Pr 2590

WIEDZA i MYŚL

INTERNETOWY MIESIĘCZNIK TYFLOSPOŁECZNY

Wydawca Stanisław Kotowski

Czasopismo nie jest dofinansowywane ze środków publicznych ani żadnych innych. Wydawane jest bez nakładów finansowych. Osoby piszące artykuły oraz zaangażowane przy redagowaniu, adiustacji i korekcie oraz kolportażu nie otrzymują wynagrodzenia. Fundacja „Klucz” przetwarza „WiM” nieodpłatnie na format MP3 w systemie DAISY, a IVO Software Sp. z o.o. udostępnia bezpłatnie niezbędne do tego oprogramowanie.

Czytelnicy otrzymują „WiM” również bezpłatnie. Wystarczy napisać na adres: ST.k@onet.pl lub ST.k1@wp.pl i w każdym miesiącu znaleźć aktualny numer w swojej „Skrzynce odbiorczej”.

Wersję dźwiękową oraz w formacie RTF można pobierać pod adresem:
http://wypozycz.bcpzn.pl/wim/
oraz:
 http://klucz.org.pl/WIM.php 
Pod tymi adresami można również pobierać numery archiwalne „WiM”.
Najnowszy numer w wersji DAISY znajduje się pod linkiem: 
wypozycz.bcpzn.pl/wim/WIM.zip 
Najnowszy numer w formacie RTF pobierać można pod linkiem: 
wypozycz.bcpzn.pl/wim/WIMRTF.zip 

Grudzień 2012 
Rok IV 
Nr 12(48)/2012 
 
REDAKTOR NACZELNY 
Stanisław Kotowski 

ADRES REDAKCJI (wyłącznie internetowy): 
st.k@onet.pl lub ST.k1@wp.pl

TELEFON KOMÓRKOWY: 
501-239-769 

Na łamach „Wiedzy i Myśli” zamieszczamy różne opinie i poglądy, w tym takie, z którymi się nie zgadzamy.

Spis treści 

OD REDAKCJI
1. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA
1.1. Ze słownika rehabilitacyjnego (cz. 17) - DAISY, defekty, domy pomocy społecznej dla niewidomych, duszpasterstwo niewidomych - Stanisław Kotowski
1.2. Zapiski biograficzne (cz. 3) - Służba zdrowia - Józef Szczurek
1.3. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH CZYNNOŚCIACH - Telefonowanie, zapiski - Grażyna Machura
2. OKULISTYKA, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE
2.1. Urządzenie BrainPort - Tłumaczenie i opracowanie: Izabela Kasprowicz i Zbigniew Sobek
2.2. Pierwszy na świecie smartfon dla niewidomych - Artur Włodarski
2.3. Polscy uczniowie unowocześnili laskę dla niewidomych
2.4. Gdzie wejdzie pies przewodnik? - Beata Rędziak
2.5. Portugalia: świergot ptaków pomaga niewidomym w metrze
2.6. Niespodzianka dla zmysłów - kalendarz zapachowy na rok 2013 - Dorota Czubaj
3. ROZMOWA MIESIĄCA - Z Aleksandrą Bohusz rozmawia Stanisław Kotowski (cz. 2)
4. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE
4.1. Marcin Kornak Człowiekiem bez barier 2012! - Kajetan Prochyra, Tomasz Przybyszewski
4.2. Kabaretowo się uśmiechamy
4.3. "Mówią Wieki" w e-Kiosku - Ewa Ćwiek
4.4. Bydgoszcz: 140 lat temu powstał Ośrodek im. Louisa Braillea
4.5. Jubileusz 140-lecia Ośrodka Szkolno-Wychowawczego im. L. Braille'a - Zenon Imbierowski
4.6. "Piosenka jest dobra na wszystko" - Zofia Krzemkowska
4.7. II Festiwal Widzących Duszą Relacja subiektywna - Danuaria
4.8. Jeśli zechcesz, mury runą! - Grzegorz Dudziński - dyrektor Festiwalu i prezes “Światłowni"
4.9. Tadeusz Żeleński ps. Boy w DAISY - Dorota Bednarczyk
4.10. Internetowe Forum Spraw Obywatelskich Osób Niewidomych
4.11. Sprostowanie
5. ORGANIZACYJNE, PRAWNE, PRAKTYCZNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY
5.1. Okręgowy zjazd - problemy ogólnozwiązkowe - Stanisław Kotowski
5.2. Wyjść poza schemat - Beata Rędziak
5.3. Dobre wzorce przeciw uzależnieniom - Beata Rędziak
5.4. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH - Skazani na reprezentowanie - Jerzy Ogonowski
6. FAKTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI
6.1. Owoce dyskusji nad problemami zatrudnienia niewidomych i słabowidzących - Stanisław Kotowski
6.2. Czytelnicy o zatrudnieniu - Opracowała Bożena Klonek
6.3. Nadal trudno o pracę dla osób niepełnosprawnych
6.4. O zatrudnieniu na Liście dyskusyjnej Typhlos - Wybrała i opracowała Klementyna
6.5. O ochronie danych osobowych w związku z fikcyjnym zatrudnianiem - Wybrała i opracowała Klementyna
6.6. Rehabilitacyjne samobójstwo - Stanisław Kotowski
6.7. Pracodawcy RP: Zatrudnianie osób niepełnosprawnych korzystne dla obu stron
6.8. O trudnościach osób niepełnosprawnych w zdobyciu pracy
6.9. Nie godzić się na fikcję - Józef Szczurek
6.10. Świadomość, wola czy społeczne, ekonomiczne i prawne warunki? - Aleksander Mieczkowski
7. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE
7.1. Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych - BPRdsON
7.2. Sejm: zmiany w świadczeniach pielęgnacyjnych oraz specjalny zasiłek opiekuńczy
7.3. Zarejestrowany bezrobotny otrzyma 20 tys. zł na założenie firmy
7.4. Kiedy osoba występująca o rentę będzie miała wyliczone świadczenie na korzystniejszych zasadach - Marek Opolski, oprac.: GR
7.5. Zatrudniony rencista nie będzie wykluczony z KRUS - Bożena Wiktorowska, oprac.: GR
7.6. Paragon nie wystarczy do ulgi podatkowej - Przemysław Wojtasik, , oprac.: GR
7.7. Renta skraca okres ochrony przed zwolnieniem - Patrycja Zawirska, oprac.: GR
7.8. Biznes przy rencie bez składki zdrowotnej - Joanna Kalinowska, oprac.: GR
7.9. Albo praca na etacie, albo wypłata emerytury - Jan Kalicki, oprac.: GR
7.10. Sprzeczne odpowiedzi urzędu w sprawie pensji niepełnosprawnego
7.11. POPON: Dodatkowe koszty ograniczą pomoc w zakresie rehabilitacji
8. WSPOMINAMY LUDZI I WYDARZENIA
f8.1. Nauczyciel - wychowawca - duszpasterz niewidomych - Zenon Imbierowski
8.2. Radosna chwila
9. WPROST ALBO NA OPAK
9.1. Śmieszne, nieśmieszne - Jerzy Ogonowski
9.2. Jesienne dumania Bączka - Bączek
9.3. Mruczę i prycham - Trzy stopnie kwalifikacji zawodowych

 aaa 
OD REDAKCJI 
 
Chociaż Święta Bożego Narodzenia dopiero za miesiąc, już teraz składamy Państwu życzenia, gdyż następne wydanie naszego miesięcznika ukaże się dopiero po świętach. 
 
Drodzy Czytelnicy i Współpracownicy! 
 
Życzymy Wam wiele radości w okresie najpiękniejszych Świąt. Niechaj radość i optymizm zawsze gości w Waszych sercach. 
Życzeniami naszymi obejmujemy też wszystkich działaczy i pracowników zatrudnionych w naszym środowisku oraz kierownictwa wszystkich środowiskowych stowarzyszeń, wszystkich fundacji działających na rzecz niewidomych i słabowidzących, spółdzielni niewidomych i innych zakładów pracy chronionej, ośrodków szkolno-wychowawczych dla niewidomych i słabowidzących, warsztatów terapii zajęciowej, bibliotek dla niewidomych, ośrodków leczniczo-rehabilitacyjnych, domów pomocy społecznej dla niewidomych, ośrodków leczniczo-opiekuńczych i innych instytucji. 
Boża Dziecino! Błogosław naszym Czytelnikom i współpracownikom, wszystkim polskim niewidomym i słabowidzącym oraz ich rodzinom i przyjaciołom. 
 Redakcja Wiedzy i Myśli 
 
 *** 
 
W numerze polecamy bardzo bogaty dział 6. "Fakty, poglądy, opinie i polemiki". Znajdą w nim Państwo 10 publikacji na temat zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Są to bardzo ważne i trudne zagadnienia. W dziedzinie tej występuje też wiele nieprawidłowości, które ograniczają efektywność wielkich nakładów, przeznaczanych na wspieranie zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Warto zainteresować się tą problematyką i spróbować wyrobić sobie własne zdanie. 
Polecamy też trzy publikacje poświęcone inicjatywie bydgoskich niewidomych, tj. Festiwalowi "Widzący duszą" i spółdzielni socjalnej - kawiarni "Otwarta Przestrzeń Światłownia". Są to publikacje: 
- obserwatorki Festiwalu Zofii Krzemkowskiej pt. "Piosenka jest dobra na wszystko" pozycja 4.6., 
- uczestniczki Festiwalu, która swój artykuł pt. "II Festiwal Widzących Duszą - Relacja subiektywna" podpisała pseudonimem Danuaria pozycja 4.7., 
- organizatora Festiwalu i Kawiarni Grzegorza Dudzińskiego pt. "Jeśli zechcesz, mury runą!" pozycja 4.8. 
 Uważamy, że nadawanie nazw imprezom i instytucjom, które odnoszą się do światła czy do właściwości, których niewidomi nie posiadają, jest niewłaściwe. Naszym zdaniem utrwala to mity na temat niewidomych, schematyczne oceny i stereotypy. Dotyczy to nazw, jednak czym innym są inicjatywy i wielki wysiłek, zaangażowanie, upór i konsekwencja w dążeniu do ich realizacji. To drugie jest godne uznania i naśladowania. Dlatego z przyjemnością publikujemy informacje na ten temat w nadziei, że bydgoskie inicjatywy znajdą naśladowców. 
Co się zaś tyczy nazw, Stary Kocur odgraża się, że podejmie ten temat w styczniowym wydaniu "WiM". 
 
aaa 
1. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA 
 
aaa 
1.1. Ze słownika rehabilitacyjnego (cz. 17) 
DAISY, defekty, domy pomocy społecznej dla niewidomych, duszpasterstwo niewidomych 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 DAISY 
 
DAISY - Digital Accessible Information System, czyli cyfrowy system dostępu do informacji. 
 
Jest to system przygotowywania tekstów, nagrywania przez lektora lub przez program mowy syntetycznej w formacie MP3 oraz połączenie tekstu nagranego z elektronicznym zapisem znakowym, w sposób umożliwiający jego odsłuchiwanie i czytanie jako tekstu znakowego oraz łatwą nawigację po tekście. 
 
W Wikipedii czytamy: 
"Format DAISY różni się od innych formatów książek elektronicznych tym, że pozwala na precyzyjne oznaczenie fragmentów publikacji. Takimi elementami są rozdziały, podrozdziały, strony, adnotacje, przypisy. Czytelnik ma pełny dostęp do tych elementów dzięki systemowi nawigacyjnemu. 
Format został opracowany w Szwecji w 1994 r., a następnie zmodyfikowany w 1997. Oparty został na otwartych, to znaczy dostępnych dla wszystkich, standardach opublikowanych przez World Wide Web Consortium. Są to języki HTML, XHTML i SMIL. Za ich pomocą zapisuje się wszelkie informacje na temat struktury książki, treści i sposobu synchronizacji tekstu z nagraniem. Same nagrania zapisuje się zazwyczaj w formatach opracowanych przez MPEG, czyli w popularnym Mp3 lub w formacie WAVE. 
Książki przygotowane w standardzie DAISY można czytać za pomocą aplikacji instalowanych na komputerze osobistym lub specjalnych urządzeń. Najczęściej nośnikiem takich publikacji jest płyta CD, ale może to być także karta pamięci Compact Flash lub dowolny inny nośnik obsługiwany przez komputer lub inne urządzenie. 
Używając klawiszy nawigacyjnych czytelnik może odnajdywać interesujące go fragmenty książki i słuchać ich treści lub czytać na ekranie monitora. Jeżeli korzysta z tekstu wyświetlanego, może go dostosować do swoich potrzeb poprzez zmianę wielkości i kroju czcionek, koloru tła i tekstu tak, by czytanie sprawiało mu jak najmniej problemów. Jeżeli zaś słucha nagrania lektorskiego, może zazwyczaj regulować prędkość i wysokość głosu. 
Odpowiednie skonfigurowanie programu lub urządzenia pozwala na dostosowanie sposobu jego działania do indywidualnych potrzeb czytelnika, np. można włączyć lub wyłączyć odczytywanie przypisów, czy numerów stron. Większość odtwarzaczy pozwala na wstawianie przez użytkownika swoich zakładek w wybranych przez niego miejscach, co dodatkowo ułatwia późniejsze używanie książki. Jeżeli zaś ktoś nie potrzebuje tych wszystkich udogodnień, to może korzystać z książek DAISY tak, jak z nagranych na taśmie w sposób sekwencyjny". 
 
 Defekty 
 
Defekt - uszkodzenie lub wada narządu albo funkcji organizmu o stałym charakterze. Wyróżniamy: 
- defekt fizyczny, czyli uszkodzenie lub wada fizyczna narządu, np. narządu ruchu, 
- defekt psychiczny, czyli zaburzenie lub brak funkcji psychicznych, np.: pamięci, inteligencji, mowy, 
- defekt sensoryczny - osłabienie lub brak zdolności odbierania wrażeń zmysłowych, np. słabowzroczność, ślepota, niedosłuch, głuchota. 
 Defekty wzroku - brak lub osłabienie widzenia, które może mieć różny charakter. Przy osłabieniu widzenia centralnego, czyli ostrości wzroku, ograniczone są możliwości widzenia przedmiotów i ich szczegółów, a przy osłabieniu widzenia obwodowego, czyli pola widzenia, utrudniona jest orientacja przestrzenna. Brak widzenia dwuocznego uniemożliwia widzenie przedmiotów jako trójwymiarowych oraz widzenie głębi przestrzeni i odległości. 
Rodzajem defektu jest daltonizm, który polega na nierozróżnianiu kolorów zielonego i czerwonego. Często daltonizm jest mylony ze ślepotą barw. Tymczasem daltonizm jest tylko jedną z odmian ślepoty barw. 
 Wikipedia o ślepocie barw: "Ślepota barw zwykle jest uwarunkowana genetycznie. Wadliwy gen przekazywany jest za pośrednictwem chromosomu X. Mężczyźni mają tylko jeden taki chromosom, więc są bardziej narażeni na ślepotę barw niż kobiety, które musiałyby odziedziczyć dwa wadliwe geny. Ślepota barw może również wystąpić jako efekt uboczny zażywania leków oraz być skutkiem mechanicznego uszkodzenia oka". 
 
Domy pomocy społecznej dla niewidomych i słabowidzących 
 
Są to placówki opiekuńcze, w których przebywają osoby potrzebujące stałej opieki, które nie mają rodzin zdolnych i chętnych do udzielania im niezbędnej pomocy. 
Niewidomi i słabowidzący w niektórych sytuacjach życiowych zmuszeni są zamieszkiwać w domach pomocy społecznej. Mogą to być domy specjalne dla niewidomych lub przeznaczone dla potrzebujących, bez względu na rodzaj niepełnosprawności. 
Te pierwsze są najczęściej dostosowane do potrzeb osób z dysfunkcją wzroku. 
W Polsce istnieje siedem domów pomocy społecznej dla niewidomych, w tym trzy prowadzone przez PZN. 
W całości lub w znacznej mierze dla niewidomych i słabowidzących przeznaczone są: 
1) Dom Pomocy Społecznej dla Niewidomych PZN w Chorzowie, 
2) Dom Pomocy Społecznej PZN w Kielcach, 
3) Dom Pomocy Społecznej PZN w Olsztynie, 
4) Dom Pomocy Społecznej w Jarogniewicach - prowadzony przez samorząd, 
5) Dom Rodzinny dla Niewidomych Mężczyzn im. E. Czackiej w Niepołomicach - prowadzony przez Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi w Laskach, 
6) Dom Pomocy Społecznej w Podobowicach - prowadzony przez samorząd, 
7) Zakład Opiekuńczo-Rehabilitacyjny dla Niewidomych Kobiet w Żułowie - prowadzony przez Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi w Laskach. 
Domy te są dostosowane do potrzeb osób z uszkodzonym wzrokiem, które z różnych względów, najczęściej zdrowotnych i podeszły wiek nie są zdolne do samodzielnego życia. Są one wyposażone w urządzenia typowe dla domów pomocy społecznej: kaplica, jadalnia, gabinety lekarskie, dyżurki pielęgniarek, sale rekreacyjne itd. Oprócz tego powinny dysponować urządzeniami i wyposażeniem niezbędnym osobom niewidomym i słabowidzącym. Są to przede wszystkim: biblioteka książek brajlowskich i książek mówionych, gabinet okulistyczny oraz pracownie rehabilitacyjne. 
Na drzwiach wszystkich pomieszczeń powinny być napisy brajlowskie, wypukłe numery pomieszczeń, kolorowe szlaki i poręcze przyścienne wzdłuż ciągów komunikacyjnych, odpowiednie oświetlenie, żółte pasy na pierwszym i ostatnim stopniu schodów, uchwyty w pomieszczeniach higieniczno-sanitarnych, windy podające słowne informacje i oznakowane brajlem. 
Domy pomocy społecznej dla niewidomych wyposażone są sprzęt rehabilitacyjny używany przez osoby z uszkodzonym wzrokiem. 
Prowadzona jest działalność: 
- kulturalno-oświatowa, 
- turystyczno-rekreacyjna, 
- rehabilitacja lecznicza, 
- działalność terapeutyczna. 
Do prowadzenia tej działalności zatrudniona jest kadra rehabilitacyjna i medyczna. 
Niewidomi i słabowidzący przebywają również w domach pomocy społecznej, które nie są dla nich przeznaczone i nie są dostosowane do ich potrzeb. W tych specjalistycznych jednak mają dogodniejsze warunki pobytu. 
 
Duszpasterstwo niewidomych 
 
Poniżej zamieszczam podrozdział mojej książki "Przewodnik po problematyce osób niewidomych i słabowidzących" pt.: "Uczestnictwo w życiu religijnym". W podrozdziale tym znajdą Czytelnicy zwięzłe informacje dotyczące Krajowego Duszpasterstwa Niewidomych. 

Wierzący niewidomi i słabowidzący uczestniczą w życiu religijnym lokalnych wspólnot, parafii. To jednak nie zaspokaja potrzeb wielu osób. Dlatego w Polsce działa Krajowe Duszpasterstwo Niewidomych. 
Życie religijne ułatwia akceptację niepełnosprawności i zaspokaja ważne potrzeby natury psychicznej. Działalność religijna organizowana dla osób z uszkodzonym wzrokiem, oprócz przekazywania treści czysto duchowych, stwarza warunki integracji środowiskowej, kontaktów ze znajomymi z terenu całego kraju oraz umożliwia zaspokajanie potrzeb poznawczych. 
 Krajowe Duszpasterstwo Niewidomych ma siedzibę w Warszawie przy kościele św. Marcina. Istnieją też duszpasterstwa diecezjalne. 
 Duszpasterstwo niewidomych prowadzi kilka rodzajów działalności. Warto przedstawić je chociażby pokrótce, gdyż mają one wielkie znaczenie dla wielu wierzących. 
* Organizuje ogólnokrajowe i diecezjalne pielgrzymki. Mają one charakter nie tylko religijny. Ich programy przewidują również zwiedzanie obiektów sakralnych, pomników przyrody, historycznych budowli itp. W krajowych pielgrzymkach uczestniczy do trzech tysięcy osób. Diecezjalne są, oczywiście, mniej liczne. Jedne i drugie są atrakcyjną formą pogłębiania wiedzy i przeżyć religijnych oraz przyczyniają się do rehabilitacji psychicznej i społecznej ich uczestników. Pełnią też bardzo ważną rolę popularyzacyjną, gdyż w ich organizację włączane są lokalne wspólnoty wiernych. 
* Organizuje pielgrzymki do sanktuariów włoskich, hiszpańskich, francuskich i do Ziemi Świętej. Pielgrzymki te z natury rzeczy są nieliczne, lecz bardzo wartościowe z punktu widzenia zaspokajania potrzeb religijnych i potrzeb poznawczych. 
 * Organizuje rekolekcje. Krajowe rekolekcje niewidomych odbywają się w Laskach Warszawskich. Uczestniczy w nich po kilkadziesiąt osób. W rekolekcjach diecezjalnych może uczestniczyć większa liczba osób niewidomych i słabowidzących. 
* Organizuje turnusy rehabilitacyjne dla rodzin osób niewidomych i turnusy dla osób samotnych. Turnusy te organizowane są w atrakcyjnych miejscowościach: w Szczyrku, w Rabce, w Sobieszewie nad morzem. 
* Opiekuje się samotnymi, chorymi i opuszczonymi niewidomymi. Udziela im pociechy religijnej oraz pomocy rehabilitacyjnej i wsparcia materialnego. Pomoc ta ma wielkie znaczenie dla jej odbiorców. 
* Organizuje dla niewidomych, członków ich rodzin i ich przyjaciół comiesięczne Eucharystie połączone ze spotkaniami integracyjnymi. Ważne jest to, że niewidomi i słabowidzący włączani są w przygotowywanie liturgii. Umożliwia to bardziej aktywne uczestnictwo i sprawia, że przeżycia religijne stają się silniejsze. 
* Prowadzi dobrze zaopatrzoną bibliotekę literatury religijnej, książek tradycyjnych oraz w zapisie cyfrowym. Możliwość korzystania z tej literatury znacznie poszerza zakres przeżyć i wiedzę religijną. 
 Opisane i nieopisane formy działalności duszpasterstwa są cennym wkładem Kościoła w życie duchowe niewidomych i słabowidzących oraz w ich rehabilitację psychiczną i społeczną. 

AAA 
1.2. Zapiski biograficzne (cz. 3) 
Służba zdrowia 
Józef Szczurek 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 Gdy w maju 1945 r. skończyła się wojna, życie we wszystkich jego przejawach, w całym kraju zaczęło rozkwitać. Każdego dnia powstawały setki nowych szkół, zakładów pracy, punktów usługowych i różnych innych instytucji. Moi pełnosprawni rówieśnicy z zapałem rzucali się na naukę, na pracę w powstających z gruzów fabrykach Śląska. Cieszyłem się z tego wybuchu nowych sił żywotnych, a jednocześnie z goryczą myślałem, że w mojej sytuacji życiowej nic się nie zmienia. Nie dostrzegałem żadnych nowych szans. W myślach opracowywałem plany konspiracyjnej ucieczki z domu na Śląsk i tam znalezienie jakichś możliwości rozpoczęcia samodzielnego życia. Ale któregoś dnia zaświeciło słońce - z zakładu w Laskach nadeszło pismo - od września rozpoczyna się nauka i mam przyjechać do szkoły. Moja radość była ogromna. Wreszcie nadszedł szczęśliwy dzień odjazdu. 
Pociąg z Katowic do Warszawy, przepełniony do granic wytrzymałości, po trzynastu godzinach jazdy dotarł do stolicy. Potężne zwały gruzów i ruin na mojej mamie wywarły ogromne wrażenie. Trudno jej było uwierzyć, że widok roztaczający się dokoła jest rzeczywistością. 
Budynki szkolne i internatowe w Laskach w przeważającej części były zburzone. Pamiętać trzeba, że we wrześniu 1939 roku na tym terenie toczyły się zażarte walki o Warszawę, niemieckim bombom lotniczym i artylerii oparły się tylko nieliczne części zabudowań. Mimo to rozpoczęła się nauka. 
Spragnieni wiedzy uczniowie oddawali się jej z zachłannością. Pierwsze miesiące i lata pobytu w zakładzie w okresie powojennym opisałem w pracy publicystycznej: "Co mi dała szkoła w Laskach", zamieszczonej w dwumiesięczniku - "Laski", w setnym numerze tego czasopisma w 2011 roku. Do tego artykułu odsyłam zainteresowanych tą tematyką. 
W 1948 r. ukończyłem siedmioklasową szkołę podstawową i rozpocząłem naukę na kursie masażu leczniczego zorganizowanym przez laskowski ośrodek szkolny. Była to dla mnie szansa zdobycia zawodu, podjęcia pracy i wstąpienia na ścieżkę samodzielnego życia. 
Po dobrze zdanym egzaminie zawodowym, w czerwcu 1949 roku, wyjechałem do rodzinnego domu. Dyrekcja zakładu pomagała w znalezieniu pracy absolwentom kursu. Miałem czekać na wiadomość, gdzie i od kiedy będę zatrudniony. Starano się ulokować mnie w Łodzi. Gdy po upływie miesiąca żadna wiadomość nie nadeszła, postanowiłem sam zająć się sprawą. 
Nie chciałem prosić ojca o pieniądze potrzebne na wyjazd do Katowic, gdzie spodziewałem się znaleźć posadę w którymś ze śląskich zakładów leczniczych. Napisałem więc list do jednego z zaprzyjaźnionych nauczycieli z prośbą o niewielką pożyczkę finansową, z zapewnieniem, że oddam po otrzymaniu pierwszej pensji. 
Wkrótce listonosz przyniósł pieniądze i list od przyjaciela, w którym podał mi adres swego znajomego niewidomego masażysty pracującego w Bytomiu. Do niego miałem się zgłosić, a on, mając rozeznanie w branży, z pewnością mi skutecznie pomoże. Tak też uczyniłem. 
Na drugi dzień wraz z młodszym bratem - Staszkiem, wyjechaliśmy na Śląsk. Pan Ferdynand Frybes, do którego miałem list polecający, bardzo się ucieszył. Stwierdził, że chyba niebo mnie jemu zesłało. Stara się bowiem o przeniesienie do Wrocławia, gdzie będzie wśród swoich Lwowiaków, i gdzie oferują mu lepsze warunki pracy, a także mieszkanie. Nie może jednak wyjechać, dopóki na swoje miejsce w bytomskiej przychodni zdrowia nie znajdzie kogoś chcącego podjąć pracę. I tak po niespełna tygodniu, pan Ferdynand wraz z żoną wyjechał do Wrocławia, a ja rozpocząłem pracę masażysty w przychodni leczniczej, czyli jak się wtedy mówiło - w ubezpieczalni w Bytomiu. Mieszkanie otrzymałem w hoteliku należącym do miejscowej spółdzielni niewidomych, gdzie pozwolono mi się zatrzymać, dopóki nie znajdę odpowiedniego lokum. 
Moja praca składała się z dwu części - zakładowej i terenowej. Trzy przedpołudniowe godziny przeznaczone były na wykonywanie zabiegów w mieszkaniach pacjentów obłożnie chorych i pięć godzin popołudniowych w zakładzie terapeutycznym. W terenie zawsze miałem dwóch pacjentów. Wraz ze zleceniem na masaż otrzymywałem adres chorego. Oznaczało to, że codziennie musiałem być w różnych dzielnicach miasta. 
Pierwsza część obowiązków była dla mnie trudna. Po pierwsze - nie znałem dobrze miasta, a po drugie - musiałem samodzielnie dotrzeć pod wskazany adres, i to było bardzo trudne. 
W Laskach nie uczono nas chodzić samodzielnie po ruchliwym mieście, czyli orientacji przestrzennej. Problematyka ludzi niewidomych nie była jeszcze tak rozwinięta jak na zachodzie Europy. Byliśmy, jak w wielu innych sprawach, mocno zapóźnieni. 
Po rozległym terenie zakładowym poruszaliśmy się samodzielnie, ale tam nie było samochodów, tramwajów, krętych ulic i placów. Poza tym nie uczono posługiwać się białą laską, co na Zachodzie już kilkanaście lat wcześnie stało się normą. 
Tak więc po ulicach miałem poruszać się, jak człowiek widzący. Wiele razy znalazłem się w niebezpieczeństwie. Kiedyś na kopalnianym osiedlu na krańcu miasta, wszedłem na tor kolejowy, po którym jechał pociąg załadowany węglem. Gdyby się przede mną nie zatrzymał, byłoby ciężko. Chyba nie muszę przytaczać określeń, jakimi maszynista mnie obsypał. Po dwóch miesiącach takiego chodzenia, któryś z pacjentów poradził, abym kupił sobie laskę. Wtedy przechodnie będą na mnie zwracać większą uwagę i będzie łatwiej. Z rady skorzystałem i rzeczywiście pomogło. Poza tym coraz lepiej poznawałem miasto, i to także miało duże znaczenie. 
Czasem pacjenci chcąc, abym szybciej dotarł do nich, starali się mi pomagać. I tak na przykład, młoda dziewczyna, która miała pooperacyjną nieruchomość stawów biodrowych, a moje zabiegi bardzo jej pomagały, wysyłała po mnie swą młodszą siostrę. Wtedy moja droga skracała się wydatnie i zabieg mógł trwać znacznie dłużej. 
W zakładzie fizykoterapeutycznym miałem własny gabinet, pod którym prawie zawsze ustawiały się kolejki, bo wszyscy pacjenci chcieli być u mnie. Bardzo niezadowoleni byli z tego dwaj inni masażyści, ale oni na szczęście pracowali przed południem i nie miałem z nimi kontaktów. 
Moimi pacjentami byli przeważnie górnicy i inni ludzie po urazach mechanicznych - wszelkiego rodzaju złamania rąk, nóg, uszkodzenia kręgosłupa. Było także sporo dzieci. 
Wkrótce pokonałem początkowe trudności i zżyłem się z ludźmi, z miastem, ale często myślałem o zmianie zakładu pracy. Chciałem się dalej uczyć, a rozłożenie pracy na cały dzień nie pozwalało na nowe zadania. Gdy więc po roku dowiedziałem się, że w Katowicach w szpitalu zwalnia się etat - wystąpiłem z podaniem o przyjęcie. Na pozytywną odpowiedź nie musiałem długo czekać. Zostawało jeszcze uzyskać zgodę na odejście w przychodni bytomskiej, co po dwóch tygodniach się udało i mogłem podjąć pracę w Katowicach. 
Mieszkanie otrzymałem w pokoju służbowym. Wtedy na terenie szpitala mieszkała spora liczba pielęgniarek i lekarzy. Pracę rozpocząłem 4 października 1950 roku, a już tydzień później byłem uczniem ósmej klasy Ogólnokształcącego Liceum dla Pracujących w Katowicach. Teraz, kiedy moje obowiązki zawodowe zamykały się w godzinach od 8 do 15, mogłem rozpocząć dalszą naukę. 
Szpital przy ulicy Francuskiej, w którym rozpocząłem służbę, należał do największych zakładów leczniczych w województwie. Zajmował duży obszar powierzchni. Oprócz budynków, w których mieściły się oddziały dla chorych, na terenie ośrodka znajdowało się kilkanaście placówek pomocniczych, między innymi - administracja szpitala, wielka kuchnia, stołówka dla pracowników, pralnia, obiekt mieszkalny, sklep spożywczy mający także inne artykuły codziennego użytku, duża kaplica, stolarnia. Pracownik, a także pacjent, mógł całymi tygodniami nie wychodzić poza obręb ośrodka i mieć wszystko, co do życia potrzebne. 
W krańcowej części szpitalnego obszaru znajdowały się tereny zielone z krzewami i drzewami, wśród których ustawiono ławki. Dzięki temu pacjenci chodzący mogli w pogodne dni odpoczywać na świeżym powietrzu. Na wszystkich oddziałach, oprócz pracowników świeckich, pracowały siostry zakonne ze zgromadzenia urszulanek. Na etacie szpitala był także ksiądz, który odprawiał niedzielne nabożeństwa oraz pełnił usługi kapłańskie wobec chorych. 
W szpitalu pracowało czterech niewidomych masażystów - jeden na chirurgii, jeden na internie, jeden w męskiej części oddziału neurologicznego. Mnie powierzono neurologiczny oddział dla kobiet i dzieci. Wśród moich pacjentów przeważnie znajdowali się najciężej chorzy, po wylewach, ze stwardnieniem rdzeniowym, z niedowładami pourazowymi. 
Masaż i gimnastyka miały nie dopuścić do zastojów, zesztywnień stawów i zaników tkanek, a jednocześnie pobudzić krążenie krwi, aby w ten sposób doprowadzić do lepszego ukrwienia, odżywienia i wzmocnienia mięśni i nerwów. Codziennie miałem około dwudziestu pacjentek. Zabiegi wykonywane przeze mnie, choć często bolesne, przynosiły im ulgę i były bardzo oczekiwane. 
Spośród ponad czterdziestoosobowego zespołu pracowniczego na oddziale, ja każdego dnia z chorymi przebywałem najdłużej. Cieszyłem się ich zaufaniem. Pacjentki powierzały mi swoje tajemnice, mówiły o przeżyciach przykrych i radosnych, o których nie chciały i nie mogły rozmawiać z pielęgniarkami, a tym bardziej z lekarzami. Chcąc jak najbardziej pomóc chorym, często omawiałem ich problemy z ordynatorem. Sporo czasu poświęcałem na przebywanie z dziećmi, których prawie zawsze była kilkuosobowa gromadka. Gdy niekiedy nie mogłem spełnić ich oczekiwań, były smutne i rozżalone. 
W czerwcu 1954 roku zdałem egzamin maturalny i po wielu rozważaniach, zdecydowałem się na studia w Uniwersytecie Warszawskim, na Wydziale Dziennikarskim. Czekał mnie trudny czas. Musiałem się rozstać z kolegami i koleżankami ze szkoły i z innymi bliskimi mi ludźmi, z miastem, które było mi wielce przyjazne, gdzie znałem każdy zakątek i które polubiłem, z codzienną stabilizacją, i wyjechać do Warszawy, gdzie, jak się domyślałem, czekały na mnie same niewiadome i będę musiał zaczynać prawie wszystko od nowa. 
Moje zakończenie pracy na oddziale neurologicznym przyjęte zostało przez chorych, a także przez część lekarzy, nutą niepewności. Mnie także nie było łatwo rozstać się z tym wszystkim, czym żyłem dotychczas. Dyrektor administracyjny szpitala, żegnając się ze mną, oświadczył, że gdyby moje plany z jakichś przyczyn się nie powiodły, w każdej chwili mogę wrócić i będę tego samego dnia na nowo przyjęty do pracy. 
30 sierpnia 1954 roku pożegnałem się ze współpracownikami na oddziale i wyjechałem do Warszawy, ale do szpitala na ulicy Francuskiej w Katowicach przyjeżdżałem później jeszcze wielokrotnie. W okresie całych studiów, kiedykolwiek nie dopisywało mi zdrowie, śpieszyłem do moich bliskich lekarzy, a oni pomagali, radzili, dawali recepty i nie tylko. 
Gdy w czasie surowej zimy w 1956 roku zachorowałem na ostre zapalenie zatok, a w studenckim szpitalu w Warszawie nie było wolnego miejsca, pojechałem, jak zwykle, do Katowic. Pani laryngolog umieściła mnie na swoim oddziale i otoczyła troskliwą opieką. Po trzech tygodniach, wyleczony, wróciłem do Warszawy. Bez tej przyjacielskiej, pomocnej ręki byłoby mi o wiele trudniej. 
 
aaa 0 
1.3. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH CZYNNOŚCIACH 
Telefonowanie - zapiski 
Grażyna Machura 
 
Źródło: "Biuletyn Informacyjny" czerwiec 2000 r. 
 
Nie bez powodu połączyłam te dwie czynności, ponieważ często podczas rozmowy telefonicznej musimy zanotować numer telefonu, adres czy krótką informację. 
Zastanówmy się nad tymi czynnościami. Telefon jest obecnie najłatwiej dostępny i najczęściej wykorzystywany do kontaktowania się międzyludzkiego i jako narzędzie do zdobywania niezbędnych informacji np. o rozkładzie jazdy czy pogodzie. Umiejętność posługiwania się aparatem telefonicznym jest konieczna. Czy jest trudna? W wielu sytuacjach tak. Jest to jak najbardziej zrozumiałe. 
Dla osób słabowidzących z degeneracją plamek żółtych, gdy brak jest w różnym stopniu ostrości widzenia centralnego, trudno jest odczytać cyfry na tarczy telefonu. Czy konieczne jest widzenie poszczególnych cyfr do wykręcenia numeru? Z pewnością nie. Przecież całkowicie niewidomi czynność tę wykonują samodzielnie. Jeżeli jednak Państwo muszą posługiwać się wzrokiem, to spróbujmy te mało czytelne cyfry "uwyraźnić". 
Przy posługiwaniu się wzrokiem ważne jest odpowiednie oświetlenie oraz stabilność aparatu telefonicznego. Nie powinien on przesuwać się. Postawmy więc aparat na podkładce antypoślizgowej. Obok powinno być miejsce na notes i długopis lub ołówek. Dochodzimy do najistotniejszego momentu - wybieranie numeru telefonu. Metody wykonywania tej czynności różnią się w zależności od rodzaju aparatu. Inaczej należy posługiwać się aparatem tarczowym, a inaczej klawiszowym. 
Nie musimy koniecznie zmieniać telefonu, spróbujmy go "obłaskawić". Zatrzymajmy się przy aparatach tarczowych. Oczywiście wykorzystujemy dobre oświetlenie i kontrast. Możemy np. na tarczy nakleić wyraźne kolorystycznie (na ciemnej tarczy jasne i odwrotnie) samoprzylepne paski, które będą wskazywały co drugą cyfrę. Jeżeli kontrastowo oznaczymy cyfry 1, 3, 5, 7, 9 - zapewniam, że łatwiej będzie odnajdywać pozostałe. Oznakowanie możemy nakleić dowolnie np. na wysokości liczb parzystych lub dwie, trzy cyfry, które najtrudniej nam odczytać albo najczęściej występują w numerach telefonów, z których korzystamy. Starajmy się, aby oznakowanie było czytelne, łatwo rozpoznawalne wzrokowo. Zamiast samoprzylepnych pasków może być np. kropla lakieru do paznokci (wyczuwalna dotykowo) czy specjalne farby wypukłe (można je kupić w różnych kolorach w sklepach dla plastyków). 
Teraz kilka propozycji dotyczących aparatów telefonicznych klawiszowych. Jeśli planujemy zmianę aparatu, zwróćmy uwagę, żeby na klawiszach były cyfry powiększone. Gdy pozostajemy przy posiadanym telefonie, sprawdźmy czy nasz aparat ma funkcje zaprogramowania kilku numerów. Jeżeli ma, będziemy mogli wprowadzić numery np. do lekarza, rodziny, koleżanki. Wówczas ich wybranie będzie polegało na przyciśnięciu tylko jednego, odpowiedniego klawisza. 
Sprawne posługiwanie się aparatem może ułatwić np. zaklejenie klawiszy, których nie używamy. Będzie nam łatwiej odczytać cyfry na pozostałych. Pomocne okazać się może kontrastowe (lub wypukłe) oznaczenie środkowego klawisza z cyfrą 5. Ułatwi to odnajdywanie pozostałych cyfr. 
Nie zrażajmy się pomyłkowo wybranymi numerami, jest to wkalkulowane w naukę, a czasami może wyniknąć z tego ciekawe doświadczenie - może nawet zawarcie miłej znajomości. Powodzenia. 
Gdy już poradzimy sobie z wybieraniem numerów, warto zastanowić się nad możliwościami zapisywania krótkich informacji usłyszanych w słuchawce. Zwykle wówczas okazuje się, że długopis przestał pisać, albo gdzieś się zapodział. Często też brakuje czystej kartki i ostatecznie zapisujemy w pośpiechu na skrawkach gazety z postanowieniem, że natychmiast po odłożeniu słuchawki przepiszemy informację do notesu. Znacie to Państwo - gazeta gdzieś się zapodziała wraz z informacją. Każdy z nas ma swoje przyzwyczajenia. Jedni lubią zapisywać w kalendarzu ściennym, mają wówczas przed oczami cały miesiąc, inni wolą w notesie, a jeszcze inni na kartkach. Wszystkie sposoby są dobre, jeśli pozwalają łatwo odtworzyć notatki. 
Kilka drobiazgów, o których warto wiedzieć: 
- zapisujemy ciemnym pismem, drukowanymi literami, (łatwiej odczytać), 
- starajmy się, żeby luźne kartki miały stałe miejsce np. w pudełku (łatwiej je będzie odszukać), 
- ważne informacje pozostawiajmy w widocznym miejscu (np. na korkowej tablicy w kuchni, czy przyczepione magnesem do lodówki), 
- podczas zapisywania wykorzystujemy pomoce optyczne np. okulary lupowe i wszelkie inne pomoce nieoptyczne jak odpowiednie oświetlenie, 
- ważny jest kontrast tj. ciemna podkładka na jasnym blacie, wówczas łatwiej zlokalizować białą kartkę. 
Przedstawiłam kilka propozycji radzenia sobie z telefonami i notatkami. Niekoniecznie należy je stosować. Każdy może starać się wypracować własne metody i udogodnienia. Ważne jest, żeby się nie załamywać, nie rezygnować i poszukiwać sposobów przezwyciężenia trudności. 
 
aaa 
2. OKULISTYKA, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE 
 
aaa 
2.1. Urządzenie BrainPort 
Tłumaczenie i opracowanie: Izabela Kasprowicz i Zbigniew Sobek 
 
Źródło: Opracowanie własne "WiM" 
 
Naukowcy z zespołu Wibcam w Stanach Zjednoczonych opracowali i testują od kilku lat urządzenie dla niewidomych. 
System elektroniczno-optyczny BrainPort jest aparatem bezinwazyjnie wspomagającym urządzenia protetyczne, na zasadzie przesyłania informacji z kamery cyfrowej do receptorów na języku za pomocą delikatnej stymulacji elektrycznej. 
Obecny prototyp działa najlepiej dla osób niewidomych, których percepcja pozawzrokowa jest słabo rozwinięta. Ponieważ urządzenie to nie stymuluje oka ani nerwu wzrokowego, ma potencjał działania w szerokim zakresie dysfunkcji wzroku. Aktywnie rozwijamy modyfikację urządzenia dla zaspokojenia potrzeb osób z takimi wadami wzroku, jak zwyrodnienie plamki żółtej. 
System wizyjny BrainPort składa się z tablicy zawierającej elektrody wielkości znaczka pocztowego przeznaczonej dla powierzchni języka; bazy urządzenia; cyfrowej kamery wideo oraz manualnego kontrolera zoomu i inwersji dla kontrastu. Obraz pobierany jest z kamery umieszczanej w oprawce okularów użytkownika i wysyłany do bazy urządzenia BrainPort. Baza urządzenia przekłada obraz na wzór elektryczny, który jest wyświetlany na języku. Obraz dotykowy powstaje przez przedstawienie białych pikseli z kamery, jako silnej stymulacji czarnych pikseli bez stymulacji oraz szarości na poziomie jedna druga stymulacji, z możliwością odwrócenia parametrów w razie potrzeby. W praktyce wygląda to tak, że białe piksele widoczne na monitorze urządzenia, czyli obraz z kamery, na języku odczuwane są jako silniejsza stymulacja elektryczna, czarne piksele nie wywołują żadnej stymulacji. Natomiast odcienie szarości odczuwane są jako połowa stymulacji przy odbiorze białych pikseli. 
Użytkownicy najczęściej określają odczucie wyświetlania obrazu na powierzchni języka, czyli stymulacji elektrycznej, kojarzące im się z bąbelkami szampana. 
Przy obecnym systemie tablic zawierających od 100 do 600 i więcej elektrod, uczestnicy badania byli w stanie rozpoznać wysoki kontrast obiektów, ich lokalizację, ruch, a nawet niektóre aspekty perspektywy i głębi. Przeszkoleni niewidomi uczestnicy badania wykorzystują informacje przesyłane do mózgu za pomocą wyświetlacza na języku do lepszego poznania środowiska i rozwinięcia samodzielności. 
Badania, które trwają nad urządzeniem BrainPort pokazują ogromny potencjał dotykowej wizualizacji i uzasadniają dalsze prace w kierunku usprawnienia tej technologii. W rezultacie obecne prace idą w kierunku optymalizacji karty graficznej w elektrodzie umieszczanej na na języku, usprawnienia użyteczności i ogólnej minimalizacji urządzenia. Dzisiejsze prototypy - 400 do 600 punktów informacji wyświetlanych na elektrodzie o powierzchni 3cm na 3cm - przedstawiają około 30 klatek na sekundę, co daje strumień bogaty w informacje użyteczne dla naszych uczestników. Nasze badania pokazują, że język jest w stanie przekazać informacje o wiele większej rozdzielczości, jednak owa technologia jest obecnie zbyt droga, by była jednocześnie użyteczna dla użytkowników urządzenia. 
Obecne badania obejmują udział w przedziale czasowym od dwóch do dziesięciu godzin. W ciągu kilku minut wprowadzenia użytkownik rozumie przestrzeń stymulacji (góra, dół, prawo, lewo) oraz kierunek ruchu. Po godzinie ćwiczeń użytkownik może na ogół zidentyfikować i dotrzeć do pobliskich obiektów, a następnie wskazać i oszacować odległości do obiektów poza zasięgiem. Po dodatkowych szkoleniach osoba może identyfikować litery i cyfry, jest w stanie rozpoznawać punkt orientacyjny w przestrzeni przy korzystaniu z urządzenia mobilnego (przenośnego). 
Po kilku godzinach treningu użytkownicy opisują doświadczenie widzenia podobne do wersji obrazu o niskiej rozdzielczości, które kiedyś mieli. Ponadto z badań obrazu wynika, że u osób niewidomych wizualne obszary mózgu są aktywne podczas używania BrainPort, ale doświadczenie widzenia jest inne dla każdego użytkownika. 
Urządzenie BrainPort nie jest jeszcze w sprzedaży w USA i za granicą. Obecnie planowane jest podniesienie funkcjonalności prototypu, miniaturyzacji komponentów, aby umożliwić handlową dostępność urządzenia w niedalekiej przyszłości. W międzyczasie BrainPort jest testowane w ośrodkach w całym kraju w celu określenia jego rzeczywistej pomocy w poprawie percepcji wynikającej z wykorzystania tego urządzenia. 
 Najnowsze informacje na temat aparatu Brainport umieszczone na stronach internetowych korporacji zajmującej się jego testowaniem świadczą, że udało się tym naukowcom w bardzo znaczący sposób zminiaturyzować i usprawnić to urządzenie. Zostało ono opatentowane i oczekuje na zezwolenie dopuszczenia produkcji seryjnej i wprowadzenie go na rynek. 
 
