Pr 2590

WIEDZA i MYŚL

INTERNETOWY MIESIĘCZNIK TYFLOSPOŁECZNY

Wydawca Stanisław Kotowski

Czasopismo nie jest dofinansowywane ze środków publicznych ani żadnych innych. Wydawane jest bez nakładów finansowych. Osoby piszące artykuły oraz zaangażowane przy redagowaniu, adiustacji i korekcie oraz kolportażu nie otrzymują wynagrodzenia. Fundacja „Klucz” przetwarza „WiM” nieodpłatnie na format MP3 w systemie DAISY, a IVO Software Sp. z o.o. udostępnia bezpłatnie niezbędne do tego oprogramowanie.

Czytelnicy otrzymują „WiM” również bezpłatnie. Wystarczy napisać na adres: ST.k@onet.pl lub ST.k1@wp.pl i w każdym miesiącu znaleźć aktualny numer w swojej „Skrzynce odbiorczej”.

Wersję dźwiękową oraz w formacie RTF można pobierać pod adresem:
http://wypozycz.bcpzn.pl/wim/
oraz:
 http://klucz.org.pl/WIM.php 
Pod tymi adresami można również pobierać numery archiwalne „WiM”.
Najnowszy numer w wersji DAISY znajduje się pod linkiem: 
wypozycz.bcpzn.pl/wim/WIM.zip 
Najnowszy numer w formacie RTF pobierać można pod linkiem: 
wypozycz.bcpzn.pl/wim/WIMRTF.zip 

Listopad 2012 
Rok IV 
Nr 11(47)/2012 
 
REDAKTOR NACZELNY 
Stanisław Kotowski 

ADRES REDAKCJI (wyłącznie internetowy): 
st.k@onet.pl lub ST.k1@wp.pl

TELEFON KOMÓRKOWY: 
501-239-769 

Na łamach „Wiedzy i Myśli” zamieszczamy różne opinie i poglądy, w tym takie, z którymi się nie zgadzamy.

Spis treści 

OD REDAKCJI
1. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA
1.1. Ze słownika rehabilitacyjnego (cz. 16) - Czytelnictwo fniewidomych - Stanisław Kotowski
1.2. Zapiski autobiograficzne - Lata szkolne - Józef Szczurek
1.3. Konwencja ONZ wprowadza nową definicję niepełnosprawności
1.4. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH CZYNNOŚCIACH - Czytamy zwykły druk - Grażyna Machura
2. OKULISTYKA, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE
2.1. Kawa zawierająca kofeinę przyczynia się do utraty wzroku?
2.2. Raport: co trzeci Polak nigdy nie był u okulisty
2.3. Śląskie: przedszkolaki mają zbyt rzadko badany wzrok
2.4. Krople z przeciwutleniaczem pomogą pozbyć się zaćmy?
2.5. Naukowo o kolorach: nie ma dowodów na ich "moc"
2.6. 11 października - Światowy Dzień Wzroku
2.7. Serwis Wypożyczeń Online BC PZN
2.8. Makieta pomoże niewidomym "zwiedzić" Ostrów Tumski
3. ROZMOWA MIESIĄCA - Z Aleksandrą Bohusz rozmawia Stanisław Kotowski(cz. 1)
4. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE
4.1. RPO: czas na wdrożenie w Polsce konwencji o prawach niepełnosprawnych
4.2. O Konwencji podczas finału 34. Maratonu Warszawskiego - Oprac. Natalia Łyczko
4.3. 60 LAT BIBLIOTEKI DLA NIEWIDOMYCH
4.4. Konferencja z okazji 60 lat BC PZN
4.5. E-książka - nie tylko dla widzących
4.6. Nagrania i materiały z konferencji - Grzegorz Złotowicz
4.7. Książki w DAISY dla dzieci i dorosłych niepełnosprawnych wzrokowo - Justyna Maciejewska
4.8. Nadzwyczaj udana i pożyteczna impreza - Zbigniew Niesiołowski
4.9. Poczucie bezpieczeństwa osób niewidomych i słabowidzących w przestrzeni zurbanizowanej
4.10. Śląsk: Niepełnosprawność nie jest przeszkodą w efektywnej pracy - Beata Rędziak
5. ORGANIZACYJNE, PRAWNE, PRAKTYCZNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY
5.1. Nie ma podręczników dla słabowidzących - Reporterka: Małgorzata Frydrych
5.2. Teatralna jesień z audiodeskrypcją
5.3. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH - Po co nam to było - Jerzy Ogonowski
6. FAKTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI
6.1. Listonoszka oszukiwała niewidomą rencistkę
6.2. Na Typhlos o oszustwach, starości, niezaradności i możliwościach osób niewidomych - Wybrała i opracowała Klementyna
6.3. Diagnoza kompetencji osób niepełnosprawnych
6.4. Na Typhlos o uszczęśliwianiu osób niepełnosprawnych - Wybrała i opracowała Klementyna
7. ZAPRASZAMY DO DYSKUSJI
7.1. 	Dyskutujemy o pracy, godności i terapii - Stanisław Kotowski
7.2. Praca, koszty i... - Jerzy Ogonowski
8. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE
8.1. Firmy będą dłużej otrzymywać zróżnicowane dopłaty do wynagrodzeń - Michalina Topolewska, oprac.: GR
8.2. Pracodawców czekają postępowania sprawdzające przez PFRON - Michalina Topolewska, oprac.: GR
8.3. Kontroler PFRON będzie mógł wejść wszędzie - kwa, oprac.: GR
8.4. Od 1 stycznia 2013 r. wzrosną płace minimalne - Łukasz Guza, oprac.: GR
8.5. Zakłady aktywności zawodowej dostaną pieniądze na wynagrodzenie niepełnosprawnych Mateusz Brząkowski, oprac.: GR
8.6. Podlecz się na koszt ZUS Małgorzata Raczkowska, oprac.: GR
8.7. Świadczenie pielęgnacyjne już nie dla wszystkich Tomasz Przybyszewski
8.8. ZUS: Jedyna szansa to złe pouczenie Ryszard Sadlik, oprac.: GR
8.9. Emeryt może dostać więcej Mateusz Rzemek, oprac.: GR
8.10. RPO: Pieniądze nie idą za niepełnosprawnym uczniem Beata Rędziak
8.11. W urzędach zbyt mało niepełnosprawnych
8.12. PFRON: Negatywna decyzja Ministra Finansów dotycząca zwiększenia środków finansowych dla samorządów wojewódzkich w 2012 r. - PFRON
9. WSPOMINAMY LUDZI I WYDARZENIA
9.1. Absolwenci - Zofia Krzemkowska
9.2. Uczczenie Rewolucji Październikowej
10. WPROST ALBO NA OPAK
10.1. Śmieszne, nieśmieszne Opowiada Jerzy Ogonowski
10.2. Niewidomi to mają fajnie
10.3. Sam tego chciałeś Grzegorzu Dyndalo... - Bączek
10.4. Mruczę i prycham - Drugie i pierwsze w Europie

 aaa 
OD REDAKCJI 
 
Szanowni Państwo, Drodzy Czytelnicy! 
 
W listopadzie czcimy naszych zmarłych. W listopadzie cieszymy się kolejną rocznicą odzyskania przez Polskę niepodległości po rozbiorach. W listopadzie, podobnie jak w każdym innym miesiącu, część naszych Czytelników przeżywa swoje święta, urodziny, imieniny, rocznice, chociaż miesiąc ten nie należy do zachwycających. A my, jak w każdym miesiącu, dostarczamy Państwu teksty informacyjne, publicystyczne i polemiczne. Mamy nadzieję, że każdy z Państwa znajdzie w naszym miesięczniku coś, co go interesuje. Życzymy tego Państwu i sobie. 
Szczególnie polecamy informacje i publikacje poświęcone Centralnej Bibliotece PZN, która ma już 60 lat, ale na emeryturę się nie wybiera. Są to pozycje: 
* 2.7. - "Serwis Wypożyczeń Online BC PZN", 
* 4.3. - "60 LAT BIBLIOTEKI DLA NIEWIDOMYCH", 
* 4.4. - "Konferencja z okazji 60 lat BC PZN", 
* 4.5. - "E-książka - nie tylko dla widzących 
* ",4.6. - Grzegorz Złotowicz "Nagrania i materiały z konferencji ". 
Uprzejmie prosimy o przeczytanie dwóch pozycji działu 7 "Zapraszamy do dyskusji" i napisanie do nas. Państwa wypowiedzi zostaną opublikowane w grudniowym wydaniu "WiM". 
Chociaż mamy aurę nieco ponurą, słonecznie Państwa pozdrawiamy. 
Redakcja Wiedzy i Myśli 
 
 aaa 
1. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA 
 
aaa 
1.1. Ze słownika rehabilitacyjnego (cz. 16) 
Czytelnictwo niewidomych 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Literatura piękna, literatura popularnonaukowa i naukowa 
 
W informacji Biblioteki Centralnej PZN pozycja 4.3. czytamy: 
"Jak wynika z badań przeprowadzonych przez CBOS w czerwcu 2011 r. dla przyjemności książkę w ostatnim roku przeczytało zaledwie 30 proc. widzących Polaków. Wśród niewidomych to prawie 75 proc. z nich". Świadczy to o znaczeniu literatury dla niewidomych. Znaczenie to bierze się m.in. z ograniczenia innych możliwości korzystania z twórczości artystycznej, np. malarstwa czy filmu, a także innych form rozrywki. 
Czytelnictwo niewidomych opiera się głównie na dwóch zmysłach, na dotyku i słuchu. Do niedawna niewidomi samodzielnie czytać mogli wyłącznie pismo wypukłe, wynalezione przez Ludwika Braille'a. Następnie pojawiły się możliwości słuchania literatury nagranej na taśmie magnetofonowej, a obecnie również na innych nośnikach. Przy pomocy techniki komputerowej niewidomi mogą samodzielnie czytać każde pismo drukowane oraz teksty w zapisie cyfrowym. 
Potrzeby czytelnicze niewidomych i słabowidzących w odniesieniu do literatury pięknej, popularnonaukowej i naukowej zaspokaja głównie Centralna Biblioteka PZN. 
Księgozbiór biblioteki obejmuje książki: drukowane pismem punktowym dla niewidomych, "książki mówione" nagrywane na kasetach magnetofonowych, książki w zapisie cyfrowym oraz wydawane zwykłym drukiem o problematyce niewidomych. Zbiory udostępniane są w czterech formach: wypożyczanie osobom przychodzącym do Biblioteki, przesyłanie za pośrednictwem poczty, udostępnianie przez internet zbiorów w zapisie cyfrowym, dowóz książek do czytelników (starszych i unieruchomionych chorobą w domu), mieszkających w Warszawie i okolicach. 
Więcej informacji dotyczących działalności Centralnej Biblioteki PZN znajdą Czytelnicy pod pozycją 4.3. 
Dodać należy, że w coraz szerszym zakresie dostępne są e-booki, wydawane przez różne firmy do powszechnego użytku. Na temat trudności korzystania z książek elektronicznych ukazujących się na rynku wydawniczym również znajdą Państwo informację pod pozycją 4.3. 
Na uwagę zasługuje działalność Fundacji "Klucz", która przygotowuje dla niewidomych literaturę w pełnym systemie DAISY. O tym systemie będą mogli Państwo przeczytać w następnym numerze "Wiedzy i Myśli". 
 
Korzystanie z prasy ogólnodostępnej 
 
Dostęp do informacji ma wielkie znaczenie dla każdego człowieka we współczesnym świecie. Ma też wielkie znaczenie dla niewidomych i słabowidzących. Z różnorodnymi informacjami, opiniami, poglądami, komentarzami natury ogólnej niewidomi i słabowidzący mogą zapoznawać się z radia i telewizji, a także z internetu. Mogą też korzystać z papierowej prasy codziennej i czasopism, niestety, w tym przypadku przy pomocy lektora. 
Wielkim udogodnieniem w tej dziedzinie jest e-Kiosk prowadzony przez Mazowieckie Stowarzyszenie Pracy dla Niepełnosprawnych "De Facto". W e-Kiosku znajduje się już 51 tytułów gazet i czasopism. Są one specjalnie dostosowywane do potrzeb osób z uszkodzonym wzrokiem i dostarczane czytelnikom za pośrednictwem internetu. 
Tematyka czasopism z e-Kiosku odpowiada na różnorodne potrzeby czytelników z uszkodzonym wzrokiem, tj. na takie potrzeby, jakie posiadają czytelnicy gazet i czasopism, którzy nie są osobami niepełnosprawnymi. W e-Kiosku niewidomi i słabowidzący mogą korzystać z tak różnorodnych czasopism jak: "Polityka", "Wprost", "Młody Technik", "Film", "Claudia", "Gitarzysta". Dodać należy, że e-Kiosk wprowadza coraz nowe czasopisma wzbogacając ofertę czytelniczą. 
Takich możliwości niewidomi nie mieli nigdy dotąd w całej historii rowzoju ludzkości. Możliwości te stworzyła technika i technologia oraz zaangażowanie kilku osób niewidomych, przede wszystkim Sylwestra Piekarskiego, który zaproponował kierunek działań w tej dziedzinie, działalność Stowarzyszenia Polskich Niewidomych i Słabowidzących "Trakt" oraz Mazowieckiego Stowarzyszenia Pracy dla Niepełnosprawnych "De Facto". Technologię udostępniania niewidomym prasy opracowano w Instytucie Maszyn Matematycznych w Warszawie we współpracy z Fundacją Polskich Niewidomych i Słabowidzących "Trakt". 
Opracowanie odpowiedniej technologii i powołanie e-Kiosku dokonało rewolucji w dostępie do prasy przez niewidomych i słabowidzących. Obecnie można powiedzieć, że problem ten został rozwiązany, chociaż e-Kiosk wymaga stałego wzbogacania i udoskonalania jego pracy. Osoby i instytucje, które przyczyniły się do powstania tych możliwości zasługują na uznanie i wdzięczność osób z uszkodzonym wzrokiem. 
 
Czasopisma dla niewidomych i słabowidzących 
 
Możliwość korzystania z gazet i czasopism dostępnych na ogólnym rynku wydawniczym nie zaspokaja specjalnych potrzeb osób z uszkodzonym wzrokiem. Oprócz dostępu do informacji i publicystyki o charakterze ogólnym albo specjalistycznych z różnych dziedzin, niewidomi i słabowidzący potrzebują publikacji o charakterze rehabilitacyjnym i środowiskowym. Potrzeby z tej dziedziny zaspokajają czasopisma wydawane specjalnie dla osób z uszkodzonym wzrokiem. 
W przeszłości ukazywało się kilkanaście tytułów adresowanych do niewidomych i słabowidzących. Zdecydowaną większość z nich wydawał PZN. 
 
Podaję tytuły, które ukazywały się w 1994 r. 
 
1) "Pochodnia" 
Najstarszym i najbardziej znanym czasopismem jest "Pochodnia". Czasopismo to w ciągu już ponad sześćdziesięciu lat swego istnienia ukazywało się w różnych formach i w różnej częstotliwości - tylko w brajlu, potem również w druku zwykłym bez kolorów, następnie w kolorowej szacie i wreszcie w wersji dźwiękowej na taśmie magnetofonowej, a ostatnio w zapisie cyfrowym. W tej wersji "Pochodnia" jest dostarczana czytelnikom za pośrednictwem internetu. "Pochodnia" była miesięcznikiem, dwutygodnikiem i znowu miesięcznikiem. Ostatnio ukazuje się co dwa miesiące. Uzupełnieniem "Pochodni" jest "Biuletyn Informacyjny Pochodni", który ukazuje się średnio dwa razy w miesiącu. 
Głównym celem "Pochodni" jest wszechstronna rehabilitacja niewidomych i słabowidzących, służba niewidomym, ułatwianie im pełnego i normalnego życia w społeczeństwie. Jest to bardzo ważne i trudne zadanie, dlatego chyba nie zawsze jest realizowane w pełnym zakresie. 
 
2) "Promyczek" 
Miesięcznik dla dzieci młodszych - od I do IV klasy szkoły podstawowej. Wydawany był w powiększonym zwykłym druku i jako dwutygodnik, ukazujący się w wersji brajlowskiej dla tego samego wieku czytelników. 
3) "Światełko": 
- miesięcznik wydawany dla dzieci starszych od V do VIII klasy szkoły podstawowej, w powiększonym zwykłym druku, 
- jako dwutygodnik ukazujący się dwa razy w miesiącu w wersji brajlowskiej dla tego samego wieku czytelników. 
Celem tych czasopism było: 
Dostarczanie dzieciom niewidomym i słabowidzącym wiedzy o możliwie różnorodnej tematyce, wychodzenie naprzeciw potrzebom czytelników oraz taki dobór materiałów, które przyczyniałyby się do ogólnego rozwoju i rehabilitacji dzieci. 
4) "Nasze Dzieci" 
Podtytuł: "Sprawy niewidomych i słabowidzących dzieci. Miesięcznik" wydawany był w zwykłym druku. 
Celem czasopisma jest: 
- dostarczanie rodzicom, opiekunom itd., wiedzy rehabilitacyjno-pedagogicznej przez prezentację metod i przykładów pracy z dzieckiem niewidomym i słabowidzącym w domu i na turnusach rehabilitacyjnych, 
- informowanie o różnorodnych instytucjach i inicjatywach na rzecz dzieci i rodzin z dziećmi niepełnosprawnymi wzrokowo, jak: placówki szkolne, przedszkolne, medyczne, turnusy rehabilitacyjne, imprezy okolicznościowe, 
- kształtowanie postaw indywidualnych i społecznych: do dziecka niepełnosprawnego, do rodziny z dzieckiem niepełnosprawnym, a także odnajdywanie miejsca dla dzieci niewidomych i słabowidzących w ich naturalnym środowisku, tj. w rodzinie, grupie rówieśniczej, w tym także pełnosprawnej, w społeczeństwie itp. 
 
5) "Życiu naprzeciw" 
Miesięcznik ukazywał się w wersji brajlowskiej i w druku powiększonym. 
Celem czasopisma była rehabilitacja niewidomych i słabowidzących wkraczających w samodzielne życie. Wyrazem tego celu stał się tytuł czasopisma niosący postulat wychodzenia naprzeciw życiowym wyzwaniom. 
"Życiu naprzeciw" adresowane było do młodych ludzi między 15 a 30 rokiem życia. 
 
6) "Głos Kobiety" 
Dwumiesięcznik, ukazywał się w wersji brajlowskiej i w druku powiększonym. 
Było to pismo dla niewidomych i słabowidzących kobiet. Jego celem było dostarczanie czytelniczkom tekstów o charakterze rehabilitacyjnym, związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, wychowaniem dzieci itp. 
 
7) "Credo" 
Miesięcznik, ukazywał się w wersji brajlowskiej i w druku powiększonym. Było to pismo duszpasterstwa niewidomych, a więc o charakterze religijnym, katolickim. Jego celem było pogłębianie wiary niewidomych i słabowidzących, dostarczanie im informacji i innych publikacji dotyczących życia religijnego. 
 
8) "Nasza szansa" 
Miesięcznik wydawany był w wersji brajlowskiej i w druku powiększonym dla słabowidzących. Celem czasopisma była kompleksowa rehabilitacja niewidomych i słabowidzących, a głównie rehabilitacja zawodowa, psychiczna i społeczna, integracja osób z uszkodzonym wzrokiem ze społeczeństwem i z innymi osobami niepełnosprawnymi. 
 
9) "Nasz Świat" 
Miesięcznik ukazywał się tylko w wersji brajlowskiej. Celem czasopisma było udostępnianie niewidomym lektury prasy wydawanej w zwykłym druku, z której niewidomi nie mogli korzystać samodzielnie. 
"Nasz Świat" zamieszczał artykuły i krótkie teksty literackie, które ukazywały się w ogólnodostępnych wydawnictwach krajowych, a czasami również zagranicznych. 
"Nasz Świat" ukazywał się w jednym brajlowskim tomie, czyli było to bardzo małe czasopismo. Jeżeli porównamy to z kilkudziesięcioma tytułami czasopism, w tym tygodników, które dostarcza niewidomym e-Kiosk, widać, jak wielki postęp dokonał się w dziedzinie udostępniania prasy o charakterze ogólnym. 
 
10) "Niewidomy masażysta", a następnie przemianowany na "Terapię fizykalną" 
Był to kwartalnik ukazujący się w wersji brajlowskiej i w druku powiększonym. Celem czasopisma było doskonalenie zawodowe niewidomych masażystów i fizjoterapeutów, dostarczanie im fachowych informacji, doniesień i opracowań na tematy interesujące tę grupę zawodową niewidomych i słabowidzących. 
 
11) "Encyklopedia Prawa" - kwartalnik, którego zadaniem było udostępnianie niewidomym i słabowidzącym informacji dotyczących najważniejszych przepisów prawnych. 
 
12) "Biuletyn informacyjny" Ośrodka Informacji i Promocji Postępu Naukowo-Technicznego PZN - był to dwumiesięcznik, wydawany w zwykłym druku. 
Celem czasopisma było: 
przekazywanie informacji naukowo-technicznych, w zakresie dotyczącym osób niepełnosprawnych, ze szczególnym uwzględnieniem problematyki osób niewidomych. 
Następnie "Biuletyn Informacyjny" został przejęty przez PZN, a jego charakter uległ zmianie. Stał się czasopismem o charakterze informacyjnym i rehabilitacyjnym. 
 
13) "Magazyn muzyczny" kwartalnik, wydawany był w wersji brajlowskiej. Jego celem było popularyzowanie muzyki. 
 
14) "Nuty" półrocznik, ukazywał się w wersji brajlowskiej. Zawierał nuty utworów, z których mogli korzystać osoby niewidome. 
 
15) "Pola Stelo" kwartalnik, wydawany był w wersji brajlowskiej. Jego celem było popularyzowanie międzynarodowego języka wśród niewidomych i dostarczanie im tekstów w tym języku pisanych brajlem. 
 
