Pr 2590

WIEDZA i MYŚL

INTERNETOWY MIESIĘCZNIK TYFLOSPOŁECZNY

Wydawca Stanisław Kotowski

Czasopismo nie jest dofinansowywane ze środków publicznych ani żadnych innych. Wydawane jest bez nakładów finansowych. Osoby piszące artykuły oraz zaangażowane przy redagowaniu, adiustacji i korekcie oraz kolportażu nie otrzymują wynagrodzenia. Fundacja „Klucz” przetwarza „WiM” nieodpłatnie na format MP3 w systemie DAISY, a IVO Software Sp. z o.o. udostępnia bezpłatnie niezbędne do tego oprogramowanie.

Czytelnicy otrzymują „WiM” również bezpłatnie. Wystarczy napisać na adres: ST.k@onet.pl lub ST.k1@wp.pl i w każdym miesiącu znaleźć aktualny numer w swojej „Skrzynce odbiorczej”.

Wersję dźwiękową można pobierać pod adresem:
http://wypozycz.bcpzn.pl/wim/
oraz:
 http://klucz.org.pl/WIM.php 

Luty 2012 
Rok IV 
Nr 2(38)/2012 
 
REDAKTOR NACZELNY 
Stanisław Kotowski 

ADRES REDAKCJI (wyłącznie internetowy): 
st.k@onet.pl lub ST.k1@wp.pl

TELEFON KOMÓRKOWY: 
501-239-769 

Na łamach „Wiedzy i Myśli” zamieszczamy różne opinie i poglądy, w tym takie, z którymi się nie zgadzamy.

Spis treści 

OD REDAKCJI
1. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA NIEWIDOMYCH I SŁABOWIDZĄCYCH
1.1. Ze słownika rehabilitacyjnego (cz. 7) - Rehabilitacja podstawowa - Stanisław Kotowski
1.2. Jest pierwszą niewidomą studentką Uniwersytetu Warszawskiego, która odważyła się na Erasmusa - Wojciech Karpieszuk
1.3. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH CZYNNOŚCiach - O Grzegorzu, co go myszy nie zjadły - Grzegorz Złotowicz
2. OKULISTYKA, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE
2.1. Zaawansowana technika zapraszana do naszych oczu
2.2. Pas magnetorecepcyjny, czyli szósty zmysł - nadzieją dla niewidomych - Na podstawie der Spiegel opr. Kret
2.3. Biblioteka dźwięków: nowa metoda, która uczy niewidomych orientacji przestrzennej w aglomeracji - Sabina Borszcz
2.4. Ping-pong dla niewidomych - kolejna dyscyplina sportu dostępna dla niewidomych i słabowidzących - Janusz Mirowski, Fundacja Szansa dla Niewidomych
2.5. Białystok: powstała dotykowa paleta barw dla niewidomych - PAP
3. ROZMOWA MIESIĄCA
3.1. Piotr Stanisław Król - działacz społeczny
3.2. Piotr Stanisław Król - redaktor, publicysta, pisarz
3.3. MOJE WYSPY, NASZE WYSPY - Wywiad Janiny Wielogurskiej z Piotrem Stanisławem Królem
4. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE
4.1. Lektury i bestsellery w DAISY - Małgorzata Zygmont
4.2. Warszawska królikarnia zaprasza niewidomych i niedowidzących widzów
4.3. PE w narciarstwie: Anna Kosińska na medal - Paulina Malinowska-Kowalczyk
5. ORGANIZACYJNE, PRAWNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY
5.1. Zapomniani Faraonowie - Dzidka Dolańska
5.2. Dezyderat nr 4 - Stanisław Kotowski
5.3. Logika do góry nogami - Helena Cybula
5.4. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH - Prawdą w ślepe oczy po raz drugi - Jerzy Ogonowski
6. FAKTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI
6.1. Dyskutujemy o pomocy całkowicie niewidomym
6.2. Członkowie, balast czy przynęta? - Stanisław Kotowski
6.3. Czytelnicy o pomocy całkowicie niewidomym - Opracowała Bożena Klonek
6.4. Stawiam na wolontariusza i asystenta - Alicja Nyziak
6.5. Delikatne liźnięcie czubka góry lodowej - Krystyna Polańska
6.6. Czy można mobilizować do pracy społecznej? - Janina Szef
6.7. A niech to diabli - Jerzy Ogonowski
6.8. Kolejny krajowy zjazd delegatów - Cezary Mirowski
7. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE
7.1. Dodatkowe 100 zł miesięcznie do świadczeń pielęgnacyjnych - PAP
7.2. Pismo PZN do Ministerstwa Finansów w sprawie odpisów od dochodów na przewodnika
7.3. Odpowiedź Ministerstwa Finansów na pismo PZN-u w sprawie odpisów od dochodów na przewodnika
7.4. Kilka najważniejszych informacji i uwag dotyczących odpisów od dochodów na opłacanie przewodników - Aleksander Mieczkowski
7.5. Ulga rehabilitacyjna - jak to działa? - Beata Rędziak
7.6. Krócej w pracy tylko wyjątkowo - Aleksander Kuźniar, oprac.: ES
7.7. Zaświadczenie o skróconym czasie pracy - Michalina Topolewska, oprac.: GR
7.8. Jaką pomoc mogą otrzymać osoby niepełnosprawne na założenie działalności gospodarczej - Karolina Sikora
7.9. Więcej pieniędzy na niepełnosprawnych pracowników - mrz, oprac.: GR
7.10. PFRON będzie mniej dopłacał pracodawcom do pensji niepełnosprawnych pracowników - Michalina Topolewska, oprac. AJ
7.11. Rencista socjalny dorobi więcej
7.12. Resort finansów nie planuje zmian w uldze rehabilitacyjnej - Ewa Matyszewska, oprac.: GR
7.13. Wyższe świadczenia z ZUS - Mateusz Rzemek, oprac.: GR
7.14. Jak będą rosnąć emerytury? - Aleksandra Fandrejewska, oprac.: GR
7.15. Świadczenia pielęgnacyjne ponownie zależne od dochodu? - Natalia Łyczko
7.16. Waloryzacja procentowa tylko zasiłków i dodatków - Bożena Wiktorowska, oprac.: AJów
7.17. Świadczenia z zus wzrosną o 71 zł - Paweł Jakubczak, oprac.: MG
7.18. Tylko znacznie niepełnosprawny znajdzie zatrudnienie w ZPChr - Michalina Topolewska, oprac.: GR
7.19. Prezes Urzędu Transportu Kolejowego do przewoźników kolejowych - Natalia Łyczko, na podstawie UTK
7.20. Europejska Legitymacja Inwalidzka - Stefan Kosiewski
8. WSPOMINAMY LUDZI I WYDARZENIA
8.1. Epitafium dla Ryszarda - Maria Marchwicka
8.2. Podstawowe informacje z życia Prezesa Ryszarda Rutki
8.3. Listy do redakcji
9. WPROST ALBO NA OPAK
9.1. Wykluczomania - Bączek
9.2. Kategoryczny protest - Blinda Blindowska
9.3. Mruczę i prycham - Wiekopomne odkrycie

aaa 
OD REDAKCJI 

Drodzy Czytelnicy!
Spotykamy się w miesiącu, który sprawia, że mamy rok przestępny. Nie wpływa to jednak na naszą pracę. Otrzymują Państwo pełnowymiarowe, mamy nadzieję, że pełnowartościowe czasopismo, a w nim kilkadziesiąt różnych publikacji. Jest więc z czego wybierać. Mamy nadzieję, że każdy z Państwa znajdzie dla siebie coś interesującego. Tego życzymy Państwu i sobie. 
Niezależnie od Państwa wyboru, radzimy koniecznie przeczytać pozycje od 7.1. do 7.4. 
Pierwsza z tych pozycji - „Dodatkowe 100 zł miesięcznie do świadczeń pielęgnacyjnych” może mieć znaczenie dla niektórych naszych Czytelników, a termin wystąpienia o tę pomoc upływa 31 stycznia. Mają więc Państwo bardzo mało czasu. 
Trzy kolejne pozycje dotyczą odpisywania od dochodów przed ich opodatkowaniem wydatków na opłacanie usług przewodnika. 

 Pozycja 7.5. - "Ulga rehabilitacyjna - jak to działa?", zawiera wykaz odpisów od dochodów wydatków na różne cele. 
 Te pozycje powinny zainteresować niemal wszystkich Czytelników. Warto się z nimi zapoznać. Być może pozwoli to uniknąć przykrości i kłopotów, a także skorzystać z przysługujących uprawnień. 
Polecamy również dział 2. „Okulistyka, udogodnienia, sprzęt i pomoce rehabilitacyjne”. Znajdą w nim Państwo bardzo interesujące publikacje, a w szczególności: 
- „Zaawansowana technika zapraszana do naszych oczu” Norberta Lossau pozycja 2.1. Dowiedzą się Państwo, jak wielkie możliwości dla okulistyki kryje się w technice i w technologii. 
- „Pas magnetorecepcyjny, czyli szósty zmysł - nadzieją dla niewidomych” pozycja 2.2. Z publikacji tej można dowiedzieć się o pracach, których celem jest wyposażenie człowieka w dodatkowy zmysł. Wyniki tych prac mogą okazać się bardzo przydatne dla niewidomych. 
Życzymy miłej i pożytecznej lektury. 
Redakcja „Wiedzy i Myśli” 

aaa 
1. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA NIEWIDOMYCH I SŁABOWIDZĄCYCH
 
aaa 
1.1. Ze słownika rehabilitacyjnego (cz. 7) 
Rehabilitacja podstawowa 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Publikacja własna „WIM” 

Rehabilitacja podstawowa - w odniesieniu do niewidomych - przystosowanie do życia, a zwłaszcza ogólne usprawnienie fizyczne, nauczenie wykonywania czynności życia codziennego, samodzielnego poruszania się w przestrzeni, pisania i czytania brajlem itp. 
Możliwości rehabilitacji podstawowej są coraz większe. Opracowywane są coraz nowsze metody rehabilitacji i powstają nowe asortymenty sprzętu rehabilitacyjnego. 
Można powiedzieć, że w zakres rehabilitacji podstawowej wchodzi wszystko, co wymaga stosowania w życiu codziennym bezwzrokowych metod. Można tu wymienić naukę brajla, wykonywania czynności samoobsługowych, prowadzenia gospodarstwa domowego, gotowania, orientacji przestrzennej, posługiwania się sprzętem rehabilitacyjnym, w tym komputerowym, prania, prasowania, drobnych napraw bielizny i odzieży, pielęgnowania niemowląt. Zaliczamy tu również ćwiczenia fizyczne, których celem jest ogólne usprawnienie i przeciwdziałanie skutkom mało aktywnego trybu życia. W przypadku wielu osób słabowidzących ważny jest trening widzenia - nauczenie i utrwalenie takich sposobów patrzenia, żeby chociażby tylko częściowo eliminować ubytki w polu widzenia czy zaburzenia widzenia spowodowane oczopląsem. 
Jak już wspomniałem, w skład rehabilitacji podstawowej wchodzi nauka posługiwania się sprzętem rehabilitacyjnym. Nauce tej warto poświęcić kilka zdań, gdyż jest to rozległa dziedzina i ciągle stwarza nowe możliwości oraz powoduje nowe problemy. W jednym przypadku na opanowanie umiejętności posługiwania się sprzętem rehabilitacyjnym wystarczy kilka minut, np. posługiwanie się zegarkiem mówiącym, w innym konieczne jest wielogodzinne szkolenie i ciągłe douczanie się, poznawanie nowych programów, np. posługiwanie się komputerem. 
O sprzęcie rehabilitacyjnym napiszę innym razem. Teraz pragnę tylko podkreślić, że sam sprzęt niewiele może i nic za nas robić nie będzie. 
Wspomniałem o komputerze. Otóż technika i technologia, a zwłaszcza elektronika i informatyka, dały nam wspaniałe narzędzia. Pamiętajmy jednak, że to są tylko narzędzia, którymi musimy nauczyć się posługiwać i musimy posiadać umiejętności oraz wiedzę, w której narzędzie to, np. komputer będziemy wykorzystywali. Piszę o tym, ponieważ technika komputerowa stworzyła niewidomym wcześniej niewyobrażalne możliwości. Z drugiej strony, technikę tę niektórzy chcą traktować jak panaceum na wszystkie trudności niewidomych. 
Umiejętność posługiwania się komputerem jest niezbędna do wykonywania niektórych zawodów i prac. Żeby jednak móc korzystać do tego z komputera, trzeba mieć kwalifikacje zawodowe, trzeba umieć wykonywać daną pracę, trzeba posiadać niezbędną wiedzę zawodową i często wiedzę ogólną. Niestety, niektórzy specjaliści, urzędnicy i działacze zachowują się tak, jakby wyposażenie niewidomego w komputer czyniło z niego kwalifikowanego pracownika w dowolnej dziedzinie, dowolnej instytucji i dowolnym rodzaju pracy. 
Nauka posługiwania się komputerem jest częścią rehabilitacji podstawowej, ponieważ stwarza podstawy do korzystania z literatury i prasy, do kontaktów międzyludzkich, do pogłębiania wiedzy, wyszukiwania potrzebnych informacji i wreszcie do pracy zawodowej. Pamiętajmy jednak, że są to tylko podstawy tego wszystkiego, a nie osiągnięcie celów w wymienionych dziedzinach. 
Do opanowania czynności wchodzących w zakres rehabilitacji podstawowej bardzo przydatna jest pomoc odpowiednich instruktorów, indywidualne i grupowe szkolenia rehabilitacyjne. 
PZN organizował i prowadził takie szkolenia od dziesiątek lat, od początku swojego istnienia. Oczywiście, początkowo była to niemal wyłącznie nauka brajla, a następnie tematyka szkoleń rehabilitacyjnych była rozszerzana i doskonalone metody. 
Od czasu, kiedy główną instytucją finansującą rehabilitację stał się Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i ustawowego wprowadzenia turnusów rehabilitacyjnych, poziom szkoleń rehabilitacyjnych organizowanych dla niewidomych i słabowidzących uległ obniżeniu. 
Jak już wspomniałem, PZN prowadził szkolenia rehabilitacyjne od kilkudziesięciu lat. Nie wszystkie one były organizowane na wysokim poziomie metodologicznym. Władze Związku jednak starały się wpływać na organizatorów szkoleń, wymagać opracowywania programów, prowadzenia zajęć rehabilitacyjnych i stosowania właściwych metod. Od czasu, kiedy zaczęto zamiast kursów rehabilitacyjnych organizować turnusy rehabilitacyjne wszystko to stało się mało ważne, albo i wcale nieważne. Na turnusie rehabilitacyjnym wystarczy, że uczestnicy będą mieli dziennie dwa jakieś zabiegi fizykoterapeutyczne oraz w ciągu turnusu uczestniczyć będą w dwóch wycieczkach, trzech wieczorkach tanecznych, spacerach, ognisku, w działalności świetlicowej i to wszystko. PFRON nie interesuje się rehabilitacją podstawową, bo takiego pojęcia nie ma w ustawie o rehabilitacji, nie interesuje się metodami rehabilitacji, ani żadnymi merytorycznymi aspektami. Dla PFRON-u ważne jest jedynie, żeby obiekt spełniał warunki, głównie dostosowane do potrzeb osób z uszkodzonym narządem ruchu, a turnus miał właściwą, czyli wymaganą dokumentację oraz kadrę medyczną i kulturalno-rozrywkową. Jego uczestnicy nic nie muszą się uczyć, nikt tego od nich ani od organizatorów nie wymaga. 
Oczywiście, jeżeli organizator jest ambitny, jeżeli wie, co jest potrzebne osobom z uszkodzonym wzrokiem, to i turnus przeprowadzi zgodnie z zasadami rehabilitacji, a nie leczenia i wypoczynku. Jest to jednak jego dobra wola, a nie wymóg stawiany przez prawo i instytucję finansującą. Niestety, organizatorzy turnusów, bardzo często idą na łatwiznę i stosują się do bardzo skromnych wymogów, tych merytorycznych, bo formalne muszą spełniać. 
W rezultacie poziom rehabilitacji podstawowej osób z uszkodzonym wzrokiem uległ poważnemu obniżeniu. Dodam, że władze PZN-u niemal całkowicie straciły wpływ na to, co dzieje się na turnusach rehabilitacyjnych, nawet we własnych ośrodkach. 
Lepiej sprawa wygląda w przypadku indywidualnych szkoleń rehabilitacyjnych. To najczęściej są rzeczywiście szkolenia rehabilitacyjne, a nie działania pozorowane. Inna sprawa, że tych indywidualnych szkoleń jest zbyt mało, że najczęściej brakuje pieniędzy na ten cel, zwłaszcza w pierwszej połowie roku. 
Według mojej opinii, przywrócenie rangi szkoleń z zakresu rehabilitacji podstawowej, powinno stać się pilnym zadaniem władz stowarzyszeń działających na rzecz niewidomych i słabowidzących, a przede wszystkim Polskiego Związku Niewidomych. 

 aaa
1.2. Jest pierwszą niewidomą studentką Uniwersytetu Warszawskiego, która odważyła się na Erasmusa 
Wojciech Karpieszuk 
 
 Źródło: http://warszawa.gazeta.pl 
Data opublikowania: 2011-02-10 
 
 Na przygodę życia pojechała do Barcelony. 
- Uświadomiłam sobie, że nie ma dla mnie barier. Jak mogę porozumieć się z ludźmi, to jestem w stanie zrobić wszystko - opowiada Monika Dubiel. 
Monika studiuje psychologię i filologię hiszpańską. Międzynarodowa wymiana studencka Erasmus marzyła jej się już od pierwszego roku. 
- Przyjechałam do Warszawy na studia. I poradziłam sobie w nowym mieście - opowiada. - Dlatego nie zastanawiałam się, czy jechać na Erasmusa, tylko kiedy jechać. 
Pojechała na czwartym roku. Wybrała Universitad de Barcelona. Stolicę Katalonii na krótko odwiedziła trzy lata wcześniej. Miasto ją urzekło. Poza tym jest tam spory wybór dobrych wydziałów psychologii. Jednak przyznaje - był lekki strach. 
- Myślałam, czy znajdę tam wsparcie, jakiego niewidoma osoba w nowym mieście potrzebuje - mówi Monika. 
- Uniwersytet Warszawski zapewnia naukę orientacji przestrzennej, pomoc w przygotowaniu materiałów do nauki, można np. wypożyczyć laptopa, notatnik brajlowski. Jest pracownia informatyczna z komputerami dostosowanymi do potrzeb niewidomych. Bała się też mama, ale wspierała mnie. Pomogła mi szukać akademika, poleciała ze mną na pierwszy tydzień. 
Co ją zaskoczyło po przyjeździe? Bardzo wąskie chodniki, ścięte rogi ulic. A to - jak mówi - utrudnia orientację niewidomym, można przegapić zakręty. Musiała się przyzwyczaić do zasad ruchu drogowego. - A w zasadzie do ich braku - śmieje się. 
- Jak pieszy nie wymusi pierwszeństwa na pasach, to nie przejdzie. 
Nauczyła się korzystania z tamtejszego metra, przesiadek. Problemy były też na uczelni. Okazało się, że Uniwersytet w Barcelonie nie pomaga niewidomym studentom, robi to hiszpański związek niewidomych. Ale na pomoc mogą liczyć tylko Hiszpanie. 
- Ostatecznie wyprosiłam trzy prywatne, płatne lekcje orientacji przestrzennej - wspomina. - Ale pomocy w kwestii materiałów nie dostałam, nie pozwolono mi również korzystać z zasobów biblioteki związku. Są też pozytywne obserwacje z miasta. - Czasem są to drobne sprawy, które ułatwiają życie. Choćby to, że bilety do metra mają zawsze wcięcie z lewej strony. Wiadomo, jak je włożyć. Pasy z wypustkami na peronach metra, o które nie możemy się doprosić w Warszawie, w Barcelonie to normalka. Oznaczenia dla niewidomych są też na ulicach. - Na chodnikach jest specjalna faktura przed przejściem dla pieszych, inna na przystanku, jeszcze inna przed schodami. W metrze z biletowych automatów słychać instrukcję, gdzie dotknąć, by kupić bilet - wylicza Monika. 
Podczas studiów w Hiszpanii odwiedziła znajomych w Madrycie i w Santiago de Compostela. Tam się zgubiła. Na lotnisku znalazła się nie na tym, co trzeba, terminalu. Sama jechała metrem, później pociągiem i autobusem. Prosiła przechodniów o pomoc. 
- Dałam radę, choć trochę strachu się najadłam - przyznaje. 
Erasmus w Barcelonie dodał jej odwagi. Teraz myśli o zagranicznych praktykach. 
- Jest mnóstwo różnych możliwości. Chciałabym też pojechać kiedyś do innego kraju na wolontariat. Wiele razy inni ludzie mi pomogli. Jeśli jest taka okazja, to ja też chciałabym komuś pomóc. - 
Od 2005 roku na Erasmusa wyjechało z UW 5 tys. studentów. Wśród nich było 39 z niepełnosprawnościami. Monika jest pierwszą niewidomą osobą - mówi Anna Korzekwa, rzeczniczka uczelni. - Udowodniła, że lęki można pokonać. Jej historia jest bardzo budująca. 
- Moim głównym celem było dobrze opanować hiszpański. I udało się. Nawiązałam ciekawe, międzynarodowe przyjaźnie. Mam nadzieję, że uda mi się kiedyś odwiedzić przyjaciół w Meksyku, w Kolumbii. Zarówno podróżowanie, jak i studiowanie w obcym kraju nie wydaje mi się już niemożliwe - podsumowuje Monika. I radzi innym niepełnosprawnym studentom: 
- Nie zastanawiajcie się, sprawdźcie, jakie możliwości wsparcia oferuje zagraniczna uczelnia, i jedźcie. 
 
Aaa 
1.3. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH CZYNNOŚCiACH 
O Grzegorzu, co go myszy nie zjadły 
Grzegorz Złotowicz 
 
Źródło: Publikacja własna „WIM” 

Leżąc drugi dzień w jesionowej trumnie, Horst Sobota pomyślał o wędzonej kiełbasie, którą trzymał w kuchni, bo człowiek przecież nie musi umierać o pustym żołądku. Nie zdążył jednak wyleźć z trumny, by usmażyć sobie tej kiełbasy, nie zdążył usłyszeć jak las w swej tajemnej mowie żali się, że umiera ostatni człowiek, który go tak mocno nienawidził, bo rozumiał, że nim rządzą trzej szatani jak to wykładał Izajasz Rzepa. Nie zdążył też Horst wspomnieć, ile las mu w życiu zabrał, bo nagle charakterystyczny chrobot za ścianą przeniósł moją uwagę z „Wielkiego lasu” Zbigniewa Nienackiego do realiów nie tak bardzo odległych od scenerii tej znakomitej powieści, tj. do wynajmowanego przeze mnie pokoju we wsi na skraju puszczy Kampinoskiej. 
Dźwięki te dawały się słyszeć co jakiś czas, raz lub dwa razy dziennie - bez wątpienia jakieś zwierzę próbowało się przekopać pod betonowymi fundamentami do chałupy. Po pierwsze - szanse na to wydawały się jednak znikome, po drugie - wyraźnie było słychać, że jeśli już, to zwierz dostanie się nie do mnie, tylko do sąsiada. Ciekawe co to za zwierzę: mysz, kret może, no chyba nie szczur. Zresztą, niech się sąsiad martwi albo gospodarz. 
Gdy jednak zasypiając kilka dni później usłyszałem dźwięk małych łapek na foliowym worku wewnątrz mojej szafki pod zlewem, zrozumiałem, że problem dotyczy mnie osobiście i to jak najbardziej. 
Jakieś niewielkie zwierzątko, mysz albo szczur, zaczęło się zadomawiać na wynajmowanych przeze mnie metrach kwadratowych. 
Co może być interesującego dla gryzonia w szafce pod zlewem - zadawałem sobie pytanie - chyba jedynie wiaderko ze śmieciami... Gdyby grasował tam szczur, to przewrócenie plastykowego wiaderka nie stanowiłoby problemu. Więc chyba jednak mysz - rozmyślałem w ciągu długich godzin nocnych, nasłuchując w przerażeniu na kolejne dźwiękowe zwiastuny aktywności dzikiej przyrody, pożegnawszy myśl o zaśnięciu. 
Wyobraźnia, ten nieodłączny kompan strachu wszystkich niewidomych, a zresztą i nie tylko niewidomych, podpowiadała różne scenariusze. 
Śpij sobie słodko Grzegorzu, może przyśni ci się dziewczyna z „Wielkiego lasu” o piersiach jak kopce graniczne, albo ta druga, którą leśniczy Stęborek hodował w domu jak roślinę. A tymczasem małe, dzikie zwierzątko może wdrapuje się właśnie bezszelestnie na stojącą przy łóżku szafę, może poślizgnie się mu łapka na lakierowanej powierzchni i spadnie ci na głowę z całym dobrodziejstwem przyniesionego z lasu inwentarza nieznanych bakterii i drobnoustrojów pozbieranych na resztkach padliny... A może właśnie nadgryza wąż od butli gazowej, by później zająć się przewodem elektrycznym przy lodówce. 
Rozmyślałem też sporo o poprzedniej mojej wojnie z dziką przyrodą, kilka lat wcześniej, gdy zamieszkiwałem akademik w centrum Warszawy i pewnego dnia dowiedziałem się, że z komputera wyłażą prusaki, które zresztą były wszędzie. Wówczas przerzucenie dziesiątek stron internetowych przyniosło w końcu sposób na robactwo, więc i pewnie tym razem coś się w sieci wynajdzie. 
Podczas kilku następnych dni przeczytałem sporo o myszach i dowiedziałem się, że rzeczywiście na jesieni lubią zasiedlać ludzkie domostwa, a na mysz jest sposobów kilka, lecz niestety wszystkie mało tyflologiczne. Można by zastawić łapkę ze sprężyną, ale nie zawsze uśmierca ona zwierzę, zdarza się czasem, że tylko złapie za ogon, albo okaleczy dotkliwie, ale nie zabije, no i wówczas jak bezwzrokowo dokończyć dzieła? Obrzydzenie budziła we mnie myśl, że oto zakładam na ręce gumowe rękawiczki i przystępuję do sprawdzenia, czy coś jest pod sprężyną. 
Druga metoda to trutka, która jak się okazuje ma jednak tę poważną wadę, że mimo zapewnień producentów, nie zawsze powoduje zasuszenie zwłok zwierzęcia po otruciu. Jeśli pozostanie ono w norze gdzieś głęboko w ścianie, to nieprzyjemny fetor może się unosić miesiącami. Ktoś jednak argumentował, że przypadek takiego pozostania w norze musi być ekstremalnie rzadki, bo procesy po spożyciu trutki są dla zwierzęcia tak bolesne, że wychodzi ono na środek pomieszczeń. Plastyczny opis zniechęcił mnie również do zastosowania tej metody. 
Zmiana miejsca zamieszkania nie wchodziła w grę z różnych powodów, podobnie jak zatrudnienie do pracy jakiegoś kocura, a to właściwie wyczerpywało katalog dostępnych możliwości. Przegrzebałem internet od A do Z i nic nowego nie znalazłem, goniąc w piętkę postanowiłem uderzyć do gospodarza. 
- U mnie też są myszy panie Grzesiu, no, tak to jest jak się na wsi mieszka - brzmiała jego odpowiedź i trudno byłoby się z tym nie zgodzić. Gospodarz dodał jeszcze, że zastawia pułapki na myszy, czasem się coś złapie, ale trutki nie będzie wykładał ze względu na bezpieczeństwo dzieci i zwierząt domowych. 
Ponownie przeszukałem internet od A do Z, ale polski alfabet ma jeszcze dwie litery. Sięgnąłem więc głębiej i w końcu znalazłem pod „ż” „żywołapka”, czyli urządzenie, które łapie i nie uśmierca. Nic więc nie będzie śmierdzieć w ścianie, ani też krwi z podłogi nie trzeba będzie wycierać. W sieci znalazłem nawet poradniki, jak coś takiego skonstruować domowym sposobem. Niestety - bez popatrzenia na zdjęcia, mimo jakiegoś tam talentu technicznego, nie udało się nic skutecznego wykonać. Zamówiłem więc gotowca w sklepie oferującym akcesoria do deratyzacji i dziedzin pokrewnych, koszt nieznaczny, a już drugiego dnia roboczego mogłem rozpakować przysłany sprzęt. Niewielkie metalowe pudełko z otwieraną od góry klapą, zaopatrzone w dwa zmyślne blaszane tunele, każdy z zapadką, która wpuszcza zwierzę do środka, po czym wraca na pozycję wyjściową czekając na ewentualne następne egzemplarze i uniemożliwiając wydostanie się na zewnątrz okazom już upolowanym. Całości dopełniała plastykowa szybka umieszczona w górnej pokrywie, umożliwiająca podgląd, ile myszy się złapało. Na jednym z forów internetowych ktoś pisał, że jego żywołapkę mysz traktuje jak restaurację, czyli wchodzi i wychodzi kiedy chce. Po pierwsze jednak nie wiedziałem, czego innego mógłbym spróbować, po drugie nie było wiadomo, czy to ten sam model urządzenia. 
Miałem więc w rękach narzędzie, pozostawało pytanie o miejsce akcji. Oczywiste było, że najbardziej atrakcyjna dla zwierzątka jest z jakiegoś powodu szafka pod zlewem, w której zaczęło się pojawiać z rosnącą regularnością, nawet w ciągu dnia, pozostając tam kilkanaście minut. Gruntowne porządki w szafce, celem przygotowania jej na zastawienie pułapki, wyjaśniły tajemnicę tej atrakcyjności - zapomniana kostka szarego mydła, teraz całkiem ładnie ogryziona na dwóch krawędziach. Przypomniało mi się z jakiejś dawno czytanej książki, że dla Eskimosów nieznających jeszcze zdobyczy cywilizacji, mydło było smaczniejsze od czekolady. 
Jest narzędzie i miejsce do jego ustawienia, pozostawała sprawa przynęty. Wsypałem do żywołapki wszystkie znane mi mysie przysmaki: łuskane ziarna słonecznika, kawałki sera, wędzonej kiełbasy, nie zapomniałem też o szarym mydle z wcześniej odkrytej kostki. Zastawiłem łapkę na noc, niestety - bez rezultatów. Dwa dni i dwie noce oczekiwałem ze zniecierpliwieniem na jakieś efekty. Pozostało jednak pogodzić się z myślą, że kilkaset kilobajtów lektury forów z sieci, kilkadziesiąt złotych wydane na żywołapkę i kilkanaście godzin spędzonych na edukacji i przygotowaniach poszło najprawdopodobniej na marne. A wszystko to marność i pogoń za wiatrem - jak powiada Kohelet. Przypomniałem sobie w końcu o trzymanym w szafie worku psiej karmy z hipermarketu - gdzieś ktoś pisał na forum, że taka karma jest lepszą przynętą niż wszelkie serki, słoneczniki, skórki chleba razem wzięte. Ponieważ byłem w posiadaniu tego produktu, czemu właściwie nie spróbować? 
Rozpakowałem karmę z kilku warstw taśmy i folii, sypnąłem hojnie do łapki, wcześniej uprzątnąwszy ją z poprzednich przynęt i wstawiłem sprzęt do szafki. Później coś poczytałem, posłuchałem, sami wiecie jak to jest, zrobiła się nagle druga w nocy, toteż kładąc się spać nie liczyłem na pozytywny wynik polowania. 
Zasnąłem szybko, ale nie było mi dane pospać zbyt długo. Dziwny dźwięk, coś jak chomik w kołowrotku, no, chomik nie chomik i nie kołowrotek tylko blaszana maszynka, zwierzątko zainteresowało się karmą. Leżę, słucham i się zastanawiam, bo fajnie, że jest zwierzątko, że podgryza, pytanie tylko - czy od wewnątrz, czy z zewnątrz. Może głupie stworzenie nie potrafi znaleźć wejścia i myśli, że się przegryzie do chrupek przez blachę? Leżę, czas mija, zwierzę gryzie, a ja rozmyślam nad komizmem sytuacji oraz nad polem dla firm tyfloinformatycznych. To dopiero byłby sprzęt specjalistyczny, przy którym wszelkie czujniki poziomu cieczy, naładowania baterii, gadające wagi kuchenne i łazienkowe się chowają. Mówiący wykrywacz myszy w łapce, cena tylko 50-krotnie wyższa od samej łapki. Przecież wiadomo, że łatwiej zbudować blaszane pudełko, niż zainteresować inżynierów elektroników tym niebagatelnym zagadnieniem, jakim byłoby przystosowanie tego pudełka do potrzeb osób z dysfunkcją wzroku. A potrzeby mojej skromnej osoby, tak się składa, że też z dysfunkcją wzroku, dotyczyły wówczas całkiem innego narządu. Postanowiłem więc zakłócić sielankową ciszę wiejskiej chałupy i wybrać się do toalety. Trudno, jeśli głupie zwierzę jeszcze nie znalazło wejścia do łapki, to niech się spłoszy i wróci następnym razem. Gdy kilka minut później wróciłem do pokoju, żadne dźwięki nie dobiegały spod zlewu, lecz nie minęło pięć minut, a charakterystyczne „crrr, crrr, cr, cr” rozległo się znowu. 
Więc jednak zwierzę jest chyba w pudełku, albo przynajmniej usilnie stara się do niego dostać. Odczekałem jeszcze kwadrans niepewności i postanowiłem rzecz sprawdzić, a gdy trzymając w dłoni blaszane pudełko poczułem, że w nim mysz biega, wiedziałem, że łowy były udane. 
Wstawiłem łapkę do uprzednio przygotowanej wielkiej reklamówki z grubej folii. Gdyby mysz jakimś sposobem zdołała wydostać się na zewnątrz, to sforsowanie folii również powinno zabrać trochę czasu. Ubrałem się pośpiesznie i wyruszyłem na spacer - siódma rano, sobota, i niewidomy przemierzający wiejskie drogi podążając w stronę lasu, a stukot białej laski o asfalt rozlega się naprzemiennie z „crrr, crrr, crrr” mysich zębów na blaszanej obudowie żywołapki. Wreszcie kończy się asfalt, zaczyna się leśna udeptana droga, a ja - nasłuchując informacji z Loadstone, że jestem właśnie 700 metrów w linii prostej od chałupy stwierdzam, że to zdecydowanie zbyt blisko. Idę więc dalej, odległość od chałupy powoli rośnie, czasem słyszę, że mysz pożywia się chrupką, czasem w reklamówce zapada całkowita cisza, czasem wreszcie zahaczę nią o jakąś gałąź i zastanawiam się, czy spowodowane tym wstrząsy nie uśmierciły mojego pasażera, ale jednak idę dalej. Wreszcie Loadstone wskazuje 1800 metrów do chałupy w linii prostej, jeżeli przykładowa mysz miałaby długość 7 cm, to 7 metrów będzie stukrotnością długości myszy, 70 metrów - tysiąckrotnością, to te 1700 metrów byłoby rozmiarem równym 25 tysięcy długości myszy. Jeżeli przykładowy człowiek miałby długość 2 metry, to mnożąc to razy 25 tysięcy otrzymujemy liczbę 50 kilometrów - całkiem sporo do przejścia, jeżeli takie proporcje można w ogóle porównywać. A zresztą, ile to ciekawych domów po drodze, gdzie można znaleźć w piwnicach dużo więcej smaczniejszych przysmaków niż zapomniane kostki szarego mydła. 
Czując się trochę jak człowiek, który właśnie zadał sobie sporo trudu, żeby przynieść drewno do lasu, postanawiam w końcu wysypać zawartość żywołapki. Wyszukuję kawałek płaskiej i miękkiej ściółki, delikatnie wydobywam łapkę, stawiam ją na ziemi, otwieram klapę i zaczynam powoli przechylać - krótkie smyrgnięcie po ściółce jest dźwiękową informacją, że zwierzę pobiegło w swoją drogę. Wysypuję więc jeszcze resztę psich chrupek i wracam do domu zjeść porządne śniadanie. Zamierzam też zacementować wykryte wcześniej pod zlewem mysie przejście od sąsiada, no i oczywiście zastawić łapkę. Na forum ktoś pisał, że tam, gdzie jest jedna mysz, prawdopodobnie jest co najmniej i druga. Przez kilka dni nic się nie złapało. Pomyślałem, że wyjątek potwierdził regułę, a jednak niecały miesiąc później usłyszałem w środku nocy dźwięk małych łapek na szafie przy łóżku. Dlaczego tam właśnie? Czyżby wcześniej kreowany przez wyobraźnię scenariusz o zwierzu spadającym z szafy na głowę, miał się teraz sprawdzić? Na szafie stało kilka kartonowych pudełek, jedno na drugim, a na szczycie tej piramidy, praktycznie pod sufitem umieściłem solidnie ofoliowany i szczelnie zamknięty wór z resztą psiej karmy. Miałem nadzieję, że tam będzie on całkowicie niedostępny dla szkodników. Jednak nie był, o czym przekonałem się kilka chwil później, słysząc dźwięki zajadłego szarpania folii. 
Tym razem działałem już rutynowo - zastawiłem łapkę z karmą, wór chrupek wrzuciłem do szafki kuchennej, obudowanej ze wszystkich stron i poszedłem spać. 
Następnego dnia przez chwilę miałem wrażenie, że coś się złapało, ale jednak przy śniadaniu wydało mi się, że coś przechodzi w innej części pokoju, więc może mysz tylko otarła się o łapkę. 
Gdy jednak wróciłem późnym wieczorem na bazę, charakterystyczny metaliczny dźwięk zębów na obudowie łapki rozległ się na moje powitanie. Pokręciłem się trochę po pokoju, zjadłem kolację, a dźwięki się nie powtórzyły. Znowu więc pomyślałem o interesującym polu rozwoju dla tyflotechniki, gdyż nie wiedziałem, czy mysz jest w pudełku. 
Był późny wieczór, na dworze zimno i solidnie padał deszcz, gdy jednak powiedziało się A, to trzeba powiedzieć B - pomyślałem wychodząc z żywołapką w reklamówie. A jednak najgorsza jest ta niepewność, zwierzę nie wykazywało żadnej aktywności, pomyślałem więc, że może trzeba zawrócić do chałupy. Zatrzymałem się na poboczu asfaltowej drogi, podszedłem niepewnie kilka kroków i znów się zatrzymałem na chwilę przemyśleń: wracać, czy nie wracać... Nagle dał się słyszeć narastający warkot silnika samochodu, auto zatrzymało się koło mnie, a jakaś kobitka zapytała, czy może mi w czymś pomóc. 
- Dziękuję pani, tak sobie spaceruję - powiedziałem mając nadzieję, że bardzo późnym jesiennym wieczorem w chłodzie i deszczu wyjaśnienie to zabrzmiało chociaż trochę wiarygodnie. Znam dobrze ten teren, więc sobie poradzę - dodałem dla uspokojenia. 
- Na pewno? - zapytała. 
- Na pewno - zapewniłem - dziękuję bardzo. 
- Dobrze, to w takim razie dobranoc - powiedziała, a ja sobie w tym momencie przypomniałem o myszy i wyciągam zza pleców moją reklamówę - czy mogłaby mi pani powiedzieć, czy jest mysz pod szybką? 
- Czy co jest? - pyta zdziwiona, więc wsuwam trzymaną żywołapkę przez otwarte okno do samochodu. 
- Czy jest mysz pod szybką - mówię jeszcze raz. 
- No jest - odpowiada całkiem spokojnie - ale żywa! Dodaje po chwili dziwnym tonem na pograniczu paniki i zdziwienia. 
- A, to bardzo dobrze - próbuję jakoś łagodzić sytuację - bo ja ją właśnie do lasu niosę, tylko nie wiedziałem, czy się w końcu złapała, czy nie... No, to dziękuję pani, bardzo mi pani pomogła, dobranoc. 
- Dobranoc - odpowiada podobnie niepewnym tonem, dużo mniej entuzjastycznie niż na początku, a po chwili samochód odjeżdża. 
Idę dalej, kończy się asfalt, a wydeptana leśna droga jest tym razem prawie błotnym bajorem, pełnym kałuż po kostki, mokre liście gałęzi nieprzyjemnie ocierają się o twarz. Nawet nie włączam Loadstone, tylko koncentruję się na znalezieniu choćby kawałka względnie stałego podłoża, gdzie mógłbym wypuścić mysz. Jednocześnie zastanawiam się, czy spotkana wcześniej kobieta nie będzie mieć problemu z prowadzeniem samochodu po naszej szokującej rozmowie. W duchu zaśmiewam się też do rozpuku z tego spotkania. Myślę też, że pewnie w przyszłości trzy razy się zastanowi, zanim zapyta przypadkowego niewidomego, czy może mu jakoś pomóc. 
Zaśmiewam się też z siebie, jak to człowiek jednak głupi z tym wynoszeniem myszy do lasu. Mało kto by rzecz pojął, a jeszcze mniej znalazłaby naśladowców. W końcu świat jest taki, że bardzo niewielu przejmuje się dzisiaj losem bezpańskich psów, które mogą być głodne, życiem dzikich myszy, które zabłądziły do ludzkich osiedli oraz losami niewidomych właśnie. 
Dla przeciętnego, współczesnego człowieka, wszystkie te sprawy są tak samo odległe, jak losy legendarnego Popiela, o którym może nawet nie uczą już dzieci w szkołach, że był to król, którego myszy zjadły... 

aaa 
2. OKULISTYKA, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE 
 
Aaa
2.1. Zaawansowana technika zapraszana do naszych oczu
(oryginalny tytuł: Protezy dla siatkówki i soczewki oka; z cyklu: Hightech w organizmie, cz.1;
niem.: Prothesen für Netzhaut und Linse, Hightech im Körper, Teil 1)
autor: Norbert Lossau
Źródło: WELT ONLINE
Data publikacji: 05.12.2011
tłum.: Piotr Stanisław Król

źródło wersji polskojęzycznej artykułu: www.retina-forum.pl

Informacja wstępna od tłumacza artykułu: Niedawno w internetowym wydaniu niemieckiego magazynu WELT ukazał się artykuł (zamieszczony także na renomowanej stronie PRO RETINA Deutschland e. V.) Norberta Lossau przedstawiający najnowsze, najciekawsze informacje dot. bieżących wyników badań naukowych w zakresie implantologii w siatkówce oraz soczewce oka. Tekst pisany z perspektywy naszego zachodniego sąsiada, opisujący przede wszystkim osiągnięcia niemieckich instytutów naukowych, ale dający ogromną nadzieję niewidomym oraz osobom z dysfunkcjami wzroku na całym świecie. Chipy podsiatkówkowe i epiretinalne, oczy bioniczne, sztuczne soczewki naładowane elektroniką - to wielkie wyzwanie naukowców i ogromna nadzieja „odnalezienia znów światła” w życiu wielu osób.)

