Pr 2590

WIEDZA i MYŚL

INTERNETOWY MIESIĘCZNIK TYFLOSPOŁECZNY

Wydawca Stanisław Kotowski

Czasopismo nie jest dofinansowywane ze środków publicznych ani żadnych innych. Wydawane jest bez nakładów finansowych. Osoby piszące artykuły oraz zaangażowane przy redagowaniu, adiustacji i korekcie oraz kolportażu nie otrzymują wynagrodzenia. Fundacja „Klucz” przetwarza „WiM” nieodpłatnie na format MP3 w systemie DAISY, a IVO Software Sp. z o.o. udostępnia bezpłatnie niezbędne do tego oprogramowanie.

Czytelnicy otrzymują „WiM” również bezpłatnie. Wystarczy napisać na adres: ST.k@onet.pl lub ST.k1@wp.pl i w każdym miesiącu znaleźć aktualny numer w swojej „Skrzynce odbiorczej”.

Wersję dźwiękową można pobierać pod adresem:
http://wypozycz.bcpzn.pl/wim/
oraz:
  http://klucz.org.pl/WIM.php 

Maj 2012 
Rok IV 
Nr 5(41)/2012 
 
REDAKTOR NACZELNY 
Stanisław Kotowski 

ADRES REDAKCJI (wyłącznie internetowy): 
st.k@onet.pl lub ST.k1@wp.pl

TELEFON KOMÓRKOWY: 
501-239-769 

Na łamach „Wiedzy i Myśli” zamieszczamy różne opinie i poglądy, w tym takie, z którymi się nie zgadzamy.

Spis treści 

OD REDAKCJI
1. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA
1.1. Ze słownika rehabilitacyjnego (cz. 10) - Rehabilitacja społeczna - Stanisław Kotowski
1.2. Niewidomy plastyk - Andrzej Rusocki
1.3. Uśmiech Steviego Wondera
1.4. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH CZYNNOŚCIACH - Brajl nie tylko od święta - Ryszard Dziewa
2. OKULISTYKA, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE
2.1. Lepiej zapobiegać niż leczyć: chrońmy oczy przed słońcem - Jacek Janik
2.2. Naukowcy: siatkówka oka odzwierciedla stan mózgu
2.3. Biznes z laboratorium - Jarosław Olechowski
2.4. Niewidomy na Euro "zobaczy" wszystko
2.5. Euro 2012 dla niepełnosprawnych
3. ROZMOWA MIESIĄCA - Z Hanną Pasterny rozmawia Stanisław Kotowski (cz. 2)
4. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE
4.1. Chcesz mieć psa przewodnika?
4.2. Ogólnopolski Konkurs Literacki dla osób z niepełnosprawnością wzroku
4.3. Internetowy Klub Filmowy Osób Niewidomych "Pociąg"
4.4. Zatrudnimy moderatorów
4.5. Bez misji na wizji - Kajetan Prochyra
4.6. Zakochaj się w teatrze
4.7. fZakinthos: fenomen greckiej wyspy niewidomych
5. ORGANIZACYJNE, PRAWNE, PRAKTYCZNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY
5.1. Obcym wstęp wzbroniony Bączek
5.2. O roli prasy środowiskowej
5.3. Gorące dni - Józef Szczurek
5.4. To nie tak - Stanisław Kotowski
5.5. Bank utrudnił życie niewidomym klientom - Ewa Furtak
5.6. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH - Ślepy żebrak znajdzie pracę - Jerzy Ogonowski
6. FAKTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI
6.1. Dwa listy do grupy czytelników
6.2. Dlaczego w PZN działa tak niewielu młodych? - Aleksandra Bohusz
6.3. Wypowiedzi czytelników
6.4. Temat stary jak świat i jak świat ciągle aktualny - Jerzy Ogonowski
6.5. Czy młodym potrzebny jest PZN? - Stanisław Kotowski
7. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE
7.1. Korzystniej dla niepełnosprawnych, więcej obowiązków dla przedsiębiorców - Mateusz Brząkowski, oprac.: GR
7.2. Nie masz posady - sam zorganizuj stanowisko - Mateusz Brząkowski, oprac.: AJ
7.3. Urzędy powinny szukać niepełnosprawnych pracowników - Agnieszka Kozłowska-Rajewicz
7.4. Czy można zatrudnić całkowicie niezdolnego do pracy? - Elżbieta Sadło, oprac.: GR
7.5. Waloryzacja emerytur i rent 2012 - Leszek Kostrzewski, oprac.: AJ
7.6. Przepisy pozwalające odbierać przyznaną wcześniej emeryturę lub rentę trzeba jak najszybciej zmienić - mrz, oprac.: GR
7.7. W jaki sposób odwołać się od decyzji zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności - Elżbieta Sadło, oprac. : GR
7.8. Dotacje na zatrudnienie trenera pracy osoby niepełnosprawnej - Beata Lisowska, oprac.: AJ
7.9. Zwolnienia podatkowe obejmują tylko ZPChr zatrudniające co najmniej 30 proc. niewidomych lub psychicznie chorych - Magdalena Majkowska, oprac.: GR
7.10. ZUS: Wyjaśnienia w sprawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 lutego 2012 r.
7.11. Kiedy renta nie zablokuje wymówienia - Anna Abramowska, oprac.: GR
7.12. Podwyżka dofinansowań do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych od II kwartału - projekt ustawy zmieniającej ustawę o rehabilitacji (...)
7.13. Zmiany dla osób niepełnosprawnych - mrz, oprac.: GR
7.14. Osoba po operacji nie skorzysta z ulgi - mpa, oprac.: GR
7.15. Równość wobec prawa - Michalina Topolewska, oprac.: GR
7.16. Do skrócenia dniówki roboczej nie wystarczy jedno orzeczenie - Bogdan Majkowski, oprac.: GR
7.17. PO: będą zmiany w dotacjach dla pracodawców zatrudniających niepełnosprawnych
7.18. Nienależne świadczenie - nie tylko oszust zwróci rentę za trzy lata - Magdalena Wypijewska, oprac.: AJ
7.19. Dostęp osób niepełnosprawnych do urzędów - Anna Krajewska
8. WSPOMINAMY LUDZI I WYDARZENIA
8.1. Edwin Kowalik, wybitny polski niewidomy pianista - Oprac. Bożena Klonek
8.2. Edwin Kowalik walczy o laur chopinowski
8.3. Wielki Konkurs Chopinowski
9. WPROST ALBO NA OPAK
9.1. Szczęśliwe zakończenie - Józef Szczurek
9.2. Para mieszana - dożywotnio zgrana - Danuaria
9.3. Mruczę i prycham - Pogodzić wodę z ogniem

aaa 
OD REDAKCJI 
 
Drodzy Czytelnicy! 
 
Przed nami najpiękniejszy miesiąc roku, a w nim - 1 Maja - święto pracy i 3 Maja - rocznica uchwalenia pierwszej w Europie konstytucji. Możemy być dumni z ówczesnej polskiej myśli politycznej. Duma ta ułatwi nam rozwiązywanie współczesnych problemów naszego kraju i naszego środowiska. 
W dniu 17 kwietnia br. rozpoczynają się obrady XVI Krajowego Zjazdu Delegatów Polskiego Związku Niewidomych. Postanowiliśmy przyśpieszyć wydanie majowego numeru "WiM" tak, żeby ukazał się jeszcze przed Zjazdem. Uznaliśmy, że jest to celowe, gdyż w oficjalnym dwumiesięczniku PZN "Pochodni" w br. nie ukazały się żadne publikacje dotyczące Zjazdu. Wydaje się, że poprawa informacji, wymiana poglądów i opinii, możliwości oceny działalności władz Związku itp. są na tyle ważne, że powinny być przedmiotem troski delegatów na Zjazd i ich inicjatywy w tej sprawie. Jest to niezmiernie ważne, gdyż w PZN nie istnieje swoboda wypowiedzi, nie istnieje wolność słowa, podstawa demokracji i nieodzowny warunek unikania błędów. 
Delegatom życzymy owocnych obrad, przyjęcia dobrego programu działania i wyboru odpowiednich osób do jego realizacji. 
Uwadze delegatów polecamy: 
"Obcym wstęp wzbroniony Bączka - pozycja 5.1., 
"O roli prasy środowiskowej" Grażyny Wojtkiewicz - pozycja 5.2., 
"Gorące dni" Józefa Szczurka - pozycja 5.3., 
"To nie tak" Stanisława Kotowskiego - pozycja 5.4., 
oraz dział szósty - "Fakty, poglądy, opinie i polemiki" poświęcony młodzieży. 
 
Naszym Czytelnikom i Współpracownikom życzymy miłego przeżywania pięknych, majowych dni. 
Redakcja Wiedzy i Myśli 
 
 aaa 
1. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA 
 
aaa 
1.1. Ze słownika rehabilitacyjnego (cz. 10) 
Rehabilitacja społeczna 
Stanisław Kotowski 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Najkrócej można powiedzieć, że rehabilitacja społeczna jest to włączenie osoby niepełnosprawnej w nurt życia społecznego przez jej usprawnienie, usamodzielnienie, jeżeli możliwe i potrzebne również zatrudnienie oraz pomoc w akceptacji niepełnosprawności. Ważne jest także przygotowanie środowiska społecznego do współżycia z osobą niepełnosprawną. 
 
Współżycie społeczne albo funkcjonowanie społeczne, w grupie społecznej na mniej więcej równych zasadach wymaga spełnienia kilku warunków. 
Osoba niepełnosprawna, w naszym przypadku niewidoma lub słabowidząca, musi być w miarę samodzielna. Musi więc być dobrze do życia przygotowana, umieć poruszać się samodzielnie po miejscowości, w której mieszka, wykonywać czynności samoobsługowe i ewentualnie z zakresu prowadzenia gospodarstwa domowego. Musi umieć porozumiewać się z ludźmi przy pomocy pisma, korzystać z literatury i prasy, mieć jakieś zainteresowania itp. Oczywiście, jeżeli którejś umiejętności nie będzie posiadała, nie oznacza to, że zostanie wykluczona ze społeczności. Jednak bez podobnych umiejętności niewidomy będzie całkowicie zależny od innych osób, a więc jego kontakty z ludźmi nie będą mogły być na zasadach równości - znacznie więcej będzie brał niż dawał. Normalny człowiek nie chce być przedmiotem opieki, wyłącznie brać od innych, a im nic z siebie nie dawać. Nie może z tym czuć się dobrze, mieć zdrowej psychiki i właściwych stosunków międzyludzkich. 
Drugim niezmiernie ważnym warunkiem jest samodzielność finansowa. Niewidomy musi mieć własne, stałe dochody, które wystarczą na utrzymanie własne oraz rodziny. Musi więc wykonywać pracę zawodową, prowadzić własną firmę, zajmować się pracą twórczą lub artystyczną albo mieć wystarczająco wysoką rentę lub emeryturę. Człowiek zależny finansowo od innych ludzi, jeżeli nie jest dzieckiem, na ogół nie jest traktowany na równi z innymi ludźmi. Sam też nie czuje się równy innym ludziom, a to negatywnie wpływa na jego psychikę i funkcjonowanie społeczne. 
Kolejnym warunkiem, kto wie czy nie najważniejszym, jest wysoki poziom rehabilitacji psychicznej. Osoby zakompleksione, niezrównoważone psychicznie, nieufne, podejrzliwe, nieumiejące współżyć z innymi ludźmi nie będą przez nich akceptowane, nie będą mogły brać w pełni udziału w życiu społecznym, nie będą społecznie zrehabilitowane. 
Warto zauważyć, że psychika człowieka jest bardzo skomplikowana i delikatna. Jeżeli człowiek znajduje się w sytuacjach trudnych, których nie może pokonać, jego psychika wytwarza mechanizmy obronne, które łagodzą napięcia psychiczne. Niestety, ich działanie nie jest jednoznacznie pozytywne, a często jest bardzo szkodliwe. 
O kompleksach i mechanizmach obronnych pisałem w kwietniowym numerze "WiM" z bieżącego roku. Teraz dam tylko jeden przykład działania mechanizmu obronnego, który w rezultacie pogłębia trudności. Niewidomy spotkał się raz i drugi z niewłaściwymi zachowaniami wobec siebie albo mu się wydawało, że te zachowania są niewłaściwe. Zaczyna więc unikać ludzi. Żeby czuć się z tym możliwie dobrze zaczyna twierdzić, że nie lubi towarzystwa, że woli samotność. Z czasem zaczyna wierzyć, że tak jest, że nie lubi przebywać wśród ludzi. Unika więc wszelkich z nimi kontaktów. Człowiek jednak jest istotą społeczną. Potrzeba kontaktów społecznych tego niewidomego nie zanikła, została tylko stłumiona. W końcu trafia się sytuacja, która wymaga jego udziału w jakimś towarzystwie lub sam dochodzi do wniosku, że warto jednak spotkać się z ludźmi od czasu do czasu. Ponieważ jednak dłuższy czas unikał ludzi, odzwyczaił się od nich i w towarzystwie poczuł się jeszcze gorzej niż to wcześniej bywało. Utwierdza go to w przekonaniu, że on najlepiej czuje się w samotności, a ludzie go męczą, nudzą i denerwują. Unika więc kontaktów z nimi jeszcze bardziej zdecydowanie. 
W ten sposób mechanizm obronny uniemożliwia uczestnictwo w życiu społecznym, a jednocześnie powoduje nowe trudności w rodzaju poczucia osamotnienia, pretensji do ludzi, że go unikają, że nie rozumieją itd. Spirala się nakręca, koło zamyka i trudności stają się coraz większe, bardziej uciążliwe. 
Ważnym zagadnieniem jest przygotowanie środowiska społecznego do przyjęcia i akceptacji osoby niepełnosprawnej. Nie jest to łatwe zadanie i nie zależy jedynie od szkolenia osób z otoczenia niewidomego lub słabowidzącego, przekazywania informacji i przekonywania. Bardzo dużo zależy od poziomu kulturalnego środowiska, w którym żyje osoba niewidoma, od wyznawanych poglądów przez to środowisko, od jego poziomu moralnego, postaw w stosunku do osób niepełnosprawnych itp. 
Jeżeli np. otoczenie jest przekonane, że utrata wzroku jest karą za grzechy, z pewnością nie będzie dobrze traktowało osoby niewidomej. Jeżeli zdrowie i sprawność jest wartością nadrzędną w jakimś środowisku, osoby niepełnosprawne nie będą dobrze traktowane i nie będą dobrze w nim się czuły. 
Niewidomy prezes spółdzielni opowiedział, jak został potraktowany na weselu swojej siostry. Kiedy już towarzystwo nieźle popiło, kuzyn powiedział do niego: "Widać, że Ci się dobrze powodzi, jesteś porządnie ubrany, ale Ty i tak jesteś dziadem, bo jesteś ślepy". 
Wielką trudność w rehabilitacji społecznej stanowią mity na temat niewidomych, niewłaściwe poglądy, przypisywanie im cech, których nie posiadają i niedocenianie ich możliwości. Schematyczne myślenie, stereotypy niewidomych utrudniają ich zrozumienie, ponieważ na wszystko jest gotowe wytłumaczenie, a że nieprawdziwe, to już nie ma znaczenia. 
Niewidomi mają szósty zmysł, palcami widzą kolory, lepiej skupiają się na różnych zadaniach, lepiej pracują, bo nic ich nie rozprasza. Inni natomiast uważają, że ślepota jest najgorszym kalectwem, niewidomi nie są do niczego zdolni, a oni woleliby umrzeć niż stracić wzrok. Jedne i drugie postawy nie ułatwiają niewidomym funkcjonowania społecznego. 
Obecnie wśród ludzi dorosłych, raczej rzadko niewidomi spotykają się z drwinami, niechęcią, wyśmiewaniem czy ogólnie - z dokuczaniem. Częściej natomiast można spotkać wścibstwo, niedelikatne pytania i litość. 
Inaczej jest z dziećmi. One często znęcają się nad słabszymi, a dziecko niewidome jest bez wątpienia słabsze. Jeżeli nawet jest tolerowane w grupie, rzadko włączane jest do wspólnych zabaw - w wielu nawet nie może uczestniczyć, gdyż wymagają one posługiwania się wzrokiem. Podobnie dzieci słabowidzące często narażone są na przezwiska, głupie dowcipy, pomijanie w zabawach itp. 
Rehabilitacja społeczna wymaga więc rehabilitacji podstawowej, bardzo często zawodowej, zawsze psychicznej i życzliwego środowiska. Jest ukoronowaniem całego procesu rehabilitacji. 
 
Na rehabilitację społeczną położył duży nacisk ustawodawca w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. 
 W artykule 9. czytamy: 
"1. Rehabilitacja społeczna ma na celu umożliwianie osobom niepełnosprawnym uczestnictwa w życiu społecznym. 
2. Rehabilitacja społeczna realizowana jest przede wszystkim przez: 
1) wyrabianie zaradności osobistej i pobudzanie aktywności społecznej osoby niepełnosprawnej 
2) wyrabianie umiejętności samodzielnego wypełniania ról społecznych 
3) likwidację barier, w szczególności architektonicznych, urbanistycznych, transportowych, technicznych, w komunikowaniu się i dostępie do informacji 
4) kształtowanie w społeczeństwie właściwych postaw i zachowań sprzyjających integracji z osobami niepełnosprawnymi". 
Są to ważne cele. Do ich realizacji jednak przewidziano bardzo skromne możliwości. W artykule 10. czytamy: "Do podstawowych form aktywności wspomagającej proces rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych zalicza się uczestnictwo tych osób w: 
1) warsztatach terapii zajęciowej, zwanych dalej "warsztatami" 
2) turnusach rehabilitacyjnych, zwanych dalej "turnusami". 
 
Potrzeby z zakresu rehabilitacji społecznej są bardzo duże, gdyż obejmują działania również z zakresu rehabilitacji podstawowej, zawodowej i psychicznej. Potrzeby te w znacznej mierze zaspokajają organizacje pozarządowe - w przypadku niewidomych i słabowidzących, przede wszystkim PZN, ale również inne stowarzyszenia i fundacje. Nie jest to wystarczająca działalność, ale poważnie wykracza poza formy przewidziane ustawą, tj. warsztaty terapii zajęciowej i turnusy rehabilitacyjne. Z pewnością działalność ta byłaby bogatsza, gdyby nie ograniczone możliwości jej finansowania. Organizacje pozarządowe zmuszone są do ciągłych starań o pieniądze, uczestniczenia w konkursach i wypełniania bardzo skomplikowanych wniosków. Muszą przy tym dopasowywać swoją działalność do takich form, które są akurat preferowane. Raz są to działania nowatorskie, innym razem kontynuowanie zadań już rozpoczętych. Nigdy przy tym nie można przewidzieć, czy pieniądze zostaną przyznane, na co zostaną przyznane, ile ich będzie i kiedy będą. 
Ważnym czynnikiem rehabilitacji społecznej jest np. prasa środowiskowa, wymiana doświadczeń i poglądów, zapoznawanie się z różnymi formami działalności, sprzętem rehabilitacyjnym itp. Niestety, wydawanie czasopism jest pracą ciągłą, a jej finansowanie ciągłe nie jest. Kiedy piszę ten artykuł, tj. w kwietniu 2012 r., "Pochodnia" nie ukazuje się jeszcze w zwykłym druku i w brajlu. Nie wiadomo też, kiedy będzie mogła być wydawana w tych wersjach. 
Ważną formą rehabilitacji społecznej jest działalność na rzecz innych. Działalność ta była zawsze doceniana w naszym środowisku. Można wymieniać setki wspaniałych działaczy. Niestety i pod tym względem następuje pogorszenie. Dawniej sprawiały to lektoraty społeczne, a obecnie możliwości zatrudniania części działaczy na etatach. Niemniej ciągle istnieją prawdziwi działacze, których bezinteresowna praca służy wielu niewidomym i słabowidzącym. Jej niejako ubocznym produktem są korzyści natury psychicznej i społecznej czerpane przez działaczy. Osoby bezinteresownie pracujące na rzecz innych zyskują uznanie ludzi, w tym własnych rodzin, czują się potrzebne, ważniejsze, lepsze. Jest to ważne dla ich psychiki i uspołecznienia. 
Jak widzimy rehabilitacja społeczna jest procesem bardzo złożonym, uwarunkowanym wieloma czynnikami, który przebiega nie zawsze świadomie, a często dobre rezultaty są osiągane przy okazji realizacji innych celów - w pracy zawodowej, w życiu rodzinnym, działalności społecznej, twórczości i odtwórczości artystycznej i wielu innych zajęciach, których nie traktujemy jako rehabilitacyjne. 
 
 aaa 
1.2. Niewidomy plastyk - Andrzej Rusocki 
 
 Źródło: "Pochodnia" listopad 1952 r. 
 
Na stole stoją miniaturki zwierząt: ociężały, typowy miś, pies-wilczur, maleńka kaczuszka z czerwonym łebkiem, chuda koza, którą pogania zgarbiony dziadek, i wiele innych. 
Wszystkie te estetycznie i starannie wykonane figurki są dziełem rąk niewidomego plastyka - Andrzeja Rusockiego, który pracuje zawodowo jako masażysta w ciechocińskim sanatorium, po pracy zaś z zapałem oddaje się ulubionemu zajęciu odtwarzania z parafiny lub gliny figur zwierząt. 
Już jako dziecko Andrzej Rusocki ogromnie lubił zwierzęta i dużo czasu przeznaczał na zabawę z nimi. W jego pamięci utrwaliły się ich kształty. Po utracie wzroku kilkunastoletni wówczas kolega Rusocki postanawia mimo kalectwa odtwarzać widziane niegdyś zwierzęta i w ten sposób nie rozstawać się ze swymi ulubieńcami. 
- Początki, jak zwykle - opowiada - nie były łatwe. Długo musiałem oglądać łeb, łapy, grzbiet swego psa Billa, który przez długi czas był mi dużą pomocą. W miarę możności przed odtworzeniem danego zwierzęcia staram się zawsze obejrzeć je. Nie zawsze jednak to mi się udaje. Kiedy mieszkałem na wsi, mogłem do woli oglądać kozy, króliki, kaczki i inne zwierzęta. Kiedy nie mogę obejrzeć zwierzęcia, które chcę odtworzyć, przywołuję wówczas utrwalone w pamięci wrażenia wzrokowe. Tak było na przykład, kiedy chciałem zrobić figurkę misia. Musiałem wtedy przypomnieć sobie, jak najdokładniej, jak wyglądał niedźwiedź, którego widziałem w dzieciństwie w cyrku. - 
Z czasem kolega Rusocki doszedł w pracy swej do dużej wprawy i obecnie jego figurki żywo przypominają prawdziwe zwierzęta. Przychylnie wyrażał się o nich jeden z profesorów Akademii Sztuk Plastycznych. 
Jeśli chodzi o techniczną stronę pracy kolegi Rusockiego, to szkielety swoich modeli wykonuje on ze specjalnie do tego dostosowanych drucików, na których następnie z rozpuszczonej parafiny lub gliny formuje kształty zwierząt. 
Kolega nasz ma obecnie dwa pragnienia: pierwsze - to mieć własnego psa, który jednocześnie byłby mu przewodnikiem i modelem. Drugim pragnieniem niewidomego rzeźbiarza jest studiowanie w Akademii Sztuk Plastycznych i rozwijanie pod fachowym okiem swych zdolności. Niestety w realizacji obu pragnień staje koledze Rusockiemu na przeszkodzie brak mieszkania. 
 
 aaa 
1.3. Uśmiech Steviego Wondera 
 
 Źródło: www.jaw.pl 
Data opublikowania: 2011-12-04 
 
Artykuł "Uśmiech Steviego Wondera" autorstwa jaworznianki Moniki Cetery został uznany za najlepszy tekst w ogólnopolskim konkursie dla dziennikarzy "Ludzka Twarz EFS". Reportaż ukazał się w sierpniowym wydaniu gazety "Co Tydzień" i dotyczył unijnego projektu "Zrób coś dla siebie - rozwój zawodowy i społeczny osób niepełnosprawnych wzrokowo", który jest realizowany na terenie Jaworzna. 
Artykuł Moniki Cetery został wybrany spośród 26 nadesłanych artykułów i okazał się bezkonkurencyjny w kategorii Pióro. Ogółem do wszystkich trzech kategorii: Pióro, Mikron i Ekran zgłoszono 43 prace. Jak wstępnie poinformowano na stronie konkursu gala wręczenia nagród odbędzie się w połowie stycznia 2012 roku. Ponadto wszyscy laureaci wezmą udział w wizycie studyjnej w siedzibie Komisji Europejskiej w Brukseli. 
 
Zapraszamy do lektury 
 
 "Realizacja działań skierowanych do osób niepełnosprawnych to prawdziwe wyzwanie. Praca z uczestnikami projektu polegała w dużej mierze na przekonaniu ich iż mogą jeśli tylko chcą odnaleźć się na rynku pracy" - mówi Patrycja Drobniak z Biura Lidera Projektu "Zrób coś dla siebie - rozwój zawodowy i społeczny osób niepełnosprawnych wzrokowo" w Jaworznie, który objął swoim zasięgiem także inne śląskie miasta. 
"Już teraz po kilku miesiącach realizacji tego zadania możemy zaobserwować jak bardzo zmieniło się zachowanie osób, które zdecydowały się wziąć udział w naszym przedsięwzięciu i jak bardzo zmieniliśmy się my podczas jego realizacji!" - dodaje. 
 
 Uśmiech Steviego Wondera 
 
 Projekt "Zrób coś dla siebie" skierowany do osób niepełnosprawnych wzrokowo realizowany przez MOPS w Jaworznie oraz Polski Związek Niewidomych Okręg Śląski to wyjątkowa inicjatywa. Do tej pory działania skierowane do osób niewidomych i niedowidzących na terenie województwa śląskiego prowadzone były jedynie na terenie Rybnika i obejmowały swoim zasięgiem tylko to miasto (przyp. mowa o projekcie "Przekroczyć próg. Równy dostęp osób niewidomych i słabowidzących do życia społecznego i zawodowego"). Tymczasem udział w jaworznickim przedsięwzięciu mogły wziąć osoby z dysfunkcją wzroku z terenu całego województwa. 
Nie jest to jednak jedyny aspekt świadczący o jego wyjątkowości. Unikalne jest to, iż do jego realizacji zatrudniono osoby z niepełnosprawnością wzrokową, zarówno jako pracowników projektu jak i osoby prowadzące szkolenia. 
 
"Uczymy się siebie nawzajem" 
 
 "Początki były trudne" - śmieje się Patrycja Drobniak z Biura Lidera Projektu. "Co prawda nie mieliśmy problemów z rekrutacją osób do Zrób coś dla siebie, jednak gdy okazało się że zajęcia rozpoczynają się w zimie większość uczestników była tym zniechęcona. Musieliśmy im tłumaczyć, że szkolenia ruszają w danym momencie i nie możemy ich przesunąć na inny termin. Bardzo się w to zaangażowaliśmy". 
Wkrótce okazało się, że praca przy projekcie to nie tylko zajęcia z zakresu obsługi komputera, nauka czytania pisma Braille' a, czynności dnia codziennego, ale przede wszystkim nauka siebie nawzajem. 
"Osoby, które mają w pełni sprawny zmysł wzroku nie rozumieją w jaki sposób odbiera świat osoba niedowidząca bądź niewidoma" - mówi Krzysztof Marciński, pracownik projektu, na co dzień członek zarządu Polskiego Związku Niewidomych. "Ktoś mówi do mnie: idź tam!" "Tam czyli gdzie?" - odpowiadam. "Bo ludziom widzącym czasem trudno zrozumieć jak pojmuje świat osoba niewidoma". "Ja bardzo cieszę się, że otrzymałem pracę w tym projekcie" - mówi Marciński, który sam jest osobą z dysfunkcją wzroku. "I osobiście uważam, iż do takich projektów powinny być angażowani niepełnosprawni, którzy najlepiej rozumieją inne osoby z podobnymi problemami i znają ich potrzeby". 
Pan Krzysztof, który został zatrudniony przy projekcie "Zrób coś dla siebie" już teraz widzi zmiany jakie zaszły w nim dzięki tej pracy. Wcześniej przez kilka lat był wolontariuszem w Polskim Związku Niewidomych i nie pracował zawodowo. Nie wyobrażał sobie jak mógłby pójść do pracy i poradzić sobie z obowiązkami zawodowymi. Teraz nie wyobraża sobie prowadzić życia osoby bezrobotnej. Praca przy projekcie zmieniła także jego podejście do świata. Stał się bardziej aktywny, otwarty i przede wszystkim nie ma problemów z wystąpieniami publicznymi. 
"Pan Krzysztof to teraz taka nasza medialna gwiazda" - żartuje pani Patrycja z Biura Lidera Projektu a sam pan Krzysztof dodaje: "Jeśli jest okazja mówić o rzeczach ważnych należy to robić!". 
 
 Krzysztof Marciński, pracownik projektu 
 
"Wszyscy tu jesteśmy debiutantami" "Nie realizowaliśmy jeszcze takiego zadania" - mówi Jerzy Janas z Biura Partnera Projektu a zarazem prezes Polskiego Związku Niewidomych koło w Jaworznie. 
"Dla nas jest to debiut. Z tego co wiem, podobny projekt jak na razie był realizowany w Rybniku, ale był tylko skierowany do mieszkańców tego miasta". "Sami nie dalibyśmy sobie rady, gdyby nie przychylność pana Smalcerza z jaworznickiego MOPS-u, bo ten projekt to naprawdę duże przedsięwzięcie" - dodaje Krzysztof Marciński. 
Dla Patrycji Drobniak realizacja "Zrób coś dla siebie" to również nowe doświadczenie. Wkrótce okazało się, że praca nad projektem wykracza daleko poza ramy organizacji samych zajęć. Jest to przede wszystkim kompleksowa praca z osobami, które w znaczącej większości są nieaktywne zawodowo. 
"Ten projekt pozwolił uczestnikom nabrać pewności siebie" - mówi Patrycja. "Przez kilka miesięcy miałam okazję obserwować jak bardzo zmieniło się zachowanie osób, które przychodzą do nas na zajęcia. Część z nich nie potrafiła nawet sama do nas dojechać a teraz to robią". 
Osobom realizującym projekt udała się jeszcze inna sztuka, sztuka stworzenia w siedzibie Biura Lidera Projektu prawdziwie rodzinnej atmosfery. Uczestnicy zajęć często przychodzą do lokalu przy ul. Jagiellońskiej jeszcze przed zajęciami, by po prostu porozmawiać i miło spędzić czas. 
Swoich sił jako wykładowca mógł również spróbować 24-letni Arkadiusz, który został zatrudniony przez firmę Alfa Prim jako jedna z osób przeprowadzających szkolenia. Arkadiusz jest osobą z dysfunkcją wzroku, działaczem Polskiego Związku Niewidomych a także informatykiem - samoukiem. 
"Bardzo odpowiadało mi w tym projekcie, że zajęcia są prowadzone indywidualnie" - mówi Arkadiusz. "Do tej pory nie miałem praktyki w szkoleniach więc jest to dla mnie swego rodzaju wyzwanie. Każdy z uczestników znajduje się na różnym stopniu zaawansowania więc mogę dostosować tempo zajęć do każdego z nich" - dodaje świeżo upieczony szkoleniowiec. 
Prowadzenie zajęć w ramach projektu otwarło przed Arkiem nową możliwość rozwoju zawodowego. Zaczął na poważnie zastanawiać się nad zajęciem się szkoleniami. 
 
Niepełnosprawni - niepełnosprawnym 
 
 Jaworznicki projekt wyróżnia jeszcze jedna kwestia, do szkoleń skierowanych do osób z dysfunkcją wzroku została zatrudniona firma, której pracownicy sami są niepełnosprawni wzrokowo. Szefem Instytutu Alfa Prim z siedzibą w Katowicach jest Krzysztof Wostal, który jest osobą głucho-niewidomą. 
"Zakładając firmę z moją znajomą chcieliśmy pokazać, iż osoby niepełnosprawne nie potrzebują żeby się nad nimi litować" - mówi z rozbrajającym uśmiechem, który nie znika z jego twarzy przez całą naszą rozmowę. 
Krzysztof jest wypoczęty, bo właśnie wrócił z egipskich "tropików" do polskiego upału. 
"Od wielu lat staramy się także zmienić myślenie samych osób niepełnosprawnych, pokazać im, że mogą kierować swoim losem" - dodaje. 
Krzysztof Wostal zatrudnia obecnie 11 osób w znaczącej większości to niepełnosprawni, z czego 6 osób pracuje obecnie jako szkoleniowcy przy projekcie "Zrób coś dla siebie". Jedną z takich osób jest 35-letnia Daria Bizoń, która jest informatykiem z wykształcenia. Gdy pytam ją o kwestię renty socjalnej czy wizja jej utraty nie blokowała Darii w szukaniu zatrudnienia w odpowiedzi "dostaje po uszach". 
"Nie wyobrażam sobie życia bez pracy, nie po to kończyłam studia!" - irytuje się Daria. "Znam ten punkt widzenia niektórych osób i najbardziej mnie smuci iż są to ludzie młodzi. My mamy zatem rolę nie tylko szkoleniowca, ale także dajemy świadectwo, że można inaczej". 
Daria przyznaje także, że praca przy projekcie również dla niej była wyzwaniem: "Musiałam się nauczyć indywidualnego podejścia do kursantów, bo każdy znajdował się na innym stopniu zaawansowania i inaczej sobie radził z komputerem. Dla mnie to też była nauka". 
Również 24-letni Arkadiusz, o którym wspominaliśmy wyżej, dostał szansę od firmy Alfa Prim, by spróbować swoich sił w szkoleniach. Ta nowa rola sprawiła, że nabrał pewności jako "pedagog" i zastanawia się obecnie czy nie tą drogą potoczy się jego dalsza kariera zawodowa. 
 