16) Czasopisma tyflologiczne: 
"Przegląd Tyflologiczny", "Materiały tyflologiczne" i "Zeszyty Tyflologiczne". 
Celem tych czasopism było - prezentowanie dorobku naukowego polskich i zagranicznych specjalistów dotyczącego problematyki tyflologicznej. Była to też platforma wymiany doświadczeń i konfrontacji poglądów dla wszystkich naukowców i praktyków, interesujących się problematyką osób niewidomych oraz zapewnienie pomocniczego materiału szkoleniowego dla szerszego ogółu pracowników i działaczy, zajmujących się sprawami niewidomych w Polsce. 
Czasopisma te adresowane były przede wszystkim do specjalistów, chociaż osoby z uszkodzonym wzrokiem również były zainteresowane ich treścią. Dlatego potraktowałem je łącznie bez wnikania w różnice tematyczne między nimi. 
 
Wymieniłem wszystkie tytuły prasowe wydawane w roku 1994 przez PZN. Dodam, że wcześniej PZN wydawał w wersji dźwiękowej na taśmie magnetofonowej miesięcznik "Problemy Ekonomiczne i Społeczne", zawierający wybrane artykuły z prasy ogólnodostępnej oraz kwartalnik "Informator Książkowy", w którym znajdowały się informacje o książkach wydawanych w brajlu i na taśmie magnetofonowej, a także dotyczące ich autorów. CZSN wydawał "Niewidomego Spółdzielcę", a Towarzystwo Pomocy Głuchoniewidomym - "Słowa i Dłonie". Później od 2005 r. do 2010 r. Fundacja Polskich Niewidomych i Słabowidzących "Trakt" wydawała "Biuletyn Informacyjny Trakt", a Towarzystwo Muzyczne im. Edwina Kowalika w latach 2003-2009 kwartalnik "Nowy Magazyn Muzyczny". Ukazywały się też czasopisma lokalne. 
Chciałem w ten sposób pokazać, jak zróżnicowane są potrzeby czytelnicze niewidomych i słabowidzących w zakresie korzystania z prasy do nich adresowanej. Mimo niewątpliwych potrzeb obecnie oferta prasowa dla niewidomych i słabowidzących jest bardzo skromna. 
Z czasopism wydawanych dla niewidomych i słabowidzących z całego kraju wymienić należy: 
"Promyczek" i "Światełko" - czasopisma dla dzieci i młodzieży wydawane przez PZN, 
"Pochodnię" i "Biuletyn Informacyjny Pochodni" - prasa dla ogółu osób z uszkodzonym wzrokiem wydawana przez PZN, 
"Nasze Dzieci": - miesięcznik dla rodziców posiadających dzieci z uszkodzonym wzrokiem wydawany przez PZN, 
"Słowa i Dłonie" - czasopismo dla osób głuchoniewidomych wydawane przez TPG, 
"Tyfloświat" - czasopismo głównie dla osób z uszkodzonym wzrokiem interesujących się sprzętem rehabilitacyjnym, przede wszystkim komputerowym i oprogramowaniem - wydawca Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego, 
"Szansa" - czasopismo informacyjne o sprzęcie rehabilitacyjnym i wydarzeniach w środowisku niewidomych wydawane przez Fundację "Nasza Szansa". 
Na szczególną uwagę zasługuje dwumiesięcznik "Laski", który wydawany jest przez Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi, mające swą siedzibę w Laskach. Zaczęto je wydawać w 1991 r., najpierw jako kwartalnik, a następnie - dwumiesięcznik. Setny numer ukazał się w kwietniu 2011 r. Wychodzi w druku zwykłym. 
 Tematyka czasopisma związana jest z pracą oświatową i wychowawczą laskowskiego ośrodka szkolnego dla niewidomych dzieci, a także szeroko pojętą działalnością Towarzystwa w całym kraju oraz poza jego granicami - na Ukrainie, w Indiach i w Afryce. Są także artykuły omawiające wydarzenia religijne, zwłaszcza odnoszące się do zakładu w Laskach. 
 Stowarzyszenie Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki Niewidomych i Słabowidzących "Cross" od grudnia 1995 r. wydaje miesięcznik szkoleniowo-informacyjny "Cross". Celem miesięcznika jest informowanie o szkoleniach i imprezach sportowych oraz turystycznych, a także propagowanie korzyści płynących z czynnego w nich uczestnictwa. Celem periodyku jest także pokazywanie uroków przyrody, możliwości jej poznawania oraz zachęcanie do czynnej rekreacji. Ważnym zadaniem jest wspomaganie nauczycieli wychowania fizycznego, instruktorów i trenerów pracujących z niewidomymi i słabowidzącymi. 
Stanisław Kotowski wydaje od stycznia 2009 r. miesięcznik "Wiedza i Myśl". Czasopismo przeznaczone jest dla ogółu niewidomych i słabowidzących. 
Ponadto ukazuje się kilka czasopism o zasięgu regionalnym. 
Jak wynika z powyższego, teraz istnieje znacznie mniej tytułów. Dodać należy, że kilka czasopism, które wydawane są obecnie ukazywały się przed 1994 r. Niektóre natomiast powstały później. 
Chociaż liczba tytułów została poważnie ograniczona, nie oznacza to, że potrzeby w tym zakresie są zaspokajane w bardzo małym stopniu. Oczywiście, przestały istnieć tak specjalistyczne czasopisma jak: "Magazyn muzyczny", "Nuty", "Encyklopedia Prawa" i "Pola Stelo". 
"Wiedza i Myśl" jednak przejęła sporą część tematyki, która wcześniej występowała w innych czasopismach. Jest to duży miesięcznik składający się z kilku działów, w tym poświęconych rehabilitacji, prawu dotyczącemu osób niepełnosprawnych, okulistyce i sprzętowi rehabilitacyjnemu oraz informacji środowiskowej. Trzeba stwierdzić, że dostarczanie niewidomym i słabowidzącym informacji o ważnych, bieżących wydarzeniach środowiskowych, o poczynaniach władz stowarzyszeń i fundacji, o postawach członków tych władz jest bardzo trudnym zadaniem. Tak się składa, że niemal wszystko w naszym środowisku, oprócz informacji o charakterze ogólnym albo nic nieznaczących, jest ściśle tajne, tajne lub poufne. Dziennikarze prasy środowiskowej nie mogli nawet obserwować obrad ostatniego Krajowego Zjazdu Delegatów PZN. 
Poważnym ograniczeniem zasięgu oddziaływania "WiM" jest wydawanie jej wyłącznie w wersji elektronicznej. Uniemożliwia to jej czytanie niewidomym, którzy nie posługują się techniką komputerową i tym, którzy nie posiadają odtwarzaczy Mp3 ani odtwarzaczy DAISY i nie mogą otrzymywać czasopisma pocztą elektroniczną ani pobierać go przez internet. 
Jak już wspomniałem, "WiM" ukazuje się regularnie od stycznia 2009 r. Do listopada 2012 r. ukazało się 47 numerów czasopisma. 
 
aaa 
1.2. Zapiski autobiograficzne 
Lata szkolne 
Józef Szczurek 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 Moja edukacja miała różne formy i trwała dość długo, bo z przerwami aż 25 lat. Po raz pierwszy, w wieku siedmiu lat, szkolne progi przekroczyłem we wrześniu 1935 roku w Sławkowie. Szkoła znajdowała się na głównej ulicy. W pobliżu była poczta, kościół, duża plebania, dom dla organisty, tak zwana Organistówka, w której ulokowano także ochronkę dla kilkunastu dzieci. 
W budynku szkolnym, na parterze znajdowały się dwie sale do nauki oraz mieszkanie stróża i jego rodziny. Do obowiązków stróża należała dbałość o higienę pomieszczeń, obiektu sanitarnego znajdującego się na podwórzu oraz dużego boiska szkolnego. Na pierwszym piętrze była duża sala do nauki oraz gabinet kierownika szkoły. 
Nauka odbywała się na dwie zmiany. O ósmej rano zaczynały się lekcje dla uczniów od piątej do siódmej klasy, a popołudniu - od pierwszej do trzeciej. Dla klasy czwartej wynajmowano pomieszczenie w innej części miasta. 
W każdej klasie uczyło się około sześćdziesięciorga uczniów. Może ktoś zapytać, jak nauczyciel mógł zapanować nad tak liczną grupą. Wtedy nie stanowiło to problemu, ponieważ większa była dyscyplina społeczna. Ponadto uczniowie mieli większe poczucie ważności nauki i jej znaczenia w życiu dorosłym. Istniały także określone, dziś nieznane, instrumenty dyscyplinujące. I tak na przykład, uczniowie, gdy nie wykonywali czynności zajmujących ręce, siedzieli z wyprostowanymi plecami, z rękami założonymi do tyłu. Nie mogli więc podejmować żadnych nieprzewidzianych programem ruchów. 
System nauczania znacznie różnił się od dzisiejszego. Uczniowie od pierwszej do trzeciej klasy mieli jedną, tę samą panią, która uczyła wszystkich przedmiotów, włącznie ze śpiewem, a warto dodać, że nauka śpiewania odgrywała wówczas bardzo ważną rolę. Dopiero począwszy od klasy czwartej, do różnych przedmiotów byli oddzielni nauczyciele. Wyjątek stanowiła jedynie lekcja religii, którą już od najniższych klas prowadził parafialny ksiądz wikariusz. Duży wpływ na wychowanie uczniów miała bardzo prężna drużyna harcerska. Wśród najmłodszych dzieci działała organizacja zuchowa. 
W czasie przerw dzieci przebywały na boisku, a zimą - głównie na korytarzu. Zajęcia gimnastyczne także odbywały się na boisku. W kącie obok drzwi stróżówki, znajdował się duży, zamknięty pojemnik z wodą. Każdy, kto chciał się napić, odkręcał kurek i napełniał wodą, stojący obok blaszany kubek. 
Naprzeciw szkoły, po drugiej stronie ulicy, rosło kilka ogromnych, niemal niebosiężnych klonów, co nadawało jej otoczeniu o każdej porze roku specyficzny urok i piękny, dostojny wygląd. 
Od wczesnego dzieciństwa miałem dużą krótkowzroczność. Siedziałem w pierwszej ławce, ale i tak nie widziałem liter ani cyfr na tablicy, a jedynie białe linie znaczków. Gdy w czasie lekcji trzeba było coś przepisać, co dwie lub trzy minuty podchodziłem do tablicy, czytałem kilka wyrazów lub liczb, wracałem na swoje miejsce i wpisywałem przeczytane zdanie do zeszytu. W takich sytuacjach najczęściej nasza pani dawała mi "Płomyczek" i z niego przepisywałem fragment jakiejś czytanki. Dzięki temu nie musiałem podchodzić do tablicy. Przeważnie było tak, że szybko przepisałem wyznaczony tekst, a następnie z ogromnym przejęciem czytałem to wspaniałe, dziecięce czasopismo. Wkrótce efekt okazał się nadspodziewanie miły, ponieważ pani nauczycielka, widząc moje zainteresowanie, przynosiła każdy numer "Płomyczka" i wypożyczała mi go do czytania w domu. 
Uczyłem się dobrze. Byłem jednym z kilkorga uczniów, którzy mieli w zeszytach najwięcej czerwonych znaków, czyli ocen bardzo dobrych. Pod koniec czerwca 1937 roku, a więc po dwóch latach nauki, zaczął mi się pogarszać wzrok w lewym oku. Lekarz podstawowej opieki medycznej skierował mnie do przychodni specjalistycznej w Dąbrowie Górniczej. Tam okulista, wypisując receptę, stwierdził, że lewe oko może być trudne do uratowania, ale z prawym nie powinno być problemów. Przepisał mi krople do oczu, które należało zapuszczać codziennie rano i wieczorem przez trzy tygodnie. 
Trwały wakacje. Całe dnie spędzałem na półkoloniach, w lipcowym słońcu, biorąc udział w intensywnych zabawach ruchowych i kąpielach w rzece. Któregoś dnia wróciłem do domu, prawie nic nie widząc. Już nazajutrz znalazłem się w przychodni okulistycznej w Sosnowcu. Okulistka po wnikliwym badaniu stwierdziła, że krople, których używałem, mogły przynieść dobry skutek, gdybym przez cały czas kuracji leżał w zaciemnionym pokoju. Lekarz, który o tym nie powiedział, dopuścił się poważnego zaniedbania. Okulistka skierowała mnie do szpitala. Dwumiesięczna bolesna kuracja, seria zastrzyków w gałkę oczną nie dały oczekiwanych rezultatów. Diagnoza zabrzmiała jak wyrok: obuoczne odklejenie siatkówki. Wtedy jeszcze medycyna nie radziła sobie z tym schorzeniem. 
Ordynator oddziału okulistycznego szpitala w Sosnowcu napisał list do zakładu w Laskach, w którym poinformował o mojej sytuacji i prosił o przyjęcie mnie do szkoły. I tak jesienią 1938 roku zasiadłem w ławce trzeciej klasy laskowskiej szkoły. Już po dwóch tygodniach sprawnie posługiwałem się pismem Braille'a. 
Pod koniec czerwca następnego roku, zaopatrzony w dwa grube tomy brajlowskie zawierające opowiadania o zwierzętach, przyjechałem na wakacje do rodzinnego domu. Nie wiedziałem, że potrwają one ponad sześć lat. W drugiej połowie sierpnia 1939 roku przyszło z Lasek pismo powiadamiające, że przyjazd do szkoły jest wstrzymany ze względu na niejasną sytuację w państwie i należy czekać na następną wiadomość. 
Całą okupację przebywałem w domu rodzinnym. Mój młodszy o dwa lata brat - Staszek, czytał mi książki, choć nie było to łatwe, gdyż na początku okupacji władze niemieckie wydały bardzo surowe zarządzenie nakazujące oddanie w punkcie żandarmerii wszystkich książek w języku polskim. Niezastosowanie się do polecenia obłożone było karą śmierci. Książek nie oddaliśmy, ale trzeba je było zamurować w podziemnej skrytce. Wymienialiśmy się nimi z sąsiadami na zasadzie wypożyczeń. Odbywało się to w głębokiej konspiracji. 
Wiosną 1941 roku niemiecki burmistrz Sławkowa zawiadomił nas, że planuje rozpoczęcie starań o umieszczenie mnie w szkole dla niewidomych w Kemlitz, ale mama nie wyraziła zgody na mój wyjazd, gdyż obawiała się że mogę zginąć w czasie alianckich bombardowań niemieckich miast. 
W lipcu 1945 roku otrzymałem pismo z Lasek, że szkoła rusza od września i mogę przyjechać, aby kontynuować naukę. Po dramatach i beznadziejnej egzystencji w czasie wojny wiadomość ta była dla mnie wielką radością. 
Do laskowskiej szkoły przyjechałem w połowie września. Włączono mnie do piątej klasy. Prawie wszyscy jej uczniowie, w liczbie dwunastu, mieli okupacyjną przerwę w nauce i byli przerośnięci. 
Szkołę podstawową ukończyłem w 1948 roku z bardzo dobrymi wynikami, ale nie opuściłem zakładu, gdyż przyjęto mnie na roczny kurs masażu leczniczego, który zorganizowano dla ponaddwudziestoosobowej grupy niewidomych. W czerwcu 1949 roku wyjechałem z Lasek z dyplomem masażysty. Miesiąc później otrzymałem pracę w przychodni lekarskiej w Bytomiu, a po roku przeniosłem się do szpitala w Katowicach. Już od września rozpocząłem naukę w ósmej klasie Liceum Ogólnokształcącego dla Pracujących im. Adama Mickiewicza w Katowicach. Klasa miała 30 uczniów. Nauka odbywała się w godzinach popołudniowych, po pięć lekcji dziennie. Środy, soboty i niedziele były wolne od zajęć - przeznaczano je na lekturę oraz naukę własną. W szkole tej byłem pierwszym niewidomym uczniem, ale ani nauczyciele, ani uczniowie nie wyróżniali mnie w żaden sposób. Znalazłem wśród nich wielu przyjaciół i serdeczne więzi utrzymywały się przez długie lata po ukończeniu szkoły. 
W zakładzie pracy miałem pokój służbowy i fakt ten sprzyjał nauce zespołowej. W dni wolne od nauki szkolnej w moim pokoju zbierali się koledzy po cztery lub pięć osób - wspólnie czytaliśmy książki, rozwiązywaliśmy zadania z matematyki i fizyki, omawialiśmy różne inne zagadnienia. Należałem do najlepszych uczniów w klasie, toteż w większości przedmiotów mogłem moim kolegom dużo pomóc. Oni natomiast służyli mi pomocą we wszystkich sprawach, w których potrzebny był wzrok. Taki układ przetrwał aż do egzaminu dojrzałości. Dopiero po maturze rozjechaliśmy się do różnych miast i wyższych uczelni. 
W czerwcu 1953 roku, kończyłem wówczas dziesiątą klasę, Wojewódzka Rada Związków Zawodowych w Katowicach zorganizowała wielką imprezę kulturalną dla przodowników pracy i nauki. Brali w niej udział najlepsi uczniowie ze wszystkich szkół średnich dla pracujących z całego województwa, po dwóch z każdej klasy, w sumie ponad pięćset osób. Uroczystość odbywała się w największej sali Biblioteki Śląskiej w Katowicach (obecnie jeden z gmachów Uniwersytetu Śląskiego). Katowickie Liceum im. Adama Mickiewicza reprezentował mój kolega i ja. 
Referat wstępny wygłosił przewodniczący Centralnej Rady Związków Zawodowych Wiktor Kłosiewicz - w tamtym okresie działacz popularny w całym kraju. Dłuższy fragment jego wystąpienia poświęcony był moim osiągnięciom w pracy zawodowej i nauce. Referujący stawiał mnie za wzór dla innych. W następnych częściach uroczystości były występy artystów - poezja, muzyka - a potem wielki bal. Każdy uczestnik otrzymał pamiątkową nagrodę. Mnie dostało się piękne, trzytomowe wydanie poezji Juliana Tuwima. Imprezie tej sporo miejsca poświęciły katowickie gazety. Jednym z prasowych bohaterów uroczystości stałem się ja, a także moja szkoła i szpital, w którym pracowałem. 
Na świadectwie maturalnym miałem wszystkie oceny bardzo dobre, z wyjątkiem matematyki, z której otrzymałem stopień dostateczny. Moja nauka w szkole średniej opierała się na notatkach brajlowskich i na nauce zespołowej, obejmującej najczęściej obowiązkowe lektury i naukę podręcznikową, zwłaszcza z dziedziny historii, biologii i geografii. Wszystkie prace domowe pisałem na maszynie czarnodrukowej, gdyż technikę pisania opanowałem w czasie pobytu w Laskach. Moje wypracowania z polskiego profesor często odczytywał w klasie na głos, uznając je za bardzo dobre. Nic zatem dziwnego, że rada pedagogiczna szkoły popierała moje plany podjęcia studiów na wydziale dziennikarstwa. 
Na egzamin na Uniwersytecie Warszawskim w lipcu 1954 roku przyjechałem z własną maszyną do pisania. Podczas egzaminu dostałem oddzielny pokój, aby moja maszyna nie przeszkadzała innym kandydatom na studia. Było ich 2000, a miejsc tylko sto, zatem rywalizacja ogromna. Asystenci ogłosili trzy tematy. Wybrałem temat związany z twórczością Juliusza Słowackiego. Mieliśmy cztery godziny na wykonanie zadania. Pracę oddałem po trzech godzinach. Po dwóch dniach zatrzymał mnie na korytarzu uczelni asystent wydziału dziennikarskiego i oświadczył, że z pracy pisemnej otrzymałem czwórkę z plusem i zostałem przyjęty na studia. Odniosłem wrażenie, że faktem tym był niezmiernie poruszony i zaskoczony. Rozpierało mnie szczęście, że dostałem się na studia dziennikarskie, które w moich życiowych planach zajmowały poczesne miejsce. 
Cieszyłem się i nie przypuszczałem, że zanim uda mi się zrealizować moje plany, czeka mnie wiele przykrości i trudności. 
W latach pięćdziesiątych na wyższych uczelniach, a może tylko na Uniwersytecie Warszawskim, istniał zwyczaj, że studenci pierwszego roku rozpoczynali naukę pierwszego września, a więc o miesiąc wcześniej, aby mieć czas na oswojenie się z wymaganiami i warunkami w nowej uczelnianej sytuacji oraz na bezstresowe załatwienie wszystkich formalności. 
Tak więc pierwszego wrześniowego dnia zjawiłem się w dziekanacie Wydziału Dziennikarskiego UW, aby odebrać skierowanie upoważniające mnie do mieszkania w domu studenta. Jakież było moje zaskoczenie, gdy urzędniczka powiedziała, że nie ma dla mnie skierowania, ponieważ mieszkanie ma mi zapewnić Polski Związek Niewidomych. Nie pomogło tłumaczenie, że Związek nie zajmuje się takimi sprawami, że ma zupełnie inne cele. Urzędniczka była niewzruszona. 
Wzburzony odszedłem od okienka i nie wiedziałem co robić. Podjąłem decyzję - jadę do Ministerstwa Szkolnictwa Wyższego. Na szczęście nie było to daleko od Uniwersytetu. W ministerstwie przedstawiłem swoją dramatyczną sytuację. Pani zajmująca się sprawami studenckimi bez wahania podniosła słuchawkę telefonu. Po krótkiej wymianie zdań z przedstawicielką dziekanatu dziennikarstwa powiedziała, że miejsce w akademiku mam załatwione. Tym razem dostałem skierowanie bez dyskusji. 
Niebawem okazało się, że moja radość nie może być pełna. Akademik, w którym miałem zamieszkać, nie dość że znajdował się daleko od uczelni, na Pradze, to był jeszcze w trakcie budowy. Aby dojść do prowizorycznych drzwi, należało przejść przez dłuższą kładkę bez poręczy nad wykopami, w których układano rozmaite rury i przewody. W łazienkach była już woda, ale tylko zimna. Stołówka nie miała szans pojawienia się nawet w marzeniach sennych. Widzący studenci radzili sobie, ale mnie wszystko przerażało. Do tego ogromne przestrzenie miasta, długie kręte, przeważnie rozkopane warszawskie ulice i rozległe place utrudniające orientację, zwłaszcza że Warszawa była dla mnie miastem zupełnie nieznanym. Nie nawiązałem jeszcze kontaktów z kolegami ani z koleżankami z mojego wydziału, którzy także przyjechali z innych miast, musiałem więc liczyć wyłącznie na siebie. Zaczęła mnie nachodzić myśl, żeby rzucić to wszystko i wrócić do Katowic - miasta, które miało normalne ulice, bez gruzu, kładek i wykopów, oraz mnóstwo sklepów i barów - ale się nie poddałem. Po kilku dniach udręki postanowiłem zwrócić się do władz Uniwersytetu o pomoc. Wiedziałem jednak, że po skardze na uczelnię w Ministerstwie Szkolnictwa Wyższego szanse na zrozumienie moich problemów są nikłe. Postanowiłem więc pójść do uczelnianego Komitetu PZPR, w którego egzekutywie zasiadali studenci oraz pracownicy UW i przedstawić swoją sytuację. Nie byłem członkiem partii, należałem natomiast do Związku Młodzieży Polskiej, ale tych aspektów sprawy w ogóle nie brałem pod uwagę. Najważniejsze było to, że postawiono mnie w bardzo trudnej sytuacji, zagrażającej kontynuowaniu rozpoczętych studiów. W komitecie uczelnianym moje problemy potraktowano ze zrozumieniem i życzliwością. Obiecano rychłą pomoc. Interwencja okazała się skuteczna. 
Wkrótce wezwano mnie do dziekanatu dziennikarstwa i poinformowano, iż rektorat Uniwersytetu Warszawskiego zwrócił się do rektoratu Politechniki Warszawskiej z prośbą o wypożyczenie jednego pokoju w akademiku tej uczelni, mieszczącym się na pl. Narutowicza. Wtedy był to największy i najlepiej zagospodarowany dom studenta w Warszawie. Miał nie tylko dużą stołówkę, ale i własny sklep spożywczy, bar mleczny, czytelnie, pokoje gościnne, a nawet basen pływacki. Władze Politechniki wyraziły zgodę i oddały do użytku Uniwersytetu pięcioosobowy pokój na okres jednego roku. Przeniosłem się niezwłocznie wraz z trzema innymi studentami, którym z różnych przyczyn zależało na zamieszkaniu w innej dzielnicy miasta. Od tego czasu skończyły się moje problemy mieszkaniowe. Po roku wróciłem do akademika uniwersyteckiego, ale wtedy istniały tam już normalne warunki egzystencji. 
W czasie studiów starałem się osiągać dobre wyniki, aby jak najwięcej się nauczyć, a jednocześnie udowodnić, że nie widząc, można pokonać liczne bariery. Miałem dobre warunki materialne, ponieważ oprócz stypendium, od 1956 roku otrzymywałem jako niewidomy zasiłek lektorski, wypłacany z kasy państwowej, tylko niewiele mniejszy od stypendium studenckiego, a na ostatnim roku studiów, jako jeden z dwóch studentów na roku, otrzymywałem stypendium naukowe. 
Myślę, że najważniejsze są tu dobre stosunki z koleżankami i kolegami. Miałem wśród nich serdecznych przyjaciół, na których w każdej sytuacji mogłem liczyć. Zawsze uważałem i nadal tak myślę, że jeśli niewidomy chce się cieszyć uznaniem otoczenia - korzystać z pomocy innych - musi im coś z siebie dawać, a nie tylko brać. Jeżeli ktoś chce się bez przerwy "wieszać" na innych, nie znajdzie aprobaty i przyjaźni, otoczenie będzie go unikać. 
Temat mojej pracy magisterskiej brzmiał: "Artystyczne i ideowe wartości twórczości Jerzego Andrzejewskiego". Pisarz był bardzo zainteresowany tematem, więc spotkałem się z nim na długą rozmowę. Moim promotorem został wybitny krytyk literacki - Andrzej Kijowski. Pierwszą wersję pracy magisterskiej poddał tak głębokiej krytyce, że wolałem napisać ją od nowa, niż nanosić poprawki. Druga wersja pracy została oceniona pozytywnie. Napisanie jej sprawiło mi sporo trudności, gdyż wcześniej rozpocząłem pracę w redakcji oraz miałem już własną rodzinę z kilkumiesięcznym dzieckiem. Ponadto nie udało mi się znaleźć stałego lektora do wyszukiwania i czytania materiałów dostępnych jedynie w czytelniach. W rozwiązaniu tego problemu pomógł mi brat mojej pierwszej żony - Mieczysław, który w tym celu przyjechał na kilkanaście dni do Warszawy. Egzamin magisterski zdałem w czerwcu 1960 roku z ogólnym wynikiem "dobry". 
W czasie studiów przede wszystkim liczyłem na siebie. Podstawą nauki było pismo Braille'a. Bez niego nie mógłbym ukończyć studiów, a potem przez długie lata pracować jako dziennikarz. Moja nauka w szkole średniej, a także studia uniwersyteckie opierały się na notatkach brajlowskich, które służyły nie tylko mnie, ale również widzącym przyjaciołom, gdyż zwłaszcza podczas sesji egzaminacyjnych uczyliśmy się w kilkuosobowych zespołach, a moje zapiski okazywały się najdokładniejsze. Nie muszę chyba dodawać, że wtedy dla niewidomych studentów nie było podręczników w brajlu ani na taśmie, bo magnetofony stały się popularne dopiero w latach sześćdziesiątych. Dlatego notatki z wykładów i zajęć seminaryjnych były podstawą nauki i warunkiem dorównania studentom widzącym, dla których stały otworem biblioteki i czytelnie. O komputerach nawet w najśmielszych marzeniach nikomu w Polsce się nie śniło. 
Po podjęciu pracy w redakcji "Pochodni" nie zerwałem z nauką, choć nie miała ona już systematycznego charakteru. Przez kilka lat uczęszczałem na wykłady dotyczące dziennikarstwa, wygłaszane przez wybitnych publicystów i naukowców w Stowarzyszeniu Dziennikarzy Polskich, oraz na wykłady z zakresu ekonomii i socjologii w Stołecznym Ośrodku Naukowym. Starałem się również, aby w domowej biblioteczce nie brakowało nowości wydawniczych dotyczących języka polskiego, prasoznawstwa, stylistyki i innych dziedzin nauki związanych z moim zawodem. 
Z bliskich kontaktów z Wydziałem Dziennikarskim Uniwersytetu Warszawskiego w 1977 roku wynikła decyzja o przystąpieniu do pisania pracy doktorskiej. Jej tematem miała być, zgodnie z sugestią dziekana wydziału prof. Haliny Słomkowskiej, publicystyczna i naukowa działalność dr. Włodzimierza Dolańskiego. Zagadnienie to bardzo mnie zafrapowało i z entuzjazmem zabrałem się do pracy. Zacząłem zbierać materiały. Uczęszczałem na seminaria i sesje doktoranckie organizowane w Warszawie i innych miastach. Jednak po roku pracy musiałem się wycofać z tych ambitnych planów. Nie zdołałem pogodzić obowiązków zawodowych, naukowych i rodzinnych. Zabrakło mi pieniędzy na opłacanie lektorów, a trzeba wiedzieć, że artykuły dr. Dolańskiego rozsiane są po bardzo licznych czasopismach krajowych i zagranicznych, i nie tylko w języku polskim. Gdybym wtedy miał komputer, mógł skanować prace publicystyczne, gromadzić je na twardym dysku, samodzielnie pracować nad tekstem, mój doktorat przybrałby zupełnie inne kształty. 
 