Protezy w siatkówce i soczewce oka

Zastosowanie chipów w siatkówce oka może osobom niewidomym, przynajmniej w ograniczonym zakresie, przywrócić możliwość wizualnego odbioru otaczającego ich świata. Naukowcy w Niemczech prowadzą obecnie coraz bardziej zaawansowane badania nad opracowaniem sztucznej soczewki, automatycznie dopasowującej się do zróżnicowanej percepcji widzenia. Wprowadzenie implantów soczewek przewidywane jest w przeciągu najbliższych trzech lat.

Chip podsiatkówkowy

Niewidomy Fin, Miikka Terho wszedł do najnowszych annałów świata medycyny. Jest pierwszym, który dzięki wszczepionemu chipowi „przeszedł z ciemności do światła”. Zaimplantowany pod siatkówkę oka mikrochip umożliwił mu na pewien czas ostrość widzenia na poziomie 2,1. Według oficjalnych przepisów osoby przekraczające granicę 2 procent nie są już zaliczane do niewidomych, naturalnie nawet wtedy, jeśli ich wzrok jest bardzo słaby. Dzięki wszczepionej pod siatkówkę oka krzemowej protezie, Terho mógł rozpoznać litery o wielkości sześciu centymetrów. Dla osoby całkiem niewidomej jest to prawdziwa rewelacja.

Mikrochip o wymiarach: 3 mm szerokości i grubości 50 mikrometrów, opracowany przez firmę Reutlinger Retina Implant AG, Terho nosił w studiu pilotażowym od 19 grudnia 2008 do 19 lutego 2009 roku. Eksperyment ten, prowadzony przez Uniwersytecką Klinikę Okulistyczną w Tübingen, uzyskał zezwolenie tylko na trzy miesiące, ze względów etycznych. Wzięto pod uwagę m.in. aspekt zbyt krótkich jeszcze doświadczeń w zakresie stabilności oraz biologicznych uwarunkowań w zastosowaniu tego implantu w dłuższym czasie. Po usunięciu mikrochipu świat Terho znów stał się czarny, niewidoczny.

Profesor Eberhart Zrenner, który od wielu lat prowadzi badania naukowe nad tą technologią, jest nastawiony optymistycznie - ten trzymilimetrowy chip ze swoimi 1500 sensorami (pikselami) wielu niewidomym pozwoli ujrzeć światło w ich oczach. Po uwagę brani są pacjenci z degeneracją siatkówki oka, np. z retinitis pigmentosa (barwnikowe zwyrodnienie siatkówki). Tą chorobą w Niemczech dotkniętych jest około 40 tysięcy ludzi. Chip ten może jednak pomóc tylko w tym wypadku, gdy pacjent nie ma uszkodzonego nerwu wzrokowego i gdy wcześniej widział. Niewidomi od urodzenia, których mózg nigdy nie miał możliwości przetwarzania sygnałów (obrazów) przekazywanych przez gałki oczne, nie mogą niestety liczyć na ten rodzaj implantu.

Bioniczne oczy

Podczas gdy chip siatkówkowy Profesora Zrennera wciąż oczekuje na oficjalne zezwolenie stosowania go u pacjentów, europejskie urzędy dały zielone światło dla pochodzącego z USA, tzw. bionicznego oka pod nazwą „Argus II”. System ten został opracowany przez kalifornijską firmę „Second Sight” i działa na innej zasadzie niż ww. W specjalnych okularach zainstalowana jest kamera video, której zadaniem jest przesyłanie obrazu do chipu umieszczonego w siatkówce oka; jednak nie pod, jak to ma miejsce w chipie z tübingenowskiego mikrochipu, ale na siatkówce oka. Stymuluje on siatkówkę 60. elektrodami (6 x 10). Mimo że 60 pikseli w rzeczywistości nie odbierają obrazu tak dobrze jak 1500 pikseli, ale pozwala to na uzyskanie pewnej orientacji w pomieszczeniu, spostrzeganie osób tam się znajdujących, drzwi, itp. Dzięki systemowi „Argus II” pacjenci mogą rozpoznać do sześciu różnych kolorów i odczytać litery dużego formatu. W Niemczech przeprowadzane są implantacje „Argus II” w klinikach w Kolonii oraz w Monachium.

Porównując zdolność widzenia w zdrowym oku ze 130 milionami fotoreceptorów, wszystkie zastępcze systemy techniczne w najbliższym czasie mogą pomóc jedynie w pewnym, określonym zakresie, co jednak dla osoby niewidomej stanowi ogromną korzyść. Jednak badania naukowe nad sztucznym okiem będą dalej się rozwijać, ilość pikseli w chipach stale zwiększać i jednocześnie obniżać się będą koszty. Na dzień dzisiejszy firma „Second Sight” życzy sobie za system „Argus II” aż 100.000 dolarów.

Chip etiretinalny

Także w Niemczech zapoczątkowano prace nad opracowaniem chipu wewnątrzocznego, implantowanego w siatkówce. i skoordynowanie go sygnałem przekazywanym przez kamerę video w specjalnych okularach. Profesor Rolf Eckmiller z Uniwersytetu w Bonn, obecnie na emeryturze, od wielu lat wymienia się koncepcjami w tym zakresie z Profesorem Zrennerem. „Know how” Eckmillera włączone zostało do koncepcji i opracowań w firmie Intelligents Medical Implant (w skrócie: IMI). Razem z zespołem Profesora Petera Waltera z Uniwersyteckiej Kliniki Okulistycznej w Aachen przedsiębiorstwo z Bonn zmierza do opracowania epiretinalnego implantu. Także i tutaj prowadzone są już badania kliniczne.

W tego rodzaju implantach siatkówkowych konieczne jest dostarczenie rozpoznawalnego przez nerw wzrokowy sygnału, odbieranego przez cyfrową kamerę, który następnie przesyłany jest za pomocą umieszczonej w okularach anteny do chipu. W przeciwieństwie do metody z Tübingen, chip wszczepiony jest tak, że neuronowe przetwarzanie obrazu w żywych komórkach nerwowych może odbywać się poza siatkówką.
Trudno jest obecnie przewidzieć, która z tych koncepcji przetrwa dłużej. Problemem systemu z Tübingen jest obecnie odpowiednie zabezpieczenie chipu w elektryczne zasilanie. Wyznaczonym celem jest aktualnie dostosowanie długoterminowych baterii, które mogłyby zostać w subtelny sposób zaimplantowane pod skórę. W systemie „Argus II” niekorzystna jest relatywnie mała ilość punktów odbioru obrazu. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby kolejne generacje wyposażać w zdecydowanie większą ilość pikseli.

Naukowcy z Melbourne opracowali chip siatkówkowy do kamery video wyposażony w 100 pikseli, natomiast w izraelskiej firmie Nano Retina w Herzliya Pituach prowadzone są obecnie eksperymenty z 600 pikselowym chipem, nazwanym Bio-Retina. Pierwsze kliniczne testy opublikowane zostaną za dwa lata. Na całym świecie pracuje obecnie nad tego rodzaju implantami około 30 zespołów naukowych.

Sztuczna soczewka

Jest to pierwsza na świecie tego typu sztuczna soczewka oka, konstruowana przez naukowców z Karlsruher Instituts für Technologie (KIT). Sztuczny system akomodacyjny (Künstliche Akkomodationssystem, skrót: KueAkk) pozwala oczom adaptować się do zróżnicowanych odległości w widzeniu z daleka i bliska. Normalnym procesem starzenia się jest m.in. to, że soczewka oka z czasem traci elastyczność i niewystarczająco współdziała z otaczającymi ją mięśniami. Aktualnie są trzy możliwości pomocy: Jedną z nich jest implantacja dwuogniskowej (optycznie) soczewki. W ten sposób mózg może chociaż z grubsza rozróżniać obrazy z oddali i z bliska. Druga, to niewielkie laserowe cięcie w soczewce usprawniające jej ruch. Trzecią jest zastąpienie starej tkanki wewnątrz soczewki i zastąpienie jej ze sztucznego tworzywa.

Przed siedmioma laty Profesor Georg Bretthauer z Karlsruher Instituts für Technologie (KIT) przedstawił ideę rozwinięcia technicznego sztucznej soczewki. Bogato wyposażona w elektronikę i elementy mikrotechniki przywracałaby pełną funkcjonalność soczewki oka. To techniczne wyzwanie jest ogromne, ponieważ w soczewce o wymiarach 10 mm szerokości i 3 do 4 mm grubości zmieszczone muszą być liczne, miniaturowe systemy techniczne. Jednym z nich jest mechaniczny reaktor, który ustawiałby w soczewce odpowiednie, optyczne ogniskowe. Opracowanie tegoż komponentu było jeszcze najprostsze. O wiele większe trudności były przy konstruowaniu czujnika, którego rolą jest ustalenie, w którą stronę chce w danej chwili spojrzeć osoba wyposażona w taką soczewkę - w jakąś twarz w odległości dwóch metrów, czy też na las ciągnący się na horyzoncie? W tym celu soczewka zintegrowana jest z, tak można określić, wyrafinowanym czujnikiem, który określa kierunek, w który oko ma się skierować. Wyznaczenie kierunku spojrzenia dwóch oczu określa geometrycznie obliczony dystans do obiektu, na którym wzrok ma zostać ostro wyregulowany.

Jak widać, konieczny jest zatem minikomputer, który będzie przetwarzał dane czujników i odpowiednio sterował reakcją wzroku. Nie tylko ta elektronika musi być wykorzystana w małej soczewce. Potrzebna jest także funkcja przesyłania informacji pomiędzy czujnikami obydwu oczu w celu zsynchronizowania pozyskiwanych przez nie danych.

Jak stwierdził Profesor Bretthauer - do tych wszystkich trudności dochodzi jeszcze system zasilania sztucznej soczewki. Pozyskiwanie energii ze zróżnicowanej temperatury wokół niej, z tętna oraz innych ruchów, a także zintegrowanych czujników słonecznych nie wystarcza do pełnego zabezpieczenia w energię. Konieczny zatem jest dodatkowo akumulatorek lub kondensator w celu przechowywania energii elektrycznej, indukcyjnie zasilany z zewnątrz. Cały ten mechanizm techniczny musi być uformowany pierścieniowo na obrzeżach sztucznej soczewki, która w środkowej części musi mieć wolny otwór pozwalający na przekazywanie światła do wewnątrz oka.

Profesor Georg Bretthauer od 2004 roku wraz z dziesięcioma, dwunastoma współpracownikami pracuje nad opracowaniem tej sztucznej soczewki. Większość z wyzwań dotyczących tego projektu jest zrealizowana, zarejestrowano już dwanaście patentów z tym związanych. Najważniejszym problemem do rozwiązania pozostaje jeszcze zintegrowanie soczewki ze źródłem zasilania. Bretthauer chce wszystko dopracować w najbliższych trzech latach, aby mogła wejść do użytku. Jak zaznaczył: „W 2014 roku idę na emeryturę. Do tego czasu sztuczna soczewka musi być gotowa.”
 
aaa 
2.2. Pas magnetorecepcyjny, czyli szósty zmysł - nadzieją dla niewidomych 
Na podstawie der Spiegel opr. Kret 
 
Źródło: Publikacja własna „WIM” 

Niemiecki naukowiec chce obdarować ludzkość szóstym zmysłem. Jakaż to nadzieja dla setek niewidomych korzystających obecnie z kosztownych i niedoskonałych urządzeń wspomagających orientację przestrzenną i tradycyjną białą laskę. 
Z magnetorecepcji na razie korzystają tylko zwierzęta. To się może zmienić. Kognitywista Peter Konig zamierza zbadać tajniki ludzkiej percepcji. 
Uczucie przyjemnego mrowienia pojawia się w okolicach pępka, a gdy obracamy się wokół własnej osi, przenosi się wzdłuż talii aż do kręgosłupa i z powrotem na sam środek brzucha. Towarzyszy temu ciche bzyczenie. Tak właśnie wyglądają doznania, gdy pięć zmysłów, w jakie wyposażyła nas natura, zostaje wzbogaconych o szósty - zmysł magnetyczny. Specjalny pas umożliwiłby ludziom doskonałą orientację w przestrzeni i poczucie kierunku, będące jak dotąd domeną ptaków wędrownych. 
Północ łaskocze 
Wynalazek działa następująco: kompas na bieżąco mierzy pole magnetyczne Ziemi, a następnie wysyła sygnał do jednej z wielu prostokątnych blaszek rozmieszczonych wokół talii. Ta, która jest zwrócona w kierunku północnym, wibruje. 
Kognitywista Peter Konig z Osnabrcku, który razem ze studentami wymyślił ten pas, zamierza zbadać tajniki ludzkiej percepcji, która wymyka się obiektywnej analizie. W jaki sposób noworodek uczy się interpretować chaotyczne informacje napływające do mózgu za pośrednictwem oczu, uszu, skóry, nosa i języka? Jak to możliwe, że zwykle impulsy elektryczne pozwalają nam rozpoznać adagio w koncercie skrzypcowym nr 1 Maksa Brucha czy choćby kolor czerwony? Naukowcy już od dawna poszukują w mózgu maszynerii umożliwiającej prawidłowe przetwarzanie i interpretowanie bodźców napływających ze świata zewnętrznego. Zdaniem Koniga takie podejście jest jednak „co najmniej niekompletne”. On sam jest zwolennikiem innej koncepcji: percepcja rozwija się z udziałem ciała, które znajduje się w ciągłym ruchu. - Odczuwania uczymy się w działaniu - twierdzi Konig. 
Konig za pomocą pasa zamierza nauczyć dorosłych, jak przetwarzać bodźce zmysłowe w świadome postrzeganie. Jeśli przyjęte przez niego założenia okażą się prawdziwe, osoby uczestniczące w badaniach doświadczą pewnych aspektów rzeczywistości w zupełnie nowy sposób. Aby szósty zmysł zakorzenił się w mózgu, testerzy nosili pas codziennie przez sześć tygodni, przy czym przez dwie godziny dziennie mieli poruszać się na wolnym powietrzu. Konig i jego zespół porównali ich zdolności nawigacyjne przed i po treningu. 
Wyniki są obiecujące. Gdy naukowcy zawiązali uczestnikom eksperymentu oczy i zabrali na spacer krętymi ścieżkami po okolicy, okazało się, że osoby wyposażone w pas magnetyczny popełniały mniej błędów i potrzebowały mniej czasu, by znaleźć drogę do punktu wyjścia. Z kolei badania z wykorzystaniem wirtualnych labiryntów pokazały, że osoby te łatwiej zapamiętywały położenie przedmiotów mijanych po drodze i potrafiły szybciej je zlokalizować. 
Konig mówi, że w trakcie noszenia pasa w każdej chwili był w stanie dokładnie określić swoją pozycję, a jednocześnie wiedział, co gdzie się znajduje. 
Naukowiec jest wyraźnie podekscytowany i zapowiada kontynuację prac w poszukiwaniu siódmego, ósmego, dziewiątego zmysłu, o które można by wzbogacić ludzką percepcję. Czy będzie to widzenie w podczerwieni? A może elektrolokacja? 

aaa 
2.3. Biblioteka dźwięków: nowa metoda, która uczy niewidomych orientacji przestrzennej w aglomeracji 
Sabina Borszcz 
 
Źródło: Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2011-12-30 
 
Baza miejskich dźwięków, zawierająca 13 godzin nagrań - dokładnie 1471 różnych dźwięków z życia dużego miasta - to pierwszy tego typu projekt naukowy w Polsce. Biblioteka dźwięków ma pomóc osobom niewidomym w nauce orientacji przestrzennej. Z takiej pracowni korzystają już podopieczni Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych w Owińskach pod Poznaniem, a od grudnia 2011 r. także uczniowie Zespołu Szkół Specjalnych nr 4 w Sosnowcu. 
Biblioteka dźwięków, nazywana też laboratorium dźwięków, to projekt naukowców z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, którym na to przedsięwzięcie udało się pozyskać 2,7 mln zł z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Projekt od strony technicznej wsparli specjaliści z Politechniki Poznańskiej. 
Wszystko zaczęło się ponad trzy lata temu... 
Głównym celem projektu było opracowanie metody nauki orientacji przestrzennej w dużej aglomeracji miejskiej. 
- Ponad trzy lata temu nawiązaliśmy kontakt z Ośrodkiem w Owińskach poprzez pełnomocnika ds. studentów niepełnosprawnych naszego uniwersytetu. Tak dowiedzieliśmy się, z jakimi problemami muszą radzić sobie osoby niepełnosprawne - tłumaczy dr hab. Ewa Skrodzka z Instytutu Akustyki Wydziału Fizyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. 
- Przed rozpoczęciem badań nie mieliśmy jednak żadnego doświadczenia w pracy z dziećmi niewidomymi, nie wiedzieliśmy też, na czym polega nauka orientacji przestrzennej - przyznaje Ewa Skrodzka. 
Eksperyment w Dark Restaurant 
Aby zatem specjaliści z poznańskiej uczelni mogli lepiej zrozumieć te problemy, nauczyciele z ośrodka w Owińskach zaproponowali im eksperyment. - Zabrali nas do Dark Restaurant w Poznaniu. W takim miejscu jest totalnie ciemno, a kelnerzy serwują dania w noktowizorach. Mieliśmy za zadanie odgadnąć, jakie potrawy spożywamy. Zadanie wcale nie było łatwe - dodaje naukowiec. 
Sednem tego eksperymentu było uświadomienie zespołowi ekspertów, że do ośrodka trafiają dzieci i nastolatki, a nawet osoby dorosłe, które muszą nauczyć się samodzielnie funkcjonować w świecie rzeczywistym 
- Do tej pory nauka orientacji przestrzennej opierała się w dużej mierze na teorii. Natomiast zajęcia praktyczne z poznawania świata zewnętrznego obywały się tylko na terenie ośrodka, który dodatkowo położony jest w małej miejscowości, a przecież taka przestrzeń diametralnie różni się od tej w dużym mieście - mówi dr Skrodzka. 
Naukowcy wpadli na pomysł zorganizowania zajęć ze słuchawkami, przez które podopieczni ośrodka mogli uczyć się różnych dźwięków. Pomyślano też o stworzeniu specjalnego pokoju, w którym można odtwarzać przestrzennie miejskie dźwięki, co pozwoliłoby im umiejętnie je interpretować. 
- W ten sposób powstała koncepcja metody nauki. Nagraliśmy dziesiątki godzin różnych dźwięków miasta. To były surowe nagrania. Potem zostały zebrane w tematyczne biblioteki typu tramwaj, sklep, przystanek autobusowy - wylicza nasza rozmówczyni. 
Nowa metoda i grant naukowy 
Metodzie opracowanej przez naukowców towarzyszy podręcznik metodologiczny wraz z materiałami dla nauczyciela, łącznie z filmami instruktażowymi. Chodzi o to, aby nauczyciele wiedzieli, jak tłumaczyć niewidomym dźwięki, aby ci umiejętnie zapamiętywali wzorce słuchowe. 
Metoda udostępniana jest niekomercyjnie wszystkim zainteresowanym - wraz z całą biblioteką dźwięków na: 
www.niewidomi-orientacja.pl. 
- Teraz wiele zależy już od nauczycieli i dyrektorów placówek, od ich inwencji - zaznacza Ewa Skrodzka. 
Pod koniec października 2011 r. wyniki grantu zaprezentowane zostały w ośrodku w Owińskach. Na konferencji Opracowanie metody nauki orientacji przestrzennej w dużym mieście dla osób niewidomych z wykorzystaniem dźwięków środowiska obecna była m.in. Iwona Durek-Sypek, dyrektor Zespołu Szkół Specjalnych nr 4 w Sosnowcu. 
- O metodzie tej dowiedziałam się w dość prozaiczny sposób. W telewizji zobaczyłam wywiad z prof. Edwardem Hojanem z UAM w Poznaniu, kierownikiem projektu - mówi dyrektor sosnowieckiej placówki. 
- Ta metoda to nowość, dodatkowo solidnie opracowana i dobrze udokumentowana, a ja jestem otwarta na nowe rozwiązania. Wsiadłam więc w samochód i pojechałam do ośrodka, aby zobaczyć, jak to wszystko wygląda - wspomina Iwona Durek-Sypek. 
Po rozmowie z prof. Edwardem Hojanem dyrektor postanowiła zorganizować taką pracownię w swojej szkole. Pomieszczenie wyglądające jak studio nagrań do użytku oddane zostało na początku grudnia 2011 r. 
Oprogramowanie nie jest skomplikowane 
- Na ścianach zwieszonych jest 8 głośników, których jakość dostosowana jest do wielkości pomieszczenia. Cały system sterowany jest z zewnętrznej karty dźwiękowej, dzięki czemu do każdego głośnika trafia indywidualna ścieżka dźwiękowa - wyjaśnia dr inż. Bartosz Czechyra z Wydziału Maszyn Roboczych i Transportu Politechniki Poznańskiej. 
- Oprogramowanie do obsługi systemu jest niezwykle proste, działa na zasadzie kopiuj-wklej, za to daje nieograniczone możliwości nie tylko w zakresie odtwarzania dźwięku, ale także jego nagrywania, miksowania i przetwarzania - tłumaczy Bartosz Czechyra. 
Iwonie Durek-Sypek udało się zainteresować tym projektem ArcelorMittal Poland S.A, która na wyposażenie biblioteki dźwięków wyłożyła 40 tys. zł. Jak mówi Sylwia Winarek, rzecznik prasowy spółki, edukacja i ochrona zdrowia to obszary, na których w ArcelorMittal Poland koncentruje się podczas realizacji projektów społecznych. 
Biblioteka dźwięków, studio nagrań, park sensoryczny 
- Dzieci korzystające z tej pracowni nie chcą z niej wychodzić... To dla nich niezwykłe miejsce - mówi dyrektor Zespołu Szkół Specjalnych nr 4 w Sosnowcu i dodaje, że sosnowieckie laboratorium jest pewną modyfikacją tego, co prof. Hojan zrobił w Owińskach. 
- Planujemy przystosować laboratorium na potrzeby studia nagrań. Nasi podopieczni grają na różnych instrumentach etnicznych i intuicyjnie tworzą piękną muzykę. Na razie jest ona ulotna, dlatego chcielibyśmy ją uwiecznić - wyjaśnia Iwona Durek-Sypek. 
Szkoła planuje realizację kolejnego projektu, który także związany jest z laboratorium dźwięków. 
- Chcemy zaaranżować pobliski skwer na park sensoryczny. Rok temu stworzyliśmy projekt parku, w którym każda alejka będzie brzmieć i pachnieć inaczej, a rośliny na rabatach będą mieć liście, kwiaty i gałązki o rozmaitych kształtach i fakturach, pobudzających zmysł dotyku - wylicza dyrektor szkoły. 
W parku uczniowie będą mogli sprawdzić dźwiękową orientację przestrzenną, którą wcześniej trenowali w pracowni. 
- Jednocześnie będzie to park otwarty, miejski, a w przyszłości - miejsce pracy naszych podopiecznych. Staramy się bowiem stworzyć większą strukturę w naszym mieście na rzecz osób z niepełnosprawnością - tłumaczy Iwona Durek-Sypek. 
Nawigacja z wyboru 
Zdaniem dr Ewy Skrodzkiej, wdrożona w Owińskach i Sosnowcu metoda ta pozwala wyrobić u osób niewidomych umiejętność zapamiętywania wrażeń słuchowych oraz ich przewidywania. Po pewnym czasie umożliwi im samodzielnie poruszanie się po dużym mieście. 
- Musimy jednak pamiętać, że jest to metoda nawigacji z wyboru, w żadnym więc wypadku nie jest ona substytutem białej laski - zastrzega dr Ewa Skrodzka. Podkreśla, że istnieje wiele urządzeń elektronicznych wspomagających poruszanie się niewidomych po mieście: - Przypominają GPS, mogą to być także sonarowe nakładki na białe laski. Niestety, te urządzenia emitują dźwięki, na których osoba niewidoma musi się skoncentrować, a to ją rozprasza. 

aaa 
2.4. Ping-pong dla niewidomych - kolejna dyscyplina sportu dostępna dla niewidomych i słabowidzących 
Janusz Mirowski, Fundacja Szansa dla Niewidomych 
 
Źródło: „Biuletyn przedkonferencyjny” (Międzynarodowa konferencja „Reha for the Blind in Poland” grudzień 2011 r.) 
Niewidomi grają w ping-ponga na różne sposoby. Jednym z nich jest showdown. Ta gra stała się międzynarodowa i są organizowane w niej poważne zawody. Fundacja promowała ten sport przez kilka lat, teraz jednak rozpoczynamy promocję innego projektu. Najpierw jednak przypomnienie co to jest showdown. 
Gra toczy się na specjalnym stole o kształcie i wielkości zbliżonych do zwykłego stołu ping-pongowego, ze ściankami bocznymi otaczającymi go ze wszystkich stron. Stół ma zaokrąglone narożniki i jest przedzielony poprzecznie na pół pionową tablicą zawieszoną nad nim, pod którą toczy się dźwiękowa piłeczka. Na krańcowych brzegach stołu znajdują się otwory, a w nich siatki, do których ma wpadać piłka. Właśnie o to chodzi, by wbić do nich piłkę. Paletki do showdown są prostokątne, o wydłużonym kształcie, a na ich krótszym boku znajdują się rączki, które poziomo trzymają gracze. Starają się zasłonić nimi bramki i sensownie odbijać piłeczki. Po pierwszym uderzeniu piłka musi odbić się od brzegu stołu na połowie stołu przeciwnika, tak jak w normalnym ping-pongu. Za wbicie piłki do bramki przeciwnika dostaje się dwa punkty, a za jej zbyt wysokie uniesienie ponad powierzchnię stołu i uderzenie w pionową tablicę - traci się 1 punkt. Gracze mają obowiązkowo oczy zasłonięte goglami, a na rękach ochronne rękawice. 
Tak wygląda specjalna gra w ping-ponga dla niewidomych. Czy ta nazwa jest jednak słuszna? To, co powyżej opisałem, nie bardzo przypomina ping-ponga. Niewątpliwie jest to fajna zabawa i dobrze, że niewidomi mają możliwość konkurowania ze sobą i to w skali międzynarodowej, jednak projekt gry autorstwa naszej Fundacji jest ciekawszy. O ile showdown jest grą specjalną, wymagającą specjalnego stołu, rakietek, piłki dźwiękowej, czyli nie da się w to grać wszędzie, a jedynie tam, gdzie ktoś te rzeczy zakupił, to nasza propozycja jest prosta i naprawdę integracyjna. 
Potrzebny jest zwykły stół ping-pongowy, zwykłe rakietki i piłeczki. W naszego ping-ponga mogą grać niewidomi i widzący. Widzący mogą zasłaniać oczy i grać jak niewidomi, ale też mogą tego nie robić. W takim przypadku mają trudniejsze warunki. W obu przypadkach dwóch graczy musi mieć równorzędne szanse. Granie bezwzrokowe polega na słuchu i musi być faworyzowane. Słuch nie jest tak doskonały jak wzrok. 
Ze zwykłego stołu zdejmuje się siatkę, by nie przeszkadzała piłeczce. Musi ona skakać po stole dosyć nisko, gdyż inaczej niewidomi mogą nie określić kierunku jej lotu. Gdy podaje się piłkę niewidomemu, musi ona odbić się od stołu co najmniej trzykrotnie. Doświadczenie wykazało, że te trzy razy wystarczy. Gdy piłka odbije się lecąc do niewidomego gracza mniej razy, podający traci punkt. Z kolei gdy się podaje do osoby widzącej, piłka może odbić się tylko raz w dowolnym miejscu stołu. Gracz niewidomy broni tylko swojego końca stołu, gdy widzący broni dodatkowo lewego i prawego brzegu stołu, do jego połowy. W każdym momencie widzący gracz może założyć gogle i przyjąć zasady gracza niewidomego. Punktacja wygląda jak w zwykłym ping-pongu. 
Trudność polega na tym, by słyszeć piłeczkę i wykalkulować jej ruch. Trzeba przewidzieć tor lotu, by móc ją odbić. Aby to zrobić, należy odpowiednio ustawić rakietkę i uderzyć. To nie jest łatwe, ale gdy się uda, jest bardzo budujące. Gdy piłka będzie leciała w stronę niewidomego za wysoko, sędzia nakaże powtórzenie podania. Gdy wyleci na out, traci się punkt. Gdy piłeczka leci outowo, a niewidomy ją odbije, sędzia przyzna mu punkt. Niewidomy nie określi precyzyjnie, czy piłka zmierzająca w stronę jego narożnika jest outowa, czy poprawna. Odbija ją więc, choć przeciwnik popełnił błąd. 
Na czym polega atrakcyjność tego rozwiązania? Oto odpowiedzi w punktach: 
- gra nie wymaga specjalnych zakupów, które są w naszej rzeczywistości nierealne 
- mogą w nią grać wszyscy: niewidomi, niedowidzący i widzący 
- w praktyce stoły do zwykłego ping-ponga są niemal wszędzie, gdzie są spodziewani liczni goście: hotele, ośrodki, szkoły 
- zasady są dla poszczególnych grup graczy nieco inne, ale są dokładnie zweryfikowane są sprawiedliwe i dają równe szanse wygrania każdemu graczowi 
- gra jest szybka i daje satysfakcję tym niewidomym, którzy chcą poruszać się naprawdę 
- gra jest ciekawa dla widzów - jest dla nich zrozumiała 
- gra nie wymaga, a nawet nie zezwala, na dziwaczne zachowania, dzięki czemu promuje prawdziwą rehabilitację 
- ma charakter bardzo integrujący. 
Na Konferencji zaprezentujemy tę grę. Ciekawe, czy się spodoba. 

aaa 
2.5. Białystok: powstała dotykowa paleta barw dla niewidomych 
PAP 
 
Źródło: Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-01-01 
 
Fundacja Audiodeskrypcja z Białegostoku stworzyła specjalną dotykową paletę barw, dzięki której osoby słabowidzące i niewidome będą mogły poznać podstawowe kolory. Sto takich palet trafi do placówek szkolno-wychowawczych, w których uczą się takie osoby. Paleta powstała w ramach projektu „Obrazy słowem malowane”. Radiowe spotkania z audiodeskrypcją sztuk plastycznych, nie tylko dla najmłodszych”, zrealizowanego przez Fundację Audiodeskrypcja oraz Stowarzyszenie Edukacji Kulturalnej WIDOK. 
Przez pół roku, od czerwca do listopada tego roku, na antenie publicznego Radia Białystok wyemitowano kilkanaście audycji opisujących osobom niewidomym i niedowidzącym dzieła sztuki z różnych epok, m.in. ich fakturę, kolor, a także inspiracje artystów. Objaśniano je za pomocą audiodeskrypcji, czyli techniki, gdzie lektor (bez własnej interpretacji i komentarza) dokonuje opisu wizualnej warstwy dzieła np. obrazu, zabytku czy tego, co się dzieje między dialogami w filmie czy spektaklu teatralnym. 
Cykl audycji wydano w formie audiobooków, a do stu z nich dołączono specjalne dotykowe palety barw. Mają one pomóc tworzyć skojarzenia, by ułatwić zrozumienie nastroju i charakteru dzieła. Jak mówią przedstawiciele Fundacji Audiodeskrypcja, to pierwsza tego typu paleta w kraju. 
Paleta ma kształt książeczki wielkości opakowania na płytę CD. Zawiera pięć podstawowych barw: białą, niebieską, żółtą, czerwoną i czarną. Kolory zostały w niej „pokazane” przy pomocy tkanin o różnych fakturach. 
Jak powiedziała wiceprezes Fundacji Audiodeskrypcja Barbara Szymańska, która sama jest osobą niewidomą i od dziesięciu lat zajmuje się udostępnianiem twórczości artystycznej osobom niewidomym, paleta ma ułatwić takim osobom poznanie „natury” koloru. 
- Bardzo często osoby niewidome w życiu nie widziały barwy, dlatego nie możemy odnosić się do wrażeń wizualnych. Powiedzenie, że brązowy przypomina futerko misia, nic dla nich nie znaczy - dodała. Dlatego w palecie wykorzystano fakturę tkanin. Każda barwa, to inny rodzaj materiału. Szymańska powiedziała, że na tej zasadzie tłumaczy się, czym jest barwa, którą widać dopiero wtedy, gdy od danego przedmiotu, odbiją się bądź też skupią się w nim, fale świetlne. Dodała, że im wyższy kolor, czyli taki, który skupia w sobie coraz więcej światła, tym tkanina jest grubsza, a jej włókna bardziej zbite. 
Dotykowa Paleta Barw była konsultowana z dziećmi z kilku przedszkoli integracyjnych w Białymstoku. Teraz, wraz z audiobookami z audycjami radiowymi, trafią do ośrodków szkolno-wychowawczych w całym kraju, w których przebywają osoby niedowidzące i niewidome. Dostanie je także m.in. Biblioteka Centralna Polskiego Związku Niewidomych czy biblioteki uczelni wyższych, współpracujących z Fundacją Audiodeskrypcja. 