Linki (anglojęzyczne): 
http://www.wicab.com/en_us/ 
http://www.bbc.co.uk/news/health-13358608 
 
aaa 
2.2. Pierwszy na świecie smartfon dla niewidomych 
Artur Włodarski 
 
 Źródło: //wyborcza.biz 
Data opublikowania: 2012-11-16 
 
Pierwszy w świecie, i to rodzimej produkcji. Telefon całkowicie obsługiwany głosem - marzenie niewidomych - od dziś dostępny w Polsce. 
 Najpierw słychać nieco mechaniczny głos asystentki. 
- W czym mogę pomóc? 
No to pytamy: 
Która godzina? 
- 16.02 
Podaj pogodę w Warszawie! 
- Bezchmurnie, temperatura 5 st. Celsjusza. Ciśnienie 1013 hPa. 
Znajdź kwiaciarnię! 
- Najbliższa kwiaciarnia jest na Wilczej 12. 
Znajdź kino Atlantic! 
- Kino Atlantic znajduje się przy ul. Chmielnej 33. 
 
 Obsługa pierwszego w świecie smartfona dla osób z dysfunkcją wzroku przypomina dialog. By go uruchomić, wystarczy dwa razy uderzyć palcem w ekran. A potem wydając komendy głosowe, można robić to, co z każdym porządnym smartfonem. A więc telefonować, uaktualniać listę kontaktów, śledzić stan baterii, telefonu, dostępność sieci, no i korzystać z Facebooka, Twittera, Wikipedii, nawigacji GPS, kalendarza, notatnika, budzika czy alarmu. 
Do tego SeeYou Phone oferuje kilka wyjątkowych funkcji, jak np. lupa elektroniczna, aplikacja opiekuna czy połączenie z asystentem w ramach SeeYou Call Center, który pomoże zamówić taksówkę czy wizytę u lekarza. W przyszłości dojdą funkcje multimedialne: radio, YouTube czy odtwarzacz MP3 oraz rozpoznawanie kodów kreskowych, płatności zbliżeniowe telefonów czy rozpoznawanie przedmiotów, twarzy i tekstów. To ostatnie będzie wymagało połączenia telefonu z zewnętrzną kamerą, np. w okularach - taki obraz telefon będzie rozpoznawał i "nagłaśniał". 
- Całe życie obserwowałem problemy mojej niedowidzącej mamy, np. z używaniem telefonu. Gdy były klawisze, jakoś sobie radziła. Gdy pojawiły się ekrany dotykowe - przestała. Stąd pomysł, by udostępnić telefony komórkowe osobom niewidomym i niedowidzącym - mówi Marcin Łapa, wynalazca SeeYou Phone. 
- Wczoraj po raz pierwszy w życiu samodzielnie odebrałam i wysłałam SMS-y - cieszy się jego mama. 
Na świecie osób niedowidzących i niewidomych jest kilkadziesiąt milionów. W Polsce - blisko 200 tys. 
- Dotąd żaden operator nie miał dla nich oferty - mówi Jarosław Kicior, prezes Wydawnictwa Polskiego Związku Niewidomych. 
- Nowoczesna technologia zaczęła niewidomym uciekać, gdy tylko pojawiły się ekrany dotykowe. Wiemy, że nie ma od nich odwrotu i musimy nauczyć się z nimi żyć - mówi Jan Gawlik, ekspert do spraw technologii dedykowanych osobom z dysfunkcją wzroku. 
- Jak można korzystać z takiego ekranu, gdy się nie widzi? Albo za pomocą systemu gestów, jak proponuje firma Apple, albo wyłącznie za pomocą głosu, jak w SeeYou Phone. 
- Prace nad nim trwały ponad rok - wspomina Marcin Łapa. - Udało się przekonać kilku programistów. 
Od dziś taki telefon można u nas kupić za 2500 zł brutto. To Samsung z naszą wersją systemu Android. Można go nabyć wraz z kartą SIM lub bez. Można korzystać z sieci dowolnego operatora. 
Zdaniem Marcina Łapy w ciągu roku telefon będzie można obsługiwać także po angielsku, co pozwoli zaoferować go na innych rynkach, z amerykańskim włącznie. 
 
 aaa 
2.3. Polscy uczniowie unowocześnili laskę dla niewidomych 
 
 Źródło: http://wiadomosci.onet.pl 
 
Laskę zwiększającą bezpieczeństwo niewidomych opracowali absolwenci Technikum Elektronicznego w Połańcu. Na razie wynalazcy przygotowali prototyp urządzenia, ale zdobyli już uznanie na światowych targach wynalazków i zainteresowanie inwestorów. 
"Safe Step - bezpieczną laskę dla niewidomych" opracowali Kamil Bączek i Wojciech Dyl - obecnie studenci pierwszego roku Politechniki Krakowskiej. 
W lasce zamontowano małe czerwone diody LED oraz czujnik oświetlenia. 
- Kiedy na dworze robi się ciemno, a niewidomy spaceruje, diody w lasce włączają się i zaczynają migotać. Możemy sami zaprogramować, przy jakim natężeniu oświetlenia światełka się włączają - powiedział PAP jeden z promotorów pracy nauczyciel Mariusz Zyngier. Zaznaczył jednak, że diody świecą na tyle dyskretnie, że nie wyglądają jak "miecz świetlny z Gwiezdnych Wojen". Jednocześnie są wystarczająco widoczne, bo niewidomego poruszającego się z laską widać z odległości większej o około 20-25 metrów, niż gdyby szedł z laską tradycyjną. 
- Kiedy niewidomy porusza się po poboczu, zwłaszcza drogą bez chodnika, zdecydowanie poprawia się jego bezpieczeństwo. Osoba jadąca samochodem znacznie lepiej widzi też niewidomego, który zbliża się do przejścia dla pieszych - wyjaśnił. 
Niektóre osoby niewidome mają problemy z poruszaniem się, np. z powodu niedowładu ręki, dlatego nie mogą rozpoznawać otoczenia "stukając" w powierzchnię przed sobą. Dlatego autorzy wynalazku na końcu laski zamontowali małe kółeczko, którym można sunąć po podłożu. 
- Laska ma też zmontowany prosty, ultradźwiękowy czujnik odległości. Kiedy niewidomy zbliża się do przeszkody - w odległości około metra od niej - uruchamiają się wibracje podobne do wibracji telefonu komórkowego. Im bliżej przeszkody znajduje się niewidomy, tym wibracje są mocniejsze. Gdy się od niej oddala, to słabną - powiedział Mariusz Zyngier. 
Swoje rozwiązanie młodzi wynalazcy zaprezentowali w listopadzie - podczas Światowych Targów Wynalazczości, Badań Naukowych i Nowych Technik "BRUSSELS INNOVA". W Brukseli pracę uczniów nagrodzono Złotym Medalem z wyróżnieniem. 
- Wynalazek zrobił bardzo pozytywne wrażenie. Tamtejsza telewizja zrobiła krótką migawkę i następnego dnia były tłumy zainteresowane naszym produktem. Przedstawiciel organizacji wspierającej niepełnosprawnych pytał, czy nie mamy przy sobie dziesięciu sztuk, bo on by od razu je kupił - powiedział Zyngier. 
Do wynalazców zgłosił się też przedstawiciel inwestorów z Francji, który jest zainteresowany wytworzeniem próbnej serii i rozpoczęciem produkcji. 
Na razie istnieje jedynie prototyp urządzenia. - Chłopcy zaczynają prace, by zastrzec go ochroną patentową. 
Na początku chcieli przede wszystkim pomóc niepełnosprawnym i pokazać, co potrafią, ale gdy zobaczyli, jak dużo szumu zrobiło się wokół zagadnienia, to myślą jak przekształcić go w nawet mały sukces finansowy - przyznał. 
Części potrzebne do prototypu twórcy laski oszacowali na około 200 zł. Jednak - jak wyjaśnił rozmówca PAP - gdyby to była masowa produkcja, koszt wytworzenia przyrządu wyniósłby nie więcej niż 150 zł. 
Zdaniem Zyngiera próbnej serii kilku sztuk można się spodziewać w pierwszym kwartale 2013 roku. (kdp) Źródło: PAP 
 
 aaa 
2.4. Gdzie wejdzie pies przewodnik? 
Beata Rędziak 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-11-20 
 
 Podczas czwartkowego posiedzenia sejmowej podkomisji nadzwyczajnej do rozpatrzenia poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych dyskutowano nad kwestią możliwości wprowadzenia psów pracujących do parków narodowych i rezerwatów oraz przygotowaniem odpowiednich zapisów w tej sprawie. 
Obecnie obowiązująca ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w art. 15 ust. 1 pkt. 16 zabrania: "wprowadzania psów na obszary objęte ochroną ścisłą i czynną, z wyjątkiem miejsc wyznaczonych w planie ochrony oraz psów pasterskich wprowadzanych na obszary objęte ochroną czynną, na których plan ochrony albo zadania ochronne dopuszczają wypas". 
Z kolei ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w art. 20a ust. 1, wymieniając miejsca, do których osoba z niepełnosprawnością ma prawo wstępu wraz z psem asystującym, pomija parki narodowe i rezerwaty. 
Zakładana zmiana powyższych artykułów w obu ustawach ma na celu umożliwienie osobom z niepełnosprawnością wprowadzanie psów asystentów i przewodników na tereny objęte ochroną ścisłą i czynną w parkach narodowych oraz rezerwatach przyrody. 
Podczas dyskusji na posiedzeniu podkomisji zastanawiano się, czy nie rozróżnić w projekcie zmian obu ustaw definicji psa asystenta i psa przewodnika. Zwróciła na to uwagę Ewa Samonek z NSZZ "Solidarność" Sekcji Krajowej Osób Niewidomych. 
- W ustawie chodzi o wszystkie psy, nie tylko te pracujące z osobami niewidomymi, ale ze wszystkimi osobami z niepełnosprawnością. Pojęcie psa asystującego dotyczy wszystkich psów pracujących z osobami z niepełnosprawnością - podkreśliła Magdalena Kochan, wiceprzewodnicząca Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. 
Inną kwestią dyskusyjną był sposób, w jaki art. 20a ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wymienia miejsca, do których osoba z niepełnosprawnością może wejść z psem asystującym. 
- Jestem za ogólnym ujęciem tych definicji bez ich szczegółowego wymieniania; katalog jest otwarty, jednak okazało się, że szczegółowe wymienienie jest tutaj konieczne - mówiła Kochan. 
 
Łatwiej bez katalogu 
 
Jolanta Kramarz z Fundacji Vis Maior zwróciła uwagę, że wśród wymienionych w ustawie miejsc, gdzie można wejść z psem przewodnikiem, powinna znaleźć się także plaża, gdyż zdarzały się problemy z wprowadzeniem tam psów. 
- Nerwowo szukam teraz w pamięci miejsc, które jeszcze powinniśmy wymienić w ustawie. 
Jestem za zlikwidowaniem tego katalogu, gdyż w przyszłości konieczne będzie zapewne jego ciągłe poszerzanie i zmiany ustaw - powiedziała Kramarz. 
Marek Plura, przewodniczący obradującej podkomisji, wyraził przekonanie, że w przyszłości w tych kwestiach będziemy kierowali się zdrowym rozsądkiem i takie zapisy nie będą już konieczne, sprawy te będą już bowiem oczywiste. 
Przedstawiciele biura legislacyjnego zaproponowali taki zapis w ustawie, który w trzech podpunktach ujmowałby miejsca, w które można wprowadzać psa asystującego, i byłyby to: obiekty użyteczności publicznej z wymienieniem szczegółowym miejsc tak jak obecnie, parki narodowe i rezerwaty przyrody oraz plaże i kąpieliska. 
Ewa Samonek zaznaczyła, że popiera rozszerzenie ustawowych zapisów o plaże i kąpieliska, chociażby ze względów edukacyjnych. - Jeśli coś jest zapisane w ustawie, sytuacja jest pewna i nie stwarza niepotrzebnych wątpliwości; zapisy ustawowe regulują te kwestie - podkreśliła. 
Jarosław Duda, pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych, wyraził opinię, że proponowane zapisy są zgodne ze stanowiskiem rządu. Projekt zmian w takim kształcie został pozytywnie zaopiniowany i przekazany do dalszych prac. 
 
aaa 
2.5. Portugalia: świergot ptaków pomaga niewidomym w metrze 
 
Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-11-05 
 
Zarząd metra w Porto na północy Portugalii wdraża na stacjach przeznaczony dla niewidomych system nawigacji za pomocą śpiewu ptaków. Aktywuje się on przez telefon komórkowy. Po połączeniu ze specjalnym numerem uruchamiana jest aplikacja sterująca ruchem osoby niewidomej w metrze. Automatyczny operator podaje przez telefon wskazówki co do wyboru linii metra, bazujące na różnego rodzaju ptasim świergocie. Zróżnicowane dźwięki emitowane przez umieszczone na ścianach nadajniki pomagają wybrać odpowiednią drogę do celu. 
- Osoby niewidome podróżujące bez towarzysza nie mają możliwości skorzystania z informacji o sposobach poruszania się w metrze. Niestety większość informacji o rozkładzie jazdy jest umieszczona w gablotach, z których niewidomi nie mogą korzystać. Tymczasem nowa aplikacja umożliwia im przejście na właściwy peron (...) oraz uzyskanie informacji o godzinach przyjazdów i odjazdów metra - wyjaśnia Diamantino Freitas z Wydziału Inżynierii na Uniwersytecie w Porto, gdzie opracowano wynalazek. 
Dotychczas nowatorski system nawigacji akustycznej wdrożono na kilku stacjach metra. - Pilotażowy projekt był prowadzony przez kilkanaście miesięcy i zakończył się w październiku - dodał Freitas. Ujawnił też, że Uniwersytet w Porto pracuje już nad zastosowaniem swego rozwiązania na stacjach wszystkich pięciu linii metra. 
- Rozmawiamy też z zarządem metra w Lizbonie, który jest zainteresowany wprowadzeniem u siebie systemu nawigacji opartego na ptasim świergocie - powiedział Freitas. 
Według autorów systemu nawigacyjnego może on być stosowany także w centrach handlowych i budynkach mieszkalnych. Wynalazek portugalskich uczonych ma w najbliższych miesiącach zostać wzbogacony o nawigację dla zagranicznych turystów korzystających z metra w Porto. 
 
 aaa 
2.6. Niespodzianka dla zmysłów - kalendarz zapachowy na rok 2013 Dorota Czubaj 
 
Źródło: Informacja wydawnictwa medycznego MedPharm 
 
Choć łączenie tradycji z innowacją jest ryzykowne, dobrze zrealizowane przynosi zdumiewające efekty. Właśnie taka dewiza towarzyszy całemu zespołowi wydawnictwa medycznego MedPharm z Wrocławia i to dzięki nim możemy poznawać nowości z dziedziny nauk medycznych, dowiedzieć się ciekawostek na temat naszego organizmu, oraz poczuć zapach lata w szary, zimowy dzień, pocierając niezwykły, bo pachnący kalendarz. 
 
Wydawnictwo MedPharm działa na polskim rynku od 2005 roku. Od samego początku związane z wrocławskim środowiskiem akademickim, współpracuje z najlepszymi specjalistami z zakresu medycyny, farmacji i weterynarii. Ma na swoim koncie przeszło 200 pozycji tworzonych z największą precyzją i stawianą na pierwszym miejscu rzetelnością. Do najważniejszych należy trzytomowy Atlas Anatomii Człowieka PROMETEUSZ, który jest wyznacznikiem kierunku współczesnego nauczania anatomii. 
MedPharm jest również jedynym w kraju producentem pachnących kalendarzy. Ich niepowtarzalną cechą jest efekt, który dokładnie można poczuć już przy pierwszym potarciu. Każdą ze stron pokryto zapachowym lakierem. W jego skład wchodzą mikrokapsułki, pękające podczas pocierania i uwalniające niesamowity zapach rośliny ze zdjęcia. Dzięki nim możemy rozkoszować się zapachem tegorocznej kompozycji, czyli roślin takich jak truskawka, malina, banan, wanilia, passiflora, ananas, mięta, borówka, pomarańcza, jabłoń, cynamon i winogrono. Unikatowość kalendarza, to też jego faktura. Element pokryty zapachem jest matowy, co ułatwia znalezienie go na stronie. Fenomenalnie sprawdza się jako prezent świąteczny, a jego popularność z roku na rok wzrasta. Kiedy kalendarz wpada w ręce, wprost nie można się powstrzymać od uwalniania pięknych zapachów, których każdy następny jest doskonalszy od poprzedniego. 
Z tej serii ukazały się również zakładki do książek o różnych zapachach. Między innymi roślin, przypraw i owoców, które potrafią urozmaicić czytanie każdej książki. 
Wydawnictwo MedPharm jest najlepszym dowodem na to, że wszystko zależy od pomysłów i dobrej organizacji pracy. Świadczy o tym ich stabilna pozycja na rynku i efekty pracy. Tworzą je ludzie z pasją, dzięki którym można zgłębiać swoją wiedzę, łagodzić obyczaje i zadowolić zmysły. 
Wydawnictwo zaprasza do zakupu kalendarzy, szczególnie w okresie przedświątecznym. Wydawnictwo gwarantuje, że takim prezentem zaskoczą Państwo każdego obdarowanego. 
Cena detaliczna kalendarza wynosi 12,50. Przy większym zamówieniu istnieje możliwość jej negocjacji. 
MedPharm Polska Sp. z. o. o. 
ul. Powstańców Śląskich 28-30 
53-333 Wrocław 
tel. (71) 33 50 365 
info@medpharm.pl 
www.medpharm.pl 
 
 aaa 
3. ROZMOWA MIESIĄCA 
Z Aleksandrą Bohusz rozmawia Stanisław Kotowski (cz. 2) 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
S.K. - Przed miesiącem dowiedzieliśmy się sporo o Pani dzieciństwie i wczesnej młodości. W naszej rozmowie doszliśmy do Pani matury. No właśnie, co zadecydowała maturzystka Ola po skończeniu liceum? 
 
A.B. - Nie miałam jedynego, wymarzonego kierunku, który chciałabym studiować. Myślałam trochę o prawie, ale na egzaminach wstępnych była geografia. Z góry założyłam, że sobie z nią nie poradzę. Poza tym wiele osób mówiło, że jeśli nie pochodzi się z rodziny prawniczej, nie można osiągnąć niczego w tym zawodzie, więc spasowałam. Z perspektywy czasu żałuję. Sądzę, że ukończenie prawa bądź administracji dałoby mi większe szanse na pracę. Ponieważ jednak i tak nie jest pod tym względem źle, staram się nie myśleć o przeszłych wyborach. Gdyby człowiek ciągle żałował, że coś zrobił albo nie, szybko by zwariował. 
 
S.K. - Co więc Pani wybrała? 
 
A.B. - Jednego byłam pewna: chciałam studiować jakiś kierunek humanistyczny. W końcu zdecydowałam się zdawać na trzy (wszystkie na Uniwersytecie Łódzkim): historię, filologię polską i bibliotekoznawstwo. Ten ostatni, mimo że bardzo lubię czytać, postrzegałam jako nudny. Do złożenia na ten kierunek dokumentów namawiały mnie jednak usilnie niektóre osoby z okręgu PZN twierdząc, że po jego ukończeniu z pewnością otrzymam pracę w tamtejszej bibliotece. 
Niestety, wszystkie egzaminy zdałam pomyślnie. "Niestety", gdyż prawdę mówiąc liczyłam, że życie dokona wyboru. Tak się nie stało, musiałam więc sama podjąć ostateczną decyzję. "Ciągnięcia" trzech czy choćby dwóch kierunków naraz absolutnie nie brałam pod uwagę. Ponieważ historią interesowałam się właściwie od zawsze, a na dodatek w liceum miałam świetną nauczycielkę, wybrałam ostatecznie ten właśnie kierunek. Były to pięcioletnie, jednolite studia magisterskie w systemie dziennym. 
 
S.K. - No proszę, ale kłopot... Tyle kierunków i wszystkie egzaminy zdane... A mówią, że od przybytku głowa nie boli. 
Jak wyglądały te studia historyczne? 

A.B. - W przeciwieństwie do liceum, początki okazały się niezwykle trudne, szczególnie pod względem towarzyskim. Prawie nikt ze mną nie rozmawiał ani w niczym nie pomagał. Po kilku tygodniach sytuacja uległa znacznej poprawie. Studia, w porównaniu ze szkołą średnią, to tak ogromna zmiana, że wszyscy, nie tylko ja, potrzebowali czasu na adaptację do nowych warunków, zwłaszcza że na roku była spora grupa osób spoza Łodzi. Dlatego fakt, iż studiuje z nimi niewidoma koleżanka, stanowił dodatkowe zaskoczenie. Gdy wszyscy trochę "okrzepliśmy", zaczęły się nawiązywać znajomości i przyjaźnie, a niektóre z nich, podobnie jak podstawówkowe czy licealne, trwają nadal. 
 
S.K. - Stąd wniosek, że nie można się zrażać początkowymi trudnościami i się załamywać. 
 
A.B. - Tak, gdybym się załamała i zrezygnowała, nic by z tego nie wyszło. A w sumie okazało się, że logistycznie na studiach było mi znacznie łatwiej, niż w szkole średniej. Prawie wszystkie egzaminy miały formę ustną, nie musiałam zatem ustalać alternatywnych sposobów zaliczania. Dzięki notatnikowi brajlowskiemu nie przeszkadzałam nikomu stukaniem na maszynie. Poza tym dość często drukowałam notatki w czarnym druku lub kopiowałam na dyskietki i dzieliłam się nimi z kolegami. Podręczników ani lektur w brajlu nie było prawie wcale, jednak opanowałam już wówczas obsługę komputera na tyle, że skanowanie nie stanowiło problemu. W tym względzie zawdzięczam wiele rodzicom, siostrze i szwagrowi, którzy często podczas moich całodziennych pobytów na uczelni, przygotowywali w domu potrzebne materiały. Dałam również ogłoszenie o poszukiwanych książkach na liście dyskusyjnej Typhlos, co zaowocowało otrzymaniem wielu zdigitalizowanych wcześniej pozycji. 
 
S.K. - Na uczelni są też trudności z przemieszczaniem się - zajęcia niejednokrotnie odbywają się w różnych budynkach. Jak Pani sobie z tym radziła? 
 
 A.B. - Również pod tym względem wybrałam dobry kierunek, bo wszystkie zajęcia, z wyjątkiem wf-u, na który jeździłam z koleżanką i kolegą, mieliśmy w jednym budynku. A trasę na uniwersytet opanowałam dużo szybciej, niż do liceum, mimo że była zdecydowanie dłuższa. Prawdopodobnie stało się tak dlatego, że wyćwiczyłam już bardziej zmysł orientacji. Od czasów studenckich moją stałą nauczycielką nowych dróg jest mama. Robi to świetnie, chociaż nie ma fachowego przygotowania. 
 
S.K. - Jaki był dalszy przebieg Pani studiów? 
 
A.B. - Na czwartym roku wybrałam specjalizację nauczycielską, a jako miejsce seminarium magisterskiego - Katedrę Historii Polski Średniowiecznej. W lipcu 2007 r. obroniłam pracę na temat żywotów błogosławionych Salomei i Kunegundy, czyli Kingi. 
 
S.K. - Czy na tym zakończyła się Pani edukacja? 
 
A.B. - Nie, ukończyłam jeszcze podyplomowe bibliotekoznawstwo na Uniwersytecie Łódzkim. Jak mówiłam, do podjęcia tych studiów zachęcano mnie już wcześniej w okręgu PZN. Kiedy uzyskałam dyplom magisterski z historii i przez kilka miesięcy nie znalazłam pracy w zawodzie ani w ogóle żadnej, udałam się do związkowej biblioteki z pytaniem, czy mogłabym na początek odbyć tam staż finansowany przez Urząd Pracy. Ponieważ nie było to w danym momencie możliwe, postanowiłam, zamiast siedzieć w domu, uzupełnić wykształcenie. Studia bibliotekoznawcze przypominały raczej kurs i to przyspieszony, bo trwały zaledwie jeden semestr, po dwa dni, średnio raz na dwa tygodnie. Stosowałam takie same metody pracy, jak na historii, czyli zapisywanie treści wykładów za pomocą notatnika brajlowskiego, a do nauki w domu służył skaner i udźwiękowiony komputer. Wszystkie przedmioty zaliczałam ustnie, tylko prawo biblioteczne kończyło się napisaniem pracy i to zrobiłam, oczywiście, samodzielnie przy użyciu komputera. Ze względu na skrócony charakter studiów, brakowało mi w nich praktyk. Zorganizowano dla nas jednak dwie interesujące wycieczki do bibliotek: Uniwersytetu i Politechniki Łódzkiej. Poza tym miałam w grupie bibliotekarki oraz bibliotekarzy, spośród których kilkoro pracuje w zawodzie od wielu lat i chętnie dzielili się swoimi doświadczeniami. Było nas w sumie dwadzieścia jeden osób, tworzyliśmy dość zgraną ekipę i pół roku minęło błyskawicznie w bardzo miłej atmosferze. Tak w szybkim tempie i bez większych stresów zostałam bibliotekarką. 
 
S.K. - Znowu trafiła Pani na sympatycznych ludzi. To się nazywa szczęście. A czy pracuje Pani w tej dziedzinie? 
 
A.B. - Teraz tak, ale zatrudnienie w bibliotece nie nastąpiło od razu po ukończeniu studiów podyplomowych. Pracowałam trochę jako telemarketerka, w tym na otwartym rynku, jednak "wciskanie ludziom kitu" zupełnie mi nie odpowiadało. Nadarzyła się okazja, wyjechałam więc na wolontariat do Belgii. 
 
S.K. - Co robiła Pani w tej Belgii? Jak tam sobie radziła? Przecież nie jest łatwo osobie całkowicie niewidomej poruszać się w obcym kraju. A czy znajomość języka francuskiego okazała się wystarczająca? Może potrzebny był jeszcze flamandzki? Gdzie i jak się tego Pani nauczyła? 
 
A.B. - W belgijskim Liège spędziłam cztery miesiące. Był to wolontariat europejski stanowiący jeden z elementów unijnego programu "Młodzież w działaniu". Dzięki tej inicjatywie młodzi Europejczycy mają okazję wyjechać do innego kraju Unii i pracować tam na rzecz jakiejś organizacji pozarządowej. W zamian za to dostają pieniądze na utrzymanie, poznają też kulturę gospodarzy i "szlifują" znajomość języków obcych. 
Polski Związek Niewidomych również zaangażował się w ten projekt, głównie jako organizacja wysyłająca. Koordynatorem ze strony belgijskiej została organizacja VIEWS, której celem jest aktywizowanie niewidomej oraz słabowidzącej młodzieży. Nie byłam zresztą pierwszą Polką biorącą udział we wspólnym projekcie tych dwóch stowarzyszeń. W związku z tym prawie wszystko zostało świetnie przygotowane pod kątem osób z dysfunkcją wzroku. 
Na włoską wolontariuszkę i mnie czekało mieszkanie wyposażone w niezbędne sprzęty, włącznie z pralką, kuchenką mikrofalową i kuchnią gazową z naklejonymi dotykowymi oznaczeniami oraz czujnikiem poziomu cieczy. Przez pierwsze dwa tygodnie nie chodziłyśmy do pracy. Uczestniczyłyśmy natomiast w intensywnym kursie orientacji przestrzennej i czynności życia codziennego. Odbywały się one przez cały czas naszego pobytu w Belgii, z tym że z mniejszą częstotliwością. 
 
S.K. - Jak wyglądała Pani samodzielność przy tych trudnościach w orientacji przestrzennej? 
 
A.B. - Wbrew pozorom nauka orientacji w Belgii szła mi dużo lepiej, niż w Polsce. Należę do osób, które najbardziej mobilizują się do działania, gdy zmusza je do tego sytuacja. Będąc na wolontariacie wiedziałam, że mogę liczyć tylko na siebie, gdyż nie było w pobliżu rodziców gotowych pomóc w razie kłopotów. Z drugiej strony ich nieobecność i fakt, że nie wiedzieli o każdej mojej samodzielnej wyprawie spowodowały, że stałam się bardziej odważna. Ponadto na Zachodzie podejście do nauczania orientacji przestrzennej jest nieco inne od polskiego. U nas zwraca się uwagę głównie na punkty orientacyjne typu krawężniki, rogi budynków itp. W Belgii dostrzegłam, że równie ważne, a nawet istotniejsze, jest lokalizowanie kierunku ruchu pojazdów, znajomość nazw mijanych ulic oraz ich położenia względem siebie. 
 
S.K. - A język? 
 
A.B. - Miasto Liège, w którym spędziłam cztery miesiące leży we francuskojęzycznej części Belgii. Francuskiego zaczęłam uczyć się w liceum, później kontynuowałam "przygodę" z tym językiem prywatnie, a niespełna rok przed belgijską wyprawą potwierdziłam jego znajomość uzyskując certyfikat państwowy. Brakowało mi jednak praktyki, dlatego w początkach pobytu w Liège zarówno z mówieniem, jak i rozumieniem było ciężko. Na szczęście VIEWS zadbał również o językowe dokształcanie wolontariuszy. W ciągu pierwszych dwóch tygodni uczestniczyłyśmy w intensywnych zajęciach prowadzonych przez szefową tej organizacji, a później chodziłyśmy do miejscowej szkoły językowej na lekcje dla obcokrajowców. Poza tym mieszkałam z Francuzką, a także Włoszką lingwistką, które cierpliwie korygowały moje błędy językowe i wyjaśniały wątpliwości. 
 
S.K. - Co robiła Pani w Belgii? 
 
A.B. - Pracowałam w organizacji Santé Nord Sud. Nazwę tę tłumaczy się na polski jako "Zdrowie Północ-Południe". Pomaga ona imigrantom, głównie afrykańskim, oferując im kursy językowe, komputerowe i służąc pomocą w wypełnianiu różnorodnych dokumentów bądź przygotowaniach do rozmowy kwalifikacyjnej. Początkowo wybór tego miejsca wydawał się nietrafiony. Wszystko, co było do zrobienia, wymagało choćby częściowego korzystania ze wzroku. Jednak rozmowy z szefem stowarzyszenia oraz osobami odpowiedzialnymi za mój projekt z ramienia VIEWSa przyniosły rozwiązanie. Zaczęłam pomagać nauczycielom francuskiego w prowadzeniu zajęć dla grupy początkującej, głównie przez przygotowywanie i moderowanie konwersacji. Największą satysfakcję sprawiło mi zorganizowanie dla afrykańskich uczniów wycieczki do mieszczącej się w Liège szkoły dla niewidomych. Zaprowadziłam ich tam w dosłownym znaczeniu, gdyż nikt inny nie znał drogi. Myślę, że jeśli ktoś patrzył na nas z boku, musieliśmy wyglądać dość zabawnie - grupa piętnastu widzących, a na ich czele przewodniczka... z białą laską. 
Lekcje francuskiego odbywały się tylko dwa razy w tygodniu po trzy godziny, poza ich współprowadzeniem pracowałam więc także w biurze przy projekcie pod nazwą "Żniwo okularowe". Chodziło w nim o zebranie jak największej ilości nowych bądź używanych okularów i przesłanie ich do Konga, gdzie ten "sprzęt" jest praktycznie nieosiągalny. Moim zadaniem było obdzwanianie miejscowych aptek i przychodni z pytaniem, czy możemy tam ogłosić naszą akcję i pozostawić puszki, do których ludzie mogliby wkładać niepotrzebne im okulary. Następnie dane wyrażających zgodę organizacji musiałam wpisać do stworzonej w tym celu tabeli. W pracy, podobnie jak w wolontariackim mieszkaniu, miałam komputer z zainstalowanym programem udźwiękowiającym. Gdy coś nie działało, w wypełnianiu tabelki pomagała mi przesympatyczna stażystka z Maroka. 
 
S.K. - Muszę stwierdzić, że była to interesująca praca. A czy trudności też się pojawiły? 
 
 A.B. - W Belgii, jak wszędzie, nie było idealnie. Zwłaszcza na początku pobytu miałam sporo problemów. To że nie wróciłam do Polski, zawdzięczam świetnym relacjom ze współlokatorkami (jak Pan zauważył, generalnie mam szczęście do ludzi) oraz wrodzonemu uporowi. Dom, w którym mieszkałyśmy był stary, w związku z czym ciągle coś się psuło. Trzeciego dnia pobytu, kiedy chciałam otworzyć pokój, została mi w ręku klamka i musiałam skorzystać z włoskiej gościnności, ponieważ nie mogłam na noc wrócić do siebie. Opanowałam też do perfekcji włączanie korków w piwnicy, gdyż niekiedy trzeba było to robić kilka razy w ciągu godziny. Przeżyłam również w mieszkaniu małą powódź, alarm przeciwpożarowy oraz upadek współlokatorki z zarwanego łóżka. Ale to jest właśnie życie. 
 
S.K. - A my mamy skłonność przypisywania sobie wszelkich nieprawidłowości...Belgia, kraj bogaty, a tu... Czy jednak wywiozła Pani stamtąd pozytywne wspomnienia? 
 
A.B. - Pobyt w Belgii wspominam zawsze z wielkim sentymentem i już kilkakrotnie wracałam do Liège. Jest to jedno z dwóch, obok domu rodzinnego, najbliższych mojemu sercu miejsc. Stało się nim przede wszystkim dlatego, że poznałam tam wielu wspaniałych ludzi różnych narodowości i kultur. Z większością z nich nadal utrzymuję kontakt. Po drugie - podczas wolontariatu przekonałam się, że mogę na dłuższą metę funkcjonować samodzielnie. 
 
S.K. - Czy więc nie pozostał żaden niedosyt? 
 
A.B. - Owszem, trochę tak. Największą wadą pobytu w Belgii była jego krótkotrwałość, bo kiedy zaklimatyzowałam się na dobre, musiałam wracać do Polski. 
 
S.K. - Przyjechała Pani z włóczęgi po świecie i co dalej? 
 
A.B. - Podjęłam pracę w łódzkiej bibliotece PZN. Najpierw był to staż, o który zaczęłam się ubiegać po ukończeniu studiów, a od połowy września 2011 jestem zatrudniona jako zwyczajny pracownik (na razie mam umowę do końca stycznia 2013). 
 
S.K. - To bibliotekarstwo okazało się przydatne. Ale czy pracuje Pani na pełnym etacie? 
 
A.B. - Na pół. Z jednej strony daje mi to swobodę czasową na podejmowanie różnych innych aktywności, ale z drugiej wiadomo, że im mniej godzin pracy, tym niższa pensja i jeśli pojawi się szansa na zatrudnienie w pełnym wymiarze, z pewnością ją wykorzystam. 
 
S.K. - Czy praca w bibliotece Panią satysfakcjonuje? A może wolałaby Pani robić coś innego? 
 
A.B. - Bardzo lubię swoją pracę. Cenię w niej przede wszystkim możliwość wyjścia z domu (wielu niewidomych i słabowidzących pracuje przecież zdalnie) i kontaktu z ludźmi. Motywuje ona również do "pochłaniania" coraz większej ilości książek, żeby być na bieżąco i móc coś doradzić czytelnikom. Bywa też odwrotnie, tzn. opinie osób korzystających z biblioteki potrafią mnie zachęcić bądź zniechęcić do jakiejś lektury. Z czytelnikami rozmawiamy zresztą nie tylko o literaturze, nierzadko poruszamy problemy dotyczące niewidzenia albo zwyczajne, życiowe sprawy. Niekiedy odnoszę wrażenie, że książka jest dla ludzi jedynie pretekstem, a tak naprawdę przychodzą, żeby się wygadać, pożalić czy zasięgnąć porady, niekoniecznie bibliotekarskiej. Taka dodatkowa, można powiedzieć, psychoterapeutyczna funkcja bardzo mi się podoba, oczywiście pod warunkiem, że nie jest nadużywana. 
 
S.K. - Czy więc jest to praca w pełni satysfakcjonująca? 
 
A.B. - Praca w bibliotece nie spełnia wszystkich moich oczekiwań ani ambicji. Nie chciałabym jej wykonywać do emerytury, a jeśli już, to nie jako jedyne zajęcie. Mam naturę "obieżyświata". Jeśli przez dłuższy czas nigdzie nie wyjeżdżam, choćby na weekend, zaczyna mnie roznosić i mam poczucie, że wewnętrznie się duszę. W związku z tym panujący z reguły w bibliotece spokój bywa czasem nadmierny. Myślę, że mogłabym wykonywać pracę związaną z licznymi, krajowymi oraz zagranicznymi wyjazdami. Pociąga mnie również dziennikarstwo prasowe, nie daje ono jednak raczej stałego źródła dochodów. Poza tym nie licząc ewentualnych wypraw po materiały, pracę tę wykonuje się z reguły w domu, dlatego traktuję ją jedynie jako dodatkową. Lubię zajmować się publicystyką środowiskową. Oprócz "Wiedzy i Myśli" stale współpracuję z "Tyfloświatem", niekiedy pisuję do "Pochodni". Od czasu do czasu dorabiam sobie również korektą tekstów brajlowskich i douczaniem znajomych dzieci oraz młodzieży (głównie z historii, choć zdarza się także polski i angielski). 
 