 aaa 
1.3. Konwencja ONZ wprowadza nową definicję niepełnosprawności 
 
 Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-09-24 
 
 To nie indywidualne ograniczenia, ale zewnętrzne bariery utrudniające uczestniczenie w życiu czynią człowieka niepełnosprawnym - stanowi Konwencja ONZ. Wprowadza ona do polskiego prawa zupełnie nową definicję, za którą - zdaniem ekspertów - powinna pójść zmiana podejścia. 
W myśl ratyfikowanej na początku września przez Polskę Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, do tej grupy zalicza się osoby, które "mają długotrwale naruszoną sprawność fizyczną, umysłową, intelektualną lub w zakresie zmysłów, co może, w oddziaływaniu z różnymi barierami, utrudniać im pełny i skuteczny udział w życiu społecznym, na zasadzie równości z innymi osobami". 
Zdaniem ekspertek uczestniczących w warsztatach zorganizowanych w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich, jest to zupełnie nowe podejście do tematu; 
dotychczas w polskim prawie nie było jednolitej definicji niepełnosprawności, jednak w myśl przepisów musi być ona potwierdzona odpowiednim orzeczeniem. 
- Konwencja wprowadza do polskiego prawa zupełnie inne spojrzenie na niepełnosprawność. Osoba na wózku inwalidzkim stojąca przed budynkiem, do którego prowadzą schody, będzie osobą niepełnosprawną. Ale jeśli w budynku będzie odpowiedni podjazd, będzie miała do niego dostęp na równi z innymi. Osoba z niepełnosprawnością intelektualną może nie być w stanie przeczytać artykułu w gazecie. Jednak gdyby obok była ramka z prostym streszczeniem, miałaby taki sam dostęp do informacji jak inni - mówiła Monika Zima-Parjaszewska, wiceprezeska Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym. Zaznaczyła, że Konwencja definiuje niepełnosprawność jako problem społeczny, a nie sprawę osoby nią dotkniętej. Zwróciła uwagę, że osoby z niepełnosprawnościami są grupą różnorodną, dlatego - mówiąc o ich potrzebach - nie należy generalizować. 
Justyna Kucińska z Fundacji Instytut Rozwoju Regionalnego podkreśliła, że jako osoba niewidoma ma zupełnie inne potrzeby niż np. ktoś jeżdżący na wózku inwalidzkim. 
 
 aaa 
1.4. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH CZYNNOŚCIACH 
Czytamy zwykły druk 
Grażyna Machura 
 
Źródło: "Biuletyn Informacyjny" maj 2000 r. 
 
W poprzednim odcinku zastanawialiśmy się nad sposobami pisania w czarnym druku przez osoby słabowidzące. Teraz spróbujmy pomyśleć nad różnymi możliwościami czytania w przypadku osób z bardzo obniżoną ostrością widzenia. 
Jesteśmy "skazani" na słowo pisane, które niezależnie od tego, czy chcemy, czy nie, dopada nas. Często, gdy jesteśmy sami, coś właśnie koniecznie trzeba przeczytać. A to listonosz przyniósł telegram, a to opakowania z lekarstwami pomieszały się, a to trzeba znaleźć numer telefonu. Zakładamy okulary. Jeżeli wystarczają do czytania - to dobrze. Ale jeżeli nie pomagają... Musimy sięgnąć po pomoce optyczne. Jest ich cała gama, a najważniejsze, żeby miały odpowiednie powiększenie. Pozwoli to nam czytać w miarę swobodnie druk najbardziej popularny, umownie nazwijmy go gazetowym. 
Lupy są pomocami optycznymi służącymi wyłącznie do czytania. Dają one powiększenie od dwu do dwudziestokrotnego. Jeżeli nie mieliśmy jeszcze do czynienia z lupami, dobrze byłoby poradzić się specjalistów. Pomogą dobrać najodpowiedniejszy rodzaj lupy i o najlepszym dla nas powiększeniu. W Poradni Rehabilitacji Wzroku dla Słabowidzących można uzyskać pomoc okulisty i rehabilitanta widzenia. 
Okulista bada nasze oczy i dobiera odpowiednie okulary. Rehabilitant widzenia natomiast, dobiera lupy i uczy posługiwania się nimi. Uwzględnia przy tym indywidualne możliwości i potrzeby osoby słabowidzącej co do kształtu, wielkości czy sposobu trzymania przyrządu optycznego. 
Bardzo ważne jest to, żeby lupa była wygodna w stosowaniu. Dlatego jedni wybierają tylko lupy z rączką, drudzy wolą lupy na podstawce (nie trzeba wówczas ustawiać odległości lupy od tekstu), inni włożyliby najchętniej okulary z lupą, bo nie lubią nic trzymać w ręku. Każdej z wymienionych wyżej sytuacji można zaradzić. Możemy zaopatrzyć się w różne pomoce optyczne. Koszty niektórych z nich są w 100% pokrywane przez Kasy Chorych, jak w przypadku okularów lupowych, na inne dofinansowanie - jest limitowane. 
Zachęcam wszystkich, którzy mają problemy z odczytywaniem zwykłego druku do sprawdzenia, czy w ich przypadku można dobrać odpowiednią pomoc optyczną. Być może umożliwi to nam powrót do ulubionej książki czy samodzielnie kontrolować przelewy z banku. W jednym i drugim przypadku dobrze być samodzielnym. 
 
 *** 
 
Uwaga! Tekst pisany przed ponad dwunastoma laty. Dlatego nie wszystkie informacje, zwłaszcza dotyczące refundacji czy możliwości badań, mogą być aktualne. Ważne jest jednak wiedzieć, jak można sobie życie ułatwić. 
(przypis redakcji "WiM") 
 
aaa 
2. OKULISTYKA, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE 
 
aaa 
2.1. Kawa zawierająca kofeinę przyczynia się do utraty wzroku? 
 
Źródło: PAP - Nauka w Polsce/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-10-11 
 
Częste picie kawy zawierającej kofeinę zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania na jaskrę wtórną - informują amerykańscy badacze na łamach czasopisma "Investigative Ophthalmology & Visual Science". 
Naukowcy dowiedli, że intensywna konsumpcja kawy z kofeiną może być związana z ryzykiem złuszczania torebki soczewki ocznej, które prowadzi do rozwoju jaskry torebkowej (exfoliation glaucoma), klasyfikowanej jako typ jaskry wtórnej otwartego kąta przesączenia. Jest to pierwsze badanie dotyczące związku między piciem kawy a zachorowalnością na jaskrę przeprowadzone na obywatelach Stanów Zjednoczonych. 
- Największy odsetek zachorowalności na zespół eksfoliacji i jaskrę występuje wśród populacji skandynawskiej. Ponieważ populacja skandynawska ma również najwyższy wskaźnik konsumpcji kawy z kofeiną na świecie (...), przeprowadziliśmy badanie, które sprawdza, czy picie kawy wpływa na ryzyko zachorowania na jaskrę torebkową - mówi Jae Hee Kang z Channing Division of Network Medicine w Brigham i Womens Hospital w Bostonie. 
Okazało się, że rzeczywiście picie kawy z kofeiną może wiązać się z rozwojem jaskry torebkowej i zespołu eksfoliacji (exfoliationsyndrome) - choroby polegającej na powstawaniu i gromadzeniu się w różnych tkankach narządu wzroku patologicznego materiału. Ryzykowne dla zdrowia okazało się picie co najmniej trzech filiżanek kawy dziennie. 
Jednakże badacze podkreślają, że inne napoje zawierające kofeinę, czyli napoje gazowane, herbata i czekolada, nie zwiększają prawdopodobieństwa zachorowania na jaskrę wtórną. Kawa bezkofeinowa również jest niegroźna. 
Więcej:www.naukawpolsce.pap.pl 
 
aaa 
2.2. Raport: co trzeci Polak nigdy nie był u okulisty 
 
 Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-09-25 Okulistyka 
 
Aż 32 proc. Polaków nigdy nie było u okulisty, a 23 proc. pozostałych nigdy nie miało badania dna oka, które umożliwia wczesne wykrycie groźnych chorób siatkówki. 
Te niepokojące statystyki przedstawiono we wtorek (25 września) na konferencji prasowej w Warszawie. Przekazano też tegoroczne założenia prowadzonej od lat kampanii społecznej Tydzień Schorzeń Siatkówki Oka. Akcja ma zachęcić Polaków do regularnych badań okulistycznych i edukować na temat chorób siatkówki, będących trzecią na świecie przyczyną ślepoty (po zaćmie i jaskrze). 
- Ludzie na całym świecie ślepną z powodu schorzeń siatkówki, które podstępnie odbierają wzrok tydzień po tygodniu, miesiąc po miesiącu, rok po roku - mówiła Małgorzata Pacholec, prezes Stowarzyszenia Retina AMD Polska, które jest współorganizatorem kampanii. 
Małgorzata Pacholec straciła wzrok tuż po 40. roku życia z powodu nieuleczalnej choroby siatkówki uwarunkowanej genetycznie. Na spotkaniu podkreślała jednak, że wiele zmian chorobowych w siatkówce wykrytych odpowiednio wcześnie można zahamować i uratować wzrok. Dlatego organizatorzy kampanii zachęcają wszystkich Polaków do regularnego wykonywania badań oczu. 
Z zaprezentowanego na konferencji raportu wynika, że 32 proc. respondentów nigdy nie było u okulisty, 28 proc. odwiedza go rzadziej niż raz na trzy lata, 20 proc. - raz na 2-3 lata i około 20 proc. - raz w roku lub częściej. 
Według Pacholec nie wystarczy jedynie badanie ostrości wzroku, które wykonujemy najczęściej. Należy także regularnie badać siatkówkę. 
Tymczasem, jak czytamy w raporcie - spośród osób odwiedzających okulistę badania dna oka nigdy nie wykonało 23 proc. osób, 40 proc. robi to raz na trzy lata lub rzadziej, około 15 proc. raz na dwa lata, około 13 proc. raz w roku, a około 6 proc. raz na pół roku lub częściej. 
Jak przypomniał prof. Andrzej Stankiewicz, prezes Stowarzyszenia Zwyrodnienia Plamki Związanego z Wiekiem, w Polsce na różne choroby siatkówki cierpi 1,5 mln osób, a 50 tys. utraciło z ich powodu wzrok. 
- Niestety, tylko co trzeci Polak (32 proc.) deklaruje, że kiedykolwiek słyszał o chorobach siatkówki - podkreśliła dr Beata Hoffmann z Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych UW w Warszawie, która prezentowała wyniki raportu. 
O dwóch najczęstszych schorzeniach, tj. zwyrodnieniu plamki żółtej związanym z wiekiem (AMD) i cukrzycowym obrzęku plamki (DME) słyszał odpowiednio co piąty (21 proc.) i co dziewiąty (11 proc.) mieszkaniec naszego kraju. 
 
 aaa 
2.3. Śląskie: przedszkolaki mają zbyt rzadko badany wzrok 
 
Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-09-25 
 
Blisko 50 proc. dzieci w przedszkolach nie zostało nigdy zbadanych przez okulistę, a blisko 40 proc. nie miało badanej ostrości wzroku nawet podczas bilansu zdrowotnego u pediatry. 
O wynikach badań przeprowadzonych w 15 śląskich przedszkolach przez członków Studenckiego Koła Naukowego, działającego przy Klinice Okulistyki Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, poinformowała kierująca nimi dr hab. Dorota Pojda-Wilczek. 
Studenci odwiedzili 15 przedszkoli, m.in. w Gliwicach, Zabrzu, Sosnowcu, Katowicach i Tychach. Blisko 600 rodziców wypełniło ankietę. Wynika z niej, że niemal połowa dzieci nie była nigdy u okulisty, a blisko 40 proc. maluchów nie miało nigdy badanej ostrości wzroku. 
Tymczasem schorzenia narządu wzroku należą do najczęstszych zaburzeń u dzieci w wieku przedszkolnym. Szacuje się, iż dotyczą one 15-20 proc. wszystkich rozpoczynających naukę dzieci. 
Dr hab. Dorota Pojda-Wilczek podkreśliła, że rodzice powinni bezwzględnie poddawać dzieci badaniom bilansowym - a podczas takiego badania w wieku 4 lat pediatra winien sprawdzić dziecku ostrość wzroku i wpisać wynik do książeczki zdrowia. 
Najczęściej do wizyty z dzieckiem u okulisty skłania rodziców widoczny zez. Do specjalisty należy się też udać, jeśli dziecko nieprawidłowo się porusza - potyka, uderza o przedmioty, ma problem z rozróżnianiem kolorów, przekrzywia głowę, patrzy na przedmioty z bardzo bliska. 
Do wizyty u lekarza mogą też skłonić choroby i wady wzroku występujące w rodzinie. 
- Wyniki badania wskazują, że warto opracować akcję informacyjną, aby trafić do świadomości rodziców i pediatrów. Plakaty i ulotki mogłyby się pojawić na oddziałach noworodkowych, w przedszkolach, w poradniach pediatrycznych - ocenia Pojda-Wilczek. 
 
 aaa 
2.4. Krople z przeciwutleniaczem pomogą pozbyć się zaćmy? 
 
Źródło: PAP - Nauka w Polsce/Rynek Zdrowia 
data opublikowania: 2012-10-02 
 
Naukowcy pracują nad kroplami do oczu, które mogłyby zapobiegać, a być może nawet leczyć zaćmę, zwyrodnienie plamki żółtej i inne degeneracyjne choroby oczu. Składnikami zapewniającymi takie działanie miałyby być amidy przeciwutleniacza N-acetylocysteiny - informuje serwis Medical Express. 
 
Dr Nuran Ercal z Missouri University of Science and Technology wykorzystuje w kroplach amidy N-acetylocysteiny, które stosunkowo łatwo przenikają przez błonę komórkową, dzięki czemu lek można stosować w niższych dawkach. 
 
Początkowe obserwacje wykazały, że krople spowolniły rozwój katarakty u szczurów, którym wcześniej podano roztwór wywołujący objawy choroby. Ercal podejrzewa, że antyoksydant może także spowodować cofnięcie się zaćmy. By to ustalić, niezbędne są jednak dalsze badania. 
 
- Amid N-acetylocysteiny jest także świetnym źródłem glutationu, głównym przeciwutleniaczem występującym w komórce, którego poziom spada w wyniku degeneracyjnych chorób oka - mówi dr Ercal. 
 
Utrata wzroku w wyniku chorób oka związanych z wiekiem dotyka ponad 30 mln mieszkańców USA i szacuje się, że w ciągu kolejnych dekad liczba ta podwoi się. Roczny koszt samych zabiegów usunięcia zaćmy w USA wynosi ponad 9 mld dolarów. Ogólny koszt usług medycznych związanych z problemami ze wzrokiem to ponad 20 mld dolarów. 
 
