiera ideę ratyfikowania konwencji, oraz przypomniała, że już w dniu podpisania konwencji w 2007 r. rząd polski złożył zastrzeżenie do art. 23. 
Duże zainteresowanie wśród uczestniczących w dyskusji, szczególnie przedstawicieli organizacji pozarządowych, wzbudzał temat monitoringu i przestrzegania zapisów konwencji. 
- Niewątpliwie mamy dziś szczególny dzień. Wprowadzamy konwencję ONZ i mamy szansę, by prosić pana ministra o sprawozdanie, co dzieje się z tym wszystkim, co jest zapisane w konwencji. Zapewniamy jako organizacje pozarządowe, że nie odpuścimy ministrom, komisjom sejmowym i będziemy sprawdzać, czy zapisy, które są zawarte w konwencji, są przestrzegane - powiedział Piotr Pawłowski, prezes Stowarzyszenia Przyjaciół Integracji. Na tę sprawę zwróciła uwagę również Anna Machalica z Polskiego Forum Osób Niepełnosprawnych. 
- Ratyfikacja niewątpliwie jest konieczna, ale co dalej? Na pewno jest to ważny nowy drogowskaz polityki społecznej, ale trzeba zaraz po ratyfikacji rozpocząć prace nad dalszym planem podróży - powiedziała. 
Przedstawicielka RPO Anna Błaszczyk także odniosła się do kwestii monitorowania i przestrzegania zapisów dokumentu. 
- Konwencja ONZ przewiduje bardzo nowatorski system monitorowania i wdrażania jej postanowień, m.in. przewiduje trzy organy odpowiedzialne za tę kwestię, tj. organ obowiązkowy - czyli minister pracy i polityki społecznej, niezależny organ - Ministerstwo Pracy proponuje rzecznika praw obywatelskich, a także organ fakultatywny, koordynujący prace na poziomie rządu; zapewne warto rozważyć powołanie takiego organu. 
Prof. Irena Lipowicz wyraża gotowość do dyskusji, na jakich zasadach mogłaby być organem niezależnym monitorującym wdrażanie zapisów konwencji - powiedziała Błaszczyk. 
Za ratyfikacją konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych opowiedziało się 39 członków obu komisji, nie było żadnego głosu sprzeciwu, a jedna osoba wstrzymała się od głosu. 
 
aaa 
8.3. Konwencja dobrych rozwiązań 
Beata Rędziak 
 
Źródło: Integracja 2/2012 
Data opublikowania: 2012-06-04 
 
"Obietnica początku nowej ery" - tak o Konwencji Organizacji Narodów Zjednoczonych o Prawach Osób Niepełnosprawnych powiedział w dniu jej uchwalenia, 13 grudnia 2006 r., Kofi Annan, sekretarz generalny ONZ. To pierwszy w historii traktat o prawach człowieka formalnie ratyfikowany przez wspólnotę Unii Europejskiej. 
Międzynarodowy traktat o prawach osób niepełnosprawnych został wypracowany na forum ONZ przez Międzynarodową Grupę Niepełnosprawnych, koalicję 70 organizacji działających na rzecz osób z niepełnosprawnością, oraz państwa członkowskie ONZ. 
Uroczystość otwarcia Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych (KPON) do podpisu odbyła się 30 marca 2007 r. Do tej pory dokument ten sygnowały wszystkie z 27 państw członkowskich UE (19 z nich ratyfikowało) oraz 120 państw spoza wspólnoty. Polska reprezentowana była przez Annę Kalatę, ówczesnego ministra pracy i polityki społecznej. 
Tego samego dnia został otwarty do podpisu Protokół Fakultatywny do KPON. Daje on osobom indywidualnym lub grupie osób możliwość odwołania się do Komitetu Praw Osób Niepełnosprawnych w sytuacji naruszenia praw po wyczerpaniu ścieżki legislacyjnej w danym kraju. Polska nie przystąpiła do podpisania Protokołu. 
 
Ratyfikacja przez UE 
 
UE ratyfikowała Konwencję w styczniu 2011 r. - Konwencja ONZ promuje i chroni prawa człowieka oraz podstawowe swobody osób niepełnosprawnych. (...) 
Wzywam państwa członkowskie, które nie ratyfikowały jeszcze Konwencji, do szybkiej ratyfikacji tego aktu. Naszą wspólną odpowiedzialnością jest zapewnienie, aby osoby niepełnosprawne nie musiały pokonywać dodatkowych barier w życiu codziennym - powiedziała podczas uroczystości ratyfikacji wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej Viviane Reding, komisarz UE ds. sprawiedliwości. 
Ratyfikacja KPON w UE jest jednym z priorytetów "Europejskiej strategii w sprawie niepełnosprawności 2010-2020: Odnowione zobowiązanie do budowania Europy bez barier". 
 
Po co Konwencja? 
 
Konwencja ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych podchodzi w sposób podmiotowy do osób z niepełnosprawnością, dając im pełną możliwość korzystania ze wszystkich praw i obowiązków, przysługujących innym obywatelom. Czyni je także pełnoprawnymi uczestnikami życia społecznego w każdym jego obszarze. 
Osoba z niepełnosprawnością ma prawo do wolności i bezpieczeństwa, niezależnego życia, zdrowia, pracy, edukacji, swobodnego poruszania się oraz udziału w życiu politycznym i kulturalnym. 
KPON nie proklamuje nowych praw człowieka, ale podkreśla konieczność tworzenia wspólnych standardów stosowania tych praw wobec osób z niepełnosprawnością; Konwencja jest umową międzynarodową. Samo podpisanie traktatu jest zobowiązaniem, że dane państwo w swojej polityce będzie się kierowało jego zapisami, w pełni wiążąca jest jednak ratyfikacja dokumentu. 
Zgodnie z polską konstytucją, przed ratyfikacją KPON wymagane jest uzyskanie od parlamentu zgody - w postaci ustawy. W praktyce oznacza to, że zapisy traktatu będzie można stosować bezpośrednio, czyli podczas dochodzenia swoich praw, powołując się na przepisy Konwencji. - KPON nie wniesie niczego nowego, ale dzięki niej będziemy mogli stanowczo oczekiwać pewnych działań. 
Konwencja nie jest prawem, które wnosi gotowe rozwiązania, ale niepełnosprawność przestanie być w Polsce sprawą prywatną. Konwencji trzeba używać, trzeba się na nią powoływać, pokazywać standardy, do których możemy dążyć w naszych lokalnych środowiskach. 
Konwencja nie działa autonomicznie, ale pozwala odsłaniać wstyd; to bardzo ważny jej wymiar. Każda osoba z niepełnosprawnością będzie mogła w uprawniony sposób zapytać swojego burmistrza czy prezydenta: dlaczego nowa fontanna, a nie np. podjazd do biblioteki? - mówi Marek Plura, poseł na Sejm. Konwencja po ratyfikacji umożliwi skuteczniejsze dochodzenie swoich praw. 
Polska - po 5 latach od podpisania KPON - ratyfikuje dokument na wiosnę tego roku. Ratyfikacja traktatu wiązała się z koniecznością wielu zmian legislacyjnych. 
Polska ratyfikuje go z zastrzeżeniami - dotyczącymi przerywania ciąży, małżeństw osób z niepełnosprawnością oraz ubezwłasnowolnienia. Nie podpisaliśmy także Protokołu Fakultatywnego. 
- Chcielibyśmy, by tych zastrzeżeń nie było, ale na razie zaufajmy, że obrana ścieżka jest właściwa. Przez te 5 lat bardzo dokładnie badaliśmy zapisy Konwencji w odniesieniu do polskiego prawa, ale brak ratyfikacji nie wstrzymał wielu działań na rzecz osób z niepełnosprawnością - mówi Jarosław Duda, pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych. 
 
Droga do ratyfikacji 
 
Jednym z warunków koniecznych do spełnienia przed ratyfikacją KPON było wprowadzenie ustawy o języku migowym i innych środkach komunikowania się, która weszła w życie 1 kwietnia br. Jako jedyna na świecie obejmuje ona osoby głuchoniewidome. 
Jolanta Kramarz z Fundacji Vis Maior docenia wprowadzone zmiany, wskazuje jednak na konieczność dalszych działań w tym zakresie. 
- Ustawa o psie przewodniku była przełomowym momentem dla środowiska osób niewidomych, ale w Polsce jest tylko 100 takich psów. Dla porównania, w Anglii jest ich ok. 8000 - podkreśla. 
- Art. 24 Konwencji mówi o tym, że państwo zapewnia osobom niepełnosprawnym równy dostęp do włączającego, czyli ogólnodostępnego, systemu edukacji. W ostatnich kilku latach nastąpiły istotne zmiany w dostępie do szkolnictwa wyższego i to jest wynik zmiany świadomości ludzi głównie na uczelniach wyższych, którzy starali się o zmiany ustawowe. Ustawa o szkolnictwie wyższym w pełni respektuje prawa osób z niepełnosprawnością i liczba studentów niepełnosprawnych rośnie z roku na rok - mówi Paweł Wdówik, kierownik biura ds. osób niepełnosprawnych na Uniwersytecie Warszawskim. 
1 sierpnia ubiegłego roku weszła w życie nowelizacja kodeksu wyborczego, która sprawiła, że wybory stały się dostępne dla większości osób niepełnosprawnych. 
- Nakładkę do głosowania w brajlu trzymam pod ręką w szufladzie, bo ona jest dla mnie symbolem, że jestem obywatelem - mówi Jacek Zadrożny z Fundacji Instytut Rozwoju Regionalnego. - Ale może być jeszcze lepiej, bo po co dzwonić do urzędu po tę nakładkę, skoro ona kosztuje złotówkę? Dlaczego wszystkie lokale nie miałyby być dostosowane architektonicznie? - pyta Zadrożny, sugerując dalsze działania. 
- Ten czas miał nas zbliżyć do prawdziwej i odpowiedzialnej ratyfikacji, która nie będzie tylko pustym gestem. Przez 5 lat wprowadziliśmy wiele rozwiązań, które przybliżały nas do standardu stworzonego przez Konwencję. To przede wszystkim dostosowanie wyborów do potrzeb osób niepełnosprawnych - ci, którzy przy tym pracowali, wiedzą, jak unikatowe mamy rozwiązania. To także ustawa o psie asystującym i psie przewodniku, ustawa o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych w służbie cywilnej, ustawa o języku migowym i Sejm bez barier. W moim przekonaniu, te 5 lat to nie jest czas stracony - mówi Sławomir Piechota, poseł na Sejm. 
 
Po ratyfikacji 
 
Piechota twierdzi, że ratyfikacja KPON ma uruchomić nowe impulsy i dalsze działania w usuwaniu barier, na który napotykają osoby z niepełnosprawnością; tych dotykalnych i mierzalnych i tych, których nie widać, a niejednokrotnie są bardziej dokuczliwe. - Konwencja ma promować dobre rozwiązania i praktyki, ma być potwierdzeniem pewnego kanonu cywilizacyjnego, który nie podlega już dyskusji. Potrzebna nam jest całościowa deklaracja praw człowieka w odniesieniu do osób niepełnosprawnych, do której zawsze możemy się odwołać w razie wątpliwości. Uważam, że ratyfikacja będzie miała bardzo konkretne znaczenie dla polskiej rzeczywistości - mówi poseł. 
Poseł przestrzega przed momentem ratyfikacji i traktowaniem go jako rewolucji oraz gruntownego uzdrowienia rzeczywistości. Ratyfikacja jest - w jego przekonaniu - ważnym drogowskazem do dalszych działań. Trudno ocenić zmiany w krajach, które dokonały już ratyfikacji, z powodu dużych różnic w ich funkcjonowaniu i podejściu do osób z niepełnosprawnością. 
- Mam wrażenie, że niektóre kraje dokonały ratyfikacji "dla wiwatu", a być może wyrazili oni w ten sposób swoją tęsknotę za spełnieniem tych wymogów. Jeśli porównać Holandię, Norwegię czy Irlandię, które nie ratyfikowały traktatu, z Mongolią, Nigerią czy Jemenem, które tego dokonały, to trudno mi sobie wyobrazić, że te ostatnie lepiej realizują prawa obywatelskie. Prawdopodobnie w każdym kraju zadecydowały specyficzne procesy i doświadczenia, że zdecydowano się na ratyfikację lub nie - mówi Piechota. 
Niewątpliwie dobrym przykładem dla Polski i wzorcem po ratyfikacji Konwencji może być Wielka Brytania. - Brytyjczycy mają dużo pragmatycznych rozwiązań, np. szczegółowy raport po wyborach, gdzie na zlecenie rządu analizuje się przebieg wyborów, by sprawdzić, czy wszystkie osoby niepełnosprawne, które chciały głosować, mogły to zrobić i czy nie napotkały na bariery. Raport stanowi podstawę do ewentualnych zmian przed kolejnymi wyborami. 
Bardzo korzystna jest też brytyjska formuła racjonalnego dostosowania budynków. Zgodnie z nią, nie każdy obiekt musi być dostosowany w pełni; analizują funkcje, które on spełnia, tzn. na ile odwiedzany jest przez klientów z zewnątrz, a na ile służy np. tylko pracownikom - mówi poseł. 
 
 aaa 
8.4. Niepełnosprawnych ochroni konwencja 
Mrz 
 
Sejm się zgodził by prezydent ratyfikował konwencję ONZ o prawach inwalidów. 
 
 Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-06-17 
 
Konwencja przewiduje obowiązek równego traktowania osób niepełnosprawnych w dostępie do administracji publicznej, środków transportu czy służby zdrowia. 
W ostatnich latach polski parlament przyjął wiele przepisów poprawiających los niepełnosprawnych, np. ustawę o języku migowym, która nakazuje zapewnienie pomocy tłumacza migowego w każdym urzędzie 
Ratyfikacja konwencji zawiera wiele zastrzeżeń. Jedno z nich dotyczy zagwarantowanego w konwencji nieograniczonego prawa do małżeństwa osób z niepełnosprawnością psychiczną, podczas gdy polskie przepisy przewidują konieczność udzielenia zgody przez sąd. Do czasu nowelizacji kodeksu rodzimego i opiekuńczego polskie przepisy w tym zakresie będą obowiązywać, chociaż są niezgodne z konwencją. 
Z uzasadnienia do zgody na ratyfikację wynika, że w Polsce jest około 5,5 mln niepełnosprawnych, z czego ponad 2 mln w wieku produkcyjnym. 
Najczęstszą przyczyną niepełnosprawności są schorzenia układu krążenia i narządów ruchu czy schorzenia neurologiczne. Co czwarty niepełnosprawny posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, a prawie 40 proc. o umiarkowanym. 
Głównym źródłem utrzymania takich osób jest renta (46,8 proc. ) i emerytura (23,4 proc). Z zasiłku dla bezrobotnych, świadczenia przedemerytalnego, i innych świadczeń społecznych utrzymuje się tylko 11,8 proc. niepełnosprawnych. Z dochodów pochodzących z pracy utrzymuje się natomiast tylko niecałe 3 proc. takich osób, ponad 4 proc. niepełnosprawnych pozostaje zaś na utrzymaniu innych osób. 
Zdaniem rządu ratyfikacja konwencji powinna przyczynić się do wzrostu wskaźnika zatrudnienia niepełnosprawnych, a także polepszy ich dostęp do edukacji, kultury i turystyki. 
Jest to etap legislacyjny, ustawa trafi do senatu. 
 
aaa 
8.5. Emerytury i renty pójdą w górę 
Paweł Jakubczak, oprac.: AJ 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-06-15 
 
W przyszłym roku świadczenia z ZUS będą prawdopodobnie zwiększone o 3,18 proc. Przez ten wskaźnik będzie pomnożona wysokość emerytury przysługującej na koniec lutego 2013 r. - informuje Dziennik Gazeta Prawna. 
W 2012 roku, w drodze wyjątku rząd zdecydował, że świadczenia wypłacane przez ZUS wzrosną o taką samą kwotę tj.71 zł niezależnie od wysokości pobieranej emerytury, renty czy zasiłku. Każdy świadczeniobiorca dostaje taką samą podwyżkę zarówno ten, kto ma niskie świadczenie, jak i ten, który pobiera np. 4 tys. emerytury wojskowej. 
Zdaniem ekspertów jest to sprzeczne z wynikającą z zasady sprawiedliwości społecznej koniecznością przestrzegania związku między wkładem ubezpieczonego w tworzenie funduszu ubezpieczeń społecznych, a wysokością należnego z tego tytułu świadczenia. 
Tegoroczna metoda podwyższania świadczeń z ZUS spowodowała, że została ona zaskarżona do TK. Zrobił to zarówno prezydent RP, jak i rzecznik praw obywatelskich. Wciąż jednak nie wiadomo, mimo że wniosek Bronisława Komorowskiego miał klauzulę pilności, kiedy trybunał zajmie się sprawę. 
Od marca 2013 roku nastąpi powrót do waloryzacji procentowej. Zakładana przez rząd wysokość podwyżki świadczeń z ZUS jest na poziomie 3,18 proc. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 13 czerwca 2012 r. 
 
aaa 
8.6. Niepełnosprawny dostanie tylko część dodatkowego urlopu Magdalena Wypijewska, oprac.: AJ 
 
Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-06-18 
 
 Pracownik posiada orzeczenie lekarza ZUS o uznaniu go za całkowicie niezdolnego do pracy. Rok zatrudnienia po uzyskaniu tego orzeczenia mija mu 21 czerwca br. Z końcem lipca kończy się jednak jego umowa o pracę. Czy takie orzeczenie uprawnia go do dodatkowego urlopu i czy przysługuje on w wymiarze proporcjonalnym czy w całym dziesięciodniowym? - pyta czytelnik Rzeczpospolitej. 
Ustawa o rehabilitacji w zakresie nabywania prawa do kolejnego dodatkowego wypoczynku, zasad wykorzystywania dodatkowego urlopu czy jego udzielania nakazuje stosować regulacje kodeksu pracy. Dotyczy to również sytuacji, gdy dochodzi do rozwiązania stosunku pracy w trakcie roku kalendarzowego. Oznacza to, że zgodnie z kodeksowymi zasadami pracownik ma wówczas prawo do wykorzystania urlopu dodatkowego w wymiarze proporcjonalnym do przepracowanego okresu. 
Nie ma oczywiście podstaw do zmniejszenia wymiaru tego wolnego za okres przed uzyskaniem do niego prawa tj. od 1 stycznia do 20 czerwca br. Po roku pracy z orzeczeniem o niepełnosprawności pracownik od razu nabywa prawo do pełnego dziesięciodniowego dodatkowego wypoczynku. Wymiar tych dni można skrócić jedynie w związku z ustaniem stosunku pracy przed zakończeniem roku kalendarzowego. Dni urlopu dodatkowego są normalnym urlopem wypoczynkowym. O ich liczbę zwiększa się wymiar wypoczynku, jaki przysługuje pracownikowi w danym roku (20 lub 26 dni). Zatem w sytuacji wskazanej przez czytelnika, gdy zatrudniony uzyska prawo do dodatkowych dni wolnych 21 czerwca 2012 r., a 31 lipca zostanie rozwiązana z nim umowa o pracę, liczbę dni urlopowych przysługujących mu w 2012 r. należy ustalić następująco: 
- całoroczny urlop: 20 (lub 26 dni) urlopu wypoczynkowego + 10 dni urlopu dodatkowego = 30 dni (36 dni) 
- wymiar proporcjonalny: 30 dni x 7/12 = 18 dni lub 36 dni x 7/12 = 21 dni. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 14 czerwca 2012 r. 
 
 aaa 
8.7. Więcej środków z PFRON 
Katarzyna Wójcik-Adamska, oprac.: AJ 
 
 Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-05-28 
 
Tylko pracodawcy, którzy przesyłają niepełnosprawnym wynagrodzenie na konto, otrzymają dofinansowania z PFRON. Takie zmiany przewiduje poselski projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji - czytamy w Rzeczpospolitej. 
W przedstawionym projekcie posłowie chcą skrócić obowiązywanie przepisu ograniczającego wysokość podstawy do obliczania dofinansowania. Proponują, aby znowu wysokość dofinansowania ustalać na podstawie minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu poprzedniego roku. 
Wyeliminowana zostanie także możliwość fikcyjnego zatrudniania niepełnosprawnych, by zmniejszyć kwoty wpłat na fundusz. Po zmianach do liczby pracowników nie będzie się już wliczało niepełnosprawnych w okresie nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy i przebywających na urlopach bezpłatnych. 
Zwiększone zostaną również kompetencje kontrolne PFRON. Pracownicy funduszu będą mogli wkroczyć do zakładu pracy i skontrolować księgowość, tak jak robi to teraz fiskus. 
Zgodnie z projektem zwiększy się także grono pracodawców, którzy będą mogli skorzystać z dofinansowania. Otrzyma je też sektor finansów publicznych, jeżeli środki na wynagrodzenia niepełnosprawnych pochodzić będą ze sprzedaży wyrobów i usług świadczonych przez jego jednostki. Na zmianie skorzystają więc na przykład samorządowe zakłady aktywności zawodowej. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 24 maja 2012 r. 
 
 aaa 
8.8. Wzrosną dopłaty do pensji niepełnosprawnych 
Michalina Topolewska, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-05-25 
 
Z 1276 zł do 1386 zł będzie podwyższona podstawa dofinansowań do wynagrodzeń, które wypłaca firmom PFRON. 
Jak donosi Dziennik Gazeta Prawna, taki wzrost przewiduje skierowany do stałej podkomisji ds. osób niepełnosprawnych projekt nowelizacji ustawy rehabilitacyjnej, którego pierwsze czytanie odbyło się 23 maja br. na posiedzeniu komisji polityki społecznej i rodziny. 
Odmrożenie podstawy, która od 2010 roku stanowi kwotę minimalnej pensji za 2009 rok, ma spowodować, że pomoc trafiająca do pracodawców będzie odpowiadać rzeczywistym kosztom związanym z zatrudnianiem niepełnosprawnych. 
Ponadto nowelizacja przewiduje dodatkowe zmiany, które mają zapewnić większy nadzór nad wypłacanymi przez PFRON dofinansowaniami. Będą one przekazywane tylko, gdy pracodawca przelewa pensję na konto pracownika. Z kolei prezes PFRON będzie mógł przeprowadzić kontrolę w zakresie prawidłowości udzielania przez firmy ulg na fundusz kontrahentom, a biuro pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych będzie sprawdzało system orzekania o niepełnosprawności. 
Kontroli będą mogły podlegać więc te miejsca, gdzie wystąpiło dużo przypadków podwyższenia jej stopnia, co rodzi podejrzenia, że taka zmiana ma na celu uzyskanie wyższych dopłat z PFRON. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 24 maja 2012 r. 
 
 aaa 
8.9. Opiekun nie odliczy swoich wydatków 
Ewa Matyszewska, oprac.: AJ 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-06-15 
 
 Podatniczka uczestniczyła w turnusie rehabilitacyjnym, gdzie pełniła rolę opiekuna córki, która ma orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dochody niepełnosprawnej córki nie przekraczają 9120 zł rocznie. Część wydatków związanych z pobytem opiekuna została sfinansowana ze środków mops. Czy podatniczka może od dochodu w ramach ulgi rehabilitacyjnej odliczyć wydatki na swój pobyt na turnusie - odpowiedź znajdziemy w Dzienniku Gazecie Prawnej. 
Wydatki rehabilitacyjne mogą być odliczone od dochodu przez osobę niepełnosprawną lub osobę, na utrzymaniu której pozostają osoby niepełnosprawne jeżeli w roku podatkowym dochody tych osób niepełnosprawnych nie przekraczają 9120 zł. Warunkiem odliczenia wydatków rehabilitacyjnych jest posiadanie przez osobę, której dotyczy wydatek, orzeczenia o niepełnosprawności. 
Podatniczka zgodnie z wolą ustawodawcy może odliczyć jedynie wydatek poniesiony za pobyt córki na turnusie rehabilitacyjnym w wysokości różnicy pomiędzy poniesionymi wydatkami a kwotą dofinansowaną ze środków otrzymanych z pomocy społecznej. Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 17 maja 2012 r. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 12 czerwca 2012 r. 
 
 aaa 
8.10. Nie tylko DPS 
Beata Rędziak 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-06-14 
 
Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej o rodzinnych domach pomocy społecznej, które weszło w życie 13 czerwca br., rozszerza grono uprawnionych do korzystania z usług w rodzinnym domu pomocy o osoby niepełnosprawne. 
 