S.K. - Lubi Pani uczyć? 
 
A.B. - Tak, mam specjalizację pedagogiczną i wielkie, na razie niespełnione, powołanie nauczycielskie. Na praktykach studenckich w szkole czułam się "jak ryba w wodzie", a od obserwujących lekcje nauczycieli wiem, że uczniom odpowiadały prowadzone przeze mnie zajęcia. Dlatego w październiku 2012 rozpoczęłam kolejne studia podyplomowe - tym razem w Poznaniu. Jest to tyflopedagogika, która da mi pełne uprawnienia do pracy w szkołach dla niewidomych (w zwykłych raczej nie mam szans z wiadomych względów). 
 
S.K. - To my teraz, z wiadomych względów, przerywamy naszą rozmowę. Spotkamy się w styczniowym wydaniu "Wiedzy i Myśli" i ją dokończymy. Dziękuję za dotychczasowe informacje i do spotkania za miesiąc. 

aaa 
4. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE 
 
aaa 
4.1. Marcin Kornak Człowiekiem bez barier 2012! 
Kajetan Prochyra, Tomasz Przybyszewski 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-10-25 
 
Dziś na Zamku Królewskim w Warszawie odbyła się jubileuszowa, dziesiąta gala konkursu "Człowiek bez barier". Spośród piątki finalistów Kapituła Konkursu pod przewodnictwem prof. Antoniny Ostrowskiej przyznała ten zaszczytny tytuł Marcinowi Kornakowi, założycielowi i prezesowi Stowarzyszenia "Nigdy Więcej". 
Kornak odebrał statuetkę z rąk pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych Jarosława Dudy. 
Wśród finalistów konkursu obok Marcina Kornaka znaleźli się: mistrzyni paraolimpijska z Londynu Katarzyna Piekart, naukowiec i wynalazczyni prof. Marion Hersh, aktywista i rzecznik ds. osób niepełnosprawnych w Urzędzie Miasta Wrocławia Bartłomiej "Skrzynia" Skrzyński oraz Beata Andruszkiewicz, kierowniczka zespołu obsługi osób niepełnosprawnych w Urzędzie Miasta w Szczecinie. 
Kapituła przyznała także tytuł dodatkowy - "Osobowość bez barier", którym uhonorowano Janinę Ochojską, twórczynię Polskiej Akcji Humanitarnej. 
Nagrodę publiczności w głosowaniu internautów przyznano Beacie Andruszkiewicz. 
- Na osobie, która nie ma problemów związanych z niepełnosprawnością, historie "Ludzi bez barier" robią ogromne wrażenie. Nie wiem, jak sam bym się znalazł w takiej sytuacji; to jest dla człowieka trudne czasami do wyobrażenia, co ci ludzie potrafią, jak się zachowują, jak działają. Ich przykład, ich własne zaangażowanie dają im prawo mówienia innym: "My możemy, ruszajcie się i wy". To coś, co dopinguje innych i może pomóc wyciągnąć osoby niepełnosprawne z domu. Często to wyciągnięcie wiąże się z tym, że trzeba pokonać trzy piętra bez windy, co jest dla mnie czymś strasznym. Według mnie architekt i wykonawca każdego budynku, który jest oddawany w Polsce, powinni być posadzeni na wózkach, by wjechać w dowolne miejsce w tym budynku. Jeśli się nie da, nie otwieramy. Robimy tak dotąd, aż problem wyeliminujemy - mówił Henryk Okrzeja, prezes Fundacji BRE Banku. 
- Żyjemy w społeczeństwie, które jest otwarte na konkursy, na gwiazdy, na spektakularne wydarzenia. Ten konkurs to przekaz do osób sprawnych, że istnieją osoby, które są inne, że powinniśmy na te osoby być otwarci, zrozumieć je, mieć dla nich dużo tolerancji, życzliwości. Wydaje mi się, że to nie powinno być tak, że nie zauważamy, iż inna osoba jest na wózku. Ona jest w innej sytuacji niż my, bo jest na wózku, powinniśmy doceniać, widzieć całe bogactwo tej osoby, że ona może być naszym przyjacielem, partnerem, że jest bardzo często o wiele bardziej twórcza niż my. 
W laureatach konkursu "Człowiek bez barier" najwspanialsze są siła i motywacja. Że im się chce chcieć, że im się chce działać, że im się chce tyle robić. Także to, że są otoczeni innymi tak życzliwymi ludźmi, którzy im pomagają w tymże przełamywaniu barier - podkreśliła Jadwiga Czartoryska, prezes Fundacji Orange CZŁOWIEK BEZ BARIER 2012 
 
Marcin Kornak 
Urodził się Bydgoszczy w 1968 roku. Jako piętnastolatek, po nieudanym skoku do wody, został sparaliżowany. Od tego momentu porusza się na wózku. Nie przeszkodziło mu to w karierze animatora muzycznej sceny niezależnej. 
Gdy w Polsce zaczęło się pojawiać coraz więcej incydentów o charakterze rasistowskim i ksenofobicznym , uznał, że musi zacząć działać. W roku 1992 założył pierwszą Grupę Antynazistowską. Cztery lata później z jego inicjatywy powstało Stowarzyszenie Nigdy Więcej - największa w Polsce organizacja monitorująca incydenty o charakterze rasistowskim, ksenofobicznym i faszystowskim, a także prowadząca liczne kampanie społeczne na rzecz tolerancji i promocji wielokulturowości. 
- Antyfaszysta to tak naprawdę każdy z nas - mówi Jacek Purski ze "Stowarzyszenia Nigdy Więcej". - Każdy, który przeciwstawia się dyskryminacji, faszyzmowi, rasizmowi, każdy kto ma świadomość historii Polski i świata, jest antyfaszystą. To przekonanie, które powinno być w każdym z nas, Marcin potrafi poprzez swoje działania rozwinąć i ukierunkować. Najważniejszym efektem działań Kornaka jest "Brunatna Księga", będąca kroniką zajść, incydentów na tle rasistowskim i ksenofobicznym oraz przestępstw popełnionych przez neofaszystów i skrajną prawicę. 
Do tej pory drukiem ukazały się dwa tomy tej publikacji - "Brunatna Księga 1987-2008" oraz "Brunatna Księga 2009-2010". 
Jest ona przede wszystkim źródłem wiedzy dla badaczy tematu oraz dziennikarzy. Gdy jednak tylko pobieżnie przekartkuje się zebrane przez Kornaka materiały, trudno nie dostrzec, że zdarzenia, które w opinii publicznej są marginesem naszego życia społecznego, mają miejsce codziennie, na terenie całego kraju. 
- Całe życie byłem optymistą. Monitorując tego typu zjawiska, zdajemy sobie sprawę z tej ciemnej strony naszej rzeczywistości. Temu obrazowi nie można się jednak poddawać. Pierwszy krok ku temu, żeby taki stan rzeczy poprawić, jest świadomość. 
Informacje zawarte w "Brunatnej Księdze" pochodzą od korespondentów Stowarzyszenia Nigdy Więcej, przedstawicieli organizacji mniejszościowych - partnerów Stowarzyszenia, a także z artykułów prasowych, audycji radiowych i telewizyjnych, książek, publikacji internetowych, raportów krajowych i zagranicznych organizacji pozarządowych zajmujących się tematyką uprzedzeń i dyskryminacji. 
Dziś "Brunatna Księga" jest jedynym w Polsce źródłem informacji na temat przestępstw powodowanych nienawiścią na tle narodowym i etnicznym. Kolejne jej części publikowane są od 1994 roku na łamach magazynu "Nigdy więcej". Pismo to stanowi także przestrzeń do dyskusji o problemie rasismu i walce z ksenofobią. 
- Marcin jest autorytetem - dodaje Purski. - To jest mój szef, ale przede wszystkim mój przyjaciel. Do nas zwracają się młodzi ludzie z całej Polski, którzy chcą zaangażować się w walkę z rasizmem w swoich lokalnych grupach i środowiskach. Marcin ich cały czas prowadzi, koordynuje ich pracę i wyznacza nowe cele. Kiedy ich spotykam, zawsze mówią: "Marcin jest wyjątkowy". 
Od kilku lat "Nigdy więcej" prowadzi akcję "Wykopmy rasizm ze stadionów". Podczas turnieju Euro 2012 Nigdy Więcej z ramienia Europejskiej Federacji Piłkarskiej koordynowało program "Respect Diversity". Głównym celem akcji jest świętowanie różnorodności i pokazanie, że piłka nożna jednoczy ludzi niezależnie od rasy, pochodzenia etnicznego, religii, narodowości, orientacji seksualnej, niepełnosprawności czy płci. 
W ramach projektu prowadzono program edukacyjny skierowany do nauczycieli i trenerów z różnych placówek oświatowo-wychowawczych. Wiedza zdobyta podczas szkoleń ma pozwolić rozpoznawać i właściwie reagować na zagrożenia związane ze zjawiskiem rasizmu i nietolerancji. 
Jednym z najpopularniejszych symboli walki z ksenofobią stało się logo zainicjowanej przez Kornaka akcji "Muzyka przeciwko rasizmowi" - czarnobiały odcisk dłoni. Znak ten trafił na naszywki, plakaty i płyty. Pod szyldem akcji wystąpiły m.in. zespoły Hey, Lao Che, Dezerter, Big Cyc, Izrael, Kapela ze Wsi Warszawa czy Pidżama Porno. 
W ramach kampanii stowarzyszenie "Nigdy więcej" wydało dwie płyty - "Muzyka przeciwko rasizmowi" oraz "Jedna rasa - ludzka rasa". 
- Nie interesuje nas konfrontacja fizyczna. Nie utożsamiamy się z tego typu działalnością. Nie tędy droga. Jesteśmy organizacją ekspercką i na tym polu działamy - mówi Marcin Kornak. 
- Najbardziej denerwuje mnie obojętność, uległość. To, że ktoś widząc tego typu zjawiska, przechodzi obok nich obojętnie, że nie denerwują go grafika rasistowska, swastyki ma murach, że się na to godzi. A także to, że dobrze napisane prawo jest nieegzekwowane, a sprawcy czują się dzięki temu bezkarni. 
Kornak jest nie tylko działaczem społecznym, ale także poetą, autorem tekstów piosenek i książek oraz komentatorem życia publicznego. Publikuje m.in. na łamach "Gazety Wyborczej","Polska The Times", "Polityki", "Wprost", "Machiny", "Midrasza", "Dialogu" czy "Słowa Polskiego". W 2011 roku za swoją działalność roku został odznaczony przez prezydenta Bronisława Komorowskiego Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. 
- Czy jest możliwy świat bez barier? Nie jestem na tyle naiwny, by móc w taki świat uwierzyć. Rzeczywistość składa się z elementów fajnych i niefajnych. Marzy mi się taka Polska czy taki świat, w którym te drugie elementy zepchnięte są na margines, a wszyscy mają do nich czytelny stosunek. Uważają, że to jest niedobre i należy się tego wystrzegać. "Rzeczpospolita przyjaciół" - to byłoby fajne - podkreśla. 
 
WYRÓŻNIENI 
 
Beata Andruszkiewicz 
Na skutek wypadku tramwajowego w wieku pięciu lat straciła całkowicie obie nogi, z wyłuszczeniami w stawie biodrowym. Jest kierownikiem Zespołu ds. Obsługi Osób Niepełnosprawnych w Urzędzie Miasta Szczecin. Jest inicjatorką działań mających na celu kompleksową pomoc w podniesieniu jakości życia osób niepełnosprawnych. 
Do jej przedsięwzięć należą: ukazujący się od 2004 roku "Informator dla osób niepełnosprawnych", projekt "Asystent osoby niepełnosprawnej", projekt "Cafe- Galeria pod Fontanną", w ramach którego osoby z chorobami psychicznymi zyskały zatrudnienie w kawiarni i świadczą ogólnodostępne usługi dla mieszkańców, oraz projekt "Zdrowie kobiety niepełnosprawnej", mający na celu wczesne wykrywanie raka piersi i raka szyjki macicy u kobiet z różnego rodzaju niepełnosprawnościami. Jest przewodniczącą Wojewódzkiej Społecznej Rady ds. Osób Niepełnosprawnych. 
Jej pasją jest sport. Trenowała pływanie, lekkoatletykę, brała udział w maratonach. Największe sportowe sukcesy odnosi jednak w strzelectwie sportowym z pistoletu pneumatycznego. W 1996 roku po raz pierwszy zdobyła mistrzostwo Polski. 
 
Marion Hersh 
Pomimo poważnej wady wzroku i zespołu Aspergera aktywnie angażuje się w życie społeczne i polityczne. Od kilkunastu lat pracuje w dziedzinie technologii wspomagających niewidomych, głuchoniewidomych i głuchych. Stworzyła prototyp elektronicznej rękawicy do komunikacji z głuchoniewidomymi. Pracuje nad robotem przewodnikiem, zagadnieniem bezpieczeństwa osób niesłyszących na drodze, lepszym dostępem tej grupy do filmów przez wzbogacenie napisów. Polska była jednym z licznych krajów, w których przeprowadziła badania na temat poruszania się osób z dysfunkcją wzroku i słuchu. 
W każdym kraju prowadziła badania w jego ojczystym języku. W Polsce współpracowała z Polskim Związkiem Niewidomych, Towarzystwem Pomocy Głuchoniewidomym, Fundacją Instytut Rozwoju Regionalnego, Polskim Związkiem Głuchych. Dzięki współpracy z nią CRIS został partnerem w międzynarodowym projekcie Enable, którego celem jest stworzenie bazy danych technologii wykorzystywanych w edukacji niepełnosprawnych dorosłych. 
Do Polski przyjeżdża co kilka miesięcy. Bierze udział w konferencjach, spotyka się ze studentami Uniwersytetu Pedagogicznego, Uniwersytetu Śląskiego , Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach i Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych w Rybniku. Rozmawia ze specjalistami, rodzicami niewidomych autystyków, niepełnosprawną młodzieżą m.in. ze szkół dla niesłyszących w Raciborzu i Łodzi. 
 
Katarzyna Piekart 
W Londynie zdobyła pierwszy dla Polski złoty medal XIV Paraolimpiady, wygrała konkurs rzutu oszczepem i wynikiem 41,15 ustanowiła rekord świata. Brała udział w finale mistrzostw świata 2002 i mistrzostw Europy 2003 oraz zdobyła kwalifikacje do udziału w Igrzyskach Paraolimpijskich Pekin 2008. 
- Sport jest nieodłącznym elementem mojego życia. Intensywnie trenuję już od szkoły średniej. Lekkoatletyka jest moją największą pasją. Ćwiczę dwa razy dziennie przez pięć dni w tygodniu, czasami i więcej. Hala sportowa to mój drugi dom - mówi. 
 
Bartłomiej Skrzyński 
Porusza się na wózku inwalidzkim. Jest znanym wrocławskim dziennikarzem, aktywistą i społecznikiem pełniącym obowiązki Miejskiego Rzecznika ds. Osób Niepełnosprawnych. 
Pomaga przy kampaniach społecznych m.in. we Wrocławskim Sejmiku Osób Niepełnosprawnych, Dolnośląskim Forum Integracyjnym, a także wielu innych organizacjach. Jest inicjatorem działań służących zapewnieniu pełnej dostępności obiektów i aktywizacji osób niepełnosprawnych. Założył Fundację "W-skersi", która działa na rzecz turystyki "bez barier", organizując m.in. szkolenia oraz wyjazdy integracyjne. Prowadził autorskie programy telewizyjne, stworzył portal internetowy niemabarier.dolnyslask.pl. 
Sam przekonuje, że nie ma rzeczy niemożliwych. Uwielbia podróże i sporty ekstremalne - loty na paralotni, skoki na bungee, nurkowanie. 
 
Ideą konkursu "Człowiek bez barier" jest prezentowanie sylwetek wyjątkowych osób z niepełnosprawnością, które niezależnie od miejsca zamieszkania, statusu społecznego, zawodu czy wykształcenia łączy postawa życiowa i zaangażowanie na rzecz innych. Celem Konkursu jest promocja osób, których społeczna aktywność stanowi przykład i motywuje do przełamywania barier w codziennym życiu. 
W dziesięciu dotychczasowych edycjach Konkursu "Człowiek bez barier" zgłoszono wielu kandydatów. Nagrodzono 53 osoby; dziesięcioro spośród nich otrzymało tytuł "Człowiek bez barier" (otrzymuje go jedna osoba na rok). Najstarszy laureat urodził się w 1928 roku, a najmłodszy - w 1988 roku. Pochodzą z miast i wsi, z różnych środowisk. Wśród nich znaleźli się: nauczyciel, naukowiec, biznesmen, działacze społeczni, sportowcy, artyści, profesor, poseł, pierwsza sekretarz ambasady, pełnomocnicy prezydentów miast ds. osób niepełnosprawnych, prezesi i szeregowi pracownicy, zdobywcy wielu wyróżnień. 
W gronie nagrodzonych (z 2012 rokiem włącznie), które uwzględniło 22 kobiety i 31 mężczyzn, znalazły się osoby z różnymi niepełnosprawnościami: z urazami kręgosłupa, postępującym zanikiem mięśni, bez rąk, z niepełnosprawnością intelektualną, niewidome i głuchoniewidome. 
W 2011 roku formuła Konkursu została poszerzona o Nagrodę Publiczności. Głosowanie na kandydata odbywa się na portalu www.niepelnosprawni.pl. 
 
 Podziękowania 
 
 Serdecznie dziękuję moim znajomym, znajomym znajomych oraz przyjaciołom... 
 Beata Andr... 
25.10.2012 
 
Gratulacje 
Gratulacje dla wszystkich Wspaniałych Ludzi bez Barier! 
 mika 
24.10.2012 
 
aaa 
4.2. Kabaretowo się uśmiechamy 
 
Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
Data opublikowania: 2012-11-23 
 
Z dawna zapowiadane zaproszenie na sporą dawkę dobrego humoru staje się w faktem. Niech się rozwiewają jesienne chmury. 
Śmiech dla wszystkich Fundacja Kultury bez Barier na Kabaretonie Warszawskim Kabaret Moralnego Niepokoju i Tomasz Jachimek w rolach głównych, ale nie jedynych. Obok nich kabarety młodsze, ale równie zabawne: Ścibor Szpak, Kabaret Puk, Kabaret Chyba, Kabaret Hynlynur. 
Tak wygląda skład zbliżającego się Kabaretonu Warszawskiego, imprezy, która wpisała się już na stałe na kabaretowej mapie Polski. Okazji do śmiechu z pewnością nie zabraknie, a to nie jedyny powód, dla którego warto udać się do Sali Kongresowej. 
Pierwszy raz w historii tego przeglądu, a zapewne i wszystkich innych, kabareton będzie w pełni dostępny dla osób z niepełnosprawnością wzroku i słuchu. Impresariat Zrób kabaret i Fundacja Kultury bez Barier zapraszają osoby niewidome, niedowidzące, niesłyszące, niedosłyszące oraz głuchoniewidome na VI Kabareton Warszawski. 
Impreza będzie maksymalnie, w miarę możliwości, dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnością wzroku i słuchu. Na bieżąco, w miarę potrzeb, robione będą audiodeskrypcja oraz napisy dla osób niesłyszących. Cały kabareton będzie tłumaczony na język migowy (tłumacz będzie pokazywany na ekranie zawieszonym w miejscu dobrze widocznym z sektora Kultury bez Barier), a dodatkowo, dla osób niedosłyszących, w sektorze Kultury bez barier rozłożona zostanie pętla indukcyjna. 
Kabareton Warszawski odbędzie się 4 grudnia (wtorek) w Sali Kongresowej w Pałacu Kultury i Nauki (Warszawa, Plac Defilad 1). Początek o 19.00. 
Bilety w sektorze Kultury bez Barier kosztują 50 złotych. Można je kupować internetowo pod adresem: 
http://biletyna.pl/events/VI-Kabareton-Warszawski-Kabaret-Moralnego-Niepokoju-Tomasz-Jachimek-Scibor-Szpak-Kabaret-PUK-Kabaret-Chyba-Kabaret-Hlynur-4-grudnia-19-00-e9591.html 
lub telefonicznie: 
22 - 666 - 98 08, 
669 - 895 - 798 
W jednym i drugim wypadku należy skorzystać z hasła Kultura bez barier. 
W przypadku zakupów internetowych hasło należy wpisać w odpowiedni formularz, w przypadku dokonywania zakupu przez telefon - podać je osobie przyjmującej zgłoszenie. 
Uwaga: sklep internetowy nie działa stuprocentowo poprawnie. z niektórymi, używanymi przez osoby niewidome, programami udźwiękowiającymi. 
Proponujemy, w wypadku problemów, skorzystanie z telefonu. 
VI Kabareton Warszawski to jedna z nielicznych imprez, na których można zobaczyć premierowe skecze i nowe twarze sceny kabaretowej. Hasłem, promującym imprezę, jest sentencja Chucka Mentona: "Oglądanie kabaretów w telewizji, to jak słuchanie pantomimy przez radio". 
 
 aaa 
4.3. "Mówią Wieki" w e-Kiosku 
Ewa Ćwiek 
 Stowarzyszenie De Facto 

 Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
Data opublikowania: 2012-11-23 
 
Szanowni Państwo, Drodzy Czytelnicy Kiosku z prasą dla niewidomych 
 
Mazowieckie Stowarzyszenie Pracy dla niepełnosprawnych "De Facto" informuje o wprowadzeniu do oferty Kiosku nowego czasopisma. 
"Mówią Wieki" - to popularnonaukowy miesięcznik historyczny wydawany od 1958 roku, obecnie w nowej kolorowej szacie graficznej. To magazyn popularyzujący wiedzę o historii od czasów najdawniejszych po współczesność. 
Od początku pismo potrafiło pozyskać znanych, cenionych autorów umiejących w atrakcyjny sposób przybliżać przeszłość. Podstawą miesięcznika są studia historyczne (rubryki: Czas przeszły i zaprzeszły oraz Wojenko, wojenko... przeznaczona dla wielbicieli militariów). 
Obok nich zamieszczane są działy specjalistyczne: Historyczna Agencja Turystyczna (prezentująca miejscowości w Polsce i za granicą warte odwiedzenia przez miłośników historii), Klasyka eseju historycznego (przypominająca najważniejsze teksty dla dziejów historiografii), Wernisaż historyczny (rubryka autorska Marii Poprzęckiej, poświęcona historycznemu kontekstowi obrazów znanych malarzy), Powieści, powieścidła (powieści historyczne), Celuloidowe dzieje (filmy historyczne), Komputer i historia (CD-Romy o tematyce historycznej), recenzje i omówienia nowości książkowych. 
Redakcja stara się kształtować potoczną wyobraźnię historyczną, zwłaszcza wśród młodych czytelników. Od dwóch lat pismo organizuje dla młodzieży konkurs "Szkolna Liga Historyczna", w którym zespoły uczniowskie ze szkół średnich mogą sprawdzić swą wiedzę historyczną. 
Już wkrótce czytelnicy Internetowego Kiosku z prasą dla niewidomych, będą mogli czytać miesięcznik"Mówią Wieki" na stronie: 
http://ekiosk.defacto.org.pl/ 
Osoby zainteresowane prenumeratą powyższego miesięcznika, proszę o przesłanie zamówienia na adres poczty elektronicznej: 
biuro@defacto.org.pl 

 aaa 
4.4. Bydgoszcz: 140 lat temu powstał Ośrodek im. Louisa Braillea 
 
Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-11-18 
 
Zjazd absolwentów i konferencja naukowa uświetniły 140. rocznicę założenia Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego nr 1 im. Louisa Braille'a w Bydgoszczy. To najstarsza w Polsce placówka kształcąca niewidomych i słabowidzących. 
- W 1872 roku powstał Prowincjonalny Zakład dla Niewidomych, obejmujący opieką niewidome dzieci z terenów Pomorza, Wielkopolski, a nawet Śląska. Szkoła liczyła wówczas sześć klas, a po ukończeniu szkoły powszechnej odbywało się szkolenie zawodowe uczniów w zawodach: organisty (od 1886 roku), stroiciela instrumentów muzycznych (od 1891 roku), szczotkarza (od 1902 roku), drukarza (od 1902 roku) i masażysty (od 1905 roku) - przypomniała Małgorzata Szczepanek, obecna dyrektor ośrodka. 
Wkrótce po otwarciu na terenie ośrodka utworzono schronisko dla niewidomych, gdzie znajdowali oni zatrudnienie. Był to na ówczesne czasy pionierski pomysł, dzięki któremu niepełnosprawny absolwent nie pozostawał bez pracy. 
Po I wojnie światowej szkoła zmieniła nazwę na Krajowy Zakład dla Ociemniałych. - Była to już polska, 7-klasowa szkoła i poszczególne oddziały zawodowe, kształcące umiejętności w zawodach: koszykarskim, szczotkarskim, wyplatania, robót iglicowych, stroicieli fortepianów, organistów i muzyków - dodała Szczepanek. 
Po przerwie wojennej, od 1949 roku, szkoła wznowiła działalność jako Państwowy Zakład Wychowawczy dla Dzieci Niewidomych. Od lat 90. placówka zmieniła ofertę zawodową, by absolwenci mieli większe szanse na rynku pracy: zawód szczotkarza zastąpiono sprzedawcą, ślusarza warsztatowego - elektromechanikiem oraz wprowadzono nowe zawody: mechanik-monter maszyn i urządzeń, a także rolnik. 
Obecnie ośrodek ma około 300 podopiecznych, od najmłodszych dzieci, 4-5-miesięcznych do 25-letniej młodzieży kończącej kształcenie zawodowe. 
W roku jubileuszu ośrodek wzbogacił się o całkiem nowy, trzeci już budynek w Bydgoszczy. Na powierzchni około 1,3 tys. mkw. powstało kosztem 5,3 miliona złotych 26 pomieszczeń dydaktycznych i pracowni, m.in. cztery sale zajęć wczesnej interwencji dla dzieci z dysfunkcją wzroku, przygotowujących dzieci niewidome do życia z niepełnosprawnością. 
Z okazji jubileuszu zorganizowano zjazd absolwentów oraz konferencję "Szanse i zagrożenia w rozwoju dziecka z dysfunkcją wzroku". Jej tematem były działania, którymi należy objąć dziecko i jego rodzinę od chwili stwierdzenia niepełnosprawności wzrokowej do ukończenia edukacji. 
aaa 
4.5. Jubileusz 140-lecia Ośrodka Szkolno-Wychowawczego im. L. Braille'a 
Zenon Imbierowski 
 były dyrektor OSW im. L. Braillea 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
"Tak wielu wspaniałych ludzi spotkałem w życiu..." (B. Jakob) 
Mija 140 lat od powstania Ośrodka im. L. Braille'a w Bydgoszczy, którym miałem zaszczyt kierować w latach 1993 - 2008. Możliwość przewodzenia ludziom mądrym, kreatywnym, odpowiedzialnym i zaangażowanym w pracy z uczniami słabowidzącymi, niewidomymi i głuchoniewidomymi, stała się dla mnie najpełniejszym doświadczeniem życiowym, tym cenniejszym, że wzbogaconym o kontakty ze wspaniałymi ludźmi, a szczególnie współpracownikami, rodzicami i uczniami, z których jestem bardzo dumny. 
Cieszy fakt, że dzięki pracy kilku pokoleń pedagogów, tyflopedagogów wielu naszych absolwentów odniosło sukces naukowy, zawodowy, założyło wspaniałe rodziny, z którymi utrzymuję sympatyczne kontakty. Podnosząc jakość kształcenia i rewalidacji poprzez zaangażowaną pracę, udowodniliśmy sobie i środowisku, że stać nas na wiele, że jesteśmy godnymi spadkobiercami tradycji Ośrodka im. L. Braille'a w Bydgoszczy, który w dniach 16/17 listopada 2012 r. obchodził 140 lecie powstania. 
Życzę, aby w zmieniającym się świecie, naszym Uczniom, Wychowankom udało się zrealizować wszystkie młodzieńcze marzenia. Moim Koleżankom, Kolegom, Współpracownikom, Rodzicom, życzę sukcesów w dalszej pracy i życiu osobistym. Byłym Pracownikom, Absolwentom, życzę dużo zdrowia, dziękując za pamięć i stałe więzi z Ośrodkiem. 
Jubileusz to również pamięć o tych, którzy odeszli. Wszystkim "ludziom dobrej woli", których spotkałem na swojej drodze życia, pełniąc obowiązki dyrektora, życzę wiele radości przy rozmyślaniach o naszych spotkaniach. Choć zmieniają się kapitanowie (obecnie Ośrodkiem kieruje Pani Małgorzata Szczepanek ) i załoga, wspólny cel niech wyznacza mojej kochanej Placówce drogę do niego. 
 
 *** 
 
Redakcja Wiedzy i Myśli przyłącza się do życzeń Pana Dyrektora. Również życzymy uczniom, rodzicom, pedagogom obecnie pracującym oraz tym, którzy przeszli już na emeryturę i Kierownictwu Ośrodka sukcesów w nauce, w pracy i w życiu. Młodzieży życzymy znalezienia godnego miejsca w społeczeństwie, a rodzicom i pedagogom zadowolenia i dumy z osiągnięć dzieci i wychowanków. 
Z wdzięcznością wspominamy również wszystkie osoby, które przyczyniły się do powstania i rozwoju Ośrodka, a których nie ma już wśród nas. 
 
 aaa 
4.6. "Piosenka jest dobra na wszystko" 
- (z repertuaru Kabaretu Starszych Panów) 
Zofia Krzemkowska 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Na ogół lubimy śpiew, ten wspólny - pieśni biesiadnych podczas wycieczki, przy ognisku, w czasie przyjęcia towarzyskiego i rodzinnego. W kościele włączamy się do śpiewu, albo tylko słuchamy innych. 
Niektórzy lubią nucić przy codziennych zajęciach - mężczyźni przy goleniu. Informujemy w ten sposób domowników, że mamy pogodny nastrój, a w naszym domu zagościł śpiew. 
Mamy swoje ulubione piosenki. Ja szukam piosenek z mojej młodości, z lubianego przez wielu radiowego programu Danuty Żelechowskiej i Jana Zagozdy - "Mijają lata, zostają piosenki". Cenię wykonawców, którzy wyraźnie, po polsku, śpiewają polskie piosenki zrozumiałe i bliskie wszystkim. 
Z niewidomych wykonawców szczególnie cenię: Ewę Błoch, z Warszawy, Sylwię Pogwizd, Wiesławę Stolarczyk z Łodzi, mniej znaną młodziutką Darię Barszczyk z Bydgoszczy, która na I Festiwalu Wokalnym miała swój recital, Krzysztofa Wysockiego i Krzysztofa Gliwińskiego z Bydgoszczy. 
Niektórzy zdobywają umiejętności wokalne w szkołach muzycznych, lubią publicznie występować, szukają swojej drogi życiowej, gdyż chcą zaistnieć - sprawdzić się. Zgłaszają się do "Zaczarowanej Piosenki" Anny Dymnej. 
Od początku swojego istnienia PZN dużą wagę przywiązywał do działalności kulturalno-oświatowej wśród niewidomych i słabowidzących - nazywaną wówczas wychowawczo-oświatową. Organizowane były festiwale zespołów, wokalistów, konkursy recytatorskie i małych form teatralnych w Warszawie, w Kielcach np. "Widzieć Muzyką". Najbardziej pamiętam festiwal muzyczny w Filharmonii Pomorskiej w Bydgoszczy. Ponieważ wówczas prowadziłam komisję wychowawczo-oświatową przy ZG PZN, uczestniczyłam w tych przedsięwzięciach w charakterze obserwatora. 
Obecne festiwale są więc kontynuacją tamtych działań sprzed lat. 
Od dwóch lat możliwości publicznego wystąpienia stwarza (od 2011 r.) bydgoski Festiwal Widzących Duszą "Muzyka otwiera oczy". Chcę o nim szerzej opowiedzieć, dzieląc się własnymi wrażeniami z dwóch festiwali, których słuchałam. Mam przed sobą wydany w brajlu regulamin festiwalu przepisany przez Marka Andraszewskiego. Uważam to za cenną inicjatywę, bo nie wszyscy korzystają z internetu. 
Mam też barwny kolorowy afisz przyciągający oko, informujący o miejscu i dacie przesłuchań festiwalowych. 
W założeniach wstępnych regulaminu czytamy: - festiwal ma promować i upowszechniać talenty muzyczne (wokalne) osób z dysfunkcją wzroku. Ma przełamywać bariery, które utalentowanym osobom niepełnosprawnym przeszkadzają w ukazaniu pełni swoich umiejętności. Ma wplatać się w obchody Międzynarodowego Dnia Białej Laski. 
Organizatorami II Festiwalu są: bydgoskie stowarzyszenie Inicjatywa Kulturalna "Bard" i Lokalna Inicjatywa Kulturalna "Morzewiec". Festiwal wspierają i współtworzą: Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Polskie Radio Pomorza i Kujaw PiK, Wyższa Szkoła Gospodarki w Bydgoszczy, Otwarta Przestrzeń Światłownia. 
Festiwal dotowany jest ze środków Urzędu Marszałkowskiego województwa Kujawsko-Pomorskiego, patronat nad nim objął Marszałek Piotr Całbecki, a patronat prasowy Polskie Radio PiK. W festiwalu mogą uczestniczyć wykonawcy z orzeczoną dysfunkcją wzroku. 
W 2012 r. wykonawcy wybrali repertuar spośród piosenek polskich z lat 80-tych. Festiwal odbył się w dniach 20-21 października 2012 r. w auli Copernicanum Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. 
Wykonawcy przygotowali po dwie piosenki, których nagrania przesłali organizatorom. Po ich wysłuchaniu przez członków jury, dokonano selekcji i zakwalifikowano do udziału w festiwalu 11 osób. 
Jury pracowało w składzie: Maciej Różycki - przewodniczący, organista; członkowie Ewa Dąbrowska - reprezentantka radia PiK, Jerzy Deja - dyrektor Okręgu Kujawsko-Pomorskiego Polskiego Związku Niewidomych, - muzyk uwieczniony w "bydgoskim leksykonie muzycznym z 2004 r.", oraz Adam Wachowicz - wokalista. 
W protokole z pracy jury czytamy: "Poziom II festiwalu w stosunku do zeszłorocznego - był wyższy, wyrównany. Duży postęp stwierdzono u bydgoskiego akustyka Krzysztofa Wysockiego, który na obu festiwalach zdobył I miejsce. Bydgoska szkoła doskonalenia zawodowego zorganizowała ekipę wolontariuszy, pomagających przy organizacji i przebiegu festiwalu, pod hasłem: "Pomagać innym jest fajnie". 
Uczestnicy zakwaterowani zostali w Ośrodku Rehabilitacji i Szkolenia Niewidomych "Homer" oraz cztery osoby skorzystały z bezpłatnego noclegu we własnych śpiworach na karimatach. Wykonawcy sami pokrywali: koszty zakwaterowania, wyżywienia i koszty podróży, takie same koszty dotyczyły przewodników. Dla osób niepracujących zawodowo, uczących się lub przebywających w domu na rencie socjalnej był to spory wydatek. 
Pierwszy dzień festiwalu przeznaczony był na przesłuchania, drugi na koncert laureatów, wręczenie nagród i wyróżnień oraz podsumowanie festiwalu. 
Koncert laureatów odbył się w siedzibie "Światłowni" przy ul. Św. Trójcy w Bydgoszczy. Miał charakter towarzyski, wspólnego śpiewu i rozmów oraz propozycji formy festiwalu w przyszłości. 
Kim są uczestnicy II festiwalu? Co skłoniło ich do przyjazdu do Bydgoszczy? Jaką mają przeszłość muzyczną? Jaki reprezentowali repertuar? - na te pytania spróbuję odpowiedzieć. 
Aż trzy osoby przyjechały z Krakowa: Aleksandra Gudacz - słabowidząca, która rozpoczynała festiwal, Józef Głąb - uczestnik obu festiwali, Renata Szczepaniak. 
Były też trzy absolwentki Lasek: 
- Zuzanna Osuchowska z Żyrardowa - była najmłodszą (18-letnią) uczestniczką festiwalu - licealistka, która przyjechała z rodzicami. Ma na swym koncie wiele prestiżowych miejsc, np. na "Debiutach lubelskich", na Węgrzech podczas igrzysk wokalnych. Jak mówi: - śpiewam od trzeciego roku życia, ale tak na dobre od sześciu lat. Po maturze chce pójść na filologię angielską. 
- Danuta Borowska, bibliotekarka w bibliotece centralnej PZN. Będąc w Laskach została skierowana na rehabilitację do Stanów Zjednoczonych. Miło wspomina ten okres. Miała dwa spełnione marzenia: uzyskanie satysfakcjonującej pracy w Bibliotece Centralnej i własnego mieszkania w Warszawie. Ma za sobą udział w chórze archikatedralnym. W tego typu festiwalu jako solistka uczestniczy po raz pierwszy. Uważa się za animatorkę. 
- Jadwiga Dąbrowska, na co dzień bibliotekarka w Laskach. Uważa się za osobę nieśmiałą, przeżywa tremę, która ją paraliżuje. Nadal śpiewa w altach chóru Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie. Zdecydowała się na udział w festiwalu, by móc zaśpiewać ulubione piosenki z repertuaru: Ewy Bem "Gram o wszystko" i Alicji Majewskiej "Odkryjemy miłość nieznaną". Śpiewa od 1996 r. 
Łukasz Baruch - jechał do Bydgoszczy z żoną Aleksandrą przez 7 godz. aż z Dąbrowy Górniczej. Tu w "Homerze" odbył kiedyś rehabilitację po wypadku. Jest więc tu po raz drugi. Tym razem, by śpiewać, "Szczęśliwej drogi już czas" z repertuaru Rynkowskiego. Przełomowy był dla niego rok 2006, bo w nim uległ wypadkowi - stracił wzrok całkowicie. Przed wypadkiem pracował w branży odzieżowej. W 2006 r. zawarł związek małżeński i od tego roku zaczął śpiewać. Pracuje w fundacji. 
Przemek Cackowski z Grudziądza - zabłysnął na ubiegłorocznym festiwalu, na którym został nagrodzony. W Grudziądzu przy kole PZN prowadzi zespół muzyczny niewidomych dzieci. Występuje z nim w Tyflogalerii. Nad własnym repertuarem wokalnym pracuje sam. 
Akustyk Krzysztof Wysocki z Bydgoszczy, słabowidzący absolwent bydgoskiego ośrodka im. Louisa Braille'a, występuje w środowisku i poza nim. 
Uczestnicy mówią: mamy tu znajomych poznanych na poprzednim festiwalu i wśród tych, którzy są po raz pierwszy. Cenimy takie koleżeńskie spotkania - rozmowy. 
Wśród uczestników byli też: 
- Powszechnie znany Armand Perykietko z Gorzowa Wielkopolskiego. Do kół PZN jeździ z ojcem, by śpiewać dla niewidomych. Uczestniczył w poprzednim festiwalu. Gdy ma ku temu możliwość, odwiedza ośrodki wczasowe i śpiewa dla uczestnków turnusów. 
- Grzegorz Ciciński reprezentował Wrocław. Wykonał z repertuaru Seweryna Krajewskiego "Śpiewka o pięknym sercu", "Diabły w deszczu". 
Repertuar wykonawców, zgodnie z wymogami organizatorów, obejmował piosenki lat 80-tych XX wieku. Piosenki powszechnie znane, chętnie słuchane, nastrojowe, liryczne, np. "Nie wierz kobiecie" w wykonaniu Józefa Głąba, albo te o miłości, w wykonaniu młodych artystów brzmiały autentycznie. 
Wśród uczestników przeważały osoby całkowicie niewidome, młode wiekiem. Tym razem nie było wpadek tekstowych, a dokładnie wypowiadane słowa brzmiały przekonująco. Przyczyniło się do tego dobre, fachowe nagłośnienie sali, bez zgrzytu i trzasku - każde słowo śpiewanej piosenki było dobrze słyszane. 
Zadałam moim rozmówcom pytanie o ciekawy elektroniczny miesięcznik "Wiedza i Myśl", redagowany przez dr. Stanisława Kotowskiego z Warszawy. Niestety, mimo że wychodzi już wiele lat, nie jest znany przez wielu niewidomych. Mam nadzieję, że się to zmieni. 
Spółdzielnia socjalna "Światłownia" zatrudniająca niewidomych i słabowidzących zaprezentowała wykonane przez siebie domowe pieczywo i inne wyroby, które można było nabyć w holu Copernicanum. 
W ramach Otwartej Przestrzeni Światłownia spółdzielnia socjalna prowadzi kawiarnię przy ul. Św. Trójcy 15 w Bydgoszczy, czynną od wtorku do niedzieli w godz. 15-21. W piątki odbywają się koncerty, zaduszki, występy zespołów, np. "Czerwony Tulipan". Spółdzielnia także oferuje masaże w domach (zatrudnia niewidomych masażystów). 
Po zakończeniu II festiwalu rozmawiam ze słabowidzącym prezesem, współorganizatorem Otwartej Przestrzeni "Światłownia" Grzegorzem Dudzińskim. Jak Pan go ocenia? - Podzielam werdykt jury, że poziom był wyższy, bo w wyniku wstępnej selekcji, z 25 zgłoszonych zakwalifikowano na festiwal 11 osób. Niektórzy uczestnicy mieli braki repertuarowe - zamiast dwu różnych piosenek, śpiewali podobne. Uniemożliwiło to wykazanie się możliwościami interpretacyjnymi. 
Werdykt jury był następujący: 
- I miejsce i nagrodę rektora bydgoskiego Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w kwocie 1000 zł otrzymali: Zuzanna Osuchowska za "Uciekaj moje serce" z repertuaru Seweryna Krajewskiego i "Znów wędrujemy" Grzegorza Turnała. 
Nagrodę w tej samej wysokości otrzymał też wspomniany już Krzysztof Wysocki - za wykonanie utworów: "Bądź moim natchnieniem" Andrzeja Zauchy i "Nie płacz Ewa" Perfektu. 
II miejsce zajęła i otrzymała nagrodę w wysokości 800 zł Aleksandra Gudacz z Krakowa, która wykonała piosenkę "Modlitwa o miłość prawdziwą" Krystyny Prońko oraz "Marsz samotnych kobiet" Alicji Majewskiej. 
III miejsce zajął i otrzymał 600 zł Łukasz Baruch za wykonanie utworów: "Szczęśliwej drogi już czas" Ryszarda Rynkowskiego i słyszaną po raz drugi na festiwalu "Bądź moim natchnieniem" Andrzeja Zauchy. 
Trzecie miejsce zajął też Przemysław Cackowski za "Modlitwę" z repertuaru zespołu Dżem. 
Trzy wyróżnienia w formie nagród rzeczowych ufundowanych przez Kasę Stefczyka otrzymały: 
- Danuta Borowska za "serce", jak określa jury, za piosenkę "Jesteś lekiem na całe zło" Krystyny Prońko i "Przeżyj to sam" Lombard, 
- Armand Perykietko za "dobór repertuaru" za "Alelluja" Leonarda Cohena i "Niech żyje bal" Maryli Rodowicz, 
- Renata Szczepaniak za "wyczucie sceniczne" za "Być kobietą" Alicji Majewskiej i "Jeszcze poczekajmy" Kabaretu Starszych Panów. 
Dziennik Bydgoski - "Gazeta Pomorska" zamieścił artykuł o nowo powstałej kawiarni artystycznej w siedzibie Otwartej Przestrzeni "Światłownia". Można w niej poza wypiciem kawy z domowym ciastem, obejrzeć obrazy wykonane przez osoby niewidome i słabowidzących oraz nabyć przez nich robioną biżuterię. 
Diecezjalny duszpasterz niewidomych ks. Piotr Buczkowski dokonał 20 X 2012 r., w dniu festiwalu, poświęcenia kawiarni. 
Pytam jeszcze prezesa Dudzińskiego o dalsze perspektywy bydgoskiego festiwalu. - Pokrywają się one z końcowymi postanowieniami regulaminu. Chcemy, aby kolejne edycje Festiwalu Widzących Duszą "Muzyka otwiera oczy" wpisały się na stałe w bydgoskie i ogólnopolskie imprezy kulturalne. Byłaby to dobra promocja problematyki osób z dysfunkcją wzroku. Chcemy aby przy współpracy z instytucjami, organizacjami i osobami prywatnymi, którym bliska jest idea takiego festiwalu, impreza ta rozwijała się i była coraz lepsza. 

 aaa 
4.7. II Festiwal Widzących Duszą 
Relacja subiektywna 
Danuaria 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
W dniach 20-21 października 2012 w Bydgoszczy odbył się II Festiwal Widzących Duszą "Muzyka otwiera oczy". 
Do udziału w festiwalu zgłosiło się 25 osób, z czego jury zakwalifikowało 11. 
Przyznano dwa pierwsze miejsca, jedno drugie, dwa trzecie i trzy wyróżnienia. 
Tyle statystyki, ale nie o tym będzie ten tekst. 
 