Amerykanie od dziesięciu lat badają wpływ amidu N-acetylocysteiny na problemy zdrowotne związane m.in. z zakażeniem HIV i zatruciem ołowiem, a od około czterech lat koncentrują się na chorobach oka. Badania finansowane są przez Narodowe Instytuty Zdrowia USA. 
Więcej: www.naukawpolsce.pap.pl 
 
aaa 
2.5. Naukowo o kolorach: nie ma dowodów na ich "moc" 
 
Źródło: PAP - Nauka w Polsce/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-09-30 
 
Procesy widzenia barw są przez naukę dobrze poznane i opisane. Jednak nie udało się znaleźć mechanizmów decydujących o tym, jak kolor miałby wpływać np. na pobudzenie organizmu, przyspieszenie rytmu serca czy wzrost możliwości intelektualnych. 
W otoczeniu kolorowym czujemy się znacznie lepiej niż w szarym. Barwy nie mają jednak magicznych właściwości. Konkretne znaczenie nadaje im kultura - przekonywali eksperci podczas Festiwalu Nauki w Warszawie. 
- Osoby ubrane na czerwono postrzega się jako bardziej kompetentne, ale też bardziej napastliwe i niebezpieczne. Drużyny sportowe w ciemnych barwach oceniane są jako bardziej agresywne i faktycznie tak się zachowują. Z kolei zawodnicy ubrani na czerwono częściej wygrywają swoje pojedynki - mówił dr Paweł Zieliński z Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej. 
Nie jest to jednak zasługą samych kolorów ale raczej kultury, która nadaje im określone znaczenie. To ona mówi nam, że biały to kolor niewinności, a czerwony np. krwi, agresji czy namiętności i jak w związku z tym - nawet podświadomie - postrzegamy inne osoby. 

aaa 
2.6. 11 października - Światowy Dzień Wzroku 
 
 Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-10-10 
 
Światowy Dzień Wzroku to okazja do skorzystania z bezpłatnych badań. 
Według prognoz, jeden na 30 Europejczyków straci wzrok w ciągu swojego życia. 
- Obecnie z powodu ciężkiego upośledzenia wzroku cierpią na całym świecie 284 miliony ludzi, co stanowi połowę populacji krajów Unii Europejskiej - mówi prof. Wojciech Omulecki, prezes Polskiego Towarzystwa Okulistycznego. Blisko połowa Polaków w wieku 16-54 lat potrzebuje korekcji wzroku. Najczęstsze wady to krótkowzroczność, nadwzroczność, astygmatyzm oraz starczowzroczność (prezbiopia). 
- Dobry wzrok ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania człowieka. Uważa się, że źródłem 80 proc. informacji, odbieranych przez nasze zmysły, są oczy. Dlatego potrzebna jest profilaktyka. Poza oceną wzroku, okresowe badanie u okulisty pozwala poznać ogólny stan zdrowia pacjenta, m.in. przebieg cukrzycy, nadciśnienia tętniczego, miażdżycy oraz wielu innych dolegliwości i schorzeń - przypomina prof. Omulecki. 
Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), profilaktyka i właściwa terapia mogą zapobiec upośledzeniu wzroku u 80 proc. chorych. Nieleczone, pogłębiające się wady wzroku to nie tylko groźba jego utraty. Cierpiące na nie osoby są również znacznie bardziej narażone na urazy i depresję, częściej wymagają opieki innych. 
Firma Johnson & Johnson Poland Sp. z o.o., wspólnie z Polskim Towarzystwem Okulistycznym prowadzi ogólnopolską kampanię pod hasłem "Dobry wzrok na całe życie": w prawie 600 salonach optycznych w całej Polsce, które zgłosiły swój udział w kampanii, będzie można wykonać bezpłatne wstępne badanie wzroku w dniach 11-14 października. 
 
 aaa 
2.7. Serwis Wypożyczeń Online BC PZN 
 
Źródło: Informacja BC 
Data opublikowania: 2012-10-017 
 
Dokładnie 5 lat temu, 1 października 2007 r., uruchomiliśmy Serwis Wypożyczeń Online, który cieszy się od tamtego czasu niesłabnącym zainteresowaniem czytelników - konto w serwisie aktywuje z powodzeniem średnio 31 osób miesięcznie i ta średnia utrzymuje się na względnie stałym poziomie przez cały czas. W sumie w tym czasie użytkownicy logowali się do zbiorów ponad 270 tys. razy, a ponad 1000 osób loguje się przynajmniej raz w miesiącu, dokonano łącznie prawie 300 tys. zakończonych pobrań plików z księgozbioru głównego pobierając prawie 50 terabajtów danych. 
Ponadto mija w tym roku kolejna okrągła rocznica - 60 lat działania Biblioteki Centralnej PZN. Z tej okazji - podwójnej rocznicy - miło nam zaprosić do korzystania z podwójnego dodatkowego GB transferu do końca października 2012 r. 
Zapraszamy również do korzystania z kolejnych nowych funkcji w Serwisie Wypożyczeń Online BC PZN: 
1. System komentarzy - kolejne narzędzie przegłosowane przez użytkowników w stałej ankiecie "Zabierz głos w wypożyczalni". Komentować można autorów, tytuły, cykle, lektorów, książki na skanowisku, nagrania spotkań w tyflogalerii. Komentarze można czytać i wpisywać albo z odpowiedniego miejsca w katalogach, gdzie wyświetlany jest przy wybranym obiekcie link do komentarzy, albo - za pośrednictwem forum serwisu, gdzie utworzone zostało forum "komentarze zbiorów", w którym są umieszczane wpisywane wypowiedzi. 
Ta druga opcja może okazać się szczególnie przydatna dla ustalenia, co nowego ostatnio było komentowane, ale nowe tematy w forum komentarzy można tworzyć tylko przez linki do komentarzy w katalogach. 
2. Czytnik tekstów online - narzędzie umożliwiające czytanie tekstowych zbiorów serwisu (skanowisko i tekst cyfrowy) bezpośrednio z przeglądarki, bez konieczności pobierania ich na dysk. System automatycznie zapamiętuje miejsce w książce, w którym kończymy lekturę, a po powrocie do książki - kontynuujemy od tego miejsca. Czytać online można wiele książek równolegle. Lista książek aktualnie czytanych przez użytkownika widoczna jest na górze większości podstron serwisu, dzięki czemu łatwo można do nich wrócić. 
Czytnik tekstów online umożliwia lekturę plików tekstowych na urządzeniach, które nie mają wbudowanej takiej funkcji (np. niektóre telefony komórkowe), jeżeli tylko można przeglądać na nich strony www. Ponadto można czytać książkę na kilku urządzeniach równolegle, bez konieczności wyszukiwania na każdym z nich miejsca, w którym skończyło się czytać na innym. Pozostały transfer odliczany jest proporcjonalnie do pobranego materiału w wersji skompresowanej: jeżeli wyświetlamy pojedynczy fragment 3 tys. znaków tekstu, to z limitu transferu zostanie odliczone około 1.2 KB (tyle ten fragment zajmuje w wersji skompresowanej), a przeczytanie online całej książki spowoduje w sumie odjęcie z limitu transferu jej skompresowanego rozmiaru. Powrót do wcześniejszego fragmentu tekstu nie powoduje odliczenia limitu transferu. 
Czytnik do działania wymaga połączenia z internetem, choć z drugiej strony - przesyłane porcje danych są niewielkie. 
3. Katalog najczęściej czytanych - wyświetla tytuły wg ilości osób, które czytały dany tytuł w ostatnich 100 dniach, co może stanowić dodatkową pomoc przy wyborze książek obok katalogu ocen... Katalog najczęściej czytanych dostępny jest dla księgozbioru głównego i - niezależnie - dla zasobów skanowiska. 
4. Informacja o łącznej ilości osób, które kiedykolwiek czytały dany tytuł - funkcja znajdowała się wprawdzie dopiero na piątym miejscu ankiety "Zabierz głos w wypożyczalni", ale jej wprowadzenie okazało się trywialne, więc udostępniamy ją już teraz. 
Zapraszamy zatem na stronę: 
http://wypozycz.bcpzn.pl/ 
Zachęcamy do korzystania ze zbiorów serwisu i udziału w ankiecie "Zabierz głos w wypożyczalni". 
Pozdrawiamy, Zespół Wypożyczeń Online BC PZN. 
 
aaa 
2.8. Makieta pomoże niewidomym "zwiedzić" Ostrów Tumski 
 
Źródło: PAP/Portal Onet.pl 
Data Opublikowania: 2012-10-13 
 
Makieta Ostrowa Tumskiego, najstarszej części Poznania, zostanie odsłonięta w poniedziałek w okolicach historycznych zabudowań znajdujących się na poznańskiej wyspie. Dzięki temu niewidomi będą mogli poznać szczegóły stojących na niej obiektów. 
Odsłonięcie makiety odbędzie się przy okazji przypadającego w poniedziałek Międzynarodowego Dnia Białej Laski - święta osób niewidomych i niedowidzących. Będzie to trzeci tego typu obiekt w Poznaniu. Wcześniej w mieście odsłonięto makiety Stadionu Miejskiego i Starego Rynku. 
Autorem makiety jest Roman Kosmala. Jak powiedział rzeźbiarz, obejmuje ona teren wokół katedry od ul. Panny Marii do mostu Jordana i od ul. Kardynała Wyszyńskiego do ul. Lubrańskiego. Cokół jest granitowy a makieta odlana jest z brązu. Konstrukcja stanęła w okolicy pomnika Jana Pawła II, przed poznańską katedrą. Makieta kosztowała ok. 60 tys. zł. 
- Wielkość makiety dostosowana jest do objęcia jej ramionami. Na planie dominuje oczywiście bazylika. Opisy zawierają najistotniejsze informacje pisane w alfabecie Braille'a - powiedział Kosmala. Podkreślił, że detale makiety były konsultowane z osobami niewidomymi. 
Jak powiedziała Hanna Pracharczyk, przewodnicząca Stowarzyszenia na Rzecz Rehabilitacji Niewidomych i Słabowidzących, współinicjatorka tworzenia w Poznaniu makiet, są one bardzo wygodnym narzędziem dla zwiedzających miasto turystów z dysfunkcjami wzroku. 
- Niewidomi też lubią zwiedzać. Żaden opis przedstawiony przez przewodnika nie zastąpi im rąk. Mogą nimi badać detale przedstawionych na makiecie budowli. To dla niewidomych doskonałe źródło wiedzy o tym, co nas otacza, oraz informacji jak dotrzeć w konkretne miejsca - powiedziała. 
- Makiety są nieco przerysowane, umieszczone na niej obiekty są często większe, by umieścić na nich więcej detali - dodała. 
W opracowaniu jest już kolejna makieta obejmująca Dzielnicę Zamkową z zamkiem, operą, placem Mickiewicza i stojącymi na nim pomnikami Adama Mickiewicza i Czerwca 56. Zostanie ona odsłonięta wiosną przyszłego roku. 
Teren Ostrowa Tumskiego jest najstarszą i najcenniejszą historycznie częścią Poznania. Na tym terenie powstała pierwsza katedra chrześcijańska, w której powołano w 968 roku pierwsze w Polsce biskupstwo. Podziemia katedry stały się pierwszą nekropolią władców piastowskich. W murach katedry spoczywa trzech królów i pięciu książąt najstarszej polskiej dynastii. 
(jmr) 
 aaa 
3. ROZMOWA MIESIĄCA 
Z Aleksandrą Bohusz rozmawia Stanisław Kotowski(cz. 1) 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
S.K. - Rozmowę rozpoczniemy od podstawowych informacji o Pani. "Rozmowy miesiąca" prowadzone są z osobami niewidomymi i słabowidzącymi. Dlatego pierwsze moje pytanie dotyczy stanu Pani wzroku. Proszę coś więcej powiedzieć na ten temat. 
 
A.B. - Jestem osobą całkowicie niewidomą, jeśli nie liczyć poczucia światła w lewym oku. Wzrok straciłam w wyniku retinopatii wcześniaczej (za dużo tlenu w inkubatorze i "po sprawie"). 
 
S.K. - Powiedziała Pani, że ma poczucie światła w lewym oku. Że w lewym, to nie jest ważne, ale samo poczucie światła może mieć pewne znaczenie. Proszę powiedzieć, czy lokalizuje Pani źródło światła, może rozróżnia jego kolor i czy to jest w jakiś sposób przydatne. 
 
A.B. - Tak, rozróżniam światło od ciemności. Kiedy np. przebudzę się w nocy, jestem w stanie, o ile nie ma bardzo dużego zachmurzenia, ustalić, czy jest jeszcze ciemno, czy już świta. To poczucie światła jest jednak szczątkowe. Z reguły widzę, czy w danym pomieszczeniu się świeci, ale jeśli żarówka jest słaba, to już nie. Absolutnie nie jestem w stanie stwierdzić, jaki kolor ma światło. Rozróżnianie światła od cienia pomaga mi bardzo w samodzielnym poruszaniu się. Gdy podchodzę do ściany bądź muru dostrzegam, że coś "świeci" i mogę sprawdzić laską, co to takiego. Podobnie w przypadku cieni: widzę, że coś stoi przede mną. Nie jestem w stanie stwierdzić, czy to drzewo, słup ogłoszeniowy, czy stojący człowiek, ale sama świadomość istnienia "przeszkody" daje możliwość ominięcia jej w porę. Mimo to postrzegam siebie od zawsze jako osobę niewidomą, a nie słabowidzącą, gdyż znikome poczucie światła nie daje mi szans ani na poruszanie się bez użycia białej laski, ani tym bardziej na odczytywanie zwykłego druku bądź rozpoznawanie kolorów. 
 
S.K. - Takie poczucie światła z pewnością nie kwalifikuje Pani do osób słabowidzących. Zatem jest Pani niewidomą od najwcześniejszego dzieciństwa. Proszę opowiedzieć, jak przebiegała Pani nauka i rehabilitacja. 
 
A.B. - W wieku czterech lat poszłam do przedszkola, które dziś można by nazwać integracyjnym, choć nie do końca. Wyglądało to tak, że stworzono grupę dla kilkorga dzieci niewidomych. Nie mieliśmy więc bezpośredniego kontaktu z widzącymi rówieśnikami, chociaż stykaliśmy się z nimi codziennie na przedszkolnym korytarzu idąc np. z szatni do sali. Wówczas widzące dzieci chętnie nas podprowadzały i pomagały otworzyć drzwi. Myślę, że było to dla nich cenne doświadczenie. Ogólnie jestem zdania, że im wcześniej człowiek ma do czynienia z osobami niepełnosprawnymi, tym lepiej wie, jak zachowywać się w relacjach z nimi, bo w dzieciństwie przyjmujemy wszystko w sposób naturalny i łatwo się uczymy. A wracając do tematu przedszkola, miałam wyjątkowe szczęście, gdyż zostało ono utworzone na moim osiedlu, a koleżanki i koledzy dojeżdżali z terenu całej Łodzi, ponieważ wówczas była to jedyna tego typu placówka w mieście, "wywalczona" przez naszych rodziców. 
Szkołę podstawową ukończyłam w Laskach. Z perspektywy czasu spędzone tam dziewięć lat wspominam bardzo dobrze, ale początki były koszmarne. W ubiegłym roku z okazji stulecia Laskowskiego Ośrodka opublikowałam w wydawanym przez Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi biuletynie obszerne wspomnienie. W tym wywiadzie nie ma miejsca na drobiazgowe opowiadanie, ale postaram się pokrótce streścić to, co najważniejsze z mojego podstawówkowego czasu. 
 
S.K. - Z pewnością małe dziecko zabrane od mamy, z domu rodzinnego, ze znanego otoczenia i umieszczone w internacie, gdzie wszystko jest nowe, nieznane, obce, trudno znosi taką zmianę. 

A.B. - To prawda. Proszę sobie wyobrazić prawie ośmioletnie niewidome dziecko, nagle wyrwane z kochającego domu i umieszczone w internacie z rówieśnikami z dysfunkcją wzroku, którzy w większości znali się wzajemnie wcześniej z laskowskiego przedszkola. Przez pięć pierwszych lat mojego pobytu obowiązywały soboty pracujące, do rodzin wracało się tylko na Wszystkich Świętych, Boże Narodzenie, ferie zimowe, Wielkanoc i wakacje letnie. W dodatku wizyty bliskich w Laskach ograniczono do tzw. niedzieli odwiedzin, która przypadała zwykle raz w miesiącu. Jeśli dodać do tego brak w owym czasie telefonii komórkowej i poczty elektronicznej, widać jasno, że byliśmy w dużym stopniu pozbawieni rodzicielskiego wsparcia w najważniejszym dla każdego człowieka okresie rozwoju. 
 
S.K. - Tak, ośrodki szkolno-wychowawcze z internatami mają i takie strony swojej działalności. 

A.B. - Nie chciałabym tutaj użalać się nad sobą, przyznam jednak, że mnie, w porównaniu do większości dzieci, było jeszcze trudniej. Rówieśnicy, którzy chodzili do przedszkola w Laskach opanowali tam przynajmniej podstawowe umiejętności związane z samoobsługą. Ja natomiast byłam z reguły we wszystkim wyręczana przez kochających rodziców, gdyż ich miłość przejawiała się m.in. w wielkiej nadopiekuńczości. Do tego dochodził totalny brak uzdolnień manualnych, który zresztą pozostał mi do dziś. W związku z tym w internacie, zwłaszcza w początkach pobytu, nawet najprostsze czynności wykonywałam kilka razy wolniej niż pozostałe dziewczynki, co bardzo irytowało wychowawczynie i koleżanki. 
 
S.K. - Nadopiekuńczość rodziców niewidomych dzieci, niestety, nie należy do rzadkości. Jeżeli dziecko wcześnie poddane zostanie rehabilitacji, błędy wynikające z miłości i nadopiekuńczości można wyeliminować. Jeśli natomiast miłość rodzicielska zadba, żeby nie musiało się trudzić "dopóki my żyjemy" - nieszczęście gotowe. Takie dziecko, taki młody człowiek, taki człowiek dojrzały pozostaje do śmierci niezaradnym dzieckiem. 
 
 A.B. - To prawda, a pomoc nie jest łatwa, nawet jeśli przyjdzie wcześnie. Gdy dziecko jest zaniedbane pod względem rehabilitacyjnym, wymaga indywidualnego podejścia, czasu i cierpliwości. Trudno oczekiwać od pedagogów mających pod opieką kilkanaścioro maluchów, żeby "rozczulali się" nad pojedynczymi przypadkami. 
 
S.K. - A chyba też nie wszyscy są bardzo dobrymi nauczycielami, pedagogami i rehabilitantami? 
 
A.B. - Tak. Muszę z przykrością stwierdzić, że moje problemy rehabilitacyjne nie zawsze spotykały się ze zrozumieniem wśród laskowskich nauczycieli. Nie zapomnę nigdy, jak wuefistka postawiła mi jedynkę ze swojego przedmiotu tylko za to, że nie potrafiłam dobrze zasznurować tenisówek, a w rozwiązanych nie mogłam ćwiczyć. Ogólnie było niezwykle trudno, ale nie skarżyłam się rodzicom (choć po minie oraz zachowaniu i tak widzieli, co się dzieje) ani nie prosiłam, żeby zabrali mnie z internatu. Z perspektywy czasu uważam, że bardzo dobrze, iż tego nie zrobiłam, a rodzice byli na tyle mądrzy, że nie zastosowali takiego rozwiązania. Jestem prawie pewna, że gdyby nie "szkoła życia", którą przeszłam w Laskach, do dzisiaj byłabym całkowicie niezdolna do samodzielnej egzystencji. 
 
S.K. - No i potwierdza się zasada, że niemal wszystko ma dobre i złe strony. 
 
A.B. Myślę, że każdy, kto stracił wzrok we wczesnym dzieciństwie albo w okresie szkolnym, powinien pomieszkać przynajmniej kilka lat w internacie. Służy to zarówno rehabilitacji, jak i rozwojowi umiejętności związanych z komunikacją międzyludzką. 
 
S.K. - Pani to pomogło? 
 
 A.B. - Tak, kiedy już przywykłam do internatowego "rygoru", opanowałam wykonywanie wielu czynności samoobsługowych i zintegrowałam się z rówieśnikami, pobyt w Laskach stał się całkiem znośny, a z czasem nawet przyjemny. Pod koniec podstawówki, zwłaszcza kiedy wiedziałam już, że będę kontynuować naukę w szkole ogólnodostępnej, mimo iż mieliśmy wreszcie upragnione wolne soboty, często zostawałam na weekendy w internacie, żeby spędzić jak najwięcej czasu z koleżankami i kolegami, którzy również nie wyjeżdżali na ten czas do domów. 
 
S.K. - Proszę, jaka zmiana. Ja jako dziecko, niestety, nie uczęszczałem do szkoły specjalnej, do żadnej innej również. W internacie zamieszkałem dopiero w wieku 23 lat. Był to internat krakowskiej szkoły masażu leczniczego. Ślady tego zaniedbania znajduję u siebie do dzisiaj. 
 
 A.B. - Mnie laskowska szkoła dała naprawdę solidne podstawy do dalszej edukacji, gdyż poziom nauczania był tam (i chyba nadal jest) bardzo wysoki. Ponadto niezwykle szybko opanowałam pismo Braille'a, co nie tylko znacznie ułatwiło naukę w liceum i na studiach, a teraz usprawnia pracę, ale dostarcza także rozrywki oraz stanowi odskocznię od problemów. Od II klasy podstawówki nie wyobrażam sobie życia bez książki brajlowskiej. Nie zastąpi jej nawet najlepszy lektor, syntezator mowy czy monitor brajlowski. Korzystam naturalnie również z tych udogodnień, ale jeśli czytam dla przyjemności, zdecydowanie preferuję tradycyjnego, "papierowego" brajla. 
 
S.K. - Właśnie, brajl jest jednym z takich śladów zaniedbań mojej rehabilitacji. Uczyłem się go jako człowiek dorosły, a to o wiele trudniejsze zadanie. No i nie osiągnąłem takiej biegłości, żeby czytanie brajlem sprawiało mi przyjemność. 
Posługiwanie się pismem jest jednym z fundamentów rehabilitacji podstawowej, psychicznej i społecznej. Drugim jest umiejętność samodzielnego poruszania się po pięknym świecie, trzecim - wykonywanie czynności samoobsługowych, życia codziennego. Jak wyglądały przygotowania do radzenia sobie z takimi sprawami? 
 