aaa 
3. ROZMOWA MIESIĄCA 
 
Poniżej zamieszczamy wywiad Janiny Wielogurskiej z Piotrem Stanisławem Królem. Z rozmowy nie wynika, że Piotr Stanisław Król jest osobą słabowidzącą. Nie wynika też, że jest działaczem środowiska osób z uszkodzonym wzrokiem. Dlatego rozmowę tę poprzedzamy informacją o jego zaangażowaniu społecznym oraz o jego pracy redaktorskiej, publicystycznej i literackiej. 

aaa 
3.1. Piotr Stanisław Król - działacz społeczny 
 
Źródło: Publikacja własna „WIM” 

Piotr Stanisław Król jest człowiekiem bardzo sumiennym, terminowym, odpowiedzialnym i rzetelnym. Takim też jest działaczem społecznym. 
W kwietniu 2001 roku sfinansował i założył pierwszą w Polsce stronę internetową zajmującą się w tak szerokim zakresie problematyką uwarunkowanych genetycznie chorób siatkówki oka, pod nazwą: RETINA FORUM (www.retina-forum.pl). Sam doświadczony schorzeniem retinitis pigmentosa (zwyrodnienie barwnikowe siatkówki) w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku zbierał i tłumaczył na język polski informacje z całego świata w dziedzinie badań naukowych w zakresie genetyki, w tym przede wszystkim - oka. Stąd podtytuł strony: „Ok(n)o wiedzy genetycznej - nauka, nadzieje, kontrowersje, aktualności, ciekawostki, kontakty”. Witryna bardzo licznie odwiedzana, otwierająca swoje łamy dla naukowców, etyków, publicystów, a przede wszystkim osób szukających wiedzy z pytaniem w tle: „jak z tym żyć?”. 
Od dwudziestu lat zajmując się m.in. projektowaniem stron internetowych i grafiką komputerową poświęca swój czas i energię także dla organizacji i stowarzyszeń osób z dysfunkcjami wzroku. W 2000 roku zaprojektował na prośbę dyrektor Małgorzaty Pacholec oficjalną stronę oraz graficzne logo Okręgu Mazowieckiego PZN (www.pzn-mazowsze.org.pl); opiekował się i administrował witryną od czasu uruchomienia w 2001 roku do grudnia 2011 (współpraca, przynajmniej na jakiś czas, zakończona z powodów finansowo-organizacyjnych). 
W 2006 roku, na prośbę przewodniczącego Grupy Roboczej „Widziane z chodnika”, mgr. inż. Michała Czerniaka, zaprojektował dla niej stronę www oraz logo graficzne. Grupa zajmuje się problemami osób niepełnosprawnych w dostępie do obiektów użyteczności publicznej, środków transportu publicznego odpowiedniej informacji oraz możliwości bezpiecznego korzystania z dróg publicznych. Obecnie działa w ramach Instytutu Badawczego Dróg i Mostów, współpracując m.in. z Polskim Związkiem Niewidomych (początki działalności Grupy w 1991 roku w Okręgu Mazowieckim PZN, wówczas pod nazwą Okręg Warszawski PZN). Obecnie funkcjonuje szeroko znane w tym zakresie działalności - logo, natomiast strona jest od jakiegoś czasu zawieszona. 
W 2006 roku brał udział w pracy zespołowej nad projektem oficjalnej strony www oraz loga Stowarzyszenia Retina AMD Polska (dawniej noszącego nazwę: Polskie Stowarzyszenie Retinitis Pigmentosa). Administruje społecznie tą stroną, zajmując się także redakcją artykułów, tłumaczeniami oraz fotoreportażami, do dnia dzisiejszego. 
Aktywna była w tym środowisku jego działalność publicystyczna oraz redakcyjna. 
W roku 2004 przejął po Jacku Zadrożnym stanowisko redaktora naczelnego kwartalnika RETINA, pisma wydawanego przez Polskie Stowarzyszenie Retinitis Pigmenntosa. Niezwykle cenna pozycja na rynku wydawniczym w branży medyczno-społecznej, redagowana przez znakomity zespół młodych, pełnych zapału oraz doświadczonych publicystów. 
W latach 2002-2004 współpracował z Biuletynem Informacyjnym PZN (red. nacz. Stanisław Kotowski); będąc członkiem kolegium redakcyjnego kontynuował wcześniej uruchomiony cykl: „Słabowidzącym radzimy” (opublikował ponad 30 artykułów), zainicjował cykl poradników informatycznych w formie felietonistycznej (niepozbawionych humoru dla łatwiejszego „wchłaniania” wiedzy przez czytelników) pt. „Komputerowe potyczki”, pisane pod pseudonimem Bartosz Bitowski. W sumie ukazało się 36 artykułów, kontynuowanych od 2005 roku w miesięczniku „Pochodnia” (po likwidacji przez Zarząd Główny PZN „Biuletynu Informacyjnego PZN”). W miesięczniku „Pochodnia” (red. nacz. Grażyna Wojtkiewicz, następnie Robert Więckowski) oprócz ww. publikował własny cykl felietonów „Patrząc z ukosa” (w sumie opublikował 23 felietony) oraz poradniki dot. sprzętu i oprogramowania komputerowego oraz pomocy optycznych dla osób z dysfunkcjami wzroku, pod pseudonimem Jan Porada (w sumie 11 artykułów). Oprócz stałych pozycji zajmował się publikacją m.in. artykułów dot. historii Polskiego Związku Niewidomych w książkach oraz w pismach. Współpraca z miesięcznikiem „Pochodnia” zakończyła się w styczniu 2009 roku. 
Jako prozaik, poeta, edytor postanowił pomóc osobom, którym „jest nieco trudniej w życiu” poprowadzić profesjonalną wersję kwartalnika kulturalnego „Sekrety ŻARu”, wydawanego przez Klub Twórczości ŻAR w ramach Okręgu Mazowieckiego PZN. W Klubie sprawował do końca 2009 roku funkcję wiceprzewodniczącego. Od 2004 roku pełnił funkcję najpierw zastępcy, a po dwóch latach redaktora naczelnego. W latach 2006-2009 był koordynatorem Mazowieckiego Konkursu Małej Formy Literackiej. Wielu początkującym poetkom i poetom pomógł w redagowaniu, edycji i w wydaniu ich inauguracyjnych tomików, zarówno w wersji papierowej, jak i dźwiękowej. 
Współpracował społecznie m.in.: z Biblioteką Centralną PZN, prowadząc imprezy kulturalne, organizując spotkania autorskie; ze studentami i naukowcami, w tym z dr Małgorzatą Czerwińską z Uniwersytetu w Zielonej Górze, której pisał m.in. rozdziały do książek przez nią redagowanych, pomaga jej do dziś w zbieraniu materiałów do prac badawczych dot. literatury twórców niewidomych i słabowidzących; z Fundacją TRAKT -współpraca w wydaniu pozycji książkowej o historii zasłużonych w pracy dla środowiska PZN, itd. 
Nigdy nie kandydował (nie miał takiej chęci) do jakichkolwiek władz PZN, natomiast przyjął propozycję objęcia stanowiska w Radzie Nadzorczej Zakładu Nagrań i Wydawnictw PZN w kadencji w latach 2004-2006, gdzie pełnił funkcję wiceprzewodniczącego. Opierając się na długoletnim doświadczeniu wydawniczo-poligraficznym opracował tam duży projekt racjonalizacji, unowocześnienia i zdecydowanego obniżenia kosztów produkcji w dziale wydawniczym oraz w drukarni. Niestety, nie został on przejęty i realizowany przez kolejne władze tej instytucji. 
Członkiem Polskiego Związku Niewidomych Piotr Stanisław Król jest od 1994 roku. Wyróżniony srebrną odznaką zasłużonego dla PZN i od czasu do czasu, dobrym słowem. 

aaa
3.2. Piotr Stanisław Król - redaktor, publicysta, pisarz 
 
Źródło: „Myśl Literacka” 
Data opublikowania: kwiecień 2011 
Salonik Literacki Piotra Stanisława Króla 
O autorze 
Piotr Stanisław Król - ur. 5 sierpnia 1954 roku w Warszawie, publicysta, prozaik, poeta. 
Od marca do grudnia 1981 roku redaktor naczelny tygodnika „BIS”, wydawanego przez NSZZ Solidarność w RSW „Prasa - Książka - Ruch”. Po wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 roku publicysta w wydawnictwach podziemnych, tzw. „drugiego obiegu”, m.in.: Tygodnik „WOLA”, „Tygodnik Mazowsze”, Biuletyn Informacyjny Solidarność (nieregularnie ukazująca się kontynuacja tygodnika „BIS”). 
W 1983 roku ukazał się jego debiutancki tomik poezji pt.: „Spisywane nocą”, dwa lata później drugi zbiór poezji pt.: „Okruchy pamięci” (1985). Obydwie książki wydane w podziemnym wydawnictwie „Wola” pod pseudonimem literackim Stanisław Kossek. 
Do 1989 roku aktywnie współpracował z warszawskim Duszpasterstwem Świata Pracy. Publikowany w pismach literackich, almanachach, w tym m.in.: „Mikoła z dworca rajskiego”, którego tytuł wzięty został z opowiadania nagrodzonego w listopadzie 2006 roku I miejscem w Konkursie Literackim FSON w Krakowie. Laureat m.in. I miejsca w Mazowieckim Konkursie Małej Formy Literackiej (2003), wyróżniony w Konkursie Literackim o Pióro Prezydenta Warszawy (2004). 
W 2008 roku opublikowany został wybór jego felietonów pt. „Czy tędy na wyspy szczęśliwe... „, w 2010 roku zbiór opowiadań pt. „Tętno miasta” (obydwie książki nakładem Wydawnictwa KomoGraf, Ożarów Maz. ). 
Autor wielu stałych rubryk prasowych i felietonów, pisanych także pod pseudonimami: Kos, Monokl, Bartosz Bitowski, Jan Porada 
(dwa ostatnie używane w publicystyce dotyczącej problematyki komputerowo-informatycznej). 
W latach 2006-2009 redaktor naczelny Kwartalnika Kulturalnego „Sekrety ŻARu”. 
Pomysłodawca, współzałożyciel i redaktor naczelny zainicjowanego w 2010 roku Niezależnego Magazynu Społeczno-Kulturalnego „InterMosty”, którego główną ideą jest szeroko pojęte „przerzucanie mostów”: społecznych, kulturowych, narodowościowych, światopoglądowych i na wielu innych obszarach relacji międzyludzkich. 
Właściciel i redaktor prowadzący założonego w 2001 roku społeczno-medycznego portalu internetowego RETINA FORUM. 
Animator kultury, współorganizator i koordynator m.in. konkursów literackich, spotkań autorskich, imprez kulturalnych. 
salonik-literacki@piotrstanislawkrol.pl 

aaa 
3.3. MOJE WYSPY, NASZE WYSPY 
Wywiad Janiny Wielogurskiej z Piotrem Stanisławem Królem 
 
Źródło: „Myśl Literacka” 
Data opublikowania: kwiecień 2011 
 
Czy odnalazł już Pan swoje wyspy szczęśliwe? 
Najwyraźniej nawiązuje Pani do mojej, wydanej w 2008 roku, książki pt.: „Czy tędy na wyspy szczęśliwe... „. No cóż, wciąż ich szukam kierując się złotą zasadą Anthony de Mello: „Szczęście jest jak motyl. Ścigaj je, a umknie ci. Usiądź spokojnie, a spłynie na twoje barki”. 
A więc nie „ściga” ich Pan, lecz siada i spokojnie czeka? Czyż nie? 
Ujmijmy to tak - to los, czy też przeznaczenie w pewnym momencie zatrzymało moją szaleńczą gonitwę i brutalnie posadziło na „czterech literach”. Nastąpił czas zatrzymania się w biegu, refleksji, zadumy i przede wszystkim - przewartościowania poglądów na życie, na otaczający mnie świat, ludzi. Zobaczyłem w końcu bliźniego, przede wszystkim jako indywidualność, zacząłem postrzegać go jako odrębny, niepowtarzalny „kosmos”. Pojąłem jego prawo do własnego szczęścia, które ma wiele odcieni, barw i znajduje się na tysiącach wysp i wysepek. Wcześniej myślałem, że jest ona jedna, ogromna, a na imię jej: Wolność. O to walczyłem solidarnie z tysiącami innych. Dotarliśmy do niej w 1989 roku i... 
... zawiedzione nadzieje? 
Przeciwnie, niezwykle cenna lekcja pokory. Osiągnięcie mety często jest początkiem wyznaczenia sobie nowego celu, poszukiwania nowych wartości. 
Jest Pan redaktorem, publicystą, prozaikiem, poetą. Od czego zaczął Pan, pewnie, jak większość, od poezji? 
Moja ukochana babcia, Irena Fronczyk-Baranowska, malarka, poetka, niezrealizowana aktorka z powodu wybuchu II wojny światowej, trzymała na biurku coś, co jako brzdąc nazywałem „czarodziejską machiną słów”. Starą, niemiecką maszynę do pisania. Nie wolno mi było się do niej zbliżać. Wolno było tylko czytać bajki, które z niej, za co babci byłem niezmiernie wdzięczny, wychodziły. Kiedyś pod jej nieobecność i za cichym przyzwoleniem wyrozumiałego dziadka Tadeusza, napisałem pierwsze w życiu opowiadanie. Miało tylko cztery strony (na więcej nie pozwoliło nagłe wejście babci Irenki), ale co tam się działo! Smoki, duchy, błędni rycerze, szlochająca księżniczka na wieży i... byki! Tych ostatnich było zatrzęsienie, aż w „walce” z nimi złamał się babci czerwony ołówek, którym przyszpilała je przez kwadrans, niczym torreadorka-korektorka. 
Miałem wtedy, o ile dobrze pamiętam, dziesięć lat. Otrzymałem także pierwszą w życiu recenzję: „Bierz się urwisie do nauki i... pisz, masz talent!”. 
Pozwalała Panu po tym pisać na maszynie? 
Za karę przez tydzień, nie. Później sama mnie do niej zaganiała. Ratowałem kolejne księżniczki przy pomocy coraz mniejszej ilości byków (śmiech). 
A teraz już trochę poważniej - na początku 1981 roku skierowano mnie, 26-cio letniego, początkującego publicystę, na stanowisko redaktora naczelnego tygodnika „BIS”, wydawanego przez struktury Solidarności działające w RSW „Prasa-Książka-Ruch”. Z grupą zaangażowanych, młodych kolegów redaktorów staraliśmy się na bieżąco opisywać mknącą z szybkością rakiety niezwykłą historię dziejących się wokół nas wydarzeń. Artykuły, wywiady, felietony... Szczególnie polubiłem ten dział publicystyki i nie rozstaję się z nim do dziś. 
A więc na początek publicystyka i redaktorowanie. A poezja? 
W stanie wojennym. Odnalazłem ją działając w podziemiu... Toż to była wtedy brutalna proza życia... ... którą, niczym opatrunki na coraz liczniejszych ranach, leczyła. Sam byłem tym zaskoczony. Kiedy wszyscy szli spać siadałem do mojej ukochanej Olivii, walizkowej maszyny marki Olivetti, którą odziedziczyłem po moim, wspomnianym wcześniej, dziadku Tadeuszu (kupił ją w PEWEX-ie pod koniec lat 70. ubiegłego wieku) i najpierw przygotowywałem kolejne teksty do tygodnika „Wola”, nieregularnie ukazującego się „BIS-a”, kontynuacji zepchniętego do podziemia pisma, którym kierowałem i innych wydawnictw. A później wiersze, do świtu... 
W 1983 roku wydany został, oczywiście w drugim obiegu, mój pierwszy tomik poezji pod tytułem, jakże by inaczej, „Spisywane nocą”, pod pseudonimem Stanisław Kossek. Dwa lata później kolejny „Okruchy pamięci” (1985). Na powielaczu białkowym, z rozmazanym drobnym drukiem, w nakładach... kto to wie? 
Jaki to był rodzaj poezji? Romantyczno-buntowniczy? 
Z pewnością jedno i drugie, ale ja określam go po latach także: „brutalnie realistyczny”. Choć zdarzały się też i miłosne westchnienia. Do mojej ukochanej żony, śpiącej w sąsiednim pokoju i Olivii, którą trzymam w szafie do dziś (śmiech). 
Ta mała, walizkowa kochanica służyła mi także i po 1989 roku, pozwalając utrzymać mnie i moją rodzinę. Kto wie, może gdy nadejdzie kryzys energetyczny, wyjmę ukochaną Olivię i w blasku świecy będę pieścił jej zgrabne klawisze? Napisałem nawet o tym ostatnio wiersz, który przywita wszystkich w planowanym tomiku poezji. Tym razem pod własnym nazwiskiem. 
O latach osiemdziesiątych mógłby Pan opowiadać parę dni i nocy. Jak w skrócie, ocenia Pan tamten czas przez pryzmat swojej działalności? 
Może zaskoczę wielu tą wypowiedzią - to był ciekawy i niezwykle wartościowy okres. Oprócz zepchniętej do podziemia Solidarności, która łączyła ludzi o różnych, czasami skrajnych poglądach w walce o jeden, podstawowy cel: WOLNOŚĆ, istniała niezwykle cenna solidarność międzyludzka. 
Do roku 1989 działałem w strukturach Duszpasterstwa Świata Pracy, gdzie m.in. aktywnie uczestniczyłem w pracy charytatywnej na rzecz rodzin w ciężkiej sytuacji materialnej, solidarnie szliśmy za głosem księdza Jerzego Popiełuszki, a po jego śmierci trwaliśmy przy Jego grobie. Nie było pogoni za „kasą”, była walka o WOLNOŚĆ, była wzajemna empatia, całonocne spotkania przyjaciół, znajomych, po których byliśmy bogatsi, mimo że nasze portfele pozostawały raczej nadal chudziutkie. 
A po upadku systemu komunistycznego? 
W książce „Czy tędy na wyspy szczęśliwe... „ napisałem we wstępie: „Rok 1989 to był czas euforii, byłem człowiekiem szczęśliwym w szerokiej masie szczęśliwych ludzi, którzy zachłysnęli się wymarzoną, z takim utęsknieniem wyczekiwaną wolnością! Spełniło się to, o czym pisałem ja i wielu innych publicystów, o czym marzyły pokolenia rodaków. Czy dotarliśmy wówczas do „wysp szczęśliwych?”. 
W tym samym roku jak grom z jasnego nieba spadły na mnie i moją rodzinę: ciężka choroba, bezrobocie, a co za tym idzie - bieda i brak środków do życia. W latach działalności podziemnej nie zawracałem sobie głowy, podobnie jak wielu moich przyjaciół, znajomych z podziemia, sprawami materialnymi. Wolność polityczna, ekonomiczna, społeczna miały przecież rozwiązać także problemy bytowe, dać szansę każdemu na godne, dostatnie życie. O słodka naiwności młodego skrobacza felietonów!”. 
Porzuciłem na lata poezję, zawinąłem rękawy i zacząłem ratować co się dało. Zająłem się przede wszystkim tłumaczeniami z języka niemieckiego tekstów... literackich... 
... a wyżyłbym z tego? 
Nie, specjalizowałem się w tłumaczeniach technicznych. Prowadziłem poza tym doradztwo poligraficzno-wydawnicze, a czasem łapałem różne fuchy, np. z pewnym pomysłowym kumplem montowaliśmy części elektroniczne. Do tej pory nie wiem do czego służyły, ale dawały możliwość utrzymania rodziny na jako takim poziomie. 
Wziął Pan rozbrat z pisaniem, publicystyką, poezją? 
Paul Johnson zakończył swoją książkę pt. „Twórcy” takimi oto słowami: „Tworzenie jest bardziej dopustem niż źródłem satysfakcji, a czymś jeszcze gorszym może być tylko niemożność tworzenia”. Długo nie wytrzymałem. Wróciłem do felietonów, pisałem eseje, opowiadania. Zgarnąłem nawet kilka nagród literackich, w tym i pierwszych, z których jednak najwyżej cenię sobie wyróżnienie w konkursie „O pióro Prezydenta Warszawy”. Z wielkiego szacunku dla prof. Lecha Kaczyńskiego, który wówczas pełnił tę funkcję. Z poezją jakoś nie mogłem się pogodzić. Po latach zmusiła mnie do niej Olivia. 
Ta przechowywana w szafie? 
Bingo! Kiedyś wyjąłem ją, odkurzyłem, wsunąłem kartkę papieru i napisałem dla niej wiersz-erotyk. Aż moja Ela była o nią zazdrosna! A super-komputer z nerwów się zbiesił-zawiesił! 
Był Pan redaktorem naczelnym kwartalnika kulturalnego „Sekrety Żaru”, prowadził i koordynował Mazowiecki Konkurs Małej Formy Literackiej dla Twórców Niepełnosprawnych. 
W latach 2004-2009 oddałem się wręcz szaleńczej pracy na rzecz twórców, którym - jak to określam - „jest trochę trudniej w życiu”. Oprócz wydawania tego przełamującego bariery w kulturze pisma, organizowania, zdobywania pieniędzy na kolejne edycje konkursu literackiego, pomogłem bezinteresownie wielu zdolnym twórcom wydać własne książki, tomiki poezji. Włożyłem w to dużo wysiłku, zapału, zdrowia. Można powiedzieć, że było to satysfakcjonujące, ale... 
Co takiego się stało? 
Może zaskoczę, przytaczając w tym miejscu słowa Napoleona Bonaparte, który będąc już na Wyspie Św. Heleny ze smutkiem powiedział: „Człowiek człowiekowi jest w stanie wybaczyć każde świństwo. Nigdy jednak nie wybaczy mu dobrego uczynku!”. Traktowałem to, jako wypowiedź człowieka przegranego, przepełnionego goryczą, sfrustrowanego. Jednak odkryłem w tym ziarenko brutalnej prawdy... Po wspomnianej działalności mam do dziś wielu przyjaciół, spotkało mnie dużo dobrego, słów wdzięczności. Powalił mnie jednak wyjątkowo podły donos-anonim, w którym padły groźby, był szantaż, a co najbardziej przykre, włączono w to imię ś.p. Marii Kaczyńskiej, która na moją prośbę objęła IX Mazowiecki Konkurs Małej Formy Literackiej honorowym patronatem. Odszedłem. Kilka dni później napisałem wiersz pt. „Pożegnanie”. Kiedy przeczytałem go mojemu przyjacielowi-poecie, zadzwonił do mnie następnego dnia o świcie chcąc się upewnić czy jeszcze żyję! Spokojnie mu wytłumaczyłem - to nie jest pożegnanie z życiem, to pożegnanie z pewnym rozdziałem w życiu. Odetchnął z ulgą. Ja też. 
W 2008 roku ukazała się Pana, wspomniana wcześniej książka „Czy tędy na wyspy szczęśliwe... „, w ubiegłym roku z kolei „Tętno miasta”, historie losów ludzkich w warszawskim pejzażu - jak to określił Andrzej Zaniewski - „opowieści niezwykle filmowe”. 
Myślę, że to trafne określenie. Pisząc „Tętno miasta” miałem wrażenie, jakby jej bohaterowie zapraszali mnie do wspólnych wędrówek, przeżyć, spacerów po zaułkach mojego i ich ukochanego miasta, a także głębokich uczuć, zawirowań losu, nie zawsze krystalicznie czystych sumień. Bohaterowie książki: Roman i Julia z ulicy Bednarskiej, szlachetny „Dziad” Zyga Nadwiślański, Janek N. i Renatka, Bronek „Czarny” i jego grupa z podziemia, Jan Zduńsk i „Plato” i złodziej Maniuś-Kasa, „Konieser” ze staromiejskiego Rynku, Matejek, Baniuś i wielu innych - to postacie, które wpisały się w tętno miasta na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat, uszlachetniły je, ubarwiały, wpisały się w jego historię. Cieszę się, że książka została bardzo ciepło przyjęta przez czytelników, którzy odnajdują w niej często, jak to wielokrotnie słyszałem, swoje własne „ścieżki życia”. 
Obecnie jest Pan redaktorem naczelnym niezależnego magazynu społeczno-kulturalnego „InterMosty”, zresztą jako jego pomysłodawca i współzałożyciel. Lubi Pan budować mosty? 
Kiedy dwa lata temu zwierzyłem się mojej serdecznej przyjaciółce-poetce Hani Domańskiej, że mój pomysł stworzenia pisma, którego ideą ma być: „przerzucanie mostów społecznych, kulturowych, narodowościowych, światopoglądowych i na wielu innych obszarach relacji międzyludzkich. Nawet tam, gdzie kiedyś spłonęły... „ - jest pomysłem na miarę zamachnięcia się motyką na słońce, odpowiedziała: „Mój drogi, uważaj, bo w trakcie tej czynności możesz strącić gwiazdę”. Kobiety są naprawdę kochane i przewidujące... 
Z coraz szerszym gronem osób, które moją ideę przyjęły także za swoją, budujemy w kolejnych numerach mosty „nawet tam, gdzie nie ma rzek”, jak to ciekawie ktoś kiedyś ujął. Zdążyliśmy w ostatnich dwóch numerach przerzucić niezwykle cenne mosty m.in. z narodami: albańskim, australijskim, białoruskim, katalońskim, litewskim, mongolskim, niemieckim, serbołużyckim, żydowskim. Staramy się przerzucać bardzo wartościowe pomosty kulturowe, społeczne i w wielu innych obszarach relacji międzyludzkich. Nie wszystkie są łatwe, ale może właśnie dlatego warto je budować? 
Zadała mi Pani na początku naszej rozmowy pytanie - czy odnalazłem już swoje wyspy szczęśliwe? To pismo jest z pewnością jedną z nich. To nie jest tylko moja „robinsonowa” wyspa, przybywa na nią coraz więcej ciekawych podróżników z wielu stron świata. Warto czasem zamachnąć się motyką na słońce. 
Na koniec jeszcze pytanie, jakie ma Pan obecnie plany? 
Krótko: kontynuacja budowy kolejnych „InterMostów”, w tym roku zamierzam opublikować prawie już dopracowany tomik poezji pt.: „Pięść i róża”, niech Pani nie pyta skąd ten tytuł, odpowiedź jest w zamieszczonych tam wierszach. Na początku przyszłego roku planuję wydanie powieści, której bohaterowie od dłuższego czasu „pukają i domagają się publikacji”. Jako osoba mająca na co dzień do czynienia z piórem z pewnością Pani wie, w czym rzecz. 
Czytelników, którzy dotrwali do końca wywiadu ze mną, zapraszam do mojego Saloniku Literackiego w Internecie. To kolejna moja wysepka, w tym wypadku - „sieciowa”. 
Zapewne warto wpaść w nią, dziękuję za wywiad, życzę powodzenia. 
Janina Wielogurska 
„Myśl Literacka” 
Copyright by Piotr Stanisław Król 2010-2011 
Kontakt z autorem All right reserved 
 
aaa 
4. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE 
 
aaa 
4.1. Lektury i bestsellery w DAISY 
Małgorzata Zygmont 
 
Źródło: Publikacja własna „WIM” 

Zeszłoroczny projekt Fundacji Klucz zatytułowany „DAISY - standard XXI wieku. Multimedialne lektury i bestsellery dla czytelników z uszkodzonym wzrokiem” zaowocował kolejnymi płytami, które powiększyły księgozbiory bibliotek obsługujących osoby niepełnosprawne wzrokowo, w tym bibliotek działających przy ośrodkach szkolno-wychowawczych. 
DAISY 
Dzięki rozwojowi naukowo-technicznemu, coraz doskonalszym urządzeniom, programom itp. mamy coraz więcej możliwości, aby niwelować ograniczenia spowodowane niepełnosprawnością. Jednym z nowoczesnych rozwiązań, zapewniającym osobom z uszkodzonym wzrokiem łatwiejszy dostęp do wiedzy i kultury, jest standard DAISY, który bez przesady można nazwać standardem XXI wieku. 
Opracowanie książki mówionej w DAISY pozwala przede wszystkim zachować strukturę książki czarnodrukowej, co oznacza podział na części, rozdziały itd., a nie na równe odcinki czasowe jak w przypadku mp3. Po książce DAISY można się poruszać podobnie jak po drukowanym oryginale. Żadnych trudności nie przysparza znalezienie początku rozdziału czy konkretnej strony, powrót do poprzedniego zdania, a także zrobienie zakładki, pozwalającej jednym ruchem odszukać zaznaczone wcześniej miejsce. 
Co niezmiernie ważne, w pełnej wersji standardu DAISY książka zawiera nie tylko warstwę dźwiękową, ale również zsynchronizowaną z nią warstwę tekstową. Tekst może być wyświetlany na monitorze powiększoną czcionką, a także drukowany w brajlu. Obecność obu warstw (dźwiękowej i tekstowej) zapewnia stuprocentową zgodność książki DAISY z oryginałem. 
Projekt 
W zeszłorocznym projekcie naszej fundacji, którego realizacja była możliwa dzięki finansowemu wsparciu PFRON-u, firmy Neta.pl oraz darowiznom 1 procent podatku dla OPP, kontynuowaliśmy zakrojone na kilka lat przedsięwzięcie polegające na wydaniu w pełnej wersji DAISY wszystkich lektur szkolnych. Teraz powiększyliśmy ich listę o 27 tytułów. Poza lekturami wydaliśmy (tylko w wersji audio) kolejne dwa bestsellery Stephena Kinga oraz powieść dla młodzieży Marka Twaina. W przypadku książek o dużej objętości - a do takich właśnie zaliczają się wymienione powieści - standard DAISY zapewnia prawdziwy komfort czytania. 
Do naszego projektu zaangażowaliśmy znakomitych lektorów, takich jak Elżbieta Kijowska, Hanna Kinder-Kiss, Jacek Kiss, Leszek Filipowicz, Michał Maciejewski, Roch Siemianowski, Leszek Teleszyński oraz Janusz Zadura. Nagrań dokonaliśmy w profesjonalnym studiu, aby nadać utworom wysoki poziom artystyczny i techniczny. 
Płyty z książkami - każda w nakładzie 500 egzemplarzy - tak jak w poprzednich latach, przekazaliśmy nieodpłatnie bibliotekom działającym przy ośrodkach szkolno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży z dysfunkcją wzroku oraz kilkudziesięciu bibliotekom publicznym w całej Polsce obsługującym osoby niepełnosprawne wzrokowo. Nasze książki trafiły także do Polonii na obu półkulach, za pośrednictwem Biblioteki Centralnej PZN, która, oczywiście, również gromadzi wydawane przez nas płyty. 
Korzyści 
Nikogo nie trzeba przekonywać, że powiększanie listy książek dostępnych dla osób z uszkodzonym wzrokiem jest ważne i potrzebne. Jeżeli do tego są to książki w uniwersalnym formacie używanym na całym świecie, który w swojej pełnej wersji (warstwa dźwiękowa zsynchronizowana z warstwą tekstową) daje osobom z uszkodzonym wzrokiem najszersze możliwości korzystania z tekstu, korzyści są jeszcze większe. 
Standard DAISY nawet w najprostszej wersji, zawierającej tylko warstwę audio, jest - jak już wspominaliśmy - bardzo wygodny dla czytelnika dzięki zachowaniu podziału książki na takie same jednostki jak w drukowanym oryginale. Z kolei w swojej pełnej wersji ma nieocenioną wartość dla dzieci i młodzieży uczącej się, ponieważ pozwala dorównać uczniom widzącym. Daje największą samodzielność w zdobywaniu wiedzy, a to jest klucz do sprawnego funkcjonowania w społeczeństwie. 
Fundacja 
Fundacja Klucz na rzecz edukacji i upowszechniania czytelnictwa osób niewidomych i słabowidzących od 2007 roku publikuje książki multimedialne w standardzie DAISY. W 2008 roku rozpoczęliśmy wydawanie lektur szkolnych, z zamiarem opublikowania ich kompletu. Obecnie mamy w swoim dorobku już 64 lektury. Drugi nurt naszej działalności wydawniczej to współczesne bestsellery. 
Poniżej zamieszczamy listę książek wydanych w ramach projektu „DAISY - standard XXI wieku. Multimedialne lektury i bestsellery dla czytelników z uszkodzonym wzrokiem”. Jeżeli są Państwo nimi zainteresowani, a w bibliotece, z której Państwo korzystają, nie ma tych tytułów, prosimy o kontakt z naszą fundacją: fundacja@klucz.org.pl i podanie adresu biblioteki. Jeśli będziemy jeszcze dysponować zapasem książek, przekażemy je pod wskazany adres. Gwarantujemy też, że umieścimy tę bibliotekę na liście odbiorców książek w przyszłych projektach. 
Wykaz bibliotek otrzymujących książki od Fundacji Klucz znajduje się na stronie internetowej www.klucz.org.pl. 
Książki wydane przez Fundację Klucz w 2011 roku 
Lektury szkolne 
Carlo Collodi „Pinokio” 
Joseph Conrad „Lord Jim” 
Wiktor Gomulicki „Wspomnienia niebieskiego mundurka” 
Maria Konopnicka: „Dym”, „Mendel Gdański”, „Na jagody”, „O Janku Wędrowniczku”, „O siedmiu krasnoludkach i sierotce Marysi” 
Bolesław Leśmian „Wybór wierszy” 
Jan Andrzej Morsztyn „Wybór wierszy” 
Bolesław Prus „Lalka” 
Henryk Sienkiewicz: „Bartek Zwycięzca”, „Hania”, „Humoreski z teki Worszyłły”, „Jamioł”, „Krzyżacy”, „Niewola tatarska”, „Ogniem i mieczem”, „Potop”, „Pan Wołodyjowski”, „Quo vadis”, „Selim Mirza”, „Stary sługa”, „Szkice węglem”, „Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela” 
Juliusz Słowacki „Kordian” 
Mark Twain „Przygody Tomka Sawyera” 
Światowe bestsellery 
Stephen King: „Stukostrachy”, „Szkieletowa załoga” 
Mark Twain „Tomek Sawyer za granicą” 

aaa 
4.2. Warszawska królikarnia zaprasza niewidomych i niedowidzących widzów 
 
Źródło: www.pochodnia.pzn.org.pl 
Asystent mistrza maluje portret młodej kobiety - niemal naturalnej wielkości. (...) „Jego sylwetka zasłania część zwróconego ku nam portretu. Malarz zajmuje się dekoltem sukni. Pozostaje mu jeszcze domalować detale, w tym zdobiący dekolt krzyżyk, ale z pewnością kończy już pracę. Wizerunek jest bardzo wierny. Stoi na sztaludze, tuż obok modelki, siedzącej po prawej, na wysokim krześle. Można odnieść wrażenie, że patrzą na nas siedzące ramię przy ramieniu bliźniaczki (...)” - to tylko fragment audiodeskrypcji, jaka została stworzona do wystawy czasowej „KoLekcja w Królikarni”. Ekspozycja dostępna jest dla osób niewidomych i niedowidzących od dziś, czyli od 28 grudnia 2011 r. Wystawę prezentowaną w warszawskiej Królikarni udostępniono dla osób z dysfunkcją wzroku za pośrednictwem Cyfrowego Muzeum Narodowego w Warszawie (CMNW). Projekt audiodeskrypcji nosi nazwę „Poza Ciszą i Ciemnością” i prowadzony jest przez Fundację Dzieciom „Zdążyć z pomocą”. Wystawa - prezentowana w Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego w Królikarni- będzie otwarta do czerwca 2012 r. 
Wirtualną galerię tworzy przewodnik z opisami 70 dzieł sztuki, które można ściągnąć na nośnik (np. mp3) i odsłuchać w domu lub też wybrać się do Muzeum na samodzielne zwiedzanie ekspozycji. Pliki dostępne są na stronie: 
www.cyfrowe.mnw.art.pl 
Wśród dzieł, do których została opracowana audiodeskrypcja, są m.in.: 
- rycina Jana Baptista Collaerta Color olivi, 
- Pozdrowienia z Alei Jerozolimskich Joanny Rajkowskiej, 
- Mecz bokserski Edwarda Dwurnika, 
- Mistyczne zaślubiny św. Katarzyny Francesco Bissolo i inne. 
Opisy dzieł sztuki wybranych do wystawy „KoLekcja” są wzbogacone o dźwiękowe ilustracje. 
Audiodeskrypcja do wystawy „KoLekcja w Królikarni” adresowana jest zarówno do dorosłych, jak i dzieci. Ważnym jej elementem jest program edukacyjny, na który składają się lekcje, warsztaty i wykłady dla klas szkolnych, rodzin z dziećmi i widzów indywidualnych. 
Wirtualna ekspozycja i audiodeskrypcja będą dostępne na stronie www także po zakończeniu wystawy. 
- Atutem wystawy jest to, że osoby niewidome mogą ją obejrzeć w domu, unikając kłopotów z dotarciem na ekspozycję. Dzięki formie wirtualnej galerii jest ona również dostępna dla osób z dysfunkcją wzroku w całej Polsce. 
Osoby, które chcą poczuć klimat zwiedzania, zapraszamy, oczywiście, do Królikarni. Mamy nadzieję, że Kolekcja, podobnie jak wcześniej udostępniony Zamek Królewski i Muzeum Powstania Warszawskiego, spotka się z entuzjazmem i dużym zainteresowaniem osób niewidomych - mówi Anna Żórawska, koordynatorka i pomysłodawczyni projektu „Poza Ciszą i Ciemnością”. 
Ideą „Kolekcji w Królikarni” i opracowanej audiodeskrypcji jest uświadomienie widzom różnych funkcji obrazów i przygotowanie do odbioru różnych gatunków malarskich. Autorkami audiodeskrypcyjnych opisów są Izabela Künstler i Urszula Butkiewicz, które od lat zajmują się tworzeniem tego typu opisów do filmów, programów publicystycznych, spektakli teatralnych i sztuk plastycznych. Autorki zaangażowane są w projekt „Poza Ciszą i Ciemnością” od początku jego trwania, czyli od 2008r. 
Wystawa „KoLekcja w Królikarni” została dostosowana w ramach projektu Muzeum „Poza Ciszą i Ciemnością” - edycja 2011 dofinansowanego ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. 
Organizator: Fundacja Dzieciom „Zdążyć z Pomocą” 
Patronat honorowy: Prezydent m.st. Warszawy 
Patronat medialny: 
kampaniespleczne.pl, onsi.pl, VOX FM, POCHODNIA 
Partner: Monday PR, Plenum, Sinfonia Varsovia, Polski Związek Niewidomych 
Muzea partnerskie: Muzeum Narodowe w Warszawie, Królikarnia, Zamek Królewski 

aaa 
4.3. PE w narciarstwie: Anna Kosińska na medal 
Paulina Malinowska-Kowalczyk 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-01-16 
 