Uczestnicy projektu 
 
Jednakże to co jest sednem projektu to jego uczestnicy, których życie faktycznie uległo zmianie. Część z nich przełamała lęki związane z wyjściem z domu, inni nabrali pewności siebie a jeszcze inni zaczęli znów planować podjęcie wymarzonej pracy. 
Dorota. 25 lat. 
Ma tyle energii, że mogłaby nią obdzielić jeszcze dwie osoby. Wita mnie z uśmiechem i od razu mówi, że jest bardzo zadowolona ze szkolenia. "Jest naprawdę fajnie" - mówi. "Ja bardzo lubię szkolenia. Wychodzę z domu, uczę się czegoś nowego. Tu na zajęciach zrobiliśmy taką fajną prezentację zespołu Pectus. To moja ulubiona grupa, wie Pani?". 
Dorota obecnie nie pracuje, kiedyś zatrudniona była w szpitalu ale przygnębiało ją przebywanie z ludźmi chorymi. "To smutne miejsce, wie Pani?". Teraz marzy jej się zatrudnienie w zakładzie pracy chronionej. Dorota szuka jeszcze pomysłu na siebie. Na pewno chciałaby wziąć udział w jakimś kursie, bo to sprawia jej przyjemność i pozwala poznać nowe osoby. 
Kursy to pretekst, by wyjść z domu, ciekawie spędzić czas. Poza kursem spotyka się ze swoim chłopakiem, teraz już sama sprawdza rozkład jazdy autobusów na komputerze. 
Marta. 22 lata. 
Marta jest przeciwieństwem Doroty. Wyciszona i spokojna, mówi do mnie łagodnym głosem. Marta, która ma ograniczone pole widzenia, dzięki udziałowi w projekcie wykonała nad sobą niesamowitą pracę. Na początku bała się sama dojeżdżać na kurs z odległej dzielnicy Jaworzna. Teraz dociera do ośrodka, gdzie odbywają się zajęcia samodzielnie. Dla niej to olbrzymi sukces. Jak do tej pory nie pracowała zawodowo ale poznaje nowych ludzi, wyrwała się z domu. Jak mówi chciałaby podjąć pracę, tylko na razie nie ma pomysłu jaką. 
Zbigniew. 35 lat. 
Chodzący "konkret". Jako jedyny z moich rozmówców ma wyznaczony cel zawodowy. "Chciałbym się zająć projektowaniem. Bardzo podobają mi się ogrody ale najbardziej meble. To co chciałbym robić w życiu to stolarstwo a co za tym idzie projektowanie mebli" - mówi. Zbyszek jak do tej pory ma już za sobą kurs biblioteczny, nauczył się też grafiki i obsługi klawiatury, ukończył też szkołę dla osób słabowidzących. Sam przychodzi na zajęcia, bo jak mówi nie mieszka daleko od siedziby związku znajdującej się przy ul. Dwornickiego (przyp. jest to jedno z dwóch lokalizacji gdzie odbywają się kursy na terenie Jaworzna). 
 
Przyznaję się bez bicia 
 
Bałam się tego artykułu. Jako dziennikarz miałam zaledwie sporadyczny kontakt z osobami niepełnosprawnymi, a osoba niewidoma kojarzyła mi się z wiecznie uśmiechniętym Stevie Wonderem, którego piosenkę "I just called to say I love you" pamiętam z dzieciństwa. Bałam się, że będę musiała zadawać trudne pytania związane ze zdrowiem i jaki spotka mnie odbiór z drugiej strony. Nikt nie lubi mówić o swoich "wadach" i nikt nie lubi pytać o rzeczy, o które "pytać nie wypada". Wystarczyło jednak 10 minut, by zniknęła bariera jaka dzieli tych tak zwanych "zdrowych" od "niepełnosprawnych". Urzekła mnie atmosfera panująca w biurze projektu, otwartość ludzi przy nim pracujących i samych uczestników. Te kilka godzin jakie poświęciłam na zebranie materiałów do tekstu wystarczyło, by trochę inaczej spojrzeć na świat i życie osób niepełnosprawnych wzrokowo. 
 Pod wrażeniem była też moja fotograf Ela, z którą udałyśmy się do Biura Lidera Projektu. Faktem pozostaje, iż być może projekty realizowane z EFS nie zawsze dają spektakularne efekty w postaci natychmiastowego zatrudnienia osób biorących w nich udział jednak zmieniają myślenie zarówno uczestników jak i osób realizujących to zadanie. 
 Projekty skierowane do osób zagrożonych wykluczeniem społecznym spełniają przede wszystkim rolę aktywizacyjną, pozwalają nawiązać kontakty, które być może w przyszłości zaowocują podjęciem pracy zawodowej. Szkoda tylko, że ustawodawca zamknął osoby niepełnosprawne w tak zwanej "pułapce rentowej" (osoba pobierająca niską zazwyczaj rentę socjalną ma nikłe możliwości "dorobienia" w obawie przed utratą świadczenia), co jest główną barierą blokującą aktywizację zawodową tej grupy osób. Właśnie ten argument czyli lęk przed utratą świadczenia socjalnego padał najczęściej jako główna przyczyna braku aktywności osób niepełnosprawnych na i tak trudnym polskim rynku pracy. 
 
Podsumowanie projektu 
 
Jaworznicki projekt jest w trakcie realizacji. Jego początek to październik 2010 roku, koniec zaplanowano na 30 wrzesień 2012. Swoim kompleksowym wsparciem "Zrób coś dla siebie" objął 80 osób z terenu całego województwa śląskiego i jest to pierwszy projekt o tak dużym zasięgu. W różnego rodzaju szkoleniach biorą udział osoby z Jaworzna, Katowic, Sosnowca, Mikołowa, Częstochowy i Pszczyny. Uczestnicy projektu oprócz m.in. szkoleń komputerowych i zajęć z orientacji przestrzennej korzystają także z pomocy psychologa oraz doradcy zawodowego. 
 
Monika Cetera, rodowita jaworznianka 
 
Od 2004 roku nieprzerwanie reporter telewizji lokalnej i dziennikarz prasowy. Ulubiony gatunek dziennikarski: reportaż. Osiągnięcia: 
2008 - program "Golęszycka drużyna Dąb" został zakwalifikowany do I etapu w ogólnopolskim konkursie dla telewizji lokalnych "To nas dotyczy" 
2011 - finalista krajowy w międzynarodowym konkursie "Europa dla pacjentów" za tekst ukazujący negatywne skutki palenia "Przyszłam tu leczyć zęby, nie rzucać palenie" (publikacja na portalu jaw.pl) 
2011 - I miejsce w ogólnopolskim konkursie "Ludzka Twarz EFS" za tekst "Uśmiech Steviego Wondera" (publikacja w gazecie "Co tydzień"). 
 
Autorka zdjęć 
 
Elżbieta Kusz, autorka dziękuje pani Patrycji Drobniak (Biuro Lidera Projektu), Jerzemu Janasowi (Biuro Partnera Projektu), Krzysztofowi Marcińskiemu (pracownikowi projektu), Krzysztofowi Wostalowi (właścicielowi firmy szkoleniowej), Darii Bizoń (wykładowcy) oraz wszystkim innym bohaterom artykułu bez których przychylności tekst nie mógłby powstać. 
 
* Stevie Wonder 
 
- Amerykański muzyk i kompozytor. Niewidomy od urodzenia jest jednym z najbardziej promiennych i uśmiechniętych artystów na świecie. Nie ma chyba osoby, która nie zna jego słynnego utworu "I just called to say I love you". W 1989 roku artysta przebywał w Polsce i wsparł "Solidarność" przed pierwszymi w Polsce wolnymi wyborami. Stevie jest żywym przykładem na to, że nie ma barier nie do pokonania. 
 
 *** 
 
Artykuł został napisany w ubiegłym roku. Obecnie obowiązują łagodniejsze zasady zawieszania renty socjalnej. W "WiM" z marca br. czytamy: 
"Warto pamiętać, że ZUS zawiesza rentę socjalną, gdy uprawniony uzyskuje miesięczne przychody przekraczające równowartości 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Od 1 stycznia do 28 lutego 2012 r. ten miesięczny limit wynosi 2391,20 zł. 
 Uprawniony do renty socjalnej musi czuwać, aby nie przekroczyć tego limitu". 
(Przypis redakcji "WiM") 
 
aaa 
1.4. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH CZYNNOŚCIACH 
Brajl nie tylko od święta 
Ryszard Dziewa 
 
Źródło: "Biuletyn Informacyjny" styczeń 2001 r. 
 
Umiejętność czytania i pisania brajlem jest niezbędna każdemu niewidomemu i wielu osobom słabowidzącym. Pismo to jest dla nas tym, czym zwykłe pismo dla osób widzących. 
Powszechnie uważa się, że brajl otworzył niewidomym okno na świat. Dobry brajlista może czytać bardzo szybko - od 200. do 400. słów na minutę. Przy pomocy tabliczki i rysika albo maszyny brajlowskiej oraz brajlowskich skrótów może pisać również bardzo szybko. 
Nie ulega wątpliwości, że znajomość brajla jest niezbędna do robienia notatek, uczenia się matematyki, geometrii, języków obcych itp. 
Niestety w ostatnich latach liczba niewidomych posługujących się biegle brajlem uległa znacznemu zmniejszeniu. Przyczynił się do tego rozwój i produkcja sprzętu elektronicznego - magnetofonów, komputerów, powiększalników telewizyjnych. 
Powinniśmy w pełni korzystać z tego sprzętu, nie zapominając jednak, że brajl może nam oddawać nieocenione usługi. Osoby widzące również korzystają z magnetofonów i komputerów, lecz posługują się też zwykłym pismem. Elektronika poszerza możliwości zdobywania informacji i wiedzy, ale nie rozwiązuje wszystkich problemów związanych z pisaniem i czytaniem. 
Brak dobrego opanowania umiejętności czytania i pisania brajlem ma niewątpliwie wpływ na funkcjonowanie i radzenie sobie w pracy, w domu czy na uczelni. 
Wiem, że dorosły niewidomy ma większe trudności w opanowaniu brajla, niż niewidome dziecko. Najczęściej nie nauczy się biegłego czytania. Ale dzięki jego poznaniu będzie mógł sobie radzić w wielu sprawach bez pomocy osoby widzącej. To właśnie daje częściową niezależność. 
Oto kilka propozycji wykorzystania brajla w życiu codziennym. 
Często zapominamy o terminach spotkań, imieninach przyjaciół, oddaniu pożyczonej książki, odpisaniu na list itp. Założenie kalendarza wymaga trochę pracy i czasu, ale można zamówić np. w mojej firmie odpowiedni notes czy kalendarz dostosowany do indywidualnych potrzeb. Można zaopatrzyć się w skorowidz, gdzie zapiszemy numery telefonów lub całe adresy. Wielu niewidomych zakłada katalogi w postaci luźnych kartek, umieszczonych w skrzyneczce czy tekturowym pudełku. Zapisane kartki z adresami i telefonami układa się w porządku alfabetycznym, co ułatwia szybkie odnalezienie potrzebnej informacji. Warto założyć zeszyt przeznaczony na budżet rodzinny. Systematyczne notowanie przychodów i wydatków może pomóc racjonalnie gospodarować budżetem domowym. Konieczność uiszczania opłat, przechowywania kart gwarancyjnych i instrukcji obsługi sprzętu, zatrzymywania na określony czas ważniejszych listów itp. sprawia, że w domu gromadzą się papiery, których nie potrafimy rozpoznawać. Nawet, jeżeli łatwo nam o pomoc osoby widzącej, to przecież nie we wszystkie sprawy chcielibyśmy wtajemniczać znajomych. Poza tym korzystniej i przyjemniej jest być możliwie najbardziej samodzielnym również i na tym odcinku. 
Proponuję wszystkie potrzebne dokumenty przechowywać w podpisanych brajlem tekturowych teczkach lub koszulkach wpinanych do segregatora. Dokumenty powinny być także podpisane brajlem na karteczkach przypiętych do nich spinaczami. Nie zapominajmy o segregowaniu i podpisywaniu kwitów na bieżąco. Później zapomnimy, co który oznacza. 
Pismo brajla z powodzeniem wykorzystujemy przy przechowywaniu leków w domowej apteczce. Podpisaną karteczkę przymocowujemy gumką do buteleczki czy pudełeczka. Można również skorzystać z samoprzylepnej taśmy służącej do wytłaczania liter zwykłych i brajlowskich. Również pojemniki z produktami możemy oznaczyć brajlem. Ułatwi to znacznie ich odnajdywanie. 
Niemal w każdym domu są płyty kompaktowe czy kasety magnetofonowe. Nie wyobrażam sobie, aby nie były oznaczane brajlem. Odszukiwanie właściwych, zwłaszcza przy większych ilościach, byłoby koszmarne. 
Czasami nawet nie zastanawiamy się, jak bardzo pismo punktowe jest potrzebne. Od naszej pomysłowości i potrzeb zależy, w jakim stopniu będzie ono wykorzystywane i ile da nam samodzielności. 
 
aaa 
2. OKULISTYKA, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE 
 
aaa 
2.1. Lepiej zapobiegać niż leczyć: chrońmy oczy przed słońcem 
Jacek Janik 
 
 Źródło: RynekZdrowia.pl 
Data opublikowania: 2010-08-07 
 
Kiedy temperatura przekracza 30 st. C, lekarze apelują o uzupełnianie w organizmie płynów oraz unikanie, zwłaszcza przez osoby starsze i dzieci, przebywania na zewnątrz w porze największego nasłonecznienia. Okuliści przypominają natomiast o konieczności ochrony oczu. 
Najbardziej szkodliwe dla oczu jest promieniowanie ultrafioletowe (UV), przy czym szczególnie niekorzystne bywa działanie fal UVB (długość fali od 280 do 320 nanometrów). Promieniowanie o krótszej długości fali ma większą energię, a to oznacza rosnące ryzyko uszkodzenia tkanek. 
 
Groźny ultrafiolet 
 
Promieniowanie UVB jest pochłaniane przede wszystkim przez rogówkę i soczewkę, zatem właśnie tam dokonuje największych spustoszeń. Brak zabezpieczenia przed jego szkodliwym działaniem grozi chorobami oczu i przyspieszeniem zachodzących w nich zmian związanych z wiekiem. Może się tak stać np. w przypadku zaćmy, czyli zmętnienia soczewki, będącego jednym z głównych powodów utraty wzroku. Jak szacuje WHO, chroniąc oczy przed nadmiernym nasłonecznieniem, można uniknąć 20 proc. przypadków tej choroby. 
Pierwszym objawem świadczącym o niekorzystnym działaniu promieniowania UV może być zapalenie spojówek. Sytuację powinien ocenić lekarz, który postawi diagnozę i zaleci odpowiednie leczenie. 
Ponieważ jednak lepiej zapobiegać niż leczyć, warto postawić na skuteczną ochronę oczu: okulary przeciwsłoneczne, wyposażone w odpowiednie filtry. Specjaliści zwracają uwagę, że na szczęście pamiętamy o tym coraz częściej. 
 
Dobre okulary ... 
 
- Latem nie odnotowujemy większej liczby pacjentów, u których słońce powoduje problemy z oczami. Świadomość społeczeństwa jest obecnie o wiele większa niż jeszcze kilka lat temu. Niemal wszyscy wiedzą, że należy nosić okulary przeciwsłoneczne, ale wciąż nie każdy zdaje sobie sprawę z faktu, że wspomniane okulary muszą pochłaniać promieniowanie UV. A takich nie kupimy u ulicznego sprzedawcy - mówi portalowi rynekzdrowia.pl - prof. zw. dr hab. n. med. Wanda Romaniuk, kierownik Kliniki Okulistyki Katedry Okulistyki Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, śląski konsultant wojewódzki w dziedzinie okulistyki. 
Wanda Romaniuk podkreśla również, że coraz bardziej świadomi rodzice chronią też przed słońcem oczy swoich dzieci - dbają, by maluchy nosiły nakrycia głowy z daszkiem lub wręcz zatrzymują je w domu w godzinach największego nasłonecznienia. 
Nie wszyscy pamiętają natomiast, że w "ciepłych krajach", do których coraz częściej udajemy się na urlop, należy chronić oczy jeszcze skuteczniej, niż w Polsce. 
- Zdarza się, że turyści wracający z tropikalnych wojaży trafiają do naszej kliniki z problemami. 
Okulary bez filtrów UV lub źle dobrane, powodujące, że od strony skroni promieniowanie słoneczne trafia do oka, oznaczają niemal pewne kłopoty w postaci zmian zwyrodnieniowych - ostrzega Wanda Romaniuk. 
 
... i "kolorowa" dieta 
 
 Jak podkreśla prof. Romaniuk, warto także pamiętać o "kolorowej" diecie, korzystnej dla całego organizmu, a szczególnie dla ochrony siatkówki oka. - Naturalnym filtrem ochronnym oczu jest barwnik siatkówki, w którego skład wchodzą m.in. luteina i zeaksantyna. Dostarczamy je organizmowi z ciemnozielonymi warzywami, takimi jak brokuły, szpinak, sałata. Są też obecne w kukurydzy, zbożach, marchewce oraz we wszystkich czerwonych owocach i warzywach, m. in. w pomidorach. Jedząc "kolorowo" dostarczamy siatkówce odpowiednich składników wzmacniających - dodaje profesor Romaniuk. 
 
Jak kupować okulary 
 
- Coraz większa liczba osób kupuje markowe okulary, z gwarancją jakości odpowiednich filtrów. Ludzie pytają o szkła z polaryzacją, wykonane w specjalnej technologii wytwarzania soczewek, które wyostrzają widzenie, a nie powodują odblasków. To daje dodatkową ochronę i podnosi komfort widzenia. Takie okulary mają co najmniej roczną gwarancję i to nimi klienci interesują się coraz częściej - wyjaśnia portalowi rynekzdrowia.pl - Marcin Czarnecki z salonu Foto-Optyki w Tychach. Tyle, że ceny markowych okularów przeciwsłonecznych sięgają 1 tys. zł, np. za nowe modele Dolce&Gabbana z serii Madonna. Okulary Ray Ban to z kolei wydatek kilkuset złotych. Ale... - W ofercie są znacznie tańsze okulary bardzo dobrej jakości. Można je kupić już za około 100 złotych - dodaje Czarnecki. 
 
 aaa 
2.2. Naukowcy: siatkówka oka odzwierciedla stan mózgu 
 
 Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-03-17 
 
Przyglądając się siatkówce oka, można ocenić, w jakim stanie jest mózg badanej osoby - informuje pismo Neurology. 
Naukowcy z zespołu dr Mary Haan z University of California w San Francisco przez 10 lat przyglądali się siatkówkom oka 511 kobiet w wieku 65 lub więcej lat. U 39 z nich rozpoznano retinopatię - patologię związaną z cukrzycą lub nadciśnieniem, która może z czasem doprowadzić do utraty wzroku. 
 Kobiety z retinopatią gorzej wypadały w testach oceniających funkcjonowanie mózgu, w tym pamięć i myślenie abstrakcyjne. Także badanie obrazowe wykazywało większe uszkodzenia w mózgach kobiet z retinopatią. 
Zdaniem autorów badań, zaburzenia w dopływie krwi mogą szkodzić zarówno oku, jak i mózgowi. Aby jednak badanie oczu mogło być uważane za dobrą metodę oceny mózgu, potrzebne są badania na większej grupie pacjentów. 
 Czytaj więcej: Neurology - siatkówka oka 
 
 aaa 
2.3. Biznes z laboratorium 
Jarosław Olechowski 
 (Fragment dotyczący osób z uszkodzonym wzrokiem) 
 
 Źródło: Dodatek Biznes i Inwestycje 
 
Co trzecia polska firma z branży informatycznej ma siedzibę na Dolnym Śląsku. 
Zabytkowa willa położona przy ulicy Kutnowskiej bardziej przypomina luksusowy pensjonat niż centrum nowoczesnych technologii. Pozory jednak mylą. Gmach wzniesiony w 1901 roku zajmuje Wrocławski Medyczny Park Naukowo-Technologiczny. 
Jednym z najemców jest firma MEDsynC. Jej właściciele Piotr Skotnicki i Marcin Weksler opracowali innowacyjny system, który umożliwia osobom z dysfunkcją wzroku odsłuchiwanie przez telefon ulotek dołączanych do leków. Wystarczy, że pacjent połączy się z bezpłatną infolinią i za pomocą klawiatury aparatu wybierze interesującą go ulotkę leku. Wkrótce możliwa będzie także głosowa obsługa systemu. Po zadaniu pytania na przykład o dawkowanie leku system sam wyszuka informacje i udzieli odpowiedzi. To będzie praw dziwa sztuczna inteligencja - mówi Skotnicki. 
 
aaa 
2.4. Niewidomy na Euro "zobaczy" wszystko 
 
POLSKA I ŚWIAT: AUDIODESKRYPCJA BĘDZIE STANDARDEM TVN24 
 
Źródło:TVN24.pl 
Data opublikowania: 2012-04-04 
 
Jednym uchem słuchają prywatnego komentatora, a drugim chłoną atmosferę stadionu. Osoby niewidome dzięki urządzeniom nazwanym audiodeskryptorami mogą uczestniczyć w widowiskach sportowych na równi z osobami widzącymi. Niektóre kluby sprzęt już testują, a komentatorzy powinni też być obecni na meczach w czasie czerwcowego turnieju Euro. 
 
Anna Gałecka, specjalista ds. osób niepełnosprawnych - sama niewidoma - mówi, że dzięki takim prywatnym komentatorom "widzi wszystko, co się dzieje na murawie, kto kopie piłkę, jak to robi". 
 
Koniec z wyobcowaniem 
 
Monika Chabior ze spółki PL.2012 zapowiada, że w czasie Euro 2012 system audiodeskrypcji będzie standardem, bo "grupa osób niedowidzących to znaczna liczba kibiców piłkarskich". Już teraz 24 ochotników uczy się komentować mecze dla tych osób. 
 
Marcin Wołoszyc - niedowidzący kibic - mówi że już pierwsze testy z przyszłymi audiodeskryptorami dają powód do zadowolenia, bo "do tej pory na stadionie czuł się wyobcowany wśród innych kibiców". - Teraz, w końcu, mogę się poczuć tak jak oni - dodaje. 
 
Każdy mecz turnieju Euro kilkudziesięciu osobom niewidomym i niedowidzącym, jakich na meczach spodziewają się organizatorzy, będą "pokazywały" dwie osoby - bo każda zauważy inne szczegóły. 
 
 aaa 
2.5. Euro 2012 dla niepełnosprawnych 
 
 Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-03-26 
 
Bazę około 2 tysięcy obiektów w miastach gospodarzach Euro 2012, przyjaznych dla osób niepełnosprawnych, zawiera "Niepełnosprawnik", dostępna w internecie wyszukiwarka - poinformowała w poniedziałek spółka PL.2012, koordynująca przygotowania do turnieju. 
 Bazę około 2 tysięcy obiektów w miastach gospodarzach Euro 2012, przyjaznych dla osób niepełnosprawnych, zawiera "Niepełnosprawnik", dostępna w internecie wyszukiwarka - poinformowała w poniedziałek spółka PL.2012, koordynująca przygotowania do turnieju. 
Osoby niepełnosprawne, które zechcą kibicować w Polsce drużynom rozgrywającym mecze na mistrzostwach, dzięki stronom 
www.niepelnosprawnik.eu 
oraz 
www.polandnolimits.eu 
mogą uzyskać informacje na temat hoteli, punktów gastronomicznych i usługowych dostosowanych do ich potrzeb. Sprawdzą też, jak dojechać i poruszać się po jednym z czterech miast gospodarzy Euro 2012. Informacje są dostępne w językach: polskim, angielskim i rosyjskim. 
Baza danych obejmuje obecnie około 2 tysięcy obiektów, ale - jak informuje spółka PL.2012 - ich liczba stale rośnie. 
"Niepełnosprawnik" istnieje od 2007 r., początkowo tylko w Warszawie. UEFA dofinansowała projekt, dzięki czemu baza adresowa obejmuje też Gdańsk, Poznań i Wrocław. Przedsięwzięcie realizuje fundacja TUS, która jest lokalnym partnerem CAFE - europejskiej organizacji charytatywnej promującej równy dostęp do imprez sportowych dla niepełnosprawnych kibiców. W ramach mistrzostw projekt funkcjonuje pod auspicjami UEFA jako program "Respect Inclusion - Football with no limits". 
Jak poinformowała Monika Chabior, koordynator projektów społecznych w PL.2012, fundacja TUS z pomocą wolontariuszy sprawdza i ocenia poziom dostępności miejsc publicznych, ważnych z punktu widzenia niepełnosprawnych kibiców w każdym z czterech miast gospodarzy UEFA Euro 2012. Wolontariusze mają pamiętać o specyficznych potrzebach osób niepełnosprawnych - poruszających się na wózkach inwalidzkich bądź mających ograniczone możliwości poruszania się, osób niedosłyszących i niesłyszących, osób niedowidzących i niewidomych oraz osób z niepełnosprawnością intelektualną. 
Właściciele i menedżerowie obiektów, które chcą trafić do "Niepełnosprawnika" otrzymają materiały "Respect Inclusion - Football with No Limits" z informacjami, jak niewielkim kosztem dostosować placówkę tak, by była ona dostępna dla osób niepełnosprawnych, a także dla ich rodzin oraz przyjaciół. Miejscom dostępnym i przyjaznym osobom niepełnosprawnym zostanie przyznane oficjalne oznakowanie UEFA "Respect Inclusion - Football with No Limits". 
 
 aaa 
3. ROZMOWA MIESIĄCA 
Z Hanną Pasterny rozmawia Stanisław Kotowski (cz. 2) 
 
S.K. - W kwietniowym wydaniu "Wiedzy i Myśli" nasi czytelnicy poznali Pani dzieciństwo, rehabilitację i zdobywanie wykształcenia. Teraz porozmawiamy o Pani pracy zawodowej i działalności społecznej. Zdobywanie wykształcenia i samodzielności powinno czemuś służyć. W przypadku młodych osób, powinno to służyć m.in. przygotowaniu do pracy zawodowej, znalezieniu zatrudnienia i wykonywaniu zadań, za które płaci pracodawca. Proszę nam opowiedzieć o swojej pracy zawodowej. 
 
H.P. - Na studiach nie szukałam pracy, gdyż nie miałabym kiedy pracować. Pierwszą pracę dostałam kilka miesięcy po ich ukończeniu. W Radiu Katowice usłyszałam informację o konkursie "Interpelacja lepsza niż manifestacja". Nagrodą był staż w biurze poselskim. Napisałam dwie interpelacje i wygrałam. Organizatorzy nie przewidzieli, że wygra osoba niewidoma. Pracownica biura starała mi się wyperswadować staż, ale nie miałam pracy, więc nie zamierzałam się poddać. Okazało się jednak, że staż jest bezpłatny. Do Katowic mam ponad sześćdziesiąt kilometrów, więc rzeczywiście nie miało to sensu, lecz nie mogłam zmarnować takiej szansy. 
 
S.K. - Jak wykorzystała Pani tę szansę? 
 
 H.P. - Zasugerowano mi kontakt z posłem Andrzejem Markowiakiem, którego biuro było znacznie bliżej. Okazał się osobą bardzo otwartą. Odwiedził mnie nawet w domu, by zobaczyć mój komputerowy sprzęt. Przez dwa miesiące pracowałam wolontarystycznie, następnie zostałam zatrudniona. Zajmowałam się m.in. redagowaniem pism do ambasad, tłumaczeniem tekstów na angielski i francuski, pozyskiwaniem informacji, wspieraniem organizacji działających na rzecz niepełnosprawnych. Uczestniczyłam też w różnych spotkaniach i pisałam sprawozdania.Na jednym ze spotkań szef przedstawił mnie profesorowi Jerzemu Buzkowi. Kilka lat później zostałam jego społeczną asystentką. Nadal pełnię tę funkcję. 
 
S.K. - Jak z tego widać, czasami warto popracować bez wynagrodzenia. Ma więc Pani już pewne doświadczenia zawodowe. Jak dalej wyglądało Pani zatrudnienie? 
 
H.P. - 	Przez rok uczyłam francuskiego w trzecich klasach ogólnodostępnej szkoły podstawowej. Na pierwszej lekcji wytłumaczyłam dzieciom, że nie widzę. Chętni mogli się przejść w goglach z białą laską. Każdy dostał kartkę z brajlowskiego czasopisma. Zajęcia miałam tylko raz w tygodniu, więc trudne było dla mnie rozpoznawanie dzieci po głosach, zwłaszcza że często mówiło kilkoro naraz. Problemów nie miałam jedynie z rozpoznawaniem uczniów najbardziej pilnych i rozrabiaków. Problem częściowo udało mi się rozwiązać w ten sposób, że każdą dobrą odpowiedź punktowałam plusem, a za pięć plusów dostawało się piątkę. Przypominałam, że można go otrzymać tylko wtedy, gdy odpowiedź rozpocznie się od podania imienia. W tym wieku dzieci często na siebie skarżą. Wiedziałam więc, że np. Kamil pokazuje mi język. Podczas lekcji notatki robiłam w Kajetku. Słówka, które chciałam, by dzieci zapisały w zeszytach, drukowałam w domu i kartkę przyklejałam gumami do tablicy. 
Gdy rozpoczął się okres studenckich praktyk, w lekcjach przeważnie uczestniczyli studenci z mojej byłej uczelni, czyli Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych. Pomagali mi z utrzymaniem dyscypliny i sprawdzali, czy np. dzieci nie mają błędów w zeszytach. 
 
S.K. - Nie kontynuuje Pani tej pracy. Czy okazała się ona mało atrakcyjna? 
 
H.P. - Od początku wiedziałam, że to praca tylko na rok, gdyż był to ostatni rok języka francuskiego w tej szkole. 
 
S.K. - Czym teraz Pani się zajmuje, gdzie pracuje? 
 
H.P. - 	Od ponad czterech lat pracuję jako konsultantka ds. osób niepełnosprawnych w stowarzyszeniu Centrum Rozwoju Inicjatyw Społecznych CRIS. W międzyczasie miałam cząstkę etatu w przedszkolu z oddziałami specjalnymi. Prowadziłam zajęcia logopedyczne z głuchoniewidomymi dziećmi i niewidomą dziewczynką z autyzmem. Ta praca była trudna i bardzo stresująca. Czasem uczę też brajla. Są to zajęcia indywidualne. 
 
S.K. - Czy pracuje Pani na pełnym etacie? Czy do pracy musi Pani dojeżdżać? 
 
H.P. - Tak, jestem zatrudniona na cały etat, czyli od stycznia pracuję osiem godzin dziennie. Do pracy mam ponad dwadzieścia kilometrów. Dojeżdżam dwoma autobusami. Do przedszkola dojeżdżałam osiemdziesiąt kilometrów w jedną stronę, również środkami komunikacji publicznej. Oczywiście codzienne dojazdy nie byłyby możliwe. Pracowałam tam raz w tygodniu. 
 
S.K. - Rozumiem, że pracę w stowarzyszeniu Centrum Rozwoju Inicjatyw Społecznych CRIS traktuje Pani jako podstawową, a doświadczenia w szkole, w przedszkolu i inne w charakterze nauczyciela były epizodami, które minęły? 
 
H.P. - Znam wiele osób starszych, które całe życie zawodowe przepracowały w jednym zakładzie pracy. Teraz są inne czasy i trzeba być elastycznym. Mam wykształcenie pedagogiczne, ale nie oznacza to, że podejmę się tylko pracy w szkole. Trzeba być otwartym na propozycje i nowe doświadczenia. Do niedawna indywidualne lekcje brajla prowadziłam w swoim mieszkaniu. Od tego semestru raz w tygodniu dojeżdżam do ogólnodostępnego liceum w sąsiedniej miejscowości i uczę brajla niewidomą dziewczynę. 
 
S.K. - Praca zawodowa nie powinna w stu procentach wypełniać życia. Z tego co wiem, Pani życia nie wypełnia. Ma Pani bogate doświadczenia w społecznej pracy. Proszę opowiedzieć o tej stronie Pani życia. 
 
H.P. - Należałam do grupki osób, która utworzyła w moim mieście Jastrzębską Sekcję Niewidomych. Z czasem przekształciła się ona w koło PZN. Pełniłam w nim funkcję sekretarza, następnie wiceprzewodniczącej. Nie zdecydowałam się kandydować w kolejnych wyborach m.in. ze względu na brak czasu. 
 
 S.K. - Ale z pracy społecznej Pani nie zrezygnowała. Czy tak? 
 