 *** 
 
O festiwalu dowiedziałam się z listy dyskusyjnej Typhlos. 
Pierwsza informacja na ten temat pojawiła się już w połowie czerwca. Po jej przeczytaniu postanowiłam wysłać tam swoje zgłoszenie. Zrobiłam to z trzech powodów. 
1. Bardzo nie podoba mi się nazwa tego festiwalu. Ponadto znalazłam artykuł o zeszłorocznej tego typu imprezie. Wciąż można przeczytać ten tekst pod adresem: 
http://zrodlowciazbije.pl/fwd.html 
Tekst ten pozostawiam bez komentarza. 
Tak więc moja złośliwa natura kazała mi jechać tam, żeby potem obśmiać ten festiwal. 
2. Ponieważ już nie śpiewam w żadnym chórze, a czułam potrzebę śpiewania, chciałam przeżyć coś nowego - wstać zza biurka i mieć swoje 5 minut. 
3. W tym roku trzeba było przygotować dwie piosenki z lat 80-tych. To były moje lata szkolne, dlatego też piosenki z tych czasów są mi tak bliskie. 
 
 *** 
 
Po pierwszej informacji na temat festiwalu próbowałam dowiedzieć się czegoś więcej, jednak bez skutku. Na oficjalnej stronie festiwalu wciąż widniały jedynie informacje o jego zeszłorocznej edycji. Postanowiłam więc poczekać na dalszy rozwój wypadków. 
Pod koniec sierpnia na liście Typhlos pojawiło się kolejne ogłoszenie, tym razem zawierające już więcej konkretów. Zrobiłam więc burzę w mózgu, następnie wzięłam dyktafon, zamknęłam się z nim w mojej wielkiej, narożnej szafie, nagrałam dwie piosenki i wraz z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności i innymi danymi osobowymi wysłałam na podane w regulaminie adresy poczty elektronicznej. Teraz pozostało mi już tylko czekać na odpowiedź organizatora. 
 
 *** 
 
Minął dzień, w którym odpowiedź miała nadejść, minął weekend po tym dniu, minęły kolejne dni i nic się nie działo. 
Zadzwoniłam do koleżanki, która także wysłała tam swoje zgłoszenie. Też nic nie dostała. Już doszła do wniosku, powołując się na odpowiedni punkt regulaminu, że pewnie się nie dostała. Powiedziała tylko - jak startowałam do Zaczarowanej Piosenki, to chociaż mi napisali, że dziękują mi, a tutaj nic. 
Ktoś mi poradził - zajrzyj do internetu, może znajdziesz tam jakieś opinie uczestników na temat zeszłorocznego festiwalu. Nic nie znalazłam. Ani opinii, ani nawet fragmentów występów. Jedyne co znalazłam, to informacje z różnych mediów, że "festiwal się odbędzie", albo że "festiwal się odbył". Zaczęłam nawet snuć podejrzenia, że jest to jakiś festiwal-widmo, a nasze dane osobowe są potrzebne organizatorowi do tylko jemu znanych niecnych celów. 
Rozpętałam awanturę na Typhlosie. Ożywiona dyskusja trwała dwa dni i skończyła się tym, że 2 października późnym wieczorem dostałam odpowiedź sformułowaną, moim zdaniem, w zbyt poufałym tonie, że zostałam zakwalifikowana do tego festiwalu. Było to 5 dni po terminie podanym w regulaminie, a wtedy nie miałam świadomości, że organizator złamie jeszcze kilka jego punktów. 
Na dwa tygodnie przed festiwalem otrzymaliśmy projekt plakatu, z którego z przerażeniem dowiedziałam się, że festiwal będzie trwał nie jeden, lecz dwa dni. Kilka dni później w kolejnym mailu do uczestników organizator napisał m.in.: 
"Drugą kwestią jest sprawa koszmarnego niedofinansowania Festiwalu. Oberwaliśmy za nowatorstwo - wydział kultury w konkursie ofert zakwalifikował nas jako imprezę dla niepełnosprawnych, wydział zdrowia - jako wydarzenie kulturalne. W ten sposób żaden z wydziałów Urzędu Miasta nie musiał dawać dotacji. Chore, ale cóż... 
W proteście, zamiast jednego dnia Festiwalu stworzyliśmy dwa. Niech urzędasy nie myślą sobie, że są w stanie ograniczyć swoimi decyzjami autentyczny ruch, autentyczne wydarzenie". 
Nie widzę w tej imprezie nowatorstwa, a w proteście przeciwko takiemu postawieniu sprawy postanowiłam, że absolutnie nie zostanę drugiego dnia na koncercie laureatów, choćbym nie wiem co wygrała. Koncert miał odbyć się dopiero o godz. 16, a do Warszawy wrócić trzeba. Jestem osobą pracującą, festiwal zaś jest moją prywatną sprawą. Pracę zaczynam w poniedziałek o ósmej rano i nie ma zmiłuj. 
Z powodu cytowanego wyżej koszmarnego niedofinansowania, o którym było wiadomo już w czerwcu, zostały złamane kolejne punkty umieszczonego w sierpniu regulaminu - zamiast zespołu miał akompaniować muzyk na instrumencie klawiszowym i tego bym się nie czepiała, gdyby nie fakt, że nigdy nie otrzymaliśmy zagwarantowanych w regulaminie podkładów do indywidualnych ćwiczeń nad piosenkami. Akompaniatora usłyszeliśmy dopiero na próbie, gdzie każdy po prostu wszedł na scenę, prześpiewał raz każdą piosenkę i zszedł. Dozwolone były półplaybacki i niektórzy uczestnicy z tego skorzystali. Ja jednak wolałam interakcję z żywym człowiekiem przy instrumencie. 
 
 *** 
 
20 października o siódmej rano w nastroju bojowym wsiadłam do pociągu jadącego do Bydgoszczy. Z Warszawy wyruszyliśmy w czwórkę w składzie: dwie uczestniczki - Jadwiga Dąbrowska i ja - i dwoje moich znajomych jako nasi przewodnicy. Zabraliśmy ze sobą karimaty i śpiwory, gdyż organizator gwarantował dla osób ze śpiworami darmowy nocleg. Na miejscu okazało się, że i ta deklaracja została złamana. UKW, gdzie mieliśmy spać, w ostatniej chwili wycofał się ze swoich wcześniejszych obietnic. W tej sytuacji zagroziłam, że skoro tak, to my nie zostajemy na ogłoszeniu wyników, gdyż wówczas nie zdążymy na ostatni pociąg do Warszawy. Podczas gdy koleżanka próbowała na scenie z akompaniatorem, podszedł do mnie ktoś pytając z wyrzutem, czemu nie pójdziemy spać do hotelu Homer, i że mam tam zadzwonić po próbie. Jednak później, gdy próbowałam telefonować, do koleżanki, która skończyła próbę przede mną, podszedł ktoś i powiedział, że będziemy spać "u jednego pana". 
Później się okazało, że tym "panem" był sam przewodniczący jury. Mimo że nasi gospodarze okazali się bardzo miłymi i otwartymi ludźmi, u których pewnie nie pierwszy i nie ostatni raz ktoś spał na podłodze, do dziś mam kaca moralnego, że zwaliliśmy się obcym ludziom na głowę i czuję się za to odpowiedzialna. 
Jednak wróćmy do festiwalu. 
Namieszali nam w głowach, więc gdy tylko skończyłyśmy próbować, zostawiłyśmy ten cały bałagan i wraz z naszymi znajomymi poszłyśmy na miasto. Pogoda nam sprzyjała, gdyż w tym dniu w całej Polsce było pięknie i słonecznie. Nic nie zapowiadało faktu, że za tydzień spadnie pierwszy śnieg. Można więc było spacerować po parku i zapomnieć o festiwalowym stresie. Trzeba było jednak o odpowiedniej porze wrócić do auli Copernicanum, a tam kolejny problem - nie było się gdzie przebrać. Trudno, żebyśmy występowały w tym, w czym wysiadłyśmy z pociągu. Na szczęście każdy budynek użyteczności publicznej posiada coś takiego, jak toaleta. 
Snuliśmy się po korytarzu odnosząc wrażenie, że ten festiwal w ogóle nie ma prawa się odbyć. Trochę ludzi już było na sali, spotkałam parę osób znajomych. 
 
 *** 
 
A potem stało się coś, co można by porównać do uruchomienia jakiegoś przełącznika. Nagle wszystko zaczęło się po prostu dziać. Podszedł do nas ktoś z listą obecności, gdzie trzeba było podać dane osobowe i się podpisać. Następnie pani z listą oświadczyła, że są tu młodzi, przystojni wolontariusze, którzy będą wprowadzać uczestników na scenę w kolejności występowania, tylko musimy podać swoje numerki. Ci wolontariusze, to byli uczniowie technikum. Mieli na sobie koszulki z napisem "Pomagać jest fajnie". 
 
 *** 
 
A potem wszystko się zaczęło. 
Nic mi nie wiadomo na temat wprowadzania kogokolwiek w goglach, nikt się nie egzaltował, jacy to niewidomi są. Jedynym akcentem świadczącym o tym, że w festiwalu biorą udział niewidomi, była początkowa wypowiedź organizatora. Jak mantrę powtarzał historię o koszmarnym niedofinansowaniu, i że nie ma czegoś takiego jak artysta niepełnosprawny. 
	Potem odbywało się normalne przesłuchanie uczestników. Każdy wchodził na scenę, zapowiadany przez konferansjera, śpiewał i schodził. Nad naszym bezpiecznym wejściem i zejściem ze sceny czuwali wolontariusze, a w tym czasie nasi przewodnicy mogli sobie w spokoju śledzić występy i dokumentować wszystko za pomocą telefonów komórkowych. Pamiętam, że gdy weszłam na scenę, wolontariusz życzył mi powodzenia. 
Poziom tegorocznych uczestników był wysoki i wyrównany. Szkoda tylko, że przeważały refleksyjne, smutne piosenki. 
W przerwie pomiędzy przesłuchaniami a występem zespołu, można było napić się herbaty i zjeść domowe ciasto przygotowane przez osoby związane z Otwartą Przestrzenią Światłownia. 
Po przerwie wystąpił zespół muzyków z piosenkami z okresu PRL-u. Wszystkie piosenki były znane, wokalistka zachęcała do wspólnego śpiewania. 
Powiem szczerze, że dawno się tak dobrze nie bawiłam. Nawet, jeśli była to piosenka angielska i dobrze nie znałam wszystkich słów, kompletnie mi to nie przeszkadzało. Śpiewałam na całe gardło, a każdy utwór nagradzaliśmy oklaskami i piskiem. W tym czasie gdzieś poza salą koncertową obradowało jury złożone z profesjonalnych muzyków. 
Po koncercie zespołu ogłoszono wyniki. 
Pierwsze miejsce otrzymali ex aequo: Krzysztof Wysocki z Bydgoszczy oraz Zuzanna Osuchowska z Żyrardowa. 
Drugie miejsce otrzymała Aleksandra Gudacz z Krakowa. 
Trzecie miejsce otrzymali: Łukasz Baruch z Dąbrowy Górniczej i Przemek Cackowski z Grudziądza. 
Na koniec wszystkim uczestnikom festiwalu wręczono dyplomy. 
Gdy skończyła się oficjalna część festiwalu, można było udać się do Światłowni na wspólne śpiewanie przy gitarze. 
 
 *** 
 
O drugim dniu festiwalu nie jestem w stanie wiele powiedzieć, gdyż mnie tam nie było. Z programu wiem jedynie, że w Światłowni miał odbyć się koncert laureatów, a następnie recital zespołu Czerwony Tulipan. 
 
 *** 
 
Festiwal, mimo opisanych wyżej niedoróbek organizacyjnych, uważam za bardzo udaną imprezę. Myślę, że wpływ na to miała bardzo dobra atmosfera na sali. 
Muszę jeszcze podkreślić, że większość uczestników festiwalu stanowiły osoby całkowicie niewidome. Nie muszę chyba tłumaczyć, jakie to ważne. 
Było to dla mnie nowe, ciekawe doświadczenie. Wcześniej brałam udział jedynie w festiwalach chóralnych. 
Śpiewanie w chórze to coś zupełnie innego. Na scenę wchodzi kilkadziesiąt osób jednocześnie i ustawia się w trzech rzędach, nie trzeba więc myśleć o tym, gdzie się idzie, nie ma mikrofonu ani akompaniamentu, trzeba tylko pilnować się, by wejść z całym chórem. Jak się nie zaśpiewa jakiegoś dźwięku, to zaśpiewają to inni. Nie trzeba też zbytnio myśleć, w co się ubrać. Chórzyści występują w jednakowych strojach. 
Śpiewanie solo, to zupełnie inna historia. Trzeba zadbać o swój wizerunek: wiedzieć, w co się ubrać, by dobrze wyglądać, jak stać, co zrobić z rękami itp. W tych sprawach konsultowałam się z koleżanką. Czy udało mi się zastosować do jej rad? Nie mnie to oceniać. Obawiam się jednak, że zjadły mnie nerwy. 
Ten festiwal bardzo naładował moje akumulatory i już myślę o tym, by wystąpić w przyszłym roku. Muszę jednak popracować nad sobą, chociaż nie jest to proste, bo nie mam pomysłu, jak to zrobić. 
I jeszcze postscriptum: 
Koleżanka, która z nami była w imieniu swoim i swojego chłopaka napisała m.in.: "Bardzo dziękujemy za możliwość poznania i przyglądania się odmiennemu światu, ale tak kolorowemu i pięknemu:) Ty z Jadzią tchnęłyście powiew świeżości w nasze życie i w naszą relację". 
 
aaa 
4.8. Jeśli zechcesz, mury runą! 
Grzegorz Dudziński - dyrektor Festiwalu i prezes “Światłowni" 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 20 października br. w Bydgoszczy miały miejsce dwa wydarzenia: II Festiwal Widzących Duszą "Muzyka otwiera oczy" i rozruch kawiarni artystycznej prowadzonej przez niewidomych i niedowidzących o nazwie "Otwarta Przestrzeń Światłownia". Obie te inicjatywy łączy nie tylko termin. Trzeba było rozbić wiele murów niechęci, głupoty czy obojętności, aby mogły zaistnieć. Warto było to robić... 
 
Tegoroczny Festiwal stał pod wielkim znakiem zapytania. Rok temu większość środków na imprezę dał Wydział Kultury Urzędu Miasta Bydgoszczy. Mimo entuzjastycznych recenzji, pochwał uczestników i widzów I Festiwalu, Wydział Kultury w tym roku nie przeznaczył na imprezę ani złotówki. Odesłał organizatorów do... Wydziału Zdrowia! Bo przecież to impreza dla niepełnosprawnych 
Wydział Zdrowia uznał, że Festiwal to jednak wydarzenie kulturalne i to kultura powinna płacić. Wszystko, oczywiście, wśród zapewnień o wielkiej potrzebie istnienia takiego przedsięwzięcia. W końcu pomógł Marszałek Województwa, dając połowę potrzebnych środków. Drugiej połowy nadal jednak brakowało. Pomogli ludzie, którzy naprawdę rozumieli ideę Festiwalu Widzących Duszą. Konferansjerzy zrezygnowali z honorariów (jeden z nich musiał dojechać do Bydgoszczy ponad 200 km). Zespół podgrywający wykonawcom i ekipa nagłaśniająca wzięli symboliczne kwoty. Uniwersytet Kazimierza Wielkiego zrezygnował z opłat za wynajęcie Auli Copernicanum. Jurorzy obradowali za ciastko i kawę. Wreszcie gwiazda Festiwalu - "Czerwony Tulipan" - której recital kosztuje ok. 10 tys. zł także wystąpił za darmo! 
-	Robicie wspaniałe rzeczy, pozwólcie nam też poczuć się częścią tej inicjatywy. Razem zburzymy każdy mur głupoty i zawiści - podsumował Stefan Brzozowski, lider "Czerwonego Tulipana". 
Festiwal wystartował i okazał się jeszcze lepszym, niż rok temu. Jury oceniło, że poziom tegorocznych wykonawców był o niebo wyższy, niż podczas pierwszej edycji. Wykonawcy zjechali z całej Polski, co utrwala ogólnopolską pozycję imprezy. 
Pierwsze miejsce zajęli Zuzanna Osuchowska i Krzysztof Wysocki. Drugie miejsce - Aleksandra Gudacz, trzecie - Łukasz Baruch i Przemek Cackowski. Na wyróżnienia zasłużyli Armand Perykietko, Renata Szczepaniak i Danuta Borowska. Wartość nagród - ponad 6 tys. zł. 
W tym roku, mimo koszmarnych problemów z finansami, po raz pierwszy nasz Festiwal był imprezą dwudniową. Drugi dzień - czyli Koncert Laureatów i występ "Czerwonego Tulipana" odbył się w świeżo wyremontowanej "Otwartej Przestrzeni Światłownia". I tu słów kilka o tym drugim przedsięwzięciu. 
Dwa lata temu grupa niewidomych i niedowidzących zawiązała w ramach bydgoskiego PZN Grupę Samopomocy. Spotykaliśmy się raz w miesiącu, rozmawialiśmy, mieliśmy kursy, szkolenia, wspólne wyjazdy. Program się skończył, a my już samodzielnie postanowiliśmy działać dalej. W oparciu o stowarzyszenie Lokalna Inicjatywa Kulturalna produkowaliśmy kartki świąteczne, stroiki, ozdoby choinkowe, pamiątkowe dyplomy itp. Wreszcie pół roku temu założyliśmy Spółdzielnię Socjalną Widzących Duszą "Światełko". 
Schody były już od początku. Każdy ze spółdzielców w zamian za przyznane dotacje musiał przedstawić poręczenie. Rzecz czysto formalna, bo w rzeczywistości nie ma obaw, że taką dotację trzeba będzie zwracać. No, może w jednym przypadku - jeżeli spółdzielca w ciągu dwóch lat zasłuży na dyscyplinarkę. Mało to realne w przypadku mocno zdeterminowanych ludzi. 
A jednak nie chciał poręczać żaden związek, stowarzyszenie czy urząd. Każdy z nas na własną rękę wyszukał takie zabezpieczenia - własnym majątkiem lub poręczeniem znajomych, lub rodziny. 
Wyszukaliśmy kompletnie zdewastowany, rozkradziony lokal ADM. Kolejny paradoks - aby dostać dotację, musieliśmy mieć taki lokal. Nie mogliśmy jednak wydać ani grosza na czynsz przed otrzymaniem dotacji. Istny paragraf 22! Znowu pomogła Lokalna Inicjatywa Kulturalna, opłacając czynsz. 
Potem czteromiesięczny, codzienny remont. W naszych rękach młotki, kielnie, pędzle itd. Na wynajęcie fachowców nie było środków. Ale i tu znaleźliśmy przyjaciół. Elektryk reanimował nam prąd za koszt materiałów, monitoring warty 8 tys. firma przekazała w zamian za reklamę w powstającym lokalu. Na podobnych zasadach dostaliśmy wyposażenie kuchni i meble. Wielu wspaniałych, mądrych, otwartych ludzi dołożyło cegiełkę do "Otwartej Przestrzeni Światłownia" - taką nazwę ma stworzona na Św. Trójcy w Bydgoszczy kawiarnia artystyczna. 
Działa codziennie oprócz poniedziałków w godz. 15-21. Oferujemy dobrą muzykę (Grechuta, Kaczmarski, Niemen i inni bardowie), domowe ciasto, drobne posiłki, napoje gorące i zimne. Sprzedajemy komisowo rękodzieła wytwarzane przez niepełnosprawnych. W każdy piątek o godz. 18 mamy koncerty muzyczne na żywo. W sobotę (18.00) - wieczorki samotnych serc z szampańską zabawą. Mamy swoich masażystów, którzy dojeżdżają z własnym łóżkiem do klientów (masaż leczniczy lub relaksacyjny). Oferujemy najtańszy w Bydgoszczy transport samochodem osobowo-dostawczym Nissan Primastar. 
"Otwarta Przestrzeń Światłownia" działa i ma się coraz lepiej. Byłoby nieprawdą stwierdzenie, że spotkaliśmy na swojej drodze tylko przyjaciół i wspaniałych ludzi. Byli i tacy, którzy próbowali podstawić nogę - przez własne kompleksy, zawiść czy ot tak. Pomińmy to milczeniem, niech im będzie wstyd. Jako filozofię naszej firmy przyjęliśmy hasło "Otwarta przestrzeń, otwarte umysły, otwarte serca". I takich ludzi - czyli Was, Drodzy Czytelnicy - z przyjemnością ugościmy w "Światłowni", przyjmiemy do grona Przyjaciół "Światłowni". Warto kruszyć mury, warto mieć marzenia i warto je spełniać. Jeśli zechcesz - mury runą, czego dowodem jest II Festiwal Widzących Duszą i "Otwarta Przestrzeń Światłownia". 
 
 aaa 
4.9. Tadeusz Żeleński ps. Boy w DAISY 
Dorota Bednarczyk 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
"W rezultacie jeden z najpracowitszych, najwydajniejszych pisarzy epoki uważany był po trosze za dyletanta, za rodzaj geniusza bez teki, bo nie poddawał się zaklasyfikowaniu, nie pasował do istniejących rubryk (...). Czytelnicy pochłaniali chciwie wszystko, co Boy napisał, jego autorytet wśród publiczności przewyższał niejedną zarejestrowaną, ustaloną, skomentowaną sławę okresu". 
Tak o Tadeuszu Żeleńskim pisał w 1948 roku publicysta i krytyk literacki Andrzej Stawar w przedmowie do wyboru pism Boya pt. Mędrca okiem…(Mędrca okiem..., s. XX-XXI). 
Przez kolejne lata bogata i różnorodna twórczość pisarska Tadeusza Żeleńskiego, pseudonim Boy, nie straciła na znaczeniu, a poruszane przez niego tematy społeczno-obyczajowe na aktualności. Dlatego też inicjatywa Fundacji Klucz mająca na celu wydanie książek, tegoż niezwykłego autora, w formie publikacji multimedialnych w pełnym standardzie DAISY (audio plus tekst) jest działaniem szczególnym na polu nie tylko promowania czytelnictwa w środowisku osób niewidomych i słabowidzących, co wpisuje się w statutowe zadania Fundacji, ale także na polu zapoznania czytelnika z twórczością oryginalną, niekiedy kontrowersyjną, poruszającą i "wiecznie żywą". 
Największa internetowa encyklopedia Wikipedia określa twórczość Tadeusza Kamila Marcjana Żeleńskiego, pseud. Boy (ur. 21 grudnia 1874 r. w Warszawie, zm. 4 lipca 1941 r. we Lwowie) słowami: 
"polski lekarz, krytyk literacki i teatralny, pisarz, poeta-satyryk, kronikarz, eseista, tłumacz literatury francuskiej, działacz społeczny, wolnomularz. Współpracownik Ireny Krzywickiej, propagował świadome macierzyństwo, antykoncepcję i edukację seksualną". 
Jak widzimy - aktywność Żeleńskiego obejmowała działania na wielu polach literackich, ale też społecznych. Próby jej zilustrowania zaowocowały szeregiem naukowych i popularnonaukowych opracowań biograficznych i krytycznoliterackich, przybliżających osobowość i twórczość jednego z najbardziej wpływowych pisarzy dwudziestolecia międzywojennego. Boy był niewątpliwie jednym z najbardziej wszechstronnych autorów, o czym będą mogli przekonać się czytelnicy, do których Fundacja Klucz kieruje swój projekt. 
W 2012 roku upływa 70 lat od śmierci Boya, co oznacza, że jego twórczość wchodzi do tak zwanej Domeny publicznej, czyli staje się wolna od praw autorskich, które w tym roku wygasają. Fundacja Klucz dzięki dotacjom otrzymanym w ramach programu "Promocja Literatury i Czytelnictwa" Priorytet "Literatura" od Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wydała w pełnym standardzie DAISY cztery publikacje T. Żeleńskiego: Bronzownicy, Obrachunki fredrowskie, Ludzie żywi i Piekło kobiet. 
Jest to kolejny krok w kierunku wyrównywania szans w dostępie do informacji i szeroko rozumianej kultury oraz przeciwdziałania wykluczeniu informacyjnemu i cyfrowemu osób niepełnosprawnych. Wybór utworów nie jest przypadkowy. Dokonali go doświadczeni bibliotekarze z Biblioteki Narodowej oraz Biblioteki Centralnej Polskiego Związku Niewidomych, a wsparły recenzjami dwie literaturoznawczynie: dr hab. Agata Zawiszewska z Uniwersytetu Szczecińskiego i dr Beata Walęciuk-Dejneka z Uniwersytetu Podlaskiego. 
Trzy pierwsze utwory A. Zawiszewska zaliczyła do tak zwanej kampanii polonistycznej Boya, a ostatni do jego kampanii obyczajowej, co zwięźle określa charakter tych utworów. Są to bowiem z jednej strony błyskotliwe, wnikliwe i nierzadko "obrazoburcze" studia naukowopopularne nad życiem i twórczością wybitnych polskich pisarzy i osobistości życia literackiego. Z drugiej strony Piekło kobiet reprezentuje literaturę publicystyczną będącą głosem w dyskusjach nad aktualnymi problemami epoki. W tym przypadku wzbudzającym niesłabnące od lat emocje tematem karalności przerywania ciąży. 
Boy swoją twórczością zainicjował kilka ważnych kampanii publicystycznych. Występował przeciwko cenzurowaniu biografii wybitnych Polaków, tworzenia z nich postaci "pomnikowych" i bez skazy, postulując rzetelność oceny i prawdę intelektualną, która uczyni z nich na nowo "ludzi żywych" i w ten sposób przybliży czytelnikom współczesnym. Wymowę taką mają książki Bronzownicy oraz Obrachunki fredrowskie. Podobna wymowa przyświeca także publikacji Ludzie żywi, stanowiącej cykl tekstów wspomnieniowych poświęconych ważnym postaciom w historii literatury polskiej (ale przede wszystkim okresu Młodej Polski), m.in. Adamowi Mickiewiczowi, Stanisławowi Wyspiańskiemu, Stanisławowi Przybyszewskiemu. Jest to także przykład realizacji oryginalnej metody badania biografii jako źródła wiedzy o kulturze narodowej. 
Jednak największy rozgłos zapewniły Żeleńskiemu jego kampanie społeczno-obyczajowe, których owocem jest między innymi cykl artykułów opublikowanych w roku 1929 na łamach "Kuriera Porannego", a wydanych pod wymownym tytułem Piekło kobiet. Autor, który z wykształcenia był lekarzem i praktykował w tym zawodzie kilka lat, rozważa w nich trudny temat karalności przerywania ciąży, a także świadomego macierzyństwa. Boy pisał swój cykl w czasie, gdy Komisja Kodyfikacyjna obradowała nad nowym powojennym projektem prawa karnego. Projekt ten przewidywał niekaralność aborcji, jeśli zabieg wykonuje lekarz i gdy jest on konieczny ze względów zdrowotnych, rodzinnych lub materialnych. Głos Tadeusza Żeleńskiego w dyskusji o legalizacji aborcji odbił się szerokim echem u współczesnych, a obecnie zaliczany jest do najważniejszych pozycji w polskim kanonie literatury społecznej i politycznej wieku XX. Nie tylko dzięki ważkości poruszanego zagadnienia, ale także dzięki klarownemu, wyważonemu i doskonale uargumentowanemu wywodowi. Wydaje się niezwykle istotne, że dzięki nowej formie wydawniczej jaką jest standard DAISY, również osoby niewidome i niedowidzące będą miały okazję zapoznania się z ważnym głosem w ciągle powracającej dyskusji nad kwestią aborcji. 
Dzięki współpracy z Biblioteką Narodową, Fundacja Klucz otrzymała kopie cyfrowe (skany) pierwszych wydań dzieł Boya, co jest dodatkowym walorem wydanych w formacie DAISY publikacji. Zachowanie oryginalnej pisowni, zgodnej z ówczesnymi zasadami gramatyki języka polskiego, pozwala współczesnemu czytelnikowi na kontakt z żywą historią ojczystego języka. Uświadamia, jakim przeobrażeniom i zmianom uległ język polskiej literatury na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci. 
Projekt został zrealizowany przez wysoko wykwalifikowanych specjalistów, od kilku lat biorących udział w projektach Fundacji KLUCZ. Nagrania dokonano w profesjonalnym studiu, którego realizatorzy mają kilkudziesięcioletnie doświadczenie w przygotowywaniu książek dla osób z dysfunkcją wzroku. Publikacje zostały nagrane przez zawodowego aktora mającego duże doświadczenie w pracy jako lektor. Fundacja KLUCZ współpracuje z wieloma wybitnymi aktorami i doświadczonymi lektorami, wśród których są m.in. Elżbieta Kijowska, Leszek Teleszyński, Roch Siemianowski, Leszek Filipowicz. 
Standard DAISY, w którym są zaprezentowane książki, znany i ceniony jest przez osoby niepełnosprawne wzrokowo na całym świecie. Liczba publikacji w tym formacie na świecie przekracza 140 tys. W Polsce w formacie DAISY wydanych jest obecnie ok. 4000 książek, z czego w pełnym standardzie DAISY (audio i tekst) nie więcej niż 200. Dlatego tak ważne jest wydanie kolejnych książek, które zwiększą ofertę bibliotek uprawnionych do obsługi osób niewidomych i słabowidzących. Istotnym ułatwieniem w dostępie do publikacji w standardzie DAISY jest możliwość wypożyczania jej za pośrednictwem Internetu oraz na dowolnym nośniku, jakim dysponuje czytelnik zgłaszający się do biblioteki. Wysoka jakość i trwałość książki w standardzie DAISY oraz zgodność wersji audio z drukowanym oryginałem będzie służyła nie tylko obecnym czytelnikom, ale także przyszłym pokoleniom. Przyczyni się to do zachowania kulturalnego dziedzictwa Polaków; w tym kontekście istotnego znaczenia nabiera także cyfrowe nagranie - a przez to zarchiwizowanie - głosu wybitnych aktorów nagrywających książki. 
Podjęta przez Fundację Klucz inicjatywa wydania utworów Boya w międzynarodowym standardzie DAISY nie ograniczy się jedynie do omówionych czterech pozycji, ale na realizację czekają kolejne ciekawe dzieła tego autora, które zostaną wydane dzięki dotacjom z PFRON. Zachęcamy Państwa do śledzenia informacji na internetowej stronie Fundacji: www.klucz.org.pl. 
 
 aaa 
4.10. Internetowe Forum Spraw Obywatelskich Osób Niewidomych 
 
 Źródło: http://fsson.phorum.pl 
 Data opublikowania: 4 listopada 2012 
 
Serwis SSOON jest adresowany do niewidomych i słabowidzących czytelników czasopism z e-Kiosku z prasą dla osób niewidomych. W serwisie umieszczane są wybrane artykuły z czasopism, przepisy prawne i inne regulacje dotyczące spraw i praw obywatelskich. W serwisie można również będzie uzyskać bezpłatną poradę prawną dotyczącą poruszanych tam tematów. Każda osoba może swobodnie czytać zawartość Forum. 
Aby stać się użytkownikiem Internetowego Forum Spraw Obywatelskich Osób Niewidomych należy zarejestrować się na FSOON, wypełniając formularz na stronie. Można także jedynie zgłosić chęć uczestnictwa w Forum wysyłając swój login na adres: 
marek.janakowski@op.pl 
W takim przypadku administrator dokona rejestracji. 
Z pozdrowieniami 
Ewa Ćwiek 
 
 aaa 
4.11. Sprostowanie 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
W artykule "Nadzwyczaj udana i pożyteczna impreza" Zbigniewa Niesiołowskiego zniekształcone zostało nazwisko jednego z prelegentów - jest Paweł Grabczuk, a powinno być Paweł Orabczuk. 
Za tę pomyłkę przepraszamy czytelników, osobę, której nazwisko zostało przekręcone i autora artykułu. 
Redakcja "Wiedzy i Myśli" 
 
 aaa 
5. ORGANIZACYJNE, PRAWNE, PRAKTYCZNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY 
 
aaa 
5.1. Okręgowy zjazd - problemy ogólnozwiązkowe 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
25 października 2012 odbył się Nadzwyczajny Zjazd Delegatów Mazowieckiego Okręgu PZN. Wybrano nowe Prezydium Zarządu Okręgu w składzie: 
- Prezes Zarządu Anna Dąbrowska, 
- Wiceprezes Zdzisław Galas, 
- Wiceprezes Andrzej Mazur, 
- Wiceprezes Jarosław Skarżyński, 
- Sekretarz Danuta Porzucek, 
- Skarbnik Barbara Wojciechowska. 
 
Tyle na ten temat udało się znaleźć na internetowej stronie okręgu. 
Informację tę podpisała Dyrektor Okręgu Mazowieckiego PZN Dorota Data-Pawlak. 
 
Jest również podany skład Okręgowej Komisji Rewizyjnej, ale nie zatrzymuję się nad tym zagadnieniem. Ostatecznie jest to sprawa lokalna i nie musi interesować osób z uszkodzonym wzrokiem z terenu całego kraju. Ważne jest co innego, co moim zdaniem, świadczy o słabości PZN-u. 
 
Odbył się nadzwyczajny zjazd - dlaczego? Otóż to, dlaczego. Członkowie Mazowieckiego Okręgu PZN nic oficjalnego na ten temat nie wiedzą. Nie mam zamiaru powtarzać nieoficjalnych wiadomości i plotek, bo plotki nie są wiarygodnym źródłem informacji. Oczywiście, delegaci na Zjazd z pewnością wiedzą, jakie były przyczyny tych zmian. PZN jednak nie jest stowarzyszeniem delegatów - jest stowarzyszeniem niewidomych i słabowidzących. No i niektórzy z nich też wiedzą, ale tylko z plotek, bo oficjalnych informacji nie ma. 
Brak informacji o tym, co dzieje się w PZN, w całym stowarzyszeniu, w okręgach i w kołach, chociaż w tych ostatnich nieco lepiej, jest, moim zdaniem, jedną z przyczyn stopniowego osłabiania znaczenia Związku i zainteresowania niewidomych członkostwem w tym stowarzyszeniu. 
Oczywiście, informacja była zawsze słabą stroną PZN-u. Zawsze występowała niechęć do jawności, tendencja do utajniania wszystkiego, co tego wymagało i tego, co tajności nie wymagało. W czasach jednak, w których bardziej liczyły się dotacje na sprzęt rehabilitacyjny, skierowania na wczasy, skierowania do sanatorium i prewentorium, zapomogi, przywileje i uprawnienia, informacja o charakterze bardziej podstawowym miała mniejsze znaczenie. Ważne było, żeby wiedzieć, co można od PZN-u otrzymać, a tego było wcale sporo. Te czasy jednak minęły. Teraz trzeba szukać sposobów zainteresowania niewidomych i słabowidzących działalnością Związku, bo jest ich w PZN-ie coraz mniej, zwłaszcza najbardziej potrzebujących, czyli całkowicie niewidomych. Obawiam się jednak, że tych sposobów zainteresowania niewidomych członkostwem w PZN-ie nikt, albo prawie nikt, nie szuka. 
Uważam, że nie jest to prawidłowy kierunek, w którym podąża PZN. Obawiam się, że w dalszym ciągu PZN będzie tracił członków i znaczenie. I to jest przedmiotem mojej troski. 
 
Drugi problem, na który chcę zwrócić uwagę Czytelników, a przede wszystkim działaczy PZN-u wszystkich szczebli, jest fakt powierzenia najwyższej funkcji w Okręgu osobie, która jest członkiem PZN-u zaledwie dwa miesiące - jak mi powiedziała pani prezes, do PZN-u należy od sierpnia, a wybrana została na funkcję przewodniczącej ZO 25 października. 
Pani przewodnicząca Anna Dąbrowska jest osobą słabowidzącą i, jak mi powiedziała, ma doświadczenie w pracy podobnych stowarzyszeń. 
Szanowni Państwo, nie piszę nic przeciwko pani prezes Annie Dąbrowskiej. Nie znam pani prezes. Rozmawiałem z nią tylko przez telefon i to krótko. Nie na tym polega mój problem, że jest to niewłaściwa osoba. Tego nie wiem i mam nadzieję, że tak nie jest. Pani prezes życzę sukcesów w pracy na rzecz niewidomych i słabowidzących Okręgu Mazowieckiego PZN oraz zadowolenia z tej pracy. Jestem również członkiem tego okręgu i być może kiedyś będę potrzebował pomocy. Chciałbym, żebym ja i członkowie PZN-u, mogli korzystać z pomocy Związku, jeżeli zajdzie taka potrzeba. 
Jeszcze raz podkreślam, że nie mam nic przeciwko pani prezes. Uważam jednak, że powierzenie najwyższej funkcji społecznej w okręgu, w tak wielkim okręgu, jakim jest mazowiecki, świadczy o słabości stowarzyszenia. 
Działalność w "podobnych stowarzyszeniach" z pewnością daje doświadczenia, ale przecież nie znajomość problematyki osób niewidomych i słabowidzących, ich potrzeb, możliwości i różnorodnych uwarunkowań. Pani Anna Dąbrowska jest osobą słabowidzącą i pewnie aktywną społecznie. Czy to jednak wystarczy? Może tak, ale fakt, że w wielkim okręgu trzeba było sięgnąć po nową i mało znaną osobę, naprawdę świadczy o słabości PZN-u. 
Najpierw brakowało chętnych do pracy w kołach, a teraz zaczyna brakować w okręgach i naczelnych władzach statutowych. W takich warunkach nie może być mowy o walce wyborczej na programy, na pomysły, o żadnej walce wyborczej. Trzeba brać to, co jest. Aż się chce pomarzyć o takiej sytuacji, jaka była w PZPN, gdzie o najwyższą funkcję walczyło aż pięciu kandydatów. W PSL, wprawdzie było tylko dwóch kandydatów, ale każdy z nich przedstawiał swoją wizję Stronnictwa. A u nas? 
 