- W ustawie o pomocy społecznej nastąpiła zmiana art. 52 ust. 1 i 2 (Dz. U. nr 81 poz. 440 z dnia 18.03.2011 r.), na mocy której z usług opiekuńczych w rodzinnych domach pomocy (RDP) mogą korzystać osoby niepełnosprawne. 
Brakowało nowego rozporządzenia o RDP, które określiłoby standardy, rodzaj i zakres usług bytowych i opiekuńczych świadczonych przez RDP oraz warunki kierowania tymi placówkami, odpłatność za ich usługi i nadzór nad nimi. Nowe rozporządzenie wyraźnie określiło zakres usług opiekuńczych w rodzinnych domach pomocy - mówi Włodzimierz Kałek, przewodniczący Komisji Polityki Społecznej Związku Miast Polskich i dyrektor MOPR w Poznaniu. 
Rodzinny dom pomocy społecznej to forma całodobowej usługi opiekuńczej, którą realizuje gmina w ramach zadań własnych. Osoby, które chcą skorzystać z tej formy opieki, muszą w tym celu złożyć wniosek; zgodnie z art. 61 ust. 1,2,3,4 ustawy o pomocy społecznej, mieszkaniec RDP za świadczone tam usługi będzie płacił 70 proc. swojego dochodu. 
Rozporządzenie określa zakres usług opiekuńczych w rodzinnym domu pomocy: w miarę potrzeby pomoc w myciu, kąpaniu i ubieraniu, w przyjmowaniu leków, opieka higieniczna, pomoc w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych oraz w zakupie niezbędnych leków, organizowanie czasu wolnego, czynny udział w codziennym życiu rodzinnym, niezbędna pomoc w załatwianiu spraw osobistych, organizowanie świąt i uroczystości, możliwość odbywania praktyk religijnych, pomoc w zakupie odzieży i obuwia oraz niezbędnych artykułów osobistego użytku. 
- Zakres tych usług zależy od samodzielności danego mieszkańca domu. Jest to cenne, patrząc z punktu widzenia klienta. Ponadto zakres usług bytowych i opiekuńczych, jakie będą świadczone w domu, zostanie określony w formie pisemnej przed skierowaniem osoby do RDP - mówi Kałek. W RDP może mieszkać maksymalnie ośmiu pensjonariuszy. 
 
Wyższe standardy 
 
Marek Wójcik, ekspert Związku Powiatów Polskich, podkreśla, że formuła rodzinnych domów pomocy społecznej nastawiona jest na wsparcie mieszkańców oferowane przez gminę, która może kierować potrzebujących do mniejszych rodzinnych domów, niekoniecznie do dużych DPS-ów. - Wręcz mówi się o tym, by członkowie rodziny zakładali dla swoich najbliższych takie domy. Standardy ich prowadzenia zostały zrównane ze standardami dużych ośrodków, w których np. teraz będzie musiała być również winda - mówi Wójcik. 
- W tej chwili są 22 rodzinne domy pomocy; te, które już funkcjonują, będą miały czas do końca 2013 r. na dostosowanie się do nowych standardów - dodaje. 
Chodzi o konieczność likwidacji barier komunikacyjnych. Na jednego mieszkańca RDP przypada 12 m. kw. - To jest główna bariera, która zniechęca do zakładania takich domów - ocenia Wójcik. Problemem jest też brak windy. Jeśli w domu mieszka 2-3 pensjonariuszy, mogą mieszkać na parterze, przy zachowaniu wymogu odpowiedniej powierzchni na jedną osobę. Przy większej liczbie osób konieczna jest winda, jeśli miałyby one mieszkać na piętrze. Opiekunowie także muszą mieszkać w budynku, w którym jest RDP. 
- Regulacja dotycząca półtorarocznego okresu przejściowego na dostosowanie domu do wymogów rozporządzenia jest dobrym rozwiązaniem, bo nie zaskakuje tych, którzy już prowadzą te placówki, i daje im czas na przygotowanie się do nowych przepisów - konkluduje Wójcik. 
 
 aaa 
8.11. Czy ZUS zawiesi emeryturę za przekroczenie limitu? Paweł Jakubczak, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-06-20 
 
Jestem na emeryturze, zarabiam miesięcznie dodatkowo 4,8 tys. zł. Od następnego miesiąca będę dodatkowo zarabiał jeszcze więcej. Czy ZUS zawiesi mi emeryturę? - pyta czytelnik Dziennika Gazety Prawnej. 
Tak - odpowiada "DGP". Świadczeniobiorcy muszą pamiętać o dwóch kwotach granicznych dorabiania. Pierwsza to 70 proc. średniej pensji (od 1 czerwca do końca sierpnia wynosi 2552,30 zł) a druga to 130 proc. tej wartości (od 1 czerwca - 4740,00 zł). 
Kwoty graniczne obowiązują w okresach grudzień roku poprzedniego - luty, marzec - maj, czerwiec - sierpień, wrzesień - listopad, grudzień - luty roku następnego. Jeśli przychód emeryta nie przekracza niższej kwoty, ZUS wypłaca mu świadczenie w całości. 
W przypadku, gdy dorabia więcej niż 70 proc, ale mniej niż 130 proc. średniej pensji, świadczenie podlega zmniejszeniu o kwotę przekroczenia tego limitu, ale nie więcej niż o 528,00 zł. 
W przypadku gdy tak jak emeryt z naszego przykładu zarabia więcej niż 130 proc., to ZUS zawiesi mu świadczenie. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 18 czerwca 2012 r. 
 
 aaa 
8.12. Odmowa dotacji na start firmy podlega kontroli sądu 
Przemysław Molik, oprac.: AJ 
 
 Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-05-28 
 
Zgodnie z uchwałą NSA negatywne rozpatrzenie wniosku o udzielenie osobie niepełnosprawnej i bezrobotnej jednorazowych środków z PFRON na podjęcie działalności gospodarczej następuje w formie decyzji administracyjnej - informuje Dziennik Gazeta Prawna. 
NSA uznał, że choć z przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych nie wynika, w jakiej formie starosta udziela odpowiedzi na złożony wniosek o dofinansowanie, to należy domniemywać, że jest to decyzja administracyjna. 
W ocenie NSA, należy uznać, że pierwszy etap w który wybierane są wnioski ma charakter typowo administracyjny. Starosta w sposób dowolny może ocenić negatywnie lub pozytywnie wnioski biorąc pod uwagę np. czynniki ekonomiczne. Taka uznaniowa wręcz forma odpowiedzi organu administracji nie może być wyłączona z kontroli sądu administracyjnego, ponieważ skutkowałoby to brakiem możliwości przeprowadzenia sądowej kontroli zarządzania środkami publicznymi przez organ, a sam zainteresowany zostałby pozbawiony konstytucyjnego prawa do sądu. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 25 maja 2012 r. 
 
aaa 
8.13. Rozdział środków publicznych pod kontrolą sądu 
Danuta Frey, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-05-29 
 
 Jak informuje Rzeczpospolita, 24 maja br. Naczelny Sąd Administracyjny w siedmioosobowym składzie, przy udziale przedstawiciela Prokuratury Generalnej, podjął uchwałę ważną dla niepełnosprawnych ubiegających się o pieniądze z PFRON. 
- Przyznawanie środków publicznych nie może się odbywać bez sądowej kontroli legalności ich rozdziału, zwłaszcza, że kryteria są tu niejasne i zostawiają duży margines uznaniowości - powiedział sędzia Andrzej Kisielewicz. 
Zgodnie z ustawą z 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz z rozporządzeniem z 2007 r. ministra pracy i polityki społecznej o przyznaniu środków z PFRON na rozpoczęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo na wkład do spółdzielni socjalnej rozstrzyga starosta. Sądy administracyjne nie mogą badać prawidłowości zawierania umów cywilnoprawnych. 
Rozporządzenie używa określenia „rozpatrzenie wniosku", a dla odmowy przyznania środków z PFRON nie przewiduje ani wprost, ani pośrednio formy decyzji administracyjnej. Negatywne rozpatrzenie wniosku o udzielenie środków z PFRON na podstawie art. 12a ustawy o rehabilitacji (...) nie może być pismem informującym, lecz decyzją administracyjną - stwierdził rozszerzony skład NSA (II GPS 1/12). Pozostaje także możliwość wniesienia do sądu powszechnego powództwa dotyczącego zawarcia umowy cywilnoprawnej. Wnioskodawca musi bowiem mieć zagwarantowaną drogę do sądu na każdym etapie postępowania. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 25 maja 2012 r. 
 
aaa 
8.14. Czy niania emerytka powiadomi ZUS o swoich zarobkach? 
Paweł Jakubczak, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna 
Data opublikowania: 2012-06-20 
 
Jestem na emeryturze od początku bieżącego roku dorabiam na podstawie umowy jako opiekunka do dzieci. Czy powinnam o swoich przychodach poinformować ZUS? - pyta czytelniczka Dziennika Gazety Prawnej. 
Tak - odpowiada "DGP". Emeryci zaraz po podjęciu pracy lub założeniu firmy muszą powiadomić o tym ZUS. Każdy z nich musi wypełnić druk ZUS Rw-73. W druku tym nie trzeba podawać konkretnej kwoty dodatkowych zarobków. Ten obowiązek nie dotyczy tych emerytów, którzy mogą dorabiać bez ograniczeń. 
Zawieszeniu ani zmniejszeniu bez względu na wysokość osiąganego przychodu nie podlegają emerytury osób, które osiągnęły wiek, w przypadku kobiet 60 lat i w przypadku mężczyzn 65 lat. Pozostali po zakończeniu roku kalendarzowego muszą do końca lutego sami dostarczyć do oddziału ZUS wypłacającego im świadczenie informację o konkretnej wysokości przychodu osiągniętego w całym poprzednim roku. Tę kwotę wskazuje płatnik składek w zaświadczeniu przez siebie wystawianym. Natomiast emeryci, którzy prowadzą działalność gospodarczą, sami zamieszczają w oświadczeniu dane o rocznej kwocie przychodu. 
Informacja o przychodach potrzebna jest ZUS do rozliczenia wypłacanego świadczenia. W zależności od tego, ile wynosi roczna kwota przychodu, ZUS zmniejszy im świadczenie, zawiesi go albo nie podejmie żadnych działań. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 18 czerwca 2012 r. 
 
 aaa 
8.15. Uprawniony do świadczenia rehabilitacyjnego, który wykonuje zakazane mu czynności, nie może liczyć na pobłażliwość 
Radosław Kaczmarek, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-05-25 
 