W czasie zawodów Pucharu Europy w narciarstwie zjazdowym, rozegranych we włoskiej miejscowości Sestriere, jedyną osobą z naszej reprezentacji, która stanęła na podium, była Anna Kosińska. Do kraju wraca z trzema srebrnymi medalami i jednym brązowym. 
Anna Kosińska startuje w kategorii słabowidzących i niewidomych, a to oznacza, że towarzyszy jej pilot - w tym przypadku był to Dariusz Rutkowski. 
Pierwsze dwa dni zawodów przyniosły im dwa srebrne medale w gigancie. W slalomie rozegranym pierwszego dnia zawodniczka zajęła miejsce drugie, a dzień później - trzecie. 
Niekwestionowaną królową w tej grupie była Rosjanka Aleksandra Frantsewa, pilotowana przez Pawła Zabotina, która zgarnęła cztery złote krążki w czterech konkurencjach. 
Wśród panów najlepiej zaprezentował się Andrzej Szczęsny. Niewątpliwie wielkim sukcesem tego zawodnika jest czwarte miejsce w slalomie. Polak przegrał walkę o brąz z Francuzem Laurentem Caulem-Futym, drugi w tej konkurencji był reprezentant Austrii Andreas Preiss, a pierwszy - Rosjanin Aleksiej Bugajew. 
To nie koniec rywalizacji sportowej naszych alpejczyków. Jeszcze w tym miesiącu czekają ich starty w zawodach Pucharu Europy w Austrii i Pucharu Świata w narciarstwie zjazdowym, który odbędzie się we włoskim Arte Terme. 

aaa 
5. ORGANIZACYJNE, PRAWNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY 
 
aaa 
5.1. Zapomniani Faraonowie 
Dzidka Dolańska 
 
Źródło: http://niewidomi.salon24.pl 
Któż dziś pamięta o faraonie, za panowania którego biblijny Józef uratował starożytny Egipt od nędzy, głodu i ubóstwa. 
Przypomnieć w tym miejscu należy, że faraon egipski miał sen, w którym 7 krów tłustych zostało zjedzone przez 7 krów chudych. Nikt nie potrafił wyjaśnić snu faraona, tylko Józef - mąż boży, któremu błogosławił Jahwe i to dzięki łasce Stwórcy Józef potrafił odczytać to, co we śnie Bóg chce powiedzieć faraonowi. Po siedmiu latach tłustych nastąpi siedem lat chudych. 
Do tej biblijnej alegorii odnosi się, jak się wydaje, redaktor Robert Więckowski w serii „Znani i lubiani” opublikowanej w szóstym numerze dwumiesięcznika „Pochodnia”, wydawanego przez Polski Związek Niewidomych z grudnia 2011 roku. 
W przeprowadzonym wywiadzie z byłą dyrektor Biblioteki Centralnej Polskiego Związku Niewidomych Teresą Dederko rozmówcy odwołują się do biblijnych siedmiu lat tłustych w dziejach BC PZN. 
Przypomnijmy, że w latach 2005-2010 Biblioteka realizowała rządowy program wieloletni, w ramach którego finansowana była bieżąca działalność placówki. Więc mamy tu jedynie 6 lat tłustych, no i wcześniejszy 2004 rok tłusty, finansowany bezpośrednio ze środków pozostających w dyspozycji Prezesa Rady Ministrów. 
Nie sposób w tym miejscu zgodzić się ze stwierdzeniem Pani Dyrektor Teresy Dederko, że do swoich sukcesów zalicza załatwienie finansowania dla Biblioteki na wspomniane wyżej lata 2005-2010. 
Po trudnym roku 2002, kiedy to w Bibliotece miały miejsce zwolnienia części załogi podyktowane kłopotami finansowymi. Ówczesne władze Związku oraz Dyrektor Biblioteki Centralnej PZN, nie chcąc dopuścić, by sytuacja, w której konieczne będą zwolnienia w BC powtórzyła się, podjęły zakrojone na szeroką skalę działania mające na celu wypracowanie stabilnego programu finansującego tą jedyną placówkę kulturalną w Polsce, na tak szeroką skalę działającą na rzecz niewidomych w Polsce. Członkowie Prezydium ZG PZN oraz najwyższe władze Związku i Dyrektor BC w latach 2002-2004 odbyli szereg spotkań roboczych, konsultacji oraz wizyt oficjalnych w Ministerstwie Kultury, w tym u samego ministra oraz kilkakrotnie u posłów, senatorów, marszałków Sejmu i Senatu, a także bodaj trzykrotnie u ówczesnego premiera rządu Leszka Millera. 
Szereg wizyt, szereg merytorycznych pism i godziny rozmów, negocjacji, poszukiwania źródeł finansowania. 
Wypracowanie źródeł finansowania na lata 2002-2010 to efekt pracy wielu osób ze środowiska osób niewidomych, z Ministerstwa Kultury, władz rządowych oraz wielu osób rozumiejących potrzeby czytelnicze niewidomych i słabowidzących. 
Dziwi więc, że tak łatwo i szybko pani dyrektor Dederko przypisała sobie załatwienie finansowania dla BC. Finansowanie, o którym wspomina w rozmowie z redaktorem Więckowskim, zostało załatwione już wcześniej, a dopiero w 2005 roku została podpisana na nie umowa. Warto w tym miejscu wspomnieć też, że wielka miłośniczka sztuki filmowej pracująca wówczas w Ministerstwie Kultury Pani Agnieszka Odorowicz lekką ręką zabrała ze środków przewidzianych na działalność Biblioteki milion złotych, przesuwając je na produkcję jednego z polskich filmów. Działo się to w roku 2005 za przyzwoleniem władz Związku i Pani Dederko. Środki załatwione już wcześniej w 2004 roku przez poprzednie władze, te nowe miłościwie panujące w PZN do dziś dnia władze w pewnym stopniu zaprzepaściły, łatwo oddając okrągły tłuściutki milionik. 
Dziś „Pochodnia”, propagandowa „Trybuna Ludu” PZN, pamięta jedynie o Pani dyrektor Dederko zapominając o biblijnych tytułowych faraonach pracujących na rzecz pozyskania finansowania dla biblioteki na wiele lat. Na czas tych tłustych lat Pani Dederko i członków jej najbliższej rodziny, ale o tym w kolejnym artykule. 
Warto w tym miejscu wymienić nazwiska zapomnianych faraonów, którzy przyczynili się do tłustych lat biblioteki i familii Dederków. Są wśród nich: Pani Maria Ferdynus, Józef Mendruń, Stanisław Kotowski i Janusz Durbacz. W tamtych czasach hamulcem pozytywnego załatwiania spraw BC był ówczesny Prezes ZG PZN Sylwester Peryt, który skłonny był oddać bibliotekę poza kuratelę Polskiego Związku Niewidomych, chcąc niegospodarnie po raz kolejny lekką prezesowską ręką oddać majątek związkowy. 
Biblijna opowieść toczy się dalej, płynie sen faraona z kart natchnionej Księgi Rodzaju. Po siedmiu latach tłustych nadchodzi siedem lat chudych, które symbolizuje siedem chudych krów. Ach Panie, czy nie mogłeś zmienić losów pogrążonego głodem, suszą i cierpieniem Egiptu. Czy Władczyni Większa Nefretete i Władczyni Mniejsza Kleopatra wraz z dyrektor Dederko nie mogły wcześniej zacząć załatwiać finansowania na kolejne siedem tłustych lat BC, by zmienić biblijne przeznaczenie? 
Nie. Nie mogły, bo to wszystko zapisane już przed tysiącami lat na kartach biblijnej Księgi Genesis. Dopiero 22 grudnia 2010 roku podpisano porozumienie na finansowanie BC na lata 2011 i 2012. Zespół merytoryczny miał do września 2011 roku opracować sposoby finansowania BC od 2013 roku. Jak podają dobrze poinformowane źródła, zbliżone do dworu Nefretete - Władczyni Większej, opieszałość władz PZN sprawiła, że zespół merytoryczny nie wypracował do tej pory, a więc końca grudnia 2011 żadnego planu finansowania BC od 2013 roku, co jest jednoznaczne z tym, że porozumienie z 2010 roku nie jest realizowane. 
Cóż to, chronologię biblijną ktoś poprzestawiał? Na karty naszej opowieści ktoś wprowadził... Potop? 
Nagle w BC pojawia się kontrola Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i cóż to znajduje? Nieprawidłowości w działaniu biblioteki uwidocznione w protokole pokontrolnym. Nefretete i Kleopatra mają dosyć. Każą pani dyrektor Dederko złożyć wypowiedzenie. Dlaczego jej nie odwołują? Oj, Czytelniku drogi! To nie Egipt starożytny tylko nowoczesny, tu władczynią większą i władczynią mniejszą nie jest się dożywotnio. Choć natura ludzka od wieków taka sama, bo władczynią większą i władczynią mniejszą chciałoby się być dożywotnio. Tu jednak wiosną 2012 roku będą nowe wybory. Więc i „Trybuna Ludu” w nowoczesnym wydaniu, „Pochodniowym” musi peany na cześć Pani Dederko śpiewać. By nie okazało się, że wspólnie z władzami Związku sprowadziła na BC chude lata, chude krowy, które zjadły krowy tłuste. 
Karty Biblii przekładamy dalej - jest potop, ale jest i arka, do której Noe wchodzi sam wraz ze swoją żoną i swoimi synami, i żonami swoich synów, i z parą zwierząt z każdego gatunku, jakie tylko żyją na ziemi. 
I oto jest nadzieja dla BC czy jest już Noe, który buduje arkę, zbiera zwierzęta. Czy zawrze przymierze z Jahwe, że ten już nigdy nie ześle na ziemię potopu? Czy jeszcze czekamy na Noego? Czas pokaże. 
Opowieść nasza, jak księgi Biblii, pisana odcinkami będzie. W następnej części o tłustych latach dla całej familii Dederków, o cyfryzacji i digitalizacji w BC czas opowiedzieć przyjdzie. I o czym jeszcze? To dziś tajemnica. 
Choć Pani dyrektor Dederko nie jest mężczyzną, to być może, warto zacytować tu klasyczne już powiedzenie wspominanego już Leszka Millera, który powiedział, że mężczyznę poznajemy nie po tym jak zaczyna, ale po tym jak kończy. Pani dyrektor zaczęła rządy w BC w czasach tłustych, a zostawiła w latach chudych. Więc parafrazując słowa byłego premiera możemy powiedzieć, że dyrektora poznajemy nie po tym jak zaczyna, ale po tym jak kończy. Czy to jest wystarczający powód do wystawienia laurki w „Pochodni”? Wychodzi na to, że tak, bo przecież zapisano już tysiące lat temu, że po siedmiu latach tłustych musi nieuchronnie nadejść siedem lat chudych. Ani Nefretete, ani Kleopatra, ani Pani Dederko nie zmieni kart przeznaczenia. 

aaa 
5.2. Dezyderat nr 4 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Publikacja własna „WIM” 

Dzidka Dolańska w felietonie „ Zapomniani Faraonowie” oburzyła się na przypisywanie sobie zasług, które należą się innym osobom. Oburzenie to wywołały słowa zawarte w publikacji „Lata tłuste, lata chude?” Roberta Więckowskiego, poświęconej byłej dyrektor BC PZN p. Teresie Dederko - („Pochodnia” grudzień 2011 r.). 
Czytamy: „Kiedy była już panią dyrektor udało się jej zdobyć coś, co sprawia jej satysfakcję do tej pory. Udało się załatwić wieloletni program finansowania pracy biblioteki, który w latach 2005 - 2010 zapewnił tej instytucji komfortowe warunki funkcjonowania. Jak bardzo było komfortowo okazało się szczególnie w bieżącym, 2011 roku, kiedy to program się skończył, a nikt - ani PFRON ani Ministerstwo Kultury - nie kwapi się do dalszego łożenia na potrzeby biblioteki dla niewidomych. - To było niezwykle frustrujące, ten rok mnie wykończył - przyznaje Teresa Dederko”. 
W artykule Dzidki Dolańskiej czytelnik znajduje informacje, których nie mogę potwierdzić. Nie wiem, czy są one prawdziwe. Artykuł jednak ukazał się na portalu dostępnym dla każdego i dotyczy ważnej dla nas placówki. Dlatego zdecydowałem się go przedrukować na łamach „WiM”. 
Jeżeli ktoś z BC albo z ZG PZN zechce napisać sprostowanie, wyjaśnienie czy artykuł polemiczny z tezami Dzidki Dolańskiej, zapewniam, że zostanie on opublikowany bezpośrednio po otrzymaniu go, tj. w najbliższym numerze „WiM”. 
Obecnie chcę odnieść się tylko do informacji zawartej w cytowanym fragmencie wywiadu redaktora Roberta Więckowskiego z panią Teresą Dederko. 
Przypisywanie sobie zasług za załatwienie finansowania BC na kilka lat nie jest ani nowym, ani szczególnie drastycznym podrasowaniem rzeczywistości. Władze PZN-u czyniły to już wcześniej i to w sposób całkowicie nieuprawniony i nierzetelny. 
W artykule „Wielki sukces PZN”, opublikowanym w „Biuletynie Informacyjnym Trakt” Nr 7(7)/05 (grudzień 2005 r.) czytamy m.in.: 
„Rządowy program dla Biblioteki 
W dniu 25 października br. na ostatnim posiedzeniu Rada Ministrów podjęła uchwałę w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pod nazwą „Rozwój Biblioteki Centralnej Polskiego Związku Niewidomych”. 
Jak podaje Centrum Prasowe Rządu, ustanawia się program wieloletni pod nazwą Rozwój Biblioteki Centralnej Polskiego Związku Niewidomych. Realizacja programu rozpocznie się 1 października 2005 r., a zakończy 31 grudnia 2010 r. 
Łączne jego koszty nie przekroczą 13 800 000 zł, z czego budżet państwa wyasygnuje 4 200 000 zł, zaś 9 600 000 zł - Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. 
Konieczność objęcia Biblioteki Centralnej Polskiego Związku Niewidomych programem rządowym wynika z następujących przesłanek: 
1)	biblioteka ta jest jedyną specjalistyczną instytucją obsługującą niewidomych i słabowidzących w kraju i za granicą, 
2)	konieczność stabilizacji jej sytuacji finansowej wymaga ponadresortowego podejścia, 
3)	brakuje regulacji umożliwiających finansowanie działalności biblioteki ze środków publicznych, w wysokości gwarantującej ciągłość realizacji zadań, 
4)	wysokość dotacji Ministerstwa Kultury, zobowiązanego do jej finansowania, uzależniona jest od aktualnej sytuacji budżetowej resortu. 
Ponadto zgodnie ze stanowiskiem Rządu dotyczącym dezyderatu nr 4 Komisji Kultury i Środków Przekazu, uchwalonym 26 marca 2003 r., Rząd zadeklarował kontynuację wspierania aktywności edukacyjnej, informacyjnej i kulturalnej tej biblioteki. 
Jak podkreślono na posiedzeniu Rządu, konieczne jest zapewnienie osobom niewidomym oraz słabowidzącym możliwości uczestnictwa w życiu publicznym, społecznym i kulturalnym. Wynika to z polityki Rządu oraz Unii Europejskiej”. 
Z powyższego cytatu jasno wynika, że przyjęcie „”Rządowego programu dla Biblioteki” było realizacją dezyderatu nr 4 sejmowej Komisji Kultury i Środków Przekazu, uchwalonego 26 marca 2003 r. i stanowiska Rządu dotyczącego tego dezyderatu. Wynika również, że już w 2003 r. zostały podjęte decyzje dotyczące finansowania działalności naszej Biblioteki, które zostały przyjęte w formie programu w 2005 r. 
W „Biuletynie Informacyjnym TRAKT” Nr 7(38)/08, w artykule „Ze sprawozdania kadencyjnego PZN” znajdujemy bardzo jaskrawe kwiatki. W publikacji tej zajmowałem się dostosowywaniem rzeczywistości do swoich potrzeb przez władze PZN-u na szerszą skalę. Wykazałem kilka poważnych przekłamań. Teraz nie będę ich ponownie omawiał. Piszę o Bibliotece Centralnej PZN. Przytoczę więc tylko fragment dotyczący tej placówki. Czytamy: 
„Po raz pierwszy w historii Związku udało się zabezpieczyć funkcjonowanie Biblioteki Centralnej PZN na 5 lat poprzez specjalnie utworzony program rządowy”. 
No właśnie, jaka jest tu prawda? 
Od czasu powstania Biblioteki Centralnej w 1952 r. do 1993 r. jej działalność finansowało Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej i nie było z tym żadnych problemów. W każdym roku można było tylko zastanawiać się, o ile wzrośnie budżet Związku, w tym Biblioteki. Nigdy nie było tak, że w kolejnym roku był mniejszy budżet niż w roku poprzednim. Ministerstwo sfinansowało nawet budowę gmachu BC. Jak widzimy, w historii tej aż przez 42 lata Biblioteka miała zapewnione stałe finansowanie i środki na inwestycje. A tu proszę, po raz pierwszy w historii zapewniono... 
Żeby mieć właściwy obraz sprawy, warto też wiedzieć, że podpisanie umowy o finansowaniu Biblioteki w 2004 r., było wynikiem starań z lat poprzednich. Przedstawiciele PZN-u przyjmowani byli przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, uczestniczyli w spotkaniach z posłami w Sejmie RP i w pracach Komisji Kultury i Środków Przekazu Sejmu Rzeczypospolitej. Dwie posłanki na miejscu zapoznawały się z pracą BC. Komisja Kultury i Środków Przekazu zajmowała się finansowaniem Biblioteki Centralnej PZN kilkakrotnie. Komisja występowała chyba trzykrotnie z dezyderatami do ministra kultury i premiera Rządu RP. Dezyderaty te zawierały postulat systemowego rozwiązania problemu finansowania Biblioteki. Starania te, spotkania i posiedzenia sejmowej komisji odbywały się w latach 2002 i 2003. Nie mogły więc uczestniczyć w nich władze PZN-u wybrane w marcu 2004 r. Dodać należy, że w spotkaniach i staraniach brali udział: ówczesny przewodniczący ZG PZN Sylwester Peryt, ówczesny dyrektor BC Janusz Durbacz, kierownik Działu Rehabilitacji w ZG PZN Elżbieta Oleksiak. W niektórych spotkaniach uczestniczyli również Józef Mendruń i Stanisław Kotowski. Do sukcesu walnie przyczyniła się ówczesna i obecna wiceprzewodnicząca ZG PZN Teresa Wrzesińska i ówczesna wiceprzewodnicząca ZG PZN Maria Ferdynus. Ta ostatnia szczególnie aktywnie nawiązywała kontakty z posłami na Sejm RP i przekonywała ich o potrzebie rozwiązania problemu finansowania Biblioteki Centralnej PZN. 
Jak więc można i po co pisać, że to po raz pierwszy w historii... Jak można przypisywać sobie ten sukces? 
Nasuwa się pytanie natury zasadniczej: czy inne informacje przekazywane przez władze Związku są równie prawdziwe?” Koniec cytatu. 
Jak widzimy nie po raz pierwszy sprawy trzeba wyjaśniać. Obawiam się też, że nie po raz ostatni. Dodam, że rzeczywiste problemy są tak duże, iż nie ma potrzeby licytować się w zasługach i przyczyniać się do ich pogłębiania. Władzom PZN-u trzeba życzyć, żeby udało się im i tym razem przezwyciężyć trudności finansowe naszej Biblioteki. Bez wątpienia jest to bardzo ważna i potrzebna placówka, gdyż zaspokaja potrzeby czytelnicze, i nie tylko, kilku tysięcy niewidomych i słabowidzących. 

aaa 
5.3. Logika do góry nogami 
Helena Cybula 
 
Źródło: Publikacja własna „WIM” 

Muszę przyznać, że rzadko mnie cokolwiek irytuje, no, może poza brakiem kindersztuby i pisania w retoryce Janusza Korwin-Mikke. Pan Ogonowski w tekście „Wykrzyknik do góry nogami” (WiM 1/2012) w jednej treści zawiera kilka wątków, pozwolę sobie jedynie na polemikę z jednym z nich. Autor pisze: „Niedawno z zadziwieniem odczytałem, że znana mi skądinąd niewidoma postać otrzymała statuetkę, miano czy coś tam „lodołamacza”. Ma to być rozdawane czy przyznawane osobom niepełnosprawnym, które pokonały swą niepełnosprawność w taki sposób, że znalazły swe miejsce w społeczeństwie, przezwyciężając ograniczenia narzucone przez niepełnosprawność. Osoba ta rzeczywiście ograniczenia pokonała, jeśli kiedykolwiek pracowała, to na czarno, a formalnie - nigdzie. No i umiała i nadal umie zrobić pieniądze tak, żeby były nieopodatkowane, jest przy tym bardzo dobrze zrehabilitowana w zakresie orientacji przestrzennej. Jedna z jej wielbicielek napisała gdzieś kiedyś o niej, że jeśli organizuje turystyczną imprezę, to nawet dokładnie wiadomo, gdzie uczestnicy mają spać i spożyć posiłek”. 
Szanowny Autorze! Jeśli już Pan pisze na ten temat, to warto byłoby uściślić jakiego rodzaju wyróżnienie i za jakie osiągnięcia opisywany - ale anonimowo - bohater otrzymał. Wiemy tyle tylko, że osoba ta „jeśli kiedykolwiek pracowała, to na czarno, a formalnie - nigdzie. No i umiała i nadal umie zrobić pieniądze tak, żeby były nieopodatkowane”. Nie uważa Pan, że trąci to pomówieniem, plotkarstwem i zawiścią. Dlaczego on a nie Pan? I znowu próbka rzetelnego prawdziwego dziennikarstwa. „Jedna z jej wielbicielek napisała gdzieś kiedyś o niej, że jeśli organizuje turystyczną imprezę, to nawet dokładnie wiadomo, gdzie uczestnicy mają spać i spożyć posiłek”. Ktoś, kiedyś, gdzieś... Przepraszam, jakiemu celowi ma służyć taka informacja? 
Osobiście odebrałam ten fragment jako pochwałę bohatera, że skoro podejmuje się organizacji jakiejkolwiek imprezy, to zapina ją na ostatni przysłowiowy guzik. 
Konkluduje Pan nadal: „Kiedyś było tak, że w rehabilitacji przyjmowano pewną stałą niepodważalną kolejność, zwłaszcza gdy chodziło o niewidomego, a nie ociemniałego. Najpierw nauka, czyli zdobycie konkretnej wiedzy, w szkole specjalnej, a dalej - jeśli się dało - w placówkach ogólnodostępnych, potem praca - czyli uzyskanie materialnej niezależności, wreszcie - jeśli to możliwe, różnego rodzaju kursy rehabilitacyjno-usprawniające”. 
Zgodzę się z poprawnością tej modelowej ścieżki kariery pod warunkiem, że będzie obowiązywać kolektywizacja w zakresie wydolności zdrowotnej czy też możliwości psychofizycznych niewidomego lub ociemniałego. Niestety, tak nie jest i o tym autor publikacji powinien wiedzieć także z doświadczenia. Niewidomy niewidomemu nierówny i nie każdy zdobywa się na heroizm bycia wzorcem dla pozostałych - gdzie autor „skromnie” zauważa: „po kilkudziesięciu latach, w których sobie i światu dowiodłem, co potrafię”. Owszem, dowiódł Pan i chylę czoła przed zdobytą wiedzą, zrehabilitowaniem, osiągnięciami zawodowymi i społecznymi. Ale nie należy zapominać, że jeśli niewidomy nie spełnia kryterium pomnika, to jest typowym leniem czy nieudacznikiem. W wielu przypadkach niewidomy ma kłopot ze znalezieniem pracy, a to z powodów: 
- nie ma aktualnie popytu na wyuczony przez niego zawód, 
- miejsca zamieszkania wykluczającego zatrudnienie czy pracę na własny rachunek. 
Nie każdy z nas może pracować zdalnie, choćby z banalnego powodu dodatkowych schorzeń utrudniających pracę przy klawiaturze komputera. Przekroczenie własnych ograniczeń to nie tylko praca zawodowa, to także działanie na rzecz innych i dla innych. I taka praca została zauważona przez kapitułę konkursu Lodołamacze. 
Ludzka aktywność manifestuje się w różnorodny sposób. Czy niewidoma kobieta opiekująca się niewidomym i upośledzonym synem i jednocześnie niosąca pociechę i otuchę innym zagubionym matkom, jest mniej godna uznania od modelowego niewidomego, za którego p. Ogonowski uchodzi. 

aaa 
5.4. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH 
		Prawdą w ślepe oczy po raz drugi 
Jerzy Ogonowski 
 
Źródło: Publikacja własna „WIM” 

To było już dawno, chyba gdzieś w stanie wojennym albo zaraz po. Będąc nie po tej kilkunastomilionowej, bardzo niejednolitej i niezwykle słusznej stronie, zamieściłem w „Sprawach i Ludziach” prowadzonych przez Juliana Bartosza swój sąd na temat udzielenia schronienia dysydenckim dziennikarzom w „Niewidomym Spółdzielcy”. Wyrażałem wątpliwość, czy takie działanie nie okaże się w efekcie czymś bardzo dla ogółu niewidomych szkodliwym. W końcu „Niewidomy Spółdzielca” nie utrzymywał się z własnych dochodów, lecz dotacji państwowych. Nadto nie bardzo chciało mi się wierzyć, żeby Stefan Bratkowski, Dariusz Fikus czy Barbara W. Olszewska kiedykolwiek odczuli potrzebę odwdzięczenia się za udzielone schronienie. No i w końcu chyba jakieś pieniądze. 
Miałem okazję Dariusza Fikusa spotkać na jednej z narad korespondentów czasopism brajlowskich. Odebrałem go jako postać, które automatycznie są przeze mnie samego z mego życia eliminowane. Odnosiłem bowiem wrażenie, że traktuje całe otoczenie, zwłaszcza tych, z którymi współpracuje, niezwykle protekcjonalnie, a ja takie traktowanie odbieram zawsze jako uderzenie brudną pięścią w nos. Ale odczułem też, że innym się to podobało, uważali, że zyskują niezwykle dużo dzięki fachowym poradom pana Fikusa. Pozostałych bohaterów przełomu spośród wymienionych wyżej nie miałem szczęścia poznać. Natomiast przelotne minięcie się moje i Darusza Fikusa było o tyle ciekawe, że to nie on wypowiadał się podczas narady na temat demokratyzacji brajlowskich czasopism, lecz ja, człowiek, który ośmielił się zaatakować budowniczych nowej Polski. Cóż, życie bywa bardziej złożone niż łopoczące na wiejącym w różne strony wietrze sztandary. 
W 30-ą rocznicę ogłoszenia stanu wojennego z zainteresowaniem śledziłem artykuły i wypowiedzi w mass mediach dziennikarzy jakoś tam związanych z okresem, kiedy to w stanie wojennym „Niewidomy Spółdzielca” udzielił dysydentom schronienia. Nie wiem, może przegapiłem, ale żaden z nich nigdy i nigdzie nie zająknął się o roli, jaką w ich życiu przez chwilę odegrał ten dwumiesięcznik. Nie doczekałem się ani jednego zdawkowego choćby wspomnienia, żadnej wzmianki, tak jak nie doczekałem się wcześniej, po przełomie, aby którykolwiek z chronionych przez środowisko niewidomych dziennikarzy zajął konkretne stanowisko wobec późniejszych wydarzeń. Ich informacja mogłaby być korzystna, kiedy to przed Sejmem odbyła się wielka demonstracja jakichś dziwnych niepełnosprawnych, wypłakujących konieczność likwidacji tych okropnych spółdzielń i spółdzielczych związków inwalidzkich i niewidomych. Któryś z ówczesnych działaczy PZN, na moje pytanie, czy możemy w kłopotach liczyć na pomoc z tamtej strony, odpowiedział niejasno i zagadkowo: „no tak, pomagają, pomagają”, ale nie umiał wyjaśnić, na czym ta pomoc miałaby polegać. 
Tymczasem nieuchronnie zbliżała się stopniowa likwidacja czasopism środowiskowych, co znalazło swe apogeum na początku roku 2011, kiedy w praktyce żadnego czasopisma brajlowskiego już nie było. Dariusz Fikus prysnął, jak wiadomo, do „Polityki”, gdy tylko nadarzyła się po temu okazja. Potem dość szybko zmarł. O Barbarze W. Olszewskiej słuch zaginął, został więc tylko Stefan Bratkowski, który mógłby przecież po likwidacji czasopism brajlowskich zamieścić gdzieś w znaczącym czasopiśmie mądry artykuł o roli takich czasopism nie tylko dla środowiska, ale także dla takich dziennikarzy, jak on, kiedy znalazł się w kłopotach w stanie wojennym. Kto wie, czy głos taki nie miałby znaczenia, kiedy ogromna rzesza niewidomych brajlistów została w praktyce pozbawiona możliwości czytania ulubionych przez lata czasopism. 
Przyznaję, że była to dla mnie pewnego rodzaju satysfakcja. Gorzka to prawda, ale była. Bo to właśnie moja racja okazała się rzeczywistością. Potem wszystko potoczyło się z żelazną logiką powrotu do XIX-wiecznego kapitalizmu ze wszystkimi tego konsekwencjami. Nie wiem, czy zdarzyła się jakaś pomoc któremukolwiek z tracących w okresie przełomu pracę niewidomych dziennikarzy, ze strony dziennikarzy wspartych przez „Niewidomego Spółdzielcę”. Na jednym ze spotkań, kiedy zaczęły wyraźnie rysować się objawy spychania niepełnosprawnych na margines społecznego życia, ówczesny senator Karol Modzelewski stwierdził, że sprawa jest polityczna, zatem trzeba poszukać takiego nurtu politycznego, który mógłby sprawy niepełnosprawnych poprzeć. Szukałem, szukałem i nic. A po latach późniejszy senator Litwiniec, na spotkaniu z ociemniałymi żołnierzami powiedział, że mu wstyd. I tyle. 
Dla biednego społeczeństwa, jakim są Polacy, osoby niepełnosprawne są zawsze ciężarem. Porządna i godna człowieka opieka społeczna, rehabilitacja, integracja pojawiają się dopiero naprawdę i realnie wtedy, gdy kapitalistyczne społeczeństwo osiąga pewien stopień zamożności. Niewidomi muszą zatem stawać zawsze po tej stronie, która daje największe szanse bogacenia się społeczeństwa. A ja nie jestem pewien, czy obecna organizacja ogólnopolska, jaką jest PZN, będzie mogła temu sprostać. Kiedy rozmawiam z młodymi, zadziwia mnie brak z ich strony jakiegokolwiek sprzeciwu wobec kształtującej się „na ich oczach” rzeczywistości społeczno-gospodarczej. Zadziwia brak woli wejścia w normalny nurt społecznego życia i kierowanie swych wysiłków na pracę w zamkniętym i wyprofilowanym środowisku osób niepełnosprawnych, niezależnie od wykształcenia. Brak owej chęci, aby oto któregoś dnia schować tę swoją niepełnosprawność pod dywan i funkcjonować jak inni. Ideałem rehabilitacji jest, żeby ludzie zapominali o tej niepełnosprawności i niewidomego traktowali normalnie. 
Na koniec prawdziwy obrazek z wycieczki tzw. wrocławskich czy dolnośląskich niewidomych. Pojechała raz moja żona na coś takiego, biorąc ze sobą przewodnika. Kiedy przyjechał autokar, cała niewidoma wycieczka rzuciła się hurmem do niego, łapiąc co lepsze miejsca. Przewodniczka mojej żony osłupiała i zapytała: „a to są niewidomi?” Skądinąd warto wiedzieć, że przewodniczka ta była poprzednio pracownikiem służby zdrowia. Mimo że dobrze widząca, miała kłopot, żeby wepchnąć moją żonę na jakieś miejsce, bo niewidomi z daleka krzyczeli, że tu już zajęte. 
Życzę wszystkim moim czytelnikom, zwolennikom i przeciwnikom, a nawet tym, którzy mnie nie czytają, aby ten rok 2012 lepiej spełnił ich marzenia niż rok 1812, kiedy to Polakom marzyła się wolność przy przemarszu wojsk Napoleona. 

 aaa 
6. FAKTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI 
 
aaa 
6.1. Dyskutujemy o pomocy całkowicie niewidomym 
 
Źródło: Publikacja własna „WIM” 
 
Szanowni Państwo! 
 
Uprzejmie proszę o zapoznanie się z moim artykułem, zastanowienie się nad poruszonymi zagadnieniami oraz propozycjami rozwiązywania problemu i podzielenie się przemyśleniami. 
Wierzę, że los całkowicie niewidomych oraz Polskiego Związku Niewidomych nie jest Państwu obojętny. Wierzę, że postępująca degradacja PZN-u jest przedmiotem Państwa troski. Przekonany jestem jednak, że samo troszczenie się nie wystarczy, nie wpłynie na poprawę kondycji PZN-u ani na poprawę pomocy jego członkom. 
Z wielkiej masy problemów wybrałem jeden, ale bardzo ważny. Uważam, że takie ujęcie ułatwi przemyślenie zagadnienia. 
W połowie kwietnia odbędzie się Krajowy Zjazd Delegatów PZN. Być może delegaci zechcą się zapoznać z Państwa i moimi przemyśleniami, być może zechcą je przedyskutować, ocenić i wprowadzić do programu działania PZN-u. Nasz czas poświęcony temu zagadnieniu może okazać się wyjątkowo cenny, bo może zaowocować lepszą działalnością na rzecz całkowicie niewidomych. Być może tak się nie stanie. Wtedy czas ten będzie stracony, ale stracony może być też PZN. Zaufajmy więc delegatom na Zjazd i przekażmy im swoje przemyślenia, które mogą okazać się cenne również dla działaczy kół i okręgów PZN. 
Na Państwa przemyślenia, propozycję i oceny oczekuję do 12 stycznia br. Zostaną one opublikowane razem z moim artykułem w lutowym wydaniu "WiM". 
Z noworocznymi pozdrowieniami 
Stanisław Kotowski 
 
aaa 
6.2. Członkowie, balast czy przynęta? 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Publikacja własna „WIM” 
 
W połowie kwietnia br. odbędzie się kolejny Krajowy Zjazd Delegatów Polskiego Związku Niewidomych. Może to być dla nas bardzo ważne wydarzenie, albo nie mieć żadnego znaczenia. Jak się stanie, być może, zależy również od nas. 
Bez wątpienia nie mamy większego wpływu na systemowe rozwiązywanie problemów finansowania działalności PZN, na przywrócenie znaczenia naszej legitymacji, na formalizm w podejściu władz do naszych spraw itp. Nie możemy też spowodować, żeby PZN ponownie zaczął przyznawać dotacje, zapomogi, lektoraty, skierowania sanatoryjne, prewentoryjne i wczasowe. 
Z pewnością też nie zainteresują rzesz członkowskich jakieś tam zmiany statutu czy pięknie sformułowane uchwały, a nawet wybór władz. Wszystko to bowiem nie wpłynie na los przeciętnych niewidomych. Celowo nie dodaję "i słabowidzących", bo chcę zastanowić się nad możliwościami objęcia lepszą pomocą właśnie niewidomych i zaproponować działania na ich rzecz. 
Sprawę tę uważam za bardzo ważną. Uważam też, że delegaci na Zjazd powinni rzetelnie zająć się tym problemem. 
Nawet jeżeli przyjmiemy, że narzekanie całkowicie niewidomych na PZN jest mocno przesadzone i ma raczej charakter subiektywny, to z pewnością statystyki są obiektywne. Są one niedoskonałe, ale oddają pewną prawdę obiektywną i występujące tendencje. 
O stale zmniejszającej się liczbie członków PZN, zwłaszcza całkowicie niewidomych pisałem na łamach "WiM" w listopadzie 2009 r., w artykule "Groźna tendencja", pozycja 5.1 oraz w październiku 2011 w artykule "Kryzys czy normalność?", pozycja 6.2. 
 
W tej ostatniej publikacji czytamy m.in.: 
"Polski Związek Niewidomych istnieje już 60 lat. Okres ten można podzielić na dwa: 
a) od 1951 do 1998 r., w którym następował stały wzrost liczby członków, 
b) od 1999 r. do nadal, w którym następuje stały spadek liczby członków". 
 
 Nie przedstawiam tu szczegółowych analiz. Osoby zainteresowane mogą zajrzeć do podanych wyżej artykułów. Przytoczę tylko główne liczby za okres od 1998 r. do 2010 r. 
 