A.B. - Wiem, że obecnie w Laskach już od przedszkola kładzie się duży nacisk na naukę orientacji przestrzennej i czynności życia codziennego. Za moich czasów jednak tak nie było. Po terenie Ośrodka chodziliśmy bez użycia białej laski, a edukacja w tym zakresie rozpoczynała się rok, góra dwa, przed opuszczeniem szkoły. Nie uczono też długofalowo odczytywania wypukłych rysunków, planów czy map. Owszem, wiele czynności opanowywaliśmy w praktyce, ale jeśli ktoś, jak ja, był mniej chętny do prac manualnych, nie ćwiczono ich z nim "do bólu". Niektóre, moim zdaniem, bagatelizowano. Należało do nich choćby posługiwanie się przy jedzeniu nożem i widelcem, z czym do tej pory mam problem, tzn. potrafię jakoś pokroić sobie przysłowiowego kotleta, ale używanie dwóch sztućców jednocześnie tak mnie stresuje, że odbiera całą przyjemność z konsumpcji, nawet najsmaczniejszego posiłku. 
 
S.K. - Jak więc ocenia Pani swój pobyt w laskowskim ośrodku? 

A.B. - Mimo tych minusów pobyt w Laskach, jak już wspomniałam, wpłynął bardzo pozytywnie na moje dalsze życie. Nauczyłam się tam technik pracy niezbędnych niewidomym, zyskałam też większą odporność na problemy (z powodu ograniczonego kontaktu z najbliższymi, rodzice siłą rzeczy nie wiedzieli o wielu trudnościach). Laskowska szkoła, obok domu rodzinnego, ukształtowała również we mnie wiarę i religijność. 
 
S.K. - Otrzymała Pani świadectwo ukończenia szkoły podstawowej. I co dalej? 
 
A.B. - Postanowiłam wrócić na ziemię łódzką. Najpierw chodziłam do ogólnodostępnego liceum, które znajduje się w pobliżu mojego domu. Okres licealny uznaję za jeden z najszczęśliwszych w dotychczasowym życiu. Duża w tym zasługa pani dyrektor szkoły, która po przełamaniu obaw związanych z przyjęciem niewidomej uczennicy, okazywała mi przez całe cztery lata ogromną życzliwość i wsparcie. Na rozpoczęciu roku szkolnego klas pierwszych ogłosiła, że do jednej z nich będzie chodzić niewidząca dziewczyna oraz podkreśliła, że chciałaby, aby wszyscy w równym stopniu mogli odczuwać dobrą atmosferę w szkole. Było to bardzo dyskretne: nie kazała mi występować na środek ani nie prosiła wprost nauczycieli i młodzieży, żeby mi pomagali, ale dzięki temu, co powiedziała, nikt nie dziwił się widząc na korytarzu czy w sali lekcyjnej osobę z białą laską. 
 
S.K. - A jak podeszli do Pani inni nauczyciele? 
 
A.B. - Bardzo dobrze. Wychowawczyni klasy, nauczycielka biologii zadbała, abym jak najszybciej zintegrowała się z rówieśnikami. Na rozpoczęcie roku przyszłam z mamą. Kiedy po zakończeniu oficjalnych uroczystości rozeszliśmy się do klas, wychowawczyni od razu zaprosiła mamę na zaplecze, a ja zostałam z koleżankami i kolegami. 
 
S.K. - Kolejna sprawa, jak została Pani przyjęta przez klasę? 
 
A.B. - To koleżanki i koledzy oprowadzili mnie po szkole i zanotowali, oczywiście w zwykłym piśmie, plan lekcji. Dzięki temu bardzo szybko nawiązałam pierwsze licealne znajomości. Z czasem było ich coraz więcej. Dzieliliśmy szatnię z klasą równoległą i w ten sposób poznałam więcej rówieśników. Trafiłam naprawdę na świetną ekipę. Nigdy w ciągu nauki w liceum nie zdarzyło mi się usłyszeć żadnej przykrej uwagi w związku z faktem, że jestem niewidoma. 
S.K. - Jakie techniki nauki Pani wówczas stosowała? 
 
A.B. - Przez pierwsze dwa i pół roku robiłam notatki z lekcji na tradycyjnej maszynie brajlowskiej, która jak wiadomo, hałasuje. Tato podłożył pod nią filc, ale dało to niewielkie rezultaty wyciszające. Jednak ani ja od kolegów, ani rodzice podczas zebrań od innych rodziców, nie usłyszeliśmy żadnej uwagi na temat przeszkadzającego hałasu. Również nauczyciele byli wyrozumiali. Jedynie wychowawczyni poprosiła, żebym przesiadła się z maszyną do ostatniej ławki, ale nie stanowiło to dla mnie problemu. 
Specjalnych trudności nie sprawiło również ustalenie formy zaliczania poszczególnych przedmiotów. Robiłam to ustnie albo pisałam brajlem i po lekcji odczytywałam pedagogom. Wymagało to z ich strony zaufania, a z mojej uczciwości. Jednak prawie nigdy nie zdarzyło mi się "przeczytać" więcej, niż napisałam. Nauczycielka matematyki, aby zaoszczędzić czas, kiedy pozostali uczniowie dostawali wydruki z poleceniami, przynosiła mi je nagrane na kasecie. Słuchałam ich używając Walkmana, dzięki czemu mogłam zapisywać tylko rozwiązania, nie tracąc czasu na przepisywanie treści zadań. Maturę pisałam natomiast na notatniku brajlowskim, którego "dorobiłam się" w połowie trzeciej klasy. Gdy tekst był gotowy, mój sprzęt został podłączony do drukarki szkolnej i nauczyciele po kilku minutach otrzymali wersję czarnodrukową. Było to jeszcze w czasach tzw. matur wewnętrznych, czyli ocenianych przez pedagogów ze szkoły, do której się chodziło. Obecnie, kiedy nawet alergicy muszą mieć pozwolenie od Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej na postawienie obok siebie pudełka chusteczek, z pewnością nie zostałabym wpuszczona z własnym notatnikiem. 
 
S.K. - To mamy postęp techniczny w nauczaniu niewidomych. Taki notatnik ułatwiał pisanie, poprawianie i wszelkie zmiany. Proszę powiedzieć jeszcze, jak radziła Pani sobie z poszczególnymi przedmiotami, kto i w czym Pani pomagał. 
 
 A.B. - Jeśli chodzi o przedmioty humanistyczne, pracowałam tak jak wszyscy, z tym że z reguły nie taszczyłam do szkoły brajlowskich podręczników (chyba że wiedziałam, iż zapowiada się analiza dłuższego tekstu). Jeśli był do przeczytania krótki fragment, prosiłam kogoś z koleżanek lub kolegów o lektorowanie. "Schody" zaczynały się na przedmiotach ścisłych i lekcjach języków obcych. Matematyczka początkowo próbowała rysować mi na folii, jednak zajmowało to mnóstwo czasu. Poza tym pani profesor nie mogła się przyzwyczaić, że trzeba przyciskać rysik mocniej, niż przy pisaniu czy rysowaniu zwykłym drukiem. Wykonywane więc "ilustracje" były prawie całkowicie niewyczuwalne. Uzgodniłyśmy zatem, że opisze wykresy słownie, a geometrię będę zaliczać jedynie teoretycznie. Można by uznać takie postawienie sprawy za zastosowanie wobec mnie taryfy ulgowej, jednak ani matematyczka, ani koledzy z klasy, ani ja nie myśleliśmy w ten sposób. Starałam się wykonywać wszystkie zadania z arytmetyki oraz to, co mogłam z geometrii jak najsumienniej, a nauczycielka oceniała moje prace identycznie jak pozostałych uczniów. Ponadto zawsze byłam humanistką i jeśli chodzi o matematykę, nie miałam nigdy ambicji wyższych niż trójka. Niemożności rysowania w liceum żałuję tylko ze względu na wyobraźnię przestrzenną. Jestem jej praktycznie całkowicie pozbawiona (myślę, że ma to związek z utratą wzroku w bardzo wczesnym dzieciństwie), a gdybym częściej obcowała z grafiką dotykową, prawdopodobnie lepiej rozumiałabym pojęcia związane z przestrzenią. 
 
S.K. - Na szczęście obecnie pod tym względem jest już znacznie lepiej. A jak radziła Pani sobie z pozostałymi przedmiotami ścisłymi? 
 
A.B. - Trudności i braki z grafiką udało mi się częściowo nadrobić na fizyce. Nauczycielka miała niewidomą babcię, znała trochę pismo Braille'a. Często przychodziła do szkoły godzinę przed rozpoczęciem lekcji, żeby ze mną porysować lub szczegółowo objaśnić trudniejsze zagadnienia. Niestety, uczyła nas tylko przez pierwszy rok. Po jej odejściu przestałam rozumieć z fizyki cokolwiek i zaliczyłam ten przedmiot wyłącznie dzięki szwagrowi. 
Z chemią radziłam sobie całkiem nieźle, zmorę stanowiło jedynie pisanie reakcji. W tym wypadku miałam również wsparcie w bliskiej osobie, pomagała mi przyjaciółka - studentka medycyny. 
 
S.K. - A co z językami obcymi? 
 
A.B. - Bardzo wiele zawdzięczam romanistce. Francuski był dla mnie w liceum nowością, ale pani Małgorzata sprawiła, że zakochałam się w tym języku. Podczas przerw lub po skończeniu zajęć, zamiast odpoczywać, dyktowała mi słownictwo i nagrywała na dyktafon czytanki oraz zadane do domu ćwiczenia. Co prawda brajlowską notację francuską poznałam dopiero podczas studiów za pośrednictwem niewidomej koleżanki - Hani Pasterny (w liceum stosowałam stworzony przez siebie zapis), nie przeszkodziło mi to jednak wystartować w olimpiadzie z tego języka (nauczycielka była moim lektorem i sekretarzem). 
Z angielskim, chociaż uczyłam się go od podstawówki, sytuacja wyglądała nieco gorzej. Anglistka ogólnie prowadząca lekcje w bardzo ciekawy sposób, mimo moich wielokrotnych próśb, nie dyktowała zapisywanych na tablicy słówek. Nie chciała także, żebym zaliczała sprawdziany pisemnie (wystarczały jej odpowiedzi ustne). Fakt, że byłam z angielskim na bieżąco, to zasługa mojej klasowej koleżanki Kamili, która po każdej lekcji po południu przychodziła do mnie do domu i wszystko przedyktowywała. Odrabiałyśmy też wspólnie ćwiczenia, gdyż nie miałam brajlowskich podręczników do języków obcych. 
 
S.K. - Czy brakowało Pani tylko tych podręczników?? 

A.B. - Nie. Ogólnie z podręcznikami było krucho. Przez całe liceum mogłam w pełni samodzielnie uczyć się jedynie polskiego oraz z wyjątkiem jednego roku, historii. Sporadycznie trafiała się matematyka. 
 
S.K. - W tej sytuacji konieczna była pomoc lektorów. 
 
A.B. - To oczywiste. Nieocenionym wsparciem lektorskim służyła mama, która mimo nieznajomości angielskiego i francuskiego, czytała mi również materiały z tych przedmiotów, gdy nikt z klasy nie miał akurat czasu na wspólne odrabianie lekcji. 
 
S.K. - To teraz młodzież ma o wiele łatwiej, chociaż pojawiły się nowe trudności. 

A.B. - Tak, technika, technologia i informatyka są bardzo pomocne. Ja na przykład przygodę ze skanowaniem rozpoczęłam dopiero na studiach. W liceum dysponowałam już udźwiękowionym komputerem, ale używałam go tylko do pisania prac. 
 
S.K. - Opanowanie umiejętności posługiwania się komputerem jest niezwykle przydatne, ale wymaga też opanowania wielu sztuczek, zaklęć, sposobów, skrótów klawiszowych i może jeszcze czegoś. Gdzie się Pani tego nauczyła? 
 
A.B. - Z tyfloinformatyką zapoznawał mnie sąsiad, niewidomy matematyk dr Jan Omieciński. Również mobilizował mnie do nauki orientacji przestrzennej. W pierwszym roku byłam odprowadzana do szkoły i przyprowadzana przez rodziców. 
S.K. - Czy wystarczyła Pani pomoc pana dr. Jana Omiecińskiego? 
 
A.B. Jeżeli chodzi o informatykę, to tak. Gorzej było z orientacją w terenie. Jak już wspominałam, mam niemal zerową wyobraźnię przestrzenną, uczę się wszystkich tras na pamięć. Niezbędna była więc pomoc instruktora. W drugiej klasie PZN przyznał mi kurs orientacji, dzięki czemu zaczęłam wreszcie przemierzać trasę dom-szkoła oraz szkoła-dom samodzielnie, oczywiście przy pomocy białej laski. Okazało się to pożyteczne nie tylko ze względów rehabilitacyjnych, ale również towarzyskich. Kiedy chodziłam z rodzicami, młodzież, która nas mijała, mówiła mi tylko "cześć", rodzicom "dzień dobry" i szła dalej. Gdy zaczęłam podróżować sama, napotykane osoby często mnie zagadywały i proponowały pomoc, w związku z czym nawiązywałam nowe znajomości. 
 
S.K. - Jak wynika z Pani wypowiedzi, w liceum spotkało Panią wszystko, co spotyka niewidomych wśród ludzi. Wydaje się jednak, że dobrze Pani trafiła na życzliwych nauczycieli i kolegów. 
 
 A.B. - Tak, jak już wspomniałam, był to dobry okres w moim życiu. Najtrwalsze koleżeńskie i przyjacielskie relacje mam właśnie z czasów licealnych. Z przyjemnością odwiedzam też nauczycieli i szkołę, która po pozytywnych doświadczeniach z pierwszą niepełnosprawną uczennicą, czyli ze mną, stała się placówką integracyjną. 
 
S.K. - Na tym przerwiemy naszą rozmowę. Z czytelnikami spotkamy się za miesiąc. Zatem do spotkania na łamach "Wiedzy i Myśli" już w grudniu. 
 
 aaa 
4. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE 
 
 aaa 
4.1. RPO: czas na wdrożenie w Polsce konwencji o prawach niepełnosprawnych 
 
Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-10-08 19:02 
 
Wdrożenie postanowień Konwencji ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych to jedna z najważniejszych rekomendacji raportu "Równe szanse w dostępie do edukacji osób z niepełnosprawnościami", który w poniedziałek (8 października) przedstawili eksperci przy Rzeczniku Praw Obywatelskich. 
 
- Każda osoba z ciężką niepełnosprawnością jest dla nas darem i zadaniem; jest pełnoprawnym obywatelem, który ma prawo tu być i ma prawo do solidarności społecznej, czyli do tego, abyśmy nasze ograniczone zasoby dzielili sprawiedliwie. To nie jest ani przywilej, ani luksus - powiedziała rzecznik praw obywatelskich prof. Irena Lipowicz, która podkreśliła, że niepełnosprawni zbyt często są poszkodowani z powodu marnotrawstwa publicznych pieniędzy. 
W jej ocenie ekspertyza, dostępna na stronie internetowej RPO, zawiera konkretne rekomendacje dotyczące edukacji osób niepełnosprawnych, jest apolityczna i przygotowana w kontekście rozwiązań europejskich. 
 
Eksperci RPO podkreślili też, że potrzebne są: zapewnienie wsparcia psychologicznego dla niepełnosprawnych uczniów (w tym studentów) i ich rodziców, ujednolicenie systemu orzekania o niepełnosprawności, monitorowanie procesu kształcenia uczniów z niepełnosprawnością, dalsze systematyczne usuwanie barier architektonicznych oraz swobodny dostęp do internetu i podręczników i pomocy dydaktycznych. 
 
Konwencja ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych, którą prezydent Bronisław Komorowski ratyfikował we wrześniu br., zawiera przepisy zakazujące dyskryminowania niepełnosprawnych, a także nakazujące: tworzenie warunków do korzystania przez nich z praw na równi z innymi osobami oraz wprowadzenie rozwiązań specjalnie do nich adresowanych. 
 
Dokument zwraca uwagę na potrzebę ich udziału w procesach decyzyjnych, a także znaczenie dostępności do opieki zdrowotnej, edukacji, informacji i komunikacji. 
 
 aaa 
4.2. O Konwencji podczas finału 34. Maratonu Warszawskiego 
Oprac. Natalia Łyczko 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-09-26 
 
Strzelectwo niewidomych, lekcje prawa jazdy na wózek inwalidzki czy szermierka na dwóch kółkach - to tylko niektóre z wielu prezentacji środowisk osób niepełnosprawnych towarzyszących finałowi 34. Maratonu Warszawskiego, który odbędzie się 30 września br. Ten wyjątkowy plan tegorocznego wydarzenia przygotowano w związku z ratyfikowaniem przez Polskę Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych. 
Imprezę zaszczycą swoim udziałem tegoroczni oraz byli medaliści i uczestnicy igrzysk paraolimpijskich: 
* Alicja Eigner, Małgorzata Jankowska (obie - tenis stołowy, brąz podczas Igrzysk Paraolimpijskich Londyn 2012), 
* Grzegorz Pluta (szermierka, złoto podczas IP Londyn 2012), 
* Marta Makowska (szermierka, brąz podczas IP Londyn 2012), 
* Dariusz Pender (szermierka, złoto podczas IP Londyn 2012), 
* Piotr Sawicki (łucznictwo, trzykrotny uczestnik igrzysk paraolimpijskich), 
* Arkadiusz Jabłoński (szermierka, medalista z Aten i Sydney) 
* Stefan Makowski (szermierka, uczestnik igrzysk w Londynie 2012, medalista z Aten). 
Celem spotkania jest ukazanie wybitnych osiągnięć osób niepełnosprawnych, ich codziennego życia oraz sposobów, w jaki pokonują bariery i zmniejszają skutki niepełnosprawności, a także przedstawienie samej Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych. 
 
Tor przeszkód i główne założenia Konwencji 
 
Niemal wszystkie prezentacje skupią się na umożliwieniu osobom pełnosprawnym wejścia w sytuację osoby niepełnosprawnej m.in. poprzez: naukę podstawowych technik jazdy na wózku inwalidzkim przejście - z zawiązanymi oczami - określonego odcinka z zaaranżowanym torem przeszkód próbę podjęcia skutecznej komunikacji w języku migowym. 
Osoby chętne będą mogły zapoznać się z najważniejszymi założeniami Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, przedstawionymi w skrótowej formie na czterech ulotkach tematycznych ("Konwencja", "Godność i wolność", "Równość i niedyskryminowanie", "Dostępność i uczestnictwo"). Będzie można także obejrzeć rysunki o niepełnosprawności autorstwa znanego rysownika Henryka Sawki. 
 
Prezentacja na Stadionie Narodowym jest pierwszą częścią zaplanowanej na trzy miesiące kampanii informacyjnej dotyczącej Konwencji. Nad jej przebiegiem czuwa Fundacja Aktywnej Rehabilitacji. 
 
Projekt finansowany jest ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. 
 