Pracownica przebywa na świadczeniu rehabilitacyjnym przyznanym na pięć miesięcy (od 29 lutego do 27 lipca br.). 15 maja przeprowadziliśmy kontrolę wykorzystywania świadczenia rehabilitacyjnego u niej w domu, ale jej nie zastaliśmy. 17 maja pracownica zgłosiła się do zakładu, informując, że w ostatnim tygodniu wyjechała do matki, którą musiała się opiekować po ciężkiej operacji. Czy osoba przebywająca na świadczeniu rehabilitacyjnym może opiekować się chorą matką? Czy jest to przesłanka do pozbawienia jej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli nie wiemy, na jakie schorzenie cierpi? - pyta czytelniczka Rzeczpospolitej. 
Jeżeli po wyczerpaniu okresu zasiłkowego (182 lub 270 dni) ubezpieczony jest nadal niezdolny do pracy, to na podstawie art. 18 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn. DzU z 2010 r. nr 77, poz. 512 ze zm.) może się starać o świadczenie rehabilitacyjne. Przyznawane jest ono wówczas, gdy stan zdrowia uprawnionego wskazuje, że po wyczerpaniu okresu zasiłkowego nie przysługuje mu renta z tytułu niezdolności do pracy ponieważ prowadzenie dalszego leczenia lub rehabilitacji leczniczej rokują odzyskanie zdolności do pracy. 
Świadczenie rehabilitacyjne pozwala zatem kontynuować leczenie lub rehabilitację po wyczerpaniu okresu płatności zasiłku chorobowego, zapewniając jednocześnie zabezpieczenie finansowe do dnia zakończenia leczenia, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy. Jest więc świadczeniem podobnym do zasiłku chorobowego, z tym że o prawie do niego decyduje lekarz orzecznik ZUS (lub komisja lekarska). Nie wystarczy tu zwolnienie wystawione przez lekarza leczącego na druku ZLA. 
Świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje w takich samych przypadkach, w których odbierane jest prawo do zasiłku chorobowego. W świetle bowiem art. 22 i 69 ustawy zasiłkowej do świadczenia rehabilitacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące m.in. kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnienia od pracy z powodu choroby. 
Ubezpieczony powinien więc przede wszystkim być świadomy, że nie uzyska prawa do tych pieniędzy, jeżeli sam spowodował niezdolność do pracy, popełniając umyślne przestępstwo lub wykroczenie. Musi też pamiętać, że straci prawo do tego świadczenia, gdy: 
- będzie wykonywał pracę lub 
- będzie wykorzystywał to zwolnienie od pracy niezgodnie z jego celem; a celem 
tym jest jak najszybszy powrót do zdrowia. 
ZUS kontroluje prawidłowość zachowania się osoby korzystającej ze świadczenia rehabilitacyjnego tylko wtedy, gdy jest ona zatrudniona w firmie zgłaszającej do ubezpieczenia chorobowego mniej niż 21 osób. Taka firma nie ma bowiem żadnych uprawnień ani obowiązków związanych z wypłatą zasiłków. Natomiast większe zakłady pracy, te, które opłacają składki za więcej niż 20 osób (stan ten liczony jest na 30 listopada poprzedniego roku), same muszą kontrolować własnych pracowników i zleceniobiorców. 
Dokumentem stanowiącym podstawę do wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego nie jest zwolnienie lekarskie na druku ZLA, ale decyzja oddziału ZUS. W sprawie przyznania czy odmowy prawa do tego świadczenia decyzję podejmuje lekarz orzecznik ZUS. Maksymalny okres, na jaki może je przyznać, to 12 miesięcy. 
Jeżeli w wyniku kontroli zostanie stwierdzone, że w okresie, na który, zostało pracownikowi przyznane świadczenie rehabilitacyjne, zarobkował on albo wykorzystywał zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z jego celem, nie traci on prawa do pieniędzy za pełny okres wskazany w decyzji ZUS. Musi się liczyć z utratą świadczenia za pełny miesiąc kalendarzowy, w którym miały miejsce te okoliczności. 
Pracownicy, o której mowa w pytaniu, świadczenie rehabilitacyjne zostało przyznane na pięć miesięcy, od 29 lutego do 27 lipca br. Osoby przeprowadzające kontrolę nie zastały jej w domu. Ubezpieczona wyjaśniła, że wyjechała do chorej matki, którą opiekowała się po ciężkiej operacji. Taka praca wymaga całodobowej gotowości do wykonywania wszystkich czynności za osobę będącą pod opieką. Konsekwencją sprawowania tej pieczy przez pracownicę może być pogorszenie się jej stanu zdrowia, a tym samym odsunięcie w czasie powrotu do zdrowia. Nie jest to jednak przesądzone z uwagi na brak informacji o przyczynie jej niezdolności do pracy. Skoro pracodawca ma wątpliwości, czy taką opiekę nad chorym członkiem rodziny należy uznać za wykorzystywanie świadczenia niezgodnie z jego celem, powinien zwrócić się o opinię do najbliżej jednostki ZUS. Ta w miarę potrzeby wystąpi do lekarza prowadzącego leczenie pracownicy o wydanie opinii w sprawie. Jeśli uzna, że nastąpiło naruszenie zasad wykorzystywania świadczenia rehabilitacyjnego, wyda decyzję odmawiającą jej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego za miesiąc kalendarzowy, w którym kobieta opiekowała się matką (a więc za 31 dni maja). 
Więcej w Rzeczpospolitej z 24 maja 2012 r. 
 
aaa 
8.16. Czy można pobierać rentę i emeryturę? 
Paweł Jakubczak, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-06-20 
 
 Pobieram rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy z powodu wypadku, jakiemu uległem w drodze do pracy. W sierpniu przejdę na emeryturę. Czy mogę pobierać obydwa świadczenia? - pyta czytelnik Dziennika Gazety Prawnej. 
Tak - odpowiada "DGP". W razie zbiegu u jednej osoby prawa do emerytury z prawem do renty: 
- inwalidy wojennego i wojskowego, którego niezdolność do pracy pozostaje w związku ze służbą wojskową, 
- z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej pobytem w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady oraz w więzieniach i obozach karnego zesłania (łagrach) w ZSRR, więzieniach polskich w latach 1944 - 1956 za działalność związaną z walką o suwerenność i niepodległość lub w związku z pobytem na deportacji w ZSRR, 
- z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy, zaistniałym przed 1 stycznia 2003 roku wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy albo chorobą zawodową obowiązujące przepisy dopuszczają możliwość pobierania jednego świadczenia w pełnej wysokości, powiększonego o połowę drugiego. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 18 czerwca 2012 r. 
 
 aaa 
8.17. ZUS: Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 maja 2012 r. w sprawie kwot przychodu 
 
Źródło: Komunikat Prezesa ZUS 
Data opublikowania: 2012-05-28 
 
Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 maja 2012 r. w sprawie kwot przychodu odpowiadających 70 proc. i 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za I kwartał 2012 r. stosowanych przy zmniejszaniu albo zawieszaniu emerytur i rent. 
Na podstawie art. 104 ust. 10 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, z późn. zm1)) ogłasza się, iż od dnia 1 czerwca 2012 r. kwota przychodu odpowiadająca: 
1) 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za I kwartał 2012 r. wynosi 2 552,30 zł; 
2) 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za I kwartał 2012 r. wynosi 4 740,00 zł. 
 
 aaa 
8.18. Kiedy ZUS przyzna świadczenie rehabilitacyjne? 
Bożena Wiktorowska, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-06-21 
 
 Ubezpieczony przebywający na długim zwolnieniu lekarskim zamiast renty otrzyma świadczenie rehabilitacyjne. 
Jak czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej, czasami się zdarza, że pracownik po zakończeniu pobierania zasiłku chorobowego przez maksymalny okres nadal nie może wrócić do pracy. Może to mieć miejsce po upływie 182 dni lub 270 dni, jeżeli niezdolność do pracy spowodowana została gruźlicą lub ciążą. W takim jednak przypadku lekarz orzecznik może uznać, że renta jeszcze nie przysługuje, a osoba uprawniona może pracować po odbyciu rehabilitacji. Wtedy ZUS przyznaje świadczenie rehabilitacyjne, pod warunkiem że ubezpieczony złoży taki wniosek, korzystając z druku ZUS Np-7. 
Do wniosku o świadczenie powinny być dołączone: 
- zaświadczenie o stanie zdrowia (druk ZUS N-9) wypełnione przez lekarza leczącego, 
- wywiad zawodowy z miejsca pracy (druk ZUS N-10) - nie jest on wymagany, jeżeli niezdolność do pracy powstała po ustaniu tytułu ubezpieczenia lub osoba niezdolna do pracy jest ubezpieczonym prowadzącym działalność pozarolniczą, 
- protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy - w razie niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy ubezpieczonego będącego pracownikiem, 
- karta wypadku przy pracy - w razie niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy ubezpieczonego innego niż pracownik, 
- decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej wydana przez inspektora sanitarnego - w razie niezdolności do pracy spowodowanej chorobą zawodową. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 19 czerwca 2012 r. 
 
 aaa 
8.19. Rodzice protestowali ws. systemu wsparcia 
Beata Rędziak 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-05-31 
 
Ponad 100 opiekunów i rodziców osób z niepełnosprawnością wzięło udział 24 i 25 maja br. w manifestacji przed siedzibą Kancelarii Premiera. Domagali się, by państwo zapewniło im skuteczniejszy system wsparcia. 
 
Protest przeciwko m.in. zbyt niskim stawkom zasiłku pielęgnacyjnego i świadczenia pielęgnacyjnego był konsekwencją niewywiązania się przez premiera ze zobowiązań złożonych we wrześniu ubiegłego roku. 
Rodzice protestowali wówczas przed siedzibą szefa rządu, który w wyniku podjętych rozmów obiecał, że sytuacja zmieni się na początku tego roku. 
Manifestujący przyjechali z całej Polski. Organizatorzy pikiety - członkowie organizacji Zakątek 21. Stowarzyszenie Rodziców i Przyjaciół Dzieci z Zespołem Downa - informują na swojej stronie internetowej, że legalnie zapowiedziana dwudniowa manifestacja musiała zakończyć się wcześniej. Powodem było usunięcie przez Zarząd Dróg Miejskich namiotu, który służył jako schronienie osobom z niepełnosprawnością, które również były obecne przed kancelarią. 
Stowarzyszenie, powołując się na art. 30 Konstytucji RP o przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka, której poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych, wystąpiło do pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych, RPO, rzecznika praw dziecka i pełnomocnika rządu ds. równego traktowania z prośbą o wyjaśnienie tej sytuacji . 
"W tej chwili niepełnosprawny otrzymuje 153 zł zasiłku pielęgnacyjnego, a jego opiekun, o ile zrezygnuje z pracy, otrzyma 520 zł świadczenia pielęgnacyjnego. 
Kwoty zasiłku oraz świadczenie pielęgnacyjnego nie są automatycznie weryfikowane tak jak minimalna płaca krajowa (1500 brutto) czy zasiłek dla bezrobotnych (od 1 czerwca - 794,20 zł), weryfikacja świadczeń jest od 2004 r. zamrożona" - przypomina na swojej stronie Stowarzyszenie. 
 
 aaa 
8.20. RPO apeluje ws. problemów z uzyskaniem zasiłku pielęgnacyjnego 
Beata Rędziak 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-06-12 
 
Osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności powyżej 16. roku życia niejednokrotnie mają problem z uzyskaniem zasiłku pielęgnacyjnego. Na taki stan rzeczy nie zgadza się rzecznik praw obywatelskich. Problem dotyczy sytuacji, gdy organ orzekający o niepełnosprawności nie może ustalić daty jej powstania i wpisuje w orzeczenie adnotację "nie da się ustalić". 
Prof. Irena Lipowicz wystąpiła do ministra pracy i polityki społecznej o podjęcie inicjatywy legislacyjnej, która w takich sytuacjach będzie skutecznie zabezpieczała prawo osób z niepełnosprawnością do zasiłku pielęgnacyjnego. 
Świadczenie to możemy uzyskać, gdy posiadamy orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem, że niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 r. ż. Rzecznik praw obywatelskich zwraca uwagę, że organy wydające decyzje o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego nie mają kompetencji, by we własnym zakresie ustalić datę powstania niepełnosprawności. Takie uprawnienie mają tylko organy orzekające o stopniu niepełnosprawności. 
Prof. Irena Lipowicz podkreśla, że par. 14 ust. 3. i 4. rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej może prowadzić do stosowania przez urzędy uproszczonych procedur w kwestii ustalania daty powstania niepełnosprawności. 
Według rzecznik może to naruszać zasady prawdy obiektywnej. "Wynikające z par. 14 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności uprawnienie do wpisania w orzeczeniu wyrazów "nie da się ustalić" przy ustalaniu daty powstania niepełnosprawności może stać w kolizji z art. 77 par. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy" - pisze RPO. 
Rzecznik praw obywatelskich uważa, że niemożność ustalenia przez organ administracji daty powstania niepełnosprawności nie może negatywnie odbijać się na realizacji praw obywatelskich, w tym przypadku prawa do uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego. 
= 
 aaa 
8.21. Usuńmy bariery razem 
Piotr Stanisławski 
 
Źródło: Integracja 2/2012 
Data opublikowania: 2012-06-13 
 
Mimo istnienia od 18 lat Ustawy Prawo budowlane i wielu rozporządzeń regulujących właściwe projektowanie i budowanie obiektów i przestrzeni publicznej, kilka milionów Polaków wciąż zmaga się z barierami i niedostępną architekturą. Niestety, także w obiektach nowych, wybudowanych w czasie obowiązywania ustawy. 
 