H.P. - Od kilku lat staram się być aktywna w Towarzystwie Pomocy Głuchoniewidomym. Jestem członkiem kolegium redakcyjnego wydawanego przez nie kwartalnika "Dłonie i Słowo", niekiedy tłumaczę na angielski krótkie teksty, w miarę możliwości czasowych uczestniczę też w organizowanych w Laskach rekolekcjach dla głuchoniewidomych. Moja pomoc polega tam na pisaniu na komputerze tego, co mówi ksiądz oraz inni ludzie. Robi się to po to, by osoby mające resztki wzroku, które nie rozumieją mowy i nie znają języka migowego, mogły w pełni w rekolekcjach uczestniczyć. Siadają obok mnie, zwiększa się czcionkę i czytają z monitora pisany przeze mnie tekst. Pisać trzeba bardzo szybko, lecz i tak nie wszystko da się zapisać słowo w słowo. Jest to szczególnie trudne podczas mszy. Na tych rekolekcjach poznałam kilku ciekawych ludzi. 
 
S.K. - Podejmuje się Pani niełatwych, ale bardzo potrzebnych zadań. O ile wiem, nie ogranicza się Pani wyłącznie do Polski. Pracowała Pani również w innych krajach. Z pewnością to również nie było łatwe. Jak ta praca wyglądała? 
 
H.P. - 	Wspomniałam już o Europejskim Wolontariacie w Belgii. Moją organizacją wysyłającą był PZN. Pracowałam w stowarzyszeniu zrzeszającym kilkanaście organizacji z mojej dzielnicy. Przeprowadzałam wywiady, pisałam artykuły, protokoły z zebrań, pomagałam w zorganizowaniu święta dzielnicy. Zaprzyjaźniłam się ze starszą ode mnie o ponad trzydzieści lat koleżanką z biura. Okazało się, że jej mama była Polką. Udało mi się dotrzeć do jej rodziny w Gysèle Przyleciała do Polski i wspólnie pojechałyśmy do Rzeszowa, by tych ludzi poznać. To było bardzo wzruszające. 
 
S.K. - Zwróciła Pani uwagę na niejako uboczny, ale ważny aspekt pracy społecznej za granicą. To ważne, ale może zajmowała się Pani jeszcze innymi zagadnieniami niż te, o których już Pani mówiła? 
 
H.P. - Moim dodatkowym zajęciem było uczenie Turczynek francuskiego. Było to trudne, gdyż trafiłam na grupę początkującą. Kobiety udział w lekcjach traktowały jak zło konieczne, ale musiały na nie chodzić, by otrzymać zasiłek. Nie miały ochoty się uczyć, spóźniały się i prawie cały czas rozmawiały po turecku. Było to dla mnie demotywujące i szybko straciłam zapał. 
 
S.K. - Widzę, że to nauczanie nie skończyło się w szkole podstawowej? 
 
H.P. - Nie skończyło się również na Turczynkach, chociaż nie było to miłe doświadczenie. Na szczęście udało mi się znaleźć dodatkowe, ciekawe zajęcie. W Liège jest szkoła, w której są klasy niewidomych i niesłyszących. Nawiązałam kontakt z dyrektorem. Zgodził się, bym obserwowała zajęcia logopedyczne. Niektóre również prowadziłam. Było to dla mnie bardzo cenne doświadczenie, które zaowocowało tym, że po powrocie do Polski zrobiłam podyplomowe studia z logopedii. 
 
S.K. - Ale wolontariat nie daje pieniędzy. 
 
H.P. - To oczywiste, ale 	takie wyjazdy uczą samodzielności, są wspaniałą okazją do poznania kultury i języka danego kraju oraz do kontaktów z ciekawymi ludźmi. 
 
S.K. - Czy mogłaby Pani powiedzieć coś więcej o tych spotkaniach? 
 
H.P. - Proszę bardzo. Tematem mojej pracy magisterskiej była twórczość belgijskiej pisarki Marii Gevers. Koniecznie chciałam zobaczyć jej dom oraz opisywane miejsca. Po długich poszukiwaniach zdobyłam numer telefonu jej ponadosiemdziesięcioletniej synowej. Elza Willems to urocza osoba, energiczna i ciekawa świata. Z radością zgodziła się na mój przyjazd. Jej mąż również był sławnym pisarzem. Dużo opowiedziała mi o rodzinie. Dostałam też kilka książek. Była tak zadowolona z mojej wizyty, że ponownie mnie zaprosiła, z czego z wielką przyjemnością skorzystałam. Poznałam także kilka innych osób z rodziny pisarki, m.in. jej bratanicę, która jest doktorem informatyki i pracuje na uniwersytecie w Namur. Te spotkania przerosły moje najśmielsze oczekiwania. Nie spodziewałam się, że poznam tak wiele osób z rodziny pisarki oraz tego, że skontaktują się ze mną kolejni, chcący mnie poznać jej członkowie. Mimo że od mojego powrotu z wolontariatu minęło prawie pięć lat, z panią z Namur mam stały kontakt mailowy, a z Elzą telefoniczny i listowny. W zeszłym roku dwukrotnie ją odwiedziłam. Te krótkie spotkania nam obu sprawiły wielką radość. 
 
S.K. - To są niewątpliwe korzyści. Czy nadal angażuje się Pani w pracę wolontarystyczną? 
 
H.P. - 	Tak, nadal staram się znajdować czas na wolontariat. W zeszłym roku np. ze stowarzyszeniem Oligos, wspierającym osoby z upośledzeniem umysłowym, pojechałam jako tłumaczka do Francji. Kilka miesięcy temu byłam wolontariuszką na zorganizowanym w Rybniku Europejskim Kongresie Obywatelstwa i Miast Bliźniaczych. Moja pomoc polegała m.in. na odbieraniu gości z lotniska i towarzyszeniu im podczas wyjazdu do Auschwitz. 
 
S.K. - Ma Pani doświadczenia w pracy społecznej w PZN oraz w innych stowarzyszeniach. Zapoznała się Pani również z działalnością stowarzyszeń osób niewidomych w niektórych krajach europejskich. Proszę o dokonanie krótkiego porównania działalności stowarzyszeń zagranicznych i polskich. 
 
H.P. - W Belgii jest więcej niż w Polsce organizacji działających na rzecz niewidomych. VIEWS, który był organizacją koordynującą mój wolontariat, według mnie ma bardziej zbliżony profil do fundacji Vis Maior niż do PZN-u. Oeuvre Nationale des Aveugles (Narodowe Dzieło Niewidomych) jest organizacją katolicką. Ma oddziały w całej Belgii. Kładzie duży nacisk na pomoc uczniom ze szkół ogólnodostępnych, m.in. przez drukowanie w brajlu i powiększonym druku potrzebnych im materiałów, spotkania z nauczycielami i tyflopedagogiczne pogadanki w ich klasach. Bardzo prężnie działa jego biblioteka, która prócz książek wypożycza ubrajlowione gry, organizuje spotkania z czytelnikami, dyskusje i różne warsztaty, np. z pisania bajek. Blind Challenge wśród osób z dysfunkcją wzroku promuje sport. Jest jeszcze kilka innych stowarzyszeń. Natomiast ani w Belgii, ani we Francji nie ma - a w każdym razie nie było kilka lat temu - stowarzyszenia głuchoniewidomych. Taka organizacja działa w Czechach. 
 
S.K. - Napisała Pani wiele artykułów do prasy środowiskowej oraz dwie książki. Uważam, że "Tandem w szkocką kratkę" jest bardzo interesujący. Czyta się go, jak dobry kryminał, chociaż traktuje o poważnych sprawach. Uważam, że jest to świetna forma popularyzacji problematyki osób niepełnosprawnych. Jakie ma Pani dalsze plany w tej dziedzinie? 
 
H.P. - Na razie nie planuję napisania kolejnej książki. Jednak poprzednich dwóch też nie planowałam. "Jak z białą laską zdobywałam Belgię" powstała dzięki moim przyjaciołom i znajomym. Podczas pobytu w Belgii, wysyłałam im długie maile. Zachęcili mnie do wydania tych zapisków w formie książki. Początkowo nie traktowałam tego poważnie, lecz z czasem doszłam do wniosku, że warto spróbować. Z "Tandemem w szkocką kratkę" było inaczej. Helen - główna bohaterka tej książki - jest osobą niezwykłą. Zna trzynaście języków, tworzy wynalazki dla niepełnosprawnych, jest Żydówką, weganką i ma zespół Aspergera, zaburzenie ze spektrum autyzmu. Już drugiego czy trzeciego dnia znajomości zaczęłam robić szczegółowe notatki, ponieważ pomyślałam, że na ich podstawie mogę napisać ciekawą książkę. 
 
S.K. - Mam jeszcze jedno pytanie w związku z Pani działalnością publicystyczną i literacką. Propagowanie problematyki osób niewidomych uważam za ważne zadanie nas wszystkich. Jak Pani ocenia działalność popularystyczną przez "ślepe krowy", sztuki grane w ciemnościach, wystawy zwiedzane w całkowitych ciemnościach oraz proponowanie wykonywania różnych czynności bez kontroli wzrokowej. Mam tu na myśli takie oddziaływanie na przypadkowe osoby widzące, bo inną sprawą jest szkolenie specjalistów rehabilitacji niewidomych. W tym przypadku, moim zdaniem, jest to celowe. 
 
H.P. - Myślę, że dla osób widzących posiłek w ciemności to ciekawe doświadczenie. Podczas mojego wolontariatu w Liège, VIEWS zorganizował taką kolację. Byłam jedną z kelnerek. Początkowo niektórzy goście byli zestresowani. Gdy odkryłam, że siedzący przy moim stoliku ksiądz zdjął gogle, jedna z pań bardzo się zdenerwowała. Powiedziała, że to nieuczciwe i nie chce, by widział, że je jak świnia. Sporo osób powiedziało mi, że brak kontroli wzrokowej pozwolił im skupić się na smakach i zapachach potraw, a dzięki temu na nowo je odkryć i pełniej je degustować. Jeden z mężczyzn stwierdził później, że od tego momentu lepiej pomaga niewidomym podczas posiłków. Skoro jest popyt, dobrze że istnieją restauracje w ciemności. Niewidomym to nie zaszkodzi, a daje nowe miejsca pracy. Gdybym widziała, nie zdecydowałabym się na taki eksperyment, ponieważ klienci nie wiedzą, jakie danie dostaną. Nie lubię ryb i wielu innych potraw, więc byłoby mi szkoda pieniędzy na coś, czego mogłabym nie zjeść, zwłaszcza że posiłki w tego typu restauracjach nie należą do tanich. 
	W wystawach w ciemnościach też nie widzę nic złego. Nie byłam na tej prezentowanej w Warszawie, ale kilka lat temu miałam okazję zobaczyć taką wystawę w jednym z brukselskich muzeów. Przed wejściem trzeba było zdjąć buty, by wyczuć stopami różne rodzaje podłoża. Po wyjściu z labiryntu można było zapoznać się z brajlowskim alfabetem, napisać na tabliczce swoje imię, o ile dobrze pamiętam prezentowano też jakiś inny tyflosprzęt. Niewątpliwie miało to walory edukacyjne. 
 
S.K. - No, to pod tym względem różnimy się zasadniczo. Uważam, że nie ma to nic wspólnego z edukacją, z popularyzacją ani pozytywnymi przeżyciami. Uważam, że to jest chęć przeżycia czegoś niezwykłego, co wywołuje dreszczyk, moim zdaniem, zły dreszczyk. Ale przecież nie musimy wszyscy jednakowo myśleć. 
 
H.P. - Nie generalizowałabym. Ludzie mają różne motywacje. Poza tym wielu z nas ma ochotę przeżyć coś niezwykłego. Dla jednego będzie to samotne opłynięcie kuli ziemskiej, dla innego skok ze spadochronem, a jeszcze ktoś inny chce zjeść obiad w ciemnościach. Natomiast jestem zdecydowaną przeciwniczką takich dziwactw jak wystawienie przez stowarzyszenie De Facto spektaklu "Ślepcy". Tego typu inicjatywy z pewnością nie pomagają niewidomym, lecz im szkodzą. Nie służą popularyzacji tematyki tyflologicznej. Z artykułu, który czytałam, jasno wynika, że całkowite ciemności sprawiły, iż widzowi towarzyszył lęk i niepewność. Musiał uważać, by nie spaść ze schodów, zdać się na pomoc wolontariusza w dotarciu do sali i znalezieniu miejsca. 
Sądzę, że utrwaliło to tylko stereotypy. Widzowie utwierdzili się w przekonaniu, że życie niewidomych jest beznadziejne i straszne, gdyż są całkowicie zależni od innych. Oni nie mogliby tak żyć. Gdyby stracili wzrok, najlepiej palnąć sobie w łeb. Dzięki temu uniknie się wegetacji. Może u niektórych widzów z tych negatywnych emocji zrodził się podziw - oni nie odważyliby się zagrać na scenie, nie byliby też w stanie samodzielnie znaleźć miejsca, a niewidomi aktorzy to potrafią. Artyści mają różne, czasem dziwne i szokujące pomysły. Uważam jednak, że organizacje działające na rzecz niewidomych nie powinny w takich eksperymentach uczestniczyć. 
 
S.K. - Proszę powiedzieć, co było i co jest najtrudniejsze w Pani życiu jako niewidomej dziewczyny i młodej kobiety. 
 
H.P. - Mówiłam już o problemach z orientacją przestrzenną. Często zapominam, jakiego koloru jest dany przedmiot i ubrania oraz jakie kolory do siebie pasują. Nie lubię gotować. Gotuję rzadko i sprawia mi to dużą trudność. Jako dziecko uczyłam się grać na pianinie. Mimo iż uwielbiam ten instrument, nauka przychodziła mi z trudem, a moje postępy były mizerne. 
 
 S.K. - Czy przyczyną tych trudności był brak wzroku? 
 
 H.P. - Brak wzroku nie był tu najważniejszy. Miałam spore problemy z koordynacją rąk. Manualnie w ogóle jestem kiepska. Nie przypominam sobie, by udało mi się nawlec igłę, nawet tę dla niewidomych, za to zdarzyło mi się ją złamać. Oczywiście przy posiłkach używam noża, ale zupełnie nie radzę sobie z plastikowymi, jednorazowymi sztućcami. Plastikowym, wyginającym się nożem nie zdołałam niczego pokroić, natomiast kilka złamałam. Teraz już nie eksperymentuję. Proszę o normalny nóż, a jeśli takiego nie ma, o pokrojenie mięsa. 
W moim poprzednim miejscu pracy czasem telefonicznie zamawialiśmy jedzenie. Moi pełnosprawni współpracownicy używali dołączonych, plastikowych sztućców, a ja wyjmowałam z szuflady biurka swój nóż i widelec. Za pierwszym razem wyjaśniłam, że nóż trzymam w biurku ze względów bezpieczeństwa, co oczywiście wszystkich rozbawiło. Poczucie humoru i umiejętność śmiania się z samego siebie bardzo ułatwiają życie. Niekiedy ktoś pożyczał ode mnie tradycyjny zestaw, bo chyba dla wszystkich jedzenie zwykłymi sztućcami jest wygodniejsze. 
 
S.K. - Jak rozumiem, obok brajla, podstawowym narzędziem Pani pracy jest komputer. 
 
H.P. - Tak, ale pod pewnymi względami nie jest to idealne narzędzie. W pracy do komputera mam podłączone słuchawki, bo w jednym pomieszczeniu pracuje kilka osób. Jest to naprawdę wykańczające. Staram się tak organizować pracę, by nie słuchać przez osiem godzin syntezatora mowy, ponieważ używanie słuchawek przez dłuższy czas powoduje u mnie bóle i zawroty głowy. Nie wiem, czy inni niewidomi borykają się z podobnym problemem, czy są to skutki moich neurologicznych historii sprzed lat. 
 
S.K. - Myślę, że jest to nie tylko Pani problem. Rzadko muszę pracować ze słuchawkami, ale szybko mnie to męczy. Teraz zmienimy temat. Może zechce powiedzieć nam Pani, czy lubi młodych mężczyzn? 
 
H.P. - Lubię mężczyzn odpowiedzialnych, inteligentnych i z poczuciem humoru, niezależnie od ich wieku. Moim najmłodszym facetem jest mój dwuletni chrześniak. 
 
S.K. - Czym jeszcze lubi Pani się zajmować poza pracą i działalnością społeczną oraz publicystyczną? 
 
H.P. - Dużą przyjemność sprawia mi czytanie i słuchanie muzyki, zwłaszcza klasycznej. Chętnie uczę się języków obcych. Niestety, nie bardzo mam na to czas. Uwielbiam podróże. Niedawno otrzymałam stypendium Trusta. Dzięki niemu w najbliższych miesiącach wyjadę na wizyty studyjne dotyczące autyzmu do Wielkiej Brytanii, Francji i USA. Do tych krajów polecę sama, więc do wyjazdów staram się jak najlepiej przygotować. Mam interesującą pracę, w ramach której zdarzają się ciekawe wyjazdy za granicę. Służbowo byłam w Bułgarii, Grecji, Czechach, Słowenii i Włoszech. 
 
S.K. - Widzę, że lepsza z Pani włóczęga. 
 
 H.P. - Ale to nie wszystko. 	Kilka lat temu kupiłam tandem. Przez Internet znalazłam klub rowerowy w moim mieście i zazwyczaj jeżdżę z poznanymi tam ludźmi. Są to wycieczki jednodniowe, gdyż na dłuższe rajdy nie mam czasu. Bardzo lubię długie spacery. W zeszłym roku tydzień wakacji spędziłam z Helen, bohaterką "Tandemu w szkocką kratkę" w gospodarstwie agroturystycznym koło Bochni. Każdego dnia spacerowałyśmy po lesie. Trasy miały dwadzieścia, trzydzieści kilometrów. 
 
S.K. - No proszę - samoloty, pociągi, tandemy, piesze łazęgi i co jeszcze? 
 
H.P. - Gospodarze, u których byłyśmy, mają siedem osiołków. Codziennie na nich jeździłyśmy. Już jako dziecko miałam problemy z utrzymaniem równowagi. Na lekcjach wychowania fizycznego jeśli się czegoś nie przytrzymałam, nie umiałam stać na jednej nodze. Miałam więc także problem z utrzymaniem się na wąskim grzbiecie osła. Ciągle znosiło mnie na lewą stronę. Podczas pierwszej jazdy często wyciągałam rękę do asekurującego mnie gospodarza. Bałam się upadku, mimo że przecież nie spadłabym z dużej wysokości i że kiedyś bezszwankowo spadłam z konia. Bardzo zależało mi na przezwyciężeniu lęku i poprawie równowagi, więc postanowiłam nie rezygnować z przejażdżek na ośle. Z każdym dniem było coraz lepiej, a po tygodniu na oślim grzbiecie siedziałam stabilnie i czułam się dość pewnie. Ostatniego wieczoru poszłam na górę wyczyścić buty. Nie chciało mi się chodzić dwa razy, a do umycia miałam dwie pary. Do każdej ręki wzięłam jedną, więc nie mogłam przytrzymać się poręczy. Ze zdziwieniem odkryłam, że nie jest mi to potrzebne, a po chwili, że przez kilka sekund mogę stać na jednej nodze. Tygodniowa onoterapia okazała się więc naprawdę skuteczna. Polecam skosztowanie oślego mleka. Jest przepyszne: słodkie, pachnące i nie zaflegmia gardła. 
 
S.K. - Robimy więc przerwę na ośle mleko, a do rozmowy wrócimy za miesiąc. Dziękuję i do następnego spotkania. 
Stanisław Kotowski 
 
aaa 
4. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE 
 
aaa 
4.1. Chcesz mieć psa przewodnika? 
 
Źródło: www.pzn.org.pl 
 
Zapraszamy osoby niewidome chcące mieć psa przewodnika o składanie wniosków o przyznanie takiego psa 
 
Polski Związek Niewidomych ma przyznane dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na wyszkolenie kolejnej puli psów przewodnikóww bieżącym roku. Osoby, które myślą o takim psie i spełniają kryteria regulaminowe obowiązujące w PZN, mogą złożyć wniosek o przyznanie psa przewodnika. 
Regulamin przyznawania psów przewodników w PZN dostępny jest na stronie internetowej 
www. pzn. org. pl w katalogu "Porady", w zakładce "Pies przewodnik". Wniosek stanowi załącznik do regulaminu. 
Wnioski o przyznanie psa przewodnika są też dostępne w jednostkach terenowych PZN. 
Wypełniony wniosek składa się za pośrednictwem koła PZN właściwego dla miejsca zamieszkania. 
Dla osób starających się o psa przewodnika przewidziane jest spotkanie edukacyjno-kwalifikacyjne, które planujemy w maju br. w Warszawie. Dopiero po tym spotkaniu zapadnie decyzja o przyznaniu psa przewodnika z puli szkolonej w bieżącym roku. 
W sprawie dodatkowych informacji można kontaktować się z Centrum Rehabilitacji - 
mail: rehabilitacja@pzn. org. pl 
telefon: 22 635-52-84 
 Centrum Rehabilitacji 
 
 aaa 
4.2. Ogólnopolski Konkurs Literacki dla osób z niepełnosprawnością wzroku 
 
 Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
Data opublikowania: 2012-04-13 
 
W związku z obchodzonym w tym roku jubileuszem 20-lecia działalności Specjalnego Ośrodka Edukacyjno- Leczniczo- Rehabilitacyjnego dla Dzieci Niewidomych i Niedowidzących w Rudołtowicach zapraszamy do udziału w Ogólnopolskim Konkursie Literackim dla osób z niepełnosprawnością wzroku. 
Przedmiotem konkursu jest napisanie utworu literackiego dla dzieci (bajka, wiersz lub opowiadanie). 
Prace należy nadsyłać do 18 maja 2012r. 
Na zwycięzców czekają atrakcyjne nagrody rzeczowe w dwóch kategoriach: dzieci i młodzież oraz dorośli. 
Szczegóły na http://www.zameczek.org.pl 
 
aaa 
4.3. Internetowy Klub Filmowy Osób Niewidomych "Pociąg" 
 
 Źródło: Informacja Stowarzyszenia "De Facto" 
Data: 2012-04-04 
 
Stowarzyszenie "De Facto" 
ul. Małachowskiego 4b/3 
09-400 Płock 

Szanowni Państwo! 
 
 Rusza pełną parą Internetowy Klub Filmowy Osób Niewidomych "Pociąg" (dalej w skrócie nazywany IKF ON "Pociąg"). 
Głównym celem działania IKF ON "Pociąg" jest edukacja kulturalna osób niewidomych poprzez samodzielny, wolny dostęp do dzieł sztuki filmowej. Który umożliwia osobom niewidomym technika audiodeskrypcji. 
Do Klubu zapisać się może każda osoba niewidoma lub słabowidząca posiadająca znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności. 
Nie jest ważne gdzie zamieszkują uczestnicy IKF ON. Otrzymają bowiem filmy pocztą na płytach DVD na adres swego miejsca zamieszkania. 
Uczestnictwo w Klubie będzie bezpłatne. Zarejestrowani członkowie Klubu średnio raz na miesiąc wraz z filmem otrzymają od nas wprowadzenie do filmu zawierające wyjaśnienie dlaczego właśnie ten tytuł znalazł się w programie Klubu. Uczestnicy IKF ON dowiedzą się także na co szczególnie zwrócić uwagę oglądając film oraz w jaki sposób przygotować się do rozmowy, wymiany poglądów i wrażeń z obejrzanego filmu. 
Dyskusje po obejrzeniu filmów prowadzić będą moderatorzy, wyłonieni spośród czytelników Kiosku z prasą. W tej sprawie ogłosimy konkurs ofert i cv. 
Nad edukacyjną misją IKF ON oraz jakością proponowanych tytułów i audiodeskrypcji czuwać będzie Rada Programowa IKF ON "Pociąg". 
Rada Programowa opracuje program Klubu, który będzie zawierał w dwa tysiące dwunastym roku minimum 9 filmów polskich i zagranicznych. 
Udział w Radzie Programowej IKF ON "Pociąg" zaproponowaliśmy Paniom i Panom: 
1) Maciejowi Gilowi - Sekretarzowi Generalnemu Federacji Dyskusyjnych Klubów Filmowych 
2) Annie Żórawskiej - koordynatorce Projektu "Poza ciszą i ciemnością" 
3) Renacie Nych - przewodniczącej Stowarzyszenia "De Facto" 
4) Jerzemu Myszakowi - koordynatorowi Projektu IKF ON 
5) Marcinowi Siemiątkowskiemu - kierownikowi Novego Kina Przedwiośnie w Płocku. 
 
Ze względu na misyjną funkcję Klubu w szerzeniu kultury filmowej, w programie dwa tysiące dwunastego roku będziemy proponować by znalazły się tytuły należące do różnych rodzajów filmów, takich jak współczesne kino polskie, klasyka kina polskiego i zagranicznego, oraz filmy szczególne. W roku dwa tysiące dwunastym, w ramach tych szczególnych (jeśli dystrybutorzy pozwolą) chcielibyśmy pokazać filmy w których "występują" osoby niewidome. Jak choćby "Zapach kobiety", "Ślepa furia" czy "Zatoichi". 
 
 Zapraszamy Państwa do zgłaszania propozycji do programu IKF ON. 
W ramach Internetowego Klubu Filmowego Osób Niewidomych "Pociąg" będzie uruchomiona strona internetowa klubu oraz adres e-mail. Na klubowej stronie www znajdować się będą wszelkie informacje o klubie oraz informacje o planowanych spotkaniach on-line. 
Dyskusje oraz wymiana poglądów i wrażeń odbywać się będą na stronie internetowej klubu, oraz w bezpośrednich rozmowach prowadzonych przez moderatorów za pośrednictwem komunikatorów internetowych. Ponadto do każdego z uczestników IKF ON wysyłane będą newslettery z aktualnymi informacjami i zapowiedziami działań. 
 
Aby zostać uczestnikiem IKF ON należy zapoznać się z ankietą, wypełnić ją podpisać i odesłać na adres Stowarzyszenia do 26 kwietnia 2012 roku. 
Niezbędnym warunkiem uczestnictwa w IKF ON jest zapoznanie się i bezwzględne przestrzeganie zakazu rozpowszechniania, kopiowania czy udostępniania osobom trzecim płyt z filmami otrzymanymi z IKF ON. Konieczne jest także wyrażenie zgody na przetwarzanie danych osobowych zgodnie z Ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r o Ochronie Danych Osobowych przez Mazowieckie Stowarzyszenie Pracy dla Niepełnosprawnych "De Facto" do celów związanych z uczestnictwem w Internetowym Klubie Filmowym Osób Niewidomych "Pociąg". A także zapoznanie się i stosowanie regulaminu IKF ON. 
Ankieta jak i regulamin będą przesyłane do zainteresowanych osób niewidomych i słabowidzących. Do czasu uruchomienia skrzynki poczty elektronicznej IKF ON, można przysyłać zgłoszenia na pocztę defacto.org@wp.pl. Nie planujemy ograniczać przyjęć do Klubu. Oczywiście do pewnej ilości członków. 
 
Zarząd Stowarzyszenia 
Renata Nych, Jerzy Myszak 
 
 Projekt współfinansowany jest ze środków 
Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego 
Departament Szkolnictwa Artystycznego i Edukacji Kulturalnej 
 
 aaa 
4.4. Zatrudnimy moderatorów 
 
 Termin zgłoszeń upływa przed ukazaniem się tego wydania "WiM". Informację zamieszczamy więc wyłącznie w celu pokazania działalności Stowarzyszenia "De Facto". 
Przypis redakcji "WiM" 
 
 Źródło: Informacja Stowarzyszenia "De Facto" 
 Data opublikowania: Płock, dnia 10.04.2012 r. 
 
Stowarzyszenie "De Facto" 
ul. Małachowskiego 4b/3 
09-400 Płock 
 
Szanowni Państwo, 
Dobiega końca przyjmowanie osób chętnych do udziału w IKF ON. Liczba osób jaka zgłosiła swój akces przekroczyła nasza najśmielsze oczekiwania. Oczywiście bardzo nas to cieszy. Bo świadczy o tym, że inicjatywa Stowarzyszenia "De Facto" była oczekiwana. Powodzenie Festiwalu Kultury i Sztuki dla Niewidomych, Płock 2011 dawało nam podstawy do przekonania, że osoby niewidome i słabowidzące chcą obcować ze sztuką filmową. Widać, nie myliliśmy się. 
Do prowadzenia IKF ON Pociąg zaplanowaliśmy zatrudnienie moderatorów. Jesteśmy przekonani, że właśnie spośród Państwa wyłonimy dobrych moderatorów. 
Jakie będą zadania moderatorów IKF ON? Otóż, zadaniami moderatorów będą: 
	1. Przygotowanie wprowadzeń do każdego z filmów z programu IKF ON "Pociąg". Uzasadniającego dlaczego tytuł wskazany przez Radę Programową jest ważny w dorobku kultury filmowej? Jakie niesie wartości poznawcze i edukacyjne? Co specyficznie ważnego ma przekazać niewidomym widzom Internetowego Klubu Filmowego Osób Niewidomych? 
2. Zwrócenie uwagi na najważniejsze i charakterystyczne walory filmu które sprawiły, że film wszedł do kanonu filmu polskiego lub światowego. Zwrócenie uwagi na podkład muzyczny filmu i audiodeskrypcję, czyli cechy szczególnie ważne dla oglądających film osób niewidomych. 
3. Moderowanie dyskusji członków IKF ON, chcących wypowiedzieć się o obejrzanym filmie. Dyskusji na żywo za pośrednictwem Internetu lub dyskusji za pomocą poczty elektronicznej. Lub w inny sposób zaproponowany przez osoby chcące być moderatorami IKF ON Pociąg. 
Osoby chętne, prosimy o przesyłanie swojego CV oraz propozycji organizacji pracy jako moderator IKF ON Pociąg. Oferta może dotyczyć albo wybranego jednego tytułu albo kilku albo być propozycją dłuższej współpracy. 
Lista trzynastu filmów służących do napisania opracowania : 
1. "Róża" (2011) Wojciecha Smarzowskiego 
2. "Ki" (2011) Leszka Dawida 
3. "Listy do M." (2011) Mitji Okorna 
4. "W ciemności" (2011) Francja/Kanada/Niemcy/Polska Agnieszka Holland 
5. "Nikt nie woła" (1960) Kazimierza Kutza 
6. "Ziemia obiecana" (1974) Andrzeja Wajdy 
7. "Krótki film o zabijaniu" (1987) Krzysztofa Kieślowskiego 
8. " Pociąg" (1959) Jerzy Kawalerowicz 
9. "Zapach kobiety" ("Scent of a Woman", USA 1992) Martina Bresta 
10. "Palacz zwłok" ("Spalova mrtvol", Czechosłowacja 1969) Juraja Herza 
11. "Frida" (USA/Kanada/Meksyk 2002) Julie Taymor 
12. Rio Brawo (USA,1959) Howard Haws 
 13. "Skrzypek na dachu"( "Fiddler on the Roof", USA, 1971 ) Norman Jewison. 
 
Państwa CV oraz oferty wykonywania zadania moderatora prosimy przesyłać na adres: 
defacto.org@wp.pl 
W temacie prosimy wpisać : "imię i nazwisko moderator IKF ON" 
Oferty przyjmujemy do 15 kwietnia 2012 do godz. 17.00. 
Na każde zgłoszenie Państwa odpowiemy, zastrzegamy sobie prawo do zadania dodatkowych pytań oraz osobistej rozmowy przez telefon. 
O wynikach zostaniecie Państwo poinformowani e-mailowo. 
Spośród Państwa wybierzemy współpracowników, z którymi zawrzemy umowę o działo, uprzednio uzgadniając dokładny zakres pracy i wynagrodzenie. 
Zarząd Stowarzyszenia 
Renata Nych, Jerzy Myszak 
 
 Projekt współfinansowany jest ze środków 
Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego 
Departament Szkolnictwa Artystycznego i Edukacji Kulturalnej 
 
aaa 
4.5. Bez misji na wizji 
Kajetan Prochyra 
 
Źródło: IntegracjaInfo 
Data opublikowania: 2012-03-28, 
 
"Misja" i "cyfryzacja" to dwa najczęściej używane ostatnio terminy związane z telewizją w Polsce. Najczęściej oznaczają one dyskusję nad treścią i jakością emitowanych programów. Przejście stacji telewizyjnych na naziemne nadawanie cyfrowe daje jednak - obok podniesienia jakości obrazu i dźwięku oraz wprowadzenia szeregu multimedialnych atrakcji (takich jak filmy na życzenie czy nagrywanie programów na twardy dysk) - szansę na dostęp do mediów osobom z różnymi niepełnosprawnościami. 
 
Jak dziś wygląda w naszym kraju telewizja bez barier? 
 
Niezbyt ciekawie. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji mówi: Sprawdzam! 
Polskie prawo nakłada na nadawców - publiczne i komercyjne stacje telewizyjne - obowiązek umieszczenia w swojej ofercie programowej minimum 10 proc. emitowanego materiału z udogodnieniami dla osób z niepełnosprawnością. Zaliczają się do nich napisy (w programach TVP dostępne dzięki telegazecie na stronie 777), 
audiodeskrypcja (czyli stworzona z myślą o osobach niewidomych i słabowidzących dodatkowa narracja dźwiękowa zawierająca opis tego, co widać na ekranie - gesty, wygląd scenografii, pojawienie się w kadrze nowych bohaterów itp. ) lub widoczny na ekranie tłumacz języka migowego. 
 