aaa 
4.3. 60 LAT BIBLIOTEKI DLA NIEWIDOMYCH 
 
Źródło: Informacja Biblioteki Centralnej PZN 
 
 Jak wynika z badań przeprowadzonych przez CBOS w czerwcu 2011 dla przyjemności książkę w ostatnim roku przeczytało zaledwie 30 proc. widzących Polaków. Wśród niewidomych to prawie 75 proc. z nich. W czasie kiedy czytelnictwo książek lawinowo spada, biblioteki odwiedza coraz mniej ludzi, a kupienie książki to raczej ekstrawagancja, biblioteka dla niewidomych w Warszawie przy ul. Konwiktorskiej świętuje swoje sukcesy. W tym roku kończy 60 lat i jako prawna emerytka wcale nie zamierza skończyć swojej kariery. 
W Polsce żyje około 100 tys. osób z dysfunkcją wzroku i chociaż czytelnictwo wśród niewidomych sięga już wielu lat, osoby niewidome, wciąż potrzebują technologii wspomagających. 
 W bibliotece funkcjonują zatem działy z książką mówioną (czytane przez lektorów i nagrane na kasety magnetofonowe, płyty lub inne karty pamięci), brajlem, a także możliwość wypożyczania książek przez internet poprzez specjalną platformę on-line, gdzie liczba logowań przekracza ponad 70 tysięcy. Biblioteka łączy się także ze wszystkimi osobami nawet z najodleglejszych regionów dzięki punktom zamiejscowym, których na terenie całej Polski, jest aż 172. Do czytelników mających problemy z poruszaniem, nie wychodzących z domu i obłożnie chorych książki są dostarczane osobiście dzięki funkcjonowaniu specjalnego bibliobusu, który dowozi zamówione książki. Paczki są także wysyłane do Polonii zagranicznej z takich krajów jak: Izrael, USA, Australia, Rosja, Ukraina, Szwecja, Kanada, Niemcy, Dania, Irlandia. Półki biblioteki co roku są zaś zapełniane nowościami, o które upominają się czytelnicy. W ubiegłym roku zakupiono ich ponad 600. 
Wypożyczalnia jest tak zorganizowana, aby w przyjaznych warunkach w dwóch niezależnych kabinach stworzyć możliwość bezpośredniego kontaktu z pracownikami. Innym miejscem, zaspokajającym potrzeby integracyjno-kulturalne jest czytelnia. Czytelnicy mogą tam przeglądać zbiór podręczny brajlowskich czasopism i słowników, korzystać z powiększalnika, komputera z dostępem do internetu lub np. spotkać się z kimś i pograć w szachy. 
Trudno byłoby znaleźć taką bibliotekę, do której w ciągu 4 miesięcy zapisuje się średnio ponad 250 osób, 25proc. wszystkich czytelników stanowią osoby powyżej 75 roku życia, a najmłodsi czytelnicy nie chodzą jeszcze do przedszkola. Widać więc, że książki cenią bardziej ci, którzy mają do ich zawartości dostęp utrudniony. 
Na nowo utworzonym stanowisku skanowania zbiorów, każda osoba z dysfunkcją wzroku może przynieść i zamówić skanowanie dowolnej pozycji naukowej lub literackiej. Dziś na specjalnej platformie zgromadzono już ponad 23 tysiące tytułów. - Mogą być czytane przez naszych syntetycznych przyjaciół "Jacka", "Agatę", "Iwonę", "Ewę", "Krzysztofa", "Jana" czy "Anię". 
Strona internetowa (www.bcpzn.pl) obsługiwana i aktualizowana na bieżąco przez pracującego w Bibliotece Tyfloinformatyka, została unowocześniona i jeszcze lepiej przystosowana do potrzeb osób z dysfunkcją wzroku. Aktualna liczba unikalnych dziennych odwiedzin przekracza obecnie 500 osób. 
Dużym zainteresowaniem cieszy się niezmiennie Tyflogaleria, którą rocznie odwiedza ponad 5600 osób, jak również wycieczki grup zorganizowanych ( dzieci, młodzież i studenci) po bibliotece. W 2011 r. odbyły się 42 takie wycieczki, w których udział wzięło 1081 osób wraz z opiekunami. Odbyło się także 8 wernisaży wystaw prac malarskich w Tyflogalerii, których autorami byli niepełnosprawni artyści z całej Polski. 
Tradycją Tyflogalerii stało się organizowanie spotkań kulturalnych dla czytelników i odwiedzających bibliotekę. Są to spotkania czwartkowe "Akademia w Tyflogalerii", Wtorki Kulturalne, na które zaprasza się różne znamienitości ze świata nauki, kultury i sztuki oraz pokazy filmów z audiodeskrypcją - całoroczny cykl warsztatów i spotkań. Dla tych, którzy nie mogą tam być osobiście, wszystkie spotkania nagrywane są na nośnik cyfrowy i udostępniane on-line. 
Od pierwszych lat istnienia biblioteki funkcjonuje dział informacji tyflologicznej, który jest zbiorem najnowszych informacji naukowych o niewidomych i dla niewidomych, gromadzone są tam materiały tyflologiczne wydawane w zwykłym druku. Ze zbiorów biblioteki tyflologicznej korzystają przede wszystkim studenci kierunków pedagogicznych, pracownicy naukowi, nauczyciele uczący dzieci niewidome oraz rodzice (powstało wiele prac magisterskich, a nawet doktorskich na temat biblioteki) 
Prężnie działa również dział szkoleniowy gdzie porady odbywają osobiście, a także elektronicznie np. przez komunikator Skype. Szkolenie obejmuje podstawową obsługę komputera tj.: programów odczytu mowy, syntezatorów, edytorów tekstów, arkuszy kalkulacyjnych, obsługi programów pocztowych i przeglądarek internetowych, skanowania tekstów i ich zapisywania. 
To jak ważny jest całokształt rocznej pracy Biblioteki Centralnej PZN świadczą dane Światowej Unii Niewidomych (World Blind Union) oraz Europejskiej Unii Niewidomych (European Blind Union), według których tylko 5 proc. wszystkich wydawanych publikacji jest dostępnych dla osób niewidomych i słabowidzących. Dotyczy to niestety najczęściej nowości wydawniczych oraz pozycji naukowych, do których dostęp powinien mieć każdy zainteresowany. 
Chcąc walczyć z dyskryminacją, chcemy aby nasz Jubileusz przyczynił się do rozpowszechnienia wiedzy na temat czytelnictwa, sytuacji osób niewidomych oraz ich równego dostępu do informacji. Dodatkowo w tym roku chcielibyśmy postawić nacisk na otwarcie rynku e-booków i dostosowanie literatury elektronicznej do potrzeb osób niewidomych i słabowidzących. Biblioteka dla niewidomych od wielu lat bezskutecznie stara się walczyć o równy dostęp do informacji, co w przypadku osób z dysfunkcją wzroku wymaga odpowiedniej adaptacji wszystkich tekstów czarnodrukowych i sprowadzenie ich do wersji cyfrowej. 
Obecna sytuacja jest bardzo trudna dla osób z dysfunkcją wzroku, gdyż nawet po zakupie książki elektronicznej w księgarni nie jest ona dostępna. Producenci szyfrują takie wersje zabezpieczając je przed piractwem, a tym samym pozbawiając niewidomych możliwości korzystania z nich. 
Biblioteka PZN to jedyne miejsce w Polsce, dzięki któremu osoby z dysfunkcją wzroku nie są zagrożone analfabetyzmem i nie muszą rezygnować z kontaktu ze światem, od którego odgradza ich bariera widzenia. Czytanie książek to dla nich nie tylko forma terapii, ale także możliwość przebywania poza marginesem wykluczonych w dostępie do informacji. 
Biblioteka Centralna to miejsce stworzone dla ludzi kochających literaturę i otwarte od poniedziałku do piątku. Przez cały rok zaprasza tu wszystkich zainteresowanych, dla których dostęp jest zawsze otwarty i bezpłatny. To jak bardzo potrzebne jest im to miejsce świadczą listy, gratulacje i wpisy do księgi pamiątkowej, które gromadzi Biblioteka. Dla wielu osób, którzy stracili lub tracą wzrok jest to jedyne okno na świat, powrót do dzieciństwa i możliwość zobaczenia wszystkich miejsc, na które nie pozwoli im już słabnący wzrok. 
BIBLIOTEKA W LICZBACH 
Liczba książek mówionych - 7500 
Kasety magnetofonowe - 6052 
Książki brajlowskie - 6165 
Płyty muzyczne - 2773 (Klasyka - 1366, Rozrywka - 1407) 
Skanowisko - 23355 
Tyflologia - 1272 
Wypożyczalnia on-line liczba czytelników - prawie 2 tysiące, 
pobrane pliki - 80 
średnio na dzień - 201 
- Najchętniej wypożyczani autorzy: Ryszard Kapuściński, Henning Mankel, Daniel Steel, Joanna Chmielewska 
- Najpopularniejsze tytuły: książki dźwiękowe: "Ulica tysiąca kwiatów", Tsukiyama Gail, w Brajlu - "Cień wiatru". 
- Liczba tomów brajlowskich liczy sobie prawie 50 tysięcy, a mieszczą się one na powierzchni 787 m kwadratowych, na kilkudziesięciu regałach przesuwanych za pomocą wielkiej korby 
- Najdłuższa książką dźwiękową jest "Saga rodu Whiteoaków" autorstwa Mazo de la Roche liczy 125 kaset magnetofonowych 
- Wydanie jednej książki mającej przykładowo 130 stron, to 3 tomy brajlowskie, które ważą prawie 5 kg, w wersji dźwiękowej trwa zaś prawie 8 i pół godziny. 
- Najmłodszy czytelnik zapisany do Biblioteki ma 4 lata, zaś najstarszy 94 lata. 
 
 Polski Związek Niewidomych Biblioteka Centralna 
ul. Konwiktorska 7, 00-216 Warszawa 
Sekretariat: tel/fax 22 635 33 20 
tel. 22 831 22 71 wew. 222, 
mail: biblioteka@bcpzn.pl 
www.bcpzn.pl 
 
 aaa 
4.4. Konferencja z okazji 60 lat BC PZN 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
W dniu 15 października br. w gmachu Biblioteki UW w Warszawie odbyła się konferencja "E-KSIĄŻKA - CZY TYLKO DLA WIDZĄCYCH?" Konferencja została zorganizowana przez BC PZN z okazji 60 lat istnienia Biblioteki dla niewidomych i Dnia Niewidomych. Sala mieszcząca ponad 240 osób wypełniona była po brzegi. Dla niektórych uczestników zabrakło miejsc na sali - musieli zadowolić się słuchaniem wystąpień i referatów na korytarzu. 
Patronat honorowy nad jubileuszem 60-lecia PZN Biblioteki Centralnej objęli: 
 - Anna Komorowska Małżonka Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, 
 - Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, 
- Instytut Książki Poland, 
- Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza. 
 Patronat honorowy nad konferencją "E-książka - czy tylko dla widzących?": 
- Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej - Jarosław Duda Sekretarz Stanu Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych. 
 Patronat medialny: 
- TVP Kultura, 
- Pochodnia - Magazyn Społeczny. 
 Odczytany został list okolicznościowy p. Anny Komorowskiej. 
 
Program konferencji obejmował wiele ważnych tematów. 
Dorobek BC PZN prezentujemy pod pozycją 4.3. w publikacji "60 LAT BIBLIOTEKI DLA NIEWIDOMYCH", a o historii i dostępie książki mówionej pod pozycją 4.5., w publikacji: E-książka - nie tylko dla widzących". O najnowszych udogodnieniach dla czytelników korzystających ze zbiorów BC przeczytać można pod pozycją 2.7. w publikacji: "Serwis Wypożyczeń Online BC PZN. 
 
 Otwarcia Konferencji dokonali: dyrektor Biblioteki Monika Cieniewska i Paweł Siennicki redaktor naczelny "Polska the Times". 
Prezes Anna Woźniak-Szymańska omówiła temat: "Publikacja, informacja i kultura - w świetle zapisów Konwencji o Prawach Osób Niepełnosprawnych Organizacji Narodów Zjednoczonych". Pani prezes poruszyła również inne zagadnienia związane z działalnością Polskiego Związku Niewidomych. 
Doktorantka Uniwersytetu Gdańskiego Monika Sączewska-Ławicka w referacie pt. "Z miłości do słowa mówionego, czyli rzecz o historii audiobooków" omówiła rozwój książki mówionej od czasów magnetofonów szpulowych do czasów współczesnych. 
Grzegorz Złotowicz wygłosił referat: "Nie zawsze chcieć to móc, czyli ograniczenia w bezwzrokowym dostępie do cyfrowego tekstu". Głównym przesłaniem wystąpienia była teza, że jeżeli książki byłyby dobrze przygotowywane przez wydawców, byłyby w pełni dostępne dla niewidomych, a ponadto byłoby to korzystne dla wszystkich, gdyż dawałyby się łatwo przekształcać na różne formaty i przenosić na różne nośniki. 
Maciej Dydo - naczelnik Wydziału Prawa Autorskiego w Departamencie Własności Intelektualnej i Mediów Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego wygłosił referat na temat: "Prawo dziś i jutro - dostęp do książek dla osób niewidomych". 
 Referent mówił o obowiązującym prawie dotyczącym tego zagadnienia, które jego zdaniem, w Polsce jest bardzo przyjazne niewidomym w porównaniu z wieloma innymi krajami europejskimi. 
Poinformował też o pracach zespołu powołanego do zmian tego prawa tak, żeby stało się jeszcze bardziej korzystne. 
W dalszym ciągu informacji wymienione zostały tylko tytuły referatów i nazwiska referentów. Na tej podstawie czytelnicy będą mogli zorientować się w poruszanej problematyce. 
 - Dostępne książki na "tak" - stanowisko wydawców, dr Grażyna Szarszewska-Kuhl dyrektor generalna Polskiej Izby Książki. 
- Projektowanie uniwersalne - nowe możliwości uczestnictwa, Alina Wojtowicz-Pomierna - zastępca dyrektora biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych. 
- Świat w oczekiwaniu na zmiany - dostępne książki na wyciągnięcie ręki, Justyna Jancewicz - dziennikarka, Instytut Tyflologiczny Polskiego Związku Niewidomych. 
- Gdzie jest czytelnik? Przyszłość książki i czytelnictwa, Łukasz Gołębiewski - prezes zarządu Biblioteki Analiz. 
- Komunikacja bez barier, czyli o urządzeniach uniwersalnych, Piotr Żelakiewicz - firma iSource, autoryzowany dystrybutor Apple. 
 Po wygłoszeniu wymienionych referatów odbył się recital Zuzanny Osuchowskiej przy akompaniamencie Tomasza Krezymona. 
 Następnie zostały rozdane nagrody konkursu dla dorosłych "Jaka, według Ciebie, powinna być biblioteka dla niewidomych?" Nagrodzone prace odczytał Ksawery Jasieński. 
 Pierwszą nagrodę otrzymał Artur Kos z Warszawy, drugą Edyta Grabowska-Gwardiak z Legnicy , a trzecią Alicja Nyziak z Sieradza. 
Redakcja "WiM" gratuluje osobom nagrodzonym i życzy im następnych sukcesów w konkursach, w których zechcą uczestniczyć. 
Szczególnie gorąco gratulujemy Alicji Nyziak, którą znają czytelnicy z wielu publikacji na łamach ""WiM", a także z rozmowy z p. Alicją opublikowanej w listopadzie i grudniu 2011 r. oraz w styczniu 2012 r. 
Jednym z punktów Konferencji było wręczenie przewodniczącej ZG PZN Annie Woźniak-Szymańskiej Statuetki Człowieka Roku Polskiego Związku Niewidomych. W "Biuletynie Informacyjnym Pochodni" czytamy: 
"Międzynarodowy Dzień Białej Laski to dzień wyjątkowy, dlatego podobnie jak w latach ubiegłych, właśnie 15 października, przyznano nagrodę im. Włodzimierza Kopydłowskiego. Statuetkę Człowieka Roku Polskiego Związku Niewidomych wręczono podczas bibliotecznej konferencji, a została nim Anna Woźniak-Szymańska, prezes PZN - największej w Polsce organizacji skupiającej osoby z dysfunkcją wzroku. 
Kwiaty, gratulacje oraz namacalny dowód wyróżnienia - statuetkę - 
przekazali laureatce członkowie Prezydium Zarządu Głównego PZN: 
Teresa Wrzesińska z Okręgu Łódzkiego oraz Zenon Bryja z Okręgu 
Dolnośląskiego. 
W odczytanym uzasadnieniu podkreślono zasługi pani 
prezes w działaniach na rzecz osób niewidomych i słabowidzących". 
 Konferencję zakończył koncert fortepianowy Patrycjusza Kisły. 

 aaa 
4.5. E-książka - nie tylko dla widzących 
 
 Źródło: Informacja prasowa 
Data opublikowania: 2012-10-11 
 
Z danych Biblioteki Centralnej Polskiego Związku Niewidomych wynika, że każdy jej czytelnik czyta w ciągu roku ponad 5 książek dźwiękowych oraz blisko 50 książek elektronicznych, a zainteresowanie lekturami wśród osób niewidomych wciąż rośnie. Szacuje się, że w Polsce żyje ponad 1,6 mln osób z dysfunkcją wzroku. Jedynie około 5 proc. wszystkich pojawiających się na rynku publikacji wydawniczych dostosowanych jest do ich potrzeb. 
15 października tradycyjnie obchodzony jest jako Międzynarodowy Dzień Osób Niewidomych. W tym dniu Biblioteka Centralna Polskiego Związku Niewidomych w ramach konferencji: "E-książka - czy tylko dla widzących?" chce przypomnieć o konieczności zwiększenia dostępności ebooków dla osób z dysfunkcją wzroku. 
- Miliony obywateli Unii Europejskiej, w tym także Polski, osoby z dysfunkcją wzroku i z dysleksją, cierpią z powodu niepełnosprawności uniemożliwiającej im samodzielne czytanie standardowego druku. Mogliby oni zapoznawać się z tymi samymi publikacjami, co reszta obywateli, jednakże musiałyby one być stworzone w "dostępnych formatach" takich jak druk powiększony, książka audio lub wydrukowana pismem Braille'a - podkreśla Monika Cieniewska, dyrektor Biblioteki Centralnej Polskiego Związku Niewidomych. - Niestety, wydawcy rzadko oferują tak opracowane publikacje, działania uzupełniające ubogie zasoby muszą więc być podejmowane przez organizacje działające na rzecz osób z niepełnosprawnością, a te nie zawsze mają wystarczająco pieniędzy - dodała Monika Cieniewska. 
Do czytania książek elektronicznych osoby niewidome wykorzystują specjalny system DAISY (Digital Accessible Information System), który umożliwia precyzyjne oznaczanie poszczególnych fragmentów ebooka. Dzięki temu osoba z dysfunkcją wzroku może swobodnie poruszać się po stronach, rozdziałach, czy przypisach. Niestety obecnie sformułowane prawo autorskie nakładające na wydawców obowiązek zabezpieczania książek elektronicznych przed kopiowaniem, powoduje, że są one niedostępne dla osób niewidomych. 
Dyrektywa unijna o tzw. społeczeństwie informacyjnym nałożyła na państwa członkowskie konieczność wprowadzenia rozwiązań pozwalających na korzystanie z publikacji osobom niepełnosprawnym, które nie mogą samodzielnie czytać standardowego druku. W związku z tym od 2004 roku w polskiej ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych (art. 331) pojawił się zapis dotyczący udostępnienia w wyjątkowych sytuacjach rozpowszechnionych już utworów osobom niepełnosprawnym. Oznacza to jednak dowolność dla wydawców, co w praktyce przekłada się na znikomą liczbę publikacji, które są przystosowane dla osób niewidomych. 
- E-książki dostępne dla osób z dysfunkcją wzroku wpisują się w koncepcję projektowania uniwersalnego czy też projektowania dla wszystkich (Designe for all) - powiedziała Alina Wojtowicz-Pomierna, zastępca dyrektora Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych - Koncepcja ta zakłada projektowanie produktów, środowiska, programów i usług w taki sposób, by były użyteczne dla wszystkich, w możliwie największym stopniu, bez potrzeby adaptacji lub specjalistycznego projektowania. Oznacza to z góry założoną dostępność dla osób niepełnosprawnych eliminującą potrzebę wprowadzania na późniejszym etapie dodatkowych ułatwień czy modyfikacji. Takie podejście nie jest niestety powszechne. Staramy się je promować w przekonaniu, ze dobrze służy nie tylko osobom niepełnosprawnym - dodała Alina Wojtowicz-Pomierna. 
Konferencja "E-książka - czy tylko dla widzących?", oprócz zwrócenia uwagi na dostępność do książek elektronicznych, będzie okazją do opowiedzenia o historii Biblioteki Centralnej PZN, jej zasobach, planach na przyszłość i stale rosnącemu zainteresowaniu wśród czytelników. Miesięcznie do Biblioteki zapisuje się średnio 80 osób, zarówno starsi, jak i młodzież oraz kilkuletnie dzieci. W tym roku Biblioteka obchodzi swoje 60 urodziny, a także jubileusz 50-lecia wydania pierwszej książki - "Popiół i diament" nagranej przez Ksawerego Jasieńskiego, który na rzecz BC PZN podłożył głos do 530 książek. 
Kontakt prasowy: 
Monika Cieniewska dyrektor Biblioteki Centralnej PZN			 
tel. 22 635-33-20 
kom. 607-663-777 
mail: m.cieniewska@bcpzn.pl 				 
 
Anna Ostrowska	Propublic agencja PR 
 tel. 692-639-871 
 mail: anna.ostrowska@propublic.pl 
 
Patronat honorowy nad jubileuszem 60-lecia PZN Biblioteki Centralnej objęli: 
 - Anna Komorowska Małżonka Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej 
- Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego 
- Instytut Książki Poland 
 - Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza. 
 
Patronat honorowy nad konferencją "E-książka - czy tylko dla widzących?" objęli: 
- Jarosław Duda Sekretarz Stanu Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych 
 - Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. 
 
Patronat Medialny: 
- TVP Kultura 
- Pochodnia Magazyn Społeczny. 
 
aaa 
4.6. Nagrania i materiały z konferencji 
Grzegorz Złotowicz 
 
Źródło: bc@wypozycz.biblioteka-pzn.org.pl 
Data opublikowania: 2012-10-18 
 
Zapraszamy do posłuchania nagrania konferencji: E-książka - czy tylko dla widzących, która odbyła się 15 października 2012 r. w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego. 
Oprócz nagrań do posłuchania, udostępniamy do poczytania i obejrzenia również teksty referatów i prezentacje wystąpień. 
Nagranie i materiały dostępne są pod internetowym adresem: 
http://wypozycz.bcpzn.pl/pliki/konferencja_2012_10_15/ 
 
aaa 
4.7. Książki w DAISY dla dzieci i dorosłych niepełnosprawnych wzrokowo 
Justyna Maciejewska 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Fundacja Klucz po raz kolejny z powodzeniem realizuje następny projekt, którego głównym celem jest propagowanie czytelnictwa wśród osób niepełnosprawnych wzrokowo. Dzięki dotacjom otrzymanym od Urzędu Mazowieckiego zaistniała możliwość wydania kolejnych wartościowych książek w pełnym formacie Daisy. 
Fundacja kieruje ofertę do określonej grupy społecznej. Należą do niej mieszkańcy województwa mazowieckiego z uszkodzonym wzrokiem. Wydane książki multimedialne umożliwiają swobodną pracę z tekstem. Pełny format Daisy pozwala korzystać z książki zarówno w wersji audio, jak i w wersji tekstowej. Oprócz tego program daje szereg innych możliwości, jedną z nich jest łatwa obsługa i swoboda w poruszaniu się po książce: w każdej chwili można powrócić do ulubionego fragmentu lub odszukać potrzebny rozdział czy akapit. Fakt istnienia programów umożliwiających osobom niewidomym zakup urządzeń, służących do odtwarzania książki cyfrowej, powoduje wzrost zapotrzebowania na nowe utwory w wersji Daisy. 
Fundacja udostępnia wybitne arcydzieła literatury osobom, które wcześniej nie miały do nich dostępu. Celem jest upowszechnianie czytelnictwa wśród osób niewidomych i niedowidzących. Dzięki tej działalności ich dostęp do zasobów literackich i kulturalnych ulegnie poważnej poprawie. Jest to również walka z wykluczeniem i osamotnieniem osób niepełnosprawnych, daje im możliwość aktywnego uczestniczenia w życiu kulturalnym i nie tylko. 
Projekt Fundacji Klucz częściowo wyrównuje szanse osób niewidomych i niedowidzących w zakresie korzystania z dóbr literatury polskiej i światowej. 
Oferta Fundacji jest skierowana do osób dorosłych oraz do dzieci. Dlatego też w spisie książek, które zostaną wydane, można znaleźć dwie pozycje przeznaczone dla młodszego pokolenia. Jedna z książeczek nosi tytuł Na ścieżkach przyrody autorstwa Anny Majewicz. Autorką kolejnego utworu dla najmłodszych pt. Dla dzieci wierszowanki na wieczory i poranki jest Aleksandra Rogala. Dzięki temu czytelnicy w każdym wieku będą mieli szansę skorzystać z książek o wartościach edukacyjnych. Wspomoże to naukę pisania i czytania wśród maluchów. 
Fundacja wyda w 2012 r. łącznie dwanaście książek. Poza utworami przeznaczonymi dla dzieci w spisie znajdzie się jeszcze dziesięć pozycji autorstwa wielkiego literata, krytyka literackiego, felietonisty, recenzenta, tłumacza literatury francuskiej oraz lekarza. Tadeusz Żeleński-Boy, którego ponadczasowa twórczość na stałe wpisała się w karty literatury polskiej, to z pewnością ważna postać nie tylko dla znawców literatury, ale i dla zwykłego czytelnika. W roku 2012 mija okres ochrony praw autorskich tego niezwykłego człowieka. To wydarzenie umożliwiło Fundacji wydanie jego książek. Argumentów poświadczających za wyborem właśnie Tadeusza Żeleńskiego było wiele. Oprócz jego niezaprzeczalnego talentu literackiego oraz tego, iż jego dzieła stanowczo można zaliczyć do wybitnej literatury polskiej, duże znaczenie miała aktualność problemów, które poruszał w swoich utworach. 
Podejmował on tematykę społeczno-obyczajową obecną w dyskusji społeczeństwa i dziś, m.in. problem aborcji, antykoncepcji, prawa kobiet. Dzięki Fundacji osoby niewidome będą mogły porównać współczesny poziom dyskusji poziomem sprzed lat. Tego typu literatura jest obecnie bardzo popularna i to głównie zadecydowało o wyborze książek. Osoby, które chciałyby szczegółowo zapoznać się z listą pozycji, które zostaną wydane w ramach projektu, zapraszamy na stronę internetową, gdzie można pozyskać wszelkie niezbędne informacje: www.klucz.org.pl. 
Fundacja Klucz przekaże wydane książki nieodpłatnie do bibliotek publicznych i miejskich, obsługujących osoby z uszkodzonym wzrokiem oraz do Ośrodków Szkolno-Wychowawczych na terenie województwa mazowieckiego. Książki zostaną wydane w nakładzie pięćdziesięciu egzemplarzy każda. Otrzyma je około dwadzieścia instytucji 
Książki, które zostaną wydane w standardzie Daisy kuszą nie tylko wybitną treścią, łatwością obsługi, ale także wysokimi walorami artystycznymi. Dobra jakość nagrania i doskonałe przeczytanie przez znanych i lubianych aktorów, zaspokoją potrzeby nawet najbardziej wymagających czytelników. 
Tak więc wysoka wartość literacka i estetyczna w połączeniu z trwałością zapisu dźwięku stwarza wielkie możliwości i pozwala wprowadzić osoby z uszkodzonym wzrokiem w świat kultury i literatury. 
Ważne jest, aby wydawać kolejne pozycje, gdyż jak wynika z przeprowadzonych badań, tylko znikomy procent literatury jest dostępny dla osób niewidomych. W województwie mazowieckim żyje ok. 15 tysięcy osób z uszkodzonym wzrokiem, z czego 10 tysięcy regularnie korzysta z bibliotek obsługujących osoby niewidome i niedowidzące. Powyższe liczby doskonale ilustrują duże zainteresowanie literaturą wśród tej grupy społecznej i jak ważne jest wydawanie kolejnych książek w standardzie Daisy. 
Aby na bieżąco śledzić wszelkie nowości i informacje dotyczące poczynań Fundacji, zapraszamy na stronę internetową www.klucz.org.pl. 
 