"Na koniec 1998 r. PZN zrzeszał 83973 zwyczajnych i podopiecznych członków, a na koniec 2010 roku - 63514. Ogólna liczba członków zmniejszyła się więc o 20459 osób, tj. o 24,4 proc. - prawie o jedną czwartą. 
 
Na początku omawianego okresu całkowicie niewidomych zwyczajnych członków PZN-u było 5848, a na koniec - 3408. Ze Związku ubyło 2440 osób, spadek wyniósł więc 41,7 proc. 
Tym samym zmniejszył się udział całkowicie niewidomych w ogólnej liczbie członków - z 7,6 proc. do 5,9 proc. ogółu osób zrzeszonych w PZN-ie. 
 
Liczba członków ze znacznym stopniem niepełnosprawności przez dwanaście lat spadła z 50663 do 32043, czyli o 18620 osób - 36,8 proc. 
 
Porównajmy dane dotyczące osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Ich liczba w grudniu 1998 r. wynosiła 26736, a dwanaście lat później - 25922 - ubyło 814 osób, czyli 3,0 procent". 
 
 Jak widzimy, proporcjonalnie najwięcej ubyło całkowicie niewidomych - 41,7 procent, a najmniej słabowidzących z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności - 3,0 proc. 
Uważam, że wymowa przytoczonych liczb jest co najmniej mocno niepokojąca, że czas najwyższy podjąć zdecydowane działania zmierzające do zahamowania tej tendencji. 
Spróbuję zaproponować chociażby drobne rozwiązania, które być może będą służyły niewidomym i w rezultacie PZN-owi. 
Jak wspomniałem, PZN obecnie nie może prowadzić tak szerokiej działalności jak to dawniej było możliwe, ani dawać, przyznawać, rozdzielać, wyposażać, wspierać i pomagać. Coś jednak może i coś robi. 
Koła i częściowo okręgi organizują: wycieczki, spotkania świetlicowe, choinki, spotkania opłatkowe i przy święconym jajeczku, wyjścia do teatru, do kina, czasami na basen, konkursy, zabawy karnawałowe itd. Z działalności tej korzystają jego członkowie. Czy jednak w równym stopniu działalność ta dostępna jest dla wszystkich członków? 
Oczywiście, że nie. Są tu różne uwarunkowania, chociażby duże odległości lokalu koła od miejsca zamieszkania czy zły stan zdrowia. To jednak nie wyjaśnia wszystkich trudności. 
Moim zdaniem wielu naprawdę niewidomych ma duże problemy z docieraniem do lokalu koła i niechętnie podejmuje ten trud, a są i tacy, którzy sobie nie radzą zupełnie. Jeszcze gorzej jest z udziałem w imprezach organizowanych w wynajmowanych lokalach i w terenie, np. wycieczki, majówki, rajdy. Wielu nie ma bliskich osób widzących, którzy mogą i chcą uczestniczyć z nimi w imprezach świetlicowych, kulturalnych, turystycznych itp. Nawet jeżeli niewidomy ma dorosłe dzieci, to tempo życia jest często tak duże, że nie mogą oni poświęcać zbyt wiele czasu niewidomej matce czy ojcu. Niewidomi najczęściej nie chcą o tym mówić, wstydzą się, wolą rezygnować z udziału w działalności koła PZN. Zdarza się, że ktoś powie: "A nie może Ci pomóc syn, córka, wnuczka?" Takie pytanie wystarczy, żeby unikać okazji do usłyszenia go ponownie. On wie, że syn pracuje po 10 godzin dziennie i dwie następne godziny traci na dojazdy do pracy, że córka ma małe dzieci i pracuje, że wnuczka chodzi do szkoły, dodatkowo na angielski, na tańce, na ćwiczenia gimnastyczne itp. Nie będzie tego wszystkiego tłumaczył osobom postronnym, które i tak nie zawsze zechcą go zrozumieć. Oczywiście, są i tacy, którzy lubią skarżyć się na swoją rodzinę, ale nawet oni nie zawsze lubią słuchać, jeżeli inni negatywnie oceniają ich dzieci czy wnuki. 
W rezultacie nie wszyscy całkowicie niewidomi korzystają z działalności Związku, z której mogliby i chcieliby korzystać. Trzeba więc, przynajmniej tak uważam, systemowo ułatwiać im udział w tej działalności i to bez pytania, czy aby nie mógłby robić tego ktoś z rodziny. Podkreślam raz jeszcze, że sama możliwość, iż ktoś będzie się zastanawiał, dlaczego niewidomy nie korzysta z pomocy członków rodziny, sprawi, że wielu zrezygnuje z udziału w działalności Związku. 
Myślę, że można by zorganizować grupkę osób słabowidzących i widzących, które podjęłyby się pomagania całkowicie niewidomym, w pokonywaniu drogi z domu do lokalu koła, udzielałyby im pomocy na wycieczkach i majówkach, ułatwiały spotkania z innymi niewidomymi itp. Myślę, że można też znaleźć osoby, które potrafią przekonać niewidomego, żeby od czasu do czasu wyszedł z domu, spotkał się z ludźmi, zabawił się, dowiedział czegoś nowego. Przecież w kołach PZN jest niewielu całkowicie niewidomych, średnio pewnie mniej niż dziesięciu. Z tej liczby, część ze względu na podeszły wiek, zły stan zdrowia, różne obowiązki i różne zainteresowania nie może lub nie chce brać udziału w działalności koła. Zostają może trzy osoby, a w wielkich kołach najwyżej 15 takich osób, które mogłyby korzystać z proponowanej im pomocy. 
Kolejnym działaniem na rzecz całkowicie niewidomych, zresztą nie tylko, mogłyby być spotkania tematyczne, których celem byłoby ułatwianie kontaktów osobom o podobnych zainteresowaniach, albo o podobnych problemach. 
Można by też tworzyć coś w rodzaju telefonu zaufania, albo zapraszać indywidualnie osoby całkowicie niewidome, oczywiście, z ułatwieniem im pokonania drogi na to spotkanie i powrotnej, porozmawiania z nimi, dowiedzenia się o ich trudnościach, stworzenie możliwości "wygadania się", udzielenie pomocy. Mogłoby to okazać się potrzebne przynajmniej niektórym osobom. 
Można by też, co zresztą robią niektóre koła, udzielać pomocy przy załatwianiu spraw w pcpr-ach czy innych instytucjach, informować o istniejących możliwościach, podpowiadać, z czego można skorzystać. 
Proponowane formy pomocy, jeżeli udzielane byłyby indywidualnie, a nie w czasie zebrań sprawozdawczo-wyborczych czy informacyjnych, mogłyby stanowić istotną pomoc. Mogłyby też wytwarzać poczucie, że Związek troszczy się o całkowicie niewidomych, że jest potrzebny, że jeżeli nawet nie teraz, kiedyś będzie można z niej skorzystać i można na nią liczyć. A poczucie takie byłoby wielką wartością, która wzmacniałaby znaczenie Związku dla całkowicie niewidomych i innych członków, które ze względów zdrowotnych, złożoną niepełnosprawność, uwarunkowania środowiskowe itp. potrzebują bardziej przemyślanej i skutecznej pomocy. 
Z pewnością nie wyczerpałem istniejących możliwości. Być może, moje propozycje są całkowicie albo częściowo chybione. Ale może są one dobrą podstawą do zastanowienia się i zaproponowania lepszych działań, więcej różnorodnych form pomocy, innych sposobów jej udzielania. 
Zachęcam do przemyślenia tej problematyki i napisania swoich propozycji. Nie są to łatwe sprawy, a problemów nie da się rozwiązywać bez zaangażowania wielu osób. 
Żeby nastąpiła poprawa w omawianej dziedzinie, działacze kół powinni temat ten przemyśleć i przyjąć go do programów działania. Okręgi PZN powinny podpowiadać rozwiązania, zachęcać do podejmowania działań, zbierać dobre doświadczenia i upowszechniać je. 
Delegaci na Krajowy Zjazd PZN powinni temat ten zauważyć, przedyskutować i przyjąć program działania na rzecz całkowicie niewidomych. Następnie Zarząd Główny powinien starać się mobilizować okręgi i koła do podejmowania zadań wynikających z potrzeb osób całkowicie niewidomych i przyjętego programu. 
Można powiedzieć, że inicjatywa w tych sprawach powinna rodzić się w kołach, w okręgach oraz na szczeblu centralnym. Trzeba zacząć tworzenie systemu informowania o skutecznych formach działalności, zachęcania do jej podejmowania, prowadzenia, doskonalenia i rozszerzania. 
Jeżeli Związek podejmie taką działalność i będzie konsekwentnie ją prowadził, całkowicie niewidomi poczują się jako członkowie, a nie balast, nie przynęta do pozyskiwania pieniędzy i nie będą opuszczać szeregów PZN-u. 
Myślę, że jest to naprawdę bardzo ważne zagadnienie, bo dotyczy wielu osób całkowicie niewidomych, które nie czują się dobrze w swoim Związku, często nie uważają go za swój i opuszczają jego szeregi. 
 
aaa 
6.3. Czytelnicy o pomocy całkowicie niewidomym 
Opracowała Bożena Klonek 
 
Źródło: Publikacja własna „WIM” 
 
Jan K. - Przeczytałem artykuł Stanisława Kotowskiego, ale nie udało mi się sformułować jednolitego, sensownego tekstu na zaproponowany temat. Przesyłam więc tylko kilka uwag, które być może się przydadzą. 
1. Temat jest ważny i dotyczy również niewidomych ze złożoną niepełnosprawnością. Marginalizacja całkowicie niewidomych i osób ze złożoną niepełnosprawnością przez struktury PZN i innych organizacji wynika w znacznym stopniu z roli, jaką narzuciły ruchowi niewidomych władze PRL. Przed sześćdziesięcioma laty przekształcono stowarzyszenie aktywnych niewidomych chcących pomagać wszystkim osobom z uszkodzonym wzrokiem w organizację, której członkowie mają przede wszystkim podlegać strukturom administracyjnym PZN. Premią miało być (i przez wiele lat było) otrzymywanie rozmaitych świadczeń wynikających z posiadania legitymacji. Władze wybieralne PZN-u były od początku sprowadzane do roli dekoracji. Jestem przekonany, że Związek Pracowników Niewidomych mógł zrobić więcej dla dobra swoich członków, ale przeważyły względy polityczne. 
2. Różne uprawnienia ściągnęły do PZN wiele osób, w tym słabowidzących, skuszonych znaczeniem legitymacji PZN. Okazało się w praktyce, że likwidacja uprawnień wynikających z posiadania legitymacji PZN, przeprowadzona po partacku i znów z powodów niemerytorycznych, spowodowała pewien odpływ członków. Przypuszczałem nawet, że będzie on większy. 
3. Po 1989 roku pojawiły się próby stworzenia nowych, ogólnopolskich organizacji zrzeszających niewidomych i słabowidzących. Z kilkoma zetknąłem się jako kandydat do bycia w nich "przynętą". Odmówiłem, ponieważ powstawały, według mojego rozeznania, na zasadzie: "Jest źle, a teraz będziemy my i samo to spowoduje, że będzie lepiej". 
4. Do przywrócenia normalnej funkcji społecznej związkowi niewidomych mogłaby przyczynić się zmiana koncepcji istnienia PZN, ale nie wiem, czy tego dożyję. 
Są to mało konstruktywne uwagi, ale chwilowo nie stać mnie na więcej. 
Pamiętam, że wiele lat temu, aktywni członkowie i władze powstałego właśnie koła PZN w Mielcu wyszukiwali niewidomych potrzebujących pomocy i pomagali w sprawach niematerialnych. W sprawach materialnych interweniowali w instytucjach zobowiązanych do świadczenia takich usług. Nie przejmowali się natomiast układaniem planów pracy i pisaniem ładnych protokółów z posiedzeń zarządu. Byli za to surowo karceni przez władze Okręgu PZN w Przemyślu i nie było w "Pochodni" laurki dla tego koła. 
 
Nowy - Proszę o pominięcie mojego imienia i nazwiska, bo chciałbym trochę podziałać, a moje poglądy mogą się nie podobać. Negatywna opinia będzie się za mną ciągnęła i nic zrobić nie będę mógł. 
Temat do dyskusji jak najbardziej aktualny. W moim okręgu przywołane statystyki są podobne z tendencją do znikomej aktywności niewidomych. Przeraża mnie, że w kołach nie widać ludzi młodych. 90 proc. stanowią bardzo DOJRZALI EMERYCI O SKŁONNOŚCIACH ROSZCZENIOWYCH. Mają oni duże wymagania, duże oczekiwania, ale żeby pomóc koledze niewidomemu to już nie bardzo. Gwoli sprawiedliwości muszę przyznać, że widać światełko w tunelu, trochę się to zmienia. Na wyjazdy zabieramy kolegów niewidomych, a oni chętnie jadą. Uważam, że warto o tę grupę powalczyć. Myślę, że oni zasługują na jakieś wsparcie nawet w ulgowych kosztach, lub innych dobrodziejstwach. Z moich obserwacji, a jak Pan pamięta jestem nowy u niewidomych, nic tak nie wywoła reakcji jak kasa. 
Odnośnie całkowicie niewidomych jestem kiepsko zorientowany, bo ich nie widuję w kole. Chyba nie mają z kim przyjść na cotygodniowe spotkania. A może są inne przyczyny? Nie wiem, bo te nasze spotkania są nawet interesujące i urozmaicone tematycznie. jestem przekonany, że chętnie by uczestniczyli. 
W ogóle to myślę, że tyflopedagodzy, psycholodzy, asystenci osób niepełnosprawnych i inni specjaliści powinni zdiagnozować przyczyny, poznać zainteresowania i tych ludzi zmotywować, zachęcić do uczestnictwa w życiu świetlicowym i innej działalności kół PZN. Przede wszystkim trzeba zapewnić im pomoc osobistą oraz jak potrzeba materialną, organizacyjną. Na pewno pomocne byłyby warsztaty, kółka zainteresowań, zorganizowanie stanowisk pracy o różnym charakterze. 
Wiem, że młodzi sami sobie radzą. Natomiast 50, 60, 70, plus są wykluczeni. Myślę, że tą grupę należy objąć opieką profesjonalną i instytucjonalną. 
To na razie tyle. Chętnie uczestniczę w dyskusji na takie tematy, bo w państwie PZN źle się dzieje. Tam jest za dużo stałych, starych PSEUDODZIAłACZY, którzy tej organizacji nie zreformują. Oni muszą odejść. We władzach należy wprowadzić kadencyjność. Bez tego nie można oczekiwać pozytywnych zmian. 
 
Kinga Rożek - Pan redaktor Kotowski poruszył ważne problemy i zaproponował sensowne działania. Uważam jednak, że mało kogo one zainteresują, a już z pewnością nie władze Polskiego Związku Niewidomych. 
Jestem już członkiem PZN-u ponad 30 lat i mogę trochę porównywać. Zawsze można było mieć do Zarządu Głównego PZN, do zarządu okręgu i do zarządu koła jakieś zastrzeżenia, jakieś pretensje, jakieś negatywne uwagi i oceny. Niestety, obserwuję postępujące pogorszenie stosunku do całkowicie niewidomych oraz do niezaradnych z innych przyczyn, np. złożonego inwalidztwa. Obawiam się, że teraz jest bardzo źle pod tym względem i nic tu się nie zmieni. Szkoda się wysilać na próżno. 
Proszę nie uważać, że jestem malkontentem. Dam tylko jeden przykład, który dostatecznie świadczy o stosunku PZN-u do niewidomych i niedocenianiu ich potrzeb. Dla nas jest bardzo ważne, żeby mieć w brajlu najważniejsze informacje dotyczące PZN-u i różnych zakładów, które im pomagają, a tu ostatni informator z adresami i numerami telefonów w brajlu ukazał się w 2009 roku. Od tego czasu wiele się zmieniło, chociażby w organizacji biura Zarządu Głównego - zmieniły się nazwy działów i powstały nowe działy, a i samo biuro przemianowane zostało na Instytut Tyflologiczny. Jak dokładnie się co nazywa - a to kiepska sprawa. Nigdzie wykazu w brajlu nie ma. 
Jeżeli tak traktuje się niewidomych, to z pewnością nic się nie zmieni pod wpływem tego, co ja napiszę, ani co napisze redaktor Kotowski. 
 
Życzliwa - Proszę nie ujawniać mojego nazwiska. Na pewno bezpieczniej dla mnie będzie pisać pod pseudonimem. 
 Pracuję w małym kole, które zrzesza kilkadziesiąt osób niewidomych i niedowidzących. Jestem z wykształcenia humanistką i lubię pracować z ludźmi. Pragnę zauważyć, że: 
1 - zmieniają się czasy i potrzeby ludzi, nie tylko w PZN, w domu mamy także dostęp do informacji (internet, radio, TV), więc PZN nie jest już niezbędnym źródłem porad i informacji 
2 - gdyby ktoś tak solidnie zbadał sytuację socjalną osób niewidomych, to na pewno wysnułby wnioski, że ciężko jest związać koniec z końcem, a składki i wszelkie wyjazdy, spotkania, nawet szkolenia kosztują - konkretne przykłady 20 zł wigilia w jednym z kół, 160 zł wyjazd na tygodniowe szkolenie z czynności życia codziennego i orientacji przestrzennej w jednym z okręgów, no i składki... 
3 - PZN, a przynajmniej niektóre jego okręgi, przestają być miejscem pracy	dla osób niewidomych, a pracują w nim osoby, które nie są niewidomymi (administracja, projekty unijne) 
4 - działalność w PZN według Statutu opiera się na społecznej pracy jego członków, i tego już całkiem nie rozumiem, bo z jednej strony to piękne i nawet urocze, ale "społeczny" nie musi być przygotowany do pracy z ludźmi, bez komentarza, bo będzie za długo... nie ma już pojęcia pracy społecznej, według inspekcji pracy: albo praca na umowę, albo umowa wolontariacka, albo umowa, w której osoba rezygnuje z wynagrodzenia. 
Podobnie jak Pan, mam nadzieję, że da się coś zrobić, bo gdyby nie to, dawno bym uciekła z tej struktury. Ja bym już tych pracowników społecznych więcej nie obciążała, bo tracą motywację, sami są niepełnosprawni, i więcej może już nie dadzą rady, a zwykle w kole pracuje 1-2 osoby. 
Jeśli chodzi o artykuł, odniosę się do konkretnych Pana wypowiedzi i propozycji: 
 
S.K - Myślę, że można by zorganizować grupkę osób słabowidzących i widzących, które podjęłyby się pomagania całkowicie niewidomym, w pokonywaniu drogi z domu do lokalu koła, udzielałyby im pomocy na wycieczkach i majówkach, ułatwiały spotkania z innymi niewidomymi itp. 
Ż. - A ja bym nie ryzykowała niedowidzącego przewodnika, może to być niebezpieczne dla obojga, a pretensje będą do organizatora... Z doświadczenia wiem, że doprowadzanie i pomaganie osobom całkiem niewidomym nie jest wielkim problemem. Musimy natomiast uwzględnić, że często utrata wzroku wiąże się z wiekiem, naturalnym procesem starzenia i zmieniają się potrzeby. Zmiany w stanie zdrowia wymagają spokoju. Niektóre osoby lubią spokój i to jasno komunikują. 
S.K. - Kolejnym działaniem na rzecz całkowicie niewidomych, zresztą nie tylko, mogłyby być spotkania tematyczne, których celem byłoby ułatwianie kontaktów osobom o podobnych zainteresowaniach, albo o podobnych problemach. 
Ż. - Tak, można się skupić na zainteresowaniach i ich rozszerzeniu, ale niekoniecznie problemach. Z moich doświadczeń wynika, że "mieszane" grupy, np. zapraszanie osób z innych organizacji, daje lepsze efekty, niż zamykanie się tylko w jednym środowisku. Mam zwyczaj pracowania na pozytywach. 
S.K. - Można by też tworzyć coś w rodzaju telefonu zaufania. 
Ż. - No i mamy różne komunikatory, które są w dodatku bezpłatne, skype wystarczy. 
S.K. - ...albo zapraszać indywidualnie osoby całkowicie niewidome, oczywiście, z ułatwieniem im pokonania drogi na to spotkanie i powrotnej, porozmawiania z nimi, dowiedzenia się o ich trudnościach, stworzenie możliwości "wygadania się", udzielenie pomocy. Mogłoby to okazać się potrzebne przynajmniej niektórym osobom. 
Ż. - Ale tu musimy znać możliwości lokalowe kół, bo do nich trafiają niewidomi w pierwszej kolejności, potrzebne są co najmniej 2 pokoje, aby osoba nie czuła się skrępowana. U nas tak jest. Raczej nie powinno być trudne przekonanie władz o takiej konieczności i uzyskaniu przydzielenia odpowiedniego lokalu. 
S.K. - Można by też, co zresztą robią niektóre koła, udzielać pomocy przy załatwianiu spraw w pcpr-ach czy innych instytucjach, informować o istniejących możliwościach, podpowiadać, z czego można skorzystać. 
Ż. - Myślałam, że taka pomoc to norma w kołach, a wypełnienie wniosku na komputerze jest proste, tylko podpisać. Ważne jest wyposażenie kół - nie każde ma swój pokój, komputer itp. 
S.K. - Z pewnością nie wyczerpałem istniejących możliwości. 
Ż. - A ja proponuję: 
- stworzyć odpowiednie warunki do pomocy osobom niewidomym (kadrowe, lokalowe, sprzętowe) na poziomie kół - z programów unijnych, a nawet skierowanych do seniorów, nie tylko osób w "wieku aktywności zawodowej". Przecież mamy wykształconych niewidomych, pedagogów, psychologów itp. To dla nich jest miejsce. Zdrowi sobie poradzą, nie muszą się na nas dorabiać 
- dokonywać analiz potrzeb członków w poszczególnych kołach 
- po prostu ankiety, czego oczekują i potrzebują ludzie 
- dokonywać analiz potrzeb kół! Nikt mnie nigdy nie zapytał czego potrzebuje moje koło... a przecież w każdym są inne problemy 
- utworzyć punkty usług przewodników, opłacanych z projektów unijnych 
- zaopatrywać w podstawowy sprzęt w czasie szkoleń, wystarczą wnioski do władz lokalnych (laski, czujniki itp. Może ktoś powie, że to śmieszne, ale gdy przychodzi osoba ociemniała lub tracąca wzrok, jak ja mam jej powiedzieć, że jest prosty sprzęt, który ułatwi funkcjonowanie, ale trzeba na niego wydać kilkaset złotych? 
- świadczyć pomoc psychologiczną i terapeutyczną, również w domu klienta 
- ściśle współpracować z wolontariuszami, których można przeszkolić w zakresie specjalnych potrzeb osób niewidomych. 
 
A teraz, uwaga - projekty unijne nie są dostępne kołom, więc może okręgi przestałyby realizować dziwne projekty, mające na celu utrzymanie i zarobek ich administracji, a przynajmniej przyjęły jeszcze inny cel... bo jak mi ktoś jeszcze raz przyśle propozycję projektu, którego celem jest "wyposażenie" beneficjenta w umiejętności komunikacji, prezentacji itp., to ja tego nie wytrzymam. A może tak nacisk na projekty, które przynajmniej zapewnią płatną, kilkumiesięczną praktykę? 
- a na deser - może zaczniemy zauważać potrzeby indywidualne ludzi? 
Dodam, że mam szczęście pracować ze wspaniałą grupą osób niewidomych i niedowidzących. naprawdę podziwiam tych ludzi, że mając tyle problemów, potrafią się cieszyć życiem, tylko, ile ja jeszcze dam radę pracować? 
 
Trochę uzupełnień. Po prostu zakładam, że praca i pierwszy kontakt, zaczyna się od kół. Na tym poziomie zmusza się ludzi do pracy społecznej, choć śmiało można zatrudnić z SOD-u. Jeśli chcemy mieć dobrą obsługę klienta (tak nazywa się to w pracy socjalnej), to podstawą jest kadra, kwalifikacje, zaplecze. Człowiek to nie zabawka, żeby na nim się uczyć i eksperymentować. Ambicje tu nie są wystarczające. 
Odnośnie osób niewidomych - "wyciąganie" ich z domu spotyka się z oporem. Nie widzę tu problemów "technicznych" związanych z pokonywaniem drogi. Są to problemy raczej natury psychicznej. 
PZN ankietyzuje i wie, że nie wszystkie koła mają swoje świetlice, komputery itp. Część z nich nie ma nawet własnego pomieszczenia, w którym można by przyjmować członków. Proszę sobie wyobrazić taki obrazek: jest pan osobą niewidomą/ociemniałą, szukającą pomocy, wchodzi pan do koła w miejscu zamieszkania, a tu siedzi 5 obcych osób, bo jest jeden pokój. Podają panu szereg informacji o ulgach, turnusach, spotkaniach itp., a za plecami szum i gwar. Informują pana też o wysokości składki i odpłatnościach za wyjazdy na wycieczki. Pomyśli pan, że żyje z renty socjalnej albo najniższej renty ZUS i ma tego dosyć. Następnie pan usłyszy, że niedaleko jest fundacja, gdzie nie ma składek, ale jest pomoc. To już ostatecznie pana przekona, że PZN nie jest dla pana. 
W moim kole zrezygnowało z przynależności kilka osób niewidomych po podwyżce składek i chyba nie chodzi tu o kwotę. 
Myślę, że receptą na poprawę obsługi klienta mogłoby być: 
a) zaprosić do oddzielnego pomieszczenia, zaproponować kawę/herbatę 
b) posłuchać nie narzekania, ale wyłapać te sprawy, w których można pomóc od razu, np. wyciągając z szuflady czujnik poziomu cieczy, a nie powiedzieć: proszę dać zaliczkę, muszę przywieźć z okręgu 
c) znać podstawy psychologiczne i rozumieć, co przeżywa osoba tracąca wzrok 
d) starać się porozmawiać z rodziną 
e) na pierwszym spotkaniu nie zasypywać informacjami, raczej zaprosić na następne 
f) zapewnić, że w razie potrzeby zawsze może przyjść w godzinach dyżuru, porozmawiać, poradzić się, dowiedzieć czegoś nowego 
g) poinformować, że wszystkie ulgi, przywileje itp. przysługują bez względu na przynależność do PZN 
h) poinformować, że w trudnej sytuacji życiowej składki można obniżyć i napisać pismo w tej sprawie 
i) ważne jest tu takie stare niemodne może słowo: etyka, etyka, etyka i jasne zasady, dla wszystkich 
Na koniec proszę sobie wyobrazić, że w kole ma robić to wszystko jedna osoba (dobrze, jak są dwie osoby). Często osoby niewidome/ociemniałe/niedowidzące są w specyficznej sytuacji emocjonalnej, ale przecież pracownicy PZN (płatni lub społeczni) też są w takiej sytuacji, i też im czasem ciężko. 
Panie Kotowski, ja wciąż pamiętam, jak się zapisywałam do PZN. Teraz w głowie mi się to nie mieści. Trafiłam tu, bo powiedziano mi, że te wszystkie zniżki wynikają z przynależności do PZN, i zostałam już w tej organizacji. 
A na koniec to taki już chyba kawał. Kiedy starałam się zachęcać starsze osoby niewidome do uczestnictwa w spotkaniach, czytania książek, to jedna z działaczek zarzuciła mi, że nachodzę ludzi i wciskam im książki, nie wiadomo po co... po prostu ludzie mają różne potrzeby. 
 
 Emil K. - Niestety, niewiele mogę dodać do tego, co zaproponował redaktor Kotowski. Zastanawiałem się, myślałem i wymyśliłem. 
Moim zdaniem należałoby jeszcze przyznawać w pierwszej kolejności całkowicie niewidomym wszelkiego rodzaju pomoc pieniężną i materialną. Koła czasami dostają od sponsorów pieniądze na pomoc niewidomym, a częściej różne produkty spożywcze. Przy ich rozdziale, najpierw należy pomyśleć o całkowicie niewidomych, o głuchoniewidomych i niewidomych z innymi niepełnosprawnościami, zwłaszcza o samotnych. W takich przypadkach dochody na członka w rodzinie mogłyby być znacznie wyższe niż w przypadku słabowidzących. 
Takie traktowanie dawałoby całkowicie niewidomym i pozostałym osobom, o których wspominałem, poczucie, że PZN troszczy się o nich. 
Nic więcej nie przyszło mi do głowy, jeżeli przyjdzie, jeszcze napiszę. 
 
Katarzyna Nowak - wydaje mi się, że problem polega przede wszystkim na dotarciu do poszczególnych osób, wypytaniu ich czego oczekują i wyjściu im naprzeciw. Nie wszystko się uda. Ale pokazanie małego sukcesu, sukcesiku może być początkiem lawiny, pasma radości. 
 Myślę, że bardzo pomocne byłoby przygotowanie informacji w formie elektronicznej dla osób niepełnosprawnych i przekazanie wszystkim kołom PZN w Polsce. I tu jest ogromny problem. Nie ma adresów mailowych. Wiem, że nie we wszystkich siedzibach kół jest sprzęt komputerowy. Jednakże jestem przekonana, że większość członków zarządów posiada w domu komputery zakupione w ramach programu "komputer dla Homera". Niestety, często tylko posiada, a może aż posiada. Jest to problem całego społeczeństwa, ale to niczego nie zmienia. Nam te komputery mogą oddać nieocenione usługi. Warto postarać się je wykorzystywać. 
 
 K.P. - Od kilku lat nie jestem członkiem PZN, ponieważ nie mogłam dotrzeć samodzielnie do siedziby koła, żeby zapłacić składki. Na pismo, które wysłałam w tej sprawie nie otrzymałam odpowiedzi ani z koła, ani z okręgu. Więc wcale się nie dziwię, że odchodzą ludzie tacy jak ja. Dość jest rzeczy do zrobienia i szkoda czasu na "bieg z przeszkodami" do PZN-u. 
 
Zdegustowany - Panie Kotowski! Zastanawiałem się, kiedy pan przestanie dzielić członków PZN-u na lepszych i gorszych. Naprawdę tak panu przeszkadza, że niektórzy trochę widzą. Przecież oni też płacą składki i są takimi samymi członkami jak ci, którzy nie widzą zupełnie. Oni też mają problemy, trudności i wydatki. Niewidomi nie muszą kupować drogich leków na oczy, a słabowidzący... Ale co z panem dyskutować? Pan tylko o tych niewidomych umie pisać, tak jakby pozostali nielegalnie należeli do PZN-u. A oni mają orzeczenia odpowiednich komisji i tylko to jest ważne, a nie co pan o tym myśli. 
Może czas już przestać judzić przeciwko nam? 
 
aaa 
6.4. Stawiam na wolontariusza i asystenta 
Alicja Nyziak 
 
Źródło: Publikacja własna „WIM” 
 
W artykule pt. "Członkowie, balast czy przynęta" Stanisław Kotowski porusza bardzo istotne kwestie. 
Jak powszechnie wiadomo, dotyczą one ogromnej mniejszości członków Polskiego Związku Niewidomych i może właśnie dlatego zawsze znajdowały się gdzieś na końcu listy zadań do realizacji. 
O tym, jak wielka jest rozbieżność w liczbie członków niewidomych i słabowidzących świadczą przytoczone przez autora statystyki - są bardzo wymowne! 
Kolejna oczywistość jest taka, że w większości siła, a skoro słabowidzący stanowią druzgocącą większość, to priorytety PZN także ulegają zmianie. 
Trzeba przyznać, że osoba słabowidząca wymaga wsparcia w mniejszym stopniu niż niewidomy, a więc mniej absorbuje otoczenie. 
Obecnie tempo życia osiąga zawrotne szybkości, pośpiech, niecierpliwość, notoryczny brak czasu, to są wyznaczniki codzienności w wielu domach. W tym zabieganiu, bliskim nawet nie zaświta myśl, że niewidomy członek rodziny chciałby pójść na spotkanie do koła PZN, czy skorzystać z innych rozrywek. Przecież z trudem "wyszarpują" kilka chwil, aby zawieść "biedaka" do lekarza. Do urzędu wolą pójść sami, bo lepiej i szybciej sprawę załatwią. 
Tak oto nakręca się koło rozleniwienia, frustracji i bezradności, w którego trybach tkwi niewidomy. 
Czy trudności w dotarciu do siedziby koła, to podstawowy problem, który uniemożliwia niewidomym działanie w jego strukturach? 
Powiedziałabym, że to raczej czubek góry lodowej. 
Może należałoby zadać pytanie: czy całkowity brak wzroku nie przyczynia się do marginalizacji tych osób w szeregach PZN? 
Nie chodzi mi w tym momencie tylko i wyłącznie o korzystanie z proponowanych przez zarząd koła czy okręgu inicjatyw, ale aktywne włączenie się w przygotowywanie i realizację celów i założeń. 
Mam nieodparte wrażenie, że ugruntowane stereotypy w odniesieniu do możliwości niewidomych w tych strukturach, mają się doskonale. 
Smutna to rzeczywistość! 
Pora jednak wrócić do wypowiedzi i rozwiązań, jakie proponuje pan Stanisław Kotowski. 
Wybrałam do omówienia jedno z nich, a mianowicie: 
Cytuję - "można by zorganizować grupkę osób słabowidzących i widzących, które podjęłyby się pomagania całkowicie niewidomym, w pokonywaniu drogi z domu do lokalu koła, udzielałyby im pomocy na wycieczkach i majówkach, ułatwiały spotkania z innymi niewidomymi itp." 
Zastanawiam się, w ilu kołach podjęto taką formę samopomocy i w ilu zdała ona egzamin? 
Pomaganie niewidomemu, wbrew pozorom, wcale nie jest takie proste. Często komuś wydaje się, że "... a jaki, to problem - zaprowadzić gdzieś niewidomego". Kto doświadczył na własnej skórze takiej beztroski przypadkowej osoby, ten wie, jak potem bolą obtłuczone części ciała. 
Trzeba również pamiętać, że osoba słabowidząca ma ograniczone możliwości wzrokowe. Nie zawsze jest w stanie dokładnie, w porę rozeznać się w sytuacji i konfrontacja niewidomego z koszem na śmieci lub innym wystającym elementem infrastruktury miejskiej gotowa. 
Jeśli do tego dodamy świadomość, że mimo własnych problemów wzrokowych bierze się na barki odpowiedzialność za drugiego człowieka, któremu należy zapewnić bezpieczne dotarcie do koła lub w inne miejsce, to chęć do pomagania może szybko minąć. 
Należy pamiętać, że doprowadzenie osoby niewidomej na spotkanie, to dopiero jedna strona medalu. Drugą stanowi pomoc podczas trwania biesiady lub zebrania, czyli "zaprowiantowanie", podprowadzenie do kogoś z kim niewidomy ma ochotę porozmawiać, a wreszcie obowiązkowa galopada do toalety. 
W ten prosty sposób życzliwy słabowidzący staje się pełnoetatowym przewodnikiem niewidomego i o własnej przyjemności może zapomnieć! 
Istnieje jeszcze jeden ważny element relacji, jaka w takiej sytuacji może powstać. Otóż pojawia się duża zależność niewidomego od życzliwej osoby i bywa, że ktoś oczekuje specjalnych podziękowań w postaci... 
Takie zachowanie wynika po prostu z ludzkiej natury. Problem w tym, że w tej relacji niewidomy zawsze jest na pozycji straconej. 
W tym miejscu chciałabym zaznaczyć, że przedstawiłam jeden z punktów widzenia na proponowane rozwiązanie. 
Osobiście znam wiele osób słabowidzących, które chętnie pomagają innym, gdy tylko czas i własne sprawy na to pozwalają. 
Trzeba bowiem pamiętać, że także osoby słabowidzące mają różne problemy zdrowotne, obowiązki i ograniczenia wynikające z dysfunkcji wzroku. A przecież bywa i tak, że niewidomy mieszka 20/30 kilometrów od koła. Przyjeżdża na spotkanie i chciałby jak najdłużej przebywać z ludźmi mającymi takie same problemy i troski jak on. Nadchodzi wieczór i trzeba go odprowadzić na dworzec i wyekspediować w drogę do domu. Często, kiedy zapada zmrok lub zrobi się ciemno, osoby słabowidzące radzą sobie znacznie gorzej i obawiają się brać odpowiedzialność za drugiego człowieka. 
Jest jeszcze jeden aspekt takiej formy samopomocy. Zdarza się, że ktoś zadeklaruje gotowość do pomagania niewidomemu w docieraniu do siedziby koła PZN. Przez pewien czas wszystko układa się dobrze, niewidomy jest zachwycony, bo oto nagle ma możliwość spotykania się z innymi ludźmi, może wymieniać poglądy, aktywnie uczestniczyć w dyskusjach itd. Nagle jednak dana osoba przestaje pomagać, bo np. pogorszył się jej stan zdrowia i nie ma już siły ani czasu na społeczną działalność. 
W efekcie niewidomy traci szansę wyjścia z domu i zaczyna odczuwać ogromne rozżalenie. 
Oto "rozbudzono" jego apetyt na życie i gdy on uwierzył, że ma możliwość, żeby go zaspokoić - otrzymał "pstryczka" w nos! 
Dlatego może lepiej pomyśleć o podjęciu przez poszczególne jednostki terenowe PZN współpracy z lokalnym wolontariatem. 
Działające w nim osoby zazwyczaj są przygotowane do pracy z osobami niepełnosprawnymi. A jeśli nawet nie będą wiedziały jak pomagać niewidomemu, to koordynator powinien zadbać o przeszkolenie. Czasami wystarczy kilka teoretyczno/praktycznych spotkań w kole i wszystko staje się jasne. 
Warto dodać, że praca wolontariacka, wiąże się z odpowiedzialnością i nie ma w niej mowy o nagłym rozleniwieniu i stwierdzeniu "... a dzisiaj nie chce mi się pójść po niewidomego, aby zaprowadzić go na spotkanie". 
Innym rozwiązaniem może być "zawalczenie" w odpowiednich jednostkach terenowych administracji państwowej o asystentów osób niepełnosprawnych. 
Z tego co mi wiadomo, takie projekty są realizowane tylko w dużych miastach, a szkoda. 
Przecież zarówno w dużej, jak i w malutkiej aglomeracji miejskiej, mieszkają osoby niewidome, które potrzebują pomocy asystenta/przewodnika. 
Zdaję sobie sprawę, że nie da się zrealizować takiego projektu w skali kraju, ale przecież PZN w swoich strukturach ma okręgi. To one mają osobowość prawną i sprawują "pieczę" nad podległymi sobie kołami. 
Tak więc, to okręgi mogą przygotować w imieniu kół odpowiednie projekty o dofinansowanie do asystenta osoby niewidomej na terenie danego powiatu. 
Przecież niektórzy niewidomi mieszkają samodzielnie i mimo, że są zrehabilitowani, to pojawiają się sytuacje, które ich przerastają. Potrzebują doraźnej pomocy, a o tą czasami bardzo trudno. 
Warto także pamiętać o tym, że asystenci pracują zawodowo, działają według określonego regulaminu, co przy właściwym podejściu obu stron do współpracy, może dać bardzo dobre efekty. 
 
aaa 
6.5. Delikatne liźnięcie czubka góry lodowej 
Krystyna Polańska 
 
Źródło: Publikacja własna „WIM” 
 
Jakkolwiek brakuje mi czasu i "mocy przerobowych", to jednak czuję się w obowiązku napisać "swoje", odnośnie koniecznych działań na rzecz osób całkowicie niewidomych, do realizacji których powinien dążyć PZN. Jest to ważne z powodów ogólnych, a także moich osobistych, gdyż jestem osobą medycznie niewidomą. 
Pomysły i sugestie zawarte w Pana artykule są, moim zdaniem, zaledwie delikatnym liźnięciem czubka góry lodowej, jaką tworzą problemy osób całkowicie niewidomych, pojawiające się w trakcie codziennego życia. 
Te działania winny być zdecydowanie systemowe i gwarantowane prawem, a nie zależeć od jakości i możliwości działania, że się tak wyrażę, "zasobów ludzkich" w kołach PZN, czy też rzetelności pracowników i zarządów okręgów PZN. 
W dzisiejszym zabieganym i skomplikowanym świecie, osoba całkowicie niewidoma powinna mieć zagwarantowaną możliwość pomocy - powiedzmy - asystenta koordynatora, którym może być asystent osób niepełnosprawnych, pracownik socjalny, inny niewidomy, który korzystając z własnego doświadczenia i wiedzy, będzie służył swojemu podopiecznemu radą i pomocą na różnych etapach jego życia. 
Osobisty asystent niewidomego i jego rodziny rozwiązywałby problemy podopiecznego, zależnie od jego wieku, sytuacji społecznej i pojawiających się potrzeb. A zatem asystent: 
- pomoże załatwić korepetytora dla niewidomego ucznia ze szkoły ogólnodostępnej, 
- 	skontaktuje z instruktorem czy informatykiem w sprawie specjalistycznego sprzętu komputerowego itp., 
- 	załatwi lekcje orientacji przestrzennej, pisma punktowego czy kurs obsługi komputera, a może rehabilitacji podstawowej, 
- 	zapewni opiekę psychologa i odpowiednich instruktorów dla nowo ociemniałych i ich rodzin, 
- 	skontaktuje podopiecznych z organizacjami zajmującymi się sportem, turystyką dla niepełnosprawnych wzrokowo, 
- 	ułatwi niewidomemu zmianę zawodu, czy też podjęcie pracy zgodnie z posiadanymi umiejętnościami i wiedzą, 
- 	zapewni osobom starszym stałą pomoc w prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz towarzyszenie innej osoby w drodze do lekarza, urzędu czy sklepu. 
	 