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (KRRiT) przygotowała analizę, w jaki sposób nadawcy realizują ten obowiązek. 
Prym wiedzie Telewizja Polska: TVP1 udało się udostępnić dla osób niepełnosprawnych przeszło 25 proc. emitowanych treści, TVP2 - 10,9 proc., a TVP Info - 2,6 proc. Przytłaczającą większość z tych udogodnień stanowią napisy. Z audiodeskrypcją dostępny jest ułamek procenta emitowanych materiałów (0,1 proc. sygnału emitowanego przez TVP1). Dla porównania brytyjski nadawca publiczny BBC potrafił już w 2008 roku zapewnić napisy do 100 proc. emitowanego materiału i 15 proc. wyposażyć w audiodeskrypcję. Obowiązek oferowania napisów do całości emitowanego materiału nałożony jest także w innych krajach - m.in. we Francji. 
- BBC ma jednak 100-krotnie wyższą dotację z budżetu państwa - tłumaczy prezes zarządu Telewizji Polskiej Juliusz Braun. 
Przewodniczący KRRiT Jan Dworak dodaje: 
- TVP jest najgorzej finansowanym nadawcą publicznym w Europie. 
Sytuacja ma się jeszcze gorzej w przypadku nadawców komercyjnych. Większość z nich nie zrozumiała bądź nie chciała zrozumieć zadanych przez KRRiT pytań, uznając za materiał z audiodeskrypcją relacje sportowe, w której komentator opowiada, co dzieje się na ekranie, lub napisy niezwiązane z treścią programu, np. SMS-y od widzów, reklamy itp. Programy, które rzeczywiście realizują przepisy ustawy, emitowane są często w późnych godzinach nocnych. 
 
Telewizor za barierą 
 
Bariery w dostępie do telewizji zaczynają się jednak dużo wcześniej. Jak zauważa prezes Polskiego Związku Niewidomych Anna Woźniak-Szymańska, menu odbiorników telewizyjnych wyświetlane jest na ekranie telewizora. - W takiej postaci jest ono zupełnie niedostępne dla osoby niewidomej. Rozwiązaniem byłby zainstalowany w każdym telewizorze tuner, poprzez który tekst na ekranie czytany jest przez syntezator mowy. Taki element nie powoduje znaczącego wzrostu ceny odbiornika, jednak seryjnie instaluje go od niedawna tylko jeden producent. Polski dystrybutor tej firmy nie ma jednak na ten temat stosownych informacji. 
 
Pomóż nam pomagać! 
 
Podobną barierą są piloty telewizyjne, w których przycisków nie da się odróżnić za pomocą dotyku. 
Kolejnym problemem, zwłaszcza dla osób niesłyszących, jest brak telegazety. Nie oferują jej m.in. telewizje Puls i TV4. 
Większość stron internetowych stacji telewizyjnych nie jest dostępna dla osób z różnymi niepełnosprawnościami, np. nie współpracują z czytnikami ekranu osób niewidomych i słabowidzących lub nie da się po nich nawigować bez użycia myszki. Nie sposób więc zapoznać się z programem telewizyjnym, by dowiedzieć się, o jakiej porze emitowany jest program z udogodnieniami. 
Niektóre bariery można usunąć, nie ponosząc żadnych kosztów. Jedną z nich jest zarzucenie złych nawyków przez osoby prowadzące programy, np. sformułowania: "numer telefonu do studia widoczny jest na dole ekranu". 
 
Edukacja - Integracja! 
 
Do podstawowych funkcji mediów, obok dostarczania informacji i rozrywki, należy edukacja. Z jednej strony powinny one zwracać uwagę sprawnych widzów na to, że w społeczeństwie żyją osoby z niepełnosprawnoscią, które uczą się, pracują, zakładają rodziny. Tymczasem, na co zwraca uwagę Piotr Pawłowski, prezes 
Stowarzyszenia Przyjaciół Integracji, niepełnosprawność pojawia się w mediach głównie w kontekście pomocy charytatywnej. 
Drugim zadaniem telewizji w budowaniu społeczeństwa bez barier jest edukacja osób z niepełnosprawnością - poradnictwo: jak zdobyć pracę, jak kontynuować edukację czy skąd uzyskać świadczenia lub granty. 
W TVP emitowany jest jeden program skierowany do widzów z niepełnosprawnością. Znalazł się on w ramówce w soboty o godzinie 6. 30 rano. Niedawno przesunięto go na godzinę 5. 30 rano. 
 
Forum Debaty Publicznej w Pałacu Prezydenckim 
 
28 marca w Pałacu Prezydenckim, w ramach Forum Debaty Publicznej, odbyła się konferencja pt. "Rola telewizji w przełamywaniu barier". W debacie udział wzięli: prezydent RP Bronisław Komorowski, przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Jan Dworak, prezes zarządu Telewizji Polskiej Juliusz Braun, prezes zarządu głównego Polskiego Związku Głuchych Kajetana Maciejska-Roczan, prezes zarządu głównego Polskiego Związku Niewidomych Anna Woźniak-Szymańska, prezes Stowarzyszenia Przyjaciół Integracji Piotr Pawłowski, dyrektor ds. produktu Canal+ Sławomir Pluta oraz eksperci KRRiT. 
 
aaa 
4.6. Zakochaj się w teatrze 
 
Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
 
Obejrzeć przedstawienie, a potem samemu stanąć na scenie i stać się aktorem. Zaprezentować przygotowany przez siebie epizod i poddać się ocenie profesjonalisty oraz widowni. Zakosztować sztuki spod znaku X muzy nie tylko z pozycji widza, ale i artysty. To najnowsza propozycja kierowana do niewidomych i niesłyszących osób gotowych zakochać się w kulturze. 
18 kwietnia br. Fundacja Dzieciom "Zdążyć z Pomocą" i Mazowieckie Centrum Kultury i Sztuki zapraszają na kolejną odsłonę cyklu "Zakochaj się w kulturze". Gościem specjalnym będzie Marcin Kwaśny, aktor, reżyser, scenarzysta, twórca Teatru Praskiego. Wszyscy, którzy zechcą tym razem zakochać się w kulturze, będą mieli szansę obejrzeć opatrzone audiodeskrypcją i napisami dla niesłyszących fragmenty monodramu "Nienawidzę", a następnie wziąć udział w miniwarsztacie teatralnym. 
Początek o godz. 17.00, Mazowieckie Centrum Kultury i Sztuki, Warszawa, ul. Elektoralna 12. Wstęp jest bezpłatny. Liczba miejsc ograniczona. 
Rezerwacji można dokonać mailowo: a.zorawska@dzieciom.pl 
lub telefonicznie: 22 486 96 42 wew. 4 
Prosimy też o zgłoszenie chęci wzięcia aktywnego udziału w warsztacie teatralnym, a więc wystąpienia na scenie. Każdy, kto zechce zakosztować aktorstwa powinien przygotować najwyżej 3 minutowy program artystyczny. 
Projekt "Zakochaj się w kulturze" ma na celu rozmiłować osoby niepełnosprawne sensorycznie w kulturze poprzez edukację kulturalną oraz udostępnianie im wydarzeń artystycznych. Ma prowadzić do pełniejszego włączania niewidomych i niesłyszących widzów w rytm życia kulturalnego, przyzwyczaić ich do bieżącego śledzenia wydarzeń artystycznych, przekonać, że ta sfera życia jest ważna i może być dostępna dla każdego. Istotnym aspektem projektu jest też jego wymiar edukacyjny. 
Działania podejmowane w ramach "Zakochaj się w kulturze" mają stać się vademecum o możliwościach poznawczych i potrzebach osób z niepełnosprawnością sensoryczną; vademecum kierowanym do artystów, animatorów kultury i jej menadżerów. 
Organizator: Fundacja Dzieciom "Zdążyć z Pomocą" 
Patronat honorowy: Prezydent m. st. Warszawy - Hanna Gronkiewicz-Waltz 
Partnerzy: Mazowieckie Centrum Kultury i Sztuki, Fundacja Siódmy Zmysł, Polska Fundacja Osób Słabosłyszących, Towarzystwo Pomocy Głuchoniewidomym, Plenum, Merlin.pl 
Wsparcie:: Eskadra Publica, Monika Stachura Fotografia 
Patroni: Radio Warszawa, Pochodnia, Świat Ciszy, onsi.pl, niepełnosprawni.pl, kampaniespołeczne.pl 
 
 aaa 
4.7. Zakinthos: fenomen greckiej wyspy niewidomych 
 
Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-04-05 
 
 Słynąca z ruin z czasów Republiki Weneckiej grecka wyspa Zakinthos od niedawna znana jest też jako wyspa niewidomych. Greckie ministerstwo zdrowia bada, dlaczego tak wielu jej mieszkańców pobiera zasiłek dla osób dotkniętych ślepotą. 
Wśród osób, które zgłosiły się po zasiłek, są taksówkarz oraz myśliwy polujący na ptactwo - twierdzi przedstawiciel lokalnych władz, cytowany przez amerykański dziennik "Wall Street Journal". 
Według ministerstwa w zeszłym roku zasiłek pobierało około 1,8 proc. z 39 tys. mieszkańców Zakinthos. To około dziewięciokrotnie więcej niż częstotliwość występowania ślepoty w wielu krajach europejskich - wynika z danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) z 2004 roku. 
- Zakinthos stała się symbolem powszechnej korupcji, która m.in. przyczyniła się do upadku finansowego kraju - ocenia "WSJ". Według greckiego resortu zdrowia mieszkańcy wyspy nie są odosobnieni w dążeniu do wyłudzania pieniędzy, a szczególnie zasiłków dla osób niepełnosprawnych. Problem ma występować w całym kraju. 
Będąca pod presją międzynarodowych wierzycieli Grecja intensyfikuje wysiłki mające na celu walkę z korupcją i ograniczenie kosztów, a jednym z przykładów może być właśnie próba wykorzenienia oszustw związanych z nieuczciwymi roszczeniami. 
W tym celu ministerstwo zdrowia nakazało osobom niepełnosprawnym, które chcą pobierać zasiłek, aby zarejestrowały się w centralnej bazie, zgłaszając się osobiście lub wysyłając osobę upoważnioną. W wyniku rejestracji wnioski złożyło o 36 tys. osób mniej niż w 2011 roku, co zdaniem ministerstwa jest dowodem na oszustwa w poprzednich latach. 
Według resortu jedna osoba mogła pobierać kilka zasiłków lub otrzymywać pomoc w imieniu zmarłych osób. Ponadto niektórzy lekarze przyjmowali łapówki za fałszywe diagnozy, a lokalni politycy zgadzali się na wypłacanie zasiłków, by zdobyć poparcie wyborców. 
Ministerstwo przekazało prokuraturze informacje o miejscach, gdzie liczba oszustw mogła być wyjątkowo wysoka. 
Tylko 190 spośród 700 osób pobierających zasiłek dla niewidomych na Zakinthos zdecydowało się zarejestrować. Niektórzy tłumaczą, że w kraju gdzie emerytury i płace są coraz skromniejsze, jednym z niewielu sposobów na przetrwanie jest podszywanie się pod osoby niepełnosprawne - pisze "WSJ". 
 
aaa 
5. ORGANIZACYJNE, PRAWNE, PRAKTYCZNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY 
 
aaa 
5.1. Obcym wstęp wzbroniony 
Bączek 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Zakręciłem się z uciechy kilka razy w prawo i lewo i wokół własnej osi, bo dawno nie przeczytałem tak uciesznej wiadomości. A chodzi o rzecz niebłahą, bo o czwartą władzę, czyli mass media. W kwietniowym WiM p. Cezary zastanawiał się, jak to się stało, że "Pochodnia" - pismo niewidomych, drzewiej tętniąca informacjami i zasobne listami czytelników stało się rejestratorem ważnych i mniej ważnych spotkań pani prezes, tablicą ogłoszeń ZG i tubą instytutu naukowo-tyflologicznego. Z miesięcznika niewidomych "Pochodnia" przekształciła się w bilboard władz związkowych pozostających poza zasięgiem maluczkich i poza kontaktami z szarymi masami członkowskimi. 
Że wnioskuję właściwie, utwierdziła mnie korespondencja dotycząca akredytacji w trakcie obrad XVI Zjazdu Delegatów PZN. Otóż zgodnie z prawem prasowym naczelny redaktor WiM prosił o wzmiankowaną akredytację zjazdową. "Jestem wydawcą i redaktorem naczelnym internetowego miesięcznika tyflospołecznego "Wiedza i Myśl" - pisze red St. Kotowski. Miesięcznik ten ukazuje się już czwarty rok - do lutego br. ukazało się 38 numerów. W wersji tekstowej prenumeruje go 918 osób. Oprócz tego rozsyłany jest do około 50 bibliotek prowadzących działy dla niewidomych i ukazuje się w wersji dźwiękowej w formacie Mp3. Objętość czasopisma jest, jak na prasę środowiskową, bardzo duża - około 140 znormalizowanych stron maszynopisu. Przyznanie mi akredytacji prasowej umożliwi przekazanie czytelnikom ważnych informacji, ocen i komentarzy. Będzie miało duże znaczenie w kształtowaniu świadomości niewidomych i słabowidzących. W zjeździe będę uczestniczyć z przewodnikiem. Aby nie narażać Związku na dodatkowe wydatki, uprzejmie informuję, że pokryję koszty wyżywienia i poczęstunków w czasie obrad Zjazdu. Ze słowami szacunku Stanisław Kotowski" 
I zdecydowany odpór na takie nieuzasadnione żądanie samej sekretarz generalnej. "W odpowiedzi na Pana pismo w sprawie akredytacji podczas obrad XVI Krajowego Zjazdu Delegatów uprzejmie informuję, że nie przewiduje się udziału prasy poza związkowej w obradach Zjazdu. Sekretarz generalna ZG PZN Małgorzata Pacholec" 
Jasno, zwięźle i bez odwołania. Kropka i szlus. Mamy więc zjazd ściśle tajny, co jest zrozumiałe w przypadku obrad jakiejś partii, ale w przypadku niewidomych to jest co najmniej śmieszne. Czegoż, ach czegoż lękają się obecne władze stowarzyszenia. Braku programu, braku wizji, a może ich lęk jest bardziej przyziemny. Rozumiem, że przebieg zjazdu może być wielką niewiadomą, może też niepokoić, bo różnie się sprawy toczą i nie zawsze po myśli decydentów. Ale, żeby aż tak hermetycznie zamykać się we własnym kółku. Mniemam, że ktoś się okrutnie obawiał i chciał mieć i delegatów, i obrady, i prasę pod całkowitą kontrolą. A tutaj niezależny dziennikarz wprasza się i wnosi o akredytację. A ponadto chce samodzielnie zapłacić za kawę. Zupełna zgroza. 
Wszystkie partie, organizacje społeczne i samorządowe flirtują i zabiegają o kontakty z prasą, możliwość nagłośnienia i przedstawienia ich programów, osiągnięć, zabiegów, porażek i zwycięstw. Tylko nie PZN, bowiem organizacja zrzeszająca tylu członków, zwyczajnie nie ma im niczego sensownego z trybuny zjazdowej do zakomunikowania. Lepiej więc utrzymać ważne dla niewidomych sprawy w tajemnicy, w gronie wiernych i wypróbowanych działaczy. Powtórzmy za W. Młynarskim "Niech się babcia cieszy". 
 
 aaa 
5.2. O roli prasy środowiskowej 
 Końcowy fragment informacji Grażyny Wojtkiewicz z publikacji "Z obrad Prezydium i Plenum" 
 
Źródło: "Pochodnia" czerwiec 1998 r. 
 
Takimi postanowieniami zakończono te brzemienne w skutkach obrady prezydium i plenum Zarządu Głównego. Ponieważ jednocześnie ze swej funkcji ma zamiar zrezygnować rzecznik prasowy Związku, pan Eugeniusz Kostrzewa, który przebywa na zwolnieniu lekarskim, do tej pory relację z obrad prezydium i plenum będę prezentować ja i obiecuję, iż będzie ona prawdziwa, a nie jak dotychczas, manipulowana. Gdybyśmy bowiem mogli pisać bez żadnych ograniczeń o wszystkich nieprawidłowościach, na pewno nie doszłoby do takiej sytuacji, jaka jest obecnie. To w interesie przede wszystkim władzy leży faktycznie niezależna prasa i o to apeluję w imieniu wszystkich dziennikarzy naszych czasopism do przyszłych władz związku. 
 
*** 
 
Powyższe słowa napisała Grażyna Wojtkiewicz w relacji z przełomowego posiedzenia Zarządu Głównego PZN w maju 1998 r., na którym dokonano podsumowania działalności kierownictwa Związku. ZG postanowił zwołać nadzwyczajny zjazd, który wybrał nowe Prezydium ZG PZN. W ten sposób zapoczątkowane zostały intensywne starania o wyprowadzenie PZN-u z kryzysu organizacyjnego, finansowego i moralnego. Tak było, ale co pozostało z oceny roli prasy, jaką przedstawiła redaktor Grażyna Wojtkiewicz? 
Przypis redakcji "WiM" 
 
aaa 
5.3. Gorące dni 
Józef Szczurek 
 
 Źródło: "Pochodnia" czerwiec 1998 r. 
 
Tytuł może się kojarzyć z początkiem lata, słoneczną pogodą i zadowoleniem, ale to błędny trop. Gorące dni odnoszą się do dramatycznej sytuacji i atmosfery panującej w Polskim Związku Niewidomych. 
Od długiego już czasu warunki działalności z roku na rok pogarszały się nieustannie. Malały dotacje i wpływy do związkowej kasy, a w dodatku zmniejszające się środki nie były właściwie wykorzystywane. Często zasilały bankrutujące spółki nie mające nic wspólnego z potrzebami i interesem niewidomych. 
Do redakcji "Pochodni" napływały pełne rozgoryczenia pytania co się stało? Kiedy będą pieniądze? Jak kierownictwo Związku zamierza te trudności pokonać, aby nie dopuścić do całkowitego bankructwa i upadku PZN? W tej sytuacji redakcja skierowała do członków prezydium kilka pytań dotyczących powszechnie występujących niepokojów, chcąc odpowiedzi zamieścić na łamach czasopisma. Jednak następne wydarzenia potoczyły się szybko i pytania te straciły aktualność. Zwołane zostało zebranie plenarne Zarządu Głównego, relacja z jego obrad znajduje się w niniejszym numerze czasopisma. 
Trudności finansowe i organizacyjne wystąpiły już bardzo wyraźnie w roku ubiegłym. "Pochodnia" przedstawiała je niejednokrotnie, ale to nie uwrażliwiło dostatecznie naszych działaczy. XII Zjazd Krajowy w grudniu ubiegłego roku nie wyciągnął wniosków z szybko narastających w Związku niekorzystnych zjawisk. Wybrano tego samego prezesa i niewiele różniące się od poprzedniego prezydium. Można więc stwierdzić , że szansa nie została wykorzystana, a zjazd nie stanął na wysokości zadania i pogrzebano ostatnie nadzieje. 
Nasuwa się pytanie, jak mogło do tego dojść, że PZN praktycznie znajduje się w stanie rozpadu, przecież nie stało się to z dnia na dzień? W obecnej sytuacji tylko bardzo energiczne, mądre działania mogą przywrócić życie. Obwinia się teraz za to byłego prezesa Zarządu Głównego. I słusznie, bo jego wina jest największa, ale nie wolno zapominać, że istniało prezydium, był Zarząd Główny, a także Główna Komisja Rewizyjna. Dlaczego mu wszyscy ulegali, ślepo podporządkowywali się jego woli? Władza była przecież w ich rękach. Na te pytania niełatwo tak od razu odpowiedzieć. 
"Pochodnia", mimo bardzo ostrej cenzury, jaką władze Związku jej narzuciły w 1992 roku, ostrzegała przed katastrofą niejednokrotnie. Dwa lata temu zorganizowaliśmy na łamach naszego czasopisma dyskusję pt "Jaki powinien być PZN". Było wiele dalekowzrocznych wniosków, ale nikt ich nie wziął pod uwagę. Jesienią 1995, przed wyborami do władz związkowych, zamieściliśmy kilka artykułów na ten temat, między innymi wypowiedź Zbigniewa Niesiołowskiego, który przestrzegał przed wyborem do Zarządu Głównego kierowników biur okręgów, gdyż musi to doprowadzić do katastrofy, bo tworzy uzależnienia o charakterze sprzężeń zwrotnych, co nie ma nic wspólnego z demokracją i odpowiedzialnym zarządzaniem. I ten artykuł nie odniósł pożądanych efektów. 
U źródeł zła leży także brak dobrej rzetelnej informacji. Prawda w naszym środowisku ciągle jeszcze nie utorowała sobie właściwej drogi. Mnożą się pokątne, wypowiadane półszeptem wiadomości, których nie sposób udowodnić, jeśli nie ma się dostępu do dokumentów. Informacja o działalności PZN zawarta w "Pochodni" w rubryce z "Obrad prezydium i plenum", przygotowywana wyłącznie przez rzecznika prasowego PZN, była odpowiednio preparowana, tak, aby się z niej niewiele można było dowiedzieć, zwłaszcza o sprawach kompromitujących władze Związku, prowadzących do zguby. 
Jest powiedzenie, że sukces ma wielu ojców, za to od klęski odsuwają się wszyscy, wzajemnie się obwiniając. Tak pewnie będzie i teraz. Jednak analiza negatywnych zjawisk w życiu Związku ma sens jedynie wtedy, gdy wyciągnie się z nich właściwe wnioski na przyszłość. 
Pod koniec czerwca br, odbędzie się krajowy, nadzwyczajny Zjazd PZN. Może to co się stało otrzeźwi działaczy. Może wybiorą do władz ludzi odpowiedzialnych, myślących i uczciwych. Może oni uratują organizację związkową i nadadzą jej taki kształt, aby mogła służyć i pomagać niewidomym. Teraz nie czas na kłótnie, negację i paniczne, nieprzemyślane ruchy. Potrzebna jest mądrość, rozwaga i troska o dobro społeczne. 
 
 aaa 
5.4. To nie tak 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Mój artykuł "Honor czy wstyd" opublikowany w kwietniowym wydaniu "WiM" wywołał trochę dyskusji w naszym środowisku. Oczywiście, do mnie dotarły tylko niektóre reakcje. Nie będę pisał o tych dla mnie pozytywnych, o gratulacjach i stwierdzeniach w rodzaju: "Zgadzam się w całej rozciągłości", "Ja też tak uważam", "To wstyd, że Zarząd Główny PZN podjął taką decyzję". 
Warto natomiast zająć się wypowiedziami krytycznymi, a raczej postawionymi mi zarzutami. 
Zarzut pierwszy - to było tyle lat temu, sprawa uległa przedawnieniu. 
Zarzut drugi - nie cenię działaczy terenowych i dlatego atakuję pana M.O. 
Zarzut trzeci - pan M.O. był przewodniczącym Głównej Komisji Rewizyjnej, a długi powstawały w spółkach PZN-u, których GKR nie ma prawa kontrolować. 
 
Dwa pierwsze zarzuty są bardzo łatwe do odrzucenia. Odnośnie przedawnienia - nie wiem, czy rzeczywiście sprawa już się przedawniła. Przypuszczam, że tak, ale przecież nie o to chodzi. Przecież nie postawiłem prawnych zarzutów i nie domagałem się kary. Wyraziłem jedynie pogląd, że kierowanie pracami GKR w okresie, w którym Związek prowadził obłędną działalność gospodarczą, w którym został doprowadzony do wielkiego kryzysu materialnego i moralnego, nie kwalifikuje do tak wielkiego zaszczytu, jakim jest przyznanie członkostwa honorowego. 
Jeszcze łatwiej odrzucić zarzut dotyczący mojego negatywnego stosunku do terenowych działaczy. Pisałem o przewodniczącym Głównej Komisji Rewizyjnej, a więc o przewodniczącym jednej z trzech naczelnych władz Związku, które działają między zjazdami. Władza naczelna jest władzą centralną a nie terenową. Przewodniczący GKR jest więc działaczem centralnym. 
Nieco trudniejsza jest sprawa z zarzutem trzecim, czyli kompetencji GKR wobec spółek PZN-u. 
 
Osoba podpisana Lublinianin napisała: "Uważam, że p. Kotowski nie miał prawa zaatakować tak brutalnie pana Mariana Ostojewskiego. Powinien najpierw zapoznać się z Kodeksem spółek prawa handlowego, który jednoznacznie określa władze spółek. Są nimi zgromadzenia wspólników. rady nadzorcze i zarządy spółek. O komisjach rewizyjnych stowarzyszeń, które są właścicielami spółek nie ma tam żadnych zapisów. Pan Ostojewski nie mógł kontrolować działalności spółek, bo nie ma do tego podstaw prawnych. Nie może więc odpowiadać za ich działalność. W świetle przedstawienia stanu prawnego, doskonale widać, że p. Kotowski wytoczył bardzo ciężkie działa i trafił, jak kulą w płot. Powinien uznać, że się pomylił, podać prawdziwe fakty i przeprosić p. Ostojewskiego". 
 
P. Lublinianin podniósł argumenty natury prawnej. Na dobrą sprawę można by uznać wyjaśnienia Lublinianina i spełnić jego żądania dotyczące sprostowań i przeprosin. Sęk w tym, że nie brak kontroli spółek obciąża przewodniczącego GKR, Powiem więcej, nie p. Marian Ostojewski jest winien przyznania mu tego zaszczytu. Zbulwersował mnie wniosek Prezydium ZG PZN w tej sprawie i uchwała Zarządu Głównego, na mocy której p. Ostojewski został członkiem honorowym PZN. 
Do PZN-u należę od maja 1958 r., pracowałem etatowo i społecznie w jego jednostkach organizacyjnych i stowarzyszenie to jest wciąż mi bardzo bliskie. Zależy mi na jego prawidłowej działalności i dobrym imieniu, a takie decyzje, moim zdaniem, nie służą ani jednemu, ani drugiemu. 
Żeby jednak uchwycić istotę rzeczy i móc wyciągnąć prawidłowe wnioski, trzeba rozważyć kilka faktów. Aby to jednak było możliwe, trzeba znać te fakty. Gdybym zostawił bez wyjaśnień list Lublinianina, wiele osób mogłoby uznać, że piszę brednie, że jestem nierzetelny i oczerniam Bogu ducha winnych ludzi. Nie sądzę bowiem, że Lublinianin tylko mnie przekazał swoją opinię. Obawiam się, że może być więcej osób, które w podobny sposób uzasadniają decyzję władz PZN-u. 
 