Pani prezes Annie Dąbrowskiej raz jeszcze gratuluję i życzę sukcesów w rozwiązywaniu środowiskowych problemów. Raz jeszcze zapewniam, że nie krytykuję pani prezes, że nie mam do tego podstaw. Raz jeszcze też zwracam się do wszystkich myślących członków PZN, ratujmy nasz Związek. Szukajmy nowej formuły jego istnienia i działania, bo stara się przeżyła, a niewidomi i słabowidzący ciągle potrzebują pomocy. 
 aaa 
5.2. Wyjść poza schemat 
Beata Rędziak 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-11-05 
 
Schematyczne myślenie społeczeństwa o niepełnosprawnych, ale też bariery tkwiące w samych osobach z niepełnosprawnością, niedoskonałości systemowe i brak wypracowanych standardów zawodu doradcy zawodowego dla osób z orzeczeniem o niepełnosprawności to - jak stwierdzili eksperci - wyzwania współczesnego doradztwa zawodowego i zatrudniania osób z niepełnosprawnością. 
- W Polsce uregulowania i działania dotyczące doradztwa zawodowego wypływają z dwóch resortów: edukacji i pracy. Deregulacja zawodów proponowana przez Ministerstwo Sprawiedliwości budzi mój głęboki niepokój, dzieli ona bowiem doradców zawodowych na dwie grupy. Ci, którzy podlegają pod Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej nie mają żadnych określonych wymogów, by wykonywać ten zawód. Ci zaś, którzy podlegają pod Ministerstwo Edukacji, muszą mieć doświadczenie, ale też nie ma jasno określonych wymagań, gdyż nie ma wypracowanych standardów zawodu doradcy - mówiła dr Elżbieta Wojtasiak z Instytutu Pedagogiki Specjalnej APS w Warszawie podczas konferencji o współczesnych wyzwaniach doradztwa zawodowego i zatrudnienia osób z niepełnosprawnością. 
Podkreśliła ona także wielką potrzebę świadczenia usług doradcy zawodowego w szkołach. 
- Doradztwo zawodowe to jest proces, którego celem jest pomoc człowiekowi na każdym etapie życia; najpierw to jest wybór szkoły, potem pracy, jej zmiany. Także człowiek, który odchodzi na emeryturę, powinien mieć możliwość skorzystania z porady doradcy, by mógł pozostać aktywnym uczestnikiem życia społecznego - podkreślała Wojtasiak. 
We współczesnym doradztwie nie należy obawiać się pojęć i wiedzy zaczerpniętej z zarządzania kapitałem ludzkim. 
- Chodzi przecież o określenie potencjału, który jest w niepełnosprawnym pracowniku. Każdy pracownik jest zasobem organizacji i dobrze jest do pedagogiki pracy wdrażać wiedzę i doświadczenia zarządzania zasobami ludzkimi - powiedział dr Marek Pawłowski z Zakładu Pedagogiki Edukacyjnej APS. 
Podejmowanie aktywności, zarówno w działaniu jak i w myśleniu, jest w przekonaniu dr Magdaleny Loski z APS czymś, co od wieków napędza człowieka i daje mu chęć do życia i rozwoju. Odwołała się ona do wypowiedzianej przez Galena myśli o tym, że aktywność jest najlepszym naturalnym lekarstwem i podstawą szczęścia człowieka. 
- Niepełnosprawność oznacza nieustanną konfrontację z problemami i barierami w codziennym funkcjonowaniu. Brak wiedzy społeczeństwa o niepełnosprawności, mity w myśleniu na ten temat oraz sposób przedstawiania przez media osób z niepełnosprawnością: albo jako herosów, albo jako słabych powoduje wiele niepotrzebnych nieporozumień w tym zakresie - mówiła Loska. 
 
Potencjał do wykorzystania 
 
Według niej niewłaściwa jest także polityka władz, polegająca na wypłacaniu zasiłków, a nie na dostrzeganiu, że aktywizacja tych osób może spowodować brak potrzeby realizowania tych świadczeń. Również potencjał warsztatów terapii zajęciowej - przez niedoskonałości systemu wsparcia i edukacji osób z niepełnosprawnością - nie spełnia właściwej roli przygotowania do aktywności zawodowej ich uczestników. 
 
- Uczestnikami WTZ są osoby młode; prawie 61 proc. wszystkich uczestników warsztatów to ludzie w wieku od 16 do 30 lat. Prawie 34 proc. jest w wieku 31-50 lat. 5 proc. uczestników WTZ ma co najmniej wykształcenie średnie. To oznacza, że mają oni potencjał, który można wykorzystać na rynku pracy. WTZ nie są dla nich. 
Dlaczego tak się dzieje? Wynika to z niedoskonałości systemu edukacji - wyjaśniała Loska. 
Według dr Marioli Wolan-Nowakowskiej z Instytutu Pedagogiki Specjalnej APS doskonałym narzędziem pracy dla doradcy zawodowego osób z niepełnosprawnością jest Międzynarodowa Klasyfikacja Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia ICF. - Zakłada ona odejście tylko od medycznego pojmowania niepełnosprawności, kładąc nacisk na aktywizację. To daje doradcy możliwość właściwego ukierunkowania osoby z niepełnosprawnością, może to być dla niego doskonałym narzędziem diagnozy - mówiła Wolan-Nowakowska. 
Podkreśliła także, że diagnoza doradcy zawsze powinna być pozytywna, czyli musi koncentrować się na funkcjach, które zostały zachowane, a nie na tym, czego dana osoba nie posiada. 
- Bardzo istotny jest też sieciowy model poradnictwa, dobrze, jeśli doradca ma możliwość wyjścia od zapoznania się z diagnozą lekarską, psychologiczną klienta - po to, by zebrać wstępne dane, sformułować trudności, określić szczegółowe cele pracy i dobór metod. Doradca musi wiedzieć, po co to robi - dodała. 
Agata Spała, doradca zawodowy w Fundacji Pomocy Matematykom i Informatykom Niesprawnym Ruchowo, w całym procesie wsparcia i określania celów zawodowych osoby z niepełnosprawnością podkreślała znaczenie i rolę najbliższego otoczenia niepełnosprawnego klienta. 
- Wsparcie otoczenia rozumiem jako mobilizowanie osoby z niepełnosprawnością do aktywnego życia, do samodzielności. Musi być ono kompleksowe, połączone z rzetelną informacją, wsparciem materialnym, instrumentalnym, ale co bardzo ważne - także emocjonalnym. Podawanie wszystkiego na tacy osobie z niepełnosprawnością w niczym jej nie pomoże - mówiła Spała. 
Podkreśliła ona rolę rzetelnej informacji o wyborze zawodu, sprzeciwiając się stereotypom tkwiącym w społeczeństwie. 
- Niekoniecznie osoba na wózku musi wykonywać telepracę w zaciszu domowym, a niewidomy być masażystą. Ważne, by prowadzić klienta, poznawać jego marzenia, ale i predyspozycje, łącząc to z jego 
 realnymi możliwościami - podsumowała Spała. 
 
aaa 
5.3. Dobre wzorce przeciw uzależnieniom 
Beata Rędziak 
 
źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-10-25 
 
Jak często niepełnosprawność jest przyczyną uzależnień i kiedy uzależnienie może stać się przyczyną niepełnosprawności? Rzetelnych danych na ten temat wciąż brak - zaznaczał Bohdan Woronowicz, psychiatra i kierownik Ośrodka Terapii Uzależnień w Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie. 
 
Podczas konferencji "(Nie)zależni? Niepełnosprawność i uzależnienia" przedstawiciele środowiska osób z niepełnosprawnością jednoznacznie potwierdzili, że problem uzależnień u osób z niepełnosprawnością istnieje i często wciąż jest tematem tabu. - Uzależnienie np. od alkoholu często stanowi antidotum dla osób z niepełnosprawnością na ich ból i cierpienie. Czy jesteśmy w stanie skłonić ich, by zechcieli sobie pomóc? To początek wspólnej drogi - mówił, otwierając konferencję, Zbigniew Kapuścik, prezes zarządu Europejskiego Centrum Edukacyjnego, które wraz z PZN i Biurem Pomocy i Projektów Społecznych Urzędu m.st. Warszawy zorganizowało konferencję o uzależnieniach wśród osób z niepełnosprawnością. 
- Problem uzależnień wśród osób niepełnosprawnych nie jest prostym rachunkiem dwa plus dwa równa się cztery. Tutaj może równać się do zupełnie innej liczby, to jest problem bardzo złożony, bo co tutaj wynika z utraty widzenia, a co ze skłonności do uzależnienia np. od alkoholu? - pytała Małgorzata Pacholec, dyrektor PZN i przewodnicząca Społecznej Rady ds. Osób Niepełnosprawnych przy prezydencie m. st. Warszawy. 
Danuta Stępień, sekretarz generalna Polskiego Związku Głuchych, mówiąc o przyczynach uzależnień wśród osób z dysfunkcją słuchu, wskazała na kilka spraw. 
- Na pewno hermetyczność środowiska głuchych nie wpływa korzystnie na wykrywanie pośród nich tego problemu; głównie chodzi o uzależnienie od alkoholu. Diagnoza PZG w tym obszarze wskazała na to, że częstym powodem uzależnień jest brak akceptacji rodziny, gdy rodzi się dziecko głuche. Dorastające dziecko poprzez alkohol szuka akceptacji i zrozumienia wśród osób słyszących. Często też takie osoby mają problem z tożsamością, nie wiedzą, do jakiego świata należą: do słyszących czy do głuchych - mówiła Stępień. 
Działania, które podejmuje PZG w zakresie wsparcia osób uzależnionych, to m.in. edukacja, organizowanie spotkań z terapeutą, wsparcie w punktach konsultacyjnych, terapia dla członków rodzin osób uzależnionych. Nie do przecenienia jest tu rola tłumacza języka migowego, który nierzadko uczestniczy w procesie terapeutycznym uzależnionej osoby głuchej, brakuje bowiem terapeutów, którzy znają język migowy. 
 
Potrzeba akceptacji 
 
Z doświadczenia Marii Bieleckiej, psychologa współpracującego z PZN, wynika, że u podłoża uzależnień wśród osób z niepełnosprawnością często leży chęć bycia zaakceptowanym; problem ten jest szczególnie widoczny wśród młodzieży, która podczas spotkań towarzyskich bawi się tak samo, jak młodzież sprawna, czyli pijąc alkohol. 
- Dużym problemem, z którym spotkałam się w swojej praktyce, jest współuzależnienie niewidomej kobiety od męża alkoholika. Trzeba ogromnej siły, by z tego wyjść, będąc zależną finansowo, wychowując dzieci i będąc niewidomą - dodała Bielecka. 
Wśród osób z niepełnosprawnością intelektualną do powyższej listy przyczyn uzależnień dochodzi jeszcze słabsza wydolność systemu nerwowego oraz jego uszkodzenia, a co za tym idzie - większa podatność na uzależnienie od używek. 
- Osoby te mają niski poziom myślenia przyczynowo-skutkowego, nie widzą zależności pomiędzy swoim zachowaniem a jego skutkami. Poza tym często cierpią na wzmożoną impulsywność, nadmierną ufność, są słabsi w relacjach interpersonalnych i też chcą być akceptowani społecznie - mówiła Iwona Wojtczak-Grzesińska, psycholog ze Stowarzyszenia Otwarte Drzwi w Warszawie. 
- Alkohol daje im wtedy złudne poczucie przynależności do grupy, do społeczeństwa. 
W ostatnich latach wzrosła liczba osób uzależnionych od alkoholu z niepełnosprawnością intelektualną, którzy trafili do domów pomocy społecznej. 
Często uzależnienia wśród osób z niepełnosprawnością wiążą się z podwójnym wykluczeniem. 
- Moje doświadczenia jako byłego dyrektora domu pomocy społecznej sprowadzają się do dwóch sytuacji: osoby piły i stawały się niepełnosprawne z tego powodu lub piły, bo nie radziły sobie ze swoją niepełnosprawnością. 
Co mogą zrobić władze publiczne, by tę trudną sytuację osób podwójnie naznaczonych rozwiązać, by im pomóc? Mam nadzieję, że takimi wnioskami z tej konferencji państwo podzielą się ze mną - mówił senator Mieczysław Augustyn, gość konferencji. 
Spośród 90 placówek publicznych, całodobowych i ambulatoryjnych, które zostały przebadane przez Krajowe Biuro Przeciwdziałania Narkomanii (KBPN) w Warszawie, 37 nie udzielało w roku 2010 pomocy osobom z niepełnosprawnością, zaś 12 placówek (10 poradni i 2 placówki całodobowe) potwierdziło udzielanie pomocy niepełnosprawnym z problemem narkotykowym. - Aż 93 proc. potrzebujących pomocy to ludzie z niepełnosprawnością intelektualną. Wśród zgłaszających się do placówek po pomoc znalazło się także 25 osób z niepełnosprawnością ruchową, zaś najmniejszy odsetek potrzebujących wsparcia stanowiły osoby z dysfunkcją wzroku lub słuchu - mówił Dawid Chojecki, przeprowadzający badanie z ramienia KBPN. 
 
Mechanizmy obronne 
 
Z doświadczeń Leszka Kaplera, psychoterapeuty, specjalisty uzależnień, wynika, że w grupach osób z niepełnosprawnością, z którymi pracował, nie było ani jednej, która dobrze radziłaby sobie ze swoją niepełnosprawnością. 
- Niepełnosprawność tworzy specyficzną sytuację stresową, w której wytwarzane są mechanizmy obronne, używki są tutaj bardzo pomocne. Dla osoby z niepełnosprawnością obejrzenie na trzeźwo swojej niepełnosprawności nie jest interesujące, trzeźwość nie jest atrakcyjna w takiej sytuacji. Poza tym w społeczeństwie istnieje łatwość widzenia osoby z niepełnosprawnością jako w oczywisty sposób wykluczonej. Niepełnosprawny działa na marginesie życia społecznego i jeśli towarzyszy temu patologia, jest to z łatwością usprawiedliwiane. Sami niepełnosprawni również przyjmują takie wzorce, dlatego trudno jest wszczepiać im inny obraz w procesie terapeutycznym - dowodził Kapler. 
W jego ocenie, realna pomoc osobie z niepełnosprawnością, która jest uzależniona, jest możliwa wtedy, gdy terapii towarzyszy program całościowej rehabilitacji. - Program rehabilitacji jest na pierwszym miejscu. Gdy udało się takiej osobie zdobyć lepsze mieszkanie, pracę, poprawić warunki bytowe, dostać się do lekarza czy na rehabilitację, wtedy ona była zmotywowana do podjęcia pracy terapeutycznej i to dawało efekty. Trzeba budować im wzorzec dobrego życia, a nie będzie to możliwe wtedy, gdy sam terapeuta nie wierzy, że stojący przed nim niepełnosprawny może być szczęśliwy i zadowolony, co również się zdarza - mówił Kapler. 
 
aaa 
5.4. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH 
Skazani na reprezentowanie 
Jerzy Ogonowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
	"Proszę, Panie Adach" - powiedziała portierka w akademiku wręczając mi nie mój klucz, tylko kolegi. Każdy z nas wyglądał zupełnie inaczej, ale niewątpliwą cechą wspólną był brak wzroku. Studiowaliśmy też na tej samej uczelni, nie sądzę jednak, żeby portierki dlatego nas ze sobą od czasu do czasu myliły, raczej chodziło o ten brak. 
 	Gdy po studiach znalazłem się we Francji na krótkim stypendium w Narbonie, w tym samym czasie bawił tam znany niewidomy organista, co dla miasteczka tego było wydarzeniem. Pewnego dnia siedziałem sobie leniwie w kawiarence, zamieniając od czasu do czasu z kimś dwa trzy zdania, bo tak tam było jakoś rodzinnie. A kiedy kelner do mnie podszedł, zagadał od razu: "Słyszałem pana wczoraj na koncercie, pięknie pan gra". Wyprowadziłem go z błędu, przeprosił, że się omylił, ale dodał, iż był przekonany, że to mnie słyszał w tym kościele. Zainteresowałem się, jak wyglądał ten organista, w żadnym razie nie byliśmy do siebie podobni, ale łączył nas brak wzroku. 
Kiedy kierowałem obozem niewidomych studentów, była tam taka grupka, która "lubiała wypić". Zachodzili w wolnych chwilach i w czasie zajęć do restauracji, wypijali co trzeba i wracali do obozu. Pewnego razu jakoś przeholowali, bo jednemu zrobiło się o tyle niedobrze, że nieco w tej restauracji nabrudził. Pracownicy klęli, ale posprzątali. Natomiast potem, kiedy przyszła inna grupa, znacznie mniej pijąca i brudząca, ale też niewidomych, kelnerzy zawołali "won!!!" i przegnali niepożądanych gości. Potem na naradzie instruktorów były różne wypowiedzi, że tacy przynoszą wstyd niewidomym, że należy temu przeciwdziałać. Nie podzielałem do końca tego zdania, bo choć zachowanie grupy miłośników alkoholu było niewątpliwie naganne, to jednak nie ma żadnych podstaw, aby takie zachowanie przypisywać wszystkim niewidomym. 
Czy jednak chcemy tego, czy nie, tendencja do uogólniania i przenoszenia pewnych cech na innych w społeczeństwie istnieje. Kiedy mój wujek znalazł się po wojnie we Francji i ożenił z wdową będącą obywatelką tego kraju, cała rodzina wyrzekła się tej kobiety twierdząc, że mimo wdowieństwa nie musiała wychodzić za złodzieja. Tak się tam kojarzyli Polacy. Podobnych przykładów moglibyśmy znaleźć całe mnóstwo. Pozostaje tylko otwarte pytanie, na ile trzeba się tym przejmować, a na ile sprawę "olewać". W jakim stopniu jesteśmy odpowiedzialni za całą społeczność, do której wypadło nam należeć, a w jakim nie? 
	W moich wypowiedziach na łamach "WIM" w praktyce usiłuję jakoś spróbować rozgraniczyć te sprawy, ale okazuje się to nie takie proste. Bo np. mój sprzeciw wobec różnych "zabaw po ciemku" odbierany jest często jako sprzeciw wobec tego, żeby niewidomy zajmował się amatorsko aktorstwem. Zupełnie nie wiadomo, dlaczego obie te sprawy są mieszane i utożsamiane. Amatorskim teatrem zajmuje się wiele osób, przynajmniej kiedyś tak bywało, ale co z tym ma wspólnego ciemność? Co więcej, aktor zwykle chce być widziany, podziwiany, a tu nagle ma zostać ukryty. A wszystko dlatego, że aktor jest niewidomy. 
Swoim i brata dzieciom czytałem przed spaniem książki brajlem. Gasiłem wówczas światło, bo nie było mi do niczego potrzebne. Wówczas dzieci słuchając, szybciej zasypiały. Kiedyś bratankowi, po wizycie u mnie, czytał książkę jego ojciec, oczywiście nie z brajla. Wtedy Tomek powiedział: "Tatusiu, ale zgaś światło". Brat wyjaśnił synowi, że wujek tak może czytać, a on nie. Byłoby dość śmiesznie i żałośnie, gdyby brat chcąc naśladować mnie, zgasił światło i usiłował przeczytać dziecku bajkę. A jeszcze żałośniej byłoby, gdybym to ja usiłował udawać, że czytam ze zwykłego druku przy zapalonym świetle. 
	W moim przekonaniu niewidomy nie dlatego robi z siebie małpę, że zajmuje się aktorstwem, ale dlatego, że zgadza się na robienie tego po ciemku. To samo dotyczy obsługi kelnerskiej w ciemności. Mój pogląd bierze się stąd, że od dzieciństwa wpajano mi, iż jestem tyle samo wart, co inni, ale muszę na to zapracować. To, co u innych będzie traktowane jako ekstrawagancja czy wyjątkowość, u mnie zostanie potraktowane jako cecha osoby niewidomej. Oczywiście, nie należy całego swego życia podporządkowywać schematom przyjmowanym przez społeczeństwo, ale warto uświadamiać sobie, że pewne stereotypy funkcjonują i raczej trzeba je likwidować lub łagodzić, a nie utwierdzać. 
	I jeszcze jedna bardzo istotna sprawa. Żyjemy w kapitalizmie i każdy dobrze wie, że przede wszystkim liczy się pieniądz. Nawet najbardziej ultraideowi politycy, kiedy zaczyna ktoś domagać się od nich uczciwego podejścia bez hipokryzji do tego, co tak chętnie głoszą, od czasu do czasu powiadają - "no tak, ale to jest polityka, no tak, ale to jest ekonomia itp.", chociaż wiadomo, że chrześcijańskie zasady obowiązują wyznawców we wszystkich dziedzinach życia. Niewidomi czy chcą tego, czy nie, kosztują budżet państwa, który nie jest studnią bez dna. Zatem powstaje istotne pytanie: na co wydawać więcej, a na co mniej, na co wreszcie nie wydawać w ogóle. Nikt np. przy zdrowych zmysłach nie będzie kwestionował znaczenia dostępu ogólnej prasy dla niewidomych. Ale czy lepiej wydać pieniądze na "zabawy w ciemności", czy może na skądinąd jakiś drogi sprzęt ułatwiający życie czy umożliwiający pracę? Jeżeli najgłośniej wołać będą o dotacje niewidomi pragnący bardziej igrzysk niż pracy, to utrwali się w społeczeństwie przekonanie, że wolą się oni bawić niż zarabiać. Już dziś powszechnie mówi się, że niepełnosprawni wykazują bardzo niski poziom wykształcenia. 
Tak więc, chciał nie chciał, jesteśmy skazani na reprezentowanie nie tylko samych siebie, ale też całego ogółu niewidomych. A społeczeństwo dobierze sobie określone cechy, zależnie od potrzeb danej chwili. Kiedy odbierano niewidomym zniżki na przejazdy I klasą pociągiem, w prasie pojawiały się głosy konduktorów i kolejarzy, że niewidomi najpierw okazują legitymację całkowitej ślepoty, a po sprawdzeniu biletów, biorą się za czytanie gazety napisanej drobnym drukiem. 
Pewnie mnie ktoś zapyta, co to wszystko razem ma ze sobą wspólnego. Otóż ma, bo życie zostało poszufladkowane sztucznie przez człowieka dla wygodniejszego rozeznania. Tak naprawdę nic nie funkcjonuje poza społecznością. Zanim wyodrębniły się poszczególne dyscypliny nauki, istniała filozofia, w której było wszystko. A kiedy się już te dyscypliny wyodrębniły, to okazało się, że trzeba tworzyć tzw. nauki na styku w postaci: biochemii, fizykochemii, psycholingiwstyki, socjotechniki itp. A póki nie opływamy w dobra materialne bez umiaru, coś trzeba wybierać, najlepiej coś pożytecznego. 
	I bez względu na to, kto i o co gotów się na mnie obrazić, zostaję przy swoim. Mam przy tym nadzieję, że kiedyś docenią mnie przyszłe pokolenia, uznając, że dążyłem do zachowania godności osoby niewidomej. A jeśli zdarzy mi się przypadkiem, że znajdę się w takim ciemnym lokalu czy teatrze, to przyczaję się za kimś z tyłu i zawołam do niego wyszczerzając zęby: "UAAA!!!" 
 
aaa 
6. FAKTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI 
 
aaa 
6.1. Owoce dyskusji nad problemami zatrudnienia niewidomych i słabowidzących 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Przed miesiącem, kiedy zachęcałem Państwo do zastanowienia się nad problematyką rehabilitacji zawodowej i zatrudnienia osób niewidomych i słabowidzących napisałem m.in.: "Pod pozycją 7.2. znajdą Państwo artykuł Jerzego Ogonowskiego, który ostro definiuje problemy i twarde stawia pytania. Warto się nad nimi zastanowić, przemyśleć i napisać do "WiM". Z pewnością nie zmieni to sytuacji niewidomych bezrobotnych ani tych, którzy niby są zatrudnieni, ale nic nie robią i za to nicnierobienie otrzymują jakieś grosze. Z pewnością nie wpłynie to na zmianę poglądów ani świadomości ogółu osób, które nazywamy niewidomymi. Mimo to warto dyskutować. Jeżeli tylko 5 procent czytelników zastanowi się nad tymi i podobnymi zagadnieniami, może to w przyszłości jakoś zaowocuje". 
(Jest to cytat z listopadowego wydania "WiM" i nie należy go mylić z niniejszym numerem miesięcznika.) 
Teraz prezentujemy wypowiedzi naszych czytelników, wypowiedzi na Liście dyskusyjnej Typhlos na podobne tematy i kilka publikacji własnych oraz przedrukowanych z innych czasopism i z internetu. Wydaje się, że jest to interesująca lektura, a problemy tak ważne, jak trudne do rozwiązywania. Zebrany materiał publicystyczny powinien zainteresować fachowców rehabilitacji, działaczy społecznych, prawników i polityków. Sprawa nie wygląda dobrze, chociaż na pomoc pracodawcom idą miliardy. 
Wyrażałem pogląd, że jeżeli 5 procent czytelników zastanowi się nad problematyką poruszoną przez Jerzego Ogonowskiego, może to w przyszłości jakoś zaowocuje. Teraz uważam, że wyniki naszej dyskusji i wnioski, oceny oraz poglądy zebrane poniżej przyniosą owoce, jeżeli osobom odpowiedzialnym za problematykę zatrudnienia osób niepełnosprawnych, a zwłaszcza niewidomych i słabowidzących, nie zabraknie odwagi, żeby ponownie przemyśleć tę problematykę i podjąć niezbędne działania. 
Są to niezmiernie trudne zagadnienia, uwikłane w interesy pracodawców osób niepełnosprawnych i w interesy działaczy stowarzyszeń osób niepełnosprawnych. Uwikłane są również, a może przede wszystkim, w źle rozumiane interesy niepełnosprawnych pracowników i pseudopracowników. Naprawdę trzeba wielkiej odwagi, wyobraźni i poczucia odpowiedzialności, żeby podejmować tak trudne i niewdzięczne zadania. Jest to jednak konieczne, bo to co dzieje się w tej dziedzinie chyba w niedostatecznym stopniu służy osobom niepełnosprawnym. 
Są tylko znikome szanse na to, żeby nasze publikacje zmobilizowały działaczy do podjęcia walki z nieprawidłowościami, ze stanem świadomości środowiska i poszczególnych osób, ze stanem prawnym, a to wszystko wbrew własnym interesom. Mimo to wierzę, że kiedyś sytuacja dojrzeje do radykalnych zmian w omawianej dziedzinie, a nasze wysiłki chociaż trochę przyczynią się do przyśpieszenia tego dojrzewania. 
 
 aaa 
6.2. Czytelnicy o zatrudnieniu 
Opracowała Bożena Klonek 
 
Źródło: Opracowanie własne "WiM" 
 
Janusz - Uważam, że dyskutowanie nad czymś, co się nie zmieni nie ma sensu. W tym przypadku, oprócz tego, że nie ma sensu, jest szkodliwe. I cóż z tego, że pracodawcy mają korzyści? Niech mają. Ważne jest to, że niewidomi też je mają, i to często bez jakiejkolwiek pracy. Czy chcecie to popsuć? Co wy będziecie mieli z tego, jeżeli ja będę miał mniej o 500 złotych w każdym miesiącu? Dla mnie tylko to jest ważne, a nie to, ile mojemu pracodawcy zostaje. Życie nie jest łatwe, ceny idą w górę, każdy grosz się przyda. 
 
Danuaria - Chciałam zwrócić uwagę na pytanie zadane pod koniec artykułu Jerzego Ogonowskiego pt. "Praca, koszty i...", opublikowanego w listopadowym wydaniu "WiM" pod pozycją 7.2. Autor pisze: "Czy moralnym jest, aby niewidomi byli wolontariuszami w pracach, za które inni biorą pieniądze, i to często niemałe?" 
Proszę o podanie przykładu takiej sytuacji. Może nie jestem świadoma czegoś, więc proszę o uświadomienie mnie. 
 
J.W. - Czegoś tu nie rozumiem. Komu zależy na godności? Ważne są pieniądze, i jeżeli niepełnosprawni godzą się pracować za minimalne wynagrodzenie, to co komu do tego? 
 
S.B. - W pełni zgadzam się z p. Ogonowskim. Nie samym chlebem żyje człowiek. Godność, poczucie własnej wartości, zadowolenie z tego, co się robi, są nie mniej ważne niż pieniądze. Uważam nawet, że ważniejsze. Ja jednak nie mam biedy. Może ktoś, komu na życie nie wystarcza myśli inaczej. Jego też trzeba zrozumieć. 
Żałuję, że teraz nie ma takich spółdzielni, jakie były przed laty. Dzięki pracy w spółdzielni mam dosyć wysoką emeryturę. Gdyby nie to... Eh, lepiej nie mówić. Godność godnością, ale czy ktoś będzie mógł się utrzymać z emerytury wyliczonej na podstawie minimalnej płacy? Z góry mu współczuję. 
A dawniej, w spółdzielni byłem kimś. Dobrze zarabiałem, otrzymywałem talony na atrakcyjne towary, a i w naszym sklepiku można było kupić lepszą kiełbasę niż zwyczajna. Urzędnicy spółdzielni się ze mną liczyli. Nawet sam prezes pierwszy mi mówił "Dzień dobry". Wtedy było to, co trzeba - godność i pieniądze. Chciałbym, żeby nadal tak było, ale to teraz nie jest możliwe, nawet nie do pomyślenia. Teraz liczą się tylko ci, którzy mają forsę. I co na to można poradzić? 
 
Zofia - Zgadzam się z p. Ogonowskim, kiedy mówi na co stać niewidomych, co mogą robić, że powinni mieć dobrą pracę i dobrze zarabiać. Ale jak tego nie mają, to może jest dobrze, że przynajmniej mogą się zabawić. Nie rozumiem, dlaczego p. Ogonowskiemu tak przeszkadzają ci niewidomi aktorzy z płockiego teatru. Dobrze, że występują, dobrze że się bawią, dobrze że się to ludziom podoba. A p. Ogonowski mógłby się więcej zajmować swoimi tłumaczeniami, a nie niewidomymi aktorami. Tak byłoby lepiej dla wszystkich. Takie jest moje zdanie na ten temat. 
I jeszcze - p. Kotowski, odkąd pamiętam, zawsze tylko czegoś od niewidomych oczekuje, tylko im stawia jakieś wymagania i według niego tylko niewidomi są zawsze nie tacy, jacy powinni być. Nigdy też niczego nie wymaga od władz, od posłów, od ministrów, tylko od niewidomych. Tak było, kiedy pisał do "Pochodni", tak było w kiedy redagował "Biuletyn Informacyjny" i "Biuletyn Informacyjny Trakt" i tak jest obecnie. Jego "Wiedza i Myśl" staje się coraz bardziej tendencyjna. Nie podoba mu się, kiedy niewidomi pracują jako kelnerzy w ciemnych restauracjach i jako prezenterzy w ciemnych wystawach, no i nie podobają mu się niewidomi aktorzy w ciemnym teatrze. O tendencyjności świadczy fakt, że nie dopuszcza innych poglądów - moich też nie opublikuje, ale niech wie, co ja o tym myślę. Jest to tendencyjne i czysty tyflocentryzm. 
 
K.R. - Prawda, mitów na nasz temat nie należy utrwalać. I bez tego one są bardzo żywotne. Zwalczać jest je bardzo trudno. Ludzie uważają, że my jesteśmy inni od nich, że mamy swój świat. Nie rozumieją nas. Uważają, że od ślepoty nic już gorszego być nie może. A kawiarnie i restauracje po ciemku, wystawy i sztuki teatralne w ciemnościach ich w tym utwierdzają. Nie możemy temu zaradzić, ale nie powinniśmy przyczyniać się do rozpowszechniania bzdurnych poglądów na nasz temat. 

Myśląca - Nie ma racji Jerzy Ogonowski. Chyba zazdrość przez niego przemawia. Myślę tu o "ślepych krowach". Przecież władze Polskiego Związku Niewidomych popierają tworzenie takich restauracji, organizują spotkania w takich kawiarniach, zapraszają prezydentów miast. Jeżeli tak postępują ludzie doświadczeni, mądrzy, odpowiedzialni, to nie może w tym być nic złego. Przeciwnie, taki prezydent miasta zobaczy, jak to łatwo być niewidomym i nie będzie skąpił, kiedy z koła przyjdą do niego prosić o pieniądze. P. Ogonowski powinien i o takich sprawach pomyśleć. Jak się zastanowi, na pewno uzna, że w teatrze po ciemku występują ludzie, a nie małpy. Uzna też, że ich występy pomagają nam wszystkim. 
 
aaa 
6.3. Nadal trudno o pracę dla osób niepełnosprawnych 
 
Źródło: www.bankier.pl 
 
Polscy pracodawcy nadal mają wiele obaw względem zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Wśród specjalistów odpowiedzialnych za sprawy personalne można się spotkać z przekonaniem, że niepełnosprawność wiąże się z mniejszą przydatnością do wykonywania obowiązków zawodowych. Takie wnioski płyną z badania jakie przeprowadził portal Brevio.pl w ramach kampanii społecznej "Odkryjmy potencjał osób z niepełnosprawnością". 
 
Specjaliści przepytali przedstawicieli działów personalnych i HR w lipcu i sierpniu tego roku. Celem badania było sprawdzenie jakie szanse na dynamicznie zmieniającym się rynku pracy mają osoby niepełnosprawne. Z przeprowadzonych analiz wynika, że rynek pracy dla tej grupy społecznej wciąż nie funkcjonuje dobrze na tyle, aby w pełni wykorzystać potencjał sporej części zdolnych do pracy Polaków. Pracodawcy uważają, że z zatrudnieniem osoby niepełnosprawnej wiąże się zbyt wiele problemów natury formalnej i organizacyjnej. W poprawie sytuacji starających się o pracę ludzi z różnymi typami dysfunkcji nie pomagają dotacje do stanowisk pracy oraz zwolnienie z konieczności odprowadzania tzw. "składek pefronowskich", które przysługuje przedsiębiorcom. 
Najłatwiej znaleźć pracę osobom chorym na cukrzycę i po przebytym zawale serca. Drzwi działów HR nie są przed nimi zamknięte ze względu na fakt, iż w oczach pracodawców cukrzyca i przebyty zawał nie generują większych problemów dla sprawnego wykonywania obowiązków zawodowych. W tych schorzeniach nie widzi problemu odpowiednio 95 proc. i 85 proc. ankietowanych. 
Najmniej możliwych miejsc pracy jest dla ludzi niedowidzących. Tylko 26 proc. ankietowanych twierdzi, że takie osoby mogłyby podjąć pracę w ich firmie. Równie małe szanse mają niedosłyszący i epileptycy, którzy mogą liczyć na objęcie posady w niespełna jednej trzeciej ankietowanych firm. Tylko 29 proc. badanych jest otwartych na przyjęcie w szeregi swojej załogi osobę poruszającą się na wózku inwalidzkim. Ten mały odsetek wynika ze słabego dostosowania infrastruktury do potrzeb ludzi z dysfunkcjami ruchowymi w biurze lub na terenie, na którym odbywa się produkcja. Prawie 40 proc. ankietowanych zdecydowanie nie zgadza się z twierdzeniem, że w ich zakładzie pracy można poruszać się na wózku bez większych problemów. Oznacza to, że bariery architektoniczne są znacznym utrudnieniem w codziennym funkcjonowaniu zawodowym ludzi niepełnosprawnych ruchowo. 
Duża część niepełnosprawnych pozostaje bez zatrudnienia nie ze swojej winy. Niezależność finansowa zapewniana przez pracę, nie jest udziałem osób niepełnosprawnych ze względu na obiektywne trudności, z którymi się stykają. Pomimo swoich kwalifikacji nie mogą liczyć na takie same szanse na rynku pracy jak ich pełnosprawni koledzy i koleżanki. Nie jest to sytuacja korzystna dla systemu opieki socjalnej, ani dla całego rynku pracy. Osoby pozbawione możliwości podjęcia aktywności zawodowej stają wobec konieczności czerpania swoich dochodów ze środków publicznych, a pracodawcy nie mogą liczyć na wykorzystanie wiedzy i umiejętności sporej części zdolnych kandydatów. - komentuje Mikołaj Szwochert z Brevio.pl, portalu pracy dedykowanego osobom niepełnosprawnym. 
W odpowiedzi na problem bierności zawodowej niepełnosprawnych w Polsce, Portal Brevio.pl wraz z Fabryką Komunikacji Społecznej rozpoczął program "Odkryjmy potencjał osób z niepełnosprawnością". Jego celem jest zmiana postrzegania osób niepełnosprawnych przez pracodawców. Wsparcia akcji udzieliły instytucje publiczne: Polska Organizacja Pracodawców Osób Niepełnosprawnych, Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego, Polski Związek Głuchych, Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym oraz Fundacja Pomocy Matematykom i Informatykom Niepełnosprawnym Ruchowo. 
 
aaa 
6.4. O zatrudnieniu na Liście dyskusyjnej Typhlos 
Wybrała i opracowała Klementyna 
 
 Źródło: Opracowanie własne "WiM" 
 
Sylwek: 
A tak swoją drogą szkoda, że PZN się do tej akcji nie przyłączył. 
 
Stanisław: 
Wychodzi na to, że wydłużenie czasu pracy do ośmiu godzin dziennie, nie pomogło w uzyskaniu pracy przez niepełnosprawnych. 
 
Sylwek: 
A pewnie, że nie, jeżeli ktoś tak myślał, to pospolity baran. 
 
Stanisław: 
W poprawie sytuacji starających się o pracę ludzi z różnymi typami dysfunkcji nie pomagają dotacje do stanowisk pracy oraz zwolnienie z konieczności odprowadzania tzw. "składek pefronowskich", które przysługuje przedsiębiorcom. 
To dziwne, gdyż coraz więcej firm z tego i to nieźle żyje, tylko szkoda, że te dofinansowania napychają kieszeń pracodawcy, a nie praca którą pracownik wykona. 
Tyle kłopotu sobie firmy zadają, aby tworzyć fikcyjne zatrudnienie. Gdyby pracodawcy skierowali swoją inwencję twórczą trochę w innym kierunku, to i zyski dla nich byłyby większe, a pracownicy mieliby prawdziwą pracę. 
Nadeszły czasy absurdów, tylko komu się to opłaca i jak długo taki system płacenia pracodawcom, za to że nas zatrudnią wytrzyma. 
Myślę, że temat jest wart dyskusji, ale chętnych do niej zabraknie, gdyż jest dziwna zmowa milczenia na ten temat, nikt się nie przyzna, że wykonuje pracę nikomu niepotrzebną. 
 
Janusz: 
Albo, że w ogóle jej nie wykonuje. Chociaż z drugiej strony można to potraktować jako część rehabilitacji społecznej. 
 
Sylwek: 
A i owszem, dlatego pisałem kiedyś, że lepiej podnieść renty niż fikcyjnie zatrudniać ludzi, bo większość z nich i tak siedzi w domach, czyli rehabilitacja społeczna jest zerowa, a na pewno to rozwiązanie byłoby tańsze. Najlepszy przykład, że się sprawdza na Zachodzie. Zawsze rozmawiam z osobami, które mają tam kontakty z niewidomymi i okazuje się, że mało kto pracuje, a jak już pracuje to najczęściej w takich firmach jak nasza Szansa. Ludzie wybitni nawet bez refundacji dadzą sobie radę. Na pewno świadomość faktu, że zostali wybrani ze względu na ich umiejętności, a nie ulgi z tytułu ich zatrudnienia, będzie dla nich lepszą gratyfikacją. 
 
Adam: 
Należałoby przy tym założyć, że u rządzących (bez względu na etykietkę) jest jakakolwiek dobra wola i chęć dobrego zorganizowania państwa. A takiego założenia zrobić nie sposób, bo to nie jest prawda. 
I w tym momencie wszystkie rozważania można o kant globusa roztrzaskać. 
 
Ania: 
Przyznam się, i to bez bicia, że moja praca to fikcja:-) A w ramach rehabilitacji społecznej wykonuję całkiem inną pracę, coś co lubię i co mnie satysfakcjonuje, uwzględniając moją sytuację. 
Z drugiej strony możliwości na rynku pracy jakie są, większość wie. Oczywiście, szczęściarzem jest ten, który spełnia się w pracy, rozwija się, pogłębiając swoją wiedzę i możliwości. Nie oszukujmy się, wcale nie tak łatwo znaleźć pracę, a tym bardziej taką, która w pełni by nas zadowoliła. Nie wątpię, że są jednostki, które zwyczajnie nie chcą podjąć żadnej pracy. Nie tyczy to tylko osób z niepełnosprawnością, ale i w pełni sprawnych. Kto tak naprawdę nie chce pracować, to do każdej pracy będzie miał zastrzeżenia, w każdej będzie mu trudno:) 
 
Cyprian: 
Bardzo dużo fikcyjnych stanowisk pracy ze statusem ZPChr jest w obszarze systemu pracy zdalnej - telepracy. 
W styczniu 2013 r. ZPChr nadal będą pobierać najwyższą, czyli stuprocentową dopłatę do pracy pracownika z SOD PFRON. 
 
Rafał: 
Dane pesymistyczne, a z drugiej strony, gdy patrzę na dziewczyny, które przewinęły się przez pracownię na Uniwersytecie Gdańskim, to one wszystkie pracują. Tak od ręki nie potrafiłbym wskazać znajomego niewidomego, który nie pracuje. 
Ciekawe, czy są badania, o ile wykształcenie sprzyja zatrudnieniu w przypadku niewidomych. 
 
Jacek: 
Owszem. Sprawdź na stronie FIRR. Jest tam raport z badań z 2006 roku. Ewidentnie pozytywna korelacja. 
 
Tomasz: 
O ludzi wybitnych w ogóle nie ma się co martwić - zawsze dają sobie radę. Chodzi o to, jak pomóc ludziom przeciętnym, albo nawet trochę poniżej przeciętnej. Pomoc polega na tym, że pomaga się tym, którzy potrzebują pomocy, a nie tym, którzy rokują największe szanse na sukces. Dla tych wybitnych, wsparcie to trampolina, a dla słabych - koło ratunkowe. Praca, choćby głupia, jest lepsza od zapomogi. 
 
Stanisław: 
Nie bardzo rozumiem, co masz na myśli mówiąc wyjść na swoje, gdyż te zakłady właśnie z tego żyją. Czy uważasz, że ZPCH dopłaca do pracownika, bo ja tak nie uważam, gdyż sporo z tej dopłaty zostaje dla nich. Dlatego opłaca się tworzyć firmy, które oferują pseudopracę. Ostatnio jest sucho, więc grzyby tak szybko nie rosną jak te firmy. 
 
Tomasz: 
To nie jest aż tak proste - wziąć dofinansowanie, zapłacić osobie niepełnosprawnej i tym co zostaje nabijać kabzę. Po pierwsze trzeba opłacić pracowników, którzy nie mają dofinansowania, po drugie są pewne koszty pozapłacowe, takie jak czynsze, energia, podatki itd., po trzecie dofinansowania nie są aż tak wielkie, i po czwarte przynajmniej niektóre ZPCH wytwarzają coś, co da się sprzedać - towary lub usługi. Na pewno nie wszystkie firmy zatrudniające niewidomych w telepracy są przekrętem, jak wynika z wypowiedzi na Typhlosie. 
 