Ta stworzona przeze mnie "wyliczanka" z pewnością nie obejmuje wszystkich problemów, jakie w ciągu życia, powinien ktoś pomagać rozwiązywać osobie całkowicie niewidomej i jego rodzinie. Mam jednak nadzieję, że przedstawiając ją powyżej, sygnalizuję formę i rozmiary pomocy, jakiej potrzebują ludzie z maksymalną dysfunkcją wzroku. 
Nie wydaje mi się, żeby PZN mógł udźwignąć cały ciężar tak rozumianej pomocy na rzecz całkowicie niewidomych, ale z pewnością, zadaniem i rolą tej organizacji jest wyegzekwować od państwa takie działania, koordynować je i dostarczyć ewentualnie odpowiednio wyspecjalizowanych ludzi do podjęcia tych zadań. 
To PZN powinien też spowodować zniesienie dla osób całkowicie niewidomych ograniczenia wysokości wynagrodzeń za pracę, skutkującą obcinaniem rent i ich zwrotem do ZUS. 
 
aaa 
6.6. Czy można mobilizować do pracy społecznej? 
Janina Szef 
 
 Źródło: Publikacja własna „WIM” 
 
Po zapoznaniu się z Pana artykułem i zastanowieniu nad problemem, postanowiłam dorzucić swoje trzy grosze. 
Pisze Pan: 
"Delegaci na Krajowy Zjazd PZN powinni temat ten zauważyć, przedyskutować i przyjąć program działania na rzecz całkowicie niewidomych. Następnie Zarząd Główny powinien starać się mobilizować okręgi i koła do podejmowania zadań wynikających z potrzeb osób całkowicie niewidomych i przyjętego programu". 
 
Może delegaci powinni temat zauważyć i przedyskutować. Czy można jednak kogoś zmobilizować do podejmowania pracy, niestety, wątpię. Wydaje mi się, że na pracę społeczną - a taką jest praca w kole - powinni decydować się ludzie, którzy dostrzegają obok siebie drugiego człowieka i chcą mu pomóc. Jeżeli nie, to po co się tam pchać. Wydaje mi się, że jest grupa ludzi, którzy dowartościowują się posiadaną funkcją czy tytułem, i na tym koniec. Są ważni, oczywiście, w swoim mniemaniu. 
Dlaczego uważam, że nie można kogoś zmobilizować do działania opiszę na swoim przykładzie. 
Pracę w kole zaczęłam jako zwyczajny członek Związku, a nie zarządu koła. Byłam młoda i miałam nadmiar wolnego czasu. To, że istnieje obok mnie drugi człowiek, wyssałam pewnie z mlekiem matki. Przewodniczącym koła, w czasie kiedy zaczęłam w nim działać, był kolega z podwórka. Był urodzonym działaczem społecznym, nikt go do pracy nie musiał mobilizować i niczego mu nie musiał podpowiadać. Siedzieliśmy więc i wymyślali, a potem realizowaliśmy. 
Po dwóch latach zostałam członkiem zarządu. Były to lata 80., więc wiadomo - czasy trudne, choćby przez puste półki, ale związkowo obfite: wczasy, sanatoria, zapomogi, kursy, itp. Nie brakowało nam pomysłów, a co za tym idzie pracy. Wiele rzeczy dla ludzi można było załatwić współpracując z urzędem miasta, kościołem czy opieką społeczną, a także zarządem okręgu. Pani w okręgu zajmująca się sprawami socjalno-bytowymi zawsze mówiła, że może liczyć tylko na trzy koła - w tym nasze. Nie muszę Panu mówić, ile kół było w województwie katowickim. 
Jeżeli działacze w kołach nie potrafili wykorzystać tego, co mieli podstawione pod nos, to na pewno niczego w swoim urzędzie czy opiece społecznej nie wywalczyli. Po co więc mówić, co można bądź trzeba zrobić - trzeba tylko chcieć. 
Jednym z naszych pomysłów było chodzenie z kwiatkiem do ludzi, którzy ukończyli 70, 75, 80 itd. lat, a pomiędzy tymi okrągłymi rocznicami wysyłaliśmy kartki. Zawsze zastanawiałam się, skąd ten mój kolega przewodniczący wie, kto kiedy ma urodziny. Koło liczyło prawie 400 członków. Komputerów, które dają szybko odpowiedź na pytanie, niestety, nie było. Dowiedziałam się tego, kiedy po śmierci Tadeusza w 1984 r. usiadłam na stołku. Wszystko było spisane na sporządzonej przez niego liście. Musiałam tylko tę listę korygować: skreślać zmarłych i dopisywać nowych członków w odpowiednie miejsce, a od czasu do czasu - kiedy lista była pokreślona i nie było miejsca na nowych członków - przepisać niektóre kartki. Kiedy w latach 90. zmienił się zarząd, nikomu nie chciało się korygować listy i pomysł umarł śmiercią naturalną. Cała mrówcza praca kolegi poszła na marne. Nie będę opisywała radości ludzi, którym składaliśmy życzenia - co z tego, że był pomysł, jak nikomu nie chciało się go realizować. Nie trzeba było ani niczego wymyślić, ani wykonać benedyktyńskiej pracy związanej z ułożeniem listy. 
Naszą porażką była aktywizacja młodzieży. Kiedy wymyśliliśmy, że trzeba jakoś przyciągnąć do koła młodzież, postanowiliśmy z każdym z nich porozmawiać o potrzebach, oczekiwaniach, zainteresowaniach itp. Mieli się nad tym zastanowić i dać nam odpowiedź, a my mieliśmy im to zorganizować. Na rozmowach z każdym z nich z osobna się skończyło. Ani jeden nie wrócił z pomysłem. Niedługo po naszej porażce z młodzieżą, prezes okręgu na plenarce chciał nas - jak to Pan nazywa - zmobilizować do aktywizacji młodzieży. Kiedy przyszło do podjęcia uchwały, wstrzymałam się od głosu. Po co miałam podpisywać się pod czymś, czego nie potrafiłam wykonać. 
Pomoc ludziom całkowicie niewidomym jest na pewno problemem ważnym. Wiele można załatwić nawet bez pieniędzy wykorzystując młodzież ze szkoły, sprawniejszych członków koła czy nawiązując współpracę ze Związkiem Emerytów i Rencistów. Trzeba jednak znać potrzeby tych niewidomych, by nie było jak z przeprowadzaniem babci przez ulicę, przez którą babcia nie chciała przejść. 
Taka pomoc ograniczy się jednak do robienia wywiadów czy pomocy w dojściu na imprezę lub do lekarza. Schody zaczną się przy wyjazdach na wycieczki, wczasy czy sanatoria. Kto zapłaci za przewodnika? Przecież to jest praca i to wcale niełatwa. Należałoby to może załatwić ustawowo, aby osoba całkowicie niewidoma czy szczątkowo widząca z dodatkowym kalectwem miała zapewnionego darmowego przewodnika. Jednak w dobie obecnego kryzysu, kiedy oszczędza się na wszystkim i na wszystkich, trzeba być głupią żabą z Pana anegdotki, aby starać się to załatwić na szczeblu urzędowym. A może środki unijne dałoby się ugryźć na taki cel? 
 
Może trzeba napisać dobry projekt i w ten sposób rozwiązać problem? 
 
 *** 
 
W rozmowie z Panią Janką opowiedziałem anegdotę o żabach - głupiej i mądrej. Otóż każda z nich wpadła do dzbanka ze śmietaną. Mądra wiedziała, że nie ma żadnego ratunku, nie podejmowała żadnych prób uratowania się i utonęła. Głupia natomiast tego nie wiedziała. Trzepała się, podskakiwała aż ze śmietany zrobiła masło. Siadła na dużej bryłce masła i doczekała się ratunku. Do tej anegdoty nawiązała Pani Janka. 
 (przypis Stanisława Kotowskiego) 

 aaa 
6.7. A niech to diabli 
Jerzy Ogonowski 
 
Źródło: Publikacja własna „WIM” 
 
	Gorzej przysolić redaktor naczelny nie mógł. Bo gdyby się tak zastanowić, to Polski Związek Niewidomych powinien się nazywać Polski Związek Słabo Niewidomych albo jakoś tak. Tymczasem tu chodzi o to, żeby oni pomagali, ci słabo niewidomi, mocno niewidomym, w dodatku uznali ich za sens istnienia organizacji w ogóle. No, to może zacznę od zdarzenia, które byłoby śmieszne, gdyby nie było prawdziwe albo odwrotnie, w końcu to wszystko jedno. 
	Jechałem sobie pewnego razu z moją, jeszcze podówczas słabowidzącą żoną i przyjaciółmi - jednym słabowidzącym, drugim słaboniewidomym, aby przepisać na mnie optacon oferowany mi przez uczciwego niewidomego, który z urządzenia mało korzystał, a wiedział, że dla mnie to sprawa ważna. Pojechaliśmy najpierw po przekazującego i jednego żyranta, bo wtedy taka funkcja jeszcze była, choć socjalizm chyba już nie istniał, albo prawie nie istniał. Były pewne kłopoty z taksówkarzem, bo nie mógł znaleźć jednego mieszkania, chociaż tam podobno była widoczna skrzynka pocztowa, ale w końcu jakoś dotarliśmy. Potem zajechaliśmy do okręgu PZN we Wrocławiu. A były to czasy, kiedy pieniądze mieliśmy stare, zatem taksówka kosztowała około 120 tys. złotych. Miałem wtedy taki zwyczaj, że po prostu wręczałem człowiekowi potężny plik banknotów i kazałem sobie wyliczyć należność. To nie był jeszcze kraj demokratyczny, zatem nikt nigdy mnie nie oszukał. Kiedy podałem kierowcy taki plik, zapadło chwilowe milczenie, po czym kierowca rzekł zafrasowany: "	Widzi pan, ja z tym mam kłopoty, bo też należę do tego Związku, ale jakoś może sobie poradzimy". Wtedy, chociaż całkowicie niewierzący, podziękowałem Panu Bogu, że zachował nas przy życiu i po trudnościach z wyliczeniem, wysiadłem z tak wielką ulgą, że najchętniej położyłbym się od razu spać. 
Dziś, po latach, kiedy czytałem artykuł wprowadzający Stanisława Kotowskiego, zastanowiłem się, czy ktoś taki mógłby, na przykład pomagać całkowicie niewidomym, żeby ich przekonać do życia? No, mógłby takiego podopiecznego przekonać, że jak się nie widzi, to nawet po odpowiedniej rehabilitacji można być taksówkarzem. 
	Po prawdziwej anegdocie kolej na historię. Jestem pełnoletnim wychowankiem specjalnego ośrodka dzieci niewidomych we Wrocławiu. Poziom nauczania w tej placówce był taki, że uzyskałem przy egzaminie wstępnym do liceum najwyższą notę i pytano mnie, gdzie tak dobrze uczą. W tym ośrodku było nas wielu, w większości przedstawiciele rządzącej klasy robotniczej w sojuszu z chłopami. Wtedy niewidomych prawdziwych było dość dużo w wyniku niewypałów po wojnie i samej wojny. Ale duża część, to byli również słabowidze. Jak to w grupie, zdarzały się różne zjawiska, nawet znęcanie się nad słabszymi. Ale była jedna zasada, której żaden młody nie kwestionował, jeśli nawet był najbardziej chętny do bitki. Otóż każdy słabowidz miał za zadanie, a nawet poczytywał sobie za zaszczyt, że podczas spacerów grupowych czy innych czynności na podwórku i przy porządkowaniu otoczenia, pomagał niewidomemu, był jego przewodnikiem. Ba, były nawet przed spacerem spory, z kim taki słabowidz ma iść, bo wychowawca ustawiał tak, a on miał wybranego niewidomego zwanego brajlakiem. Toteż kiedy moja żona, już jako nauczycielka w tym ośrodku, przyniosła mi wieść, że musiała tym słabowidzom tłumaczyć (a był to już kraj demokratyczny), że niewidomym należy pomagać, a nie wykorzystywać ich ślepotę, byłem zaszokowany, bo trudno mi było to zrozumieć. 
	Na pewno jest wygodniej żyć i funkcjonować w organizacji, gdzie jest część całkowicie niewidomych i część słabowidzących. Ale pod warunkiem, że grupy te ze sobą współpracują. Nie jesteśmy w stanie skontrolować ani wymusić na lekarzach, żeby nie wydawali orzeczeń o całkowitej ślepocie ludziom czytającym z daleka drobny druk gazetowy czy prowadzącym samochód. A jednocześnie kryzys gospodarczy, który będzie trwał (cholera wie, jak długo), wymusi na władzach redukcję udzielanej pomocy takim organizacjom, jak PZN, gdzie zrzeszeni są również czytający drobny druk gazetowy, nawet po okazaniu konduktorowi biletu i legitymacji o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Przy likwidacji zniżek na I klasę pociągu takie sygnały pojawiały się w komunikatach radiowych. 
	Bardzo słuszny postulat pod adresem delegatów na zjazd PZN przekazuje redaktor Kotowski, ale wszystko to ma sens pod warunkiem, że na tym zjeździe będą niewidomi. A jeśli okaże się, że część z nich przyjechała samochodem przywożąc innych? 
	Obecnie najważniejszą sprawą jest zbadanie, dlaczego z PZN odeszła tak duża liczba całkowicie niewidomych. I nie mam pewności, czy powinien to zrobić obecny PZN zdominowany przez słabowidzów. Dalej, gdyby nawet zlecić weryfikację lekarzom, to nie daje to żadnej gwarancji, że będzie ona prawidłowa. Znam kilka osób, które chodziły co dwa lata na kolejne orzeczenie, chociaż każdy wiedział, że nic tu się nie zmieni i utrata wzroku jest stała, a z kolei inni, widząc mnie z drugiej strony ulicy, od razu dostawali grupę na stałe. 
Co więc zrobić? Niestety, nie wiem. Myśmy czynili dobro bez specjalnych nakazów, zachęceń ani próśb. Skoro zrobiło się tak, jak jest, skoro wrócił w swej najbardziej nieokrzesanej postaci kapitalizm dziewiętnastowieczny, na którym wyrósł marksizm, to może trzeba zrobić tak: powołać organizację niewidomych, do której mogliby należeć "O-niepełnosprawni" ze względu na wzrok, którzy nie widzą więcej niż poczucie światła. Reszta niechby sobie powołała, co chce, np. związek miłośników ślepoty. Oczywiście, na papierze to wszystko jest łatwe. Bo przecież trzeba by medycznie określić, kto jest naprawdę niewidomy i szybko mogłoby się okazać, że znów mamy wśród całkowicie niewidomych prowadzących samochody i czytających gazety drobnym drukiem w pociągu na oczach innych, nieposiadających stosownych przywilejów. Pewnym rozwiązaniem jest tu taki sposób, żeby o przynależności do takiego nowego związku decydowało jego prezydium czy jakaś specjalna komisja, niezależnie od lekarza. Po prostu byłby to związek, do którego przynależność w ostatniej instancji należałaby do decyzji władz tegoż. A jeśli komuś się zdaje, że byłoby to panaceum na wszystko, to powiem, że byłoby to panaceum na nic. Bo wszystko zawsze zależy od ludzi. W PRL-u byli ludzie, którzy postanowili stworzyć niewidomym godne życie i robili to, jak umieli w warunkach społeczno-politycznych, jakie akurat były. Oni nie chcieli być niczym. A jak jest dziś? A bo ja wiem... 
 
aaa 
6.8. Kolejny krajowy zjazd delegatów 
Cezary Mirowski 
 
Źródło: Publikacja własna „WIM” 
 
Zacznę od tego, iż podzielam zdanie redaktora "Wiedzy i Myśli", że przed XVI Zjazdem Krajowym PZN należałoby porozmawiać o problemach osób niewidomych, zwłaszcza o ich sytuacji bytowej i socjalnej oraz o sposobach ożywienia naszej organizacji, wyrwania jej z martwoty, w jakiej pogrążyła się w ostatnich latach. Mam jednak coraz więcej wątpliwości, czy ożywienie takie jest możliwe. Odnoszę wrażenie, że Związek tak daleko odszedł od istotnych spraw osób niewidomych, że powrót może być bardzo trudny. 
 W artykule, który jest podstawą dyskusji, autor podaje liczby członków PZN i nieustannie malejące ich wartości, ale na tym sprawa się nie kończy. Musimy zdawać sobie sprawę z tego, że liczby te mają charakter formalny. Kontakt znacznej większości niewidomych ze Związkiem ogranicza się jedynie do spotkania raz w roku z pracownikiem w zarządzie koła PZN i opłacenia składek. W zamian za to otrzymuje się odpowiednią pieczątkę w legitymacji związkowej i na tym sprawa się kończy. Zasięgałem opinii w tej mierze u kilku znajomych i ich relacje określające kontakty z PZN nie wykraczały poza przedstawiony schemat. 
 Można postawić pytanie - dlaczego więc nie występują ze Związku. Myślę, że jest to kwestia przyzwyczajenia, a także nadziei, że może coś się zmieni na lepsze. 
Dyskusja o zadaniach i sytuacji PZN jest niemożliwa, bo czy można się wypowiadać w sprawach, o których prawie nic się nie wie. Nie mamy żadnych informacji o działalności Zarządu Głównego ani okręgów PZN. Nie wiemy, jakimi zagadnieniami się zajmują, jakie są wyniki ich pracy i jakie trudności muszą pokonywać. Każda wiadomość w Biuletynie Informacyjnym wydawanym przez Zarząd Główny, zaczyna się od: Instytut tyflologiczny , tak jakby w Związku żadnych innych struktur nie było. 
W ramach przedzjazdowej dyskusji chciałbym zadać pytanie: jakie są koszty administracyjne PZN, ile rocznie wydajemy pieniędzy na opłacenie pracowników, czynszu za użytkowane lokale, telefonów, internetu, podróży kolejowych i lotniczych i skąd na te cele czerpiemy fundusze. 
 Nasuwa mi się również pytanie, czym zajmują się etatowi pracownicy Zarządu Głównego i okręgów, skoro ich działalność i osiągnięcia w sprawach zatrudnienia niewidomych i słabowidzących oraz rehabilitacyjnych i socjalnych są praktycznie zerowe. Jednak takich pytań nie zadaję, bo wiem, że odpowiedzi nie otrzymam. I dlatego moje uwagi na temat PZN muszą ograniczyć się do marzeń, aby w czasie kolejnego zjazdu krajowego, do władz Związku weszli ludzie, którzy będą mieli ochotę do pracy społecznej, konkretne programy działania i realną wizję roli Polskiego Związku Niewidomych w nadchodzących latach. 
 
 aaa 
7. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE 
 
aaa 
7.1. Dodatkowe 100 zł miesięcznie do świadczeń pielęgnacyjnych 
PAP 
 
 Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 Data opublikowania: 2011-12-27 
 
W pierwszym kwartale przyszłego roku osoby pobierające świadczenia pielęgnacyjne otrzymają dodatkowe 100 zł miesięcznie - przewiduje uchwała Rady Ministrów, podjęta 27 grudnia br. 
Jak poinformowało Centrum Informacyjne Rządu, Rada Ministrów podjęła uchwałę, która przewiduje ustanowienie rządowego programu zakładającego przyznanie osobom pobierającym świadczenie pielęgnacyjne - matce, ojcu lub faktycznemu opiekunowi - pomocy finansowej w wysokości 100 zł miesięcznie. Pomoc będzie wypłacana w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2012 r. Zostanie przyznana niezależnie od dochodu. 
Zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne otrzymują: matka albo ojciec (lub faktyczni opiekunowie), którzy rezygnują z pracy, aby opiekować się niepełnosprawnym dzieckiem. 
 
Wniosek o przyznanie pomocy należy złożyć do 31 stycznia, a w przypadku, gdy świadczenie pielęgnacyjne przyznano po tym dniu - w ciągu 7 dni, od kiedy decyzja ta stała się ostateczna. 
 
Pomoc będzie wypłacana w terminie wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego. Będzie ją przyznawał i wypłacał organ realizujący w danej gminie świadczenia rodzinne (czyli wójt, burmistrz, prezydent miasta lub ośrodek pomocy społecznej). 
Podwyższenia obowiązującej kwoty domagały się rodziny niepełnosprawnych dzieci. W poprzednich latach organizowano protesty pod Kancelarią Prezesa Rady Ministrów. Jesienią premier Donald Tusk spotkał się z rodzinami niepełnosprawnych dzieci i zapewnił, że otrzymają one podwyżkę świadczenia. Dodatkowa pomoc (100 zł w listopadzie i w grudniu br. ) została już raz przyznana przez Radę Ministrów - w październiku tego roku. Premier zapowiadał wówczas, że jest to początek zmian dla rodzin, które "na pełny etat opiekują się bliskimi, których niepełnosprawność nakazuje całodobową opiekę". 
Obecnie świadczenie pielęgnacyjne wynosi 520 zł i nie jest uzależnione od kryterium dochodowego. 
 
 aaa 
7.2. Pismo PZN do Ministerstwa Finansów w sprawie odpisów od dochodów na przewodnika 
 
Źródło: Korespondencja PZN z MF 
 
 Warszawa, dnia 5 grudnia 2011 r. 
 Pani Dyrektor Ewa Adamiak 
Departament Podatków Dochodowych 
Ministerstwo Finansów		 
ul. Świętokrzyska 12 
00-916 Warszawa 
 L.dz. 2782/CR-559-XV/2011 
 
Szanowna Pani Dyrektor 
 
Polski Związek Niewidomych zwraca się z uprzejmą prośbą o wyjaśnienie Artykułu 26 ust. 7c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. 
Z dniem 1 stycznia 2011 roku, Artykuł 26 ust 7c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, (Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307, przyjmuje następujące brzmienie: 
"W przypadku wydatków, o których mowa w ust. 7a pkt 7, 8 i 14, nie jest wymagane posiadanie dokumentów stwierdzających ich wysokość. Jednakże na żądanie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej podatnik jest obowiązany przedstawić dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności: wskazać z imienia i nazwiska osoby, które opłacono w związku z pełnieniem przez nie funkcji przewodnika". 
W opinii środowiska osób niewidomych, obowiązujący zapis w zasadniczy sposób zmienia na niekorzyść sytuację niewidomych podatników. 
Osoby niewidome mają wiele wątpliwości, w jaki sposób skorzystać z przysługującej im ulgi, aby być w zgodzie z przepisami prawa. Jakie dowody skorzystania z ulgi na przewodnika należy przedstawić w przypadku kontroli urzędu skarbowego: 
1.	Czy mają to być umowy zawarte z przewodnikami, kto określa charakter tej umowy, jakie dane powinna ona zawierać, jakie należy przyjąć stawki za świadczenie usług przewodnika? 
2.	Czy może to być rekompensata rzeczowa świadczona przez przewodnika i w jaki sposób dokumentowana? 
3.	Czy osoby, z których pomocy niewidomi korzystają muszą być pełnoletnie? 
4.	Czy mogą to być emeryci? 
5.	Czy osoby będące przewodnikami mogą być w stosunku pokrewieństwa z osobą niewidomą? itd. 
Dbając o to, aby nasi podopieczni bezpiecznie i z odpowiedzialnością korzystali z przysługujących im ulg, prosimy o jednoznaczną wykładnię ww. artykułu. 
 						Z poważaniem 
						 
					Dyrektor Polskiego Związku Niewidomych 
					mgr Małgorzata Pacholec 
 
aaa 
7.3. Odpowiedź Ministerstwa Finansów na pismo PZN-u w sprawie odpisów od dochodów na przewodnika 
 
 Źródło: Korespondencja MF z PZN 
 
 Warszawa, dnia 30 grudnia 2011 r. 
 
MINISTERSTWO FINANSÓW 
DEPARTAMENT PODATKÓW 
DOCHODOWYCH 
 
DD3/8213/403/MCA/1 l/DD-556	 
 							Pani 
							Małgorzata Pacholec 
							Dyrektor Polskiego Związku Niewidomych 
							ul. Konwiktorska 9 
00-216 Warszawa 
 
W związku z pismem z dnia 5 grudnia 2011 r., l.dz. 2782/CR-559-XV/2011 dotyczącym art. 26 ust. 7c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą", Ministerstwo Finansów uprzejmie informuje, iż nadanie z dniem 1 stycznia 2011 r. nowego brzmienia ww. regulacji nie zmienia na niekorzyść sytuacji niewidomych podatników. 
W obecnym stanie prawnym - analogicznie jak w latach ubiegłych - osoby niewidome zaliczone do I lub II grupy inwalidztwa oraz podatnicy mający na utrzymaniu ww. osoby, mogą pomniejszyć swój dochód do opodatkowania o wydatki poniesione na opłacenie przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa, w kwocie nieprzekraczającej w roku podatkowym 2.280 zł, bez konieczności posiadania dokumentów stwierdzających ich wysokość. Stanowi o tym art. 26 ust. 7a pkt 7 w związku z art. 26 ust. 7c ustawy. 
Należy jednak zauważyć, iż brak ustawowego wymogu dokumentowania wysokości tego rodzaju wydatków fakturą rachunkiem lub innym dokumentem, nie oznacza, iż z ulgi tej może skorzystać każda osoba niewidoma zaliczona do I lub II grupy inwalidztwa lub podatnik mający na utrzymaniu takie osoby. 
Przepisy podatkowe nie przewidują bowiem możliwości, aby osoby niewidome zaliczone do I lub II grupy inwalidzkiej mogły obniżyć dochód przed opodatkowaniem o kwoty ryczałtowo określone, bez względu na to czy podatnik wydatki poniósł, czy też nie. Powyższe potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych. 
Przykładowo, w wyroku z dnia 2 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 10/10 sąd zważył, iż omawiana ulga "nie przysługuje z tytułu inwalidztwa określonego stopnia, ale z tytułu korzystania z usług przewodników - co oznacza, że ten fakt musi rzeczywiście mieć miejsce, a ponadto polega ona na odliczeniu od dochodu wydatków - co z kolei oznacza, że podatnik może odliczyć tylko te wydatki, które faktycznie poniósł, przy czym możliwość ich zrekompensowania w postaci ulgi została ograniczona do wskazanej w art. 26 ust. 7a pkt 7 kwoty 2.280 zł". 
Z kolei w wyroku z dnia 6 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/GL 55/09 sąd stwierdził, iż co prawda 
zgodnie z art. 26 ust. 7 c ustawy podatnik nie ma obowiązku udokumentowania wysokości wydatków limitowanych (np. na opłacenie przewodników), jednak organ ma prawo wezwać do złożenia wyjaśnień lub dokonania określonych czynności, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. "Tym samym podatnik powinien liczyć się z potrzebą wykazania uprawnienia do skorzystania z ulgi i w sposób wiarygodny uprawdopodobnić fakt poniesienia spornych wydatków. (...) Za takim rozumieniem przepisu art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przemawia zarówno wykładnia literalna (w przepisie jest mowa o "poniesieniu wydatków"), jak i celowościowa. Celem, który przyświecał ustawodawcy, przy wprowadzeniu możliwości dokonywania odliczeń wydatków poniesionych na cele rehabilitacyjne, według ogólnej zasady, było ułatwienie osobom niepełnosprawnym prowadzenia normalnego życia. Odliczenia mają spełniać rolą bodźca, zachęcającego i ułatwiającego niepełnosprawnym rehabilitację i normalne życie. Wydatki takie muszą więc być poniesione faktycznie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2006 roku, sygn. akt IIFSK 1373/05)". 
Przy czym wydatków na opłacenie przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa nie stanowią "wyrazy wdzięczności" w postaci zwyczajowego poczęstunku lub upominku. W orzeczeniu z dnia 16 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Ol 65/06, sąd uznał, iż " Taka pomoc nie może jednak być uznana za korzystanie z przewodnika w rozumieniu cytowanego wyżej przepisu ustawy podatkowej. Nawet jeśli tym osobom skarżąca odwzajemniała się zwyczajowym poczęstunkiem lub upominkiem, to nie ma podstaw do przyjęcia, że opłacała przewodników osoby niewidomej w rozumieniu art. 26 ust. 7a pkt 7" ustawy. 
W tym samym wyroku sąd zauważył również, iż przepisy Konstytucji RP nakładają na wszystkie organy państwa obowiązek działania zgodnie z prawem, w tym obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. 
W konsekwencji, jeżeli w toku prowadzonego postępowania organ podatkowy uzna, że przedłożone dowody są niewystarczające do wykazania prawa do ulgi lub budzą wątpliwości, organ podatkowy ma nie tylko prawo, ale wręcz ustawowy obowiązek, poszerzenia postępowania wyjaśniającego o bardziej wnikliwe zbadanie okoliczności ponoszenia przez podatnika odliczonych wydatków. Natomiast podatnik musi uwiarygodnić swoje twierdzenie, że poniósł określone wydatki. "Istotnym jest bowiem, że owa limitowana ulga powoduje obniżenie podstawy do obliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych, a więc podatnik winien wykazać, że ją poniósł. Nie jest ona świadczeniem należnym podatnikowi z mocy prawa." (wyrok z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 1912/08). 
Od 1 stycznia 2011 r. przepis art. 26 ust. 7c ustawy stanowi, że w przypadku wydatków, o których mowa w ust. 7a pkt 7, 8 i 14 (w tym z tytułu opłacenia przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa), nie jest wymagane posiadanie dokumentów stwierdzających ich wysokość. Jednakże na żądanie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej podatnik jest obowiązany przedstawić dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności: 
1)	wskazać z imienia i nazwiska osoby, które opłacono w związku z pełnieniem przez nie funkcji przewodnika 
2)	okazać certyfikat potwierdzający status psa asystującego 
3)	okazać dokument potwierdzający zlecenie i odbycie niezbędnych zabiegów leczniczo-rehabilitacyjnych. 
Przedmiotowa zmiana ma charakter porządkowy i jest zgodna z ugruntowanym poglądem sądów administracyjnych oraz organów podatkowych. W konsekwencji, na żądanie (wezwanie) organu 
 
podatkowego lub organu kontroli skarbowej, podatnik który pomniejszył swój dochód do opodatkowania o wydatki na opłacenie przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa, jest zobligowany przedstawić dowody, które potwierdzają fakt poniesienia tych wydatków, w szczególności wskazać z imienia i nazwiska osoby, które otrzymały zapłatę w związku z pełnieniem przez nie funkcji przewodnika. 
Na gruncie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych wynagrodzenie otrzymane przez osoby pełniące funkcję przewodnika stanowi dla tych osób przychód podlegający opodatkowaniu. W konsekwencji dochody z tego tytułu przewodnik powinien wykazać w zeznaniu podatkowym i od łącznej kwoty obliczyć należny podatek. 
Odnosząc się natomiast do poszczególnych pytań, Ministerstwo Finansów uprzejmie informuje, iż przepisy ustawy nie nakładają na podatnika korzystającego z ulgi z tytułu opłacenia przewodników osób niewidomych bezwzględnego obowiązku przedstawienia (okazania) umowy zawartej z przewodnikiem. Nie określają również formy oraz rodzaju tej umowy, uznając iż decyzję w tej sprawie podejmują sami zainteresowani (strony umowy). Z punktu widzenia podatku dochodowego od osób fizycznych nie jest również istotny ani wiek przewodnika (osoby otrzymującej wynagrodzenie), ani jego stopień pokrewieństwa z osobą niewidomą. Podatnikiem tego podatku jest bowiem każda osoba, która uzyskuje dochód do opodatkowania, niezależnie od tego czy ma on charakter pieniężny czy niepieniężny (np. rzeczowy). Jednocześnie należy zauważyć, iż sytuacja przedstawiona w pytaniu drugim dotycząca rekompensaty rzeczowej świadczonej przez przewodnika osobie niepełnosprawnej jest niezrozumiała. O ile jednak w praktyce ma to miejsce, to wówczas osobie niepełnosprawnej (świadczeniobiorcy) nie przysługuje prawo do ulgi, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 26 ust. 7a pkt 7 ustawy, gdyż przedmiotowy wydatek nie jest ponoszony przez tę osobę, lecz przez przewodnika na jej rzecz. 
Dodatkowo Ministerstwo Finansów uprzejmie informuje, iż powyższe wyjaśnienie nie stanowi interpretacji indywidualnej, o której mowa w rozdziale la Działu II ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.). 
 
aaa 
7.4. Kilka najważniejszych informacji i uwag dotyczących odpisów od dochodów na opłacanie przewodników 
Aleksander Mieczkowski 
 
Źródło: Publikacja własna „WIM” 
 
Ministerstwo Finansów pismem zamieszczonym pod pozycją 6.3. udzieliło jednoznacznych wyjaśnień dotyczących zasad odliczeń od dochodów wydatków na opłatę przewodników osób niewidomych. Dla ułatwienia wypełniania zeznań podatkowych za 2011 r. i dokonywania odliczeń, a także dla ułatwienia zrozumienia przyjętych zasad podaję najważniejsze informacje, zasady i wnioski wynikające z wyjaśnień Ministerstwa Finansów. 
Uprawnienie to jest ważne dla naszego środowiska i od lat budzi wątpliwości. Jedni korzystają z omawianej ulgi, inni nie czynią tego, jedne urzędy skarbowe uznają takie odpisy, inne żądają uwiarygodnienia poniesionych wydatków. 
Sprawa, od strony prawnej, jest jasna, a przyjęte rozwiązania niekorzystne. Dlatego niewidomi od lat domagają się zmian obowiązujących zasad tak, żeby były jednoznacznie korzystne. Dlatego też PZN wystąpił z pytaniami do Ministerstwa Finansów dotyczącymi korzystania przez niewidomych z uprawnień dotyczących odpisywania od przychodów wydatków w określonej kwocie na opłacenie usług przewodnika. 
Ministerstwo Finansów udzieliło jednoznacznych wyjaśnień, które powinny rozwiać wszystkie wątpliwości. Nie znaczy to jednak, że wyjaśnienia są korzystne dla niewidomych. 
 