Zacznę od tego, że PZN popadł w wielkie długi, gdyż przekazywał do spółek pieniądze przyznane przez Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej oraz przez PFRON na zaspokajanie potrzeb osób niewidomych i słabowidzących. O tym p. Ostojewski, jako przewodniczący GKR musiał wiedzieć, jego obowiązkiem było wiedzieć i mógł wiedzieć. P. Marian Ostojewski miał wgląd w działalność przynajmniej niektórych spółek. Nie jest to kwestia najważniejsza, ale warto i to wyjaśnić. 
Jak możemy przeczytać w "Pochodni" ze stycznia 1998 r. w informacji Eugeniusza Kostrzewy pt. "Z obrad XII Krajowego Zjazdu Delegatów PZN": 
"Jerzy Ślazyk krytycznie odniósł się do sprawozdania Głównej Komisji Rewizyjnej, określając szereg ocen jako płytkie, powierzchowne, nie oddające faktycznego stanu rzeczy. W związku z tym postulował o nieprzyjmowanie sprawozdania i nieudzielanie absolutorium ustępującemu kierownictwu". 
"Zdzisław Kamiński natomiast stwierdził, że przestudiował wnikliwie sprawozdanie Zarządu Głównego za ostatnią kadencję i odniósł wrażenie, że nie oddaje ono faktycznego stanu rzeczy. Dotychczasowa polityka, koncentrująca się na zakupach nieruchomości, podejmowaniu licznych zobowiązań, których wielkości nie znamy, to prosta droga do... bankructwa. Stwierdził, że wiele spraw przemilczano, nie informując plenum, wyraża zdziwienie, że pracownicy nie korzystali z systemu regulacji płac. Zdzisław Kamiński krytycznie odniósł się do mechanizmu rozliczeń z PFRON, który faktycznie prowadzi do utraty wiarygodności, oraz do praktyk kumulowania stanowisk. Na przykład przewodniczący GKR jest członkiem dwóch rad nadzorczych. Postulował, by ograniczyć udział we władzach do maksimum dwóch kadencji, przytaczał przykłady niewłaściwych praktyk w Centrum Gospodarczym". 
Właśnie, p. Ostojewski był członkiem dwóch rad nadzorczych i p. Ostojewski podpisał sprawozdanie GKR, które było podstawą udzielenia absolutorium ustępującemu Zarządowi Głównemu. Nie udało mi się znaleźć informacji, w radach których spółek uczestniczył. Nie mam wglądu do dokumentacji byłych spółek ani dokumentacji PZN-u. Jednak coś znalazłem. Otóż w "Biuletynie Informacyjnym" ze stycznia 1999 r., w dziale "Aktualności" czytamy: 
"Nie udaje się przezwyciężyć wielkich trudności ze spółką PZN "Centrum Gospodarcze". Pisaliśmy już, że spółka ta postawiona została w stan likwidacji. Jak się dowiedzieliśmy, przeprowadzone w lecie 1998 r. badania finansów spółki, wykazały 3 600 000 zł strat w 1997 r. i ponad 1 000 000 zł za dziewięć miesięcy 1998 r. Na dzień 30 września 1998 r., należności spółki wynosiły 5 300 000 zł, a zobowiązania wynosiły 13 200 000 zł. Znaczna część tych zobowiązań poręczona jest majątkiem Związku. Bardzo prawdopodobne jest, że zaistnieje konieczność ogłoszenia upadłości Spółki. Wówczas, Związek poniesie straty, których wysokości obecnie jeszcze nie możemy ocenić. 
Trwają poszukiwania możliwości sprzedaży spółki "Centrum Gospodarcze". Jak na razie, nie przyniosły one zadowalających rezultatów i jest mało prawdopodobne, że znajdzie się wiarygodny nabywca. 
Warto wiedzieć, że: 
1. Spółka została założona 26 maja 1994 r. 
2. Stanowiska prezesów (jednoosobowych zarządów) zajmowali: 
- Tadeusz Madzia od 26 maja 1994 r. do 1 września 1996 r. 
- Marek Donat Łuszczyński od 1 września 1996 r. do 8 września 1997 r. 
- Krzysztof Boguradzki od 8 września 1997 r. do 25 września 1998 r., a następnie, do 29 grudnia 1998 r. jako likwidator Spółki. W dniu 29 grudnia 1998 r. likwidatorem spółki został Józef Grodź. 
3. Rada Nadzorcza Spółki działała w składzie: 
- od 26 maja 1994 r. do 1 września 1996 r. przewodniczącym był Marian Ostojewski, wiceprzewodniczącym był Leonard Skutecki, sekretarzem - Zbigniew Terpiłowski. 
- od 1 września 1996 r. rada działała w następującym składzie: przewodniczącym był Tadeusz Madzia, wiceprzewodniczącym Leonard Skutecki i sekretarzem Zbigniew Terpiłowski. W dniu 28 maja 1998 r. została przyjęta rezygnacja Tadeusza Madzi z funkcji przewodniczącego rady. Natomiast L. Skutecki i Z. Terpiłowski funkcje w radzie pełnili do 24 lipca 1998 r. 
W dniu 24 lipca 1998 r. Prezydium ZG powołało nową radę w składzie: przewodniczący rady Józef Grodź, wiceprzewodniczący Ryszard Mazur i członek Grażyna Pietrzyk. 
4. Oprócz jednoosobowych zarządów Spółki, działali prokurenci. Prokurentami najpierw byli Bolesław Lubas i Andrzej Pustoła, a następnie Arkadiusz Madzia i Zygmunt Żołno. Wyjaśniam, że prokurent, jest to pełnomocnik przedsiębiorstwa handlowego lub banku, upoważniony do działania w jego imieniu". 
Z powyższych cytatów wynika, że p. Ostojewskiemu nie była obca znajomość działalności spółek. Był nawet przez pewien czas przewodniczącym rady nadzorczej Spółki "Centrum Gospodarcze", która spowodowała najwięcej strat i najbardziej obciążyła konto ZG PZN. Musiał więc wiedzieć o nieprawidłowościach w finansowaniu działalności spółek. 
Wynika również, że na zjeździe w grudniu 1997 r. Jerzy Ślazyk i Zdzisław Kamiński widzieli, że polityka ówczesnych władz PZN-u prowadzi Związek do zagłady. Ten pierwszy wyraźnie stwierdził, że sprawozdanie Głównej Komisji Rewizyjnej jest powierzchowne i wnioskował o odrzucenie sprawozdania ZG PZN oraz o nieudzielenie absolutorium ustępującym władzom. A przecież wniosek taki powinna postawić GKR, której przewodniczył Marian Ostojewski. 
Nieprawidłowości w sprawozdaniu zauważył również Zdzisław Kamiński, ale GKR ich nie widziała. 
To jednak nie wyczerpuje przesłanek mego oburzenia na przyznanie p. Ostojewskiemu członkostwa honorowego. 
Na zjeździe w grudniu 1997 r. Marian Ostojewski nie postawił wniosku o nieudzielenie absolutorium ustępującym władzom. Przez 8 lat przewodniczenia Głównej Komisji Rewizyjnej nie znalazł do tego podstaw. Podstawy jednak znalazł już po pięciu miesiącach Zdzisław Kamiński, który został wybrany na funkcję Przewodniczącego GKR w grudniu 1997 r. 
Grażyna Wojtkiewicz W "Pochodni z czerwca 1998 r. w rubryce "Z obrad prezydium i plenum" pisze: 
"Dwudniowe obrady prezydium (28-29 maja) zdominowały dwie sprawy - aktualna sytuacja finansowa PZN oraz uchwały Głównej Komisji Rewizyjnej. 
O trudnej sytuacji finansowej naszej organizacji mówiło się od dawna, jednak obecnie jest wprost tragicznie. Nasze zadłużenie na 15 maja osiągnęło sumę 4 mln 927 tys. złotych. W Zarządzie Głównym PZN od dawna nie płaci się za telefony, energię, ciepłą wodę. Nie płaci się również składek ZUS, podatku od osób fizycznych, ubezpieczenia w PZU. Nie ma nawet pieniędzy na papier ksero. Z trzech kont bankowych, jakie ma nasza organizacja, dwa są zablokowane z powodów niespłacanych kredytów. Jedno, na które spływają pieniądze z wynajmowanych przy ulicy Konwiktorskiej pomieszczeń, funkcjonuje jedynie dlatego, iż komornik nie ma prawa zająć pieniędzy na wynagrodzenie dla pracowników, które zresztą też są wypłacane nieregularnie. Długi wobec okręgów, spowodowane nieprzekazywaniem naszym terenowym jednostkom dotacji z PFRON i Ministerstwa Zdrowia wynoszą 927 tys. złotych". 
I tego wszystkiego nie widział przewodniczący GKR i nie widziała cała Komisja. A przecież w okręgach aż się gotowało. Niewidomi upominali się np. o lektoraty zawodowe i społeczne, o stypendia lektorskie, o dotacje na zakup sprzętu rehabilitacyjnego, na które PZN otrzymał pieniądze w 1997 r. i nie przekazał ich do okręgów. 
Dalej w publikacji Grażyny Wojtkiewicz czytamy: 
"Wszystko to spowodowane zostało prowadzoną od lat błędną polityką finansową, w której efekt ekonomiczny liczył się najmniej. Kupowano domy wczasowe, które przecież trzeba było utrzymać oraz powoływano coraz to nowe spółki, przynoszące zamiast zysków straty, obciążające konto PZN". 
I kolejny cytat z tej publikacji: 
"Główna Komisja Rewizyjna przeprowadziła kontrolę umów najmu i administrowania obiektami Związku oraz zabudowań długoterminowych i udzielonych przez naszą organizację poręczeń majątkowych. Na podstawie wyników kontroli oraz innych dokumentów GKR podjęła uchwały, które na posiedzeniu prezydium ZG PZN w imieniu komisji przedstawił jej przewodniczący - Zdzisław Kamiński. Oto one: 
Wnioskuje się o natychmiastowe zawieszenie Tadeusza Madzi w funkcji kierownika Związku oraz odwołanie go ze wszystkich funkcji, jakie pełni on w zarządach i radach nadzorczych spółek PZN, a także cofnięcie rekomendacji do prezentowania PZN w organizacjach krajowych i zagranicznych. GKR wnioskuje o przejęcie w jak najkrótszym czasie przez Zarząd Główny w administrowanie budynków przy ul. Konwiktorskiej 7 i 9 oraz Dankowickiej 19 w Warszawie oraz przeanalizowanie wszystkich umów o najem, dzierżawę i administrowanie nieruchomościami PZN oraz renegocjowanie tych, które są niekorzystne dla Związku. Zawnioskowano również anulowanie uchwały Zarządu Głównego, upoważniającej prezydium do udzielania poręczeń kredytów zaciąganych przez PZN. 
Tak drastyczne w skutkach uchwały podjęto na podstawie faktów stwierdzonych w czasie kontroli. Oto tylko niektóre z wniosków GKR: 
Uchwały prezydium w sprawach poręczeń majątkowych budzą zastrzeżenia merytoryczne i formalne. Wiele z nich nie określa kwot, na jakie udziela się poręczeń, warunków i formy zabezpieczenia oraz sytuacji finansowej kredytobiorcy. W jednym przypadku udzielono poręczenia kredytu zaciągniętego przez obcą jednostkę (Centralę Nasienną w Ciechanowie), bez uzasadnienia takiej decyzji. Niektóre poręczenia zostały udzielone bez uchwały prezydium. 
Plenum ZG, podejmując uchwałę upoważniającą prezydium do udzielania wszelkich poręczeń majątkiem Związku, przekazało zbyt duże kompetencje prezydium. Natomiast decyzje w sprawie wynajmu obiektów podejmowane były bez przeprowadzenia rachunku ekonomicznego i z narażeniem interesu Zarządu Głównego, lecz z korzyścią dla spółek PZN. Niektóre umowy nie były przedkładane do opinii radcy prawnemu do zaopiniowania. 
Po odczytaniu uchwał GKR prezes Tadeusz Madzia złożył pisemną rezygnację z funkcji kierownika Związku, natomiast nie zrezygnował ze stanowiska przewodniczącego Zarządu Głównego PZN. Wcześniej zrezygnował ze wszystkich funkcji pełnionych w spółkach. Odpowiadając na zarzuty GKR tłumaczył, iż sam osobiście nigdy nie prowadził negocjacji o wynajem lokali. Robili to pracownicy, do których może miał zbyt duże zaufanie, był zbyt tolerancyjny, a jego ocena ludzi była zbyt łagodna. Chciałby jedynie doprowadzić do nadzwyczajnego zjazdu delegatów, który powinien odbyć się jesienią, gdyż reforma wymusi taki zjazd. Po oświadczeniu T. Madzi prezydium postanowiło, iż do czasu zwołania nadzwyczajnego zjazdu PZN obowiązki kierownika Związku będzie pełnił dotychczasowy wiceprezes - Andrzej Kaszta. 
Prezydium przyjęło wszystkie uchwały GKR oprócz tej dotyczącej odwołania T. Madzi z funkcji pełnionych w organizacjach zagranicznych, gdyż, jak motywowano, nie należy przenosić naszych problemów na forum międzynarodowe". 
A więc GKR pod przewodnictwem Zdzisława Kamińskiego znalazła wiele poważnych nieprawidłowości, a ta działająca pod przewodnictwem Mariana Ostojewskiego nie. Jak widzimy, nieprawidłowości występujące w PZN i zaniechania GKR, której przewodniczył Marian Ostojewski nie dotyczą wyłącznie działalności spółek. Samo nieprzekazanie do okręgów PZN kwot uzyskanych z PFRON m.in. na lektoraty społeczne i zawodowe było nadużyciem, przestępstwem, a nie tylko nieprawidłowością. GKR miała obowiązek to zauważyć i poinformować o tym Zjazd, ale nie zauważyła i nie poinformowała. A może zauważyła, ale z jakichś względów nie chciała Zjazdu poinformować. 
I ostatni cytat, tym razem dotyczący obrad plenum ZG PZN: 
"Obrady plenarnego zebrania Zarządu Głównego PZN rozpoczęły się od zaskakującej decyzji prezesa Tadeusza Madzi, której nikt nie przewidywał jeszcze poprzedniego dnia. Otóż oświadczył on, iż rezygnuje ze wszystkich funkcji, także przewodniczącego, po czym opuścił salę obrad, mimo próśb o pozostanie i ustosunkowanie się do tego, co za chwilę zostanie odczytane". 
 
Szanowni Państwo! 
Nie było moim celem pognębienie Mariana Ostojewskiego. Domagałem się i nadal się domagam zwykłej przyzwoitości, odpowiedzialności, wywiązywanie się z obowiązków wynikających z pełnionej funkcji. Pan Ostojewski z całą pewnością nie wywiązywał się z obowiązków przewodniczącego GKR. To jednak już przeszłość i można by do niej nie wracać. Przeszłością jednak nie jest wystąpienie Prezydium ZG PZN do Zarządu Głównego o nadanie mu godności członka honorowego. Prezydium ZG i Zarząd Główny uznały, że tak poważne nieprawidłowości nie mają żadnego znaczenia, a znaczenie ma jedynie fakt pełnienia funkcji z wyboru. A może członkowie ZG nie wiedzieli o roli p. Ostojewskiego? A może też uważali, że zło tkwiło wyłącznie w spółkach PZN-u, których GKR nie miała prawa kontrolować? 
Moim zdaniem, jeżeli ktoś twierdzi, że długi powstawały tylko w spółkach, a GKR nie miała prawa ich kontrolować, mówi nieprawdę. Ten fałsz może wynikać z braku wiedzy, ale może też wynikać z przekonania, że odbiorcy tej informacji nie znają prawdy i uwierzą. 
Jeżeli ktoś wypowiada się autorytatywnie o sprawach, o których wie bardzo mało, jak to zrobił Lublinianin - to jest to kompromitujące. 
Jeszcze gorzej sprawa wygląda, jeżeli ktoś zna prawdę i wprowadza w błąd inne osoby, które tej prawdy nie znają. Myślę jednak, że Lublinianin nie znał prawdy i wypowiedział się w dobrej wierze. W interesie niektórych osób może być korzystne świadome dezinformowanie, żeby usprawiedliwić swoją decyzję. Może to być w interesie wnioskodawców i członków ZG PZN, którzy głosowali za nadaniem członkostwa honorowego p. Ostojewskiemu. Chodzi mi również o odpowiedzialność i o uczciwość osób wybranych do Prezydium ZG PZN oraz do Zarządu Głównego. 
 
 aaa 
5.5. Bank utrudnił życie niewidomym klientom 
Ewa Furtak 
 
 Źródło: katowice.Gazeta.pl 
 Data opublikowania: 2012-04-02 
 
Niewidomi skarżą się, że utrudniono im korzystanie z usług Inteligo 
 
PKO BP zmieniło kilka dni temu szatę graficzną swojej strony internetowej. Od tego momentu niewidomi praktycznie nie mogą korzystać z bankowości internetowej. 
 
Hanna Pasterny ma 33 lata, mieszka w Jastrzębiu-Zdroju. Jest niewidoma, ale mimo niepełnosprawności radzi sobie doskonale. Skończyła Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych, krakowską Akademię Pedagogiczną i podyplomowe studia logopedyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jest m.in. autorką książki "Tandem w szkocką kratkę". Pracuje w Centrum Rozwoju Inicjatyw Społecznych w Rybniku, prowadzi też zajęcia logopedyczne z przedszkolakami. 
Pani Hanna ma konto w banku PKO PB. Opowiada, że na początku marca w biuletynie Inteligo przeczytała, że od 27 marca zmienia się szata graficzna strony internetowej. - Zwykle po tego typu zmianach strona była mniej dostępna. 
- Natychmiast napisałam do banku, by przypomnieć o potrzebach niewidomych klientów. Wiem, że zrobiło to także co najmniej kilka innych osób - relacjonuje. 
Niestety, obawy niewidomych okazały się słuszne. Nie są w stanie korzystać z bankowości internetowej. - Znikły przyciski "przelew jednorazowy" czy "przelew do ZUS". Nie mogę też sprawdzić historii rachunku ani zdefiniować nowej płatności - wylicza pani Hanna. 
Oczywiście od razu napisała do banku, ale nie dostała żadnej odpowiedzi. Jest jej przykro, że bank dyskryminuje niewidomych klientów, mimo że na nich zarabia. 
Pani Hanna mówi, że oczywiście mogłaby przenieść konto do innego banku, ale nie dość, że jest z tym sporo zamieszania, to jeszcze ponosi się straty z powodu np. zerwania lokaty. 
- Nie mam też gwarancji, że ten nowy bank za chwilę czegoś nie zmieni i również stanie się dla mnie niedostępny. Niedawno na liście dyskusyjnej niewidomych ludzie pisali o problemach z ING - dodaje kobieta. 
Aneta Styrnik-Chaber z biura prasowego PKO BP zapewnia, że Inteligo intensywnie pracuje nad rozwiązaniem problemów, jakie pojawiają się przy korzystaniu z serwisu transakcyjnego przez osoby niewidome. - Do tego czasu klienci mogą dokonywać transakcji przez call center. Mogą również przez infolinię poprosić o przełączenie serwisu na starą szatę graficzną, w której możliwe jest swobodne korzystanie z konta - radzi. Dodaje, że przed wprowadzeniem nowej szaty graficznej bank przeprowadził testy, które wypadły pozytywnie i nie wykazały nieprawidłowości. 
 
 aaa 
5.6. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH 
Ślepy żebrak znajdzie pracę 
Jerzy Ogonowski 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
	Tak śpiewała Ewa Demarczyk w piosence "Taki Pejzaż". W dumnej mojej młodości denerwowała nas czasem ta piosenka, chociaż przecież nie do nas była kierowana, którzy byliśmy na sto procent przekonani, że do pracy pójdziemy szybciutko. No i zwłaszcza ci, którzy szli do spółdzielń i na masaż, znajdowali pracę względnie szybko. Nieco trudniej było z tymi, którzy - tak jak ja - niekoniecznie chcieli szczotki wytwarzać lub masować. Ale w końcu przy pewnym wysiłku i uporze i to się udawało. 
 Dziś rano posłuchałem sobie radia na temat masażu jako takiego, no i zacząłem się zastanawiać, czy da się jeszcze mówić o tej specjalności szczególnie przydatnej dla niewidomych. Bo oto z tego radia dowiedziałem się, że po pierwsze - gabinet masażu może założyć każdy bez ograniczeń i konieczności okazywania "papierka". Po drugie - masaż może być różny i przeróżny: regeneracyjny (przywracający siłę i rześkość), pobudzający, kojący itp. Może być też leczniczy, ale zazwyczaj musi być wówczas powiązany z dodatkowymi oddziaływaniami terapeutycznymi, takimi jak ćwiczenia gimnastyczne, fizykoterapia i inne. Co ciekawe, ani prowadzący audycję, ani udzielający stosownego wywiadu lekarz nawet nie zająknął się o tym, że są niewidomi masażyści. Akcentował natomiast fakt, że aktualnie taki masażysta musi być specjalistą o dość szerokim zakresie wiedzy i umiejętności, aby w razie potrzeby mógł wykonać nie tylko klasyczny masaż, ale także przeprowadzić stosowne ćwiczenia gimnastyczne oraz fizykoterapeutyczne. 
I znów przypomniałem ja sobie, że kiedyś skorzystałem z usług dwóch niewidomych masażystów. Jednak okazało się, że muszę dla uruchomienia i usprawnienia ręki połączyć masaż z ćwiczeniami gimnastycznymi i przeciwdziałać farmakologicznie bólowi podczas tych działań. Trzeba więc było zawołać rehabilitantkę, która była całkiem dobrze widząca. Niewidomi masażyści informowali mnie, że oni mogą tylko wymasować, a ta reszta, to już nie do nich należy. I podobnie, kiedy po zakrzepicy musiałem usprawniać rękę, znalazłem się w gabinecie masażysty - absolwenta AWF, który - obok masażu i uruchamiania ręki - udzielił kilku wskazówek, jak postępować w tej sprawie we własnym zakresie. 
W ośrodkach rehabilitacyjno-leczniczych dla niewidomych masażystów niewidomych też niekoniecznie zatrzęsienie. Widzący masażysta to i gabinet posprząta pomiędzy turnusami, a jeśli nie jest w pełni wykorzystany, to i kwiatkami w ogrodzie się zajmie, ścieżki wygrabi i piaskiem posypie. A tu jeszcze trzeba takiego niewidomego masażystę przyhołubić, dać mu dodatkowy urlop, skrócony dzień pracy itp. 
W audycji radiowej, o której wspomniałem, mówiono też, że do niedawna istniały dwuletnie szkoły masażu kształcące techników masażystów, ale podobno są już w zaniku. Ja z kolei wygrzebałem gdzieś z pamięci korespondencyjne nauczanie masażu w Bydgoszczy oraz twierdzenie dyrektora studium medycznego we Wrocławiu, że nie każdy może wykonywać wszystkie rodzaje masażu, gdyż - w świetle obecnych badań naukowych - jeden ma predyspozycje do masażu kosmetycznego, inny - kręgosłupa itp. No i masaż całościowy - zgodnie z twierdzeniem lekarza udzielającego wywiad - winien dla swej skuteczności trwać od 1 do 1,5 godziny. 
Przez pewien czas wydawane było brajlowskie czasopismo zatytułowane "Terapia fizykalna". Redaktorem była osoba reprezentująca wysoki poziom przygotowania do redagowania i doboru materiału. Jednak ze względu na brak pieniędzy, a może brak zainteresowania ze strony masażystów, sprawa umarła śmiercią naturalną. 
Na jednym ze spotkań, o którym często napomykam, bo było ono dość charakterystyczne dla zilustrowania przemian w PZN, byli też masażyści. Proponowałem wówczas, aby spotkania prowadzić łącznie, np. wraz z sekcją zatrudnionych na otwartym rynku pracy, bo w sumie można by połączyć wysiłki i doświadczenia dla wspólnego dobra. Nic z tego nie wyszło, masażyści klęli w żywy kamień po spotkaniu z Panią Prezes i wyjechali. A kiedyś PZN organizował systematycznie bogate w wiedzę specjalistyczną szkolenia. 
Dziś, jeśli się nie mylę, jakieś szkolenia bywają, ale już nie na taką skalę. Tymczasem życie biegnie szybko, zawody się uwalniają, w końcu może się okazać, że lepiej nie być niewidomym, żeby zostać masażystą. Ale można zostać masażystą z dodatkowymi kwalifikacjami (prowadzenie ćwiczeń gimnastycznych, fizykoterapia, udzielanie porad w zakresie usprawniania fizycznego itp.). Niewidomy też by to potrafił, ale musi uznać, że to nie niewidomi potrzebni są społeczeństwu, ale społeczeństwo niewidomym. I tylko tyle, nie potrzeba do tego audiodeskrypcji, nawigacji, komputeryzacji i innych udogodnień. Jedyny wymóg - to rozum i instynkt samozachowawczy. A może po prostu zdrowy rozsądek i wola zachowania godności osoby ludzkiej. 
Taki objawił mi się pejzaż odnośnie masażu jako zawodu dla niewidomych. I na jego tle rodzi się pytanie, czy w tym pejzażu "Ślepy żebrak znajdzie pracę". 

 aaa 
6. FAKTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI 
 
aaa 
6.1. Dwa listy do grupy czytelników 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
List pierwszy 
 
Szanowni Państwo! 
 
Jak zwykle zwracam się z prośbą do kolejnej grupy czytelników o wypowiedzi na określony temat - Właśnie przyszła kolej na Państwo. Tym razem przesyłam artykuł Aleksandry Bohusz dotyczący młodzieży w PZN, a raczej, dlaczego jest jej tak mało. 
Jest to niezmiernie ważne zagadnienie dla PZN-u, dla każdego stowarzyszenia działającego na rzecz niewidomych i słabowidzących oraz dla samej młodzieży. Warto więc zastanowić się nad tym zagadnieniem i podzielić się swoimi przemyśleniami z czytelnikami "WiM". Być może zaowocuje to poprawą na omawianym odcinku działalności naszego środowiska. 
Poniżej znajdą Państwo krótki list autorki artykułu a w załączeniu artykuł. 
Uprzejmie proszę o wypowiedzi, na które oczekuję do 15 kwietnia br. Zostaną one opublikowane w majowym wydaniu "Wiedzy i Myśli". 
Wypowiedzi mogą być podpisane imieniem i nazwiskiem, inicjałami, pseudonimem, albo anonimowe. Zależy to wyłącznie od Państwa. Gwarantuję pełną dyskrecję. 
Stanisław Kotowski 
 
List drugi 
 
Szanowni Czytelnicy! 
 Zachęcam Państwa do dyskusji na temat bardzo małej aktywności ludzi młodych w Polskim Związku Niewidomych. Poniższy tekst napisałam ponad 3 lata temu. Został opublikowany na stronie internetowej tyskiego koła PZN 10 lutego 2009 r., jednak zawarte w nim tezy oraz wnioski nie straciły aktualności. Postanowiłam więc podzielić się nimi z Czytelnikami "Wiedzy i Myśli" w nadziei na poznanie Państwa opinii w tej sprawie. 
Z poważaniem 
Aleksandra Bohusz 
 
 aaa 
6.2. Dlaczego w PZN działa tak niewielu młodych? 
Aleksandra Bohusz 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Władze centralne, okręgowe oraz działacze kół PZN coraz częściej zastanawiają się, dlaczego wśród osób aktywnie uczestniczących w pracach naszej organizacji brakuje z reguły przedstawicieli młodego pokolenia. Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna, ale mimo to, od jej znalezienia zależy w dużym stopniu przyszłość Związku Niewidomych, gdyż zgodnie z naturalną koleją losu, za kilkanaście lat właśnie dzisiejsza młodzież powinna stanowić jego trzon. Czy są jednak widoki na to, żeby rzeczywiście tak się stało? 
Większość młodych niewidomych i słabowidzących pojawia się w swoich kołach raz do roku, żeby opłacić składkę członkowską, a i to coraz rzadziej. Odkąd legitymacja PZN przestała być niezbędna do uzyskania ulg komunikacyjnych, wiele osób, zwłaszcza tych młodszych, opuściło szeregi naszej organizacji uznając, że bycie w niej nic im nie daje. Taka postawa jest z natury roszczeniowa i należy podejmować próby jej wyeliminowania, ponieważ decydując się na zaangażowanie w działalność jakiejś instytucji powinniśmy przede wszystkim zastanowić się, co możemy zrobić dla niej, a przez to również dla siebie, a nie biernie korzystać z inicjatywy innych członków. Zwłaszcza ludzie młodzi mający mnóstwo ciekawych pomysłów i energii są zobowiązani do podejmowania wzmożonych wysiłków na rzecz organizacji, do których należą. W PZN mogą to robić chociażby przez zakładanie własnych sekcji, aktywną działalność w kołach (na przykład pomoc w organizowaniu różnego rodzaju imprez, tworzenie i prowadzenie stron internetowych), pracę w biurach okręgowych, a także zdobywanie i uzupełnianie kwalifikacji, aby swoimi umiejętnościami wspierać inne osoby z dysfunkcją wzroku. Niestety, młodzieży gotowej podjąć się takich zadań jest w naszej organizacji bardzo mało. W pewnym stopniu można to tłumaczyć brakiem czasu u tej grupy ludzi, która z reguły uczy się, studiuje, a potem szuka pracy, ale brak zainteresowania aktywnymi działaniami na rzecz środowiska niewidomych i słabowidzących wynika chyba raczej z rosnącego ciągle w społeczeństwie egoizmu, a czasami także z chęci odcięcia się od innych ludzi niepełnosprawnych i udawania, że samemu nie ma się żadnych kłopotów zdrowotnych. 
Ale jest też druga strona problemu. Ze smutkiem należy stwierdzić, że wiele ciekawych inicjatyw młodych członków PZN hamują starsi działacze obawiając się wprowadzanych za sprawą młodzieży nowości bądź, co niestety, chyba bardziej powszechne, czując zagrożenie swoich stanowisk oraz pozycji ze strony osób młodszych, nierzadko lepiej wykształconych. Wielu moich młodych znajomych próbowało zrobić coś dobrego w swoim kole lub okręgu, ale gdy kilka razy ich działania napotkały na opór, zrezygnowali ograniczając kontakt z PZN do minimum bądź całkowicie z niego rezygnując. Jednak największy absurd stanowi fakt, że Związek (może z wyjątkiem szczebla centralnego) nie chce zatrudniać niewidomej czy słabowidzącej młodzieży, nawet jeśli posiada ona odpowiednie kwalifikacje i istnieją potrzeby kadrowe. Słyszałam ostatnio, jak jeden z działaczy skarżył się, że niezwykle trudno znaleźć dobrego stażystę. A w swoim okręgu ma mnóstwo młodych, poszukujących pracy ludzi... Nie dziwmy się więc pracodawcom, że nie chcą nas zatrudniać, skoro nasza własna organizacja zazwyczaj tego nie robi. 
Jeszcze inną sprawą jest niedostrzeganie przez liczne placówki PZN faktu, że młodsi członkowie potrzebują zupełnie innych działań i form aktywności, niż starsi. W jednym z okręgów regularnie odbywają się spotkania zrzeszonej w nim młodzieży, ale z każdym kolejnym spada frekwencja. Powód jest prosty - niewiele się tam dzieje. Swego czasu grupa młodych zaproponowała, aby na każdym z tych zebrań wychodzić wspólnie do kawiarni, pubu, kina czy teatru. Jednak władze okręgu nie wyraziły na to zgody uznając, że oficjalne spotkania młodzieży należącej do PZN muszą odbywać się w jego siedzibie (w rzeczywistości nie chciały stracić kontroli nad ich przebiegiem), nie zaproponowały jednak nic w zamian. A młodych ludzi siedzenie przy herbatce w okręgu raczej nie satysfakcjonuje, wolą w tym czasie prywatnie spotkać się ze swoimi znajomymi ze szkoły czy studiów lub z innymi niewidomymi i słabowidzącymi, ale poza Związkiem dla uniknięcia "sztywnej" atmosfery. Tworzy się swego rodzaju "koło zamknięte". Z jednej strony młodzież nie chce przychodzić do PZN, a z drugiej większość organizowanych przez koła i okręgi imprez ma miejsce przed południem, kiedy młodzi ludzie są zazwyczaj w szkołach lub na uczelniach, więc nie przyjdą, choćby chcieli. Zdaję sobie sprawę, że takie sytuacje wynikają między innymi z harmonogramu pracy jednostek związkowych, ale czasem warto być elastycznym, żeby w spotkaniu mogli wziąć udział nie tylko niepracujący, ale także osoby uczące się i reprezentujące różne grupy zawodowe. 
Aby oddać sprawiedliwość PZNowi, należy podkreślić, że zwłaszcza w ostatnich latach, Zarząd Główny zorganizował dla młodzieży liczne ciekawe szkolenia oraz zapewnił możliwość wyjazdów na zagraniczne staże i wolontariaty bardzo pomocne w zdobywaniu doświadczenia zawodowego. Jednak młodzi ludzie powinni zrozumieć, że takie formy mają pomóc w poszukiwaniu pracy, a nie ją zastąpić. Istnieje bowiem grupa osób, dla których wyjazdy na różnego typu kursy stały się sposobem na życie i najważniejszą formą aktywności, a starania w kierunku zdobycia zatrudnienia zeszły na dalszy plan lub zostały zupełnie zaniechane. Z kolei działacze chcący zaktywizować młodzież muszą zdać sobie sprawę, że szkolenia i wolontariaty to nie wszystko. Wielu młodym niewidomym i słabowidzącym nie jest niezbędne dokształcanie, gdyż teoretycznie powinny znaleźć pracę na podstawie zdobytych już kwalifikacji. Teoretycznie, bo sytuacja na rynku zatrudnieniowym wygląda tak, jak wygląda i aby się w niej odnaleźć młodzież potrzebuje bardzo konkretnej, indywidualnej pomocy. W każdym okręgu działa asystent mający wspierać członków PZN z danego województwa w poszukiwaniu pracy. Jednak jeden to zdecydowanie za mało. Poza tym zdarza się, że osoby pełniące tę funkcję piastują także wysokie stanowiska we władzach okręgowych, a nawet centralnych, więc, siłą rzeczy, brakuje im czasu na solidne zajęcie się pomaganiem ludziom z dysfunkcją wzroku w znalezieniu zatrudnienia. 
Jak wynika z powyższych rozważań, problem małej aktywności młodzieży w strukturach PZN jest ogromnie złożony i wymaga gruntownego opracowania, które powinno doprowadzić do stworzenia rozwiązań mogących zmienić tę sytuację. Ogólny, podstawowy wniosek nasuwa się sam. Zarówno młodsi, jak i starsi członkowie naszej organizacji muszą nauczyć się wzajemnej tolerancji i słuchania siebie nawzajem, a przede wszystkim zrozumieć, że bez którejkolwiek z tych grup wiekowych efekty działań Związku będą marne. Dla jego dobrego funkcjonowania niezbędne jest doświadczenie wieloletnich działaczy i energia młodych. Ich zadanie to przejmowanie dobrych wzorców od starszych koleżanek i kolegów oraz okazywanie im należnego szacunku. Występuje przecież wymiana pokoleń i dzisiejsza młodzież osiągnąwszy dojrzały, a potem podeszły wiek, będzie również chciała zyskać poważanie nowego młodego pokolenia. Z kolei doświadczeni działacze powinni zrozumieć, że nikt nie żyje na tym świecie wiecznie i że jeśli teraz nie wykształcą sobie następców, istnienie największej w Polsce organizacji ludzi niewidomych i słabowidzących będzie za kilkanaście czy kilkadziesiąt lat poważnie zagrożone, ponieważ zabraknie chętnych do pracy na jej rzecz. 
 
aaa 
6.3. Wypowiedzi czytelników 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Nowy - Odnośnie młodych w kole PZN, do którego ja należę, to muszę ze wstydem przyznać, że nawet nie wiem czy oni są. Ja ich nie widuję, chociaż moje koło liczy ponad 300 członków. Owszem, widuję dzieci, które mają zajęcia z tyflopedagogami. Chyba ja sześćdziesięciolatek jestem jednym z młodszych. 
Bardzo mi brakuje młodzieży, umiem z nią rozmawiać i się dostosować. Z aktualnymi członkami się nudzę, denerwuje mnie ich postawa ich pseudomądrość itd. 
Wszyscy to znamy i doświadczamy na co dzień. Nie na darmo klasyk mówił - zabierz babci dowód, bo ze swojej nikomu nieznanej złości, zrobi tobie kuku. Tylko po co? Sama nie wie, ale tak przecież się robi, to jest "po ludzku" - dokuczyć itd. 
Artykuł p. Aleksandry nic nie stracił na aktualności i mam pewność, że jeszcze długo będzie aktualny. Powodów jest wiele, znamy je, p. Ola je wymieniła. 
Potrzebna jest rewolucja, a nie ewolucja postaw poglądów. W człowieku trzeba widzieć człowieka, a tak nie jest, nie tylko w naszym środowisku. 
Platform współpracy, współistnienia młodych z doświadczonymi jest sporo. Młodzi są od nas lepsi w nauce, w postępie, w informatyce w nowinkach. Mogli by nas w tym podszkolić. Ale co my im możemy dać - i z tym mamy problem. 
Są możliwości - samopomoc, wolontariat, kultura, rekreacja, turystyka, jest też mądrość raczej zawodowa niż życiowa. Tylko czy są odpowiednie postawy, właściwe podejście i wola współdziałania? 
Grupy zainteresowań przy wsparciu finansowym PZN, mogą być jakimś magnesem przyciągającym młodzież. Konieczne jest jednak profesjonalne podejście do tego problemu. 
 
Niedowidząca 35-letnia Kosmopolitka, od 7 lat w PZN - Mam znajomych niewidomych i niedowidzących Norwegów, którzy bardzo aktywnie działają na rzecz organizacji osób niewidomych i niedowidzących. 
W krajach skandynawskich (Szwecja, Norwegia) problem organizacji osób z dysfunkcją wzroku nieodpowiadających potrzebom i zainteresowaniom ludzi młodych, został rozwiązany przez ich rozdzielenie na dwie niezależne. Pierwotnie istniejąca organizacja skupia dzieci, osoby w średnim wieku i starsze. Osoby w wieku 16 - 35 lat należą do młodzieżowej organizacji osób niewidomych i niedowidzących, która utrzymuje bliskie kontakty z pierwotną organizacją. Otrzymuje od niej szeroko rozumiane wsparcie, ale rządzi się sama i sama pozyskuje fundusze na działania. 
Jestem raczej pewna, że osoby nią zarządzające pracują społecznie, przy czym jest rotacja rządzących co kadencję, a zasięg i podział regionalny (geograficzny) jest podobny do tego, jaki istnieje w "dorosłej" organizacji. 
Moi znajomi aktywnie uczestniczą w pracach swojej organizacji, ponieważ łączy ona "kształcenie liderów" z atrakcjami towarzyskimi, odpowiednimi dla młodzieży, np. aktywny wypoczynek w górach, w domku letniskowym, wyłącznie w towarzystwie rówieśników. 
Młodzi we własnym towarzystwie zachowują się naturalnie, dodając sobie nawzajem energii, śmiejąc się i inspirując. Spędzając czas w takim towarzystwie można być przekonanym, że biała laska to rodzaj sprzętu sportowego. 
Wydaje się, że w Polsce energię młodych i aktywnych osób z dysfunkcją wzroku w dużej mierze zagospodarowuje "Cross". Niewiele wiem o jego działalności, ale czasem oglądam zdjęcia w ich czasopiśmie, widać na nich, że młodzi są liczni i aktywni. 
W skandynawskich stowarzyszeniach, podczas dwóch dekad, młoda osoba ma czas sprawdzić, jak funkcjonuje w roli odpowiedzialnego członka organizacji, którego głos się liczy oraz w roli lidera albo społecznika. Wydaje się, że umożliwia to decentralizacja oraz wspieranie oddolnych, lokalnych inicjatyw, większych i mniejszych, takich jak np. akcja prowadząca do usunięcia reklam-potykaczy z chodników małej miejscowości. 
Kiedy w wieku 35 lat osoba staje się członkiem "dorosłej" organizacji, nie jest biernie nastawiona na branie tego, co jest już gotowe. Jest wyedukowanym, aktywnym członkiem. Jest też przyzwyczajona, że w demokratycznej organizacji jej głos, inicjatywy, opinie i zdanie nie tylko się liczą, ale są dla organizacji wartością. 
Może mam wyidealizowany obraz, wystarczy jednak spojrzeć na aktywność tych skandynawskich organizacji młodzieżowych, chociażby w internecie, nie mówiąc o rzeczywistości. Na ile takie rozwiązanie mogłoby być do zastosowania w Polsce? Co o tym myślicie? 
Codzienna rzeczywistość polska i skandynawska są inne, ale być może warto się zainteresować bliżej szczegółami takiego rozwiązania. Może się okazać, że więcej łączy nas z młodymi Skandynawami niż dzieli. Mnie wydaje się, że to rozwiązanie jest bardzo sensowne. 
Dobrym pomysłem byłoby zorganizowanie w Polsce zjazdu młodych niewidomych z innych krajów, szczególnie skandynawskich, żeby mogli opowiedzieć nam dokładnie, jak funkcjonują ich organizacje. 
 