Domra: 
W wyliczeniu zapomniałeś o zysku z produkcji czy usług. 
 
Stanisław: 
Tomku nie pamiętam dokładnie kwot maksymalnych, ale w tej chwili jest to coś około 2900 zł, średnio pracownik z minimalną pensją kosztuje około 1800 zł, więc czy to dużo, czy mało nie mnie sądzić. Wszystko zależy od tego, ilu ma się pracowników. Poza tym, jeśli zakład wytwarza coś co może sprzedać, ma z tego dodatkowy zysk. Są też inne ulgi, oprocentowanie kredytów, zwolnienia z podatków od nieruchomości itp. 
Jeszcze jedno pracownik przy pracy zdalnej nie kosztuje pracodawcę nic poza wynagrodzeniem, a najczęściej tego typu praca jest nam oferowana. Moim zdaniem pracodawca nie powinien otrzymywać dofinansowania większego niż 90 proc. Taki stan rzeczy byłby uczciwy i nie stwarzałby możliwości tworzenia pseudozakładów pracy. 
 
Jacek: 
Dokładnie tak jest. Dofinansowanie nie może przekroczyć, w przypadku przedsiębiorców z otwartego rynku pracy, 75 proc. kosztów wynagrodzenia pracownika. To znaczy, że przynajmniej 25 proc. musi dołożyć od siebie. Kwota, którą podałeś to maksymalne dofinansowanie, a nie kwota wypłacana każdemu pracodawcy. 
Ulgi podatkowe, o których pisałeś (oraz te, o których nie napisałeś) przekazywane są na zakładowy fundusz rehabilitacji. Ma on - czysto teoretycznie - służyć rehabilitacji pracowników. Zarówno ulgi, jak i ZFRON istnieją tylko w ZPCh. A piszę "teoretycznie", bo mam dosyć dużo przykładów na przekręcanie tych środków, chociażby na kupowanie swoich własnych produktów zalegających magazyny, finansowanie pobytów w ośrodkach wypoczynkowych będących własnością danego ZPCh, czy wykorzystywanie go jako majątku obrotowego firmy. 
No i wreszcie jest art. 22 ustawy o rehabilitacji, z którego żyją niektóre firmy, na przykład Mikrotech. Kto ciekawy - niechaj zajrzy na ich stronę. Głównym towarem jest odpis na wpłaty do PFRON, a nie odzież BHP. 
Tak to wymyślono i są firmy i organizacje pracodawców, które będą do upadłego bronić tego systemu. 
 
Stanisław: 
Jacku, w takim razie dla kogo jest ta maksymalna kwota, którzy pracodawcy ją pobierają? 
 
Jacek: 
Maksymalne dofinansowanie jest dla zakładów pracy chronionej na pracowników, którzy odpowiednio dużo zarabiają. Nie chce mi się sprawdzać, ale przyjmując, że maksymalne dofinansowanie wynosi 3000 złotych, to dostanie je pracodawca będący zakładem pracy chronionej, który płaci pracownikowi przynajmniej 4000 złotych z pochodnymi, co oznacza jakieś 3200 złotych brutto. Przy minimalnym wynagrodzeniu może otrzymać około 75 proc. x 1800 = 1350 złotych. 
 
Stanisław: 
Jest jeszcze sposób na pobranie tej kwoty, o którym nie mogę napisać. 
 
Jacek: 
O takim sposobie należy poinformować prokuraturę. 
 
Stanisław: 
Jestem przekonany, iż wielu pracodawców oferujących pseudopracę korzysta z najwyższych dofinansowań. W przeciwnym razie takie zatrudnianie mijałoby się z celem. Po to, by uzyskać odpisy i zwolnienia nie musieliby zatrudniać tysięcy ludzi, a tak się w wielu przypadkach dzieje. 
 
Jacek: 
Staszku, nie przeczę, że pobierają maksymalne dofinansowania, ale nie mogą przy tym płacić minimalnego wynagrodzenia. Zgodnie z prawem tak się po prostu nie da. Natomiast są takie ZPChy, które robią oczywiste kanty, jakie opisałem w moim poradniku. Tylko że to już jest poza prawem. 
 
Krzysztof: 
No, a jak jest z tzw. funduszem rehabilitacyjnym? Na przykład zatrudniają kogoś 2 lata, a później zwalniają. Komu przypada ta kasa? 
 
Janusz: 
W dobie cywilizacji sukcesu? 
Nie bluźnij synu, nie bluźnij, bo to komuchostwem zalatuje. 
Ale z drugiej strony jak ci wybitni podnoszą stopę życiową, to i tym średnim też coś skapuje i się podobno polepsza. 
Wielu tak twierdzi. 
 
Tomasz: 
Moja opinia nie ma nic wspólnego z komuchostwem. Dobrze pamiętam te, niedawne jeszcze, czasy i absolutnie za nimi nie tęsknię. Ustrój się zmienił (na lepsze) i w sposób naturalny, wahadło na wiele lat musiało wychylić się w stronę liberalną, klerykalną i konsumpcyjną. Teraz powoli wraca do równowagi i dlatego warto przypominać, że socjalizm, z Marksem włącznie, to idea wcale nie do końca zgrana i skompromitowana. Z Marksem, nie znaczy z Millerem. Również niekoniecznie z Palikotem. Chodzi o to, żeby zapewnić pracę maksymalnej liczbie osób. Jakość życia to nie to samo, co PKB na głowę. Nie wrócą spółdzielnie inwalidzkie, bo nie ma popytu na szczotki ręcznie robione, ani krzywe wieszaki gięte z drutu przez mojego niewidomego kolegę, który nie ma jednej ręki. Jednak pomysł, że inwalida ma prawo pracować i zarabiać, i że to jest lepsze niż dawanie mu co miesiąc kieszonkowego, nie wydaje mi się głupi. 
 
Adam: 
Jestem prezesem takiej spółdzielni działającej od roku. No i działa! 
 
Fandango: 
Zdaje się, że nie jest to jedyna spółdzielnia inwalidów. Bo na spółdzielnię trzeba mieć pomysł i jeszcze wiedzieć co kto może, żeby to grało. 
 
Adam: 
Ależ oczywiście! Na każdą działalność trzeba mieć pomysł i jakoś to zorganizować. Ale DA SIĘ! 
 
Stanisław: 
W Sosnowcu SN Promet nadal istnieje, tak więc nie wszystkie spółdzielnie padły. 
 
Tomasz: 
Napisz coś więcej. Jak to działa w dzisiejszych czasach? Czym się różni, a w czym jest podobne do dawnych spółdzielni inwalidzkich? Jaką pracę wykonują tam osoby niepełnosprawne i z jaką niepełnosprawnością? 
 
Adam: 
Jestem prezesem spółdzielni Akces Lab - www.akceslab.pl 
Zajmujemy się kwestiami dostępności świata dla osób niepełnosprawnych, oczywiście z największym naciskiem położonym na internet. 
To działa. Nie jestem milionerem, ale mamy całkiem niezłe perspektywy. Da się. 
Jest to spółdzielnia socjalna - nie wiem, jak działały spółdzielnie kiedyś, więc trudno mi porównać. 
 
Krzysztof: 
I oby działała jak najdłużej. Może to tylko moje subiektywne odczucie, ale odnoszę wrażenie, iż jak ktoś mówi o spółdzielni - myśli "komunistyczny wynalazek", a jak o "inwalidzkiej" - myśli "przeżytek robiący szczotki".:-) 
Jeszcze raz powodzenia. 
 
Fandango: 
Tym, którzy mają wątpliwości polecam encyklopedie powszechne wszystkich rodzajów i hasło "spółdzielnia" albo "spółdzielczość". Bardzo pouczająca lekturka. Nie chciało mi się sprawdzać dokładniej, ale pierwsza spółdzielnia powstała w Anglii w 1843 roku. Czy aby nie wyprzedziła narodzin komunizmu marksistowskiego? 
 
Tomasz: 
Oczywiście, lepiej byłoby, żeby nie było pracy głupiej i niepotrzebnej. Dlatego już wiele lat temu pisałem, że należy wybierać zawody dające szanse na pracę niefikcyjną. Ale jeśli komuś się nie udało, to niech już lepiej pracuje w zakładzie pracy chronionej, niż miałby nic nie robić. Zakład natomiast będzie musiał jednak się martwić, jak z takim pracownikiem wyjść na swoje. Wcale nie jestem pewny, czy dla państwa taki system nie jest lepszy od zapewnienia wszystkim niepełnosprawnym rent na poziomie zarobków w owych ZPChr-ach. 
 
Danuaria: 
A jakie to są zawody? 
Wydaje mi się, że te zawody już zanikają i tak naprawdę żadne wykształcenie nie daje przeciętnemu niewidomemu człowiekowi pracy. Daje ją jedynie łut szczęścia albo osobowość samego zainteresowanego. 
 
Tomasz: 
Na pewno niewidomy masażysta znajdzie pracę łatwiej, niż niewidomy technik prac biurowych, czy w podobnym zawodzie. Nawet wyższe wykształcenie nie zastąpi oczu tam, gdzie są one niezbędne. Jak ktoś ma zdolności, może grać, choćby i w knajpie. Można zająć się biznesem (własnym). Niektórzy uczestnicy tej listy pracują jako informatycy albo prawnicy. To odnośnie tych, którzy uważają, że zdobycie zawodu jest drogą do zatrudnienia. Dla osób pozostałych pozostają ZPChr-y. 
 
Rafał: 
Moim skromnym zdaniem ogólnie nie jest łatwo o pracę czy jesteś pełnosprawny czy niepełnosprawny, ale osoby niepełnosprawne mają gorszą sytuację. 
Jeszcze trochę tuskolandii i nie będzie w ogóle różnic, bo niestety będzie totalna masakra. 
 
Domra: 
A czy przed premierostwem Tuska to pracy dla osób niepełnosprawnych było w bród? Obawiam się, że piszesz dla samego pisania. Sprawa zatrudnienia osób niepełnosprawnych jest, jak pamiętam, od momentu zmiany gospodarki stale problemem nierozwiązanym - ani AWS, ani późniejsze ekipy nie ugryzły tego tortu. 
 
Małgorzata: 
Absolutnie się z Tobą Rafale nie zgodzę. Pracy jest i to sporo, ale za niewielkie pieniądze. Kto chce pracować, ten pracę naprawdę znajdzie. Młode pokolenie woli pracować na czarno, gdyż uważa, że więcej zarobi, ale że nie będzie z tego emerytury, to już inna sprawa. To samo dotyczy niepełnosprawnych z wyjątkiem I grupy, ale reszta pracę też ma szansę znaleźć. Wielu pracodawców potrzebuje rencisty lub emeryta, zdrowego jak koń, aby zapłacić mu najniższą stawkę, a wykorzystać do bólu. 
 
Janusz: 
Może i mają rację, bo co się będą przejmować tym, że nie dostaną tych kilku emerytur przed śmiercią, które prawdopodobnie i tak wydaliby na aptekę i lekarzy. 
Teraz przynajmniej poużywają, choć patrząc na zarobki, to dość dziwnie brzmi. 
 
Stanisław: 
A no właśnie, bo za rencistę płaci PFRON. Nie znam statystyk, ale mnie ciekawi, ilu zatrudnionych w naszym kraju jest dotowanych przez PFRON. Przecież taki system długo nie wytrzyma, gdyż w niedługim czasie zabraknie pieniędzy na dofinansowania. 
Według mnie pracodawca też powinien ponosić część kosztów zatrudnienia pracownika, wówczas nie opłacałoby mu się tworzyć pseudopracy. Jest jednak inaczej, tylko jeśli bańka z dofinansowaniami pęknie, znikną ZPCH-y i wówczas już nikt nie będzie chciał zatrudniać niepełnosprawnych. 
 
Jacek: 
Takie dane są dostępne. Piszę w zaokrągleniu, bo nie chce mi się w tej chwili szukać dokładnych danych. 
1. Pracuje ok. 500 tysięcy osób niepełnosprawnych (informacja pochodzi z ZUS). 
2. Dofinansowania są pobierane na ok. 240-250 tysięcy osób. 
3. Około 200 tysięcy to pracownicy (prawdziwi lub fikcyjni) zakładów pracy chronionej. 
Na dofinansowania wydaje się około 2,7 miliarda złotych rocznie, z czego niemal 80 proc. trafia do ZPChów. 
A jak działa ten system? Swego czasu popełniłem taki poradnik dla przedsiębiorców: 
http://zadzior.wordpress.com/2011/10/21/poradnik-dla-przedsiebiorcy/ 
 
 W paŹdziernikowym wydaniu "WiM" w informacji "PFRON: liczba zatrudnionych niepełnosprawnych stabilna, koszty wyższe", pozycja 8.3., prezes Wojciech Skiba podał, że z dofinansowaniem funduszu zatrudnionych jest około 240 tys. osób niepełnosprawnych.Koszty dofinansowania ich zatrudnienia w br. wyniosą 5,3 mld złotych, a w przyszłym roku - 5,5 mld złotych, w tym 
 ponad 3,3 mld zł to refundacja wynagrodzeń osób niepełnosprawnych. 
 (przypis redakcji "WiM") 
 
Danuaria: 
A może PFRON, czyli Państwowy Fundusz Rentowy Osób Niepełnosprawnych, a nie rehabilitacji osób niepełnosprawnych? 
Zamiast wydawać pieniądze na bzdury, po prostu powinien wypłacać renty tym osobom, które nigdy nie podjęły pracy jako pełnosprawne, czyli niepełnosprawnym od urodzenia lub tym, którzy utracili sprawność podczas nauki, także na wyższej uczelni. Odciążyłoby to ZUS. Można by też wypłacać z tego funduszu świadczenia pielęgnacyjne tym, którzy muszą zajmować się w domach bardzo poszkodowanymi niepełnosprawnymi członkami rodziny. Pomoc tę otrzymywaliby opiekunowie niezależnie od tego, czy są rodzicami bądź opiekunami prawnymi dzieci niepełnosprawnych do 16 czy 18 roku życia? 
Nie wiem, jak rozwiązać problem tych, którzy utracili sprawność w okresie zatrudnienia - czy rentę wypłacałby ZUS czy PFRON. Nie jestem prawnikiem. Nie wiem też, jaka byłaby ustalana wysokość takiej renty. 
Wszyscy pracodawcy płaciliby składki jak do tej pory na PFRON, nie byłoby żadnych ulg dla zatrudniających osoby niepełnosprawne, ale też nie byłoby zabraniania niepełnosprawnym pracy. Kto udowodniłby, że się do pracy nadaje, znalazłby ją. 
Poza tym zapewne sami niepełnosprawni mogliby zakładać własne firmy czy spółdzielnie socjalne. 
Renty niepełnosprawnych z PFRON byłyby na tyle duże, że jeśli ktoś będzie chciał odłożyć na specjalistyczny sprzęt, to odłoży, albo po prostu weźmie kredyt w banku i na swoim sprzęcie będzie pracował. 
Gdyby ktoś chciał, z tej renty zatrudni sobie asystenta, przewodnika czy lektora - te wydatki ewentualnie można by odliczać od dochodów. Mogłaby powstać np. agencja zatrudniająca asystentów osób niepełnosprawnych, którą nawet mógłby prowadzić ktoś niepełnosprawny. Kiedyś zastanawiałam się nad założeniem takiej agencji, ale w dzisiejszych realiach pewnie szybko bym splajtowała, bo nikt przy tak niskich rentach nie chciałby z tej agencji skorzystać. 
Pewnie czegoś nie wzięłam pod uwagę, ale ten temat od jakiegoś czasu mnie nurtuje. 
 
aaa 
6.5. O ochronie danych osobowych w związku z fikcyjnym zatrudnianiem 
Wybrała i opracowała Klementyna 
 
Źródło: Opracowanie własne "WiM" 
 
Dyskusję na ten temat wywołała informacja, że przy zgłoszeniu swego udziału w Festiwalu "Widzący duszą" trzeba było przesłać orzeczenie o niepełnosprawności. A oto wypowiedzi uczestników listy. 
 
Danuaria: 
 Czy ktoś w tym roku wysyłał zgłoszenie na Festiwal "Widzących duszą" i czy dostał jakąkolwiek informację zwrotną? 
Ja nie otrzymałam ani be, ani me, ani kukuryku. Nie podejrzewam siebie o to, żebym była aż tak beznadziejna, a organizatorów jakoś głupio pytać. No i martwi mnie los wysłanych tam danych osobowych, w szczególności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. 
 
Janusz: 
Obyś nie spotkała się z czymś takim, jak mnie trafiło! 
Ni stąd, ni zowąd zgłosiła się do mnie policja z dochodzeniem bo ktoś kiedyś gdzieś coś popełnił. By nie unikać prawdy, pracuję w firmie Altix od 2010, a wcześniej w fundacji Szansa dla Niewidomych od roku 2008 i w tym czasie podobno pracowałem w co najmniej trzech firmach ZPCHr na terenie Wielkopolski. 
Pozyskano w jakiś sposób moje orzeczenie, a resztę można sobie dopowiedzieć. Nie sądzę, by tutaj miało to odwzorowanie, jednak po moich doświadczeniach z wysyłaniem gdziekolwiek dokumentu o przyznaniu grupy, nie ma mowy bym to kiedykolwiek zrobił, nawet chociaż nie miałbym w czymś uczestniczyć. 
 
Danuaria: 
Tak. Pomyślałam o Tobie zanim to napisałeś. 
http://danuaria.wordpress.com/2012/09/28/jest-mi-przykro/ 
 
Fandango: 
Januszu - proszę Cię - nie traktuj moich pytań jako babskie wścibstwo. Sprawa jest poważna. Powinniśmy się ostrzegać. Jaką drogą posłałeś to orzeczenie. A jak udało Ci się wybrnąć z tej paskudnej sytuacji? Ile czasu zajęło Ci tłumaczenie, że nie jesteś wielbłądem? Bardzo dobrze, że ta wiadomość dostała się na listę. 
 
Janusz: 
Dawno temu szukałem pracy i trafiłem na firmę o nazwie "Kompleks". Tam niby pracowałem 9 miesięcy, ale ciągle czekałem na uruchomienie stanowiska pracy, a co za tym idzie - musiałem przesłać dokumenty, w tym odpis orzeczenia. 
Sprawa zakończyła się moją czterokrotną wizytą w sądzie jako świadek w sprawie wyłudzenia środków PFRON na działalność ZPCHr. 
Sprawa zakończona i tu nagle jakieś 4 tygodnie temu mam wizytę dzielnicowego, który mnie pyta o co najmniej cztery firmy w Wielkopolsce i trzy nazwiska. 
Delikatnie zapytałem, o co chodzi i usłyszałem nieoficjalnie, że w tych podmiotach widnieje moje nazwisko, a w jednej firmie podobno pracowałem do roku 2012. 
Firma zwała się Budrol. Pierwszy raz o niej usłyszałem, i że zatrudnia niepełnosprawnych. 
 
 Sławomir: 
Dzięki Janusz za przestrogę, ja też byłem na przesłuchaniu w sprawie Ecto, jeśli tak się to pisze, ale na tym się skończyło. 
 
Anna: 
Widzę, że orzeczenie należy traktować jeszcze bardziej przezornie niż dowód osobisty - nie kopiować przy byle okazji, nie wypuszczać z rąk. 
 
Stanisław: 
Myślę, że nie ma potrzeby w ten sposób wyłudzać danych, choć tak też można. Każdy coś brał w PEFRONie, więc wszystkie dane tam są włącznie z orzeczeniami. Wystarczy, że te dane wyciekną, co już nie raz się zdarzyło, i wszystko gotowe. Tak więc nigdzie nasze dane nie są bezpieczne. Jeśli nawet banki na śmietnik wyrzucają dokumentację kredytową swoich klientów, zamiast puścić przez niszczarkę, to o czym tu mówić. 
Z drugiej strony to dosyć dziwne, że z PFRONu tak łatwo można wyłudzić duże pieniądze. Jakoś dziwnie nikt nad tym nie czuwa, a kontrole też są takie, aby nic nie wykryć. 
Nie tak dawno w Śląskim wyprowadzono zdaje się miliard. 
 
Anna: 
Zgoda, ale przynajmniej my sami powinniśmy zachowywać się ostrożnie i nie prowokować. Niestety, mnie też zdarzyło się dać orzeczenie do kopiowania razem z dowodem osobistym. 
 
Danuaria: 
Niedawno musiałam skorzystać z pomocy asystenta. Ku mojemu zdziwieniu zapytał mnie on, czy korzystam pierwszy raz. Zdziwiło mnie to, choć ostatni raz korzystałam dokładnie rok temu. 
Okazało się, że trzeba wypełnić nową kartę zgłoszeniową i - uwaga - dać ponownie kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. 
Oburzyłam się z lekka, gdyż dokładnie pamiętałam, w jakich okolicznościach i kto z asystentów kserował rok temu świeżutkie orzeczenie z PCPR. 
Poprosiłam asystenta o sprawdzenie, czy moje orzeczenie jest w ich dokumentacji. 
Asystent zadzwonił przy mnie do koordynatorki, od której dowiedział się, że takowego nie ma i muszę dać ten dokument. 
Zastanawiam się, gdzie kopia przekazana rok temu powędrowała? 
Jeśli została zniszczona - pal sześć. Można wtedy tylko powiedzieć, że straszny bałagan tam mają. 
Jeśli natomiast poszła sobie gdzieś, gdzie ktoś może zrobić z nią coś, no to - że tak powiem - to już nie jest w porządku. 
 
Bronisław: 
Około dwóch tygodni temu, również korzystałem z usług asystenta, i także poprosił o nowe orzeczenie i wypełnienie ankiety. 
 
Danuaria: 
Pytanie brzmi - kto, za ile i po co kupił nasze stare kopie orzeczeń od programu Asystent? *Uśmiech 
 
Domra: 
Jeśli orzeczenie do wglądu, to w porządku, ale jeśli co i rusz kopia... Nie wiem wobec tego, w jakim celu (oprócz PKP) opatrzono nasze legitymacje symbolem 04-O. Miał on uprościć biurokrację i uwolnić od każdorazowego żądania od nas kopii orzeczenia czy zaświadczenia od okulisty. A co z artykułem 220 kpa? 
art. 220 
par. 1. Organ administracji publicznej nie może żądać zaświadczenia na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, znanych organowi z urzędu bądź możliwych do ustalenia przez organ na podstawie posiadanej ewidencji, rejestrów lub innych danych albo na podstawie przedstawionych przez zainteresowanego do wglądu dokumentów urzędowych (dowodu osobistego, dowodów rejestracyjnych i innych). 
par. 2. Organ administracji publicznej żądający od strony zaświadczenia na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego jest obowiązany wskazać przepis prawa wymagający urzędowego potwierdzenia tych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia. 
Wynika z tego, że orzeczenie należy udostępnić do wglądu, a nie kopiowania czy ciągłego żądania nowych zaświadczeń. Chyba, że źle interpretuję ten przepis. 
 
Stanisław: 
U nas funkcjonuje transport dla osób niepełnosprawnych, ale nie dajemy im orzeczenia. Gdy korzysta się pierwszy raz, kierowca spisuje dane z orzeczenia i tyle. 
 
Domra: 
Co do orzeczeń, mogę je okazać zaufanym instytucjom np. BC, do której przesłałam takowe, czy płockiemu De Facto, ponieważ jestem abonentem prasy. Ale jakieś tam imprezy jednorazowe piszę wówczas - orzeczenie na miejscu do wglądu. Jeśli to nie wystarczy, dziękuję za ewentualny udział. Myszkując po necie zauważyłam, że MOPR przy każdym wniosku (także niezałatwionym) wymaga kopii orzeczenia. To także może być źródłem przecieków, wszak pracownicy się zmieniają. Orzeczenia są ostatnio poszukiwanym towarem, choćby za sprawą pożyczki na uruchomienie działalności gospodarczej. Niepełnosprawni otrzymują wyższą kwotę. 
 
 aaa 
6.6. Rehabilitacyjne samobójstwo 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: "Pochodnia" kwiecień 1996 r. 
 
 Krajowa Izba Gospodarczo-Rehabilitacyjna zorganizowała spotkanie poświęcone sytuacji ekonomicznej zakładów pracy chronionej, zatrudniających niewidomych i słabowidzących. Zaproszono przedstawicieli władz państwowych, senatorów i posłów. Tematem dyskusji był przygotowany przez Izbę "Raport o sytuacji zakładów pracy chronionej zatrudniających osoby niewidome oraz propozycje pomocy dla ich funkcjonowania", w którym dokonano oceny kondycji ekonomicznej spółdzielni niewidomych, perspektyw ich rozwoju oraz przyczyn trudności. Zaproponowano też, niezbędne zakładom spółdzielczym formy pomocy. Warto zapoznać się z niektórymi "rewelacyjnymi" opiniami i wnioskami zawartymi w tym "Raporcie", które dotyczą niestety wszystkich niewidomych pracowników, a nie tylko spółdzielców. 
Po scharakteryzowaniu spadku zatrudnienia w spółdzielniach niewidomych autorzy "Raportu" piszą: "Zwolnieni pracownicy niewidomi nie znajdą zatrudnienia poza zakładami pracy chronionej. Ponadto w obecnej sytuacji tych zakładów nie ma perspektyw na wzrost zatrudnienia, nie mówiąc już o zatrudnianiu nowych pracowników niewidomych, których należy przez okres kilku miesięcy przeszkolić w dziedzinie orientacji przestrzennej oraz wykonywania czynności produkcyjnych, co wiąże się z poniesieniem kosztów i nie zachęca do zatrudnienia, biorąc pod uwagę fakt, że wydajność pracownika niewidomego szacowana jest średnio na 30 procent wydajności pracownika widzącego. Z powyższych powodów sytuację niewidomych i niedowidzących pracowników można porównać do sytuacji pracowników psychicznie chorych i umysłowo upośledzonych. Zachętą do zatrudniania niewidomych powinny być stosowne dotacje do ich wynagrodzeń ze środków PFRON, analogicznie jak dla psychicznie i umysłowo upośledzonych". 
Powyższy tekst jest cytatem, nie odpowiadam więc za jego treść ani stronę językową. Warto jednak zastanowić się nad konsekwencjami stwierdzeń w nim zawartych. 
"Wydajność pracownika niewidomego szacowana jest średnio na 30 procent pracownika widzącego". - Jeżeli rzeczywiście tak jest, to przestańmy mówić o zatrudnieniu niewidomych. Rozumiem, że wydajność osoby niepełnosprawnej jest niższa, bowiem przez 7 godzin nie może ona zrobić tyle, ile przez 8 godzin. Gdyby ktoś twierdził, że wydajność niewidomych wynosi 80, no 70 procent wydajności pracowników zatrudnionych na podobnych stanowiskach, to pal sześć! Niech będzie! I tak nie bylibyśmy konkurencyjni na rynku. Trudno, przecież chcemy mieć przywileje, a nie da się nie pracować i wytwarzać. No, ale 30 procent?! Jak u licha można doszukać się sensu zatrudniania trzech niewidomych i jeszcze kawałek czwartego do wykonania pracy, którą wykonać może jedna osoba widząca? 
Wydajność pracy zależy od wielu czynników. Nie można na przykład porównywać wydajności przeciętnego Japończyka z wydajnością przeciętnego Polaka bez uwzględnienia takich faktów, jak supernowoczesny stan techniczny japońskiego przemysłu, supernowoczesne technologie i czas pracy dłuższy niż w Polsce. Japończycy pracują na zautomatyzowanych stanowiskach roboczych, dlatego Polacy nie mogą im dorównać. Wystarczy, żeby Polak podjął pracę w Japonii, a jego wydajność będzie taka sama jak Japończyka. 
Stan techniczny naszych spółdzielni jest bez wątpienia bardziej prymitywny od średniego w kraju. Stosowane są w nich też bardziej prymitywne technologie, zaś niewidomi spółdzielcy korzystają ze skróconego czasu pracy. Może i organizacja pracy w naszych zakładach jest diabła warta, a sposób ich zarządzania mało efektywny. Jeżeli jednak tak jest, należy to wszystko usprawnić i unowocześnić. PFRON może w tym pomóc. Można też twierdzić, że w tych warunkach wydajność pracy w spółdzielniach niewidomych jest na poziomie 30 procent przeciętnej wydajności, nie można natomiast mówić, że jest to wydajność pracy niewidomych. Raz jeszcze podkreślam, że takie twierdzenia dyskwalifikują nas jako pracowników. 
Stanowczo nie można godzić się na tego rodzaju brednie, jak na przykład stwierdzenie "Raportu", iż "sytuację pracowników niewidomych i niedowidzących można porównać do sytuacji pracowników psychicznie chorych i umysłowo upośledzonych". Nie mogę napisać, kim należy być, żeby takie bzdury wypisywać, bo nie chcę znaleźć się w sądzie. 
Szanowni Czytelnicy, a zwłaszcza niewidomi spółdzielcy! Nie dajcie z siebie zrobić psychicznie chorych i niedorozwiniętych umysłowo. Przecież takie porównania nasi "dobroczyńcy" wymyślili po to, żeby im PFRON dopłacał do funduszu płac niewidomych i słabowidzących, tak jak to jest w przypadku psychicznie chorych i umysłowo upośledzonych. Z tym nie można się godzić i trzeba ostro przeciw temu zaprotestować. Rozumiem trudne warunki życia niewidomych, którzy utracili pracę. Jest to nieszczęście, tragedia, niesprawiedliwość społeczna, ale czy po to, żeby rok, dwa czy trzy lata dłużej popracować, mamy pogodzić się z tak wielkim upokorzeniem, godzącym w poczucie naszej osobistej godności i wartości? 
Niektórzy oburzają się na mnie za to, że domagam się likwidacji wszystkiego, co ogranicza zatrudnienie niewidomych i słabowidzących, z naszymi przywilejami włącznie. Czyż nie bardziej oburzające są nieprawdziwe, obraźliwe i krzywdzące nas twierdzenia władz niektórych spółdzielni niewidomych, wymyślane po to, by pokryć własną nieudolność? Oburzające jest również wmawianie władzom wierutnych bzdur przez Krajową Izbę Gospodarczo-Rehabilitacyjną, która zrzesza zakłady pracy chronionej, a więc również nasze spółdzielnie. Skąd wzięły się takie opinie, oceny i wnioski? Odpowiedź na to pytanie znajduje się w dalszym ciągu omawianego "Raportu", w którym czytamy: 
"Sytuacja zakładów pracy chronionej zatrudniających osoby niewidome jest zła i stale się pogarsza. Można oszacować, że jedynie 20 procent zakładów stanowią silne i sprawne firmy, dostosowane do rynku. Natomiast około 50 procent zakładów w obecnym stanie ekonomiczno-organizacyjnym, bez szybkich, drastycznych i konsekwentnych procesów gospodarczych, będzie lawinowo likwidowana. Pozostałe 30 procent zakładów stanowią firmy, które podzielą się na grupę mającą szansę i warunki działania, bądź przejdą do grupy spadkowiczów". 
Czy może być gorzej? Przecież to równa się utracie pracy przez następne setki niewidomych i słabowidzących! Władze spółdzielcze szukają więc wyjścia z sytuacji, bo przecież i one nie chcą utracić pracy, wybrały jednak całkowicie fałszywy kierunek poszukiwań. Ratunku trzeba szukać w dostosowaniu zakładów do potrzeb gospodarki rynkowej, a nie starać się o pieniądze za cenę upokarzania niewidomych, ich dyskwalifikacji jako pracowników i uznania za ludzi bez godności osobistej. 
Raz jeszcze zajrzyjmy do "Raportu" i sprawdźmy, jak jego autorzy oceniają starania, których celem ma być przystosowanie spółdzielczych zakładów do wymagań gospodarki rynkowej: 
 "Połowa ankietowanych zakładów podjęła próbę restrukturyzacji, pozostałe nie posiadają opracowanych programów i działają z dnia na dzień. Można ocenić, że zakłady, które podjęły restrukturyzację, z różnych przyczyn nie w pełni konsekwentnie ją realizują. Restrukturyzacja polegała jedynie na zmniejszeniu stanu zatrudnienia załogi, w tym niewidomych, oraz ograniczeniu produkcji nie mającej popytu na rynku. Obecny stan swojego zakładu przypisują tylko działaniom czynników zewnętrznych, nie dostrzegają czynników mających źródło w samych zakładach. Czynnikami tymi są między innymi: trudności w samodzielnym działaniu po likwidacji związków spółdzielczych, niewykorzystanie czasu, ulg fiskalnych oraz pomocy finansowej PFRON dla dokonania bardziej zdecydowanych działań przystosowawczych, nadmierna orientacja kierownictw zakładów na zewnętrzną pomoc finansową, zachowawczość i tradycjonalizm w strukturze działalności gospodarczej i rehabilitacyjno-socjalnej, wysokie koszty utrzymania bazy rehabilitacyjno-socjalnej, dążenie do utrzymania za wszelką cenę dotychczasowego stanu posiadania, często niewłaściwa rola związków zawodowych i rad nadzorczych oraz kłopoty kadrowe, przy niskich nakładach na podnoszenie kwalifikacji pracowników, tradycyjne technologie, głównie ręczno-maszynowe i przestarzałe wyposażenie, brak szybkich procesów dostosowawczych i restrukturyzacji składników majątkowych, zatrudnienia (produkcyjni i nieprodukcyjni) oraz wykorzystywanych zdolności produkcyjnych". 
Do przyczyn tych autorzy "Raportu" dodają jeszcze nieufność pracowników niepełnosprawnych, a szczególnie niewidomych, do zmian proponowanych przez zarządy. Lista grzechów wcale nie jest krótka. W ten sposób odpowiedzialnością za nieudolność, bierność i opieszałość części kierownictwa zakładów spółdzielczych obciąża się niewidomych pracowników. Oczywiście oni także nie są bez winy, trudno bowiem pogodzić się z utratą uprzywilejowanej sytuacji w środowisku, poczucia bezpieczeństwa czy dobrych zarobków. Powinni jednak wiedzieć, że tak jak było, już nie będzie i im szybciej to zrozumieją, uznają i pogodzą się z nowym, tym prędzej możliwa będzie poprawa. 
Tak czy owak wystawiono nam wspaniałą ocenę, wyciągnięto "wspaniałe" wnioski, roztoczono "wspaniałe perspektywy". Wspaniała niebotyczna bzdura! Protestuję! Myślę, że Szanowni Czytelnicy powinni również zaprotestować w dostępny im sposób, bowiem głoszenie takich poglądów jest rehabilitacyjnym samobójstwem. 
 
aaa 
6.7. Pracodawcy RP: Zatrudnianie osób niepełnosprawnych korzystne dla obu stron 
 
 Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-10-24 
 
- Strach to jedna z największych barier w zatrudnieniu osób z niepełnosprawnością. Celem naszego działania jest to, by na przyjmowaniu do pracy przedstawicieli tej grupy społecznej skorzystały obie strony - mówił Michael Evans, konsultant ds. zatrudniania osób niepełnosprawnych, podczas wtorkowej debaty "Dlaczego pracodawcy powinni zatrudniać osoby niepełnosprawne?" 
 
Zatrudnienie wspierane. Przykłady dobrych praktyk". 
 
Organizatorami spotkania, które odbyło się w siedzibie Pracodawców RP, byli: firma Carrefour, Stowarzyszenie EKON oraz Pracodawcy RP. 
Otwierając debatę, prezydent Pracodawców Rzeczypospolitej Polskiej dr Andrzej Malinowski podkreślił, że konieczność dyskusji o warunkach zatrudniania osób niepełnosprawnych świadczy o tym, iż instytucje w dalszym ciągu nie wypracowały rozwiązań dla tego problemu społecznego. Jak zaznaczył ekspert, dla przeważającej liczby osób niepełnosprawnych praca jest ciągle luksusem. 
- To z pewnością po części wina obowiązującego prawa, jak i wyraz obaw pracodawców przed wzięciem na siebie nadmiernej odpowiedzialności - dodał Malinowski. 
- Nie ma nic dziwnego w tym, że przedsiębiorcy z nieufnością podchodzą do zatrudniania osób niepełnosprawnych. Strach to jedna z największych barier. 
Celem naszego działania jest to, by na przyjmowaniu do pracy przedstawicieli tej grupy społecznej skorzystały obie strony - powiedział Michael Evans, konsultant ds. zatrudniania osób niepełnosprawnych, były prezydent Europejskiej Unii Zatrudnienia Wspieranego "UESE". 
O strachu przed niepełnosprawnością wspomniał też Jan Zając, prezes Zarządu Krajowego Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych. 
- Proszę jednak pamiętać, że ten strach jest po obu stronach - powiedział Zając. 
- Niepełnosprawni boją się skonfrontować z rzeczywistością, z otwartym rynkiem pracy; pracodawcy z kolei boją się, że taki pracownik nie będzie w pełni wydajny. Trzeba uciekać od tego typu stereotypów - dodał prezes POPON. 
Evans podkreślił, że konieczne jest wspieranie nie tylko osób szukających pracy. 
- Koncentrujemy się na osobach niepełnosprawnych, często zapominając o potrzebach pracodawców. A wbrew pozorom im też trzeba pomóc - powiedział Evans. 
Jedną z możliwości jest proces wspomagania zatrudnienia osób niepełnosprawnych - od zdiagnozowania ich umiejętności społecznych, przez moderowanie spotkań z pracodawcą, po utrzymywanie stałego kontaktu z osobą niepełnosprawną już po rozpoczęciu przez nią pracy. 
- Wielką przewagą osób niepełnosprawnych na rynku pracy jest ich niezwykła motywacja - zauważył Evans. 
 
Wyjść z pułapki 
 
Obecny podczas debaty poseł Marek Plura podkreślił fakt, iż w Polsce ciągle jeszcze impulsem do zatrudniania osób niepełnosprawnych są kwestie finansowe, a nie ich przydatność. W jego opinii, jednym z powodów tego stanu rzeczy jest archaiczna ustawa o rehabilitacji osób niepełnosprawnych, z której wynika leżący po stronie państwa obowiązek "kupowania" miejsc pracy dla tej grupy społecznej. Zapowiedział, że pod koniec przyszłego roku można się spodziewać rządowego projektu wsparcia dla osób niepełnosprawnych na rynku pracy. 
- Cieszy mnie fakt rosnącego wskaźnika rejestracji tych osób w urzędach pracy. To pierwszy krok do tego, by wyszły one z socjalnej, rentowej pułapki. Jestem przekonany, że wcześniej czy później kwestie finansowe zejdą na drugi plan, a ważniejsze staną się: jakość pracy, wizerunek firmy, przywiązanie niepełnosprawnych do miejsca pracy i ich zaangażowanie - powiedział Marek Plura. 
Carrefour - jako pierwsza firma handlowa - zaczęła w 2006 roku przyjmować do pracy głuchoniemych kasjerów. 
- To była prawdziwa rewolucja - wspomina dyrektor HR firmy Carrefour Justyna Orzeł. 
Jak z perspektywy czasu ocenia podjęcie tej decyzji? 
- Okazało się to strzałem w dziesiątkę. Zresztą już po pierwszych kilku tygodniach wiedzieliśmy, że ten eksperyment będzie niezwykle udany. Jesteśmy dumni, że także dzięki nam niepełnosprawność przestała być tematem tabu - powiedziała Justyna Orzeł. Dziś niepełnosprawni pracownicy stanowią ponad 5 proc. całej załogi Carrefoura w Polsce - w sumie ok. 850 pracowników. 
Carrefour od lat ściśle współpracuje ze Stowarzyszeniem "Niepełnosprawni dla Środowiska EKON", którego przedstawicielem podczas debaty była jego przewodnicząca Elżbieta Gołębiewska. 
- Od chwili powstania zajmujemy się osobami wykluczonymi: takimi, którym trudno przystosować się do rynku pracy. Dzięki zatrudnianiu ich przy segregacji odpadów nawiązali niesamowite relacje z mieszkańcami, a co najważniejsze - przestali się bać do nich wychodzić. Chcieliśmy, by zrobili drugi krok i spróbowali swych sił na otwartym rynku. Stąd nasza współpraca z Carrefourem - powiedziała Elżbieta Gołębiewska. 
 
Praca mimo zaświadczenia 
 
Grzegorz Żymła z ON Consulting, ekspert ds. zatrudniania osób niepełnosprawnych, przypomniał, że ciągle bardzo mały odsetek niepełnosprawnych zarejestrowany jest w powiatowych urzędach pracy. - Bierze się to zarówno z tego, że pewność siebie tych osób jest na bardzo niskim poziomie, jak i z tego, że często, mając zaświadczenie z ZUS o niezdolności do podjęcia pracy, nie wierzą one, że mogą dostać pracę. Tymczasem takie zaświadczenie absolutnie nie jest przeszkodą w podjęciu zatrudnienia - powiedział Żymła. 
 