aaa 
4.8. Nadzwyczaj udana i pożyteczna impreza 
Zbigniew Niesiołowski 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 Zakwalifikowanie się na II Festiwal Kultury i Sztuki dla Osób Niewidomych wymagało sporego wysiłku. Aplikujący musieli przygotować opowiadanie ukazujące różne aspekty życia niewidomych i uzasadnić swoją kandydaturę. Prace dotarły do p. Mariusza Pogonowskiego - aktora teatru w Płocku, który na tej podstawie zamierzał przygotować spektakl zatytułowany "Manufaktura Obrazu". Moje materiały spotkały się widocznie ze stosownym uznaniem, bo znalazłem się wśród dwudziestu wybranych. I w ten sposób od 8 września mogłem w ciągu dwóch tygodni uczestniczyć w fascynującej imprezie zorganizowanej przez stowarzyszenie De Facto. 
Zakwaterowano nas w miejscowości Stara Biała w niedużym, ale bardzo wygodnym pensjonacie, skąd codziennie autobus MZK dowoził nas na różnorodne festiwalowe wydarzenia. Przeważnie dzień rozpoczynaliśmy seansem filmowym uczestnicząc po nim w ciekawych spotkaniach z reżyserami, aktorami lub twórcami audiodeskrypcji. Dyskusje odbywały się na bardzo wysokim poziomie i była to ocena zaproszonych gości. Obejrzeliśmy łącznie 10 filmów opatrzonych ścieżką audiodeskrypcyjną. Były to naprawdę wartościowe prezentacje zaliczane popularnie do tak zwanej najwyższej półki. 
Ciekawostką może być to, że w seansach mogła uczestniczyć młodzież miejscowych szkół ponadpodstawowych. Festiwal zaszczyciło swoja obecnością trzech reżyserów, Mitia Okorn (Listy do M) Bartosz Konopka (Lęk wysokości) i Leszek Dawid (Ki). Byli też aktorzy - Ewa Ziętek (Kołysanka), Robert Więckiewicz (Wszystko będzie dobrze i Kołysanka), Andrzej Seweryn (Pan Tadeusz) oraz gość specjalny Andrzej Grabowski. 
Twórcy audiodeskrypcji przyjechali z ośrodków z: Lublina, Wrocławia, Krakowa, Białegostoku. 
Drugim nurtem festiwalu były seminaria poświęcone: 
* problemom psychologii - dr Dorota Krzemionka, 
* muzyce filmowej - Bogdan Widawka, 
* niewidomym w filmie - Paweł Grabczuk, 
* festiwalom filmowym - Maciej Gil, 
* związkom filmu z polityką i literaturą - Tadeusz Szyma i Maciej Stasiowski. 
Maciej Gil - Prezes Federacji Dyskusyjnych Klubów Filmowych bardzo wysoko ocenił Internetowy Klub Filmowy Osób Niepełnosprawnych "Pociąg" powołany przez stowarzyszenie De Facto. Zaliczył ten klub do najliczniejszych i najaktywniejszych w kraju. 
Kolejnym i istotnym nurtem Festiwalu był teatr. Uczestnicy obejrzeli przedstawienie z audiodyskrypcją zatytułowane "Być jak Kazimierz Deyna" z Mariuszem Pogonowskim w roli głównej. Pan Mariusz wystąpił również jako współautor i reżyser spektaklu "Manufaktura obrazu", którego autorami było również 19 uczestników Festiwalu. Po pięciu intensywnych próbach, trwających po kilka godzin, 20 września na małej scenie teatru odbył się w pełni teatralny spektakl. Został on bardzo dobrze odebrany przez widownię, która nagrodziła aktorów i reżysera owacyjnymi oklaskami. 
"Manufaktura obrazu" obok walorów dramatycznych miała - w moim przekonaniu - niezaprzeczalny aspekt edukacyjny. Był to zestaw ciekawie podanych obrazków z życia niewidomych zarówno śmiesznych, jak i niekiedy szokujących. 
Uczestników Festiwalu zaproszono także na otwarcie 36 sezonu Płockiej Orkiestry Symfonicznej, w którym wziął udział bardzo dobry chór bydgoskiej opery "Nova". Dwa wieczory wypełnili balladami i szantami Roman Roczeń oraz Paweł Wójcik. I wreszcie dwa wydarzenia o pewnej wymowie politycznej. Był to "Podwieczorek w ciemności" z udziałem prezydenta miasta Płocka, parlamentarzystki oraz władz i prominentnych elit. W ciągu dwóch godzin w absolutnej ciemności, przy kawie i ciastkach tortowych towarzystwo nie tylko znakomicie się bawiło, ale także otrzymało znaczącą porcję informacji o życiu i aktywności społecznej niewidomych. Zarząd stowarzyszenia De Facto poprosił 11 niewidomych o przygotowanie kilkuminutowych wystąpień pogrupowanych w trzy bloki. Po każdym był czas na kilkunastominutowę dyskusję, w której głos zabierali zaproszeni goście. Na zakończenie Prezydent Miasta mgr Andrzej Nowakowski gorąco podziękował za zaproszenie na tak ciekawą imprezę i podkreślił, że festiwale są dla niego i władz miasta inspiracją do podejmowania różnorodnych działań na rzecz środowisk osób niepełnosprawnych, w tym niewidomych. Wystąpienie zakończył zaproszeniem uczestników na spotkanie w ratuszu, które kilka dni później odbyło się i przebiegło w bardzo sympatycznej atmosferze. 
Kończąc pragnę podkreślić świetną organizację Festiwalu. Logistyka, zakwaterowanie, wyżywienie, a zwłaszcza opieka nad uczestnikami, w większości całkowicie niewidomymi, była na europejskim poziomie. Tutaj wielki ukłon pod adresem sześciorga przemiłych i niezwykle uczynnych wolontariuszy. Uczestnicy czuli się na każdym kroku bezpiecznie, również dzięki opiece osób ze stowarzyszenia De Facto. 
Oby więcej takich imprez dla osób całkowicie niewidomych, które, niestety, w wielu placówkach naszego środowiska są ewidentnie marginalizowane. 

 aaa 
4.9. Poczucie bezpieczeństwa osób niewidomych i słabowidzących w przestrzeni zurbanizowanej 
 
 Źródło: www.bezpieczenstwoniewidomych.pl 
 
Szanowna Pani/Szanowny Panie, pracownicy Zakładu Prawa Karnego i Kryminologii Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku realizują projekt badawczy rozwojowy pt. "Opracowanie systemu wykrywania zagrożeń bezpieczeństwa osób niewidomych i słabowidzących ze szczególnym uwzględnieniem ruchu drogowego. Aspekty prawno-kryminologiczne i technologiczne", finansowany z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. 
Celem badań jest diagnoza zagrożeń osób niewidomych i słabowidzących w przestrzeni miasta. Opinia Państwa dotycząca tej problematyki jest dla nas szczególnie cenna. Wyniki niniejszych badań zostaną wykorzystane wyłącznie do celów analizy naukowej. Ponadto mamy nadzieję, że Państwa opinia w kwestiach dotyczących bezpieczeństwa osób niewidomych i słabowidzących w przestrzeni miasta wywrze wpływ na działania stosownych organów odpowiedzialnych za porządek i bezpieczeństwo publiczne w Polsce. Z góry dziękujemy za poświęcony czas. 
Zespół badawczy: dr hab. Ewa Guzik-Makaruk, prof. UwB - kierownik projektu prof. zw. dr hab. Emil Pływaczewski, dr hab. Katarzyna Laskowska, prof. UwB dr Elżbieta Zatyka, dr Wojciech Filipkowski, dr Ewa Glińska, mgr Emilia Jurgielewicz. 
 
 *** 
 
Wykonawcy proszą o wypełnienie krótkiej ankiety. Znajdą ją Państwo pod adresem: 
www.bezpieczenstwoniewidomych.pl 
 (przypis redakcji "WiM") 
 
 aaa 
4.10. Śląsk: Niepełnosprawność nie jest przeszkodą w efektywnej pracy 
Beata Rędziak 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-09-25 
 
- Całe moje życie zawodowe i społeczne to misja, pokazywanie światu, że my, niepełnosprawni, też możemy - mówi Krzysztof Wostal, twarz śląskiej kampanii "W poszukiwaniu pracy - alternatywne formy zatrudnienia osób niepełnosprawnych". 
Drugim powodem, dla którego głuchoniewidomy Krzysztof Wostal postanowił wesprzeć działania katowickiego Urzędu Pracy, było jego doświadczenie w podobnym przedsięwzięciu dwa lata temu w innej kampanii również promował zatrudnianie osób z niepełnosprawnością. 
 
Sam jest przykładem godnym naśladowania - w swojej firmie Instytut Edukacji i Rozwoju ALFA PRIM zatrudnia siedem osób z niepełnosprawnością sensoryczną. W tegorocznej śląskiej edycji konkursu "Lodołamacze" zdobył nagrodę w kategorii otwarty rynek pracy. Od 2000 r. firma zajmuje się szkoleniami komputerowymi z zakresu alternatywnych metod komunikowania się, rozwoju osobistego, telemarketingu, działalności gospodarczej oraz doskonalenia umiejętności interpersonalne oraz zawodowe. 
- Być może dotrę do innych osób z niepełnosprawnością i dam komuś impuls do działania - mówi Wostal. 
 
Podobnie myśli Karolina Kozłowska, sama poruszająca się na wózku z powodu postępującego zaniku mięśni. 
- Takie kampanie mają na celu zbliżyć osoby z niepełnosprawnością i osoby sprawne, bo często sprawni myślą o niepełnosprawnych tylko w kategorii pomocy, że oni sami nic nie mogą zrobić. Ale my, tak jak każdy człowiek, mamy pasje, chęć pracy, która motywuje nas, by sprostać różnym wyzwaniom, i daje nam poczucie, że jesteśmy potrzebni. Dlatego uważam, że pracownik z niepełnosprawnością to najlepszy pracownik, bo ma motywację - mówi Kozłowska. 
 
Sama odważyła się spełnić marzenie - najpierw to było marzenie jej mamy, a potem stało się jej własnym. 
- Kiełkowało 20 lat, ale zawsze brakowało odwagi. W końcu postanowiłam napisać wniosek o środki na pierwszą działalność gospodarczą - i udało się. Otworzyłam w Będzinie galerię Sweet Home&Garden. To jest miejsce, w którym wszystkie produkty są ręcznie wykonywane przez artystów z całej Polski. 
Ja sama robię biżuterię - opowiada Kozłowska. Jej marzeniem jest przygotować na Boże Narodzenie żywą choinkę, którą przystroi własnoręcznie zrobionymi na szydełku małymi aniołkami. Już zaczęła je przygotowywać. 
 
Kampanię wspierają także Magdalena Kulus, Piotr Czarnota i Marcin Michalik. 
- Dążymy do tego, aby poszerzyć wiedzę pracodawców odnośnie korzyści płynących z zatrudniania niepełnosprawnych pracowników i w efekcie dać im szansę na pracę, szczególnie na otwartym rynku pracy. Kampania ma również przełamać krzywdzące stereotypy związane z postrzeganiem niepełnosprawnego pracownika. Nasi bohaterowie udowadniają, że utrata wzroku, słuchu czy poważne dysfunkcje ruchowe nie są żadną przeszkodą, aby spełniać się w pracy i w życiu. 
 
Pracują, prowadzą z powodzeniem własne firmy, udzielają się społecznie, mają rozliczne pasje. Przebywając z nimi, prawie każda osoba sprawna zadaje sobie pytanie: jak oni to robią, skąd czerpią tyle energii do życia i pracy, czy istnieją dla nich rzeczy niemożliwe? - mówi o założeniach projektu jego kierownik Aleksandra Skalec z Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach. 
Zaznacza ona, że stałym elementem kampanii jest także portal internetowy 
www.sprawni-niepelnosprawni.pl, na którym znajdują się baza wiedzy na temat zatrudnienia osób niepełnosprawnych, giełda pracy oraz forum. - Zachęcamy gorąco pracodawców z województwa śląskiego do zamieszczania na nim ofert pracy, a osoby niepełnosprawne - do pozostawiania swoich aplikacji zawodowych - dodaje Skalec. 
 
 aaa 
5. ORGANIZACYJNE, PRAWNE, PRAKTYCZNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY 
 
aaa 
5.1. Nie ma podręczników dla słabowidzących 
Reporterka: Małgorzata Frydrych 
 
Źródło: www.interwencja.polsat.pl 
 
W Polsce nie ma podręczników dla niewidomych i słabowidzących uczniów. Nikt ich nie wydrukował! Wszystko dlatego, że w 2009 roku zmieniła się podstawa programowa nauczania, a więc i książki. Przez trzy lata nikt nie zdołał wydać nowych, z odpowiednią czcionką i odpowiednim kontrastem. 
Resort edukacji twierdzi, że problem nie jest tak duży. Nauczyciele zaś, że ogromny. 
- Ona musi każdą literkę przeanalizować oddzielnie, w każdą się wpatrzyć i dopiero przejść do następnej. Dlatego to czytanie jest takie powolne. Gdyby te literki były większe, na pewno mogłaby płynniej czytać - mówi Beata Stawowiak, mama niedowidzącej Klaudii. 
- Nie ma książek, po prostu nie ma. Przez 3 lata nie zostały przygotowane dla dzieci- żali się Agnieszka Rzehak, mama niedowidzącej Ali. Ala ma 8 lat i mieszka w Krakowie. Jej rówieśniczka Klaudia mieszka w tym samym mieście. Obydwie dziewczynki mają bardzo poważne, złożone i nieuleczalne wady wzroku. 
- Ala ma nadwzroczność, do tego astygmatyzm i płaskie widzenie. Nie widzi w trójwymiarze. Dopiero w wieku 6 lat została właściwie zdiagnozowana. Dostała okularki, które ułatwiły jej funkcjonowanie, ale nie na tyle, żeby mogła normalnie uczyć się - mówi o córce Agnieszka Rzehak. 
Od najmłodszych lat dziewczynki uczyły się wykorzystywać słaby wzrok jak najlepiej. Zarówno one, jak i ich rodziny nie spodziewały się, że problemy zaczną się dopiero, kiedy pójdą do szkoły. 
Niewidomych i słabowidzących dzieci jest w Polsce kilka tysięcy. Wszystkie mają ten sam problem - podręczniki szkolne, których nie ma. - Książek dla dzieci niedowidzących, słabowidzących nie ma. Odkąd została wprowadzona reforma, czyli od 3 lat, książki nie zostały wydrukowane 
- Agnieszka Rzehak, mama Ali. - W 1999 roku, gdy reforma weszła w życie, nie dysponowaliśmy żadnym z podręczników. Dzięki staraniom ministerstwa, udało nam się skompletować tylko jeden wybrany tytuł do każdego przedmiotu na poziomie szkoły podstawowej i gimnazjum. To się stało dopiero w 2007 roku. Wystarczyło tego raptem na 2 lata, bo w 2009 roku zmieniła się podstawa programowa i problem zaczął się od nowa - informuje Barbara Planta, dyrektorka Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących w Krakowie. 
- To, co mamy i na czym pracujemy to są tradycyjne książki dla dzieci zdrowych. Wybieraliśmy te, które są najbardziej czytelne, mają największe czcionki, największe kontrasty - mówi Beata Stawowiak, mama Klaudii. 
Dzieci, które mają problemy ze wzrokiem muszą mieć specjalnie przygotowane książki. Adaptacją tych podręczników zajmuje się Ministerstwo Edukacji Narodowej. 
- Mamy w Polsce taką agendę Ministerstwa Edukacji Narodowej, jaką jest Ośrodek Rozwoju Edukacji, który odpowiada za przygotowanie podręczników dla dzieci słabowidzących i niewidomych w Polsce. Bardzo wielu podręczników brakuje, są one na różnym etapie przygotowania do druku. Jedne są już adaptowane, inne nie przeszły procesu weryfikacji - mówi Anna Woźniak-Szymańska, prezes Zarządu Głównego Polskiego Związku Niewidomych. 
- Są adaptacje dla dzieci słabowidzących i dla uczniów niewidomych. Z tym że niema adaptacji wszystkich podręczników, które są dostępne na rynku. Natomiast podręcznik nie jest obowiązkowym elementem nauczania, jest pomocą dydaktyczną i w związku z tym nauczyciel może korzystać z różnych materiałów - twierdzi Elżbieta Neroj z Ministerstwa Edukacji Narodowej. 
Ta skomplikowana sytuacja spowodowała, że nauczyciele z Ośrodka Szkolno- Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących w Krakowie wzięli sprawy we własne ręce. Sami adaptują podręczniki i je drukują. 
- Uczeń słabowidzący nie może korzystać z książek ogólnie dostępnych. My musimy te książki dostosowywać, powiększać czcionkę, co sprawia, że właściwie drukujemy dla niego podręcznik własnym sumptem - mówi Barbara Planta, dyrektorka Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących w Krakowie. 
- Pracujemy na tym, co nauczyciele przygotują we własnym zakresie, bardzo często na własny koszt w czasie prywatnym. 
Gdzieś komuś pomyliła się kolejność działań. Najpierw powinni opracować podręczniki, a później wprowadzać reformę, a nie odwrotnie- mówi Beata Stawowiak, mama Klaudii. 
** skrót materiału 
 
aaa 
5.2. Teatralna jesień z audiodeskrypcją 
 (fragment) 
 
Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
Data opublikowania: październik 2012 r. 
 
 Pięknie nam obrodziła teatralna jesień z audiodeskrypcją i napisami dla niesłyszących. Tym razem idziemy, pierwszy raz w naszej historii do teatru "Syrena" i mamy nadzieję, że będą nam Państwo towarzyszyli. Szczegóły poniżej. 
I jeszcze jedna sprawa - niestety, na ostatnie przedstawienie w Teatrze Na Woli nie zgłosiło się parę osób, które wcześniej deklarowały swe przybycie. Smuteczek. 
Po pierwsze - zgłoszeń było znacznie więcej, niż miejsc, a więc odmawialiśmy chętnym. Jak się jednak okazało, niepotrzebnie. 
Po drugie: niestety, znowu musieliśmy się tłumaczyć przed Teatrem, który trzymał dla nas miejsca, nie sprzedawał, nawet trochę opóźnił start przedstawienia, bo jednak może przyjdą. Obawiamy się, że po takich sytuacjach teatry nie będą chciały z nami współpracować, stracimy więc wszyscy. 
Gorąca zatem, słoneczna prośba do Państwa - jeśli się deklarujemy, przychodźmy, a jeśli coś nam wypadnie w ostatniej chwili - dawajmy znać, proszę, proszę. 
I jeszcze jeden efekt całej historii - od najbliższego przedstawienia, a więc od "Plotki" bilety trzeba będzie kupować najpóźniej dzień przed przedstawieniem. W razie czego będziemy wspierali, pomagali, ale musimy wiedzieć, że bilety zostały sprzedane lub można je wrzucić do normalnego obiegu. 
Pozdrawiam słonecznie R. 
 