Samodzielne poruszanie się czy dostanie się do publicznych i prywatnych obiektów jest dla dużej grupy osób z niepełnosprawnością nadal niemożliwe albo staje się drogą przez mękę. Listy barier w miejscach, obiektach i przestrzeniach, z którymi codziennie spotykają się osoby z niepełnosprawnością, nie wyczerpują: wszechobecny jeden schodek przed wejściami, brak podjazdów, pochylni, wind, platform, poręczy, balustrad, spoczników na kładkach, ścieżek dotykowych, kontrastowych oznaczeń na schodach i progach, informacji dźwiękowej, dotykowej i wizualnej, oznaczeń w brajlu, odpowiedniego oświetlenia, wystające krawężniki, nierówna kostka brukowa i chodniki, stojące na nich przeszkody, wąskie przejścia i drzwi, strome pochylnie, śliska posadzka, nieczynne widny i podnośniki, niedostępne toalety, telefony i domofony oraz kondygnacje wyższe niż parter, niedostępne dworce, perony, przystanki, rozkłady jazdy, urzędy, kawiarnie, restauracje, sklepy... 
Właściciele niedostępnych obiektów często uważają, że jeśli zapewnią osobom z niepełnosprawnością pomoc w pokonaniu kilku schodów przy wejściu do budynku, uczyni to z niego obiekt przyjazny dla tej grupy użytkowników. Podobnie uważają ci architekci, którzy w projektach zapewniają minimalną dostępność, zwykle na prośbę inwestora. A przyjazny obiekt to taki, który pozwala osobom z różnymi niepełnosprawnościami samodzielnie do niego się dostać i po nim poruszać, nie wymaga wkładania w to ponadstandardowego wysiłku i proszenia o pomoc. 
Warto pamiętać, że zwracanie się o pomoc przy każdej napotkanej barierze potrafi zniechęcić do samodzielności. 
- Oczywiście ludzie pomagają. Jak się prosi o pomoc, to rzadko kto odmawia - mówi Robert poruszający się na wózku. - Nie lubię jednak co chwila o nią prosić - i kiedy muszę wyjść na kilka godzin, i kiedy na cały dzień. Koleżanka, która porusza się na wózku elektrycznym i ma większe niż ja porażenie rąk i nóg, ma jeszcze gorzej. Praktycznie musi jeździć ulicą, bo chodnikiem się nie da. 
 
Kulejące prawo 
 
Wydaje się, że 18 lat funkcjonowania Prawa budowlanego powinno jednoznacznie regulować sprawę dostępności przestrzeni architektonicznej i publicznej dla osób z niepełnosprawnością. Rzeczywistość jest jednak inna. Mimo że w tym czasie poprawiła się dostępność, przepisy nadal są nieprzestrzegane albo łamane przez wielu architektów, wykonawców i inwestorów. Ale też same regulacje prawne w wielu miejscach są ogólne i nieprecyzyjne, rozproszone w licznych ustawach i rozporządzeniach, a znaczna ich część nie ma tekstu jednolitego. Poza tym zdarza się, że zapisy zawarte w pierwotnym tekście aktu przestały obowiązywać na mocy późniejszych modyfikacji. Dlatego projektanci też gubią się, nie mogąc odnaleźć stosownych przepisów. 
- Wiele regulacji prawnych jest mało szczegółowych, a ich spełnienie nie gwarantuje zapewnienia odpowiedniej dostępności - mówi Kamil Kowalski. - Zapisy dotyczące toalet dla osób z niepełnosprawnością wymagają na przykład zapewnienia odpowiedniej przestrzeni manewrowej i szerokości drzwi, nie ma natomiast nic o sposobie rozmieszczenia elementów wyposażenia. Dlatego mamy dużo "dostosowanych" toalet, gdzie dojechanie wózkiem do muszli bądź umywalki jest niemożliwe, a włącznik światła czy lustro są poza zasięgiem osoby niepełnosprawnej. Nasze prawo powinno dążyć do tworzenia szczegółowych przepisów zawierających standardy planowania dostępności. 
 
Najważniejszy artykuł Ustawy Prawo budowlane, Art. 5 ust. 1: "Obiekt budowlany, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi, należy projektować i budować, zapewniając niezbędne warunki do korzystania z obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach", 
W przepisach Prawa budowlanego i rozporządzeniach, gdy mowa o rozwiązaniach dla osób z niepełnosprawnością, najczęściej używa się ogólnego określenia "osoby niepełnosprawne", bez wyszczególnienia rodzajów niepełnosprawności ani różnych potrzeb, jakie mają w związku z dostępnością. W niektórych przepisach wyodrębniono potrzeby osób "poruszających się na wózkach", a stosunkowo niedawno w kilku zaledwie miejscach pojawili się "niewidomi i słabowidzący". 
Liczba potrzebnych szczegółowych regulacji w dostępności architektonicznej wyłącznie dla osób niewidomych i niedowidzących jest tak duża, że kroplą w morzu są te zapisane w polskich przepisach. 
Prawo budowlane wraz z wieloma rozporządzeniami w niewielkim stopniu ujmuje potrzeby osób z różnymi niepełnosprawnościami. Celem ustawy jest zapobieganie powstawaniu obiektów z barierami technicznymi i funkcjonalnymi oraz normowanie kwestii projektowania, budowania, rozbiórki i zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych. Niestety, brak szczegółowych przepisów, standardów i norm, a także odstraszających sankcji i ich egzekwowania dla łamiących prawo architektów, wykonawców i inwestorów sprawia, że cele te osiągane zostają tylko częściowo. 
Ma tego świadomość Kazimierz Kobylecki, architekt, były radca w Ministerstwie Infrastruktury, któremu problematyka dostępności jest bardzo dobrze znana. - Rzeczywiście nie ma w przepisach i aktach wykonawczych do ustawy podkreślenia, gdy chodzi o inne dysfunkcje, bardzo mało jest takich regulacji. W ostatnim akcie prawnym dotyczącym budowy metra takie regulacje już się pojawiły, do czego przyczynił się nieszczęśliwy wypadek osoby niewidomej w metrze. Nowe metro będzie już całkowicie dostępne dla osób niewidomych, niedowidzących i z innymi niepełnosprawnościami. 
Jest jednak nowy feler. Organ administracji architektoniczno-budowlanej miał kiedyś obowiązek sprawdzania projektu pod względem technicznym i merytorycznym. W ostatnich nowelizacjach Prawa budowlanego zapis usunięto, i z tego powodu na budowę trafiają projekty, w których nie są uwzględniane potrzeby dostępności osób niepełnosprawnych. 
 
Oszczędzanie na dostępności 
 
Inna przyczyna, która odbija się na jakości dostępności obiektów, to cięcie wydatków na inwestycje. Wielu inwestorów, pragnąc ograniczyć je do minimum, robi to także kosztem pełnej dostępności. Przekonują projektantów, aby projekt budowy zawierał minimalne konieczne dostosowanie dla osób z niepełnosprawnością. 
Pojawiają się więc rozwiązania niekorzystne i uciążliwe dla tych użytkowników. Zamiast wind, ramp czy podnośników stawia się krótkie strome pochylnie. Niestety, zdarzają się także inne praktyki. Niektórzy inwestorzy na czas odbioru budynku przez nadzór budowlany wypożyczają schodołazy, które stawiają wszędzie tam, gdzie są schody. Po otrzymaniu zgody na użytkowanie obiektu urządzenia te zwracają firmom, które specjalizują się w ich wypożyczaniu. Obiekt zostaje całkowicie niedostępny. Schodołazy są tak archaicznymi urządzeniami, że praktycznie się ich już nie kupuje i nie używa. Ich obsługa, duża waga oraz ryzyko przemieszania się nimi osób z niepełnosprawnością spowodowało, że są rzadko spotykane. 
 
Prawo budowlane pozwala na wprowadzanie zmian w trakcie budowy w uzgodnieniu z projektantem i kierownikiem budowy. Teoretycznie zmiany te nie mogą dotyczyć dostępności dla osób z niepełnosprawnością. Niestety, praktyka bywa inna. 
Podobne sytuacje zdarzają się podczas kontroli nadzoru budowlanego, odbierającego obiekt. Nadzór ma obowiązek sprawdzić bardzo dokładnie dostosowanie. W praktyce robione jest to powierzchownie i przymyka się oko, aby zniecierpliwiony inwestor mógł szybko zacząć korzystać z budynku. - Dlaczego wciąż buduje się z barierami? - zastanawiał się podczas niedawnej konferencji w Warszawie: "Od szkoły przetrwania do obiektu bez barier", poświęconej dostępności, Kazimierz Kobylecki. - Rzadko egzekwuje się 
przewidziane prawem sankcje, które mogą być uciążliwe, ale w praktyce nakłada się je najczęściej niewielkie lub wcale. Na pewno trzeba wyeliminować niedoskonałość działań nadzoru budowlanego. 
Architekci, wykonawcy robót i inwestorzy mają wiedzę, jak należy wykonać dostępny obiekt, ale poszukiwanie oszczędności i brak dobrej woli biorą górę w praktycznym życiu. Dochodzi jeszcze brak powszechnej wrażliwości na potrzeby osób niepełnosprawnych w samodzielnym funkcjonowaniu. Choć od 1995 roku dużo zostało zmienione, mamy jeszcze wiele do zrobienia. 
 
Zróbmy to razem 
 
We Francji architekt, który złamał przepisy dotyczące zapewnienia w obiekcie dostępności dla osób z niepełnosprawnością, może otrzymać mandat w wysokości kilkudziesięciu tysięcy euro, a także mogą mu zostać odebrane uprawnienia dotyczące wykonywania zawodu. W Irlandii natomiast nowe i dostosowane obiekty dodatkowo się certyfikuje, bo podobnie jak w Polsce, oddany "dostosowany obiekt" nie znaczy dostępny. 
Certyfikowanie dostępnych obiektów to nowy trend, który pojawił się już w innych krajach. Jest odpowiedzią na niedoskonałość narodowych przepisów budowlanych, słabego systemu kontroli oraz egzekwowania kar nałożonych na łamiących prawo, za co ostatecznie płacą osoby z niepełnosprawnością, niemogące skorzystać z wielu obiektów. 
Wpływ lobby budowlanego i deweloperskiego sprawia, że zmiany gwarantujące lepszą i większą dostępność dla osób z niepełnosprawnością idą z takimi oporami i trwają tak długo. 
Niekiedy, jak np. przy kolejnej nowelizacji ustawy, gdzie usunięto dotychczasowy zapisy zobowiązujący organy administracji architektoniczno-budowlanej do sprawdzania projektu pod względem technicznym i merytorycznym, w wyniku czego powstają obiekty nieuwzględniające potrzeb osób z niepełnosprawnością, pogarsza się jeszcze sytuację. 
Dlatego organizacje pozarządowe, we współpracy z innymi wyspecjalizowanymi organizacjami, podejmują różne działania promujące dostępne obiekty. Jednym z nich jest przeprowadzanie audytów i przyznawanie obiektom certyfikatów dostępności. Taką działalność podjęła również Integracja razem z organizacją Det Norske Veritas Business Assurance Poland. 
- Jesteśmy światowym liderem w zakresie weryfikacji i certyfikacji, postanowiliśmy połączyć siły z Integracją, by wspólnie promować obiekty bez barier - mówi Tomasz Gasiński, Prezes Zarządu DNV Business Assurance Poland. 
- Nasze działania wspierają pośrednio Prawo budowlane, organy nadzoru budowlanego i instytucje weryfikujące i sprawdzające, aby robiły to lepiej. Ale przede wszystkim zachęcają właścicieli i użytkowników obiektów budowlanych do podjęcia kroków, które sprawią, że staną się dostępne. Pomagamy im to osiągnąć. 
DNV Business Assurance jest światową wiodącą jednostką certyfikującą. W 300 oddziałach na całym świecie zatrudnia 1600 osób. Wspólnie z Integracją stworzyła usługę przeprowadzenia audytu architektonicznego i przyznawania certyfikacji "Obiekt bez barier". 
Celem audytu jest potwierdzenie dostępności obiektu dla osób o różnym typie i stopniu niepełnosprawności. Oferta jest skierowana do firm i instytucji, którym zależy na tym, aby stać się wolnymi od barier architektonicznych i otrzymać prestiżowy certyfikat obiektu prawdziwie przyjaznego osobom z niepełnosprawnościami. 
Przyznany certyfikat nie tylko wyróżnia, ale i promuje dane miejsce jako "Obiekt bez barier". Audyt trwa w zależności od wielkości obiektu - od kilku godzin do pięciu dni, sprawdzony obiekt otrzymuje raport dostępności, a także jeden z trzech certyfikatów dostępności: zwykły, złoty i platynowy. Każdy z nich odzwierciedla inny poziom dostosowania i wyznacza kierunek poprawienia dostępności. Gwarantuje on, że osoby z różnymi typami niepełnosprawności mogą korzystać z objętej zakresem certyfikacji infrastruktury obiektu. 
Certyfikat z nr 1 otrzymał w ubiegłym roku Sejm RP, który po audycie i podjętym dostosowaniu stał się obiektem dostępnym. 
- Taki audyt możemy przeprowadzić dla biur, budynków administracji i użyteczności publicznej, obiektów sportowych, kin, teatrów, muzeów, hoteli i sal konferencyjnych, restauracji, punktów usługowych, placówek bankowych i telekomunikacyjnych - kończy Tomasz Gasiński. - Im najbardziej powinno zależeć, aby być dostępnymi dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności. 
Piotr Pawłowski, prezes Stowarzyszenia Przyjaciół Integracji, które od początku istnienia działa na rzecz dostępnej przestrzeni publicznej w Polsce oraz promuje w różny sposób projektowanie i budowanie bez barier, dodaje: 
- Chcemy wspólnie wytyczać drogę do dostępności architektonicznej obiektów i pokazywać dobre przykłady. Kilkanaście lat funkcjonowania przepisów budowlanych w Polsce pokazuje, że same przepisy, często ogólne i mało precyzyjne, nie wystarczą, aby powstawało mniej barier. Potrzebne są jeszcze inne działania, które zaangażują architektów, inwestorów, wykonawców, a wreszcie właścicieli obiektów z barierami, do tworzenia dostępnej przestrzeni publicznej. A to wszystko we współpracy ze środowiskiem osób niepełnosprawnych, które jest najlepszym ekspertem tego, jak powinno wyglądać dostosowanie uwzględniające potrzeby osób z różnymi niepełnosprawnościami. 
Nowa publikacja Integracji "Planowanie dostępności - prawo w praktyce" pokazuje, na wielu konkretnych przykładach, prawidłowe i najlepsze rozwiązania projektowe i architektoniczne, których stosowanie zapewnia dostępność dla osób z niepełnosprawnością o różnych schorzeniach, a także wytyka najczęściej popełniane błędy. 
 
 aaa 
9. WSPOMINAMY LUDZI I WYDARZENIA 
 
aaa 
9.1. Wybierzmy najlepszych 
Józef Szczurek 
 
Źródło: "Pochodnia" kwiecień 1999 r. 
 