Jak zaznaczali organizatorzy spotkania, w interesie całego społeczeństwa leży to, by osób wykluczonych lub zagrożonych wykluczeniem było jak najmniej. Osoby niepełnosprawne to niewykorzystany potencjał rynku pracy, a dla nich samych praca to nie tylko szansa na niezależność ekonomiczną, lecz także możliwość integracji i rozwoju. Dlatego tak ważna jest promocja zatrudniania wspieranego, dzięki któremu wykluczeni mają ułatwiony dostęp do płatnego zatrudnienia na otwartym rynku pracy i które pomaga utrzymać to miejsce pracy. Projekty na rzecz aktywizacji zawodowej osób niepełnosprawnych sprzyjają integracji społecznej poprzez popularyzowanie idei równych szans dla ludzi, którym są one dawane niezwykle rzadko - podkreślają eksperci. 
 
aaa 
6.8. O trudnościach osób niepełnosprawnych w zdobyciu pracy 
 
 Źródło: http://fsson.phorum.pl 
 
Polscy pracodawcy nadal mają wiele obaw względem zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Wśród specjalistów odpowiedzialnych za sprawy personalne można się spotkać z przekonaniem, że niepełnosprawność wiąże się z mniejszą przydatnością do wykonywania obowiązków zawodowych. Takie wnioski płyną z badania jakie przeprowadził portal Brevio.pl w ramach kampanii społecznej "Odkryjmy potencjał osób z niepełnosprawnością". 
Specjaliści przepytali przedstawicieli działów personalnych i HR w lipcu i sierpniu tego roku. Celem badania było sprawdzenie jakie szanse na dynamicznie zmieniającym się rynku pracy mają osoby niepełnosprawne. Z przeprowadzonych analiz wynika, że rynek pracy dla tej grupy społecznej wciąż nie funkcjonuje dobrze na tyle, aby w pełni wykorzystać potencjał sporej części zdolnych do pracy Polaków. Pracodawcy uważają, że z zatrudnieniem osoby niepełnosprawnej wiąże się zbyt wiele problemów natury formalnej i organizacyjnej. 
W poprawie sytuacji starających się o pracę ludzi z różnymi typami dysfunkcji nie pomagają dotacje do stanowisk pracy oraz zwolnienie z konieczności odprowadzania tzw. "składek pefronowskich", które przysługuje przedsiębiorcom. 
Najłatwiej znaleźć pracę osobom chorym na cukrzycę i po przebytym zawale serca. Drzwi działów HR nie są przed nimi zamknięte ze względu na fakt, iż w oczach pracodawców cukrzyca i przebyty zawał nie generują większych problemów dla sprawnego wykonywania obowiązków zawodowych. W tych schorzeniach nie widzi problemu odpowiednio 95 proc. i 85 proc. ankietowanych. 
Najmniej możliwych miejsc pracy jest dla ludzi niedowidzących. 
Więcej o możliwościach pracy dla osób niepełnosprawnych można dowiedzieć się na stronach Forum Obywatelskim Osób Niewidomych, po kliknięciu w link: http://fsson.phorum.pl 
 
 O tym, że wsparcie z PFRON można uzyskać w przypadku zatrudnienia na podstawie stosunku pracy. 
Z dofinansowania do wynagrodzeń mogą korzystać zarówno pracodawcy otwartego, jak i chronionego rynku pracy zatrudniający pracowników niepełnosprawnych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, rolniczą, non profit czy wreszcie dla celów niezwiązanych ze wspomnianymi rodzajami działalności - czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej. Jeżeli pracodawca zatrudnia ogółem do 25 pracowników w przeliczeniu na etaty, to nie ma znaczenia osiągany wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Gdy jednak stan zatrudnienia jest wyższy, to aby uzyskać dofinansowanie, musi osiągać co najmniej 6-procentowy wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Wskaźnik ten oblicza się dzieląc stan zatrudnienia osób niepełnosprawnych przez stan zatrudnienia ogółem (musi on wynosić co najmniej 0,06). Warunkiem koniecznym do uzyskania dofinansowania jest zatrudnienie osoby niepełnosprawnej w ramach stosunku pracy na podstawie umowy o pracę, powołania, mianowania, wyboru lub spółdzielczej umowy o pracę (…). 
Prosimy o wejście na stronę Forum link: 
http://fsson.phorum.pl 
i zapoznanie się z opisanymi informacjami i dokumentami. 
 
 aaa 
6.9. Nie godzić się na fikcję 
Józef Szczurek 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
W poprzednim numerze "Wiedzy i Myśli" poruszony został bardzo ważny temat: praca niewidomych, słabowidzących i w ogóle inwalidów w dzisiejszej rzeczywistości. Kiedy przeczytałem, że tematem dyskusji będzie zatrudnienie niewidomych pomyślałem, że warto zabrać głos na ten temat. Jednak jest to dla mnie trudne zadanie. 
Całe moje najbardziej aktywne życie dokonywało się w czasie, kiedy praca oznaczała pracę, płaca - płacę, a prawo - prawo. Teraz te zasady zostały wdeptane w błoto. I jak tu pisać o tym bez goryczy? 
Dawniej, niezależnie od tego, gdzie pracowałem, w służbie zdrowia czy w wydawnictwach PZN, moje zatrudnienie oparte było na pisemnej umowie o pracę, a płaca na określonych przepisach prawnych. Te z kolei wynikały z odpowiednich ustaw i zarządzeń wydanych przez centralne władze państwa. 
Moja sytuacja prawna nie różniła się niczym od sytuacji osób pełnosprawnych. Nie było w niej miejsca na fikcję, dowolność czy fałsz i nikt do mnie nie dopłacał. I to było uczciwe, dające poczucie godności obywatelskiej, wartości ludzkiej i równości społecznej. Takim statusem objęci byli wszyscy niewidomi w Polsce, którzy poprzez pracę chcieli i mogli włączyć się w normalny rozwój kraju. Teraz, nie wiadomo dlaczego i jak to się stało, że wszystko to przepadło. 
Przed kilkoma dniami, jeden z zaprzyjaźnionych działaczy, opowiadał mi o zakładzie pracy chronionej znajdującym się na obrzeżach Warszawy. W zakładzie tym, jeśli na przykład inwalida zarobi 2000 złotych, otrzymuje na rękę 280 zł, a resztę wypłaca mu się w kosmetykach produkowanych na miejscu, które sam powinien sprzedać albo wyrzucić. 
Ale to nie wszystko. Kosmetyk wartości 20 zł wycenia się na 80 albo i więcej złotych. PFRON na każdego pracownika dopłaca wieleset złotych, jednak suma ta wędruje do kieszeni przedsiębiorców. 
Warto przytoczyć jeszcze inny przykład oszukiwania, wyzyskiwania i poniżania inwalidów w tak zwanych zakładach pracy chronionej. Grupa spryciarzy utworzyła zakład mający zatrudniać inwalidów, którym płacono jakieś grosze, natomiast na listach płac podpisywali oni wynagrodzenie kilkakrotnie większe niż otrzymywali. Oczywiście, nadwyżki bogaciły oszustów. 
Nasuwa się pytanie, jak to się dzieje i dlaczego inwalida podpisuje odbiór płacy znacznie większej niż otrzymuje. Prawdopodobnie takich przykładów każdy z nas mógłby przytoczyć wiele więcej. Zagmatwane i przestępcze sytuacje w zatrudnieniu inwalidów w zakładach chronionych mają kilka wymiarów. Przede wszystkim wymiar moralny - dlaczego jednostki o wypaczonych charakterach mogą wyzyskiwać i oszukiwać ludzi niepełnosprawnych? Jak to się dzieje, że czują się bezkarne? Podobno, choć trudno w to uwierzyć, postępują zgodnie z istniejącymi przepisami. Gdzie są urzędy skarbowe i inne instytucje nadzorujące? I druga strona tego fałszywego medalu - dlaczego znajdują się ludzie, którzy wiedząc, że są wykorzystywani, zgadzają się na tę nieuczciwość, pozwalają, aby ich kosztem bogacili się inni, dlaczego nie mówią o tym głośno, nie piszą skarg do instytucji nadrzędnych. 
Jest też chyba wymiar prawny. Może udałoby się znaleźć odpowiedź na pytania: kto stworzył przepisy pozwalające na okradanie inwalidów, komu to służy, jak to się dzieje, że akceptują takie draństwa państwowe instytucje finansowe? 
Największą chyba wagę ma wymiar społeczny. Niewidomych, słabowidzących i innych inwalidów sprowadza się do roli żebraków, depcze się ich godność ludzką i obywatelską. 
Mówiąc o wymiarze społecznym, trzeba również zauważyć, że nie wszyscy kierownicy zakładów pracy chronionej mają na uwadze jedynie własne interesy. Zależy to od ich moralności. Sprawdziłem, jak ta sprawa przedstawia się w spółdzielni "Nowa Praca Niewidomych" w Warszawie. Tu pracownicy traktowani są, jak dawniej. Otrzymują godną zapłatę, proporcjonalną do wykonanej pracy. Są przejrzyste dokumenty i każdy może do nich zajrzeć. W "Nowej Pracy" jest jednak sytuacja szczególna, bowiem na czele zakładu stoi znany i zasłużony działacz - Kazimierz Lemańczyk, który całe życie poświęcił służbie dla dobra niewidomych. Przytaczam ten przykład, ponieważ dowodzi, że można postępować uczciwie, mimo chaosu otaczającego instytucje zatrudniające inwalidów. 
Pełniejsza ocena atmosfery i działalności w omawianej dziedzinie jest niezmiernie trudna, gdyż barierę nie do pokonania stanowi całkowita ciemność informacyjna, otaczająca problemy związane z anomaliami występującymi w pracy niewidomych i słabowidzących. Choć staram się na bieżąco śledzić prasę poświęconą sprawie inwalidów w Polsce, nie udało mi się w czasie kilkunastu ostatnich lat natrafić na jakąkolwiek publikację przedstawiającą to zagadnienie. Przy całkowitym braku informacji każde zło i podłość można łatwo ukryć. Szkoda, że organizacje zrzeszające inwalidów, w tym Polski Związek Niewidomych, tą problematyką w ogóle się nie interesują i na optymizm się nie zanosi. 
Wydaje mi się, że w zaistniałych okolicznościach, najbardziej słuszna droga, którą iść powinni niewidomi, to uczyć się, zdobywać kwalifikacje, uzbroić się w cierpliwość i szukać pracy na własną rękę. Wiem, ze jest to trudne, ale przecież, przy odrobinie wiary w siebie i odważnej postawie wielu się udaje. 
 
aaa 
6.10. Świadomość, wola czy społeczne, ekonomiczne i prawne warunki? 
Aleksander Mieczkowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Jerzy Ogonowski w artykule "Praca, koszty i..." zamieszczonym w listopadowym wydaniu "WiM" poruszył niezmiernie ważne problemy z pogranicza rehabilitacji niewidomych, godności ludzkiej, ekonomii i prawa. Obawiam się jednak, że autor stawia niewidomym zbyt wygórowane wymagania. Uważa, że to od nich zależy zmiana wysoce niekorzystnej sytuacji w dziedzinie rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych w Polsce. 
Jerzy Ogonowski pisze m.in.: 
"	Sytuacja zatem, jak się wydaje, dojrzała już do tego, aby w sposób kompleksowy ustalić, czym jest praca dla niewidomego, a czym nie jest. O tym powinni zdecydować sami niewidomi. Muszą odpowiedzieć szczerze na pytanie, czy tak naprawdę chcą pracować na warunkach podyktowanych przez prawa rynku, czy też to, co nazywają pracą, ma być bardziej lub mniej zakamuflowaną formą terapii zajęciowej, na której ma zarobić pracodawca dobrodziej. Czy praca niewidomego jest realnie pełnowartościowa, czy też stanowi tylko pewną uciążliwość dla społeczeństwa?" 
I w innym miejscu artykułu pisze: 
"Czy naprawdę niewidomi chcą pracować, czy tylko w sposób permanentny pracy poszukiwać i mnożyć przywileje?" 
Zacytowałem dwa wyjątki interesującej publikacji. Czytelnicy znajdą w niej znacznie więcej twierdzeń godnych uwagi. Tych, którzy nie zapoznali się z tym artykułem, zachęcam do przeczytania. Artykuł Jerzego Ogonowskiego znajdą Państwo w listopadowym wydaniu "WiM" pod pozycją 7.2. 
Zastanówmy się, czy naprawdę aż tak wiele zależy od niewidomych? Czy ich poczucie własnej wartości i godności pokona ekonomię i prawo? Czy pojedyncze osoby działające indywidualnie mogą dokonać rewolucyjnych zmian? Czy istnieje jakaś organizacja, stowarzyszenie, fundacja, która zainteresowana jest podjęciem i prowadzeniem długotrwałej walki o zmianę świadomości niewidomych i innych osób niepełnosprawnych, czy zainteresowana jest zmianą prawa? 
 
Bez wątpienia jednostki, jeżeli wykażą się zdolnościami, motywacją, wytrwałością i realną oceną swoich możliwości mogą osiągnąć bardzo dużo. To wybitni, zaangażowani niewidomi przełamywali różne bariery w rehabilitacji zawodowej, przyczyniając się do zatrudniania niewidomych w zawodach, które były dla nich całkowicie niedostępne, np. prawnicy, urzędnicy, nauczyciele. Obawiam się jednak, że ich wysiłki byłyby mniej skuteczne i trwałyby znacznie dłużej, gdyby nie powstawały bardziej korzystne warunki. 
Przed pierwszą wojną światową europejscy niewidomi, z małymi wyjątkami, pracowali tylko jako: szczotkarze, koszykarze, muzykańci i to chyba wszystko, albo prawie wszystko. W czasie pierwszej wojny światowej warunki stały się dla niewidomych bardziej korzystne. Miliony młodych mężczyzn zostało powołanych do wojska, co bardzo zmniejszyło liczbę osób, które mogły pracować w przemyśle, w urzędach, szkołach, w rolnictwie itd. Jednocześnie niepomiernemu zwiększeniu uległo zapotrzebowanie na różnego rodzaju wyroby, głównie związane z wyposażeniem i zaopatrzeniem walczących armii. Zaistniała sytuacja zmuszała do poszukiwania rezerw rąk i głów do pracy. Wówczas okazało się, że i niewidomi są zdolni do pracy w znacznie większym zakresie niż dotąd uważano. No i niewidomi zaczęli pracować jako: tokarze, frezerzy, monterzy, nauczyciele, urzędnicy, prawnicy itp. Okazało się też, że niektóre prace w rolnictwie również mogą wykonywać. 
Wszystko to jednak nie byłoby możliwe, a przynajmniej poważnie utrudnione, gdyby nie tysiące osób o różnych kwalifikacjach zawodowych, niekiedy bardzo wysokich, na skutek działań wojennych, niedożywienia, braku witamin i chorób traciło wzrok. Osoby te podejmowały prace we wcześniej wykonywanych zawodach albo po przeszkoleniu podejmowały pracę w zawodach podobnych, czy nawet całkiem nowych. 
Nie bez znaczenia był też fakt, że europejskie państwa nie mogły pozostawiać organizacjom charytatywnym udzielanie pomocy ociemniałym żołnierzom, tak jak to było w przypadku cywilnych niewidomych przed wybuchem wojny. Powstawały państwowe zakłady, których zadaniem było nauczenie ociemniałych żołnierzy życia bez wzroku i pracy bez wzroku. Ociemniali żołnierze, najczęściej ludzie młodzi, aktywni, niejednokrotnie z dużym doświadczeniem zawodowym wnosili nowe idee do ruchu niewidomych, przyczyniając się do rozwoju rehabilitacji, w tym rehabilitacji zawodowej. 
Takie zmiany przyniosła pierwsza wojna światowa. Wojna się skończyła. W Europie nastąpiły niekorzystne zmiany gospodarcze, bezrobocie, bardzo wysoka inflacja, stagnacja, a nawet recesja. Niewidomi, a zwłaszcza ociemniali, którzy okazali się świetnymi pracownikami w okresie wojny teraz tracili pracę i skończyły się dla nich dobre czasy. 
Podobna sytuacja powstała w niektórych krajach w czasie drugiej wojny światowej. Znowu okazało się, że konieczne jest zatrudnianie osób niepełnosprawnych, w tym niewidomych. 
 
Zatrzymałem się na historycznych doświadczeniach, żeby pokazać, jak ogólne warunki wpływają na możliwości osób niewidomych. Dodam, że bez zmiany warunków ekonomicznych i wytwórczych wywołanych wielkimi wojnami dwudziestego wieku, nie byłoby tak wielkiego postępu w rehabilitacji osób niewidomych. 
 
W Polsce i w innych krajach europejskich, którym narzucono ustrój realnego socjalizmu i wprowadzono tak zwaną gospodarkę planową, zatrudnienie niewidomych było znacznie wyższe niż w wielu innych krajach. W Polsce dynamicznie rozwijała się spółdzielczość inwalidów i spółdzielczość niewidomych, która była główną bazą zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Prawda, że zatrudnienie to nie miało wiele wspólnego z ekonomią, że w wymiarze ogólnospołecznym było nieefektywne, ale w wymiarze jednostkowym, czy niektórych grup społecznych, np. w przypadku niewidomych było wielkim dobrodziejstwem. 
Prawdą też jest, że po II wojnie wielu wybitnych niewidomych w naszym kraju podejmowało wielkie wysiłki i wnosiło wielki wkład pracy w tworzenie i rozwój spółdzielni niewidomych. Ale prawdą też jest, że gdyby nie warunki społeczno-ustrojowe i pseudoekonomiczne, jakie powstały w naszym kraju po II wojnie, znacznie mniej dałoby się osiągnąć. 
I dochodzimy do kolejnej zmiany warunków, wobec których niewidomi okazali się bezsilni, m.in. dlatego, że nie rozumieli zmian, że chcieli przeczekać "złe czasy" i nie podejmowali niezbędnych wysiłków dostosowawczych. Spółdzielczość niewidomych upadała i niemal całkowicie upadła, gdyż warunki rynkowe okazały się bardzo niekorzystne, a może niewidomi okazali się nieprzygotowani do funkcjonowania w zakładach pracy działających na prawach rynkowych. 
W 1991 r. Sejm RP uchwalił ustawę o rehabilitacji osób niepełnosprawnych i powołał Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Na mocy ustawy powstały też zakłady pracy chronionej. Była to kolejna jakościowa, wielka zmiana w dziedzinie rehabilitacji zawodowej. Było to wielkie dobrodziejstwo i, jak to oceniam, wywołało wielkie nieprawidłowości w omawianej dziedzinie. 
Przede wszystkim zniknęły zakłady zawodowej rehabilitacji inwalidów, gdyż Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej przestało je finansować, a PFRON nie zapewnia funduszy na ciągłą działalność. W rezultacie dorośli nowo ociemniali nie mają możliwości skorzystania ze zmiany zawodu w formie zorganizowanej. Nie ma instytucji, która mogłaby im w tym pomóc. 
Druga, może ważniejsza sprawa to brak merytorycznego nadzoru nad wykorzystywaniem pieniędzy, którymi na mocy ustawy, dysponuje PFRON. Instytucja ta w każdym roku wydaje miliardy złotych, które nie zawsze są efektywnie wykorzystywane, a niekiedy nawet w sposób przestępczy. PFRON tylko formalnie kontroluje instytucje i organizacje, którym przekazuje ogromne kwoty. Na rehabilitację zawodową idą niewyobrażalnie wielkie pieniądze. Tylko na dofinansowanie płac pracowników niepełnosprawnych przewidziano w br. 3,3 miliarda złotych. Do tego trzeba dodać pieniądze wydawane na dostosowanie stanowisk pracy niepełnosprawnych pracowników, pieniądze na uruchomienie własnej działalności gospodarczej, różne ulgi w podatkach i pewnie jeszcze dofinansowywanie jakichś dodatkowych kosztów. 
Tylko z budżetu PFRON w 2012 r. na wspieranie zatrudnienia osób niepełnosprawnych przeznaczonych będzie 5,3 miliardów złotych, w w 2013 5,5 miliardów. 
Są to naprawdę ogromne pieniądze i ich spożytkowanie powinno przynosić znacznie lepsze rezultaty. 
Tymczasem dofinansowywanie kosztów zatrudnienia niepełnosprawnych pracowników przez cały okres zatrudnienia aż do emerytury, a w przypadku osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności - również na emeryturze i brak merytorycznej kontroli spowodowało powstanie zjawisk patologicznych. PFRON interesuje się tylko dokumentacją, a ta jest najczęściej w porządku i nie interesuje się, co robią pracownicy, na których pracodawcy biorą niemałe dofinansowania. Umożliwia to fikcyjne zatrudnienia. Nie wiem, jak wielka jest to skala, ale z całą pewnością istnieją praktyki zatrudniania bez wymagania wykonywania jakiejkolwiek pracy i wypłacania "drobnych na papierosy". 
Warto się zastanowić, czy rzeczywiście niewidomi mogą się temu przeciwstawić, jak to postuluje Jerzy Ogonowski. Moim zdaniem stanowczo nie. Mają do wyboru godzić się na warunki, jakie im oferują pracodawcy, zadowalać się najniższymi wynagrodzeniami, czy nawet symbolicznymi płacami, albo nie pracować i nie mieć nic. Oczywiście, zdolniejsi niewidomi sobie poradzą, ale przeciętnym pozostają zakłady pracy chronionej i czasami współpraca z pracodawcami przy wyłudzaniu pieniędzy z PFRON. Te wyłudzenia są, rzecz jasna, dla pracodawców w głównej mierze, a dla niepełnosprawnych pracowników grosze. 
Nie są zainteresowane podejmowaniem tego problemu również organizacje pozarządowe działające na rzecz osób z uszkodzonym wzrokiem. One również korzystają z takich dofinansowań i w ich interesie leży utrzymanie tego dziwnego systemu. Poza tym, gdyby starały się o zmianę systemu, który w wielu przypadkach pozbawia niewidomych godności pracowniczej, ich członkowie zlińczowaliby władze takiego stowarzyszenia. 
Prawda jest taka, że trudno wygrywać poczuciu dumy, godności i własnej wartości z pieniędzmi, jeżeli wartości tych nie da się pogodzić, a w omawianym przypadku tak właśnie jest. Jeżeli jeszcze pieniądze, które stoją w sprzeczności z wartościami psychicznymi, wspiera błędnie pomyślane prawo, sytuacja staje się beznadziejna. 
W rezultacie postulaty Jerzego Ogonowskiego nie mogą być spełnione i nie będą spełnione przez samych niewidomych. Może to nastąpić dopiero wówczas, kiedy zmieni się prawo, kiedy przestanie się opłacać brać niewidomego na etat i nie wymagać od niego jakiejkolwiek pracy. Obawiam się, że nigdzie na świecie pracodawcy osób niepełnosprawnych nie korzystają z tak pomyślanej pomocy, z jakiej korzystają nasi pracodawcy, zwłaszcza właściciele zakładów pracy chronionej. 
Może się mylę w tych ocenach, może nie mam wystarczającej wiedzy, zwłaszcza dotyczącej zagranicznych rozwiązań, ale to co mamy u nas, jest z pewnością nieprawidłowe i w rezultacie niekorzystne. Mimo to stanowczo uważam, że osoby zainteresowane otrzymywaniem chociażby skromnych "wynagrodzeń" nie mogą walczyć z istniejącym systemem. Walki z nim nie mogą podejmować również organizacje działające na rzecz osób niepełnosprawnych, bo byłoby to dla nich ze wszech miar niekorzystne. 
Na koniec dodam, że istnieje potężne lobby, które działa na rzecz utrzymania obowiązującego prawa. Jest to lobby pracodawców prowadzących zakłady pracy chronionej. Ci pracodawcy są zdecydowani robić wszystko, żeby pokazywać trudności w zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ich znikomą wartość jako pracowników i brak korzyści z prowadzonej działalności. Żeby się zapoznać z ich sposobem rozumowania i uzasadniania warto przeczytać artykuł Stanisława Kotowskiego pt. "Rehabilitacyjne samobójstwo". Artykuł ten opublikowany był w "Pochodni" w kwietniu 1996 r.Znajdą go czytelnicy w niniejszym wydaniu "WiM" pod pozycją 6.6. 
 
 aaa 
7. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE 
 
aaa 
7.1. Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych 
BPRdsON 
 
Źródło: Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych 
Data opublikowania: 2012-11-05 
 
 W Dzienniku Ustaw z dnia 25 października 2012 roku pozycja 1169 opublikowana została Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych. 
Drogę do ratyfikacji Konwencji przez Polskę otworzyło jej podpisanie 30 marca 2007 roku, tj. w dniu otwarcia Konwencji do podpisu, a następnie przyjęcie przez Sejm RP w dniu 15 czerwca br. ustawy o ratyfikacji Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 roku. Ustawa ta została podpisana przez Prezydenta RP 26 lipca br. 
W latach 2008-2011 Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej przeprowadziło, we współpracy z właściwymi resortami i instytucjami, szczegółową analizę postanowień Konwencji oraz, w ich świetle, polskich regulacji prawnych. W wyniku tych analiz zostało stwierdzone, że prawo polskie jest zgodne z większością postanowień Konwencji. Wyjątek stanowi tu jedynie artykuł 12 i 23 Konwencji. 
Do uzyskania tej zgodności przyczyniło się m.in. zrealizowanie w latach 2010-2011 kilku ważnych inicjatyw legislacyjnych, które np. umożliwiły włączenie w maju 2011 roku do ustawy Kodeks wyborczy przepisów ułatwiających osobom niepełnosprawnym udział w głosowaniu, przyjęcie ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 roku o języku migowym i innych środkach komunikowania się, a także ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 roku wprowadzającej zmiany do ustawy o służbie cywilnej, których celem jest umożliwienie zwiększenia zatrudnienia osób niepełnosprawnych w służbie cywilnej, wśród urzędników państwowych oraz wśród pracowników samorządowych. Wprowadzone zostały też nowe przepisy dotyczące dostępności różnych środków transportu. 
Warto także wspomnieć o ustawie z dnia 3 grudnia 2010 roku o wdrożeniu niektórych przepisów UE dotyczących równego traktowania, która, w szczególności, wprowadziła dla pracodawców obowiązek zapewnienia niezbędnych racjonalnych usprawnień dla osób niepełnosprawnych. 
Omówienie rezultatów przeprowadzonej analizy zostało zawarte w sporządzonym przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej uzasadnieniu wniosku o ratyfikację Konwencji (którego treść dostępna jest w druku sejmowym nr 408). 
W związku z tym, że polskie prawo nie w pełni jest zgodne z postanowieniami artykułu 12 ust. 4 i artykułu 23 ust. 1 lit. a Konwencji, które odnoszą się, odpowiednio, do zagadnienia korzystania ze zdolności prawnej i zawierania związku małżeńskiego, Polska korzysta z przewidzianej w prawie traktatów możliwości złożenia zastrzeżeń i oświadczenia interpretacyjnego. 
Oświadczenie interpretacyjne dotyczy możliwości stosowania ubezwłasnowolnienia osób, które nie są w stanie kierować swoim postępowaniem wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego lub innego rodzaju zaburzeń psychicznych. 
Zastrzeżenie dotyczy zawierania małżeństw przez osobę, której niepełnosprawność wynika z choroby psychicznej albo niedorozwoju umysłowego. 
Do momentu wycofania zastrzeżenia, taka osoba, będąca w odpowiednim do zawarcia małżeństwa wieku, nie będzie mogła zawrzeć związku małżeńskiego, chyba że sąd zezwoli na zawarcie małżeństwa stwierdzając, że stan zdrowia lub umysłu takiej osoby nie zagraża małżeństwu, ani zdrowiu przyszłego potomstwa i jeżeli osoba ta nie została ubezwłasnowolniona całkowicie. 
Dla uzyskania zgodności z postanowieniami Konwencji konieczne będzie przeprowadzenie dwóch istotnych zmian w legislacji pozostającej w kompetencji Ministra Sprawiedliwości, tj. w Kodeksie cywilnym i w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. 
Ponadto, w momencie składania dokumentu ratyfikacyjnego podtrzymane zostanie zastrzeżenie złożone już przy podpisaniu Konwencji, w którym Polska uznaje, że postanowienia artykułu 23 ust. 1 lit. b i artykułu 25 lit. a nie mogą być interpretowane w sposób uznający indywidualne prawo do aborcji lub nakładający na państwo obowiązek zapewnienia dostępności aborcji. 
Ratyfikacja Konwencji powoduje, że wymienione w niej zasady, takie jak 
poszanowanie godności, autonomii i odmienności osób niepełnosprawnych, niedyskryminacja, pełny udział w życiu społecznym, równość szans i dostępność uzyskiwana głównie dzięki uniwersalnemu projektowaniu, będą uwzględniane przy wytyczaniu kierunków polityki społecznej dotyczącej osób niepełnosprawnych i określaniu środków jej realizacji. 
Istotnym pozytywnym skutkiem ratyfikacji Konwencji jest doskonalenie i lepsze wdrażanie przepisów prawnych dotyczących osób niepełnosprawnych oraz utrwalenie w społecznej świadomości praw osób niepełnosprawnych. Zmiana postaw społecznych może zapewnić osobom niepełnosprawnym dostęp i obecność we wszystkich obszarach społecznego funkcjonowania, w tym zwłaszcza w życiu politycznym, rynku pracy, edukacji, kulturze, czy wypoczynku. 
Wykonywanie Konwencji zostało powierzone ministerstwom i instytucjom, odpowiednio do ich kompetencji. Część zadań, w zakresie i formach określonych w ustawach, wykonywana będzie przez jednostki samorządu terytorialnego różnego szczebla, w ramach ich kompetencji i zadań. 
Dla skutecznego wdrażania postanowień Konwencji konieczne jest rzeczywiste zaangażowanie nie tylko administracji na poziomie centralnym, ale także zaangażowanie samorządu terytorialnego oraz organizacji społeczeństwa obywatelskiego, w tym organizacji pozarządowych zrzeszających osoby niepełnosprawne oraz działających na rzecz osób niepełnosprawnych. 
Za koordynację wykonywania Konwencji odpowiadać będzie Minister Pracy i Polityki Społecznej, działający jako punkt kontaktowy, o którym mowa w art. 33 ust. 1 Konwencji. Do jego obowiązków będzie należało także sporządzanie sprawozdań z wykonywania Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, podobnie jak odbywa się to w przypadku innych konwencji dotyczących praw społecznych. Obowiązek sporządzania takich sprawozdań wynika z art. 35 Konwencji. 
Sprawozdania są rozpatrywane przez Komitet do spraw praw osób niepełnosprawnych, ustanowiony na mocy art. 34 Konwencji. 
Z artykułu 33 ust. 2 Konwencji wynika obowiązek wyznaczenia lub ustanowienia niezależnej instytucji właściwej do pełnienia zadań w zakresie promowania, ochrony i monitorowania wdrażania konwencji. W Polsce wymagania niezależności, określone w paryskich zasadach dotyczących statusu i funkcjonowania krajowych instytucji powołanych do ochrony i promowania praw człowieka, spełnia Rzecznik Praw Obywatelskich. 
Przejdź na stronę Rządowego Centrum Legislacji, by zapoznać się z treścią Konwencji 
 
 aaa 
7.2. Sejm: zmiany w świadczeniach pielęgnacyjnych oraz specjalny zasiłek opiekuńczy 
 
 Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-11-16 
 
Zasiłek pielęgnacyjny - 620 zł - tylko dla rodziców i najbliższych krewnych dzieci niepełnosprawnych oraz specjalny zasiłek opiekuńczy - 520 zł - uzależniony od dochodu rodziny wprowadza nowelizacja ustawy o świadczeniach rodzinnych uchwalona w piątek (16 listopada) przed Sejm. 
Za przyjęciem ustawy głosowało 259 posłów, 167 było przeciwko, czterech wstrzymało się od głosu. 
Ustawa - zaproponowana przez rząd - ma zracjonalizować zasady przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych i dostosować je do możliwości finansowych państwa. 
Według MPiPS od początku 2010 r. liczba osób ubiegających się o świadczenie pielęgnacyjne gwałtownie rośnie ze względu na zniesienie kryterium dochodowego warunkującego jego przyznanie. W 2011 r. liczba osób uprawnionych zwiększyła się dwukrotnie. 
Ze statystyk wynika, że wśród osób, które uzyskały prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, aż 83 proc. stanowią osoby inne niż rodzice niepełnosprawnych dzieci, do których początkowo kierowana była ta pomoc. 
Zdaniem autorów noweli znaczna część osób pobierających zasiłek nadużywa pomocy finansowej ze strony państwa - zauważalna jest tendencja do wyszukiwania niepełnosprawnych członków rodziny przez osoby nieaktywne zawodowo, by uzyskać świadczenie bez faktycznego sprawowania opieki. 
W myśl noweli prawo do świadczenia pielęgnacyjnego będą mieć rodzice dzieci z niepełnosprawnością, wymagających stałej opieki. Zasiłek w wysokości 620 zł, z opłacanymi przez budżet państwa składkami na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, będą otrzymywać co miesiąc, niezależnie od dochodu na osobę w rodzinie. 
Prawo do tego świadczenia będą miały także inne osoby niż rodzice, na przykład dziadkowie, brat lub siostra, czyli osoby zobowiązane do alimentacji, jednak pod warunkiem, że rodzice dziecka albo sami są niepełnosprawni, albo zostali pozbawieni praw rodzicielskich. 
Nowela zakłada też wprowadzenie do systemu świadczeń rodzinnych nowego świadczenia - specjalnego zasiłku opiekuńczego. Będzie on wynosił 520 zł miesięcznie. Przysługiwać będzie wtedy, gdy niepełnosprawność została stwierdzona czy nabyta po 25. roku życia lub związana jest np. z wiekiem osoby, nad którą trzeba sprawować opiekę. 
Zasiłek przyznawany będzie rodzicom, ale tylko w przypadku, kiedy jedno z nich zrezygnowało z pracy zawodowej. Zasiłek nie będzie przysługiwał rodzicowi, który nigdy pracy nie podejmował. Otrzymywać go będą również inne osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które zrezygnują z pracy w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad członkiem rodziny legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności. 
Specjalny zasiłek będzie uzależniony od kryterium dochodowego. Ma przysługiwać, gdy łączny dochód dwóch rodzin: rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki - w przeliczeniu na osobę - nie przekroczy obowiązującego kryterium dochodowego dla osób otrzymujących świadczenia rodzinne (obecnie dla rodzin z dzieckiem niepełnosprawnym wynosi ono 623 zł). 
Osoby sprawujące opiekę nie będą miały prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, m.in. gdy mają już ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także zasiłku pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego. Nie będą mogły go otrzymać także osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz podlegające obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów. 
Ustawa przewiduje, że osoby dotychczas otrzymujące świadczenie pielęgnacyjne zachowają prawo do niego przez sześć miesięcy (od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r.) i będą otrzymywać je w wysokości 520 zł. 
Od 1 lipca 2013 r. świadczenie pielęgnacyjne będzie wypłacane już tylko osobom uprawnionym do niego na podstawie nowych przepisów. 
Znowelizowane przepisy miałyby obowiązywać od 1 stycznia 2013 r. Jeśli tak się stanie, budżet państwa zaoszczędzi w 2013 r. 170,9 mln zł (w stosunku do przewidywanych wydatków w 2012 r.), a w 2014 r. - 654,8 mln zł. 
 
 aaa 
7.3. Zarejestrowany bezrobotny otrzyma 20 tys. zł na założenie firmy 
 
 Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-11-08 
 
 Osoba bezrobotna może wykorzystać pieniądze z urzędu na zakup maszyn i urządzeń lub inne wyposażenie przedsiębiorstwa. 
Jak czytamy w Rzeczpospolitej, środki na podjęcie działalności gospodarczej w wysokości nie większej niż sześciokrotność przeciętnego wynagrodzenia może przyznać bezrobotnemu jednorazowo z Funduszu Pracy starosta (oznacza to starostę powiatu, sprawującego zwierzchnictwo nad powiatowym urzędem pracy). Tak stanowi art. 46 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (DzU z 2008r. nr 69, poz. 415 ze zm.). 
Dofinansowanie może być przyznane na zakup towarów i usług, w szczególności na: 
- zakup środków trwałych, urządzeń, maszyn, materiałów lub towarów, 
- usług i materiałów reklamowych, 
- pozyskanie lokalu, 
- pokrycie kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa dotyczących tej działalności. Bezrobotny może te środki finansowe przeznaczyć tylko na zakup nowych towarów. 
A o jakiej maksymalnej kwocie można w tym przypadku myśleć? 
Konstrukcja przepisu nie pozwala na to pytanie jednoznacznie odpowiedzieć, ponieważ dotacja ta może co jakiś czas się zmieniać. Jest bowiem wyliczana na podstawie przeciętnego wynagrodzenia. I tak np. w sierpniu 2012 r. mogło to być 21876 zł (600 proc przeciętnego wynagrodzenia 3646 zł). A we wrześniu 20 980 zł (6 x 3496,92). W kolejnych miesiącach może to wyglądać jeszcze inaczej. Jednak, jak widać, jest to dotacja w granicach 20 tys. zł. I taka na pewno przez dłuższy czas pozostanie. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 6 listopada 2012 r. 
 
 aaa 
7.4. Kiedy osoba występująca o rentę będzie miała wyliczone świadczenie na korzystniejszych zasadach 
Marek Opolski, oprac.: GR 
 
 Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-11-19 
 
W połowie października 2012 r. ukończyłem 50 lat. Obecnie mam 10-letni staż ubezpieczeniowy. Ze względu na stan zdrowia niedługo zamierzam ubiegać się o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy. Słyszałem, że od przyszłego roku zaczną obowiązywać nowe zasady obliczania tego świadczenia. Czy w związku z tym korzystniejsze będzie dla mnie wystąpienie z wnioskiem o rentę dopiero po 31 grudnia 2012 r.? - pyta czytelnik Dziennika Gazety Prawnej. 
Tak - odpowiada "DGP". Obecnie obowiązujące przepisy dotyczące ustalania wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy przewidują, że świadczenie to stanowi sumę następujących składników: 
- 24 proc. kwoty bazowej (tzw. część socjalna świadczenia), 
- po 1,3 proc. podstawy wymiaru renty za każdy rok okresów składkowych (tzw. część należna za okresy składkowe), 
- po 0,7 proc. podstawy wymiaru renty za każdy rok okresów nieskładkowych (tzw. część należna za okresy nieskładkowe), 
- po 0,7 proc. podstawy wymiaru renty za każdy rok okresu brakującego do pełnych 25 lat okresów składkowych oraz nieskładkowych, przypadających od dnia zgłoszenia wniosku o rentę do dnia, w którym rencista ukończyłby 60 lat (tzw. staż hipotetyczny). 
Przy ustalaniu wysokości renty okresy składkowe, nieskładkowe i hipotetyczne zaliczane są zawsze z uwzględnieniem pełnych miesięcy. 
Ustawa z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, która wejdzie w życie 1 stycznia 2013 r., wprowadzi nowe zasady ustalania ostatniego z wymienionych składników renty z tytułu niezdolności do pracy. W związku ze stopniowym wydłużaniem powszechnego wieku emerytalnego odpowiednio podwyższany będzie również wiek uwzględniany przy ustalaniu stażu hipotetycznego. Nadal będzie to powszechny wiek emerytalny przewidziany dla kobiet, ale dla ubiegających się o przyznanie renty osób urodzonych po 31 grudnia 1952 r. (zarówno kobiet, jak i mężczyzn) wiek ten będzie odpowiednio wydłużony (w zależności od kwartału, w którym się urodziły). Dzięki temu osoby te będą mogły liczyć na ustalenie stażu hipotetycznego w wyższej wysokości niż obecnie, a tym samym - na wyższą kwotę renty z tytułu niezdolności do pracy. 
W związku z tym, że czytelnik urodził się po 30 września 1953 r., powszechny wiek emerytalny uprawniający do uzyskania emerytury wyniesie dla niego 67 lat. Ustalając jednak wiek uwzględniany przy obliczaniu stażu hipotetycznego, ZUS uwzględni powszechny wiek emerytalny przewidziany dla kobiet urodzonych w okresie od 1 października do 31 grudnia 1962 r., tj. 63 lata i 4 miesiące 
Jeśli czytelnik wystąpi z wnioskiem o rentę z tytułu niezdolności do pracy po 31 grudnia 2012 r., to ustalając przy obliczaniu tego świadczenia staż hipotetyczny, ZUS uwzględni po 0,7 proc. podstawy wymiaru renty za każdy rok okresu brakującego do pełnych 25 lat okresów składkowych oraz nieskładkowych, przypadających od dnia zgłoszenia wniosku o rentę do dnia, w którym czytelnik ukończy 63 lata i 4 miesiące. Gdyby przykładowo wniosek został zgłoszony na początku stycznia 2013 r., ZUS ustali staż hipotetyczny za 13 lat i 2 miesiące 
(taki będzie wymiar okresu przypadającego od dnia zgłoszenia wniosku do dnia ukończenia 63 lat i 4 miesięcy). 
 
aaa 
7.5. Zatrudniony rencista nie będzie wykluczony z KRUS 
Bożena Wiktorowska, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania:w2012-11-22 
 
Rolnik nie straci renty, nawet jeżeli zdecyduje się na dodatkowe zatrudnienie - donosi Dziennik Gazeta Prawna. 
Od 1 stycznia 2013 r. zmieniają się zasady przechodzenia na emeryturę w systemie powszechnym. Przepisy ustawy z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r., poz. 664), nowelizują także warunki otrzymywania rent rolniczych. 
Po zmianach nową treść uzyska przepis art. 22 ust. 1 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2008 r. nr 50, poz. 291, z późn. zm.). Zgodnie z nim rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy przyznaje się jako świadczenie stałe tylko wówczas, kiedy jest ona określona jako trwała. Dodatkowym warunkiem jest jednak to, aby w orzeczeniu nie znalazł się zapis o celowości przekwalifikowania zawodowego. 
Jak wyjaśnia KRUS, w pozostałych przypadkach będą to renty okresowe przyznawane na czas wskazany w decyzji wydanej przez prezesa kasy. 
Od nowego roku renciści otrzymujący świadczenia z systemu rolniczego będą mogli także dodatkowo pracować. Nie spowoduje to bowiem utraty tego uprawnienia. Obecnie osoby z problemami zdrowotnymi, które są niezdolne do pracy, tracą świadczenia w przypadku objęcia ich innym tytułem do ubezpieczenia społecznego. W efekcie wiele z nich traci świadczenie w przypadku podjęcia legalnej pracy, od której były opłacane składki do ZUS. To powoduje, że tacy renciści są zmuszani do zwrotu nienależnie pobranych pieniędzy. Po wejściu w życie ustawy takie sytuacje nie będą już miały miejsca. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 16 listopada 2012 r.Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 15 listopada 2012 r. 
 
 aaa 
7.6. Paragon nie wystarczy do ulgi podatkowej 
Przemysław Wojtasik, , oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-10-24 
 