Anna N. - To beznadziejna sprawa. W moim kole próbowaliśmy chyba już wszystkiego, ale nic z tego nie wyszło. Młodzi, jak nas unikali, tak unikają. 
Sprawa jest ważna, problem poważny, ciężka choroba, ale lekarstwa na nią nie znam. Każda inicjatywa trafia w próżnię. To zniechęca. Wiem, że my powoli odchodzimy, ale naszych następców nie widać. Mimo to uważam, że trzeba szukać płaszczyzny porozumienia z młodzieżą i trzeba poszukiwać sposobów jej włączania w działalność prowadzoną przez PZN. 
 
K.M. - Władze centralne, okręgowe oraz działacze kół PZN coraz częściej zastanawiają się, dlaczego wśród osób aktywnie uczestniczących w pracach naszej organizacji z reguły brakuje przedstawicieli młodego pokolenia. Dobrze, że coś drgnęło, przynajmniej się zastanawiają. Czyżby optymizmem powiało i na tym będzie koniec. Tak dotąd bywało. 
 Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna, ale mimo to, od jej znalezienia zależy w dużym stopniu przyszłość Związku. 
Młodzież ambitna i pracująca często pukała do bram, nawet jeśli drzwi otwarły się z wielkim hukiem, rozmowy rzadko kończyły się optymistycznie. Często mylnie odbierano jej chęci, brano je za chęć realnego pozbawienia stołka czy stanowiska zasiedziałych działaczy. Jednak są to płonne obawy. Młody, który nie miał okazji wypracować sobie godziwej renty, na pewno nie będzie miał ochoty, pozbawiać pensji przewodniczących. 
Zawsze można jednak wspólnie wygospodarować czas i przedstawić propozycje różnych działań, a nawet spróbować razem działać na rzecz swojej lokalnej "ojczyzny". Jednak człowiek jest tak skonstruowany, że w pewnym momencie odechciewa się mu wszystkiego, tym bardziej, że na własnym podwórku nie dostrzega żadnych zmian. Po co rozbijać ściany bunkra, skoro i tak nie są do ruszenia. 
Taka postawa trwała wiele lat. Proszę więc się nie dziwić zawiedzionym osobom, które często z własnymi problemami były i są same w domach. 
Niestety, w naszej organizacji widoczny jest zastój, tak jakby czas się zatrzymał i stanął w miejscu. Dzisiaj nikogo już nie cieszy przysłowiowa herbatka w kole. Potrzebna jest konkretna i rzetelna informacja, jak radzić sobie z trudnościami, podawanie konkretnych adresów telefonów itp. Nie wystarczy kilkugodzinna rehabilitacja w okręgu, często instruktor orientacji przestrzennej jest potrzebny w miejscu zamieszkania. Inną sprawą jest nauka czynności życia codziennego, chociaż w pewnych przypadkach też mogą być potrzebne indywidualne zajęcia. Każdy człowiek jest inny, dlatego potrzebne jest indywidualne podejście, którego ciągle w naszym zamknięciu brakuje. 
Nie waham się powiedzieć "zamknięcie", bo tak naprawdę jest. Przedstawiciele kół nie pojawiają się na wszelkiego rodzaju forach organizacji pozarządowych. Jak więc przeciętny mieszkaniec miasta czy powiatu może znać problemy osób niewidomych? 
Osoby, które niewiele wiedziały przed utratą wzroku o niewidomych, zapewne nadal niewiele wiedzą. Tak też jest z pracodawcami, którzy boją się zatrudniać osoby niewidome. 
Czy powinniśmy się dziwić, przecież sami tyle mówimy o integracji, tyle chcemy osiągnąć, tylko raczej nigdzie nie pokazujemy, ile zorganizowana grupa zdziałać może. Przecież każdy powinien się sam tego domyślić. Pracodawca zamiast się domyślać, woli dać kilka kartonów ciastek tym skrzywdzonym przez los biednym ludziom. Cóż ja bez spojrzenia zrobić bym mógł, mój świat by się zawalił. 
Osobą z wadą wzroku jest się już do końca, nie ma tu znaczenia, w którym momencie życia dopadła, mnie czy ciebie, ta przypadłość. Wówczas nic nie robisz, albo podejmujesz jakieś działania. Próbujesz rozbijać mur na własną rękę, ale rezultaty są znikome. Kiedy jednak zaczniemy rozbijać mur silną, zwartą grupą, pęknie szybciej. 
Coraz mniej osób mojego pokolenia regularnie płaci składki. Często twierdzi się, że wszystko przez utratę znaczenia legitymacji Polskiego Związku Niewidomych. Moim zdaniem uprawnienia nie są priorytetem. Ważniejsze jest, że straciliśmy miejsce, w którym ktoś pomógłby opanować posługiwanie się sprzętem rehabilitacyjnym, ułatwił znalezienie przewodnika i pomógł uporać się z różnymi codziennymi trudnościami. W takich przypadkach pomocne jest koleżeńskie ludzkie oko. Coraz częściej jedynym przyjacielem jest komputer. Na turnus, mimo otrzymanego dofinansowania, nie pojadę, bo jaka jest różnica, czy czas turnusu spędzę w pokoju sanatoryjnym, czy domowym. 
Słyszałam również, że to młode osoby nie powinny biernie przyglądać się działalności Związku, tylko aktywnie działać. Mają wiele pomysłów i powinni mieć chęć działania. A prawda jest taka, że obie strony muszą wykazać dobrą wolę i chęć porozumienia. Im więcej osób zaangażowanych, tym lepiej dla nas wszystkich. 
Organizacja, która nie bierze udziału w życiu swego miasta, jest organizacją martwą. Skutki takiego postępowania odczuwamy obecnie. Są coraz większe trudności z otrzymaniem pracy, w tym w zakładach pracy chronionej. Niewidomi masażyści tracą swoją pozycję, bo niedowidzący kolega basen umyje lub trawnik skosi. A w ogóle niewidomych całkowicie pracodawcy boją się jak ognia, lepiej wcale ich nie spotykać. Tak jest z wieloma sprawami, z którymi sobie nie radzimy i PZN sobie z nimi nie radzi. 
 
 aaa 
6.4. Temat stary jak świat i jak świat ciągle aktualny 
Jerzy Ogonowski 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
	Nie chce się wierzyć, ale ja przecież też kiedyś byłem młody, śpiewałem wraz z innymi: "My młodzi, my młodzi, nam bimber nie zaszkodzi". Kiedy jako młodzieniec znalazłem się w liceum, w kole PZN w Cieplicach Śląskich Zdroju, z inicjatywy przewodniczącej koła PZN zostałem sekretarzem zarządu tego koła. Ucieszyłem się, myślałem, że coś mądrego zdziałam. Ale prędko okazało się, że wśród tych "starych pierników" (nie obrażając pierników), niewiele mogę, a właściwie to nic. Nie te sfery, nie te lata, nie te problemy i właściwie wszystko nie to. 
Potem w latach studenckich była dłuższa moja młodzieżowa działalność w sekcji młodzieży uczącej się, w różnych formach. Muszę przyznać - działalność ta była dość skuteczna, może też dlatego, że brał w tym jakiś czas udział również redaktor naczelny "Wiedzy i Myśli" (w tym miejscu pouczam Czytelników, jak należy się podlizywać). Potem ruszyłem w świat na podbój, co się dało, to podbiłem, ale chwilowo nie było już czasu na działalność. Pamiętam, że pewnego razu słyszałem przez radio o wspieraniu młodzieży i brałem to do siebie, aż tu nagle uświadomiłem sobie, że przecież to już nie o mnie. I tak się skończyły lata młode. 
A kiedy zbliżałem się już pomaleńku do czterdziestki, opatrzność zrządziła, że Zarząd Główny PZN powierzył mi ku swemu utrapieniu kierowanie jednym obozem sportowo-rehabilitacyjnym studentów. Na ten obóz w pewnym momencie przybyli przedstawiciele, już nie sekcji młodzieży uczącej się, ale podkomisji. Byłem z tego bardzo rad do chwili, kiedy stwierdziłem, że coś z tą młodzieżą jest nie tak. Zachowywali się bowiem tak, jak gdyby brakowało im podstaw kindersztuby, bo przyjechali w końcu do mnie na obóz w gościnę, ale zachowywali się tak, jakby byli najważniejsi na świecie. Mieli odbyć zebranie tejże podkomisji, byłem zatem przekonany, że - jako gospodarza zaproszą mnie i odbędzie się to zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami współżycia społecznego i kultury. Tymczasem owa młodzież naczelna wysłała do mnie swego przedstawiciela. Był on zresztą instruktorem na prowadzonym przeze mnie obozie oraz pieszczochem niektórych pracowników i działaczy Zarządu Głównego PZN. Tenże wysłannik zakomunikował mi, że młodzież owa (tzn. członkowie podkomisji) życzy sobie obrad bez kierowników i władz, a swoje ustalenia przekażą mi po naradzie. I rzeczywiście przekazali, tyle że ustalenia były byle jakie, bez znaczenia i w ogóle nie wiadomo, o co im szło. Kultury zbyt wiele nie wykazali, ale cóż, może nie miał ich kto tego nauczyć. A ja, jako stary demokrata i stary partyjniak uznałem, że to w końcu ich sprawa. 
W pewnym okresie próbowałem zorganizować jakoś wrocławską młodzież. Myślałem, że mi się uda, bo czułem iż młodzież darzy mnie dużym szacunkiem i pełnym zaufaniem. Okazało się, że nie bardzo wiadomo, co w tym okręgu robić, tym bardziej, że ówczesny kierownik okręgu był niezwykle podejrzliwy i chyba sam dokładnie nie wiedział, kogo i o co podejrzewa. 
Kiedy przyszedł okres przełomu, to nie tylko ja jako czołowy naiwniak, ale i niektórzy młodzi sądzili, że coś się da w tym PZN-ie zrobić. I był taki młody pan, który włączył się do działalności ostro i zdecydowanie. Nawiązaliśmy kontakt i jedną z naszych lepszych inicjatyw było zorganizowanie rejestracji niewidomych poszukujących pracy (zresztą na wzór kilku innych okręgów). Chłopak się nabiegał, w kołach poogłaszał, pozostawiał pisemne zawiadomienia. Rejestracja się odbyła, ale nic z tego nie wyszło. W czasie rejestracji pojawiły się bowiem różne dziwolągi, np. człowieczek, który zarządał, żeby panie z urzędu mówiły ciszej, bo jemu to przeszkadza. Nie było wielu chętnych do zarejestrowania się, bo koła pochowały pisma w szafie i dały sobie spokój. Starsze panie z zarządu koła miały jakieś zastrzeżenia do tego młodego, który zajmował się rejestracją, prawdopodobnie chodziło o to, że ma tak mało lat, a one już tak dużo. 
Dziś młodzi studiujący mają różnych rzeczników, pełnomocników. Jeden z nich mnie niedawno zapytał: "Pan studiował, miał dobre wyniki, i czy potrzebny był panu jakiś pełnomocnik?" Studiujących jak gdyby coraz więcej, a pracujących na pewno coraz mniej. Kiedy taki młody pojawi się w kole czy okręgu PZN, to ani on, ani reszta nie bardzo wiedzą, co tu ze sobą robić. Mówiła mi jedna dziewczyna: "Bo co tam jest? Raz opłatek, drugi raz jajeczko, ale czy w czymś są mi w stanie pomóc, albo czy ja coś tam mogę zrobić?". Poza tym wszystko odbywa się w godzinach pracy i szkoły, a późnym popołudniem już niewiele się dzieje, nawet raczej nic. 
Na jednym ze spotkań organizowanych przez ZG PZN Pani Prezes orzekła, że obozów młodzieżowych organizować się nie będzie, bo młodzież pije, a poza tym są inne organizacje, np. "Cross". Wreszcie ktoś konkretnie ustalił, że pić wolno starym, a nie młodym i to jeszcze na obozach. Z moich obserwacji wynika, że jednak w sympozjach komputerowych, których już jak gdyby nie ma, przeważa raczej młodzież. Jest też trochę wolontariuszy z PZN, ale za granicą, u nas nikomu to nie potrzebne. 
Udało mi się jednego razu przypadkowo wpaść na tekst starożytnych Rzymian, w którym wyczytałem, że kiedyś to młodzież była inna, aktywniejsza, a teraz to już w ogóle nie wiadomo, jaka jest. Współczesny świat jakby stał się dynamiczniejszy, rozwój przebiega szybko, czasem wprost skokowo. Pamiętam jeszcze czasy, kiedy trzeba było wrzeszczeć do słuchawki, żeby jakoś przez telefon się dogadać, a teraz nie tylko młodzież, ale i ja bez komórki życia sobie nie wyobrażam. Za moich młodych lat po wioskach, gdzie niekiedy nawet jeszcze nie było prądu, jeździli nauczyciele i osoby zaangażowane w celu "wyłapania" niewidomych siedzących pod piecem, a niekiedy nawet i w chlewie, umożliwienia im nauki, a później pracy. 
Obecnie młodzi, samodzielni czy też nie, organizują sprawy audiodeskrypcji, nawigacji i różnych innych bajerów, które umożliwiają im funkcjonowanie w społeczeństwie. A jeśli zasilają szeregi bezrobotnych, to przecież nie oni jedni. Procent młodych bezrobotnych, na razie niezbyt gniewnych, jest w kraju duży. No i co z tą młodzieżą począć? Jeśli sama zechce coś robić, to po co jej PZN? W tym Związku słabowidze piastują z wyboru, często na siłę, funkcje społeczne w kołach. Niestety, nie są to funkcje czysto społeczne, bo dorabiają sobie do renty, często socjalnej, jakiś grosik za prowadzenie tego kółka graniastego. Młodzi spotykać się mogą w przeróżnych gremiach i miejscach, w tym także wirtualnie na facebooku. Okręgi PZN nie tyle muszą zabiegać o młodzież, co o środki na prowadzenie działalności i realizację statutowych zadań. Myślę zatem, że nie trzeba uszczęśliwiać młodzieży na siłę. Może kiedyś w PZN-ie się pojawi sama, może jakoś się zorganizuje. Jeżeli stare pryki (nie obrażając pryków) będą im utrudniać życie, to założą sobie inną organizację, a pryki będą miały swój PZN. 
Tak się złożyło, że na ostatnim zjeździe okręgu PZN zostałem wybrany do komisji rewizyjnej, bo nikt się nie kwapił, raczej pretendenci chcieli być prezesami albo wyjechać na zjazd krajowy. Ostatnie posiedzenie nieco mnie zdołowało, bo dotarły do nas jakieś "straszliwe" walki między członkami poszczególnych zarządów kół, pomówienia, groźby, napastliwości, jak gdyby było o co walczyć. Tak więc może te stare grzyby (nie obrażając grzybów) same się powystrzelają i przedpole zostanie oczyszczone. Czy jednak młodzi Talibowie zechcą tam wejść? Tego nie wie nikt. Francuzi powiadają: qui vivra, verra (tłmacząc dosłownie: kto dożyje, zobaczy). Problem jest odwieczny, tak więc odwiecznie musimy go traktować. Naszą rzeczą jest narzekać, a rzeczą młodych - coś robić. Na razie tylko my pełnimy swą funkcję rzetelnie. 
 
aaa 
6.5. Czy młodym potrzebny jest PZN? 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Aleksandra Bohusz w swoim artykule zawarła wiele interesujących spostrzeżeń, przemyśleń i wniosków dotyczących młodzieży w PZN. Podejmuję ten temat, gdyż uważam, że ma on fundamentalne znaczenie dla stowarzyszenia. 
Nie zamierzam polemizować z autorką publikacji pt. "Dlaczego w PZN działa tak niewielu młodych?", ponieważ podzielam większość jej ocen i wniosków. Chciałbym jednak temat potraktować inaczej. 
Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że PZN podobnie jak każde stowarzyszenie, potrzebuje młodych. Bez młodzieży nie ma przyszłości. Czy jednak młodzi potrzebują PZN-u, albo szerzej - stowarzyszenia działającego na rzecz niewidomych i słabowidzących? 
Nie jest łatwo odpowiedzieć na to pytanie, ponieważ dotyczy ono bardzo zróżnicowanej grupy, którą niewiele łączy poza wiekiem i mniejszą lub większą dysfunkcją wzroku. 
Od razu należy stwierdzić, że spoiwem nie może tu być działalność społeczna, której znaczenie tak uwypukla pani Aleksandra. Nie może być, ponieważ skłonność do podejmowania działalności społecznej, konkretnej, bezinteresownej pracy na rzecz innych, nie jest dominującą cechą współczesnych Polaków. Niewidomi i słabowidzący, w tym młodzież, to przecież Polacy. Nie różnią się więc zasadniczo od reszty naszego społeczeństwa. 
Można przyjąć, że młodzież z uszkodzonym wzrokiem zaangażuje się w pracę jakiegoś stowarzyszenia, jeżeli w jego ramach będzie mogła łatwiej zaspokajać istotne swoje potrzeby. Czy więc istniejące w Polsce organizacje pozarządowe działające w środowisku osób niewidomych i słabowidzących stwarzają dogodne warunki zaspokajania istotnych potrzeb młodzieży? A może młodzież ta może bez trudu zaspokajać swoje potrzeby bez pomocy stowarzyszeń i fundacji? Aby odpowiedzieć na te pytania, najpierw trzeba określić, jakie są istotne potrzeby naszej młodzieży. 
Trzeba przyjąć, że młodzi niewidomi i słabowidzący nie różnią się zasadniczo od swoich rówieśników. Dla większości młodych ludzi najważniejsze jest dobre przygotowanie się do samodzielnego życia, a więc do pracy zawodowej, do założenia rodziny, związku partnerskiego (ale do tego potrzebne jest mieszkanie), do życia w społeczeństwie. Dalej - ważne jest znalezienie dobrej pracy, która daje dochody umożliwiające zaspokajanie wielu potrzeb fizjologicznych, psychicznych i społecznych. Ważną potrzebą, a jednocześnie bardzo trudną do zaspokojenia, jest zdobycie mieszkania. Mieszkanie, podobnie jak praca zawodowa, jest podstawą zaspokajania wielu potrzeb. 
Ważna grupa potrzeb, która odróżnia naszą młodzież od reszty młodzieży, wynika z niepełnosprawności. W grupie tej mieszczą się szkolenia rehabilitacyjne, sprzęt i pomoce rehabilitacyjne oraz różnego rodzaju udogodnienia ułatwiające funkcjonowanie z niepełnosprawnością, np. możliwość korzystania z literatury i prasy, dostęp do informacji, ulgi i uprawnienia. 
Oczywiście, młodzi nie myślą ustawicznie o swojej przyszłości. Chcą też zabawić się, zwiedzać świat, uprawiać sport, modnie się ubierać. I nie ma w tym nic złego. Taka jest natura ludzi i takie jest prawo młodości. 
Jak już wspomniałem nasza młodzież nie różni się od całej młodzieży. I to jest bardzo prawidłowe, dobre, naturalne. Zastanówmy się więc, czy potrzeby naszej młodzieży łatwiej zaspokajać przy pomocy jakiejś organizacji pozarządowej, czy równie dobrze może ona się bez niej obejść. 
 
Przygotowanie do pracy zawodowej i do samodzielnego życia - młodzież niewidoma i słabowidząca zdobywa w ośrodkach szkolno-wychowawczych, w szkołach ogólnodostępnych i na uczelniach. PZN lub inne stowarzyszenie może ułatwić zdobywanie wykształcenia i rehabilitacji, ale zasadniczo zajmują się tym placówki oświatowe i uczelnie. Rola Związku nie jest tu decydująca. 
Znalezienie pracy - PZN ma pewne możliwości zatrudnienia osób niewidomych i słabowidzących we własnych ogniwach organizacyjnych i we własnych zakładach. Możliwości te są jednak ograniczone i chyba mało satysfakcjonujące dla młodzieży. Może też szkolić w zakresie poszukiwania pracy, i to czyni, ale działalność ta jest, delikatnie mówiąc, mało efektywna. Innych możliwości w tym zakresie PZN nie posiada. Nie posiadają tych możliwości również inne stowarzyszenia i fundacje działające w naszym środowisku, albo posiadają je w minimalnym stopniu. 
Zdobycie mieszkania - z pewnością młodzież nie może liczyć na pomoc PZN-u, gdyż nie dysponuje on niezbędnymi środkami finansowymi. PZN może jedynie popierać starania o przyznanie mieszkania socjalnego, ale raczej jest wątpliwe, czy poparcie to będzie skuteczne. 
Potrzeby wynikające z niepełnosprawności - jest to duża grupa potrzeb. Część z nich mogą zaspokajać i zaspokajają organizacje pozarządowe, przede wszystkim PZN. 
Z wielkim zadowoleniem należy odnotować poważny wzrost liczby osób korzystających z indywidualnego szkolenia rehabilitacyjnego. Z pewnością nie jest to całkowicie wystarczająca działalność, ale zaspokaja potrzeby wielu osób. Obawiam się jednak, że przede wszystkim nowo ociemniałych. Młodym, zwłaszcza słabowidzącym, działalność ta nie jest potrzebna, a młodzi niewidomi szkolenie rehabilitacyjne przechodzą głównie w ośrodkach szkolno-wychowawczych. 
Dla młodzieży ważny jest czynny wypoczynek, uprawianie sportu i turystyki. Potrzeby te zaspokaja przede wszystkim "Cross". Wycieczki i pielęgrzymki organizowane przez koła PZN cieszą się sporym powodzeniem, ale przeważnie wśród osób starszych. Potrzeby czytelnicze w dużej mierze zaspokaja PZN przez prowadzenie Centralnej Biblioteki. Dotyczy to przede wszystkim literatury, chociaż w tej dziedzinie pojawiły się podmioty produkujące "książki mówione", zwane ebookami, z których mogą korzystać niewidomi i słabowidzący. 
Rola PZN-u ulega więc ograniczaniu. Jeszcze wyraźniej widać spychanie PZN-u na margines w dziedzinie udostępniania osobom z uszkodzonym wzrokiem czasopism wydawanych dla ogółu społeczeństwa. Stowarzyszenie "De Facto" udostępnia nam już chyba sporo ponad 50 tytułów. 
Legitymacja PZN-u nie uprawnia już, z małymi wyjątkami, do korzystania z ulg komunikacyjnych. Straciła więc znaczenie dla wielu osób. 
W sprzęt rehabilitacyjny zaopatrują firmy handlujące takim sprzętem, a dofinansowanie zakupów dokonuje PFRON bezpośrednio lub za pośrednictwem pcpr-ów. 
 
Pewnie nie wszystko omówiłem. Nie taki zresztą był mój zamiar. Chciałem pokazać jedynie, że większość tego, co kiedyś było domeną PZN-u, obecnie znajduje się w gestii innych instytucji. 
Pozostała działalność świetlicowa, kulturalno-oświatowa, organizowanie szkoleń rehabilitacyjnych i turnusów zwanych rehabilitacyjnymi. W tym ostatnim przypadku, dofinansowanie udziału w turnusach przyznają pcpr-y. 
Warto jeszcze wspomnieć o działalności społecznej. W tej dziedzinie istnieją znaczne możliwości i duże potrzeby w organizacjach pozarządowych. Niestety, są i ograniczenia dla młodych, o których pisze Aleksandra Bohusz. Praca społeczna, jak już pisałem, nie leży w naturze licznych rzesz osób widzących, słabowidzących i niewidomych. 
Niewiele więc mają do zaoferowania młodym osobom z uszkodzonym wzrokiem organizacje pozarządowe, w tym PZN. Nie są one więc atrakcyjne dla młodzieży. A czy są potrzebne? 
 
Młode osoby z uszkodzonym wzrokiem różnią się między sobą wszystkimi możliwymi cechami. Jak już wspomniałem, łączy je jedynie uszkodzenie wzroku i młodość. Poza tym: 
- jedne są bardzo inteligentne, inne przeciętnie inteligentne, a jeszcze inne charakteryzuje upośledzenie umysłowe, 
- jedne posiadają wiele pozytywnych cech osobowości, np. są ambitne, wytrwałe, uparte w dążeniu do celu, nie chcą korzystać z taryfy ulgowej, a inne charakteryzuje gnuśność, lenistwo, zgoda na brak samodzielności i taryfę ulgową, 
- jedne są samodzielne, bardzo dobrze zrehabilitowane, a inne wolą wypoczywać po "nicnierobieniu", korzystać z pomocy na każdym kroku, 
- jedne mieszkają w wielkich miastach, gdzie o wszystko łatwiej, inne w małych miastach i na wsiach. 
Jak już wiemy, naszą młodzież łączy przede wszystkim uszkodzenie wzroku. Jest to jednak czynnik, który łączy tylko teoretycznie, gdyż uszkodzenie to występuje w bardzo zróżnicowanym stopniu - od 0,1 do 0,0 normalnej ostrości widzenia, od pola widzenia 30 stopni do zerowego itp. 
Wśród naszej młodzieży są osoby, u których występują różne wady widzenia, np. ślepota zmierzchowa, światłowstręt, długi okres adaptacji wzroku do zmieniających się warunków oświetlenia i wiele innych. 
Można przyjąć, że osoby słabowidzące funkcjonują podobnie jak ludzie widzący, chociaż mają mniejsze lub większe ograniczenia. Osoby niewidome natomiast zmuszone są stosować odmienne techniki życia codziennego i w odmienny sposób zaspokajać swoje potrzeby. Występuje to szczególnie wyraźnie w przypadku osób całkowicie niewidomych. 
 
Możliwości samodzielnego zaspokajania potrzeb 
 
Zaryzykuję twierdzenie, że słabowidząca młodzież bez dodatkowych niepełnosprawności, o przeciętnej inteligencji i przeciętnie korzystnych cechach osobowości może zaspokajać swoje potrzeby bez pomocy PZN-u ani innego, podobnego stowarzyszenia. To, co oferuje PZN nie jest jej potrzebne, a to, co jest potrzebne, znajdzie bez trudu w instytucjach typu pcpr i PFRON. PZN lub inne stowarzyszenie może być potrzebne osobom słabowidzącym ze złożoną niepełnosprawnością lub takim, dla których ważna jest praca społeczna. 
Inaczej wygląda sprawa osób niewidomych, zwłaszcza całkowicie niewidomych. Osoby te potrzebują znacznie więcej pomocy. Tylko najbardziej inteligentne i dobrze do życia przygotowane osoby całkowicie niewidome potrafią samodzielnie zaspokajać większość swoich potrzeb. Osoby te muszą korzystać z różnego rodzaju udogodnień, sprzętu rehabilitacyjnego itp., ale na co dzień radzą sobie doskonale. Takich osób jednak nie ma zbyt wiele. Większość z nich potrzebuje pomocy, specjalnych warunków zaspokajania potrzeb kulturalnych, aktywności fizycznej, uczestnictwa w życiu społecznym itp. Całkowicie niewidomym więc potrzebny jest PZN. Niestety, jak się wydaje, w minimalnym stopniu ułatwia on zaspokajanie ich potrzeb. Świadczy o tym opuszczanie jego szeregów przez liczne rzesze osób z uszkodzonym wzrokiem, a proporcjonalnie najwięcej całkowicie niewidomych. 
PZN może być bardzo potrzebny osobom niewidomym ze złożoną niepełnosprawnością. Czy jednak ułatwia im zaspokajanie ich potrzeb? 
Nie będę rozszerzać swoich rozważań na tę grupę niewidomych. Jeżeli wielu całkowicie niewidomych uważa, że PZN nie jest im potrzebny i opuszcza jego szeregi, to można przyjąć, że podobnie jest z niewidomymi ze złożoną niepełnosprawnością. 
 