To co od dłuższego czasu dzieje się w PZN, napawa głębokim niepokojem wszystkich zatroskanych o los organizacji, a mówiąc ściślej - o dalszy rozwój spraw niewidomych w Polsce. Zagrożeń jest wiele i są one powszechnie znane. Uważa się, że największe spośród nich to brak źródeł finansowania działalności Związku. Ja natomiast myślę, iż największym niebezpieczeństwem jest niesłychany chaos organizacyjny, wynikający z trudności przystosowania struktur związkowych do reformy administracyjnej kraju oraz brak ludzi przygotowanych do pracy w nowych warunkach ekonomiczno-społecznych. Gdybyśmy mieli dobre kadry, potrafilibyśmy zdobyć pieniądze i zapewnić ogniwom PZN działalność na odpowiednim poziomie, a niewidomym właściwą pomoc. 
Jak jest dzisiaj? Większość zarządów kół - chciałbym mocno podkreślić, że nie wszystkie, ale duża ich część - nie potrafi przystosować się do nowych warunków i wymagań. Ich członkowie to przeważnie ludzie starsi, często schorowani, pozostający w zarządach kół od wielu lat, mający trudności w poruszaniu się w nowej rzeczywistości społecznej. Chwała im za to, że pracują bezinteresownie, poświęcają swój czas i umiejętności dla innych, ale teraz to już może nie wystarczyć. W nowej strukturze administracyjnej zarządy kół stają się najważniejszym ogniwem między członkami PZN a władzami samorządowymi państwa. Od ich zdolności, pomysłowości i energii w dużej mierze zależy sytuacja materialna i socjalna niewidomych. 
Nie lepiej jest we władzach okręgów. Zostały one wybrane w zupełnie innych warunkach, kiedy to wystarczyło w miarę możności dobrze gospodarować otrzymanymi pieniędzmi i postępować zgodnie z zaleceniami przychodzącymi z góry. 
Po przyjęciu nowego statutu Związku nastąpiły radykalne zmiany, z których może jeszcze nie wszyscy zdają sobie sprawę. Okręgi uzyskały osobowość prawną, a więc stały się gospodarzami swego terenu w pełni odpowiedzialnymi nie tylko za zdobycie środków na działalność, ale za całokształt sytuacji niewidomych. Odnosi się wrażenie, że do takiej roli nie wszystkie dzisiejsze władze okręgów są odpowiednio przygotowane. Do tej pracy powinni przyjść nowi, młodsi, energiczni ludzie, mający dostateczne kwalifikacje, chcący realizować się w pracy dla dobra ogółu niewidomych. Istnieje obiegowa opinia, że takich ludzi w naszym środowisku jest niewiele. 
Niełatwo zrozumieć, jak to jest, że w okresie tak olbrzymiego bezrobocia, kiedy tyle ludzi czeka na pracę, nie udaje się pozyskać ich do pracy w kołach, okręgach i innych jednostkach PZN. Przyczyny, moim zdaniem, tkwią w braku kontaktów między młodzieżą a władzami wszystkich szczebli związkowych ogniw oraz systemowych rozwiązań tego zagadnienia. Czterdzieści lat temu takie rozwiązania były, szkoda, że z nich nie korzystamy. Zatem, żeby je przypomnieć, sięgnijmy do historii. 
Wszyscy godzą się z tym, że Polski Związek Niewidomych we wczesnym okresie swego istnienia był bardzo prężną organizacją, może między innymi i dlatego, że wówczas ogromną wagę przywiązywano do dobrze przygotowanych kadr pracowniczych. W drugiej połowie lat pięćdziesiątych Zarząd Główny PZN zaczął organizować letnie obozy dla młodzieży uczącej się w szkołach średnich i na wyższych uczelniach. Po raz pierwszy przebywałem jako student na takim obozie zorganizowanym nad morzem w 1957 roku. Było nas studentów i absolwentów szkół średnich razem z przewodnikami około czterdziestu. Na kierownika powołano ociemniałego żołnierza, oficera, człowieka o wysokiej kulturze - płk. Zygmunta Stepka z Wrocławia. 
Były to po prostu wspaniałe wczasy - plaża i morskie kąpiele, wycieczki do różnych nadmorskich miejscowości, imprezy kulturalne i przede wszystkim spotkania z władzami PZN. Przyjeżdżali do nas przedstawiciele Zarządu Głównego i przebywali po kilka dni, rozmawiali ze studentami, wzajemnie się poznawali. 
 Organizowano wielogodzinne dyskusje, podczas których omawiało się rozmaite problemy niewidomych, możliwości pracy zawodowej i społecznej, formy pomocy, zaopatrzenie w sprzęt rehabilitacyjny, potrzeby Związku i perspektywy rozwoju w aspekcie zbiorowym i indywidualnym, a także zagadnienia moralne i społeczne. Spotkania te stanowiły okazję do wzajemnego poznania się uczestników obozu, nawiązania przyjaźni, a jednocześnie umożliwiały przedstawicielom władz PZN rozeznanie się w możliwościach intelektualnych, fizycznych i duchowych młodych niewidomych. 
Obozy dla uczącej się młodzieży organizowane były co roku do końca lat siedemdziesiątych. Z biegiem czasu ulepszano ich programy, wprowadzano sport i turystykę, orientację przestrzenną, naukę pisania na maszynie, czynności związane z samoobsługą, jak przygotowywanie posiłków, prasowanie odzieży, itp. oraz preorientację zawodową, ale spotkania z władzami PZN odgrywały zasadniczą rolę. 
 Ich uczestnicy, po ukończeniu szkół średnich i studiów, otrzymywali pracę w PZN i spółdzielczości niewidomych, stanowiąc w tych instytucjach większość kadry kierowniczej. Wielu do dziś odgrywa decydujące role w naszej społeczności. 
Wkrótce też powstała Krajowa Sekcja Młodzieży Uczącej się ze swymi odpowiednikami w okręgach PZN. Sekcja stała się kuźnią kadr i naturalnym pomostem między starszym i młodszym pokoleniem działaczy. W latach osiemdziesiątych te formy pracy zaczęły zanikać, a wkrótce jakby o nich zupełnie zapomniano. W ostatnich latach organizowano setki rozmaitych turnusów rehabilitacyjnych, ale nie dla młodzieży uczącej się. O niej nikt nie pomyślał. 
Często słyszy się wśród starszych działaczy, że młodzi się nie angażują, nie znają problematyki niewidomych, trzeba jednak zadać pytanie - co w ostatnich kilkunastu latach zrobiono, aby ich przybliżyć do Związku? Odpowiedź jest tylko jedna - nic. Teraz nadarza się okazja, aby te niepomyślne i społecznie nie uzasadnione trendy wreszcie zmienić. 
Powstały duże okręgi PZN. Każdy z nich do swego programu powinien wpisać współpracę z młodzieżą, pozyskiwanie jej do pracy zawodowej i społecznej w ogniwach PZN. Chciałbym jeszcze raz z naciskiem podkreślić, że to nieprawda, iż wśród młodych ludzi nie ma zdolnych i chętnych do pracy. Trzeba tylko chcieć ich dostrzec, ułatwić im wejście na drogę aktywnego życia. Należy sięgnąć do praktycznych doświadczeń z niedalekiej przecież przeszłości, które wydawały tak dobre owoce. W bieżącym roku odbędą się wybory do zarządów kół i okręgów. W ich programach nie może zabraknąć życzliwej i przemyślanej koncepcji kształtowania nowych kadr związkowych. 
Kiedy mowa o wyborach, warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden aspekt sprawy. Dotychczas nie przywiązywano należytej wagi do wyborów naszych przedstawicieli do władz Związku. W zebraniach sprawozdawczo-wyborczych na ogół uczestniczyło niewiele osób, a do władz wybierano najczęściej tych, którzy potrafili głośno krzyczeć i w sposób jałowy krytykować. Teraz to nie wystarczy. Krytyka jest potrzebna i pożyteczna wtedy, gdy się przedstawi własny punkt widzenia na daną sprawę, program naprawy tego co złe, a także sposób realizacji zamierzeń. Taka krytyka jest twórcza i pożądana. Nie dajmy się jednak zwodzić tupetowi i malkontenctwu. 
Jak nigdy dotąd, teraz niewidomi powinni się poczuć odpowiedzialni za dalsze swe losy. Jednym z przejawów tej odpowiedzialności, bardzo ważnym, jest wybór do władz najlepszych ludzi. Dodajmy, że wybory do zarządów kół PZN już się rozpoczęły. 
 
 aaa 
9.2. Listy do redakcji 
Prawda leży pośrodku 
 
Źródło: "Pochodnia" czerwiec 2002 r. 
 