Najważniejsze wyjaśnienia, informacje i wnioski 
 
1) Zdaniem Ministerstwa Finansów z dniem 1 stycznia 2011 r. nic się nie zmieniło w omawianej sprawie i sytuacja niewidomych podatników nie uległa pogorszeniu. 
Jest to prawda. Od dawna formalnie wiadomo, że urzędy skarbowe mogą żądać uwiarygodnienia wydatków ponoszonych przez niewidomych na opłatę przewodników. Fakt, że nie wszystkie urzędy korzystały ze swoich uprawnień, że niektóre ulgowo traktowały niewidomych podatników, nie oznacza, że tak być musiało. W każdym przypadku mogły zażądać takiego uwiarygodnienia przy rozpatrywaniu zeznań podatkowych, a także w czasie kontroli tych zeznań. Zawsze istniało więc niebezpieczeństwo, że uprawnienie to może być sprawdzone i zakwestionowane. 
 
2) Osoby niewidome ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności oraz podatnicy mający na utrzymaniu takie osoby, mogą nadal pomniejszać swój dochód przed opodatkowaniem o wydatki poniesione na opłacenie przewodników osób niewidomych, w kwocie nieprzekraczającej w roku podatkowym 2.280 zł, bez konieczności posiadania dokumentów stwierdzających ich wysokość. 
Postanowienie to, bez uwzględniania innych zapisów, może być źródłem błędnego rozumienia i nieprawnego korzystania z odpisów od przychodów, a w konsekwencji poważnych przykrości i kłopotów. Dlatego konieczne jest uwzględnienie również innych zapisów, które prawie wykluczają możliwość korzystania z tego uprawnienia. 
 
3) Przepisy podatkowe nie przewidują możliwości obniżenia dochodów przed opodatkowaniem o kwoty ryczałtowe bez względu na to, czy niewidomy faktycznie poniósł wydatki na opłacanie przewodnika. Dlatego z ulgi tej mogą skorzystać tylko osoby, które płaciły przewodnikom za świadczone im usługi. Chociaż więc nie ma konieczności przedkładania faktur, rachunków lub innych dokumentów, to istnieje konieczność uwiarygodniania tych wydatków. Jest to bez wątpienia niekorzystne, ale takie jest prawo, a wiadomo, że niestosowanie się do wymogów prawa może spowodować przykre konsekwencje. 
 
4) Wydatki na zwyczajowe poczęstunki lub upominki jako wyraz wdzięczności za świadczoną pomoc nie są traktowane jako opłacenie przewodników osób niewidomych, nie mogą więc być odliczane od dochodów. 
Jest to ważna informacja. Od lat bowiem, niewidomi uzasadniali konieczność ponoszenia kosztów związanych z korzystaniem z pomocy przewodników nawet wówczas, gdy nie płacili im za te usługi. Zawsze twierdzili, że ponoszą koszty na poczęstunki, kwiaty, upominki, bilety do teatru itp. Niestety, koszty te nie są uznawane i powoływanie się na tego rodzaju wydatki, zgodnie z prawem, nie może być uznane przez urząd skarbowy. 
 
5) Według orzeczeń sądowych, sprawdzanie, czy osoby niewidome faktycznie poniosły koszty, jest nie tylko prawem, ale obowiązkiem organu podatkowego. Natomiast obowiązkiem podatnika jest uprawdopodobnienie poniesionych kosztów. Istotne jest tu bowiem, że uprawnienie to nie przysługuje na mocy prawa wyłącznie z tytułu znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, ale z ponoszenia kosztów przez osoby niewidome. Niestety, koszty te trzeba w jakiś sposób uprawdopodobnić, chociaż nie muszą to być faktury, rachunki ani inne dokumenty. 
 
6) Niewidomy podatnik, który odlicza od dochodów wydatki na opłacanie przewodnika, jest obowiązany przedstawić dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności, wskazać z imienia i nazwiska osoby, które opłacono w związku z pełnieniem przez nie funkcji przewodnika. Proszę zwrócić uwagę, że wymieniono tu tylko jeden sposób uwiarygodnienia omawianych wydatków - podanie imion i nazwisk osób, które świadczyły usługi jako przewodnicy i otrzymały wynagrodzenie z tego tytułu. Wprawdzie poprzedzone to było określeniem "w szczególności", ale urzędnicy mogą nie chcieć doszukiwać się innych sposobów uprawdopodobniania. 
Wymóg ujawniania personaliów przewodników ma poważne konsekwencje i poważnie ogranicza możliwości korzystania z omawianej ulgi. Osoby te bowiem, mogą nie życzyć sobie podawania ich nazwisk organom podatkowym, a w przypadku konieczności ujawniania ich imion i nazwisk, mogą raczej zrezygnować z udzielania pomocy i wynagrodzenia za nią, niż wyrazić zgodę na ujawnienie ich personaliów urzędowi skarbowemu. 
 
7) Wynagrodzenie otrzymane przez osoby pełniące funkcję przewodnika stanowi ich przychód podlegający opodatkowaniu. Osoby te powinny wykazać w zeznaniu podatkowym i opłacić należny podatek. 
W rezultacie, podatku nie zapłaci osoba niewidoma, ale musi go zapłacić jej przewodnik. Dla wielu osób, które mogłyby świadczyć odpłatnie usługi w charakterze przewodników osób niewidomych, konieczność wykazywania przychodów z tego tytułu i opłacania od nich podatków, nie jest do przyjęcia. Wolą zrezygnować i nie mieć kłopotów. 
Ważne jest tu, że w przypadku, gdyby niewidomy podał imię i nazwisko osoby, z usług której nie korzystał, może mieć dla niego poważne konsekwencje i to nie tylko prawne, ale również społeczne, towarzyskie, międzyludzkie. Lepiej więc zrezygnować z uprawnienia, w przypadku niemożliwości udowodnienia wydatków, niż narażać się na takie konsekwencje. 
 
Nie uważam, że jest to dobry przepis, dobra regulacja prawna, dobre uprawnienie. Uważam natomiast, że powinniśmy znać uwarunkowania, które wiążą się z tym uprawnieniem. Powinniśmy też wiedzieć, że urzędy skarbowe nie należą do instytucji szczególnie litościwych, że zadowolą się byle jakim wyjaśnieniem. Może się zdarzyć, że ulitują się nad "biednym niewidomym", ale nie zawsze można na to liczyć. Poza tym, czy zależy nam na litości jakiegoś tam urzędnika? 
Dodam, że z prawem dyskutować nie można. Można dyskutować z prawodawcą i przekonywać go, żeby zmienił przyjęte zasady, ale dopóki się tak nie stanie, obowiązujące prawo trzeba przestrzegać. 
 
aaa 
7.5. Ulga rehabilitacyjna - jak to działa?
Beata Rędziak 
 
Źródło: www.niepelnosprawni. pl 
Data opublikowania: 2012-01-19 
 
Podatnik, który posiada orzeczenie o niepełnosprawności lub ma na utrzymaniu osobę niepełnosprawną, w zeznaniu podatkowym za 2011 rok ponownie ma prawo skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej. Przeczytaj, które wydatki podlegają uldze i jakie dokumenty przedstawić, by móc ją uzyskać. 
Odliczeniu w ramach ulgi rehabilitacyjnej podlegają: kwota przeznaczona na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych. - Należy pamiętać, że ulga odliczana jest od dochodu, a nie od podatku i że mogą z niej skorzystać wyłącznie osoby mające orzeczenie o niepełnosprawności. 
Niektóre rodzaje odliczeń zastrzeżone są wyłącznie dla osób z określonym stopniem niepełnosprawności (I lub II grupa) lub z określonym schorzeniem (niepełnosprawność narządu ruchu lub osoby niewidome lub niedowidzące) - zwraca uwagę Małgorzata Sator, kierownik Działu Obsługi Bezpośredniej w Urzędzie Skarbowym Warszawa Wola. 

 Kto może skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej? 
 
Ulgę od dochodu może odliczyć osoba niepełnosprawna, posiadająca: 
- orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym; 
- decyzję o rencie z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową lub socjalną; 
- orzeczenie o niepełnosprawności, dotyczy młodzieży do 16 r. ż. lub orzeczenie o niepełnosprawności wydane przez właściwy organ na podstawie odrębnych przepisów obowiązujących do 31 sierpnia 1997 r. 
Z ulgi rehabilitacyjnej może też skorzystać podatnik, który ma na utrzymaniu osoby z niepełnosprawnością, takie jak: współmałżonek, dzieci własne i przysposobione, dzieci obce przyjęte na wychowanie, pasierbowie, rodzice, rodzice współmałżonka, rodzeństwo, ojczym, macocha, zięciowie i synowie. Dochody osoby niepełnosprawnej będącej na utrzymaniu nie mogą przekroczyć w danym roku kwoty 9120 zł. 
 
Rodzaje odliczeń 
 
Wydatki, które uprawniają do odliczenia od dochodu, dzielą się na: wydatki nielimitowane - wtedy odliczamy całą wydatkowaną kwotę oraz wydatki limitowane - kwota odliczenia uwzględnia granicę górnego bądź dolnego limitu kwotowego. 
Katalog wydatków limitowanych obejmuje: 
- adaptację i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności; 
- przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności; 
- zakup i naprawę indywidualnego sprzętu, urządzeń i narzędzi technicznych niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, z wyjątkiem sprzętu gospodarstwa domowego; 
- zakup wydawnictw i materiałów (pomocy) szkoleniowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności; 
- odpłatność za pobyt na turnusie rehabilitacyjnym, odpłatność za pobyt na leczeniu w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, za pobyt w zakładzie rehabilitacji leczniczej, zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych oraz odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne; 
- opłacenie przewodników osób niewidomych z I lub II stopniem niepełnosprawności oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I stopnia niepełnosprawności - w kwocie nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2280 zł; 
- utrzymanie przez osoby niewidome, o których mowa w pkt. 7, psa przewodnika - w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty określonej w pkt. 7; 
- opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną cierpiącą na przewlekłą chorobę, uniemożliwiającą poruszanie się, oraz usługi opiekuńcze świadczone dla osób niepełnosprawnych zaliczonych do I stopnia niepełnosprawności; 
- opłacenie tłumacza języka migowego; 
- kolonie i obozy dla niepełnosprawnych dzieci i młodzieży oraz dzieci osób niepełnosprawnych, które nie ukończyły 25. roku życia; 
- leki- w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu a kwotą 100 zł, jeśli lekarz specjalista stwierdzi, że osoba niepełnosprawna powinna stosować określone leki (stale lub czasowo); 
- odpłatny, konieczny przewóz na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne: 
a) osoby niepełnosprawnej - karetką transportu sanitarnego, 
b) osoby niepełnosprawnej z I lub II stopniem niepełnosprawności oraz dzieci niepełnosprawnych do lat 16 - również innymi środkami transportu niż wymienione w lit. a; 
- używanie samochodu osobowego, stanowiącego własność (współwłasność) osoby niepełnosprawnej z I lub II stopniem niepełnosprawności lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną z I lub II stopniem niepełnosprawności albo dzieci niepełnosprawne, które nie ukończyły 16. roku życia, dla potrzeb związanych z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne - w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2280 zł; 
- odpłatne przejazdy środkami transportu publicznego związane z pobytem:a) na turnusie rehabilitacyjnym, b) w zakładach, o których mowa w pkt. 6, c) na koloniach i obozach dla dzieci i młodzieży, o których mowa w pkt. 11. 
Do wydatków limitowanych zalicza się opłacanie przewodników osób niewidomych I lub II grupy oraz osób z niepełnosprawnością ruchową I grupy. Maksymalna kwota odliczenia w tym zakresie wynosi 2280 zł. 
Osoby niewidome lub niedowidzące z I lub II stopniem niepełnosprawności oraz osoby niepełnosprawne ruchowo z I stopniem niepełnosprawności mogą odliczyć maksymalnie do 2280 zł kwotę wydatkowaną na utrzymanie psa asystującego, który ułatwia im uczestnictwo w życiu społecznym. 
Warto podkreślić, że od 2011 r. można odliczyć jedynie wydatki na utrzymanie psa asystującego, a nie - jak dotychczas - każdego psa przewodnika. 
Maksymalnie do 2280 zł można odliczyć także wykorzystanie samochodu osobowego na potrzeby koniecznych przejazdów na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne. Samochód musi być własnością lub współwłasnością osoby z I lub II stopniem niepełnosprawności lub podatnika, który utrzymuje osobę z I lub II stopniem niepełnosprawności bądź dziecko niepełnosprawne, które nie ukończyło 16 r. ż. 
- Istotne są również zasady dotyczące odliczenia wydatków na leki. Odliczyć można tylko nadwyżkę kwot wydatkowanych w poszczególnych miesiącach powyżej 100 zł, a nie całą kwotę. Odliczenie dotyczy tylko tych leków, które według lekarza specjalisty winny być stosowane stale lub czasowo. Urząd ma prawo poprosić o okazanie potwierdzenia od lekarza o konieczności stosowania zaleconych leków - przypomina Sator. 
 
Dokumentacja wydatków uprawniających do odliczeń 
 
- Większość wydatków należy udokumentować dowodami potwierdzającymi ich poniesienie; nie musi to być faktura, może to być również inny dokument, ale musi on zawierać dane kupującego i sprzedającego towar lub usługę oraz kwotę zapłaty. 
Obowiązek udokumentowania nie dotyczy wydatków, dla których określono tzw. odliczenie limitowane do wysokości 2280 zł; mowa o nich w art. 26 ust. 7a pkt. 7, 8 i 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednak w tym przypadku ustawodawca wprowadził wymóg wskazania dodatkowych okoliczności, które w sposób niejako zastępczy dokumentują istnienie przesłanek potwierdzających poniesienie określonego rodzaju wydatku. Są to: wskazanie imienia i nazwiska osób, które opłacono w związku z pełnieniem przez nie funkcji przewodnika (do pkt. 7), okazanie certyfikatu potwierdzającego status psa asystującego (do pkt. 8) lub okazanie dokumentu potwierdzającego zlecenie i odbycie niezbędnych zabiegów leczniczo-rehabilitacyjnych (do pkt. 14) - wyjaśnia Sator. 
W przypadku odliczania wydatków na leki podstawę stanowią pisemne zalecenie lekarza o konieczności stosowania danego leku (recepta, karta pacjenta), faktura lub inny dowód poniesienia kosztów. Należy jednak pamiętać, że paragon z apteki nie stanowi dowodu poniesienia wydatku na cele rehabilitacyjne. 
Opiekunowie osób niepełnosprawnych, korzystając z ulgi rehabilitacyjnej, muszą liczyć się z koniecznością okazania dowodu pokrewieństwa. 
 
Finansowanie wydatków 
 
Wydatki na cele rehabilitacyjne muszą być poniesione ze środków własnych, nie może ich ponieść osoba trzecia, gdyż wtedy automatycznie traci się prawo do ulgi. 
Należy pamiętać, że wydatki limitowane, które zostały w całości sfinansowane ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, zakładowego funduszu aktywności, PFRON, NFZ, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub w całości zwrócono je podatnikowi w jakiejkolwiek formie, nie podlegają odliczeniu. 
Warto mieć również na uwadze, że urzędy ściśle respektują przepisy, więc przedmioty ułatwiające życie każdemu (np. poduszki, materace) - nie tylko osobie niepełnosprawnej - nie podlegają odliczeniu od dochodu. Za rehabilitację nie uznaje się także operacji, która poprawia sprawność osoby niepełnosprawnej. Zgodnie z orzeczeniem NSA, wyjątkami są: operacja endoprotezy stawu biodrowego oraz zakup endoprotezy. 
Organ podatkowy zawsze ma prawo sprawdzić poprawność dokonanych odliczeń. Jeśli po złożeniu rocznego zeznania podatkowego zorientujemy się, że nie mamy dowodów uprawniających nas do ulgi, musimy złożyć korektę tego zeznania. Zawsze w razie wątpliwości mamy prawo zapytać w urzędzie skarbowym o przysługujące nam uprawnienia. 
- Największym problemem jest, moim zdaniem, niechęć lub obawa przed zwróceniem się do fachowca o udzielenie informacji, nieumiejętność zadania właściwego pytania lub niestosowanie się do treści uzyskanej informacji. Ponadto każdego roku pojawia się nowa grupa osób niepełnosprawnych, która dopiero uczy się zasad dotyczących ulgi rehabilitacyjnej i do których należy dotrzeć z określoną informacją - podsumowuje Sator. 
 
aaa 
7.6. Krócej w pracy tylko wyjątkowo 
Aleksander Kuźniar, oprac.: ES 
 
Źródło: Rzeczpospolita i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2011-12-27 
 
 Oporny pracodawca nie wyda niepełnosprawnemu skierowania do lekarza, by ten skrócił mu dniówkę roboczą. Jednak pracownik może się do niego udać nawet bez zgody szefa i to na jego koszt - donosi Rzeczpospolita. 
 
 Nowelizacja ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z 29 października 2010 (DzU nr 226, poz. 1475) co do zasady pozbawia od 1 stycznia 2012 pracowników zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności prawa do skróconej dobowej (7 godzin) i tygodniowej (35 godzin) normy czasu pracy. Od nowego roku te osoby będą obowiązywały normy 8 godzin na dobę i 40 na tydzień. 
 
 Ustawodawca nie przewidział żadnego okresu przejściowego czy stopniowego wydłużania czasu pracy niepełnosprawnych. W związku z tym pracownicy od stycznia każdego dnia będą zobowiązani zostać w pracy dłużej o godzinę. Ponieważ zmieniają się warunki pracy tym osobom, pracodawca musi im przekazać do 31 stycznia 2012 aktualną informację na podstawie art. 29 par. 3 k.p., wykazując w niej nową obowiązującą dobową i tygodniową normę czasu pracy. 
 
 Nie ma natomiast konieczności dokonywania zmian w umowie o pracę zawartej z pracownikiem niepełnosprawnym, czy to na zasadzie porozumienia stron, czy w drodze wypowiedzenia zmieniającego. Wyjątek dotyczy tylko tych umów o pracę, w których - mimo braku takiego obowiązku - pracodawca wskazał obowiązujące pracownika niepełnosprawnego skrócone normy czasu pracy. W takim bowiem wypadku sama zmiana przepisów nie wpłynie automatycznie na treść umowy o pracę, w której strony ustaliły normy czasu pracy: 7 godzin na dobę i 35 w tygodniu. Wówczas, chcąc stosować do pracownika niepełnosprawnego ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności nowe normy czasu pracy, pracodawca będzie musiał zawrzeć aneks do umowy na zasadzie porozumienia stron lub - w razie braku zgody pracownika - wręczyć mu wypowiedzenie zmieniające warunki umowy w tym zakresie. Podobnie będzie wyglądała sytuacja, jeżeli skrócone normy zostały zapisane w przepisach wewnątrzzakładowych obowiązujących u pracodawcy. 
 
 Gdy stan zdrowia niepełnosprawnego ze znacznym lub umiarkowanym stopniem wskazuje, że nadal powinien on pracować krócej niż 8 godzin w dobie i 40 tygodniowo, istnieje możliwość stosowania do niego skróconych norm czasu pracy. Decyzje w tym zakresie będzie podejmował lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub też - w razie jego braku - lekarz sprawujący opiekę nad niepełnosprawnym. Musi on wydać w odniesieniu do konkretnego niepełnosprawnego zaświadczenie o celowości stosowania skróconych norm czasu pracy. 
 
 Podstawa prawna do wydania zaświadczenia o skróconych normach zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2012. Jeżeli jednak niepełnosprawny jeszcze przed tym dniem przedłoży pracodawcy zaświadczenie o konieczności stosowania wobec niego skróconych norm czasu pracy, to ten musi je honorować. Taki pracownik już w dniu wejścia w życie nowych przepisów będzie wykonywał pracę w normach 7 godzin na dobę i 35 godzin w tygodniu. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 27 grudnia 2011 r. 
 
 aaa 
7.7. Zaświadczenie o skróconym czasie pracy 
Michalina Topolewska, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-01-09 
 
Jak czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej, zaświadczenie o celowości stosowania skróconej normy czasu pracy, wynoszącej 7 godzin dziennie i 35 tygodniowo jest potrzebne w związku z obowiązującymi od 1 stycznia zmianami w czasie pracy niepełnosprawnych. Generalna zasada mówi bowiem, że wynosi on 8 godzin dziennie i 40 tygodniowo dla wszystkich takich pracowników, ale osoby z umiarkowanym i znacznym stopniem niepełnosprawności mogą zachować dotychczasowy, krótszy czas pracy pod warunkiem przedstawienia specjalnego zaświadczenia. Wydaje je lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku ten sprawujący opiekę nad niepełnosprawnym. 
Polska Organizacja Pracodawców Osób Niepełnosprawnych (POPON) zwróciła się jednak do Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych (BON) o wyjaśnienie, jak pracodawca ma postępować w przypadku dwóch wątpliwych sytuacji. 
Pierwsza nich to przypadek, gdy pracownik uzyska zaświadczenie swojego lekarza bez wcześniejszej wizyty u lekarza medycyny pracy i przedstawi je jako podstawę do krótszej pracy. Jak wyjaśnia BON, takie postępowanie jest dopuszczalne tylko na skutek braku (tj. nieobecności) lekarza medycyny pracy. 
Natomiast druga wątpliwość dotyczy sytuacji, gdy pracownik po wizycie u lekarza medycyny pracy, który odmówił wydania potrzebnego zaświadczenia, uda się do swojego lekarza. Zdaniem BON, o ile badania te następowałyby bezpośrednio po sobie w niezmienionym stanie faktycznym, doszłoby do bezzasadnego odwrócenia kolejności rozstrzygnięć lekarskich. 
Ponadto BON odniósł się też do kwestii związanej z tym, czy zaświadczenie może być uznane, jeżeli zostało wystawione jeszcze przed 1 stycznia 2012 r. Taki dokument zdaniem biura będzie skuteczny i uprawniający do krótszego wymiaru czasu pracy. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 5 stycznia 2012 r. 
 
aaa 
7.8. Jaką pomoc mogą otrzymać osoby niepełnosprawne na założenie działalności gospodarczej 
Karolina Sikora Doradca prawny POPON 
 
Źródło: www.popon.pl 
 Data opublikowania: 2011-12-2 3 
 
 Niepełnosprawny może uzyskać z PFRON jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej. Jeżeli terminowo opłaca składki, może liczyć również na ich refundację. 
 
 Ustawa o rehabilitacji z 27 sierpnia 1997 r. (DzU z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm., zwana dalej ustawą o rehabilitacji) nie określa pojęcia "działalność gospodarcza", dlatego należy je rozumieć zgodnie z definicją zawartą w ustawie z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (DzU z 2010 r. nr 220, poz. 1447 ze zm.). 
W związku z tym przez pojęcie "działalność gospodarcza" należy rozumieć zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. 
 
 Ustawa o rehabilitacji przewiduje 3 główne instrumenty pomocowe, których celem jest ułatwienie osobom niepełnosprawnym podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej. Te instrumenty to: 
- przyznane jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej, 
- dofinansowanie do kredytu bankowego, 
 - refundacja składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. 
 
 Osoba niepełnosprawna zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotna albo poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu może otrzymać ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, zwanego dalej PFRON, jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej, nie więcej jednak niż do wysokości 15-krotnego przeciętnego wynagrodzenia, jeżeli nie otrzymała wcześniej bezzwrotnych środków publicznych na ten cel (art. 12a ustawy o rehabilitacji). 
Szczegółowe warunki przyznawania dotacji na ww. cel zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 17 października 2007 r. w sprawie przyznania osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej (DzU nr 194, poz. 1403 ze zm., zwanym dalej rozporządzeniem). 
Wniosek (na druku Wn-O) o przyznanie takiej pomocy należy skierować do starosty właściwego ze względu na miejsce zarejestrowania osoby niepełnosprawnej jako bezrobotnej albo poszukującej pracy niepozostającej w zatrudnieniu ( par. 3 ust. 1 rozporządzenia). 
Starosta rozpatruje wniosek zgodnie z treścią par. 4 ust. 5 rozporządzenia. Rozpatrzenie wniosku powinno nastąpić w ciągu 30 dni od dnia otrzymania kompletu dokumentów. W przypadku negatywnego rozpatrzenia wniosku właściwy organ jest zobligowany do sporządzenia uzasadnienia. Natomiast w przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku starosta informuje pisemnie wnioskodawcę o tym fakcie, wzywając go jednocześnie do negocjacji warunków umowy, która będzie stanowiła podstawę do przekazania środków pieniężnych. Negocjacje powinny zakończyć się w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, a samo zawarcie umowy powinno nastąpić w terminie 14 dni od zakończenia negocjacji. 
Po podpisaniu umowy z wnioskodawcą starosta przekazuje osobie 
niepełnosprawnej środki pieniężne w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy, po przedstawieniu przez nią zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej lub odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, a także kopii koncesji, zezwolenia lub zaświadczenia o wpisie do rejestru działalności regulowanej, jeżeli są wymagane. 
Należy pamiętać, że rejestracja działalności gospodarczej powinna nastąpić po podpisaniu stosownej umowy ze starostą. Rejestrując działalność wcześniej, należy liczyć się z odmową przyznania środków na jej rozpoczęcie. 
Realizacja samego przedsięwzięcia powinna także nastąpić dopiero po wydaniu pozytywnej decyzji w sprawie udzielenia dotacji oraz podpisaniu umowy ze starostą w tym przedmiocie. 
 
 aaa 
7.9. Więcej pieniędzy na niepełnosprawnych pracowników 
mrz, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2011-12-23 
 
 Dofinansowania do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników wzrosną od marca przyszłego roku - zapewnia wiceminister pracy i polityki społecznej. 
Jak informuje Rzeczpospolita, MPiPS planuje odmrożenie wskaźnika minimalnego wynagrodzenia przyjmowanego do obliczania dofinansowań do pensji niepełnosprawnych pracowników. Resort zapowiada przywrócenie mechanizmu, w myśl którego będzie brane pod uwagę minimalne wynagrodzenie z poprzedniego roku. 
Nie wiadomo jeszcze, za jaki okres przedsiębiorcy dostaną wyższe dofinansowania. 
Niewykluczone, że decyzja w sprawie daty, od której firmy dostaną wyższe dofinansowania, zależy od tego, ile pieniędzy trafi do PFRON jako zwrot niewykorzystanych środków z zakładowych funduszy rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Ponad 2 tys. zakładów pracy ma obowiązek na początku przyszłego roku wpłacić do PFRON nadwyżkę środków z poprzednich lat zalegających na tych funduszach. 
Ta zmiana ma złagodzić skutki podwyższenia od przyszłego roku minimalnego wynagrodzenia (do 1,5 tys. zł), jakie otrzymuje część niepełnosprawnych pracowników. Ze względu na malejącą z roku na rok dotację w stosunku do minimalnego wynagrodzenia część firm zapowiedziała zwolnienia niepełnosprawnych pracowników. O zatrudnienie mogą się obawiać osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności, których na rynku pracy jest najwięcej. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 23 grudnia 2011 r. 
 
 aaa 
7.10. PFRON będzie mniej dopłacał pracodawcom do pensji niepełnosprawnych pracowników 
Michalina Topolewska, oprac. AJ 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2011-12-30 
 
PFRON będzie mniej dopłacał pracodawcom do pensji niepełnosprawnych pracowników. To może spowodować ich zwalnianie i rezygnacje firm ze statusu zakładów pracy chronionej - czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej. 
Od nowego roku zaczynają obowiązywać kolejne zmiany przeprowadzonej w 2010 r. nowelizacji ustawy rehabilitacyjnej, która ma ratować finanse PFRON. Jednym z jej efektów jest obniżenie dwa razy w ciągu następnego roku miesięcznych dofinansowań do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników zaliczonych do umiarkowanego i lekkiego stopnia niepełnosprawności. Tymczasem to właśnie te osoby stanowią prawie 95 proc. spośród wszystkich zatrudnionych przez firmy niepełnosprawnych, do których pensji dopłaca PFRON. 
Dodatkowo od 1 stycznia wchodzą w życie zaostrzone kryteria dotyczące uzyskania statusu ZPChr. Zainteresowane tym firmy będą musiały osiągać wskaźnik zatrudnienia niepełnosprawnych wynoszący 50 proc, z czego 20 proc. muszą stanowić osoby zaliczone do znacznego i umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. 
Ponadto stan zatrudnienia będą też musiały zwiększyć funkcjonujące już ZPChr, które obecnie obowiązują wskaźniki odpowiednio 40 proc. i 10 proc. Będą na to miały czas do 30 czerwca przyszłego roku. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 30 grudnia 2011 r. 
 
aaa 
7.11. Rencista socjalny dorobi więcej 
 
Źródło: Rzeczpospolita i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2011-12-29 
 
 Dopiero gdy pensja rencisty socjalnego przekroczy 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia, prawo do świadczenia będzie zawieszane. Takie zmiany wprowadza nowelizacja ustawy o rencie socjalnej, wchodząca w życie 1 stycznia 2012 r. 
Oznacza to, że renciści socjalni do świadczenia z ZUS od Nowego Roku będą mogli dorobić 2391,20 zł. Dziś limit ten wynosi 30 proc. średniej pensji, czyli 1024,80 zł. 
Nowelizacja dotyczy ponad 248 tys. osób pobierających rentę socjalną. Tylko ok. 2 proc. z nich pracuje. Reszta nie podejmuje zatrudnienia m.in. z obawy przed utratą świadczenia. 
Do renty socjalnej uprawnione są osoby pełnoletnie, których niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 18 roku życia, w trakcie nauki w szkole przed ukończeniem 25 lat albo w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 29 grudnia 2011 r. 
 
aaa 
7.12. Resort finansów nie planuje zmian w uldze rehabilitacyjnej 
Ewa Matyszewska, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2011-12-29 
 
Ulga rehabilitacyjna przysługuje osobom niepełnosprawnym i takim, które mają na utrzymaniu niepełnosprawnych członków rodziny. 
Jak czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej, aby podatnik mógł skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej, musi posiadać orzeczenie o niepełnosprawności. Przepisy ustawy o PIT przewidują, że warunkiem odliczenia wydatków rehabilitacyjnych jest posiadanie przez osobę, której dotyczy wydatek: 
1) orzeczenia o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, określonych w odrębnych przepisach, lub 
2) decyzji przyznającej rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową albo rentę socjalną, albo 
3) orzeczenia o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16, roku życia, wydanego na podstawie odrębnych przepisów. 
Wydatki, które można odliczyć od dochodu w ramach ulgi rehabilitacyjnej, są wymienione wprost w ustawie o PIT. 
Wydatki rehabilitacyjne, albo odliczane są w pełnej wysokości, albo w granicach limitu. W przypadku odliczenia nielimitowanego niezbędne jest udokumentowanie ich poniesienia oraz wysokości kwoty, w jakiej zostały poniesione. Przy odliczeniu limitowanym konieczne jest jedynie wykazanie, że wydatki były ponoszone. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 29 grudnia 2011 r. 
 
aaa 
7.13. Wyższe świadczenia z ZUS 
Mateusz Rzemek, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-01-04 
 
 Rząd zajął się projektem nowelizacji ustawy emerytalnej. W myśl najnowszej wersji od 1 marca tego roku najniższa emerytura i renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wzrośnie o 71 zł, a nie 68 zł, jak pierwotnie planowano - informuje Rzeczpospolita. 
Usunięto istotny błąd wskazany przez Rządowe Centrum Legislacji. Chodzi o to, że pierwotnie nowela mogła doprowadzić do nierównego traktowania emerytów w zależności od tego, kiedy złożyli wniosek o przyznanie świadczenia. 
Przykładowo, gdyby ta sama osoba, którą staż uprawnia tylko do minimalnej emerytury, złożyła wniosek do ZUS 29 lutego 2012 r., dostałaby minimalne świadczenie z 2011 r. powiększone o 68 zł waloryzacji kwotowej, czyli 796, 18 zł. Gdyby zaś poczekała jeden dzień i dokumenty złożyła do ZUS dopiero 1 marca, otrzymałaby - w myśl wcześniejszego projektu - minimalną emeryturę podwyższoną o wskaźnik waloryzacji 104, 8 proc, czyli tylko 763, 13 zł. Doprowadziłoby to do nierównego traktowania emerytów i taki przepis mógłby zostać zaskarżony do Trybunału Konstytucyjnego. 
W wypadku rencistów pobierających świadczenie z tytułu częściowej niezdolności do pracy minimalna renta wyniesie 613, 38 zł miesięcznie. 
Kobiety pobierające okresowe emerytury kapitałowe, czyli panie urodzone po 1948 r., które otrzymują takie świadczenie między 60. a 65. rokiem życia, dostaną podwyżkę emerytury pobieranej z I i II filaru podzieloną na dwie części. Dodatki wypłacane razem z emeryturą czy rentą zostaną zaś podwyższone o wskaźnik procentowy waloryzacji, czyli 104, 8 proc. Przykładowo dodatek pielęgnacyjny za tajne nauczanie wzrośnie ze 186, 71 zł miesięcznie o niecałe 20 zł. 
Waloryzacją zostaną objęte także inne świadczenia, m.in. emerytury z KRUS, mundurówki, a także zasiłki i świadczenia przedemerytalne, renty socjalne, emerytury pomostowe, nauczycielskie świadczenia kompensacyjne, renty dla kombatantów oraz inwalidów wojennych i wojskowych. 
Co ważne, waloryzacja kwotowa ma zostać przeprowadzona tylko w 2012 r. Od 2013 r. wróci waloryzacja procentowa, jednakże mniej korzystna niż dotychczas. W przyszłym roku świadczenia z ZUS zostaną powiększone wyłącznie o wskaźnik inflacji, bez uwzględnienia dodatkowo wskaźnika co najmniej 20-proc. wzrostu wynagrodzeń, jaki był stosowany dotychczas. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 3 stycznia 2012 r. 
 
aaa 
7.14. Jak będą rosnąć emerytury? 
Aleksandra Fandrejewska, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-01-05 
 
 Każdy emeryt i rencista otrzyma w tym roku w marcu, niezależnie od tego, ile wynosi jego świadczenie, 71 zł podwyżki. Rząd przeznaczy na to ponad 7 mld zł. To jedna ze zmian, jaką zapowiedział w expose premier Donald Tusk. 3 stycznia br. rząd przyjął projekt ustawy realizującej tę zapowiedź. 
Jak czytamy w Rzeczpospolitej, waloryzacja kwotowa, jak przekonują premier i rząd, ma chronić budżety gospodarstw domowych emerytów i rencistów pobierających niższe świadczenia. Dzięki temu emerytury i renty ponad połowy osób, jakie dostają świadczenia z ZUS, wzrosną w tym roku bardziej, niż gdyby zastosowano dotychczasowy sposób podnoszenia świadczeń, czyli wzrosłyby one o 4,8 proc. Na tyle szacowana jest inflacja i jedna piąta wzrostu płac w 2011 roku, które uwzględnia dotychczasowy mechanizm podwyżek. Waloryzacja kwotowa jest korzystna także dla osób, które dostają świadczenie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. 
Wzrosną też najniższe świadczenia: 
- do 799,18 zł najniższa emerytura, renty dla osób całkowicie niezdolnych do pracy 
- do 613,38 zł renta dla osób częściowo niezdolnych do pracy. W projekcie przewidziano ponadto zwiększenie dodatków do emerytur i rent. Te zostaną podwyższone o wskaźnik procentowy - czyli o 4,8 proc. 
Rząd nie zdecydował się natomiast wprowadzić od przyszłego roku waloryzacji inflacyjnej. Zajmował się projektem, którego przyjęcie rekomendował Komitet Stały Rady Ministrów, ale nie przesądził o podnoszeniu świadczeń od 2013 r. jedynie o inflację. Oznaczałoby to zmniejszenie podwyżek, bo do ubiegłego roku podwyżka świadczeń uwzględniała wzrost cen i co najmniej jedną piątą realnego wzrostu płac. 
Jeszcze w uzasadnieniu projektu zmian, jaki trafił na posiedzenie rządu, zapisano, że "Projekt regulacji (...) przewiduje na lata przyszłe waloryzację kosztową, rekompensującą emerytom i rencistom wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych bez możliwości podwyższenia tego wskaźnika o jakikolwiek realny wzrost przeciętnego wynagrodzenia w roku poprzednim". 
Więcej w Rzeczpospolitej z 4 stycznia 2012 r. 
 
aaa 
7.15. Świadczenia pielęgnacyjne ponownie zależne od dochodu? 
Natalia Łyczko 
 
Źródło: www. niepelnosprawni. pl 
Data opublikowania: 2012-01-04 
 
Zmiana wysokości świadczenia pielęgnacyjnego oraz podział świadczeniobiorców na dwie osobne grupy - to propozycje wynikające z przygotowanej przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych. 
Opracowana przez MPiPS nowelizacja ustawy o świadczeniach rodzinnych zakłada podział osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego na dwie grupy. 
Pierwsza z nich obejmie rodziców rezygnujących z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Osoby te nadal będą otrzymywać świadczenie pielęgnacyjne bez względu na wysokość uzyskiwanych dochodów, ponadto wysokość tego wsparcia ma zostać podwyższona do kwoty 620 zł. 
Drugą grupę świadczeniobiorców stanowić mają pozostałe osoby otrzymujące obecnie świadczenie pielęgnacyjne (np. wnuk opiekujący się niesamodzielną babcią, córka sprawująca opiekę nad niepełnosprawnym rodzicem). W ich przypadku przywrócone zostanie kryterium dochodowe: będą otrzymywać specjalny zasiłek opiekuńczy w wysokości 520 zł, o ile dochód na osobę w ich rodzinie nie przekroczy 583 zł. 
Propozycje zmian wynikają ze znacznego zwiększenia liczby osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne. Początkowo świadczenie to miało służyć jedynie wsparciu rodziców pielęgnujących niepełnosprawne dzieci, jednak po orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego (P 27/07 z 18 lipca 2008 r. oraz P 41/07 z 22 lipca 2008 r. ) objęło ono szerszą grupę opiekunów. Szacuje się, że w wyniku tej zmiany w 2011 r. miesięczna liczba wypłacanych świadczeń pielęgnacyjnych wyniosła ok. 190 tys. w porównaniu z danymi za 2009 r. (73 tys. osób) stanowi to wzrost o ponad 
150 proc. 
Obecnie rodzice niepełnosprawnych dzieci oraz inne niepracujące osoby opiekujące się niepełnosprawnym członkiem rodziny pobierają świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 520 zł miesięcznie. Dla opiekunów dzieci z niepełnosprawnością kwota wsparcia została okresowo (do końca marca br. ) zwiększona o 100 zł miesięcznie. 
 