Reasumując można przyjąć, że PZN lub inne podobne stowarzyszenie jest bardzo potrzebne osobom całkowicie niewidomym i niewidomym ze złożoną niepełnosprawnością, w tym młodym. Ale należy też uznać, że obecnie prowadzona działalność nie służy najbardziej potrzebującym. Jest raczej dostosowana do potrzeb starszych osób słabowidzących. W takim stowarzyszeniu młodzież nie może się odnajdywać i nie jest ono potrzebne młodym, zaradnym osobom. Dodam, że istnienie wielu organizacji pozarządowych działających w naszym środowisku nie rozwiązuje też problemów młodych osób niewidomych. Ułatwia natomiast korzystanie w nadmiernym stopniu z ich usług słabowidzącym, którzy nie mają skrupułów, żeby szukać pomocy w kilku takich organizacjach jednocześnie. 
Jeżeli więc PZN nie dopracuje się metod działalności, która będzie ukierunkowana na zaspokajanie potrzeb przede wszystkim osób całkowicie niewidomych i niewidomych ze złożoną niepełnosprawnością, nie utrzyma w swych szeregach młodzieży, nie mówiąc już o zaangażowaniu jej w działalność społeczną. 
 
aaa 
7. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE 
 
aaa 
7.1. Korzystniej dla niepełnosprawnych, więcej obowiązków dla przedsiębiorców 
Mateusz Brząkowski, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-03-25 
 
Otrzymany przez POPON do konsultacji projekt ustawy z 13 marca 2012 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw, przygotowany przez posła PO Marka Plurę, to kolejna w ostatnich latach nowelizacja przepisów dotyczących zatrudniania osób niepełnosprawnych - czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej. 
Zgodnie z zamysłem projektodawcy, ma ona na celu m.in. uszczelnienie systemu wspierania zatrudniania osób niepełnosprawnych ze środków publicznych poprzez wzmocnienie uprawnień kontrolnych prezesa PFRON, odmrożenie podstawy wyliczania dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych oraz uzupełnienie niektórych, przepisów ustawy o rehabilitacji o nowe regulacje prawne zmierzające do efektywniejszego nadzoru nad realizacją zadań przewidzianych w ustawie. 
Najważniejsza i bardzo korzystna dla pracodawców zmiana dotyczy skrócenia o 9 miesięcy czasu obowiązywania przepisu wskazującego na wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę z grudnia 2009 r. (1276 zł) jako podstawy do wyliczania dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego. Dzięki tej zmianie przedsiębiorcy pobierający z PFRON dofinansowanie już za kwiecień tego roku, występując o dofinansowanie, będą jako podstawę brali pod uwagę kwotę minimalnego wynagrodzenia z grudnia roku poprzedniego, czyli 1386 zł. Wprowadzenie przedmiotowej zmiany pozwoli z pewnością na udzielenie większego wsparcia pracodawcom w zakresie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, co pozwoli na uzyskanie większej stabilności w zatrudnianiu osób niepełnosprawnych na rynku pracy. 
Jednakże nowelizacja ustawy zawiera także propozycje przepisów, które niekoniecznie mogą spodobać się przedsiębiorcom. 
Na pewno możemy zaliczyć do nich propozycję, zgodnie z którą dofinansowanie do wynagrodzenia przysługiwać będzie wyłącznie w przypadku przekazania wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego na jego konto bankowe. 
W projekcie jest także obszerny pakiet przepisów zwiększający uprawnienia kontrolne prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Wprowadzają one możliwość przeprowadzenia postępowania sprawdzającego i kontroli przez fundusz w zakresie zgodności ze stanem faktycznych danych zawartych w dokumentach dotyczących miesięcznego dofinansowania, w tym kwot i terminów poniesienia kosztów płacy. 
W kwestii udzielania ulg we wpłatach na PFRON nowe przepisy wprowadzają możliwość przeprowadzania kontroli zarówno u sprzedającego, jak i nabywcy usługi lub produktu odnośnie prawidłowości realizacji art. 22 ustawy o rehabilitacji. 
Ustawodawca wprowadza także przepisy w zakresie odpowiedzialności za wykroczenia przeciwko przepisom ustawy o rehabilitacji mających na celu zwiększenie dyscypliny w zakresie obowiązków składania przez pracodawców deklaracji i informacji. Nowe przepisy przewidują m.in. karę grzywny do 500 zł za niedopełnienie przez pracodawcę obowiązków składania do PFRON informacji (np. INF-i) i deklaracji (np. DEK-lla). Natomiast za udaremnianie lub utrudnianie przeprowadzenia kontroli oraz za zgłaszanie nieprawdziwych danych lub udzielanie nieprawdziwych wyjaśnień albo odmowę ich udzielenia projekt przewiduje dla przedsiębiorcy karę grzywny do 5000 zł. 
Projekt ustawy zakłada także m.in. wykreślenie warunku prowadzenia rozliczeniowego rachunku bankowego środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych jako przesłanki powodującej utratę statusu zakładu pracy chronionej oraz zmianę art. 21 ust. 5 ustawy o rehabilitacji poprzez pozbawienie możliwości wliczania do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych w okresie ich nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 22 marca 2012 r. 
 
aaa 
7.2. Nie masz posady - sam zorganizuj stanowisko 
Mateusz Brząkowski, oprac.: AJ 
 
Źródło: Rzeczpospolita i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-03-26 
 
 Nawet równowartość 15-krotności przeciętnego wynagrodzenia uzyska niepełnosprawny bezrobotny na start swojego biznesu - czytamy w Rzeczpospolitej. 
Na podstawie art. 12a ustawy o rehabilitacji osoba niepełnosprawna zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotna może jednorazowo liczyć na wsparcie przy podjęciu działalności gospodarczej. Środków na start biznesu udziela się zgodnie z zasadami przyznawania pomocy de minimis. Maksymalnie nie może to przekroczyć 15-krotności przeciętnego wynagrodzenia. 
Szczegółowe zasady tej pomocy reguluje rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 17 października 2007 r. w sprawie przyznania osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej. 
Inny rodzaj wsparcia dla niepełnosprawnych polega na dofinansowaniu z PFRON do wysokości 50 proc. oprocentowania kredytu bankowego zaciągniętego przez te osoby na kontynuowanie działalności gospodarczej. Aby uzyskać takie wsparcie, niepełnosprawny nie może wcześniej korzystać z pożyczki na start działalności. Uzyska też wsparcie, jeżeli taka pożyczka została wcześniej w całości spłacona lub umorzona. 
Jednym z najważniejszych sposobów wsparcia samozatrudnienia niepełnosprawnych udzielanym na bieżąco jest refundacja obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne. Od 1 czerwca 2011 r. wysokość refundacji zależy od posiadanego przez przedsiębiorcę stopnia niepełnosprawności. Obecnie przysługuje ona na poziomie: - 100 proc. kwoty obowiązkowych składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe u osób zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności, - 60 proc. dla umiarkowanego stopnia niepełnosprawności oraz - 30 proc. u zaliczonych do lekkiego stopnia niepełnosprawności. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 23 marca 2012 r. 
 
aaa 
7.3. Urzędy powinny szukać niepełnosprawnych pracowników 
Agnieszka Kozłowska-Rajewicz 
 
Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-04-10 
 
Urzędy powinny aktywnie poszukiwać niepełnosprawnych pracowników, np. współpracując z organizacjami pozarządowymi i instytucjami pośredniczącymi w szukaniu pracy - stwierdziła pełnomocniczka rządu ds. równego traktowania Agnieszka Kozłowska-Rajewicz. 
W opinii Kozłowskiej-Rajewicz, osoby z niepełnosprawnościami lepiej aktywizować przez mechanizmy pozwalające im funkcjonować na otwartym rynku niż przez zakłady pracy chronionej. 
- Jestem zwolenniczką nowoczesnego podejścia, które wspomaga zainteresowanie pracownikami niepełnosprawnymi na rynku. Bo chodzi o integrację, a nie izolację tych ludzi - powiedziała 
Jej zdaniem urzędy mogą też wykorzystać w tym celu klauzule społeczne. Są to dopuszczalne polskim (i unijnym) prawem zamówień publicznych szczególne kryteria, jakie - obok ceny i jakości - mogą zostać sformułowane przez zamawiającego. Pozwalają zlecać usługi lub produkcję wykonawcom zatrudniającym wykluczonych społecznie - np. bezrobotnych lub niepełnosprawnych. 
Przypomniała, że zgodnie z prawem, pracodawcy, zatrudniający co najmniej 25 pracowników, są zobowiązani do wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, jeśli zatrudniają mniej niż 6 proc. osób z niepełnosprawnościami. 
Kancelaria premiera, przy której funkcjonuje biuro pełnomocniczki, płaci PFRON 450 tys. zł. 
Składki PFRON płacą również inne urzędy, np. Kancelaria Prezydenta - 134 tys. zł, a także Sejm, a nawet MPiPS, gdzie urzęduje pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych. 
Według Kozłowskiej-Rajewicz nie wynika to ze złej woli: - Niewiele urzędów jest w stanie ten próg osiągnąć. My w KPRM mamy wskaźnik 0,9 proc. - przyznaje. 
- Analizowaliśmy, dlaczego tak się dzieje. We wszystkich konkursach, jakie ogłasza KPRM, podkreśla się, że szczególnie zapraszamy osoby z niepełnosprawnościami. Jednak się nie zgłaszają, mimo że nowe przepisy ustawy o służbie cywilnej dają niepełnosprawnym pierwszeństwo w wyborze - powiedziała Agnieszka Kozłowska-Rajewicz. 
 
 aaa 
7.4. Czy można zatrudnić całkowicie niezdolnego do pracy? 
Elżbieta Sadło, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-03-25 
 
Jesteśmy firmą z otwartego rynku pracy. Chcielibyśmy zatrudnić osobę całkowicie niezdolną do pracy wg ZUS. Czy takie sformułowanie pozwala nam zatrudnić tę osobę? - pyta czytelnik Dziennika Gazety Prawnej. 
Jak odpowiada ekspert "DGP" - całkowicie niezdolna do pracy - tak skonstruowany zapis w orzeczeniu o całkowitej niezdolności do pracy nie stanowi "zakazu zatrudniania" tych osób przez pracodawców zarówno z chronionego, jak i otwartego rynku pracy. Pracodawca ma prawo zatrudnić każdą osobę niepełnosprawną, jeśli tylko spełni przesłanki określone w obowiązujących przepisach - przede wszystkim ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, dalej: ustawa o rehabilitacji. 
Art. 5 pkt 2 tej ustawy stanowi, że orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy (...) jest traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. A w takim wypadku w odniesieniu do pracodawców z otwartego rynku pracy, którzy chcą zatrudnić osobę ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności zastosowanie znajdzie art. 4 ust. 5 ustawy o rehabilitacji, który stanowi, że zaliczenie do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie wyklucza możliwości zatrudnienia tej osoby u pracodawcy niezapewniającego warunków pracy chronionej, w przypadkach: 
- przystosowania przez pracodawcę stanowiska pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej, 
- zatrudnienia w formie telepracy. 
Z powyższego wynika, że pracodawcy z otwartego rynku pracy mogą zatrudniać osoby, które posiadają orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy, jeśli tylko zapewnią tym osobom stanowisko pracy przystosowane do ich potrzeb. 
Ponadto pamiętać należy, że na mocy art. 229 par. 1 k.p. wszystkie osoby przyjmowane do pracy podlegają obowiązkowym wstępnym badaniom lekarskim i dopiero wtedy, gdy lekarz przeprowadzający te badania wystawi zaświadczenie o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy przez pracownika na określonym stanowisku, pracodawca ma możliwość zatrudnienia takiej osoby. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 22 marca 2012 r. 
 
 aaa 
7.5. Waloryzacja emerytur i rent 2012 
Leszek Kostrzewski, oprac.: AJ 
 
Źródło: Gazeta Wyborcza i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-03-26 
 
 Już nie tylko Prezydent, ale też Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżył waloryzację do Trybunału Konstytucyjnego. Co mogą zyskać emeryci, gdy się okaże, że ustawa jest niekonstytucyjna - czytamy w Gazecie Wyborczej. 
Przed zmianą zasad waloryzacji, emerytura rosła wszystkim o ustalony procent. W rezultacie najbiedniejsi dostawali podwyżkę w wysokości 30 złotych, a najbogatsi nawet 200 złotych. Premier uznał, że tracą najubożsi, dlatego postanowił zmienić waloryzację z procentowej na kwotową. W rezultacie wszyscy dostaną podwyżkę w takiej samej wysokości po 71 zł brutto. Przy waloryzacji kwotowej zyskały osoby otrzymujące świadczenia poniżej 1480 złotych. Tym, którzy mają wyższe emerytury podwyżka nie zrekompensuje inflacji. Najwięcej stracili ci, którzy mają po kilka tysięcy złotych emerytury 
Nowe zasady podwyżek nie spodobały się Rzecznikowi Praw Obywatelskich. 13 lutego br. skierował przepisy dotyczące waloryzacji do Trybunału Konstytucyjnego. W komunikacie czytamy "Wprowadzony mechanizm waloryzacji kwotowej preferuje osoby pobierające minimalne i niskie świadczenia, co pozostaje w sprzeczności z wynikającą z zasady sprawiedliwości społecznej koniecznością przestrzegania związku między wkładem ubezpieczonego w tworzenie funduszu ubezpieczeń społecznych a wysokością należnego z tego tytułu świadczenia. 
Prezydent Bronisław Komorowski ustawę co prawda podpisał, ale jednocześnie wysłał ją do TK. Decyzja prezydenta oznacza, że wszyscy emeryci dostaną jednakową tak jak chciał rząd podwyżkę. Trybunał nie zdąży bowiem rozpatrzyć skargi przed tym czasem. 
Radca prawny poproszony o opinię wyjaśnia, o co mogą ubiegać się emeryci, jeżeli TK uzna że ustawa waloryzacyjna jest niekonstytucyjna. Jednocześnie zastrzega, że odpowiedź na pytanie o skutki orzeczenia TK nie jest prosta, rozróżniamy bowiem kilka rodzajów orzeczeń, zaś od charakteru zapadłego orzeczenia może w istocie zależeć charakter roszczeń osoby uprawnionej. 
Najprościej sprawa przedstawia się w przypadku utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego ex tunc. Skoro akt taki uznany zostaje za niezgodny z konstytucją i tracący moc obowiązującą od chwili jego wydania, to organy rentowe będą zobowiązane do wyliczenia stawki waloryzacji za cały 2012 rok według uprzednio obowiązujących zasad i dokonania wyrównania w wysokości wypłaconych świadczeń wraz z odsetkami w wysokości ustawowej. 
W przypadku utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego ex nunc orzeczenie TK wywiera skutki prawne od dnia ogłoszenia w sposób określony w art. 190 ust. 2 konstytucji, a więc na przyszłość. W tej sytuacji organ emerytalny byłby zobowiązany do dokonania ponownego przeliczenia emerytury według uprzednio obowiązujących reguł waloryzacji, ale dopiero od momentu ogłoszenia orzeczenia TK w Dzienniku Ustaw. Od tego dnia organ rentowy będzie miał obowiązek wypłaty emerytury w wysokości ustalonej według uprzednio obowiązujących zasadach. Natomiast emerytura ustalona według znowelizowanych zasad waloryzacji i wypłacona do dnia wejścia w życie wyroku TK nie będzie podlegała ponownemu przeliczeniu. 
Z kolei utrata mocy obowiązującej aktu pro futuro pozwala na wywieranie przez ten akt skutków prawnych w czasie określonym przez TK. W tej sytuacji organ emerytalny byłby zobowiązany do dokonania ponownego przeliczenia emerytury według uprzednio obowiązujących reguł waloryzacji, ale dopiero od momentu utraty mocy obowiązującej tego aktu wskazanej w orzeczeniu Trybunału. Natomiast emerytura ustalona według znowelizowanych zasad waloryzacji i wypłacona do dnia utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego aktu normatywnego nie będzie podlegała ponownemu przeliczeniu. 
Więcej w Gazecie Wyborczej z 22 marca 2012 r. 
 
 aaa 
7.6. Przepisy pozwalające odbierać przyznaną wcześniej emeryturę lub rentę trzeba jak najszybciej zmienić 
mrz, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-04-11 
 
Rzecznik praw obywatelskich prof. Irena Lipowicz wystąpiła do ministra pracy i polityki społecznej Władysława Kosiniaka-Kamysza o jak najszybszą nowelizację ustawy emerytalnej - informuje Rzeczpospolita. 
Chodzi o realizację wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 lutego 2012 r. (sygn. K 5/11) i wcześniejszego orzeczenia Sądu Najwyższego z 21 września 2010 r. (sygn. III UK 94/09). 
Oba te orzeczenia dotyczą art. 114 ust. 1 i 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przewidującego prawo ZUS do podważania prawomocnych decyzji przyznających świadczenie. 
Kiedy Trybunał uznał za niezgodny z konstytucją art. 114 ust. 1a ustawy emerytalnej, który pozwalał ZUS na zmienianie wcześniejszych decyzji w dowolnym czasie wyłącznie na podstawie odmiennej oceny dokumentów, pozostałe w ustawie przepisy ciągle nie spełniają konstytucyjnych standardów. 
Zgodnie z art. 114 ust. 1 prawo do świadczenia wciąż może być ponownie ustalone z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawnione okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość. Przepisy nie zastrzegają jednak terminu, w którym może to nastąpić. 
Rzecznik powołuje w tym zakresie wspomniany wyrok SN, w którym sędziowie określili kryteria uzasadniające wzruszanie prawomocnych decyzji przez ZUS. W 
myśl tego orzeczenia nowe dowody i okoliczności muszą mieć wpływ na prawo do świadczenia lub jego wysokość. Ponadto istotne w takim postępowaniu powinno być to, czy pominięcie tych dowodów nastąpiło z winy ubezpieczonego, czy też stanowiło błąd ZUS. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 6 kwietnia 2012 r. 
 
 aaa 
7.7. W jaki sposób odwołać się od decyzji zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności 
Elżbieta Sadło, oprac. : GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-04-11 
 
 Powiatowy zespół ds. orzekania o niepełnosprawności nie wydał mi orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Dotychczas miałem umiarkowany stopień niepełnosprawności i mój stan zdrowia nie uległ zmianie. W związku z powyższym czy mam jakąś możliwość odwołania się od odmownej decyzji powiatowego zespołu? - pyta czytelnik Dziennika Gazety Prawnej. 
Orzeczenia o zaliczeniu do jednego ze stopni niepełnosprawności wydawane są na podstawie przepisów ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, dalej: ustawa o rehabilitacji. Do wydawania tych orzeczeń powołane są powiatowe oraz wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. 
Obowiązuje dwuinstancyjny tryb orzekania - w pierwszej instancji orzekają powiatowe zespoły, a jako druga instancja - wojewódzkie zespoły. 
Szczegółowe zasady wydawania orzeczeń o stopniu niepełnosprawności regulują przepisy rozporządzenia z 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, dalej: rozporządzenie. 
Jeżeli orzeczenie wydane przez powiatowy zespół ds. orzekania nie zadowala osoby wnioskującej o jego wydanie, par. 16 rozporządzenia daje możliwość złożenia odwołania. Osoba ma 14 dni na jego złożenie. 
Gdy sprawa trafi do wojewódzkiego zespołu, może on podtrzymać w mocy orzeczenie powiatowego zespołu. W takim przypadku osobie przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. 
Sprawę do sądu należy złożyć nie później niż w ciągu 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Odwołanie składane jest za pośrednictwem wojewódzkiego zespołu, który orzeczenie wydał. Tak jak w przypadku powiatowego zespołu, jeżeli wojewódzki zespół uzna, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, wówczas wydaje orzeczenie, w którym uchyla lub zmienia zaskarżone orzeczenie. Albo przekazuje całą sprawę do sądu, do którego skierowano odwołanie. Wówczas rozpoczyna się postępowanie sądowe w tej sprawie. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 5 kwietnia 2012 r. 
 
 aaa 
7.8. Dotacje na zatrudnienie trenera pracy osoby niepełnosprawnej 
Beata Lisowska, oprac.: AJ 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-03-27 
 
Przedsiębiorcy i organizacje pozarządowe mogą się już ubiegać o unijne dotacje na wspomagane zatrudnienie osoby niepełnosprawnej - czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej. Projekty będą wybierane w konkursach ogłaszanych w zależności od województwa przez urzędy marszałkowskie lub wup. 
Nowością jest możliwość zatrudnienia za unijne pieniądze w projekcie trenera pracy osoby niepełnosprawnej. To pracownik, który najpierw pomaga niepełnosprawnemu w szukaniu zajęcia, a następnie towarzyszy mu w jego miejscu pracy. 
To specyficzna forma coachingu, która nie jest uregulowana przez polskie prawo, bo nie została wpisana do ustawy o rehabilitacji Takie osoby były szkolone dotychczas w ramach projektów dofinansowanych przez PFRON i jest ich w całym kraju zaledwie kilkadziesiąt. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 23 marca 2012 r. 
 
 aaa 
7.9. Zwolnienia podatkowe obejmują tylko ZPChr zatrudniające co najmniej 30 proc. niewidomych lub psychicznie chorych 
Magdalena Majkowska, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-03-27 
 
Od tego roku wzrosły niektóre wskaźniki zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych warunkujących posiadanie statusu zakład pracy chronionej - czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej. 
Na dostosowanie się do zmian jest jeszcze czas do 30 czerwca 2012 r. Jednak uzyskanie statusu zakładu pracy chronionej nie jest już tak opłacalne podatkowo ze względu na znaczne ograniczenie przywilejów w rozliczeniach z fiskusem. Od 2011 r. nie przysługują one wszystkim ZPChr. 
Prowadzący zakład pracy chronionej jest zwolniony z podatku od nieruchomości, podatku rolnego i leśnego oraz podatku od czynności cywilnoprawnych. Zwolnienie przysługuje tylko tym ZPChr, w których co najmniej 30 proc. pracowników stanowią osoby niewidome lub psychicznie chore albo upośledzone umysłowo ze znacznym albo umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Ze zwolnienia korzystają nieruchomości zajęte na prowadzenie zakładu. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 23 marca 2012 r. 
 
 aaa 
7.10. ZUS: Wyjaśnienia w sprawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 lutego 2012 r. 
 
Źródło: ZUS i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-03-27 
 
 8 marca 2012 r. został ogłoszony wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. akt K 5/11, w którym Trybunał orzekł, iż "Art. 114 ust. 1a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, z późn. zm. ) jest niezgodny z zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". 
W związku z tym Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje, że w sprawie, w której - po uprawomocnieniu się decyzji - organ rentowy stwierdził, że przedłożone dowody nie dawały podstaw do ustalenia prawa do emerytury lub renty albo ich wysokości - wskutek czego wydał nową decyzję odmawiającą prawa do świadczenia lub obniżającą jego wysokość, osoba zainteresowana może: - wnieść do organu rentowego - na podstawie art. 145a k. p. a. - skargę o wznowienie postępowania, w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jeżeli decyzja organu rentowego nie była przedmiotem postępowania odwoławczego przed sądem powszechnym, a od jej doręczenia nie minęło 5 lat; 
- żądać wznowienia postępowania administracyjnego, adresując skargę o wznowienie postępowania do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, albo do sądu wyższej instancji, jeżeli zaskarżono wyroki sądów różnych instancji, w terminie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jeżeli decyzja organu rentowego była przedmiotem postępowania odwoławczego przed sądem powszechnym, które zakończyło się wydaniem prawomocnego wyroku (art. 4011, 405 i 407 k. p. c. ). 
Wznowienie postępowania, o którym mowa wyżej, dotyczy wyłącznie tych osób, w przypadku których na skutek błędu organu rentowego niezasadnie zostało przyznane świadczenie lub jego wysokość została zawyżona, a następnie - po wznowieniu postępowania na podstawie art. 114 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z FUS - Oddział ZUS wydał decyzję o braku prawa do świadczenia lub o ustaleniu go w niższej wysokości. 
Z uwagi na składanie skarg o wznowienie postępowania przez osoby, których sprawy nie podlegały rozpatrzeniu w oparciu o art. 114 ust. 1a powyższej ustawy, Zakład informuje, że wskazany wyżej tryb wznawiania postępowania nie dotyczy przypadków, w których: - oddział ZUS załatwiając wniosek o przyznanie świadczenia wydał decyzję odmowną, np. wobec braku wymaganego stażu pracy albo odmówił przeliczenia podstawy wymiaru z uwagi na to, że zostały wskazane zarobki nie podlegające uwzględnieniu przy ustalaniu tej podstawy, - organ rentowy stwierdził brak prawa do świadczenia lub obniżył jego wysokość, np. wskutek korekty świadectwa pracy, czy też zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach ZUS Rp-7, dokonanej przez płatnika składek, - upłynęło 5 lat od doręczenia decyzji o odmowie niezasadnie przyznanego świadczenia lub obniżenia jego wysokości. Przedstawiony tryb nie dotyczy również tych spraw, w których organ rentowy stwierdził brak prawa do świadczenia lub ustalił je w niższej wysokości wskutek przedłożenia nowych dowodów lub ujawnienia okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji ustalającej prawo do świadczenia lub jego wysokość (art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS). 
 
 aaa 
7.11. Kiedy renta nie zablokuje wymówienia 
Anna Abramowska, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-03-28 
 
 Tylko całkowicie niezdolny do pracy nie korzysta z ochrony przedemerytalnej. Jednak samo orzeczenie nie da zielonego światła, aby pożegnać taką osobę - donosi Rzeczpospolita. 
Co do zasady przez cztery lata przed osiągnięciem wieku emerytalnego szef nie może pozbyć się zatrudnionego. Ochronę wyłączyć może jedynie nabycie prawa do renty z racji całkowitej niezdolności do pracy. 
Sąd Najwyższy w wyroku z 18 stycznia 2012 r. (Il PK149/11) uznał, że pracodawca nie może rozwiązać umowy z podwładnym który podlega ochronie przedemerytalnej, nawet jeżeli ten ma stwierdzoną trwałą niezdolność do pracy. Taką ochronę może znieść dopiero decyzja ZUS przyznająca prawo do renty. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 26 marca 2012 r. 
 
 aaa 
7.12. Podwyżka dofinansowań do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych od II kwartału 
- projekt ustawy zmieniającej ustawę o rehabilitacji (...) 
 
 Źródło: www.popon.pl 
 
 Polska Organizacja Pracodawców Osób Niepełnosprawnych otrzymała od Posła Marka Plury projekt ustawy zmieniającej ustawę o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych z dnia 13 marca 2012 r. 
POPON, reprezentując interesy pracodawców osób niepełnosprawnych, już od kilku miesięcy zabiegał o zmianę ustawy o rehabilitacji (...) w szczególności w zakresie podniesienia wysokości podstawy, od której liczy się dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Zgłoszony projekt ustawy wychodzi naprzeciw tym oczekiwaniom. Zakłada on urealnienie wysokości wsparcia udzielanego pracodawcom zatrudniającym osoby niepełnosprawne w stosunku do ponoszonych przez nich miesięcznych kosztów płacy, czyli odmrożenie podstawy wyliczania kwoty dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych począwszy od II kwartału 2012 roku. Podstawę wyliczenia kwoty przysługującego dofinansowania stanowiłaby kwota 1386 zł. 
Projekt jednak zawiera rozwiązania wymagające głębszej analizy ze strony pracodawców, aby w pełni ocenić ich skutki. Zakłada miedzy innymi uszczelnienie systemu wspierania zatrudniania osób niepełnosprawnych ze środków publicznych poprzez wzmocnienie uprawnień kontrolnych Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych m.in. w zakresie art. 22 ustawy. Uzależnia także uzyskanie dofinansowania do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników od przekazania wynagrodzenia na jego rachunek bankowy. Należy zauważyć, że nie wszyscy pracownicy posiadają rachunki bankowe, a to oznacza, że proponowana zmiana znacznie utrudni dostęp pracowników niepełnosprawnych do ich środków finansowych oraz niepotrzebnie obciąży ich kosztami utrzymania rachunków bankowych. Ponadto przepisy Kodeksu pracy w żaden sposób nie zobowiązują pracodawców do wypłaty wynagrodzeń pracownikom na rachunek bankowy. Sposób wypłaty wynagrodzeń przez pracodawców określają przepisy wewnętrzne obowiązujące w danym zakładzie pracy. A zatem proponowana zmiana miałaby istotny wpływ na dotychczasowe zasady wypłaty wynagrodzeń obowiązujące w zakładach pracy. 
Poseł Marek Plura zwrócił się do POPON z prośbą o zaopiniowanie projektu. 
projekt ustawy 
uzasadnienie 
 
Polska Organizacja Pracodawców Osób Niepełnosprawnych 
 
 aaa 
7.13. Zmiany dla osób niepełnosprawnych 
mrz, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-03-30 
 
Rząd zdecydował się na ratyfikację międzynarodowej konwencji o prawach osób niepełnosprawnych - informuje Rzeczpospolita. Rada Ministrów zadecydowała 27 kwietnia br. o przesłaniu konwencji do Sejmu, który teraz zajmie się jej ratyfikacją. 
Ten międzynarodowy akt prawny regulujący prawa osób niepełnosprawnych został przyjęty 13 grudnia 2006 r. na sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Do tej pory konwencję podpisało ponad 150 państw. Polska zrobiła to jako jedno z pierwszych, jeszcze w 2007 r. Dotychczas jednak ten akt nie został ratyfikowany, nie może więc być powoływany przez niepełnosprawnych jako podstawa roszczeń w stosunku do państwa. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 28 marca 2012 r. 
 
aaa 
7.14. Osoba po operacji nie skorzysta z ulgi 
mpa, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita i www.baza-wiedzy.pl 
 Data opublikowania: 2012-04-12 
 
Niepełnosprawny nie może odliczyć od dochodu wydatku na zabieg usunięcia jaskry - czytamy w Rzeczpospolitej. 
Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi wydał interpretację (IPTPB2/415-810/11-2/Akr) niekorzystną dla osób niepełnosprawnych. Była to odpowiedź na pytanie podatniczki, która posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności ze względu na liczne schorzenia. Kobieta ma mieć przeprowadzony zabieg operacyjny polegający na usunięciu jaskry. Zabieg nie jest refundowany, dlatego zdaniem wnioskodawczyni podlega odliczeniu. 
Dyrektor Izby uznał, że wydatek na operację usunięcia jaskry nie mieści się w dyspozycji art. 26 ust. 7a ustawy o PIT. To dlatego, że nie jest to zabieg rehabilitacyjny, ale medyczny - leczniczy. Nie wystarczy, aby wydatek poniesiony przez niepełnosprawnego miał na celu ułatwienie wykonywania czynności życiowych. Warunkiem koniecznym jest, aby był on wymieniony w zamkniętym katalogu wydatków w art. 26 ust. 7a ustawy o PIT. Opłata za zabieg operacyjny tego warunku nie spełnia. Tym samym nie ma podstaw, aby wnioskodawczyni odliczyła ją od dochodu. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 11 kwietnia 2012 r. 
 
 aaa 
7.15. Równość wobec prawa 
Michalina Topolewska, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-03-30 
 
Równość wobec prawa oraz zapewnienie pełnego i skutecznego udziału w życiu społecznym przewiduje konwencja o prawach osób niepełnosprawnych - czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej. Wniosek o ratyfikację tego dokumentu, podpisanego przez Polskę 30 marca 2007 r., przyjął 27 marca br. rząd. 
Przygotowania do tego działania trwały kilka lat ze względu na konieczność dostosowania do jej treści wielu przepisów, m.in. prawa wyborczego, budowlanego, służby cywilnej oraz uchwalenia nowych ustaw, w tym tej dotyczącej języka migowego oraz możliwości korzystania w miejscach publicznych przez osoby niepełnosprawne z psa przewodnika. 
Jednocześnie wniosek o ratyfikację konwencji przewiduje złożenie do niej przez Polskę jednego oświadczenia interpretacyjnego i dwóch zastrzeżeń. Dotyczą one ubezwłasnowolnienia, zawierania małżeństw przez osoby, których niepełnosprawność wynika z choroby psychicznej lub niedorozwoju umysłowego oraz regulacji przerywania ciąży. 
Teraz wniosek trafi do Sejmu, a jak zapowiadał wcześniej Jarosław Duda, wiceminister pracy i polityki społecznej oraz pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych konwencja może zostać podpisana przez prezydenta w maju, gdy będzie przypadać piąta rocznica jej wejścia w życie. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 28 marca 2012 r. 
 
 aaa 
7.16. Do skrócenia dniówki roboczej nie wystarczy jedno orzeczenie 
Bogdan Majkowski, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-04-04 
 
Pracownik dostarczył orzeczenie o niepełnosprawności i zażądał skrócenia obowiązującego go wymiaru czasu pracy. Czy musimy przychylić się do tego żądania, a jeśli tak, to co w tej sytuacji należy zrobić z jego wynagrodzeniem - obniżyć czy pozostawić na dotychczasowym poziomie? - pyta czytelnik Rzeczpospolitej. 
Z pytania nie wynika, jaki stopień niepełnosprawności przyznano pracownikowi. A to istotne, aby ustalić nabyte przez niego uprawnienia w zakresie czasu pracy. 
Ogólna norma stanowi, że czas pracy niepełnosprawnego nie może przekraczać ośmiu godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo. Ograniczenie to dotyczy tych pracowników, bez względu na stopień niepełnosprawności, co wynika z art. 15 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. DzU z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm., dalej ustawa o rehabilitacji). Obejmuje więc zarówno zaliczonych do lekkiego, jak i do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności. 
Skoro pracownik przedłożył orzeczenie o niepełnosprawności, to niezależnie od jej stopnia nie może pracować dłużej niż osiem godzin na dobę i 40 w tygodniu. Tę normę szef musi stosować od dnia, od którego pracownik został wliczony do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych na podstawie art. 2a ustawy o rehabilitacji. Z reguły jest to dzień przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. 
Do podwładnego czytelnika może też odnosić się art. 15 ust. 2 ustawy o rehabilitacji. Stanowi on, że czas pracy niepełnosprawnego zaliczonego do umiarkowanego lub znacznego stopnia nie może przekraczać siedmiu godzin na dobę i 35 tygodniowo, jeśli lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku ten sprawujący opiekę nad niepełnosprawnym wyda zaświadczenie o celowości stosowania skróconej normy czasu pracy wobec tej osoby. 
Aby więc skorzystać z prawa do skróconego czasu pracy, podwładny musi przedstawić pracodawcy dwa dokumenty: 
- orzeczenie o zaliczeniu do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności, 
- zaświadczenie lekarskie potwierdzające konieczność zastosowania skróconej normy czasu pracy. 
Od 1 stycznia 2012 r. zaszła tu istotna zmiana. Przed tą datą wystarczył papier o zaliczeniu do jednego z dwóch stopni niepełnosprawności. 
Z pytania możemy wnioskować, że pracownik dostarczył tylko orzeczenie, dlatego szef nie ma na razie podstaw, aby zastosować wobec niego krótszą normę nawet, jeśli podwładny legitymuje się odpowiednim stopniem niepełnosprawności. 
Odpowiedź na drugą część pytania czytelnika o wynagrodzeniu pracownika po objęciu skróconą pracą zawiera art. 18 ustawy o rehabilitacji. Przyjęcie tych norm nie może spowodować obniżenia wynagrodzenia wypłacanego w stałej miesięcznej wysokości. Jeżeli natomiast pobory liczy się według stawek godzinowych, po przejściu pracownika na niższą normę należy podwyższyć je w takim stosunku, w jakim dotychczasowy wymiar czasu pracy pozostaje do nowych norm. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 4 kwietnia 2012 r. 
 
aaa 
7.17. PO: będą zmiany w dotacjach dla pracodawców zatrudniających niepełnosprawnych 
 
Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-04-04 
 
Projekt zmiany ustawy o rehabilitacji i zatrudnieniu osób niepełnosprawnych zgłosił klub Platformy Obywatelskiej. Przewiduje on zwiększenie dotacji otrzymywanych przez pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne. 
Pracodawcy zatrudniający niepełnosprawnych otrzymują od państwa dotację, która ma m.in. pomóc w stworzeniu takim pracownikom odpowiednich warunków pracy - wyjaśniał w środę (4 kwietnia) na konferencji prasowej Marek Plura (PO). 
Zgodnie z projektem dotacja ta zostanie zwiększona. 
- Wracamy do dawnego rozwiązania, jakim było oparcie wysokości dotacji o poziom najniższej płacy krajowej z roku poprzedzającego rok bieżący - zaznaczył Plura. 
Projekt noweli wprowadza też nowe uprawnienia kontrolne dla Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. 
- Chcemy, aby środki z Funduszu docierały dokładnie tam, gdzie są najbardziej potrzebne i efektywnie wykorzystywane - mówił poseł Platformy. 
Wiceminister pracy i polityki społecznej Jarosław Duda podkreślił - w kontekście projektu noweli - że mimo trudnych czasów rząd znalazł około 170 milionów złotych, aby "odmrozić płacę minimalną". 
Duda zwrócił również uwagę na zgodę rządu na ratyfikację konwencji ONZ dotyczącej praw osób niepełnosprawnych. 
- Myślę, że w ciągu dwóch miesięcy ten akt będzie ratyfikowany przez polski parlament - ocenił. 
Przypomniał również, że 1 kwietnia weszła w życie ustawa o języku migowym, która umożliwia m.in. głuchym i niedosłyszącym załatwianie spraw w urzędach samorządowych i centralnych: tłumacza języka migowego, zgodnie z ustawą, będzie musiał zapewnić urząd, a nie petent. 
 
 aaa 
7.18. Nienależne świadczenie - nie tylko oszust zwróci rentę za trzy lata 
Magdalena Wypijewska, oprac.: AJ 
 
Źródło: Rzeczpospolita i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-04-05 
 
 ZUS nie musi udowadniać, że osoba zapoznała się z pouczeniem o okolicznościach wyłączających prawo do pobierania renty w całości lub w części. Nawet niewidomy nie może liczyć, że odda świadczenie wypłacone nie więcej niż za ostatni rok - czytamy w Rzeczpospolitej. 
 