Niepełnosprawni albo osoby, które ich utrzymują mogą skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej. Muszą jednak pamiętać o jej formalnych warunkach - przypomina Rzeczpospolita. Przekonała się o tym czytelniczka "Rz", która opiekuje się chorą mamą. Lekarz przepisał jej lekarstwa, a podatniczka odliczyła wydatki na nie w zeznaniu rocznym. Została w tej sprawie wezwana do urzędu skarbowego, a tam powiedziano jej, że wydatki powinny być dokumentowane fakturami. Kobieta ma natomiast tylko paragony. Czy faktycznie nie może skorzystać z odliczenia? - pyta czytelniczka Rzeczpospolitej. 
Jak odpowiada "Rz" - niestety, z przepisów wynika, że dokument stwierdzający poniesienie wydatku musi zawierać dane identyfikujące kupującego i sprzedającego, rodzaj zakupionego towaru lub usługi oraz kwotę zapłaty. Tak więc powinno z niego wynikać, kto, za jaką kwotę i jaki lek kupił. Na paragonie nie ma informacji o nabywcy. Dlatego urzędy skarbowe żądają, aby wydatki były dokumentowane fakturami. 
Oczywiście można spróbować wymienić paragon na fakturę, powołując się na przepisy ordynacji podatkowej. Wynika jednak z nich, że sprzedawca nie ma takiego obowiązku, jeśli zgłosiliśmy się po upływie trzech miesięcy od wydania towaru. Po tym terminie zależy to więc od jego dobrej woli. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 20 października 2012 r. 
 
aaa 
7.7. Renta skraca okres ochrony przed zwolnieniem 
Patrycja Zawirska, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-10-24 
 
Nasz pracownik jest uprawniony do renty. Mamy więc pewność, że nie dostanie świadczenia rehabilitacyjnego. Właśnie kończy mu się okres zasiłkowy. Czy to oznacza, że można z nim rozwiązać umową o pracę z końcem pobierania zasiłku przez 182 dni, czy musimy oficjalnie zwrócić się do ZUS o wydanie decyzji odmawiającej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego? - pyta czytelnik Rzeczpospolitej. 
Jeżeli pracownik jest zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż sześć miesięcy, umowę można rozwiązać po trzech miesiącach nieobecności z powodu choroby. W przypadku osoby zatrudnionej co najmniej sześć miesięcy jest to możliwe po wykorzystaniu przez nią całego okresu zasiłkowego (tj. okresu pobierania wynagrodzenia i zasiłku chorobowego, który wynosi łącznie 182 dni, a w przypadku gruźlicy lub ciąży - 270 dni) i pierwszych trzech miesięcy świadczenia rehabilitacyjnego. Jeśli jednak zatrudniony nie uzyska prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, umowę można z nim rozwiązać od razu po upływie okresu zasiłkowego. 
Prawo rozwiązania umowy w trybie art. 53 k.p. wygasa, jeśli pracownik stawi się w pracy. 
Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje pracownikowi, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy. 
Ocena w tym zakresie należy do lekarza orzecznika ZUS, a w przypadku braku zgody z jego decyzją - do komisji lekarskiej ZUS. Na podstawie ich orzeczeń ZUS podejmuje decyzję przyznającą bądź odmawiającą prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. 
Jakkolwiek odbycie całej procedury jest konieczne dla wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego, to jednak prawo do niego nie powstaje z mocy decyzji ZUS, ale z mocy prawa i z chwilą spełnienia ustawowych warunków. ZUS jedynie "ustala", czy to prawo istnieje. W konsekwencji świadczenie rehabilitacyjne zawsze jest przyznawane od dnia następującego po zakończeniu okresu zasiłkowego. Nawet jeśli wskutek zbyt późnego złożenia wniosku decyzja ZUS zapada później, świadczenie przysługuje ze skutkiem wstecznym. 
Pracodawca nie został wyposażony przez ustawodawcę w instrumenty pozwalające na skuteczne i szybkie rozstrzygnięcie, czy zatrudniony jest uprawniony do świadczenia rehabilitacyjnego. Wprawdzie z wnioskiem do ZUS o ustalenie uprawnień do świadczenia może wystąpić także płatnik składek (art. 69 w zw. z art. 63 ust. 2 ustawy zasiłkowej), jednak konieczna jest w tym zakresie współpraca zatrudnionego. Musi przecież zgodzić się na badanie przez lekarza orzecznika. 
Teoretycznie pracodawca może także wystąpić do sądu z powództwem o ustalenie, że pracownik nie jest uprawniony do świadczenia rehabilitacyjnego. Ten tryb byłby jednak w większości przypadków zbyt czasochłonny, aby brać go pod uwagę. 
Pracodawca powinien rozważyć ryzyko rozwiązania umowy ze skutkiem natychmiastowym po zakończeniu okresu zasiłkowego. Jeżeli ma pewność, że pracownik nie ma prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, może podjąć decyzję o rozwiązaniu umowy w trybie art. 53 k.p. W analizowanym stanie faktycznym tak właśnie jest, ponieważ zarówno prawo do emerytury, jak i do renty z tytułu niezdolności do pracy wyklucza przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego. Ale uwaga - ewentualna pomyłka szefa (tj. wydanie przez ZUS decyzji o istnieniu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego) skutkuje wadliwością rozwiązania umowy. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 22 października 2012 r. 

aaa 
7.8. Biznes przy rencie bez składki zdrowotnej 
Joanna Kalinowska, oprac.: GR 
 
 Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-11-05 
 
Niskie przychody z działalności plus prawo do renty albo niepełnosprawność przedsiębiorcy dają mu prawo do zwolnienia z wszelkich opłat na ZUS. Zyski z interesu nie mają znaczenia przy rozliczeniach z fiskusem kartą podatkową - czytamy w Rzeczpospolitej. 
Dla osoby prowadzącej własną działalność gospodarczą, która legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy, ubezpieczenia społeczne są dobrowolne. Większość takich osób korzysta więc z tego dobrodziejstwa i nie opłaca składek społecznych na własne życzenie. 
Inaczej jest z ubezpieczeniem zdrowotnym. Objęty jest nim obowiązkowo każdy przedsiębiorca. Nie zmienia tego ani prawo do renty, ani niepełnosprawność. 
Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego nie jest jednak równoznaczny z koniecznością opłacania składki zdrowotnej. Gdy biznes przynoszący marne dochody prowadzi rencista, może się on uwolnić od wszelkich opłat na rzecz ZUS. Zwolnienie ze składki może wynikać albo z faktu pobierania niskiego świadczenia albo formy opodatkowania działalności. Podobnie wygląda kwestia zwolnienia ze składki zdrowotnej osoby, która nie ma prawa do renty, ale jest niepełnosprawna w stopniu znacznym lub umiarkowanym. 
Pierwszy wariant zwolnienia z konieczności opłacania składki zdrowotnej dotyczy tych rencistów - biznesmenów, którzy miesięcznie otrzymują z ZUS świadczenie w wysokości nie wyższej niż minimalne wynagrodzenie, tj. w 2012 r. 1500 zł. 
Wlicza się tu rentę wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym, ale pomija inne dodatki, zasiłki, świadczenia pieniężne, ryczałt energetyczny, ekwiwalent pieniężny z tytułu prawa do bezpłatnego węgla, czy deputatu węglowego. 
Taki rencista musi jednak spełnić jeden z dwóch warunków: 
- albo przychód z jego działalności nie przekracza miesięcznie połowy kwoty najniższej emerytury, 
- albo podatek z działalności opłacany jest w formie karty podatkowej. 
Rencista, który pobiera świadczenie wyższe od minimalnego wynagrodzenia, może skorzystać z drugiej opcji zwolnienia z obowiązku opłacania składki zdrowotnej. Wersja ta została przewidziana dla osób zaliczonych do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności, które: - z działalności uzyskują miesięczny przychód nieprzekraczający 50 proc. najniższej emerytury lub - rozliczają podatek w formie karty podatkowej. 
Jeżeli dla osoby z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności prowadzona działalność gospodarcza - opodatkowana na zasadach ogólnych - to jedyne źródło przychodu, może ona też skorzystać z innej ulgi. Składkę zdrowotną ma prawo opłacać w wysokości nieprzekraczającej należnej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Ulga ta nie przysługuje niepełnosprawnemu przedsiębiorcy opłacającemu podatek dochodowy w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych lub w formie karty podatkowej. 
Brak konieczności opłacenia składki zdrowotnej nie oznacza, że nie trzeba przekazać do ZUS dokumentów rozliczeniowych. Zwolnienia z tej opłaty nie zmienia faktu, że ubezpieczenie zdrowotne z działalności nadal jest obowiązkowe. Przedsiębiorca musi więc składać te dokumenty, wykazując w nich standardową podstawę wymiaru składki zdrowotnej, ale zerową kwotę tej składki. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 31 października 2012 r. 
 
 aaa 
7.9. Albo praca na etacie, albo wypłata emerytury 
Jan Kalicki, oprac.: GR 
 
 Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-10-31 
 
Aby pobierać przyznane świadczenie emerytalne, trzeba zwolnić się z pracy. 
Jak czytamy w Rzeczpospolitej, osoba, która nie rozwiązała stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywała zatrudnienie bezpośrednio przed nabyciem prawa do emerytury, musi się liczyć z tym, że ZUS po przyznaniu świadczenia zawiesi prawo do jego pobierania. Wynika to z art. 103 a ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. DzU z 2009 r. nr 153. poz. 1227 ze zm.; dalej ustawa emerytalna). 
Aby pobierać przyznaną emeryturę, konieczne jest rozwiązanie umowy o pracę przynajmniej na jeden dzień. Ponowne zatrudnienie można podjąć nie wcześniej niż w dniu, od którego ZUS przyznał prawo do świadczenia emerytalnego. 
Świadczeniobiorca, który chce pobierać emeryturę, musi rozwiązać każdy stosunek pracy, w którym pozostaje po przejściu na to świadczenie. A więc nie tylko ten zawarty w Polsce zgodnie z krajowymi przepisami prawa pracy, ale również zatrudnienie wykonywane w państwach członkowskich Unii Europejskiej, Islandii, Liechtensteinie, Norwegii, Szwajcarii lub w państwach, z którymi Polskę łączą dwustronne umowy międzynarodowe w dziedzinie zabezpieczenia społecznego. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 30 października 2012 r. 
 
 aaa 
7.10. Sprzeczne odpowiedzi urzędu w sprawie pensji niepełnosprawnego 
 
Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-11-08oprac.: GR 
 
Nie wiadomo, czy pracodawcy muszą przelewać zarobki pracowników z obniżoną sprawnością na osobisty rachunek bankowy tych osób czy dopuszczalne są inne opcje. Powodem jest resortowy pełnomocnik który wydał dwie odmienne opinie - donosi Rzeczpospolita. 
Od 1 grudnia 2012 r. wynagrodzenia niepełnosprawnych pracowników muszą być przekazywane na ich konta bankowe lub przekazem pocztowym. To skutek nowelizacji art. 26a i b ustawy z 28 czerwca 2012 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (DzU z 2012 r., poz. 986). 
Źródło problemu z interpretacją tego przepisu tkwi w fatalnej jego jakości. Gdyby bowiem ustawodawca użył sformułowania "wskazany przez pracownika rachunek bankowy", dopuszczalne byłoby przelanie wynagrodzenia także na konto osoby trzeciej lub takie, do którego pracownik jest jedynie współuprawniony. Wówczas urzędowe wyjaśnienia tej regulacji byłyby zbędne. Teraz zaś wielu takich podwładnych i ich pracodawców ma duży problem, co robić, gdyż często pracownicy ci nie mają założonych kont bankowych. 
Dotychczas pensje odbierali zazwyczaj w kasie zakładu. Dlatego po ogłoszeniu nowelizacji ustawy zatrudniający zastanawiali się, jak rozumieć zawarte w niej sformułowanie Jego rachunek bankowy". Czy wolno przelać pensję na rachunek osoby spokrewnionej z niepełnosprawnym pracownikiem? Czy może to być rachunek wskazany przez niego, np. w oświadczeniu? 
BON w odpowiedzi na pytanie organizacji OBPON.ORG w interpretacji z 28 września 2012 r. dopuściło, że sformułowanie "jego rachunek bankowy" oznacza, że rachunek bankowy, na który przekazywane jest wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego, może należeć do wskazanej przez pracownika osoby, zarówno spokrewnionej, jak i niespokrewnionej". 
Natomiast odpowiadając 16 października 2012 r. Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych, BON stwierdził, że sformułowanie "jego rachunek bankowy". Oznacza, że przez to "należy rozumieć przede wszystkim rachunek osobisty osoby niepełnosprawnej. Współwłasność rachunku jako forma własności również wydaje się dopuszczalna. W wyjątkowych przypadkach, gdy osoby niepełnosprawne mają trudności w codziennej egzystencji, może to być również rachunek innej osoby, np. opiekuna, pełnomocnika, zarówno spokrewnionej, jak i niespokrewnionej". 
Zdaniem organizacji OBPON. ORG obecnie zasadne jest stosowanie przez pracodawców wprost przepisów zawartych w nowym art. 26a ustawy o rehabilitacji, czyli tak jak wcześniej informowała na swoich stronach internetowych oraz szkoleniach, że sformułowanie jego rachunek bankowy" oznacza rachunek, którego pracownik jest właścicielem lub współwłaścicielem. 
Dodatkowo BON w odpowiedzi na pytania OBPON. ORG wskazał, że także po 1 grudnia br. pracodawcy będą mogli stosować tzw. potrącenia z wynagrodzeń, np. zajęcia komornicze, ujęcia pożyczek itd., oraz wypłacać zaliczki a konto wypłaty. Oczywiście te zaliczki po 1 grudnia br. będą musieli już wpłacać na rachunki bankowe pracowników lub przekazem. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 5 listopada 2012 r. 
 
aaa 
7.11. POPON: Dodatkowe koszty ograniczą pomoc w zakresie rehabilitacji 
 Beata Rędziak 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-11-22 
 
Polska Organizacja Pracodawców Osób Niepełnosprawnych zwróciła się do ZUS oraz pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie oskładkowania pomocy udzielanej osobom z niepełnosprawnością z funduszu rehabilitacji przez pracodawców, którzy utracili status zakładu pracy chronionej. 
Z zajętego przez oba organy stanowiska wynika, że firmy, które utraciły status zakładu pracy chronionej, a posiadają jeszcze środki w ramach funduszu rehabilitacji, udzielając pomocy osobom z niepełnosprawnością, muszą od udzielonej pomocy odprowadzać składki na ubezpieczenie społeczne ze środków własnych. 
- To są dodatkowe wydatki, które musi ponosić pracodawca. W dobie kryzysu, chcąc zmniejszyć koszty, firmy będą ograniczać udzielanie pomocy na rehabilitację zawodową, społeczną czy leczenie osób niepełnosprawnych - komentuje Jan Zając, prezes POPON. 
W związku ze zmianą ustawy o rehabilitacji społecznej i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych po 1 stycznia 2011 r. wiele firm utraciło status zakładu pracy chronionej, nie spełniały bowiem nowych wymogów ustawowych. Zgodnie z nimi, wskaźnik zatrudnienia osób z niepełnosprawnością w firmie powinien wynosić co najmniej 50 proc., w tym co najmniej 20 proc. osób z orzeczeniem o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. 
"Te jednak firmy, które utrzymały zatrudnienie na poziomie minimum 15 osób w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy oraz osiągają wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 25 proc., mogą zachować i wykorzystać na potrzeby osób niepełnosprawnych zgromadzony wcześniej fundusz rehabilitacji" - przypomina POPON. 
 
aaa 
8. WSPOMINAMY LUDZI I WYDARZENIA 
 
aaa 
8.1. Nauczyciel - wychowawca - duszpasterz niewidomych 
Zenon Imbierowski 
 były dyrektor SOSW im. L. Braille'a 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 11.04.1932 - 23.11.2011 
 
 W pierwszą rocznicę śmierci 
 Kiedy późnym wieczorem 19 listopada 2011 roku rozmawiałem telefonicznie z moim Przyjacielem ks. kanonikiem Benonem Kaczmarkiem, jak zawsze z troską dopytywał się o Ośrodek im. L. Braille'a. Jak tam moi uczniowie? Co słychać w szkole, a w internacie? 
Wracał do czasów, kiedy wspólnie przez wiele lat pracowaliśmy w "Brajlu", lubił wspominać dobre czasy Ośrodka, gdy placówka z dnia na dzień zmieniała swoje oblicze: wprowadzano nowoczesne metody nauczania, otwierano kolejne wspaniałe, wielofunkcyjne klasopracownie, zakupiono mikrobus, a później autobus. Cieszył się z każdego, nawet najmniejszego, sukcesu dzieci niewidomych. Był dumny, kiedy ośrodek został stowarzyszony z UNESCO. 
Ks. Benona kochali uczniowie, szanowali rodzice i współpracownicy. Młodzież niewidomą wspomagał modlitwą, dobrym słowem, wspierał w trudnych chwilach, a jak trzeba było, pomagał finansowo. Był wspaniałym nauczycielem, katechetą, niezwykłym człowiekiem. 
Pamiętam mądre kazania Księdza i Jego piękny śpiew. Na coroczne jasełka organizowane w Ośrodku zapraszał nie tylko uczniów, rodziców, ale i władze miasta, województwa oraz parlamentarzystów. Spotkania wigilijne to chwile, przeżycia, których nigdy nie zapomnimy. 
Dzięki Jego staraniom w Ośrodku gościł ks. arcybiskup Henryk Muszyński, który podziwiał naszą pracę na rzecz dzieci niewidomych. Ksiądz Benon często powtarzał, że ks. arcybiskup to też nasz przyjaciel. Przekonałem się o tym wkrótce. Pamiętam bowiem, jak z okazji jubileuszu 130-lecia Ośrodka, ks. arcybiskup, mimo choroby, przybył do parafi św. Piotra i Pawła, aby celebrować Mszę Św. 
Ks. Benon Kaczmarek to nie tylko wielki kapłan, duszpasterz, ale naprawdę wspaniały człowiek, mój Przyjaciel. Był radosny, z dużym poczuciem humoru. Kiedy zbliżała się wizytacja kuratoryjna ks. Benon zapewniał: Panie dyrektorze, będzie dobrze i opowiedział mi anegdotę. "Kiedy biskup przyjeżdża wizytować parafię, proboszcz cieszy się szczerze aż dwa razy. Pierwszy raz, gdy wita dostojnego gościa, drugi raz, kiedy ów kończy wizytację i wyjeżdża". 
Pamiętam sympatyczne spotkania w pokoju nauczycielskim, podczas których częstowani byliśmy przez ks. Benona chlebem własnego wypieku, dobrym smalcem i pyszną drożdżówką. 
Ks. Benon cieszył się z sukcesów ośrodka, ale zawsze mogłem na Niego liczyć w sytuacjach trudnych, nawet wtedy, gdy telefon innych "przyjaciół " był głuchy. Byłem dumny z naszego duszpasterza, kiedy na mój wniosek Prezydent RP przyznał mu Krzyż Kawalerski, ówczesny wojewoda Romuald Kosieniak nie wahał się jechać do Domu Księży Seniorów w Gnieźnie, by tam dokonać uroczyście aktu dekoracji. Lubiłem nasze wspólne spotkania w Gnieźnie i długie Polaków mądre rozmowy. Na kolejne spotkanie umówiliśmy się w połowie grudnia. Podczas pamiętnej rozmowy 19 listopada ks. Benon przypomniał mi, abym pamiętał o spotkaniu z ks. arcybiskupem H. Muszyńskim, gdy będę w Gnieźnie. 
23.11. odebrałem telefon od córki, która przekazała mi smutną wiadomość: "Tato, twój Przyjaciel ks. Benon nie żyje". 
Miałem dużo szczęścia, że na drodze mojego życia spotkałem wspaniałego księdza, nauczyciela, mojego Przyjaciela ks. kanonika Benona Kaczmarka, który na zawsze pozostanie w moim sercu. 
 
 aaa 
8.2. Radosna chwila 
 
Źródło: "Pochodnia" Marzec 1955 
 
Od Redakcji: 
Poniżej drukujemy korespondencję, nadesłaną nam przez kolegę Tadeusza Józefowicza. Wprawdzie upłynęło już dużo czasu od wizyty Dziadka Mroza u naszych najmłodszych, niemniej ciepło, bijące z tej korespondencji daje się odczuć jeszcze dziś. 
Kolegom ze spółdzielni w Leśnicy składamy serdeczne gratulacje w związku ze zdobyciem na własność proporca przechodniego dla przodującej spółdzielni inwalidzkiej w województwie wrocławskim. Życzymy im dalszych sukcesów w bieżącym roku. 
 
Tadeusz Józefowicz 
Wczesny, styczniowy zmierzch coraz szczelniej otulał świat, roztapiając wyraźne obrazy dnia w wieczornej mgle. Mróz, choć nieduży, dawał się trochę we znaki, toteż przechodnie spieszyli każdy w swoją stronę. Na dworze było chłodno i ciemno, ale w świetlicy Spółdzielni Inwalidów "Niewidomy" we Wrocławiu-Leśnicy ciepło, jasno i radośnie. Wyobrażam sobie, co na to powiedzą koledzy z naszej spółdzielni, bo w świetlicy za ciepło nie było, a i oświetlenie mogłoby być nieco lepsze. Ale to nie fantazja, drodzy czytelnicy. Było jasno i ciepło od radości, bijącej z twarzy starych pracowników i od srebrnych uśmiechów dzieci. Te najmłodsze nasze pociechy z niecierpliwością czekały na Dziadka Mroza, który miał im rozdać upominki, a starsi czekali również na prezent, na wspaniały dar, który zdobyli sobie długą i wytrwałą pracą- na wręczenie proporca przechodniego, który przypadł im we współzawodnictwie między spółdzielniami województwa wrocławskiego w trzecim kwartale 1954 roku. 
Podobne uroczystości odbywały się już w Leśnicy, ale tym razem proporzec przechodził po raz trzeci, a więc już na stałe. Tak więc Spółdzielnia Inwalidów "Niewidomy" okazała się najlepiej pracującą ze wszystkich spółdzielni w województwie wrocławskim. 
Uroczystość zagaił prezes Spółdzielni- kolega Czesław Wrzesiński, witając zebranych. Następnie zabrał głos przedstawiciel Wojewódzkiego Związku Spółdzielni Pracy- dyrektor Mantel, który złożył załodze Spółdzielni serdeczne gratulacje. Następnie wręczył prezesowi Czesławowi Wrzesińskiemu proporzec i złożył na jego ręce dyplom pochwalny dla Spółdzielni "Niewidomy", po czym jeszcze raz głos zabrał prezes, który w imieniu załogi zapewnił, że Spółdzielnia nadal będzie walczyć w szlachetnym współzawodnictwie i nie ustąpi z czołówki. Był wzruszony i nie ma w tym nic dziwnego. Jeśli weźmie się pod uwagę trudności surowcowe, z jakimi musiała borykać się Spółdzielnia, to osiągnięcie naprawdę jest wielkie. 
Na zakończenie prezes Wrzesiński poinformował zebranych, że plan produkcyjny za rok 1954 został wykonany w stu dziesięciu procentach. Ostatnie jego słowa zagłuszyła burza oklasków. 
Część artystyczną rozpoczęto pieśniami, wykonanymi przez zespół Spółdzielni. Tym razem występ zespołu świetlicowego nie trwał długo, bo przecież nie można było nadużywać cierpliwości dzieci, które oczekiwały atrakcji i upominków. Odśpiewano więc jeszcze kilka pieśni i starsi ustąpili miejsca dzieciom. Trzeba było widzieć milutkie krakowianki i zwinnych krakowiaków, jak dziarsko tańczyli przy dźwiękach zespołu instrumentalnego. A potem już bez przerwy następowały wiersze i piosenki w wykonaniu małych artystów. 
Wreszcie rozległ się dzwonek i do sali wkroczył Dziadek Mróz, a za nim pomocnicy, niosący kosze z prezentami. Dopiero nastała uciecha, bo każde dziecko dostało nie tylko paczkę ze słodyczami, ale i wygrywało na loterii jakąś książkę lub zabawkę. Wkrótce sala rozbrzmiewała odgłosami trąbek i piszczałek, szelestem skaczących zwierzątek-zabawek i turkotaniem wózków. 
Późno było już, kiedy wracałem do domu. Ale nie czułem teraz chłodu, ani nie przeszkadzały mi ciemności, bo ze świetlicy zabrałem dużo ciepła i światła. 
 
 aaa 
9. WPROST ALBO NA OPAK 
 
aaa 
9.1. Śmieszne, nieśmieszne 
Jerzy Ogonowski 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Wpadka 
W ostatnim roku liceum mieszkałem w internacie, bo rodzice wyprowadzili się do Wrocławia, a ja na klasę maturalną nie miałem ochoty zmieniać szkoły i przystosowywać do siebie od początku nauczycieli. Miałem już swoje grono kolegów, z którymi się uczyłem, nawet w internacie okazało się to łatwiejsze do zorganizowania, co przed maturą nie było bez znaczenia. Ale życie w internacie, poza rodziną, a więc znacznie bardziej samodzielne, ma swoje prawa. W Cieplicach grasowała wieczorami grupa chłopaków, którzy od czasu do czasu obtłukiwali kogoś: a to dyrektora fabryki zabawek, a to jakiegoś nieostrożnego i swobodnie przemieszczającego się w nocy po ulicach lekarza. Jeden z tych bandycików był nam znany, bo w internacie mieszkała też jego "dziewczyna", która wprawdzie miała imię, ale on znał tylko imię na "k". Ponieważ mieszkaliśmy na parterze, a dziewczyny na piętrze, Krzysio od czasu do czasu, spluwając i klnąc, zwracał się do nas z "prośbą", aby przywołać mu jego "k". Gdybyśmy tego nie zrobili, zapewne dostalibyśmy niezłe manto przy najbliższej okazji. Traf chciał, że jednego wieczoru byłem w pokoju sam, bo cała trójka gdzieś wybyła. Do otwartego okna podszedł Krzysio i, jak zwykle spluwając, powiedział - "zawołaj mi te moją K". Niewiele myśląc, a raczej w ogóle, poszedłem na drugie piętro do pokoju dziewczyn i po grzecznym zapukaniu, wszedłem i zaanonsowałem: "Krzysio prosi, żeby ..." itd. I ku mojemu przerażeniu usłyszałem głos wychowawczyni, która akurat siedziała z dziewczynami: "Powiedz temu Krzysiowi, że Basia nie może przyjść, bo nie ma czasu". Zaczerwieniony przeprosiłem i zwiałem czym prędzej. Zdarzenie miało też swe następstwa, ostatecznie pozytywne. Po pół godzinie przyszedł do nas do pokoju dyrektor liceum, który mieszkał też w internacie. Byliśmy już w komplecie i opowiedzieliśmy mu, na czym polega nasz kłopot, że jesteśmy narażeni na obicie przez tę grupę, jeśli odmówimy. Dyrektor sprawę zrozumiał i zawarliśmy taką umowę: kiedy Krzysio przyjdzie, pójdziemy zawołać Basię, ale jednocześnie powiadomimy też dyrektora, a on niby przypadkiem Krzysia nakryje. Ostatecznie sprawa zakończyła się tak, że i wilk był syty, i owca cała. Dyrektor pewnego dnia zrobił, jak obiecał i Krzysia spłoszył. A my nadal byliśmy szanowani przez bandziorków i nawet raz otoczyli nas, powracających ze szkolnej zabawy, ale kiedy zapalili latarki, zawołali: "A to są z internatu! Chodźcie z nami do "Norwega", była to knajpka w drewnianym domku. Poszliśmy i gdy tylko nadarzyła się okazja, prysnęliśmy. 
Gdybym widział, to z pewnością nie miałbym takiej wpadki z wychowawczynią, poprosiłbym dziewczyn, żeby pożyczyły mi jakiś zeszyt i tyle. 
 
Zaproszenie do tańca 
 
W szkole podstawowej wpadaliśmy na przeróżne pomysły, oszukując samych siebie. Nie było to niczym zdrożnym, jako że wszyscy byliśmy niewidomi. Na jednej z zabaw Władek wpadł na pomysł, aby obrócić marynarkę podszewką na wierzch i ustawić się pod ścianą obok dziewczyn w oczekiwaniu na zaproszenie do tańca. Jerzy podszedł i dotknąwszy gładkiej podszewki zapytał: "Mogę prosić?" Na to Władek, który miał głęboki bas i uczył się śpiewu solowego, odpowiedział śpiewająco: "Zażyj tabaki". 
 
 aaa 
9.2. Jesienne dumania Bączka 
Bączek 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Ostatnio moja bączkowa przyjaciółka pożaliła się, że chciała pojechać do Barcelony, ale nie miała z kim, a w biurach podróży poinformowano ją, że biura nie są przystosowane do obsługi inwalidów i nie przewidują pomocy dla podróżnych niepełnosprawnych. 
Zadumałem się jak najpoważniej. Co ma zrobić niewidomy czujący ciągotki turystyczne? Odpowiedź jest pozornie prosta: wykupić wycieczkę, wsiąść do samolotu lub autokaru i pojechać w świat. Tyle że niewidomy, bagatela - musi polegać na przyjaznych oczach i pomocy ich posiadacza. 
Komfortowa sytuacja to podróż w gronie rodzinnym. Bywa jednak, że rodzina mieszka daleko, albo nie jest zainteresowana, bo jedzie w komplecie towarzysko-rodzinnym kilkoma wypasionymi samochodami. Pozostają znajomi, ale ci albo nie są skłonni do wyjazdów, albo nie są zasobni i oczekują, że niewidomy zapłaci za ich pobyt. Jest to zbyt kosztowny wariant. Bywa również, że znajomi wolą działkę, wyjazd na wieś, ale nie w dalekie kraje. 
Czasami zdarzają się śmiałkowie, którzy samodzielnie wypuszczają się z kraju licząc na zaradność, szczęście i wcześniejsze kontakty. Takich osób jest niewiele i nie stanowią wzoru do naśladowania, bo też nie każdy ma niezłomnego ducha Wojciecha Cejrowskiego czy Martyny Wojciechowskiej. 
Ale też w naszym środowisku są osoby ze zróżnicowanym stopniem widzenia i w nich pokładam nadzieję. Otóż marzy mi się grupa wsparcia skrzykująca się na określony termin i trasę, grupa, w której osoby niedowidzące pomagają niewidomym przejść, dostać się tu czy tam i wspólnie pozwiedzać. 
Jako inny wariant marzy mi się biuro podróży dla niewidomych skupiające także wolontariuszy, którym "po drodze" do danego miejsca. 
Związek i liczne organizacje działające na rzecz niewidomych nadal kroczą utartymi szlakami, a to jakieś szkolenia, a to jakieś szukanie słabych i mocnych stron beneficjenta, a to drzwi otwarte a światło zapalone. Czyżby nikomu nie wpadło do głowy, że niewidomi są także ciekawi świata, ale też unieruchomieni za sprawą barier technicznych. 
aaa 
9.3. Mruczę i prycham 
Trzy stopnie kwalifikacji zawodowych 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Na Liście dyskusyjnej Typhlos znalazłem interesujące ogłoszenie. Zanim jednak przytoczę jego treść, muszę wyjaśnić, dlaczego pomijam nazwę firmy, która je zamieściła. Czynię tak dlatego, że skórki z myszek nie są w cenie i obawiam się, że nie będę miał na opłatę adwokata, jeżeli ona firma wytoczy mi proces. Obawiam się, że moja ostrożność jest w pełni uzasadniona. Zresztą sami to ocenicie po przeczytaniu mojej oceny tego ogłoszenia i tej firmy. 
 
Oferta pracy w Niepełnosprawnoraju 
Szanowni Państwo, Na Polskim rynku pracy powstaje nowa firma Niepełnosprawnoraj. Będziemy zatrudniać niewidomych, osoby z epilepsją oraz osoby pełnosprawne. Na tej liście poszukujemy niepełnosprawnych. 
Firma zajmować się będzie nowymi technologiami, ale niepełnosprawni będą zatrudniani jako telemarketerzy oraz copywrighterzy czyli osoby, piszące teksty. 
 
Dlaczego warto zostać pracownikiem Niepełnosprawnoraju? 
1. Bezpłatne szkolenia i wyjazdy integracyjne 
2. Bezpłatny sprzęt komputerowy i oprogramowanie 
3. Bezpłatne stanowisko pracy (biurko, profesjonalny fotel, oświetlenie 
4. Podstawowe wynagrodzenie + jasny i przejrzysty system motywacyjny 
5. Dostęp do szerokiej listy publikacji 
6. Możliwość rozwoju osobistego. Praca w domu. 
 
Co należy zrobić by zostać zatrudnionym? 
Najpierw trzeba wysłać zgłoszenie na adres praca@praca.pl, podając takie informację jak: Imię i Nazwisko, Data urodzenia, Zainteresowania, Doświadczenie zawodowe, Przyznana grupa inwalidzka oraz na jaki okres, Jaki rodzaj renty Państwo otrzymujecie, Czy obecnie są Państwo gdzieś zatrudnieni. 
 
Mamy też prośbę do Państwa. Prosimy, powiedzcie dwóm znajomym o tej ofercie pracy - prześlijcie im tego maila. Będziemy bardzo wdzięczni. 
Pozdrawiamy, 
Zespół Niepełnosprawnoraju 
 
 *** 
 
Wspaniała oferta, wspaniałe perspektywy zawodowe, wspaniałe warunki, wspaniała firma! Oby więcej takich! 
Ale pochylmy się nad tą ofertą, bo pochylanie się jest modne, a oferta w pełni na to zasługuje. 

Firma zajmować się będzie nowymi technologiami, ale niepełnosprawni będą zatrudniani jako telemarketerzy oraz copywrighterzy, czyli osoby piszące teksty. 
Nowe technologie i telemarketerzy... A cóż oni będą robić? Komuż, ach komuż będą sprzedawać te nowe technologie? 
A jakież to teksty pisać będą do tych nowych technologii? I ile to osób może teksty pisać? 
Za głupi jestem, żeby to zrozumieć. Ale zobaczmy dalej. 

Dlaczego warto zostać pracownikiem Niepełnosprawnoraju? 
No właśnie, dlaczego? 
 
1. Bezpłatne szkolenia i wyjazdy integracyjne 
Ciekawe, co tu jest bardziej chwytające za serce - bezpłatne szkolenia, czy wyjazdy integracyjne? No, mogą one być przyjemne. Te wyjazdy, znaczy się, nie szkolenia. 
 
2. Bezpłatny sprzęt komputerowy i oprogramowanie 
A to ci rzeczywiście chojność. Przecież wszyscy na plecach noszą komputery do zakładów pracy, a tu bezpłatne. Ależ ci niewidomi mają dobrze! 
 
3. Bezpłatne stanowisko pracy (biurko, profesjonalny fotel, oświetlenie 
A to jeszcze lepsze! Kto słyszał o podobnej dobroci? Przecież każdy, kto chce w pracy siedzieć i to za biurkiem, musi je sobie kupić, fotel też. A to oświetlenie - tego najbardziej potrzebują, zwłaszcza całkowicie niewidomi. Wspaniały pracodawca! No, nie ma drugiego tak wspaniałego! Wszędzie pracownicy muszą wszystko swoje mieć, a tu...! 
 
 4. Podstawowe wynagrodzenie + jasny i przejrzysty system motywacyjny 
A co to za wynagrodzenie? Ileż to ileż ono będzie wynosiło? Znam minimalne wynagrodzenie, średnie, wysokie, zasadnicze, brutto i netto. Ale podstawowe? Nie mogę nawet sobie wyobrazić, ileż to takie wynosi. Pewnie co najmniej 8 tysięcy miesięcznie, a może na rok? 
 Dodam, że te wszystkie łaski na przyszłych pracowników Niepełnosprawnoraju spłyną za pośrednictwem tej firmy, ale ich koszty pokryje PFRON. Przecież na pisaniu tych tekstów, które nie są nikomu potrzebne, zarobić się nie da. A PFRON - o ma wielkie zasoby i szczodrze sypnie groszem, tak że wystarczy na całą tę łaskawość i jeszcze sporo dobrodziejowi zostanie. 
 
 5. Dostęp do szerokiej listy publikacji 
A to po jakiego grzyba? Czy w celu bezpłatnego dokształcania się? A może tu chodzi o wirtualne wyjazdy integracyjne? 

6. Możliwość rozwoju osobistego. Praca w domu. 
No proszę, a dotąd się mówiło, że praca w domu nie sprzyja rehabilitacji, że brakuje kontaktów społecznych, że... A tu okazuje się, że zapewnia możliwość rozwoju osobistego. To ciekawe, może też społecznego i wszechstronnego? 
 
 Co należy zrobić, by zostać zatrudnionym? 
 
Najpierw trzeba wysłać zgłoszenie na adres praca@praca.pl podając takie informację jak: Imię i Nazwisko, Data urodzenia, Zainteresowania, Doświadczenie zawodowe, Przyznana grupa inwalidzka oraz na jaki okres, Jaki rodzaj renty Państwo otrzymujecie, Czy obecnie są Państwo gdzieś zatrudnieni. 
 
Nie ma ani słowa o wykształceniu. Najwidoczniej do pisania tekstów jest ono zbędne. Są za to pytania o grupę inwalidzką, rodzaj renty, na jaki okres została przyznana. Widocznie to jest bardzo przydatne przy wykonywaniu pracy w domu, w czasie osobistego rozwoju, przy bezpłatnym biurku... 
 Pracodawca napomyka też o doświadczeniu zawodowym, ale nawet się nie zająknął, jakie doświadczenie jest potrzebne. 
Jakoś tak dziwnie dochodzę do wniosku, że ani doświadczenie zawodowe, ani wykształcenie, ani zainteresowania nie mają żadnego znaczenia, ani nie są pracodawcy potrzebne. Liczy się tylko grupa inwalidzka, tj. stopień niepełnosprawności. A tak przy okazji, to po dwudziestu latach od zmiany terminologii, może warto zacząć posługiwać się tą obowiązującą. 
To jednak mało ważne dla mnie, dla czytelników i dla pracodawcy i jego pracowników. Ważna jest ta grupa inwalidzka, znaczy się stopień niepełnosprawności. I słusznie, bo tylko to jest wymierne, ma konkretne znaczenie, tylko o to chodzi. 
Żeby nie być gołosłownym, zaraz wykażę, że grupa czy stopień, to bez znaczenia, ale sam fakt ma olbrzymie znaczenie, bo świadczy o kwalifikacjach kandydatów do zatrudnienia na stanowiskach marketerów i copywrighterów. Jest to szczególnie cenne w zakładach pracy chronionej, a jak się wydaje, Niepełnosprawnoraj jest takim zakładem, albo chce być. 
Jeżeli taki, nieprzymierzając, copywrighter przedłoży zaświadczenie, że został zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności, jego pracodawca otrzyma od PFRON-u 623,70 zł miesięcznie. Oj, kiepskie ma kwalifikacje ten copywrighter. Na takich kwalifikacjach daleko nie zajedzie, znaczy się jego pracodawca, nie on. 
Jeżeli jednak copywrighter został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, jego pracodawca otrzyma 1593,90 zł miesięcznie. No, nie jest to dużo, ale przecież więcej niż ten copywrighter z lekkim stopniem niepełnosprawności. Kwalifikacje tego copywrightera z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności są znacznie wyższe. 
To jednak nie koniec. Copywrighter może być też zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności. No, jego kwalifikacje zawodowe rosną niepomiernie, gdyż pracodawca będzie otrzymywał 2494,80 złotych miesięcznie. 
Najwyższe kwalifikacje zawodowe jednak, będzie miał niewidomy copywrighter ze znacznym stopniem niepełnosprawności, bo przysporzy pracodawcy kwotę 2494,80 zł powiększoną o 40 procent minimalnego wynagrodzenia, co da kwotę 3049,20 zł miesięcznie. Nie oznacza to, że każdy pracodawca otrzymuje taką kwotę, gdyż nie może ona przekraczać 75 procent faktycznie poniesionych kosztów. Niektórzy pracodawcy, jak się wydaje, umieją sobie z tym radzić. Gdyby nie umieli, nie byłoby przypadków fikcyjnego zatrudnienia. 
Jeżeli jednak przyjmiemy, że pracownik otrzyma "podstawowe wynagrodzenie", to wcale niezła kwota zostanie w kasie jego dobroczyńcy, czyli pracodawcy. A najciekawsze w tym jest to, że ten copywrighter wcale nie musi pracować, nie musi pisać żadnych tekstów, chyba że dla rozrywki na listę dyskusyjną Typhlos eksperckie teksty z dziedziny ekonomii, polityki, wydobywania gazu z łupków, katastrof komunikacyjnych i inne, które tak jak te wymienione, bezpośrednio wiążą się z problematyką osób z uszkodzonym wzrokiem. Bo przecież Lista dyskusyjna Typhlos właśnie do poruszania takiej problematyki została powołana. Dobrodziejowi teksty pisane przez jego pracowników, jak się wydaje, są zupełnie zbędne. 
Wyżej podane kwoty będą obowiązywały do końca 2012 r., ale już od pierwszego stycznia przyszłego roku kwoty te będą ździebko wyższe. 
Przyznacie chyba sami, że kwalifikacje niewidomego copywrightera ze znacznym stopniem niepełnosprawności są bardzo wysokie, są najwyższe. 
 
Muszę stwierdzić, że dobrze być niewidomym. Nie trzeba się uczyć, zdobywać kwalifikacji, bo ma się je na mocy definicji, można sobie siedzieć w bezpłatnym fotelu, przy bezpłatnym biurku i korzystać z bezpłatnego oświetlenia, chociaż nie jest ono wcale potrzebne. Można też integrować się na potęgę i rozwijać się w domowych pieleszach. No i kto ma tak dobrze? Pewnie, że nikt. 
Najwyżej kwalifikowany Stary Kocur