aaa 
7.16. Waloryzacja procentowa tylko zasiłków i dodatków 
Bożena Wiktorowska, oprac.: AJów 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-01-05 
 
W 2012 roku o 71 zł wzrośnie wysokość rent i emerytur pracowniczych, rolniczych oraz mundurowych. O taką kwotę zwiększą się także świadczenia i zasiłki przedemerytalne - informuje Dziennik Gazeta Prawna. 
Wczoraj rząd przyjął projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz o waloryzacji emerytur i rent w 2012 r. Wprowadza ona w miejsce waloryzacji procentowej, kwotową. Będzie jednak dotyczyć tylko tego roku. 
To oznacza, że wszystkie świadczenia zostaną podwyższone o 71 zł. O tyle samo wzrośnie najniższa emerytura oraz renta z tytułu niezdolności do pracy. W przypadku świadczeń niepodlegających ustawowemu podwyższeniu do wysokości tych najniższych kwota wypłaty zostanie ustalona proporcjonalnie do wcześniej obowiązujących najniższych świadczeń. 
W przypadku rent z tytułu częściowej niezdolności do pracy i rent inwalidzkich III grupy podwyżka ta wyniesie 75 proc. kwoty waloryzacji (53,25 zł). 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 4 stycznia 2012 r. 
 
aaa 
7.17. Świadczenia z zus wzrosną o 71 zł 
 Paweł Jakubczak, oprac.: MG 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna i www.baza-wiedzy.pl 
 Data opublikowania: 2012-01-16 
 
Sejm zwaloryzował wysokość świadczeń z ZUS. Waloryzacji kwotowej będą podlegać nie tylko same emerytury, ale także renty - informuje Dziennik Gazeta Prawna. 
Zmiany te wprowadziła ustawa z 13 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw. Teraz zajmie się nią Senat. 
Od 1 marca 2012 roku emeryci i renciści dostaną taką samą podwyżkę - 71 zł. Waloryzacja kwotowa jest rozwiązaniem tymczasowym. Od marca 2013 roku ma być stosowana - tak jak dotychczas - waloryzacja procentowa. 
Inaczej jest w przypadku waloryzacji kwotowej. Wszystkie świadczenia są podwyższane o tę samą kwotę. Im dana osoba ma niższe świadczenie, tym więcej zyska. I odwrotnie, ci z wysokimi np. emeryturami (wojskowi) stracą na waloryzacji kwotowej. 
Dzięki zmianom wyższe będą m.in. świadczenia z ubezpieczenia emerytalno-rentowego rolników oraz renty wypadkowe czy socjalne. Podwyżka obejmie również emerytury i renty żołnierzy oraz funkcjonariuszy. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 16 stycznia 2012 r. 
 
aaa 
7.18. Tylko znacznie niepełnosprawny znajdzie zatrudnienie w ZPChr 
Michalina Topolewska, oprac.: GR 
 
 Źródło: Dziennik Gazeta Prawna i www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-01-18, 
 
Zniesienie obowiązkowych wpłat na PFRON oraz nałożenie nowych zadań na zakłady pracy chronionej mogą doprowadzić do zahamowania zatrudnienia pracowników z orzeczoną niepełnosprawnością - donosi Dziennik Gazeta Prawna. 
W Polsce aktywny zawodowo jest zaledwie co czwarty niepełnosprawny. Tymczasem średnia unijna to 50 proc. Dlatego rząd chce zmienić system pomocy na zatrudnienie takich osób i zachęcić je do pracy na otwartym rynku. 
Propozycje zmian zawiera projekt Długookresowej Strategii Rozwoju Kraju Polska 2030, przygotowanej przez zespół doradców strategicznych prezesa Rady Ministrów. 
Problem w tym, że według pracodawców i ekspertów niektóre propozycje, dotyczące np. ograniczenia roli zakładów pracy chronionej lub zwolnienia firm z opłat na PFRON, mogą zniechęcić do zatrudnienia pracowników z orzeczoną niepełnosprawnością. 
Zdaniem autorów strategii, w obecnym systemie wspierania zatrudnienia, który jest oparty na PFRON, nie ma praktycznych możliwości wzrostu liczby pracujących niepełnosprawnych w ZPChr. Fundusz jest bowiem finansowany z dotacji budżetowej i kar wpłacanych przez firmy nieosiągające odpowiednich wskaźników zatrudnienia takich osób. Wzrost zatrudnienia na otwartym rynku pracy prowadzi do zmniejszenia wpłat na PFRON i ograniczenie jego budżetu. Zatem im więcej niepełnosprawnych pracuje, tym mniej fundusz ma pieniędzy na dopłaty do ich pensji. 
Dlatego strategia przewiduje, że docelowo większość osób niepełnosprawnych powinna być zatrudniona na otwartym rynku pracy. ZPChr natomiast realizowałyby jedynie usługę społeczną, polegającą z jednej strony na zatrudnianiu tych osób, które z powodu stopnia niepełnosprawności nie są w stanie pracować na otwartym rynku pracy, a z drugiej przygotowywaniem do wejścia lub powrotu na rynek pracy pozostałych niepełnosprawnych. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 18 stycznia 2012 r. 

 aaa 
7.19. Prezes Urzędu Transportu Kolejowego do przewoźników kolejowych 
Natalia Łyczko, na podstawie UTK 
 
 Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 Data opublikowania: 2011-12-28 
 
23 grudnia br. prezes Urzędu Transportu Kolejowego Krzysztof Jaroszyński wystosował do przewoźników kolejowych specjalne pismo interwencyjne. Znajdują się w nim zalecenia dotyczące obsługi osób z niepełnosprawnosciami. 
W dokumencie prezes UTK przypomina drużynom konduktorskim, że osobom z niepełnosprawnością przysługuje prawo do zwolnienia z opłat dodatkowych przy zakupie biletów w pociągach, gdy wynika to z regulaminów przewozu osób, rzeczy i zwierząt. Ponadto drużyny konduktorskie powinny być wyposażone w spis oraz wzory dokumentów, które uprawniają do ulgowych przejazdów. 
Pismo przypomina także personelowi obsługującemu pasażerów, że osoby niepełnosprawne i o ograniczonej sprawności ruchowej mają prawo zająć miejsce w przedziale przeznaczonym dla matki z dzieckiem (jeśli regulaminy przewozu osób dopuszczają taką możliwość), a informacje na ten temat powinny być zamieszczone w widocznym miejscu. 
Jak zaznaczył prezes UTK, do obowiązków drużyn konduktorskich należy również umożliwienie osobom niepełnosprawnym skorzystania z prawa pierwszeństwa do zajęcia miejsca oznaczonego odpowiednim symbolem. 
Dokument powstał w odpowiedzi na wnioski członków Zespołu ds. Osób z Niepełnosprawnością, funkcjonującym przy prezesie UTK, oraz na skargi i interwencje samych pasażerów. Pismo skierowano do spółek: 
Arriva RP, 
Koleje Dolnośląskie, 
Koleje Mazowieckie - KM, 
Koleje Śląskie, 
Koleje Wielkopolskie, 
Przewozy Regionalne, 
Szybka Kolej Miejska w Warszawie, 
PKP Intercity, 
PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście, 
Warszawska Kolej Dojazdowa, 
a także do przedstawicielstwa niemieckiej 
spółki Usedomer Bderbahn GmbH. 
 
aaa 
7.20. Europejska Legitymacja Inwalidzka 
Stefan Kosiewski 
 
Do Min. Sikorskiego 
 
Wniosek 
 
 Źródło: http://sowamagazyn.wordpress.com 
 Data: 15 grudnia 2011 r. 
 
 Stefan Kosiewski 
Polnisches Kulturzentrum e.V. 
 
Frankfurt nad Menem 
14 grudnia 2011 r. 
 
Minister Spraw Zagranicznych RP Radosław Sikorski 
 
Szanowny Panie Ministrze 
 
Z przykrością konstatujemy, że rządy 27 państw Unii Europejskiej ograniczyły, niestety, w ostatnich latach wysiłki integracyjne wyłącznie do spraw pieniędzy, tymczasem narody Europy integrują się wciąż wokół innych wartości. 
Przypominając, iż w Traktacie między BRD a RP z 17 czerwca 1991 r. zapisane zostało, że Wysokie Strony Traktatowe "... stawiają w centrum swej polityki człowieka, z jego godnością i prawami..." 
Chciałbym zainteresować Pana Ministra moim Wnioskiem o ustanowienie Europejskiej Legitymacji Inwalidzkiej wysłanym do Ministra Cimoszewicza z datą 16. 08. 2002 r. 
Z szacunkiem 
Stefan Kosiewski 
Prezes Polskiego Stowarzyszenia Szkolnego "OŚWIATA" we Frankfurcie nad Menem 
 
 aaa 
8. WSPOMINAMY LUDZI I WYDARZENIA 
 
aaa 
8.1. Epitafium dla Ryszarda 
Maria Marchwicka 
 
Źródło: Publikacja własna „WIM” 
 
To naprawdę bardzo smutna i zła wiadomość. 13 stycznia br. zmarł Ryszard Rutka, współzałożyciel i długoletni Prezes Stowarzyszenia Niewidomych Cywilnych Ofiar Wojny. Nasze środowisko straciło oddanego, prężnego i skutecznego działacza. Myślę, że nie tylko członkowie tego Stowarzyszenia wiedzą, ile dobrego zrobił dla nich. 
 
Kilka faktów historycznych 
 
Siedmioosobowa grupa inicjatywna spotkała się 28 czerwca 1990 r., by powołać odrębne stowarzyszenie niewidomych, którzy wzrok, a często i ręce czy nogi stracili w wyniku wszelkiego rodzaju niewybuchów. Ustalono kierunki działania i zręby nowej organizacji. Zebranie założycielskie Stowarzyszenia odbyło się w tym samym roku 19.10.1990 r. Jego efektem było uchwalenie statutu oraz wybór Komitetu Założycielskiego. Komitet w składzie: Ryszard Rutka - przewodniczący, August Gryglas - zastępca, Urban Nełkowski - sekretarz, wystąpił 26.10.1990 r. do Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z wnioskiem o rejestrację nowego stowarzyszenia. 
Od momentu uzyskania osobowości prawnej najważniejszym celem stała się realizacja podstawowego założenia statutowego, czyli uzyskanie dla członków SNCOW uprawnień inwalidów wojennych lub rozwiązanie tej sprawy oddzielną ustawą. W tym celu Zarząd zwrócił się do Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych o zainicjowanie zmian w przepisach ustawy o kombatantach i objęcie tymi przepisami również niewidome cywilne ofiary wojny. Jednak Urząd ds. Kombatantów wykazał brak zrozumienia i poparcia dla tego rodzaju zmian, chociaż w piśmie z października 1992 r. wyraźnie zobowiązał się do prawnych uregulowań dotyczących SNCOW i na obietnicy pozostał. 
 
Walka o ustawę 
 
Zarząd Główny opracował projekt nowelizacji ustawy o Kombatantach i Osobach Represjonowanych, z którym w maju 1993 r. zwrócił się do grupy posłów o wystąpienie z inicjatywą poselską w sprawie zmian w tej ustawie. W wyniku dalszych starań i po dostarczeniu posłom Sejmowej Komisji Polityki Społecznej projektu nowelizacji ustawy, grupa inicjatywna 15 posłów PSL wniosła do laski marszałkowskiej projekt zmiany ustawy z 1974 r. O Zaopatrzeniu Inwalidów Wojennych i Wojskowych oraz Ich Rodzin. Jednak w przedłożonym projekcie posłowie postanowili rozszerzyć uprawnienia na wszystkie cywilne ofiary wojny. Zamysł okazał się niewykonalny z powodu braku statystyki tych osób. Ten argument pozwolił na zamknięcie sprawy jako niewykonalnej. 
Po tym fakcie posłowie klubu parlamentarnego Unii Pracy postanowili wnieść do laski marszałkowskiej projekt nowej ustawy dotyczącej wyłącznie niewidomych cywilnych ofiar wojny. Zarząd Główny SNCOW opracował ponownie projekt ustawy, który przesłał do Sejmowej Komisji Polityki Społecznej. Ponadto w pismach kierowanych do marszałka sejmu oraz przewodniczących klubów i kół parlamentarnych, kancelarii prezydentów Lecha Wałęsy, a następnie Aleksandra Kwaśniewskiego Zarząd SNCOW prosił o działania na rzecz niewidomych cywilnych ofiar wojny i zatwierdzenie ustawy przyznające im odpowiednie przywileje. Pomimo dziesiątek pism i próśb, mimo licznych spotkań z posłami sprawa nadal pozostawała w fazie zamysłu i projektów. 
 
Pierwsze sukcesy 
 
Sukcesem zakończyło się wystąpienie do ministra finansów Grzegorza Kołodki o zwolnienie z podatku dochodowego od rent i emerytur niewidomych cywilnych ofiar wojny. 6 listopada 1995 r. minister finansów wydał zarządzenie w sprawie zaniechania naliczania i poboru podatków od rent i emerytur niewidomych cywilnych ofiar wojny. 
 Wreszcie upragnione zwycięstwo, bowiem po przeszło 8 latach walki parlament uchwala w dniu 16 listopada 2006 r. USTAWĘ o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych - Dz. U. z dnia 29 grudnia 2006 r. 
Jest to znaczące zwycięstwo i zdawałoby się, że pora odtrąbić wsiadanego, ale uparty Ryszard Rutka pragnie dla swojej garstki podopiecznych czegoś więcej, bo przecież są to ludzie schorowani, z dodatkowymi kalectwami i bardzo niskim zaopatrzeniem rentowym. Już od 1996 r. prowadzi korespondencję z Urzędem Kanclerza Niemiec, starając się o odszkodowanie i przyznanie uprawnień socjalnych dla niewidomych cywilnych ofiar wojny. W potyczce na argumenty strona niemiecka podnosi fakt zrzeczenia się przez rząd Polski w latach 50-tych odszkodowań za skutki spowodowane przez III Rzeszę. W roku 2010 zdesperowany Ryszard decyduje się na demonstracyjny marsz 45 niewidomych cywilnych ofiar wojny przed urzędem kanclerskim w Berlinie chcąc wstrząsnąć stroną niemiecką. Niewidomych ofiar wojny jest coraz mniej, wiek i nadszarpnięte zdrowie czynią spustoszenie wśród członków stowarzyszenia. 
 
Nie tylko szermierka legislacyjna 
 
Działalność Stowarzyszenia Niewidomych Cywilnych Ofiar Wojny to nie tylko praca na płaszczyźnie prawno-legislacyjnej. Ważna jest również integracja środowiska. Zarząd Główny dla swoich członków organizuje coroczne turnusy rehabilitacyjne (przy dofinansowaniu z PFRON) w miejscowościach rekreacyjnych na terenie całej Polski, dając możliwość osobistych spotkań i po prostu bycia razem. 
Należy podkreślić, że cała działalność statutowa jest finansowana ze składek członkowskich i wsparcia sponsorów. Państwo, ani jego instytucje, jak do tej pory, nie wspierały finansowo wykonania statutowych obowiązków. Stowarzyszenie zabiega o przychylność i wsparcie u osób prawnych możliwymi środkami i sposobami. Do wspierających działania Ryszarda Rutki należą: Nowojorski Komitet Pomocy Niewidomym w Polsce, na czele z jego prezesem Stanisławem Świderskim, Fazer S.A. Hotel Gdynia, Polska Telewizja Kablowa S.A. w Gdańsku, Urząd Gminy i Bank Spółdzielczy w Radomyślu Wielkim i TP SA - Warszawa oraz wypróbowane grono osób prywatnych. 
Na osobną uwagę zasługuje Zarząd Spółdzielni Niewidomych "Nowa Praca" w Warszawie, Zarządu Spółdzielni SINOL w Gdańsku i Spółdzielni Niewidomych im. Modesta Sękowskiego w Lublinie. 
 
Prywatnie o Ryszardzie 
 
Z Ryszardem współpracowałam kilka lat. Po raz pierwszy spotkałam go na turnusie SNCOW w Karwi, zachwyciła mnie pogoda ducha i życzliwość zebranych tam ludzi. Pamiętam poranną gimnastykę, na którą stawiali się prawie wszyscy turnusowicze, spontanicznie zorganizowany kabarecik i turnusowe pismo "Niewypał", a co najważniejsze, ani śladu malkontenctwa czy narzekania. Rzecz w naszym środowisku niespotykana. Od tego momentu byłam pod urokiem organizacyjnym i osobistym Ryszarda. Ceniłam jego rozmach, pomysłowość i wielkie zaangażowanie w sprawy ludzi doświadczonych przez wojnę i niewybuchy. Gdyby nie jego inicjatywa, zapobiegliwość i antyszambrowanie w poczekalniach przywódców poszczególnych partii, nie byłoby pomocy dla wiekowych ludzi dotkniętych dodatkowym kalectwem. W Ryszardzie ludzie mieli oparcie i pomoc. Nie wyobrażam sobie zapełnienia tej luki po jego odejściu. 

aaa 
8.2. Podstawowe informacje z życia Prezesa Ryszarda Rutki 
 
Źródło: Publikacja własna „WIM” 
 
Ryszard Rutka urodził się 4 kwietnia 1939 r. we wsi Garbatka Letnisko (obecnie województwo mazowieckie). W dzień Bożego Narodzenia 1944r. stracił wzrok w wyniku eksplozji niewybuchu. Trzy lata później wyjechał do Łodzi, by uczyć się w Szkole dla Niewidomych. Po przekwalifikowaniu szkoły na placówkę dla niedowidzących (1952), przeniósł się na rok do Wrocławia, później do Bydgoszczy, gdzie ukończył szkołę zawodową. 
W Ośrodku Szkolenia Zawodowego w Bydgoszczy ukończył kurs z branży metalowej i podjął pracę w Zakładach Metalowych w Radomiu. Mieszkał w Garbatce, z której dojeżdżał do miejsca pracy. Było to bardzo uciążliwe, więc zdecydował się wyprowadzić do Gdańska, gdzie zatrudnił się w Spółdzielni dla Niewidomych. Pracował tam do roku 1963. 
Dalszą jego karierę zapoczątkował kurs masażu w Krakowie, dzięki któremu otrzymał pracę jako masażysta w Szpitalu Reumatologicznym w Sopocie. 
W latach 1958-1963 realizował swoją pasję uczęszczając do Szkoły Muzycznej w Gdańsku. We wspomnianych latach panowała moda na zawiązywanie amatorskich zespołów muzycznych, co było początkiem jego kariery muzycznej w zespołach amatorskich przy Spółdzielni dla Niewidomych i Polskim Związku Niewidomych. W międzyczasie przeszedł weryfikację i został muzykiem zawodowym. Rozpoczął karierę muzyczno-wokalną w profesjonalnym kwartecie, który cieszył się wielkim powodzeniem w wysokiej klasy lokalach Gdańska i Sopotu (m.in. Kameleon, Ermitaż). 
Pod koniec lat '80 zainicjował zawiązanie Stowarzyszenia Niewidomych Cywilnych Ofiar Wojny, które w roku 1991 zostało zarejestrowane. Ryszard Rutka został wybrany pierwszym przewodniczącym organizacji, później wielokrotnie wybierany na kolejne kadencje. Pełnił tę funkcję do dnia śmierci, tj. 13 stycznia 2012 roku. 
 
aaa 
8.3. Listy do redakcji 
 
Źródło: "Pochodnia" sierpień 2002 r. 
 
Nie tylko dla bogaczy 
 
Nadmorskie plaże, piesze wędrówki czy rowerowe rajdy - słowem upragniony urlop, dla którego warto ponosić całoroczny trud. Niemal z każdego zakątka kraju dochodzą do nas listy, świadczące o tym, że nasi czytelnicy preferują czynny wypoczynek. Oto co pisze o swym wyjeździe pani Eleonora Szczepańska: 
"Ekskluzywna Jurata, miejsce wczasów przedwojennej polskiej elity, dzisiaj - po okresie PRL, gdzie również ludzie pracy z przeciętną pensją wyjeżdżali na wypoczynek - ponownie stała się dostępna raczej dla wybrańców. Na szczęście nie tylko. Już po raz drugi w Juracie zorganizowany został turnus rehabilitacyjny dla członków Stowarzyszenia Niewidomych Cywilnych Ofiar Wojny. Jego prezes Ryszard Rutka organizuje turnusy tak sprawnie i atrakcyjnie, że każdy chętnie korzysta z jego oferty. Załatwia autokar, który przywozi uczestników z dworca i odwozi po zakończeniu turnusu, troszczy się o bilety, odjazdy i przyjazdy pociągów. Nie mniej istotna jest atmosfera turnusów - ogniska ze śpiewem i akompaniamentem prezesa, który jest zawodowym muzykiem, wieczorki z dowcipami lub tańcami, wycieczki, wspólne spacery. Spacery w Juracie, to molo nad Zatoką Pucką, potem plażą w kierunku Jastarni, czy też przemierzanie półwyspu Hel wzdłuż i wszerz, w zależności od kondycji. Chodzenie na kawę z ciastkiem lub na inne przysmaki do hotelu "Bryza" - własności Niemczyckiego - należy do dobrego tonu, lecz nie każdego na to stać. Na przykład filiżanka herbaty kosztuje tam 9 zł. Wędzone ryby najbardziej wabią przyjezdnych klientów. Aby je nabyć, kuracjusze wybierają się na specjalne wyprawy do Jastarni. Mnie w Juracie, oprócz wędzonych łososi, najbardziej urzekały łabędzie. Całymi stadami pływają po Zatoce Puckiej i bywa, że na wołanie dobijają do brzegu, wychodzą na ląd i sycząc nacierają na człowieka. Taką przygodę miałam właśnie w Juracie w roku ubiegłym. Specyficzna atmosfera naszych turnusów jest "sprawcą" wyzwalania się talentów twórczych wypełniających relaksowymi treściami czas spotkań towarzyskich. Na jednym z turnusów redagowana była gazetka satyryczna pt. "Niewypał", na ostatnim - rymy na temat przegranych meczów Polski podczas Mundialu. Opracowywano nawet, w ramach zabawy, choreografię tańca pt. "Łabędź z białą laską". Uśmiech i pogoda ducha mimo wszystko - to ważna życiowa dewiza. W dzisiejszych trudnych czasach poczucie radości życia, to stan, który często charakteryzuje osoby niewidome - i to jest piękne. Członków naszego Stowarzyszenia postrzegam jako grupę wśród niewidomych wiodącą prym w poczuciu humoru, życiowego optymizmu i pogodnego sposobu bycia." 
 
aaa 
9. WPROST ALBO NA OPAK 
 
aaa 
9.1. Wykluczomania 
Bączek 
 
Źródło: Publikacja własna „WIM” 
 
Co za wszechogarniająca mania z tym wykluczaniem. Czytam o wykluczeniu z przestrzeni, która niedowidzących oślepia i atakuje olśnieniami. Niedługo będziemy kwilić, żeśmy wykluczeni z motoryzacji, bo nie prowadzimy pojazdów, wykluczeni z boksu, bo się nie okładamy po klatach, wykluczeni z medycyny, bo nie dajemy zastrzyków, nie borujemy zębów etc. Czytam oto program ważnej, bo aż ogólnopolskiej konferencji pt. "Wykluczeni z kina", którą zaplanowano w połowie grudnia 2011 we Wrocławiu. Konferencję zorganizowano w ramach projektu "Drzwi otwarte - integracja, otwórzmy kina". A jej główne tezy programowe są tyleż obiecujące co zachęcające: 
- Pokaz filmów zrealizowanych przez dzieci i młodzież podczas warsztatów animacji filmowej odbywających się pod hasłem "Integracja widzących i niewidomych", 
- Wystawa opracowań plastycznych filmów zrealizowanych podczas warsztatów - mam niepłonną nadzieję, że opatrzona została audiodeskrypcją. 
I wreszcie referaty, czyli samo jądro tematu. 
- "Audiodeskrypcja, czyli o tym jak kultura audiowizualna staje się dostępna osobom niewidomym i słabowidzącym", 
- "Audiodeskrypcja - nowe trendy". 
I w podsumowaniu dnia pierwszego - otwarta dyskusja na temat wyzwań i problemów związanych z organizacją wydarzeń kulturalnych z audiodeskrypcją. 
Wprawdzie nie bardzo rozumiem, co pod tym tajemniczym hasłem rozumieli organizatorzy, ponieważ trudno sobie wyobrazić dyskusję zamkniętą na konferencji. Ale może to jakiś pomysł racjonalizatorski. 
Jak tę sprawę rozwiązano w innych krajach opowiadały referentki w drugim dniu konferencyjnym, omawiając audiodeskrypcję w Wielkiej Brytanii i Europie Zachodniej oraz wskazując na "różnice, kontrowersje, preferencje". 
Jednym z elementów konferencji były warsztaty audiodeskrypcyjne, choć niewiadomo do kogo skierowane, ponieważ nie znalazłem informacji na temat adresatów. 
W wielości konferencji poświęconych niepełnosprawnym są również te, które pozwalają obłaskawić świat, w którym żyjemy. Jednak nie wszystkie jego przejawy i odcienie dadzą się oswoić i nie traktujmy tego w kategoriach wykluczenia, bo jest to zwykłym nadużyciem. Są sytuacje niedostępne dla nas, podobnie jak i dla wielu innych ludzi. Ale czy to już wykluczenie? 
 
aaa 
9.2. Kategoryczny protest 
Blinda Blindowska 
 
 Źródło: Publikacja własna „WIM” 
 
Ja jako działaczka od zawsze przytakiwaczka wszelkim władzom, bo władza ma zawsze rację i w każdym przypadku też, protestuję (z wykrzyknikiem na swoim miejscu), bo Szanowny seksista redaktor wywrotowy i całkiem zasiedziały w męskich pogwarkach - zapomina o ważnej sprawie - parytetach. Chodzi mi o jego felieton "Przedwyborcza gorączka" zamieszczony w poprzedniej "WiM". 
No, gdzie one są, no, gdzie te parytety? Co jaka łaciata, biała czy niewidoma partia, to jakiś chłop gębą mieli i puszy się jak wyliniały kocur, ups - chciałam rzec wyliniały kogut. A tymczasem statystycznie średnio na stu chłopów przypada sto osiem bab, a w naszym Związku jeszcze więcej, bo większość jego klienteli to starzy ludzie, ładnie nazywani seniorami. Jak zwał, tak zwał. Ale kategorycznie żądam zauważenia partii niewidomych kobiet. 
Dawniej, kiedy baby głosu nie miały, to w Związku było pismo "Głos Kobiety". A teraz jak nas już więcej, to męskie szowinisty nawet pismo nam zabrały. Tupię i domagam się sprostowania przez Starego Kocura i napisania o babskich parytetach i najmocniejszej partii, bo nasze kobitki są u władzy, i większa i ta mniejsza. Czy tego niewidomym okiem nie widać? I czy to nie jest seksizm najczystszej wody to wszechobecne zauważanie i dopieszczanie chłopów jako ważnych działaczy i partyjnych gadaczy. 
 
aaa 
9.3. Mruczę i prycham 
Wiekopomne odkrycie 
 
 Źródło: Publikacja własna „WIM” 
 
Mnóstwo lat chodzę po tym bożym świecie i ciągle mnie coś dziwi, coś zdumiewa, coś wprawia w konsternację. A muszę Wam powiedzieć, że najbardziej nadziwić się nie mogę człowieczej głupocie. O głupich człowiekach różnie mówią, a to mądrzy inaczej, a to niespełna rozumu, a to niepełnomądrzy, to znowu mało mądrzy. Tak czy owak, jak zwał, tak zwał, a głupota jest głupotą. I jest jej wszędzie pełno. 
Ot, chociażby polityka - wszyscy i zawsze narzekają na ich głupotę, na złe ustawy, złe decyzje itp., chociaż sami ich wybrali, a przecież uważają się za mądrych człowieków. To jak to jest? Mądrzy ciągle głupich wybierają i powierzają im kierowanie państwem? Czy to się da zrozumieć? Oczywiście, połowa z nich nie idzie wybierać, ale za to mądruje się i krytykuje, że aż strach. 
Albo inny przykład - zawsze "my" jesteśmy dobrzy, mądrzy, szlachetni, a źli, głupi itd. zawsze są "oni". Z kim by nie rozmawiać, kogo by nie słuchać, jest on np. bardzo dobrym pracownikiem, urzędnikiem, nauczycielem, rodzicem, człowiekiem, a inni? Lepiej nie mówić! Wśród innych, oprócz obecnych w czasie rozmowy, zupełnie nie ma dobrych pracowników, mądrych dyrektorów, uczciwych człowieków - same draństwo. Kiedy zmienia się skład rozmówców, okazuje się, że ci, którzy właśnie wyszli. przestali już być idealnymi, przestali być "my", a stali się "oni". Czy da się to pojąć? 
Dodam, że mimo ograniczonych możliwości umysłowych, dwunogi jeszcze je sobie obniżają, przez zażywanie narkotyków i picie alkoholu. Tego również pojąć się nie da. 
Ale wracajmy na grunt bliższy mi z powodu doświadczeń życiowych i zawodowych. Otóż niewidomi i słabowidzący są równie głupi jak pozostałe dwunogi. Pod tym względem mogą skutecznie z nimi rywalizować. Tak naprawdę to tylko koty są mądre. 
Czyście spotkali koty, które nazywają swoich pobratyńców ślepymi albo niewidomymi, chociaż ci pobratyńcy potrafią wypatrzeć wróbla pod strzechą albo gołębia spacerującego po gzymsie szóstego piętra? Ja nie spotkałem. A człowieki... 
Tosiek umówił się z Krysią w mieście, bo miał z nią jakąś drobną sprawę do załatwienia. Po załatwieniu onej sprawy, zaprosił ją na kawę. Poszli do kawiarni niedaleko gmachu ZG PZN, tj. na rogu Bonifraterskiej i Sapieżyńskiej. Pogadali, powspominali dawne czasy i do Krysi zatelefonował Ziutek. Kiedy mu powiedziała, gdzie i z kim jest, oświadczył, że zaraz tam będzie. 
Tosiek jest osobą ze znacznym stopniem niepełnosprawności z powodu całkowitej utraty wzroku. Pani Krystyna jest osobą widzącą, a Ziutek niewidomą ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Wszyscy znają się od lat. 
Po kwadransie w kawiarni pojawił się Ziutek i podszedł prosto do stolika, przy którym siedział Tosiek z Krysią. Tosiek pomyślał, jak on tak łatwo ich znalazł. Może Krysia dała mu jakiś znak? Ale przecie ten znak też trzeba widzieć, bo żadnego sygnału głosowego nie słyszał. Pogadali chwilę i Krysia odeszła, bo miała pilną pracę do wykonania, a panowie zostali. Kiedy już się nagadali, Ziutek zapytał Tośka, czym jedzie do domu. Tosiek mieszka na Tarchominie. Odpowiedział więc, że autobusem 503 z przystanku przy Bonifraterskiej, zaraz za Konwiktorską. 
Wyszli. Ziutek oświadczył, że odprowadzi Tośka na przystanek. Dodał, że chyba jest zmiana, bo widział, jak 503 skręcał w lewo zamiast jechać prosto. Szybko, sprawnie poszli na przystanek przy Muranowskiej, zamiast przy Bonifraterskiej. Ziutek spojrzał na rozkład i powiedział: "Tak, jest zmiana, 503 stąd odjeżdża", a za chwilę: "Mamy 503". Tosiek wsiadł i pojechał, a po drodze pomyślał o pewnym zdarzeniu sprzed dwudziestu lat. On i Ziutek ponieśli wtedy do urzędu wniosek o forsę. Trzeba Wam wiedzieć, że taki wniosek to całkiem gruby plik uzasadnień, zaświadczeń, poświadczeń i innych załączników. Urzędnik nie mógł doszukać się jakiegoś załącznika. Twierdził, że go nie ma, a Ziutek twierdził, że jest. Po dłuższej chwili poszukiwań, Ziutek wyrwał temu urzędnikowi papierzyska z ręki, coś zaszeleściło i po dwóch sekundach wykrzyknął: "O proszę, jest!". 
Tosiek jechał 40 minut i rozmyślał, że to nawet dobrze być niewidomym, który tak świetnie sobie radzi. I jemu pomógł... 
No i co Wy na to? Czy jakiś kot pociskał Wam kiedyś takie głupoty? To tylko dwunogi potrafią mówić, że Ziutek jest niewidomy i to taki sam, jak Tosiek. Oczywiście, obaj korzystają z takich samych uprawnień i mogą liczyć na taką samą pomoc państwa, PFRON-u i PZN-u. 
Długo rozmyślałem, zastanawiałem się i szukałem przyczyn człowieczej głupoty. Skąd ona im się bierze? Jaka jest jej przyczyna? 
W trakcie tego rozmyślania przypomniałem sobie, że człowieki czasami mówią o innych, wyjątkowo głupich dwunogach, że mają ptasie mózgi. Coś mnie tknęło - ptaki i człowieki głupie, a ssaki, szczególnie koty, mądre. Może tu należy szukać wyjaśnienia tego zjawiska? W prawdzie człowieki to też ssaki, ale raczej butelkowe, a to co innego. Poza tym sami się uważają za coś innego, niech więc im będzie. 
Zacząłem się zastanawiać nad różnymi cechami ptaków, ssaków i człowieków. Pióra - nie, bo mają je tylko ptaki, sierść też nie, bo mają ją tylko ssaki, włosy - tylko człowieki. Nie w tym więc tkwi wyjaśnienie. Więc co? Głowy - mają wszystkie te stworzenia, uszy też, tak samo oczy, nogi... O, właśnie nogi... Też mają je ptaki, ssaki i człowieki, ale tylko ssaki mają ich cztery. 
Pomyślałem, a jako że jestem mądry, byłem już na tropie i sprawa stała się jasna. Nie jest łatwo chodzić na dwóch nogach. Co innego na czterech - tu sprawa bardzo łatwa. No tak, ptaki i człowieki muszą zużyć cały potencjał mózgu na utrzymanie równowagi i na niewiele więcej mogą sobie pozwolić. Stąd ich ograniczone możliwości umysłowe. Dlatego mogą twierdzić, że Ziutek i jemu podobni są niewidomymi. 
Po sformułowaniu tej tezy postanowiłem ją sprawdzić. Zacząłem chodzić na dwóch nogach, czyli łapach. Próbowałem najpierw na prawych - ni czorta, na lewych - tak samo. Pomyślałem, że na przednich warto spróbować. Okazało się, że jeszcze gorzej. No, to może na tylnych? Teraz było nieco lepiej, ale nadal bardzo kiepsko. Oj, pokracznie to wyglądało, było na co popatrzeć! No i żadna myśl w czasie tych prób w mojej głowie się nie ostała. Miałem tak pustą głowę, jak człowiek. 
Jestem bardzo z siebie dumny. Tym oto sposobem teorię potwierdziłem empirią i dokonałem wiekopomnego odkrycia naukowego, udowodniłem je. Wykryłem źródło i przyczynę głupoty. Bez wątpienia zasługuję na nagrodę Nobla. Stałem się więc wybitnym naukowcem, czyli uczonym. 
I jeszcze jeden dowód, który pojawił się już po dokonaniu tego odkrycia. Otóż Blinda Blindowska, człowiek płci żeńskiej, wystosowała protest do redakcji "WiM" przeciwko mnie. Nazwała mnie seksistą, na co dowód znalazła ponoć w moim felietonie "Przedwyborcza gorączka", opublikowanym w styczniowym wydaniu "WiM" i zażądała sprostowania. Ciekawe, co tu można prostować. 
Protest Blindy Blindowskiej można przeczytać pod pozycją 9.2., a w nim argumenty godne człowieka. 
Jak u kata można pomylić szacunek dla dwunogów płci żeńskiej z seksizmem? 
Pisałem o środowiskowych politykach. Przecież wiadomo, że w odczuciach większości polityk to drań, krętacz, oszust, złodziej, a synonimem słowa "polityk" jest świnia. Kindersztuba nie pozwoliła mi sugerować, że człowieki płci żeńskiej są politykami w takim rozumieniu. Poza tym zawsze lubiłem, kochałem i szanowałem koteczki białe, bure, czarne, pręgowate i łaciate. Jakże więc mógłbym nie szanować płci żeńskiej? Przecie człowieki te bardzo lubią koty, więc ja je też lubię. Pisałem dlatego tylko o człowiekach płci męskiej. A tu proszę - seksizm... 
Ale czego można oczekiwać od Blendy Blendowskiej? Przecież chodzi na dwóch nogach. Nic więc dziwnego, że czepia się mnie, jak pijany płotu. Dlatego z obrzydzeniem odrzucam jej dzikie pretensje. 
A ze względu na ostatnie moje dokonania naukowe, proszę wyłącznie z szacunkiem wyrażać się o mnie i zwracać do mnie. Jeżeli ktoś tego nie wiedział, to teraz już wie. I bez żadnych głupich, kategorycznych, ostrych czy tępych protestów! 
 Dobrze Wychowany i Uczony Stary Kocur