Niedawno w "Pochodni" opublikowaliśmy artykuł pióra Andrzeja Wolskiego, traktujący o aktualnie studiujących niewidomych, żądających dla siebie w każdej sytuacji specjalnych udogodnień. W konkluzji artykułu autor stwierdził, iż prezentowany przez niego pogląd jest polemiczny i zachęcił do dyskusji na ten temat. Zareagowała jak zwykle nasza wierna Czytelniczka Pani Maria Tarlaga. Oto jej punkt widzenia: 
"Artykuł pana Wolskiego, wbrew obawom autora, nie wywołał u mnie złości. Opisywane przez niego czasy znam, bo i moja przygoda ze szkołą średnią przypadła na lata siedemdziesiąte. 
W szkole podstawowej w Krakowie nauczyciele, oprócz wiadomości z polskiego, matematyki i innych przedmiotów, wiele mówili o tym, co nas czeka w szkole średniej. Przy czym nie podkreślali, że coś się nam należy, ale starali się przybliżyć nam rzeczywistość bez przemilczeń. PZN zapewniał uczącym się niewielki lektorat, papier brajlowski, podręczniki i trochę lektur. Jedyną elektroniką były wchodzące wtedy w użycie magnetofony kasetowe. A jednak, mimo trudności, ludzie niewidomi dobrze sobie radzili. 
Pan Wolski z pewnym pesymizmem pisze o grupach wolontariackich. Sądzę, że należy rozdzielić dwie sprawy: pomoc koleżeńską i wolontariat. Uczeń czy student nie powinien być urzędowo przypisany konkretnej osobie. Przecież niewidomy uczeń też chyba ma coś do zaoferowania swoim kolegom. Ja mieszkałam w internacie. Czasem miałam na taśmach lub w brajlu jakąś lekturę, a koleżanki nie zdołały jej zdobyć. No to siadałyśmy w jednym pokoju i słuchałyśmy książki. Bywało, że i w brajlu musiałam czytać głośno. Ale, gdy ja nie miałam czegoś, nie było problemu. Zawsze się znalazł ktoś, kto mi przeczytał, a nawet nagrał potrzebny tekst. I nikt nie mówił, że mi pomaga, bo jestem niewidomą uczennicą. To była wspólna nauka. Jeśli ktoś sobie nie radził z zadaniem, a ja wiedziałam, jak je rozwiązać, dzieliłam się tą wiedzą. 
Wolontariusze są potrzebni osobom chorym, samotnym, ale nie uczącej się młodzieży. Młody człowiek opuszczający szkołę specjalną musi samodzielnie wejść w środowisko widzących. 
A co się należy takiemu uczniowi? Przede wszystkim dobra informacja, co i gdzie może kupić. Dobrze, że są programy pozwalające zmniejszyć ciężar zakupu drogiego sprzętu. Ale to nie znaczy, że wszyscy dostaną wszystko, co by chcieli. Przecież widzący uczniowie i studenci też nie wszyscy posługują się drogim sprzętem. Pamiętam podanie niewidomej uczennicy, której przydzielono maszynę do pisania. Starała się o drugą, żeby jedną mieć w internacie, drugą w domu. Oczywiście, można i tak się urządzić, ale czy należy wymagać, żeby PFRON to sfinansował? 
A co Związek powinien robić dla młodzieży? Dlaczego młodzi nie interesują się działalnością Polskiego Związku Niewidomych? Moim zdaniem niewidomi działacze nie starają się przyciągnąć tych młodych ludzi. Powie ktoś, że Związek nie ma pieniędzy, więc nie może pomagać uczącym się. To nie tak. Jak napisał pan Wolski, dawniej Związek też niewiele miał do zaoferowania. Ale gdy młody człowiek przychodził do biura koła czy okręgu, czuł się tam jak w rodzinie. Zawsze był ktoś, kto wysłuchał, poradził, zrozumiał. Pamiętam, jak zaraz po maturze pojechałam do biura okręgu w Tarnowie. Jakież było moje zdziwienie, gdy się okazało, że tam wiedzą już o moich wynikach w nauce, bo prezes koła dzwonił i im podał. To było miłe, że moje sprawy kogoś obchodzą. Akurat było posiedzenie zarządu. Ludzie, których wcześniej prawie nie znałam, cieszyli się razem ze mną. 
A czy nie byłoby dobrze, gdyby w Związku, jak dawniej, była sekcja młodzieży uczącej się? Takie spotkania były potrzebne. Pamiętam, jak, będąc w pierwszej klasie liceum, pojechałam do Krakowa na spotkanie takiej sekcji. Byli tam uczniowie i studenci. Początkowo czułam się trochę onieśmielona, ale ktoś zapytał, jakie mam trudności. Powiedziałam, że nie mam tabeli symboli chemicznych i mam kłopoty z zapisywaniem reakcji. Po kilku dniach dostałam potrzebne materiały. 
Dzisiejsza młodzież nie jest gorsza od tej sprzed lat. Trzeba jej tylko dać szansę. Jeżeli w ramach oszczędności likwiduje się jedyne pismo młodzieżowe "Życiu naprzeciw", to jak ci młodzi mają myśleć o Związku? Jeżeli uczeń czy student, choćby był obstawiony najnowszym sprzętem, nie może liczyć na kogoś, kto z nim porozmawia, poradzi, to nie przyjdzie potem do Związku, bo nie czuje takiej potrzeby." 
 
 aaa 
10. WPROST ALBO NA OPAK 
 
aaa 
10.1. Do Czytelników 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 

Drodzy Czytelnicy! 
 
Jeżeli nam nie pomożecie, sami sobie nie poradzimy. Piszcie do nas. Opisujcie swoje przygody, śmieszne, groteskowe i denerwujące. Każdy z nas ma ich mnóstwo i każdego stać, żeby spojrzeć na siebie z boku. Często wspominamy swoje historyjki, spotkania ze wścibskimi osobnikami, zabawne sytuacje spowodowane brakiem wzroku lub jego kiepską jakością. Opowiadamy o nich w kręgach koleżeńskich, w ośrodkach wypoczynkowych przygodnym znajomym, w lokalach kół PZN i innych organizacji. 
To jednak ma zbyt mały zasięg, to jednak nie wystarczy. Dlatego dzielcie się swoimi wspomnieniami z czytelnikami "Wiedzy i Myśli". Niechaj i inni się uśmiechną. Przecież śmiech to zdrowie. A więc bądźmy zdrowi i w dobrym humorze. No i przyczyńmy się do tego, żeby zdrowie i humor dopisywały naszym koleżankom i kolegom. 
Redakcja Wiedzy i Myśli 
 
aaa 
10.2. Stać nas na wiele 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Pochodnia grudzień 1994 r. 
 
 Nie lubię pisać o sobie, unikam tego jak zarazy. Tym razem jednak postanowiłem odstąpić od tej zasady. Stało się tak dlatego, że wpadłem w zachwyt nad sobą i w podziw też. No bo i na co to nie stać niewidomego. Miał rację wybitny działacz naszego środowiska, całkowicie niewidomy, który w publicznym wystąpieniu powiedział mniej więcej tak: "Niewidomi wiele potrafią i wiele mogą. Czasami aż trudno w to uwierzyć. Niewidomi nawet malować potrafią. Ja też nie mogłem w to uwierzyć, dopóki nie zobaczyłem." 
Tak i ze mną było. Mój podziw i zachwyt nad sobą wziął się się stąd, że wybrałem się sam do Muszyny na turnus rehabilitacyjny i bez nijakiej pomocy sobie poradziłem. Nie powiem, byli chętni, żeby ze mną pojechać. Żona nie mogła, bo pracuje, najmłodsza córka też nie, bo zaczęła się już nauka w jej liceum, ale starsza córka i syn prosili, żeby ich zabrać. Mogli sobie na to pozwolić, bo studenci mają dłuższe wakacje. Nie zabrałem żadnego z nich. 
PFRON zafundował mi pobyt w Muszynie. Chwała mu za to. Ale przez ten sam PFRON, zmuszony byłem rehabilitować się w Muszynie całkowicie samodzielnie, a to z tego powodu, iż Państwowy Fundusz Rehabilitacji, Bóg wie z jakich przyczyn, nie uznaje przewodników osób niewidomych. Wymyślili, nie wiem, po jakiego dorsza, że niewidomy albo jest ofermą i wymaga opieki, najlepiej stałej, nawet wtedy gdy śpi, albo niechaj sobie radzi, jeżeli nie chce przyznać się do swego ofermostwa. 
Ja nie chciałem. Z przewodnikiem mógłbym wyjechać, ale z opiekunem? To zupełnie co innego. No bo i co u licha! Miałem jechać pod opieką syna czy córki? Przecie ja się nimi opiekuję przez całe ich życie od urodzenia. Czy jestem niedołężnym staruszkiem, że dzieci muszą się mną opiekować? Wybrałem się więc sam. Przecież niewidomy potrafi wiele, w niektórych sytuacjach dorównuje ludziom pełnosprawnym, a zdarza się iż bywa od niego lepszy. Pomyślałem, że i ja potrafię, bo bez wątpienia jestem niewidomym i do tego zrehabilitowanym. No i potrafiłem. 
Opiszę więc jak wyglądała ta moja samodzielność. Może komuś przydadzą się wypróbowane przeze mnie sposoby radzenia sobie w różnych sytuacjach. Wcześniej dowiedziałem się, że krakowski okręg PZN organizuje w Muszynie turnus i że wiezie swoich uczestników autokarem. Zadzwoniłem więc i umówiłem się, że pojadę z nimi. W Warszawie na Dworzec Centralny odprowadziła mnie żona, znalazła miejsce w przedziale, życzyła miłego pobytu w Muszynie i wróciła do domu. Ja zostałem całkowicie sam w pociągu na prawie trzy godziny. No cóż, trzeba i taką próbę przejść. Do Krakowa dojechałem cały i zdrowy, a tam bardzo miła pani z okręgu wyszła na dworzec. W okręgu czekała na mnie kawa i krakowskie obwarzanki. Podstawiono autobus, który znalazłem bez trudu, idąc z panią Haliną Mężyk,kierowniczką turnusu. W Muszynie też radziłem sobie świetnie. Zaraz po przyjeździe na kolację kanapki zrobiła mi kelnerka. Na śniadanie też, a potem przestała robić, bo już nie było takiej potrzeby. Jestem przecież samodzielny. Pani Zofia Drozd z Lublina siedziała przy moim stoliku. Zajęła się więc moimi kanapkami, zupami i deserami. Zawsze miałem wszystko przygotowane elegancko i ciut więcej niż chciałem. Z jedzeniem radziłem sobie już świetnie i bardzo mi wszystko smakowało. Dziękuję Pani Zofio! 
Na spacery od pierwszego dnia chodziłem sam ulicą Lipową, Zieloną, Zazamczem no i szosą do Milika. Brałem magnetofon do kieszeni, słuchawkę w ucho i szedłem, słuchając książki. Wkrótce moja samodzielność znacznie się wzmogła. Pan Antoni Chrobak, cokolwiek niedowidzący, a jakże, zaproponował wspólne wyprawy w góry. Zapowiedział, że będzie z nami chodziła pani Krystyna Kula z Krakowa. Najpierw poszliśmy do Leluchowa, następnie pan Antoni musiał pracować, ale była już pani Krystyna. Zaczęły się wspólne spacery po mniejszych górkach. Pani Krystyna też nie całkiem dobrze widzi, musiałem się więc nią opiekować. Przyszła sobota, a wiadomo, w sobotę nikt nie pracuje. Pan Antoni zaproponował więc wyprawę na Malnik, w niedzielę na Jaworzynę, następnie na jakąś inną górę, której nazwy nie pamiętam. I tak całkiem samodzielnie przeszedłem chyba ponad 200 kilometrów, w tym sporo po górach. Dziękuję wszystkim, którzy mi w tym pomogli, także pani Alicji, żonie pana Antoniego która wywoziła nas samochodem jak najdalej. Mówiło się, że po to, abyśmy mieli bliżej do góry, którą zamierzliśmy zdobyć. Faktycznie przyczyna była inna - chodziło o to, żebyśmy za wcześnie nie mogli wrócić do domu. Tak czy owak dziękuję. 
W ten sposób, całkowicie samodzielnie, wykonany został program rehabilitacji, wypoczynku i pracy, gdyż podczas urlopu w Muszynie odrabiałem też sporo zaległości w pracy. Nie udało się tylko stracić zaplanowanych kilogramów. Dbały o to - szefowa kuchni i Pani Zofia Drozd. Nie dziękuję im za to. 
Muszyna, wiadomo, jest "naszym domem" dbamy więc o niego. W czasie mojego pobytu trwała przebudowa obiektu. W jej efekcie będą łazienki w pokojach w starym skrzydle i nowoczesna, ekologiczna kotłownia. Wszędzie pełno było robotników. Trudno było przewidzieć w jaki kabel człowiek się zaplącze, a do stołówki trzeba było biegać naokoło, przez podwórze. Nic to! Na złość dyrektorowi Żabińskiemu robiłem jeszcze większe objazdy, bo nie tylko przez podwórze, ale aż przez ulicę. Myślał, że mi krzywdę zrobi, a ja przecie lubię chodzić. 
Niestety, wszystko co dobre, szybko się kończy, więc skończył się i mój urlop. Po krakowską grupę przyjechał autokar, do którego wsiadłem naprawdę samodzielnie. W Krakowie na dworcu, peron i wagon znalazła dla mnie pani Krystyna, a w Warszawie na Centralnym czekały dwie córy. 
No i niech mi ktoś powie, że niewidomy sobie nie poradzi! A ja to niby co? Nie jestem niewidomy? I czy nie jest w pełni uzasadniony mój podziw samego siebie? Przecież bywają niewidomi, którzy akurat w podobny sposób radzą sobie w życiu i pracy zawodowej i uważają się za dobrych, wydajnych pracowników, ludzi zaradnych, samodzielnych, dobrze zrehabilitowanych. I mają rację. Tak trzymać, a będzie dobrze. 
Ale trzeba przyznać, że osoby słabowidzące są w naszym Związku bardziej przydatne niż komputery - są bardziej wszechstronne, funkcjonalne, przyjemniejsze w obejściu. Mogą coś tam napisać, przeczytać co nieco, kanapki zrobić, deser podać i za przewodnika służyć. A jaki komputer czy inne "ustrojstwo" wszystko to potrafi? 
Niech żyje rehabilitacja! Niech żyje Muszyna! Niech żyją słabowidze, półprzewodniki czyli tranzystory! Niech żyje Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych! Niech żyję ja, skoro jestem taki dzielny. 
A tak całkiem serio... Bez wątpienia i bez takich ceregieli do Muszyny bym dojechał nieraz już bowiem podróżowałem samodzielnie. Życzliwi ludzie przecież pomogą i poinformują. A i w Muszynie bym nie zginął. Najwyżej kanapki byłyby ździebko pokraczne, a z pewnością nie byłoby tak wygodnie i przyjemnie, jak było tym razem. 

aaa 
10.3. Mruczę i prycham 
Od Demokryta do "Pochodni" 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Mity, legendy, prawdy 
 
Starożytni Grecy, podobnie jak ich współcześni potomkowie, sporo zamieszania narobili na świecie. W przeciwieństwie do tych współczesnych jednak, nie były to długi, od których w głowach się kręci europejskim politykom i samym Grekom. Ci starożytni zaludnili świat legionami bogów, centaurów, herosów i innych niezwykłości, od których również zawrotu głowy dostać można, ja w każdym razie dostaję i połapać się w tym nie mogę. Mity, legendy, historia, bajki - co kto chce. 
Na szczęście już doskonale wiemy, że centaurów nie było, że ichnie bogi to mity, że czym innym jest legenda, a czym innym historia. Niestety, niektóre mity doskonale funkcjonują do dnia dzisiejszego i wcale nie jest to zabawne. 
 