 Nasz pracownik nie zgłosił, że uzyskał prawo do renty. Tym samym nie wiedzieliśmy, że musimy informować ZUS o osiąganych przez niego przychodach. Czy w takiej sytuacji pracownik będzie musiał zwrócić to świadczenie za rok, czy trzy lata - pyta czytelnik Rzeczpospolitej. 
 
 W tym przypadku nie ma podstaw do żądania zwrotu świadczenia tylko za jeden rok. Jak wynika z wyroku SN z 15 lipca 2011 r., obowiązek zwrotu wypłaconych emerytur lub rent za jeden rok zachodzi tylko w sytuacji, gdy to ZUS się pomyli. Czyli wtedy, gdy świadczeniobiorca zawiadomi o tym, że wysokość osiąganych przychodów powoduje zawieszenie lub zmniejszenie świadczenia, a mimo to ZUS nadal je wypłacał. 
 
 W tej sytuacji pracownik będzie musiał zwrócić świadczenie za trzy lata kalendarzowe poprzedzające rok wydania decyzji w tej sprawie. Jedyną możliwością wybronienia się przed koniecznością oddania renty byłoby wykazanie, że pracownik nie został pouczony o okolicznościach, które powodują brak prawa do jej pobierania. Taka sytuacja jest jednak mało prawdopodobna. Pouczenie w tym zakresie zapewne zawierała treść decyzji ZUS przyznającej prawo do świadczenia. Natomiast zgodnie z wyrokiem SN z 15 lipca 2011 r, ZUS nie musi udowadniać, że świadczeniobiorca zapoznał się z tym pouczeniem. 
 
 Więcej w Rzeczpospolitej z 4 kwietnia 2012 r. 
 
 aaa 
7.19. Dostęp osób niepełnosprawnych do urzędów 
Anna Krajewska 
 
 Źródła: www.rp.pl, materiały sejmowe 
 
Jak wynika z danych udostępnianych przez Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, blisko co dziesiąty Polak dotknięty jest jakąś formą niepełnosprawności. Włączanie się (w dowolnej formie) w procesy decyzyjne toczące się w jednostkach samorządu terytorialnego jest dla dużej części niepełnosprawnych znacznie trudniejsze niż dla osób sprawnych, a czasem wręcz niemożliwe. 
W roku 2009 liczba osób w wieku produkcyjnym z orzeczoną niepełnosprawnością wynosiła prawie 2,1 miliona. Docieranie do informacji o charakterze publicznym, udział w konsultacjach społecznych, referendach i wyborach, współpraca z administracją publiczną - wszystkie te działania wymagają możliwości swobodnego komunikowania się z otoczeniem, a często też sprawności ruchowej i mobilności. 
 
Skomplikowane zadanie? 
 
Wyrównywanie szans osób niepełnosprawnych związanych z uczestnictwem w życiu publicznym i włączaniem się w procesy decyzyjne jest jednak skomplikowanym zadaniem. W praktyce niepełnosprawność oznacza zróżnicowane ograniczenia w dostępie do instrumentów partycypacyjnych, które wymagają odmiennych rozwiązań i uwzględnienia specyficznych potrzeb poszczególnych grup nią dotkniętych. 
Warto zauważyć, że już samo wypracowywanie środków, które umożliwią osobom niepełnosprawnym uczestniczenie w procesach decyzyjnych, wymaga adekwatnego zidentyfikowania koniecznych do pokonania barier - a to z kolei nie jest możliwe bez jakiejś formy konsultacji czy współudziału samych zainteresowanych. 
Aktywność osób dotkniętych różnymi formami niepełnosprawności w przestrzeni publicznej może wywierać pozytywny wpływ na urzędniczą praktykę, która de facto przesądza o tym, jak wygląda partycypacja publiczna w poszczególnych jednostkach samorządowych. Istotna jest także w tym kontekście obecność osób niepełnosprawnych na stanowiskach urzędniczych; to również może być czynnikiem zwiększającym wrażliwość władz administracyjnych na problematykę partycypacji publicznej osób niepełnosprawnych, dzięki czemu ich potrzeby i interesy będą w większym stopniu uwzględniane w urzędowych działaniach. 
 
Ograniczony dostęp do stanowisk urzędniczych 
 
Dostęp osób dotkniętych niepełnosprawnością do stanowisk urzędniczych w Polsce jest jednak wyraźnie ograniczony. Wskaźniki zatrudnienia niepełnosprawnych w instytucjach publicznych - w tym także w urzędach obsługujących organy jednostek samorządowych - na ogół oscylują w granicach 1-5 proc. Oznacza to, że państwo nie wywiązuje się w dostateczny sposób ze swoich obowiązków wobec osób niepełnosprawnych, wynikających między innymi z art. 60 Konstytucji stanowiącego, że obywatele polscy korzystający z pełni praw publicznych mają prawo dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach. Dowodem na to, że odpowiedzialność za taki stan rzeczy ponoszą przede wszystkim urzędy jest fakt, że w niektórych instytucjach publicznych odsetek zatrudnionych w nich osób niepełnosprawnych jest relatywnie wysoki i wynosi nawet do 20 proc. ; źródłem problemu wydaje się więc przede wszystkim praktyka prowadzenia naboru na wakujące stanowiska urzędnicze. 
26 listopada 2011 roku weszły w życie przepisy nowelizacji ustawy o służbie cywilnej i niektórych innych ustaw (w tym ustawy o pracownikach samorządowych), dzięki której ma zwiększyć się liczba osób niepełnosprawnych pracujących w urzędach. Nowe unormowania nakładają na urzędy obowiązek zamieszczania w ogłoszeniach o naborze na stanowisko informacji o warunkach pracy na tym stanowisku oraz wymaganiach, jakie powinna spełniać osoba na nim zatrudniona. Informacje tego rodzaju mają ułatwić niepełnosprawnym zorientowanie się, czy określona praca jest dla nich odpowiednia i czy są w stanie ją wykonywać. 
W toku naboru, komisja konkursowa wyłania pięciu (a w przypadku wyższych stanowisk - dwóch) najlepszych kandydatów na stanowisko. Jeżeli wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w danym urzędzie (w miesiącu poprzedzającym ogłoszenie o naborze) był niższy niż 6 proc., spośród piątki (lub odpowiednio - dwójki) najlepszych kandydatów pierwszeństwo w zatrudnieniu przysługuje osobie niepełnosprawnej (oczywiście, o ile została zakwalifikowana do grona najbardziej odpowiednich kandydatów). 
 
Przepisy vs. nieprzyjazna architektura 
 
Niestety, w ciągu paru miesięcy, które upłynęły od momentu wejścia w życie nowelizacji, pierwszeństwo niepełnosprawnych w zatrudnieniu w urzędach w wielu przypadkach okazało się niemożliwe do zagwarantowania. Przeszkoda w realizowaniu nowych rozwiązań jest zwykle prozaiczna: budynki, w których mieszczą się urzędy, nie są dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych. Wiele z nich to stare budowle objęte ochroną konserwatora zabytków; nakłady, jakie pochłonęłyby niezbędne przeróbki architektoniczne, przekraczają możliwości finansowe samorządów. 
Związek Powiatów Polskich zwrócił się z apelem do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej oraz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych o uruchomienie ze środków Funduszu programu dla administracji publicznej. Część pieniędzy z PFRON zostałaby spożytkowana na remonty, dzięki którym zlikwidowano by architektoniczne bariery w dostępie do urzędów. 
Jak jednak wynika z odpowiedzi Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, postulowane zmiany nie zostaną wprowadzone; obowiązek dostosowania budynków użyteczności publicznej do potrzeb niepełnosprawnych ciąży na samorządach. 
Opisywana sytuacja jest kolejnym dowodem na to, że korzystne z punktu widzenia partycypacji publicznej rozwiązania prawne są jedynie "punktem wyjścia" (nawet jeżeli prawo nadaje im obligatoryjną formę) - kluczowe znaczenie ma praktyka ich stosowania. 
 
Tekst przygotowano w ramach projektu "Decydujmy razem. Wzmocnienie mechanizmów partycypacyjnych w kreowaniu i wdrażaniu polityk publicznych oraz podejmowaniu decyzji publicznych" współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. 
 aaa 
8. WSPOMINAMY LUDZI I WYDARZENIA 
 
aaa 
8.1. Edwin Kowalik, wybitny polski niewidomy pianista 
Oprac. Bożena Klonek 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
20 maja mija 15 rocznica śmierci Edwina Kowalika. Warto przypomnieć niektóre fakty z jego życia i osiągnięcia artystyczne. 
 
 Edwin Kowalik urodził się 1 września w 1928 r. w Chropaczowie, a do 1935 r. mieszkał z rodzicami w Częstochowie. Ojciec był hutnikiem, a następnie pomocnikiem szewca. Tradycji muzycznych nie było w jego rodzinie. 
Wzrok zaczął tracić we wczesnym dzieciństwie. Początkowo uczył się w Laskach. Tam odkryto, że ma słuch absolutny i uzdolnienia muzyczne. Muzyki uczyli go niewidomi nauczyciele - Włodzimierz Dolański i Włodzimierz Bielajew. 
W 1938 r. wystąpił w programie muzycznym Polskiego Radia. Naukę muzyki kontynuował również w czasie okupacji. Mimo trudności materialnych jego matka opłacała prywatne lekcje muzyki. 
W 1945 r. przeniósł się do Łodzi i tam pobierał nauki u wybitnych muzyków - Władysława Kędry i Marii Wiłkomirskiej. W 1953 r. ukończył z odznaczeniem Wyższą Szkołę Muzyczną w Łodzi. 
 Edwin Kowalik, jako muzyk, dużo koncertował w Polsce i wielu innych krajach: w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Ameryce Południowej, Anglii, Niemczech, Hiszpanii, Czechosłowacji, Rosji. 
Uczestniczył w międzynarodowych konkursach muzycznych. W 1955 r. w V Konkursie Chopinowskim zakwalifikował się do finału i jest laureatem. W konkursie w Bukareszcie zdobył trzecią nagrodę i tytuł laureata. W konkursie w Rio de Janeiro w Brazylii zajął szóste miejsce z tytułem laureata. 
Komponował utwory fortepianowe, piosenki i pieśni. Na konkursie kompozytorskim w Pradze za "Tryptyk" na fortepian otrzymał III nagrodę. 
Był też redaktorem wydawnictw muzycznych. Przygotował do druku w brajlu "Dzieła wszystkie Fryderyka Chopina" i "Dzieła wybrane Karola Szymanowskiego", podręczniki do nauki gry, zbiory sonat, etiud oraz innych utworów muzyki poważnej i rozrywkowej. 
Był redaktorem naczelnym czasopisma wydawanego przez PZN "Magazyn Muzyczny". Pisał również wiersze. 
 Za wybitne osiągnięcia artystyczne otrzymał m.in. Sztandar Pracy, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Odznaki: Zasłużony Działacz Kultury, Honorowa odznaka PZN. 
O pracy niewidomego pianisty powstały dwa filmy dokumentalne: "Chopin zapisany brajlem" i "Pamięci Edwina Kowalika". 
Zmarł 20 maja 1997 r. Na cmentarzu żegnali go: muzykolog Zdzisław Sierpiński, z niewidomych: Władysław Gołąb, Andrzej Kaszta, Wacław Czyżycki. 
	Po śmierci artysty, w 1998 r. powstało Towarzystwo Muzyczne im. Kowalika, które podjęło się wydawania "Nowego Magazynu Muzycznego" jako kontynuacja "Magazynu Muzycznego". Towarzystwo podjęło się też propagowania osiągnięć artystycznych swojego patrona. 
W 2010 w ramach projektu "Chopin dla Niewidomych" ukazała się książka poświęcona Edwinowi Kowalikowi pióra Angeliki Kuźniak pt. "Życie pisane dźwiękiem". Książkę wydał PZN. Jest to interesująca pozycja biograficzna. 
 Osoby zainteresowane mogą dowiedzieć się więcej na temat tej książki z recenzji Zofii Krzemkowskiej pt. "Życie pisane dźwiękiem", która ukazała się w pierwszym numerze "Pochodni" z 2012 r. 
Uprzejmie informujemy, że 	20 maja br. w kościele św. Marcina przy ul. Piwnej w Warszawie sprawowana będzie msza święta o spokój jego duszy. 
 
 aaa 
8.2. Edwin Kowalik walczy o laur chopinowski 
 
Źródło: "Pochodnia" Marzec 1955 
 
Z trudem udaje się nam złapać o godzinie ósmej rano kolegę Edwina Kowalika w hotelu Warszawa. Szykuje się już do wyjścia na swój codzienny "trening" przedkonkursowy. 
Edwin Kowalik nie jest jedynym niewidomym pianistą, biorącym udział w tegorocznym Międzynarodowym Konkursie Chopinowskim, zorganizowanym w Warszawie. Prócz niego ma wystąpić niewidomy pianista- Alberto Colombo, Włoch, który zdobył już niejeden laur na międzynarodowych konkursach. Ponadto w jury Konkursu zasiada słynny wirtuoz- niewidomy Imre Ungar. 
Edwin Kowalik przygotowuje się do konkursu z wyjątkową pasją i wytrwałością. Przebrnął szczęśliwie przez eliminacje wstępne i obecnie walczy już o zaszczytne miejsce w czołówce chopinistów świata. Kolega Kowalik z naciskiem prosił nas, aby podkreślić wyjątkową troskę i opiekę ze strony władz, które poprzez specjalne stypendia i obozy kondycyjne na blisko dwa lata przed terminem konkursu umożliwiły kandydatom precyzyjne przygotowanie się do ostatecznych eliminacji. 
Obecnie jesteśmy już w trakcie występów eliminacyjnych. 
Tegoroczny Konkurs obejmuje trzy etapy eliminacyjne. Pierwszy etap obejmuje tematycznie: nokturn, dwie etiudy, polonez i dowolny utwór Chopina. W drugim etapie należy zagrać: sonatę, dwie etiudy, trzy mazurki i preludium. Ci, którzy przejdą do trzeciego etapu, muszą wykazać się umiejętnością zagrania jednego z dwóch koncertów Chopina z towarzyszeniem orkiestry. 
Edwin Kowalik wybrał z obowiązkowego programu następujące utwory do konkursowego wykonania: w pierwszym etapie- nokturn D- dur op. 27, etiudy: G-dur op. 10 nr 5 i h-moll op. 25 nr 10 i polonez As- dur. W drugim etapie Kowalik zagra: sonatę h- moll, etiudy: As- dur op. 10 nr 11 i a- moll op. 25 nr 11, trzy mazurki oraz preludium cis- moll op. 11, w trzecim etapie- koncert e- moll. 
Dla orientacji podajemy, że każdy z uczestników musi uzyskać odpowiednią ilość punktów, aby zdobyć prawo uczestniczenia w eliminacjach wyższego etapu. 
Tegoroczny, czyli piąty z kolei Konkurs Chopinowski, rozpoczął się 22 lutego bieżącego roku, w sto czterdziestą piątą rocznicę urodzin największego polskiego kompozytora. Eliminacje konkursowe odbywają się w warszawskiej Filharmonii Narodowej, odbudowanej niedawno przy ulicy Jasnej 5, zniszczonej barbarzyńsko w czasie wojny przez okupanta. 
W dotychczasowych konkursach chopinowskich zdobywcami pierwszej nagrody byli: w 1927 roku - Lew Oborin, ZSRR, w 1932 roku - Alexandre Umiński - Francja, w 1937 roku - Jakub Zak - ZSRR i w 1949 roku - Halina Czerny - Stefańska, Polska oraz Bella Dawidowicz, ZSRR - przyznano wówczas dwie równorzędne nagrody. 
Ogółem w tegorocznym Konkursie udział bierze około stu czterdziestu pianistów z trzydziestu dwóch państw. Jest to największa, jak dotąd, liczba zgłoszeń ze wszystkich dotychczasowych konkursów chopinowskich, toteż eliminacje potrwają cały miesiąc. Uroczystości finałowe z rozdaniem nagród laureatom Piątego Konkursu odbędą się 21 marca 1955 roku. 
Sądzimy, że w następnym numerze będziemy mogli podać już wyniki konkursu, a w szczególności wyniki niewidomych kolegów - Alberto Colombo i Edwina Kowalika. 
Na zakończenie pragniemy powtórzyć apel kolegi Kowalika pod adresem władz Polskiego Związku Niewidomych o obfitsze zaopatrzenie brajlowskich bibliotek w repertuar nut brajlowskich z uwzględnieniem najwartościowszych pozycji kompozytorskich. 
 
aaa 
8.3. Wielki Konkurs Chopinowski 
 
Źródło: "Pochodnia" Kwiecień 1955 
 
Uroczystość wręczenia nagród laureatom Piątego Konkursu Chopinowskiego i ich koncert zakończyły w dniu 21 marca bieżącego roku największą międzynarodową imprezę muzyczną, jaka odbyła się w Polsce Ludowej, jeden z największych konkursów pianistycznych świata. W odbudowanym gmachu Filharmonii Narodowej można było w ciągu ostatnich czterech tygodni usłyszeć najświetniejszych przedstawicieli młodego pokolenia pianistycznego trzech kontynentów. Godnie reprezentowała w Konkursie w ojczyźnie Chopina pianistyka polska. Pierwsza nagroda dla Adama Harasiewicza, nagrody dla Lidii Grychtołówny i Czajkowskiego, wyróżnienia dla Edwina Kowalika i Miłosza Magina świadczą nie tylko o talentach naszych młodych artystów, lecz są również poważnym sukcesem ich pedagogów. 
Gra Edwina Kowalika była zarówno dla nas niewidomych, jak i dla całego społeczeństwa, wielkim przeżyciem artystycznym. Jerzy Broszkiewicz w "Trybunie Ludu" z dnia 18 marca pisze: "Kowalik grał Koncert e-moll. Koncert ten jest bardziej liryczny od Koncertu f-moll. Najbardziej zachwycające w nim fragmenty to kontrasty drugiej i trzeciej części, a przede wszystkim rozkwit utworu w Rondzie, pełnym dowcipu i tanecznego temperamentu krakowiaku. Kowalik znakomicie podjął te cechy Ronda. Koncert właśnie rozkwitł w trzeciej części, nabrał pełnego blasku po trochę melancholijnej liryce dwu pierwszych części. Entuzjazm słuchaczy - wprost wyjątkowy entuzjazm - był godną podzięką dla niewidomego pianisty, za chwile prawdziwego wzruszenia pięknem muzyki, za czystość i szlachetność Kowalikowego wirtuozostwa". 
O finałowym koncercie Kowalika "Życie Warszawy" z dnia 18 marca pisze: "Gdy pewnie, majestatycznie odezwały się pierwsze akordy Allegro maestoso Koncertu e-moll, zacząłem słuchać z napięciem, które od tej chwili nie ustąpiło. To było pierwsze przeżycie wczorajszego wieczoru. Koncert e-moll w wykonaniu Edwina Kowalika, gwałtowny i niespokojny w części pierwszej, nastrojowy w drugiej, lekki i błyskotliwy w trzeciej, pozostawił we mnie wrażenie radosne, świeże. Chyba tak samo odczuła ten koncert publiczność, która urządziła Kowalikowi jedną z najsympatyczniejszych owacji tegorocznego Konkursu". 
 
aaa 
9. WPROST ALBO NA OPAK 
 
aaa 
9.1. Szczęśliwe zakończenie 
Józef Szczurek 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 W połowie 1949 roku rozpocząłem pracę jako masażysta, w przychodni leczniczej w Bytomiu. Choć nie byłem spółdzielcą, zarząd chorzowskiej spółdzielni niewidomych zgodził się, abym mieszkał w spółdzielczym hoteliku, wtedy mówiło się: internacie. W dwupokojowym pomieszczeniu mieszkało nas trzech niewidomych. 
Miałem dużo przyjaciół i znajomych, głównie spośród byłych pacjentów. Do nich zaliczam dwie sympatyczne panie w okolicy dwudziestu lat - Marysię i Beatę. Jasne, że jedna nie wiedziała o drugiej. Spotykaliśmy się najczęściej poza domem, ale czasem, gdy moich kolegów nie było, to jedna, to druga zaglądały do mojego pokoju, zawsze jednak za obustronnym uzgodnieniem. Razu pewnego stało się inaczej. 
W przychodni pracowałem w godzinach popołudniowych. Kiedy w pewien kwietniowy dzień wracałem po godzinie 18, przed naszym budynkiem czekał mój współmieszkaniec - Ludwik - i z przejęciem oświadczył, że na górze czekają na mnie obie panie. Co nieco spłoszony, zrobiłem krok wstecz i już byłem na ulicy. 
Spacerowałem po niedalekim parku, wstępowałem do niektórych sklepów, w jednym z nich zdążyłem zjeść kolację, przysiadałem na skwerkowych ławkach. Tak chodziłem przez trzy godziny. Najpierw Beata, potem w jakiś czas Marysia - nie doczekawszy się mojego powrotu - nieco zawiedzione, sobie poszły. 
Na drugi dzień spotkałem się z obydwiema, oczywiście oddzielnie. Okazało się że obie miały mi do przekazania coś bardzo ważnego, niecierpiącego zwłoki. 
Marysia zapytała, czy ta "gruba beczka" przypadkiem nie jest moją dziewczyną, przekonująco zaprzeczyłem. Beata również zapytała, czy ta "czarna, wyfiokowana brzydula" nie czekała na mnie. Co miałem zrobić, prawdy powiedzieć nie mogłem. 
Ale z tej przygody wynikło coś dobrego. Ta niby "czarna brzydula" zaprzyjaźniła się z kolegą, który mnie ostrzegł przed niespodziewaną wizytą obu pań, a po dwu latach zostali małżeństwem. 
Po roku pracy w bytomskiej przychodni przeniosłem się do jednego z katowickich szpitali, podjąłem pracę i naukę, a wtedy już na rozmaite przygody pozostawało znacznie mniej czasu, ale i wówczas było ich niemało. 
 
 aaa 
9.2. Para mieszana - dożywotnio zgrana 
Danuaria 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Będzie to tekst o tzw. parze mieszanej - on widzący, ona niewidoma. Jednak nie będzie to tekst o ludziach. 
Od prawie dwóch lat zaglądam na forum Stowarzyszenia Pomocy Świnkom Morskim. Takiego mam kręćka. Świnki morskie lubiłam od dzieciństwa, a od 12 lat dzielę swój kawałek podłogi z jakąś świnką. 
Na forum śledzę losy kilku świńskich stad, w tym pewnej parki - samca Pontusa i wysterylizowanej samicy Toli. 
Tola została uratowana z pseudohodowli i żeby nie wdawać się w szczegóły powiem tylko, że na jedno oko nie widzi, a na drugie oko widzi bardzo słabo. Tola nie jest jedyną niewidomą świnką morską, o której wiem. Niektórzy obawiają się, czy taka świnka jest w stanie funkcjonować, czy może mieszkać z inną świnką, czy musi mieszkać sama. 
Z tego co wyczytałam kiedyś w jednej z książek, świnka morska generalnie ma słaby wzrok i ważniejszymi zmysłami są dla niej słuch i węch. Niewidoma świnka morska nie będzie się obijać np. o pręty klatki, gdyż lokalizuje je przy pomocy wąsów. Wróćmy jednak do naszej mieszanej parki. 
Jakiś czas temu świnki były rozdzielone, ponieważ samiec przeszedł zabieg wycięcia jakiegoś guza i leczył rany. Rzecz jasna wszyscy sympatycy Pontusa i Toli życzyli mu zdrowia, zapewniali o trzymaniu kciuków za niego, ale był jeszcze inny aspekt tej sprawy, o czym świadczą poniższe cytaty, które zainspirowały mnie do napisania tego krótkiego tekstu. 
"Nie wiem, jaki jest stan emocjonalny Toli, ale posmutniała. Brakuje jej też przewodnika i ma problem - ślepota! - ze znalezieniem jedzenia. Zawsze łatwiej, jak Pontus znajdzie i można mu zabrać. 
(...) 
Ona węchem głównie działa, bo tyle wzroku, co w 1/3 jednego oka, to zwłaszcza u świnki, nie jest wiele, w dodatku nikt nie wie, jak wygląda świat widziany przez świnkę z zaćmą. Człowiek widzi zamazany i blady, a świnka? W każdym razie nie znosi zmian w wyposażeniu klatki i to do tego stopnia, że kiedy zdjęłam im półeczkę, żeby wyczyścić porządnie i założyłam namiocik, to się obraziła i na znak protestu zamieszkała w kibelku pod szafą. Ma być porządek: miski w tym samym miejscu, siano w tym samym, polarek z lewej, poidło z prawej i już. 
(...) 
To raczej kwestia orientacji w przestrzeni, gdyż niewidzące świnki mają orientację na węch, więc przyzwyczajają się do miejsc, w których są ich rzeczy. Jak niewidomi ludzie. I niewidzące świnki wybierają sobie przewodnika i również na węch korzystają z jego orientacji. Dlatego Tola zawsze zabiera Pontusowi kęsy, a on potem bierze sobie nowe :-)" 
Losy pary mieszanej można śledzić w internecie. 
 http: //www.swinkimorskie.eu/forum/viewtopic.php?f=27&t=2538 
 
aaa 
9.3. Mruczę i prycham 
Pogodzić wodę z ogniem 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Pogodzenia wody z ogniem podejmują się organizacje pozarządowe w Polsce, w tym te działające w środowisku osób z uszkodzonym wzrokiem. I byłoby wszystko w porządku, gdyby było, ale nie jest. Wody z ogniem połączyć się nie da i tyle, ale ichni działacze o tym nie wiedzą, a może udają, że nie wiedzą, a może nie mogą albo nie chcą wiedzieć. 
No, nie we wszystkich przypadkach występuje ogień z wodą, ale w przypadku PZN-u tak właśnie jest. 
A co tu jest ogniem, a co wodą? A dyć to proste i sami powinniście wiedzieć. Ogniem jest szlachetne zadanie reprezentowania interesów osób niewidomych wobec władz, a wodą - nie mniej szlachetne zadanie, dążenie do zaspokajania ich potrzeb rehabilitacyjnych i nie tylko. 
Co, nie widzicie sprzeczności? Nie dziwię się Wam, boć jesteście niewidomi. Ja jednak jestem mądry i szlachetny, to Wam zależność tę dokumentnie wywiodę. 
Otóż realizacja pierwszego zadania, czyli bycia ogniem, wymaga występowania do władz z różnymi postulatami, wnioskami, propozycjami, a nawet żądaniami. Takie wystąpienia muszą być poprzedzone opisem istniejącego stanu rzeczy, czyli stanu, który te władze wytworzyły. W tym to samym już tkwi sprzeczność, której usunąć się nie da. Trzeba więc się z nią pogodzić. 
Nie jest to jednak największa sprzeczność. Ostatecznie, jeżeli np. zawali Sejm RP, można mu błędy wytykać, boć on pieniędzy nie daje. Jest to jednak prawda tylko częściowa, bo zawsze można przy tym nadepnąć kogoś na odcisk. Przecie Sejm RP nie wszystkie błędy popełnia z własnej inicjatywy. Często podrzuca mu buble Rząd RP, a to już gorzej, bo ten dysponuje pieniędzmi. I wyobraźcie sobie, a w tym Wam brak wzroku nie przeszkodzi, że prosicie o forsę ministra, którego wcześniej skrytykowaliście. Pewnie przyjmie Was z otwartymi ramionami, uzna swój błąd i zechce go w trymiga naprawić. A jużci! Możecie na to liczyć i się nie przeliczycie. No, a forsa jest Wam niezbędna do realizacji drugiego szlachetnego zadania, czyli wody. 
Ale Sejm RP i Rząd RP to pestka, a raczej dwie pestki. Pestką natomiast nie jest np. PFRON. Ten Pan forsy ma od cholery, a Wy macie jej mało, PFRON ją ma, ale jej nie potrzebuje, a Wy potrzebujecie, ale nie macie. PFRON Wam może dać, ale nie musi. I tu dopiero jest spotkanie wody z ogniem. 
Reprezentowanie interesów osób z uszkodzonym wzrokiem wymaga krytykowania biurokracji PFRON-u, skomplikowanych procedur, działania w ramach projektów i zadań, niekompetencji niektórych urzędników i Bóg wie czego jeszcze. Niewidomi się żalą, Wy widzicie, że mają rację. Trzeba więc działać. Występujecie do Zarządu PFRON - nie pomaga. Występujecie do Rady Nadzorczej PFRON - również nie pomaga. Występujecie do Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych - skutek jak wyżej. Co macie robić? 
Uruchamiacie prasę, może telewizję, może organizujecie demonstrację uliczną? A jużci... To dopiero Wam się uda. 
PFRON ze swoimi organami decyzyjnymi oraz komórkami organizacyjnymi i Pełnomocnik już się rozpędzają, żeby zaspokoić Wasze żądania... Na to liczycie? To się przeliczycie. 
Te wspaniałe instytucje, jak znam życie, najpierw podejmą wszelkie dostępne im działania, żeby wykazać, że nie macie racji, że jest wszystko w należytym porządku, a nawet lepiej niż świetnie, a Wy jesteście roszczeniowymi pieniaczami. Oczywiście, Wam nie powiedzą, że jesteście do luftu. Ba, w ogóle głośno tego nie powiedzą, bo to byłoby niepoprawne politycznie, niehumanitarne, nie do przyjęcia, ale tak właśnie pomyślą. A jak pomyślą, to i zrobią, jednak nie to, czego oczekiwaliście. 
Wasz problem polega na tym, że musicie złożyć wnioski o forsę, która jest przyznawana w ramach projektów, programów czy innych konkursów. No i dostaniecie, i to znacznie więcej niż chcieliście. Oczywiście, może się zdarzyć, że nie będą mogli odmówić, bo prasa, bo telewizja, bo niewidomi, a to wiadomo, ciężko poszkodowani ludzie, obciążeni najgorszym kalectwem... A więc dadzą Wam coś na odczepnego, na otarcie łez, nie tyle, ile Wam potrzeba, ale tyle, żebyście zbyt głośno nie mogli się żalić, płakać, krzyczeć, skarżyć. 
Na tym się jednak Wasze trudności nie kończą. Kolejny etap to rozliczenia, w których zawsze można coś zakwestionować, czegoś nie uznać, zażądać zwrotu. A kontrole to niby co? Myślicie, że tylko Wy potraficie wyszukiwać cudze błędy? To się mylicie. Kontrolerzy też to potrafią, jeno że będą wyszukiwali Wasze, a nie cudze błędy. 
Rezultat jest taki, że jeżeli chcecie realizować pierwsze szlachetne zadanie, czyli reprezentować potrzebujących, nie możecie realizować drugiego, czyli zaspokajać ich potrzeb. Jeżeli chciecie realizować to drugie, nic z pierwszego. I to jest ten ogień i ta woda, których pogodzić nie sposób. 
Rozwiązaniem byłoby powołanie różnych stowarzyszeń. Jedno z nich nie powinno przejmować się praktycznym zaspokajaniem potrzeb osób niewidomych i słabowidzących. Nie powinno ono korzystać z żadnych dofinansowań ze środków publicznych - z prywatnych tak, ale publicznych nie. Powinno natomiast analizować, oceniać, występować, walczyć, tupać nogami, walić pięściami w stół, zgrzytać zębami, mobilizować środki przekazu, a za ich pośrednictwem opinię publiczną, domagać się, prosić, grozić i krzyczeć, jakby go ze skóry obdzierali. Wszystko to będzie mogło robić, jeżeli nie zechce forsy od tych, z którymi drze koty o zaspokajanie ważnych potrzeb osób niewidomych i słabowidzących. Drze koty - też mi coś, ale człowieki tak właśnie głupio mówią, to i ja muszę, bo inaczej byście nie pojęli. 
Drugi rodzaj stowarzyszeń powinien starać się praktycznie pomagać niewidomym i słabowidzącym. Władze tych stowarzyszeń powinny się uśmiechać, kadzić, wazelinować, prosić, chwalić i dziękować, bo wiadomo, że pokorne cielę dwie matki ssie. Nie powinny więc występować z żadną krytyką, żadnymi postulatami, żadnymi wnioskami i występować jeno o forsę, bo forsa to grunt, a bez forsy ani rusz. Te organizacje, jako woda, nie powinny przyznawać się do jakiegokolwiek pokrewieństwa z tymi krzyczącymi, czyli z ogniem. 
Tak może dałoby się coś więcej osiągnąć, ale na to Was nie stać, czyli Waszych przedstawicieli, bo im woda ogień w sercach zalała. No i masz babo placek! Nie ma nadziei na sukces. 
 Wodnoognisty Stary Kocur