Demokryt i "Pochodnia" 
 
Nie wiem, może Demokryt używał również pochodni. Myślę jednak, że wieczorami korzystał raczej z lamp oliwnych, może z łojówek, a nie pochodni. 
Czemuż to, ach czemu, w takim razie zestawiam Demokryta z "Pochodnią", tą pisaną z wielkiej litery i w cudzysłowie? Ano, mam ku temu solidne podstawy. Demokryt żyjący w starożytnej Grecji i "Pochodnia" wydawana przez PZN we współczesnej Polsce głoszą podobne poglądy, wręcz identyczne. 
 
Mądrość filozofa 
 
Demokryt z Abdery żył w latach 460-375 p.n.e., a więc upłynęło już prawie dwa i pół tysiąca lat. Był wybitnym starożytnym filozofem. To mu jednak nie wystarczało. Chciał być jeszcze bardziej wybitny i żeby to osiągnąć, znalazł niezwykły sposób. 
Otóż wierzył on, jak wielu starożytnych, że aby widzieć lepiej - trzeba niewidzieć zupełnie. Wiara w tę tak oczywistą i prawdziwą prawdę sprawiała, że w Starożytności wielu niewidomych trudniło się jasnowidztwem, a profesja ta dawała im chleb, wino i insze produkty niezbędne do życia. I dobrze, że tak było. 
A pan Demokryt, jak się rzekło, chciał być większym filozofem niż był. Chciał więc mieć większy dorobek filozoficzny, naukowy. A wiadomo, że wzrok przeszkadza w skupieniu się na sprawach ważnych, naukowych, na filozofii. Żeby widzieć lepiej, należy niewidzieć, czyli być niewidomym. Pan Demokryt, jako że był filozofem, myślał długo, no i wymyślił, że trzeba się oślepić. A jak wymyślił, tak i zrobił. Posiedział kilka dni w zupełnie ciemnej piwnicy, następnie wyszedł w samo południe i spojrzał na białą płytę marmuru, oświetloną południowym, greckim słońcem. W ten sposób cel został osiągnięty. Pan Demokryt stał się ociemniałym. Dodam, że kiedy tego czynu dokonał, był już stary. Ludzie mówią: "stary, a głupi". Demokryt był filozofem, był więc mądry, a nie głupi. 
Kto wie, czy tak było, czy to jedna z legend. Mnie przy tym nie było, ale taki przekaz otrzymaliśmy ze Starożytności. Biorąc pod uwagę poglądy głoszone przez pana Demokryta, nie można tego wykluczyć. Otóż uważał on, że prawdziwe poznanie może być tylko przy pomocy umysłu. Poznanie zmysłowe jest błędne. 
 
Co nie ma granic? 
 
Tylko miłosierdzie Boże i głupota ludzka nie mają granic. Jest to znana prawda. Jej pierwsza część nie wymaga udowadniania. Co się zaś tyczy drugiej, też nie ma problemu z dostarczeniem dowodów. 
Gdybyśmy tak poszli za tokiem rozumowania pana Demokryta, powinien on również pozbawić się słuchu, bo on też rozprasza i utrudnia skupienie się na sprawach ważnych, poważnych i najważniejszych. Czytałem kiedyś, że para głuchoniemych pań zapragnęła mieć dziecko. Panie uważały jednak, że aby człowiek mógł być szczęśliwy, musi być głuchoniemy. Szukały więc po całym świecie pana, który jest głuchy, a jego głuchota z całą pewnością jest dziedziczna. Miał on zostać ojcem dziecka jednej z pań tej pary. 
Węch również należy uznać za szkodliwy. Przecież psy, które mają wspaniały węch, rozumem tęgim nie dysponują. Jest to dowód na to, że węch szkodzi na rozwój mózgu. 
Jakby pomyślał to i pozostałe zmysły należałoby wyeliminować. Powinien zostać tylko czysty mózg, którego działania nie rozpraszają żadne bodźce z zewnątrz. Zostawiam to jednak Wam Drodzy Czytelnicy, bo ja już jestem stary, robię się leniwy, lubię poleżeć w cieple, powspominać dawne dzieje i sprawy. 
A dawniej było głupoty nie mniej niż obecnie. W XIX wieku, np. w niektórych regionach Polski, malowano białą farbą szyby w klasach lekcyjnych. Bodźce z zewnątrz nie powinny rozpraszać uczniów. Szkoda, że tylko tak zaradzano złu. Przecież mogli oślepiać uczniów. To byłoby bardziej skuteczne. 
I tak przez tysiąclecia przewija się głupota. I tak do dzisiaj niewidomi mają szósty zmysł, uzdolnienia muzyczne, wszystko mają wspaniałe, wyjątkowe, niezwykłe, wszystko mogą - jeno do niczego się nie nadają. 
Głupota nie zna granic terytorialnych, geograficznych, politycznych, klasowych, czasowych ani żadnych innych. Jest to prawda bezsporna. 
 
"Pochodnia" i mit 
 
W "Pochodni" nr 6 z 2011 r. przeczytałem artykuł "Oni naprawdę widzą duszą" Roberta Stadnickiego. 
Już sam tytuł jest w stylu mitu, ale niech go tam. Chodzi o muzykę, na której nic a nic się nie znam. Może nie mam duszy i nie mam czym jej słuchać? Wszystko możliwe. Zajmę się więc tym, na czym się trochę znam. 
 Żebyście wiedzieli o czym piszę, muszę dać dosyć obszerny cytat z wyżej wymienionego artykułu Roberta Stadnickiego. Czytamy: 
 "To była rewelacyjna, doskonale zorganizowana i stuprocentowo pełnosprawna artystycznie impreza, pełna pięknych dźwięków, gorących oklasków, słońca i radości. O czym mowa? O I Festiwalu Widzących Duszą "Muzyka otwiera oczy" w Bydgoszczy. Z nagrodami wyjechali wszyscy wykonawcy, ale nie nagrody były tu najważniejsze. Impreza miała promować nie tylko muzykę - także nowe spojrzenie na twórczość niewidomych i na całe nasze środowisko. 
Sobotnie popołudnie, 15 października 2011, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Do Auli Copernicanum schodzą się ludzie. Jedni trzymają białe laski w dłoniach, inni nie potrzebują takiego wsparcia. Na tych ostatnich już przy wejściu do renesansowego gmachu Uniwersytetu czeka niespodzianka. 
Młode wolontariuszki z bydgoskiego liceum nr 7 proponują założenie tzw. gogli niewidomego. Potem podają ramię i prowadzą na salę, w której za chwilę rozpocznie się I Festiwal Widzących Duszą "Muzyka otwiera oczy". W taki sposób do Auli Copernicanum dotarła m.in. dyrektor SKOKU Stefczyka, Grażyna Sławik-Kamińska. Tuż po oficjalnym rozpoczęciu imprezy na scenie opisała swoje odczucia. - Jak założyłam te gogle, poczułam się kompletnie zagubiona. Zrozumiałam, że my, widzący, odbieramy świat w sposób o wiele bardziej ubogi. W zasadzie tylko wzrokiem. To chyba my jesteśmy w jakiś sposób niepełnosprawni. Jestem pełna podziwu dla osób niewidomych, które doskonale radzą sobie, chociaż nie widzą. To dla mnie bardzo ważne, całkiem nowe doświadczenie - mówiła". 
No proszę, pan Demokryt byłby zachwycony. Niechaj chociaż na chwilę zaznają dobrodziejstwa bycia niewidomym. A może lepiej byłoby słuchaczy tych występów muzycznych oślepiać? Co Wy na to? 
 Ale w zdumienie wprawiła mnie pani dyrektor. Jak ona tak szybko doszła do wniosków, których wielki filozof Demokryt dopracował się dopiero pod koniec życia? Naprawdę musi to być niezwykle inteligentna osoba. Nic więc dziwnego, że jest dyrektorem, a może dyrektorką. 
Patrzcie tylko, przy tak wybitnej inteligencji, jaka skromność - "Zrozumiałam, że my, widzący, odbieramy świat w sposób o wiele bardziej ubogi. W zasadzie tylko wzrokiem. To chyba my jesteśmy w jakiś sposób niepełnosprawni". Oj prawda, jesteście, jesteście, a przynajmniej niektórzy z Was. 
W zdumienie wprawiła mnie też redakcja "Pochodni", redaktor naczelny i insi redaktorzy, i całe kolegium redakcyjne. Nie podejrzewałem ich o taką erudycję, o taką wiedzę historyczną i rehabilitacyjną. A tu proszę, doskonale wiedzą o wyczynie Demokryta i o szkodliwości wzroku. Boć gdyby o tym nie wiedzieli, to jakoś by się odnieśli do wypowiedzi, która utrwala mity i powoduje, że niewidomi stają się zarozumiali. Dyć "Pochodnia" ma służyć rehabilitacji, a nie mitologii. 
A może Szanownej Redakcji jest doskonale obojętne, czym wypełni swoje łamy? Jakiem stary, tak pojąć nie mogę. Rozumiem, że "Pochodnia" nie może pisać o wszystkim. Władze PZN-u czuwają nad tym, żeby nic złego o ich działaniu nie pisać. Nie rozumiem natomiast, dlaczego pisze coś, co jest jaskrawym brakiem zastanowienia, coś co jest szkodliwe z punktu widzenia rehabilitacji, a także z punktu widzenia postrzegania niewidomych przez społeczeństwo. Przecież samodzielności nie można budować na mitach. Rehabilitacja musi mieć solidne podstawy, a nie urojenia, bo po takiej wypowiedzi, rozpropagowanej przez tak zacne czasopismo, może ktoś przestać leczyć oczy, ba, może iść w ślady Demokryta. A coś mi się wydaje, że to chyba niewłaściwy kierunek. 
 
Nie widzę, nie gryzę 
 
 Jeszcze drobny cytat z artykułu pana Roberta Stadnickiego. 
"Głównym hasłem Festiwalu było: "nie widzę - nie gryzę". Baner z takim napisem wisiał na scenie, organizatorzy chodzili w koszulkach z takim napisem. Dziś jeszcze można zamówić takie koszulki pod adresem: pznbydgoszcz@wp.pl. 
- W taki skrótowy sposób zawarliśmy przesłanie, że tzw. "ludzie zdrowi" nie muszą się bać kontaktów z niewidomymi. My mamy problem ze wzrokiem, a kogoś tam boli kolano, czy ma inny problem ze zdrowiem. Każdy z nas jest w jakimś stopniu chory czy ułomny, ale czy wpływa to na jego człowieczeństwo? - pyta retorycznie Grzegorz Dudziński". 
 A jasne, że nie wpływa, ale co do tego mają oczy? Przecież gryzie się zębami, a nie oczami i to niezależnie, czy są one sprawne, czy niesprawne. A może lepszym hasłem byłoby: Nie widzę, nie myślę. A może to hasło lepiej byłoby pisać na czołach, a nie na koszulkach? 
Udziwniajmy świat. Udziwniajmy poglądy na temat niewidomych. Udziwniajmy wszystko, co jest i tak dziwne oraz to, co dziwne nie jest. Udziwniajmy, niewidomym to nie pomoże, zaszkodzić może, ale za to my będziemy mieli poczucie, że wymyśliliśmy coś niezwykłego. A że panuje właśnie moda na udziwnienia - ślepe krowy, wystawy w ciemnościach, "ślepcy" w ciemnościach, oczy na murze, brajlowskie tabliczki na jeden dzień - udziwniajmy, chociaż to już nie jest dziwne, tylko modne. 
 Udziwniający Stary Kocur