 *** 
 
Dalsza część powyższej informacji dotyczyła filmu "Zabawa w plotkę ". Ponieważ jednak sztuka odbyła się 21 października, pomijamy tę informację. Chcieliśmy tylko zwrócić Państwa uwagę na trudności, na jakie narażeni są organizatorzy różnych imprez - turnusów, wycieczek, zbiorowych wyjść do teatru - z powodu lekceważącego stosunku niektórych osób do własnych deklaracji uczestnictwa. 
(przypis redakcji "WiM") 
 
 aaa 
5.3. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH 
Po co nam to było 
Jerzy Ogonowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
	Naczytałem się w ostatniej "WiM", oj, naczytałem. Na początek jednak pragnę podziękować red. Szczurkowi za to, że podzielił mój pogląd, a przede wszystkim za zrozumienie mojej myśli i poczucia odpowiedzialności. Właśnie tak, za to, jaki będzie nasz wizerunek za 20-30 lat, to my właśnie jesteśmy odpowiedzialni. Niezależnie od tego, jaki ten wizerunek będzie i po czyjej stronie znajdzie się przewaga, nikt nas z tej odpowiedzialności nie zwolni. 
	Tak oto ostatni numer "WIM" był dobitnym dowodem tego, że jest to jedyne w Polsce czasopismo środowiskowe niewidomych, które dopuszcza prezentację szerokiej palety myśli i poglądów. Nawet i Janusz Korwin-Mikke zagościł na naszych łamach, chociaż nie jestem pewny, czy sobie tego życzył. Poseł ten wzbudza swymi wypowiedziami niesmak i często oburzenie, chociaż niewątpliwie wyraża to, co wielu myśli, ale ze względu na poprawność polityczną i różne inne powody, nie prezentuje tego wprost i tak otwarcie. 
	Dowiedziałem się też przy lekturze "WIM", że Prezydent jest bardzo dumny z naszych osiągnięć w dziedzinie przebudowywania świadomości otoczenia dotyczącej niepełnosprawnych. Ja z kolei jestem jakoś mniej dumny, a czasem mi też smutno, że dawni znani działacze środowiska niewidomych jakże często przekreślają swoje poprzednie dokonania, godząc się na incydentalność rozwiązań, nie chcą zrozumieć kpiny itp. Nie bardzo rozumiem ja z kolei, dlaczego wobec tak burzliwego rozwoju informatyki, a tym samym możliwości usamodzielnienia niewidomych, mam godzić się z faktem, że ginie dostępny dla niewidomych zawód stroiciela. Twierdzenie, że świat się zmienia i nie ma już fabryki fortepianów, jest bałamutne. Stroiciele są bardzo potrzebni, mogą prowadzić samodzielną działalność gospodarczą, tworzyć zespoły, gdzie będzie odpowiednio dostosowany do możliwości niewidomych podział czynności. Niewidomi jednak zajęli się nie tyle rehabilitacją zawodową, co różnego rodzaju przywilejami, które utrudniają dostęp do każdego zawodu. Powstaje zatem pytanie: po co było przez ponad 40 lat PRL-u umacniać i krzewić ideologię równouprawnienia, prawa do pracy, nauki i godnego życia niewidomych? Teraz nagle mamy uznać, że wszystko, co się wokół nas dzieje, jest zupełnie dobre i nie mamy na to wpływu. Pracy być nie musi, bo przecież nawet pełnosprawni jej często nie mają, najlepiej pracować za darmo i dla rozrywki. A przecież jeśli życie niesie kolejne wyzwania, to chyba lepiej spróbować im sprostać, aniżeli przyjmować wszystko za dobrą monetę i godzić się ze wszystkim, albo jeszcze gorzej - traktować to jako zmiany na lepsze. 
W szkole specjalnej kształtowano we mnie od samego początku poczucie własnej wartości, pełnego człowieczeństwa i prawa do wszystkiego tego, co przysługuje innym. A potem, kiedy znalazłem się w 1968 roku we Francji, byłem zbulwersowany i zniesmaczony tym, iż po domach chodzili różni przedstawiciele zakładów pracy chronionej i sprzedawali najczęściej długopisy. Taki długopis kosztował mniej więcej pięciokrotność długopisu dostępnego w sklepie. Tak więc ludzie brali je tylko dlatego, żeby wesprzeć zakład dający pracę inwalidom. Odbierałem i nadal odbieram to jako ukrytą formę żebractwa. Wtedy jeszcze nie wiedziałem, że podobne praktyki przyjdą i do nas. Nie trzeba i nie można przecież potępiać tego, że socjalizm nauczył niewidomych chodzić z podniesionym czołem, a wprost przeciwnie - należy to przenieść do dzisiejszej rzeczywistości, bo wobec rozwoju techniki i informatyki staje się to możliwe. Ale wdrażanie praw i rozwiązań kompensujących niedogodności wynikające z niepełnosprawności, nie może mieć charakteru ochłapów w postaci trzech autobusów czy tramwajów niskopodłogowych na miasto, kilku mówiących bankomatów w wybranych arbitralnie miejscach, przypadkowo zainstalowanych głośników zapowiadających przystanki i to nad głową kierowcy, żeby mógł to wyciszyć stosownie do własnych upodobań. Mówienie o tym, że nie da się wszystkiego naraz zrobić jest również bałamutne, bo minęło już trochę lat od przełomu ustrojowego i ciągle jest tak samo. Twierdzenie takie przypomina wyjaśnienia z socjalizmu rodem, kiedy to mówiono, że jesteśmy w trakcie budowania ustroju sprawiedliwości społecznej i jeszcze na pozytywne skutki trzeba trochę poczekać, a w dodatku była wojna. Ostatecznie socjalizm przeminął, a argumentacja została zachowana. 
Jak wiele zależy od samych niewidomych, może świadczyć choćby to, że Poznań stoi na znacznie wyższym poziomie w rozwiązaniach komunikacyjnych czy bankowych niż Wrocław, w dodatku Wrocław jako jedyny powiat przy pilotażowym programie "Aktywny Samorząd" odpuścił sobie niewidomych na ten rok. 
	Uważam, że gdyby nie cały szereg życzliwych mi ludzi, nigdy nie doszedłbym do tego, co osiągnąłem w sensie pozycji społecznej i zawodowej. Ale nie budzi to we mnie potrzeby służalczości czy uczucia zachwytu i dozgonnej wdzięczności. Ja po prostu w sferze zawodowej naśladuję tych ludzi, przekazując swą wiedzę młodszym. I nie wycofuję się z aktywnego życia choćby dlatego, że otoczenie mojej aktywności potrzebuje tak, jak ja potrzebowałem kiedyś aktywności innych. Ale aktywność tamtych ludzi, a teraz moja, ma coś konkretnego na celu, chodzi o to bowiem, by wzbogacać i przekazywać uzyskaną wiedzę i doświadczenie. Tymczasem naszą epokę w odniesieniu do niewidomych można określić jako czas permanentnych szkoleń, z których niewiele wynika. Jednocześnie tym szkoleniom towarzyszy chóralna ocena, że niepełnosprawni nie są przystosowani do pracy ze względu na niski poziom wiedzy. Na tym tle dość śmiesznie wygląda postulat niektórych czytelników, aby w naszej prasie środowiskowej pisać tylko coś wesołego i nie zamieszczać artykułów problemowych, bo i tak nie mamy na nic wpływu. 
	Jakoś dziwnie zabrzmiało mi wezwanie kierowane do red. Kotowskiego, aby nie szedł tą drogą. Rozumiem, że powinien w tym wieku chodzić sobie po lesie i słuchać, jak echo niesie, bo czasy się zmieniły, niewidomi już są nie na tym miejscu, jak kiedyś. No i jeszcze powinien zamieszczać rzeczy wesołe, bo na smutne wpływu nie mamy. Czy zatem redaktor naczelny nie będzie chciał, ale będzie musiał? Tak źle raczej nie będzie i chwała Bogu. Pani Prezes ZG PZN też go na swego zastępcę nie wyhoduje, bo mówiła, że młody może by sobie lepiej od niej poradził. 
	I chociaż wydawać by się mogło, że o tych wyprawach w ciemności powiedziano już wszystko i o jedno więcej, to w ostatniej "WIM" też były nawiązania. Na ten temat już wypowiadać mi się nie chce, ale pojawiło się u mnie z tego powodu pewne dość dalekie skojarzenie. Otóż, nowe warunki ustrojowe w sposób istotny, a czasami nieco dziwny, zmieniły sposób podejścia do rehabilitacji w szerokim sensie tego słowa. Nastąpiła zmiana od podejścia zespołowego i grupowego do indywidualnego i osobistego. Ma to wymiary pozytywne i niekoniecznie. 
Pozytywny to ten, że istnieją potencjalnie znacznie lepsze warunki do preferencji dla osób szczególnie uzdolnionych i jednostek wybitnych. Minęły już czasy, kiedy wartość organizacji czy działalności oceniano w oparciu o ilość odbytych zebrań, narad i spotkań. Stare priwyczki od czasu do czasu dają o sobie także znać i rzecz w tym, żeby dostosować się do pozytywnego aspektu tej ideologii. 
Negatywny aspekt natomiast polega na tym, że w rehabilitacji zaczyna dominować nie tyle integracja społeczna niewidomego, co tendencja do zajmowania się sobą samym. Przejawia się to również w dążeniu do samodzielnego działania nawet i tam, gdzie nikt pełnosprawny sam problemu nie usiłuje rozwiązać, lecz współpracuje z mniejszym lub większym zespołem. 
Myślę, że takie warunki wyeliminowały ze społecznej działalności niektórych starszych działaczy, bo nie potrafili odejść od dawnych zasad oceny zebraniowo-posiedzeniowej, stąd poczucie braku wpływu na zdarzenia. Z kolei przesiąknięci indywidualizmem młodzi nie bardzo wiedzą, po co włączać się w coś, co ich akurat nie dotyczy w danym momencie. 
Wyrazem przemian jest także i to, że utrata pracy dla wielu niewidomych nie musiała eliminować ich z aktywnego życia, wystarczyło założyć własną działalność gospodarczą. Ale tu potrzebna była całkowita zmiana podejścia do życia, społeczeństwa, swojej ślepoty... Wielu nie dało sobie z tym rady. Jeśli chodzi o to ostatnie, to internet dziś umożliwia taką działalność, że klient przez lata całe nie musi wcale wiedzieć, że ma do czynienia z niewidomym. W ten sposób jesteśmy w stanie precyzyjnie weryfikować swoją rzeczywistą przydatność na rynku pracy. Ale - i tu muszę zmartwić ponownie Zbigniewa Niesiołowskiego, że nie wpadam w bezwzględny i bezkrytyczny zachwyt nad nowoczesnymi środkami technicznymi - internet jest też największym śmietnikiem świata i bez gruntownej wiedzy merytorycznej, korzystanie zeń może też doprowadzić do dziwnych i śmiesznych skutków. O ile w epoce przedinternetowej na encyklopediach i słownikach można było z grubsza polegać w każdym wypadku, to poleganie na Wikipedii pociąga za sobą niekiedy opłakane skutki, jeśli korzysta z niej osoba niekompetentna w danej dziedzinie. Z tego to właśnie wynika mój nierzadko kpiarski stosunek do nowoczesnych środków. A w ogóle namawiałbym niektórych czytelników do większego poczucia humoru. Warto pamiętać, że w historii najwięcej trupów za sobą zostawili bezwzględni entuzjaści, uparci ideolodzy i wielcy zwolennicy. Życie nie jest jak tabliczka mnożenia, o czym ładnie i przekonywująco w "Kluczach niebieskich" pisze Leszek Kołakowski. Ale mimo wszystko jakąś wiodącą ideę życiową warto mieć. W ostatecznym rachunku jednak zawsze osoby powiewające jak chorągiewki na wietrze, nie są szczęśliwe, ani nie mają poczucia spełnienia. 
	Warto więc do wszystkiego podchodzić analitycznie i brać to, co najlepsze. W przeciwnym wypadku, kiedy jakiś epizod życiowy lub nawet cały ustrój przeminie, zawsze, zamiast korzystać z doświadczeń i osiągnięć poprzedników oraz swoich własnych, będziemy - jak w tej piosence - pytać: "Po co nam to było?" Tego ani sobie, ani Szanownym Czytelnikom nie życzę. Może lepiej, jak w innej piosence, "Róbmy swoje!" 
 
aaa 
6. FAKTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI 
 
 aaa 
6.1. Listonoszka oszukiwała niewidomą rencistkę 
 
Źródło: wiadomosci.radiozet.pl 
 Data opublikowania: 2012-08-28 
 
Listonoszka z Żor w woj. śląskim przez kilka miesięcy oszukiwała niewidomą rencistkę wręczając jej banknoty o niższym nominale niż jej mówiła. Nieuczciwa doręczycielka została zatrzymana podczas policyjnej zasadzki. 
Przed kilkoma dniami 35-letnia mieszkanka Żor powiadomiła policjantów, że jej 70-letnia niewidoma matka najprawdopodobniej padła ofiarą oszustwa. 
Policjanci ustalili, że od kilku miesięcy listonoszka podczas przekazywania renty podmieniała banknoty, które za każdym razem rencistka przeliczała w jej obecności. Jednak zamiast banknotów stuzłotowych listonoszka wkładała jej do ręki także te o mniejszej wartości. 
Policjanci zorganizowali zasadzkę i w dniu, kiedy 70-latka miała otrzymać kolejny przekaz pocztowy, na gorącym uczynku zatrzymali oszustkę. 
Jak podaje policja, listonoszka przez kilka miesięcy wzbogaciła się o 1400 zł. W czasie przesłuchania przyznała się do winy tłumacząc, że ma problemy finansowe. Po usłyszeniu zarzutów kobieta złożyła wniosek o dobrowolne poddanie się karze. Grozi jej do 8 lat więzienia. 
PAP/Radio ZET 
 
aaa 
6.2. Na Typhlos o oszustwach, starości, niezaradności i możliwościach osób niewidomych 
Wybrała i opracowała Klementyna 
 
 Źródło: Opracowanie własne "WiM" 
 
Danuaria: Bardziej oburzył mnie nie sam fakt oszukiwania, lecz reakcja moich starszych niewidomych koleżanek, które stwierdziły, że po co w ogóle takie wiadomości nagłaśniać, że należy wreszcie pokazywać niewidomych jako normalnych ludzi, i że co to za oferma ta niewidoma emerytka, że tak dała się oszukać. 
 *** 
 Ala: Widocznie twoje koleżanki starsze miały w swoim życiu szczęście i nigdy nie zostały w żaden sposób oszukane, może dlatego im tak łatwo oceniać innych i udawać w środowisku kogoś innego, zdrowego, niewyróżniającego się itp. Przekaż im jutro ode mnie, że przykro mi, ale i tak wszyscy widzą, że one nie widzą... ha, ha, ha! Tego naprawdę nie da się ukryć przed światem! 
Aha, podaj im też moje nazwisko, by przypadkiem nie było na ciebie! 
A złodziei trzeba koniecznie karać i przede wszystkim wszystkich ludzi przed takimi ostrzegać, by już nigdy nikogo nie skrzywdzili! 
Poczytałam... współczuję tej pani i tyle! 
 *** 
 Marek: Masz świętą rację. Stare babsko a głupie. Sama sobie winna, a tego listonosza to powinni dla przykładu tak na 10 lat w Rawiczu. Tam mu pokażą co to jest złodziejski honor. 
 
 *** 
 Iland: Z drugiej strony można powiedzieć, że takie wiadomości mogą być ostrzeżeniem dla innych listonoszy, którym taki pomysł mógłby zaświtać w głowach. 
 *** 
 Danuaria: Myślę, że także dla innych niewidomych wciąż korzystających z usług listonosza. 
 *** 
 Giordino: A z trzeciej strony, to trzeba sobie konto założyć i spokój. Swoją drogą, to jak przez kilka miesięcy można się nie zorientować, że ma się mniej pieniędzy niż powinno być. Dla mnie to jest dziwne. Raz może się udać, ale kilka razy? 
 *** 
 Iland: Jako masażysta masz kontakt z różnymi ludźmi, więc trochę nie rozumiem twojego wpisu. Ja np. miałem babcię, która po jakimś dłuższym czasie - kilka miesięcy albo jeszcze dłużej, znalazła pod dywanem 1000 zł, które tam wcześniej schowała. Takich historii można by opowiedzieć wiele. 
 *** 
 Fandango: Przecież to była 70-letnia kobieta i ani konta nie założy, ani się nie zorientuje, że ma mniej. Prędzej pomyśli, że zgubiła. Rodzina coś z tym może zrobić. 
 *** 
 Giordino: Aha, nie wiedziałem, że osoba 70-letnia konta nie może założyć, ale OK. Już się nie udzielam w tym temacie, bo znów jakaś awantura wybuchnie, a tak tu ostatnio spokojnie jest :) 
 *** 
 Domra: Dlaczego 70-latka nie może założyć konta i posługiwać się kartą, bądź korzystać z wypłat bankowych? 
 *** 
 Fandango: Konto założyć może - teoretycznie, i jeżeli dotychczas tego nie zrobiła, to znaczy, że coś ją, tak jak wielu starszych ludzi, powstrzymuje. Poza tym po pieniądze na koncie trzeba iść albo do banku, albo do bankomatu. No, nie jest to sprawa prosta, zwłaszcza dla człowieka starszego i chorego. 
 *** 
 Domra: Zgłoszenia o oszustwie dokonała córka, czyżby był problem w uzyskaniu przez starszą panią elementarnej pomocy od dziecka, choćby na zasadzie upoważnienia do operacji na rachunku bankowym? 
 *** 
 Fandango: Miałam taki przypadek w rodzinie. Za nic w świecie siedemdziesięcioletnia osoba nie dała się namówić na założenie konta. I z tego samego stadła, inna osoba, w tym samym wieku, leżąca w szpitalu z rakiem płuc, nie dopuściła córki do swoich pieniędzy zachomikowanych w domu, i trzeba było jej pożyczyć na podstawowe opłaty. Nam się to może w głowie nie mieścić, ale takie sytuacje bywają. 
 *** 
 Ala: Giordino, zwłaszcza tobie nie muszę tłumaczyć, że są różni ludzie, prawda? Starszy człowiek to czasem jak dziecko, a jeśli ma to "szczęście" bycia niewidomym i sam, to naprawdę nie sztuka go oszukać. 
Z kontem taka starsza pani, być może mniej zaradna, też może mieć kłopoty i woli pieniążki otrzymywać do ręki, bo tak prawdopodobnie przeżyła swoje życie. Gdyby widziała, to natychmiast zauważyłaby to oszustwo. 
Mam koleżankę, i to sporo młodszą ode mnie, którą udało mi się zachęcić, by otworzyła konto i przekonała się, jakie to dobro choćby z płatnościami. Niestety, po kilku miesiącach, mimo że nie musiała biegać na pocztę i do innych instytucji, by uiścić płatności - zrezygnowała. Mówiła, to nie dla mnie, ja nie rozumiem tego konta, na czym ono polega, a może mi oni podkradają pieniądze i co ty na to kolego? Ona za żadne skarby nie chce mieć konta, choć jest od tej pani ponad trzydzieści lat młodsza. Zaakceptowałam jej myślenie i tyle. 
 *** 
 Bewika: Tak, nie ma co na siłę zmuszać starych drzew do przesadzania i starszej daty ludzi do dobrodziejstw cywilizacji. Tacy są i tacy pozostaną. Muszą polegać na uczciwości otoczenia. 
 *** 
 Danuaria: Są siedemdziesięciolatki i siedemdziesięciolatki. Nie wiemy, na ile ta pani była zrehabilitowana, czy była niewidoma, czy może słabowidząca, ale mocno nieporadna. Nie wiemy też, jak jest z dostępnością banków w tych Żorach i może jeszcze czegoś... 
 *** 
 Sylwek: Nie trzeba być niewidomą emerytką, żeby dać się oszukać. Starsze osoby w ogóle jakoś łatwo dają się oszukiwać. Ciekawe, czy i mnie to czeka na starość, bo obecnie jestem bardzo podejrzliwy. 
 *** 
 Bewika: Właśnie, wystarczy słabo liczyć. 
 *** 
 Iland: Jeśli jesteś podejrzliwy, to pewnie na starość ci się to (odpukać) pogłębi, ale może wynajdą na to jakieś lekarstwo. 
 *** 
 Giordino: Też zawsze się zastanawiam, czy na starość będzie mnie tak łatwo oszukać. Jak czasem się słyszy, na co starsze osoby dają się nabrać, to się w głowie nie mieści. 
 *** 
 Domra: Wiele starszych osób wierzy ludziom i ani im w głowie, że funkcjonariusz publiczny może oszukiwać. Ciekawa jestem, jak się owa listonoszka spowiadała "okradam bezbronną kobietę dopóki mnie nie złapią". 
Podejrzliwa to może do końca nie jestem, ale... staram się losu nie kusić i to jest chyba Sylwku recepta. A co zrobić z cynikami skanującymi bankomaty i czyszczącymi ludziom konta? 
 *** 
 Giordino: Znam wiele starszych osób, które nie chcą mieć konta i w porządku, ale znam też wiele osób, które w takim wieku sprawnie z wszelkich dobrodziejstw techniki korzystają. Nie miałem na myśli, że ta pani powinna bezwzględnie mieć konto, tylko zareagowałem na stwierdzenie jednej z listowiczek, że przecież ona ma 70 lat. A jak sama napisałaś ludzie są różni, więc po prostu nie spodobało mi się takie zaszufladkowanie osoby 70-letniej, że ona ze względu na wiek nie może mieć konta. Mam nadzieję, że rozumiesz o co mi chodziło. 
W tej całej sprawie, jak już w pierwszym mailu pisałem, najbardziej dziwi mnie to, że tak długo udawało się to oszustwo ciągnąć. Przecież szybciej ta pani mogła się zorientować, że coś jest nie tak, ale jak Sylwek napisał, bardzo różnie to ze starszymi ludźmi bywa. Na tym kończę życząc wszystkim zachowania pełni władz umysłowych do samego końca, gdyż przynajmniej dla mnie najgorszym co może być, to kiedy umysł człowiekowi zaczyna odmawiać posłuszeństwa. 
 *** 
 Bewika: To wszystko prawda. 
Wielu rówieśników moich dzieci się dziwi, że babcia pisze do nich maile czy na GG, albo używa młodzieżowych określeń w SMS-ach. To rzadkość, a jednak. 
 *** 
 Dorota: Moja 83-letnia babcia, o której nieraz wspominałam, wciąż pracuje w zawodzie radcy prawnego, jeździ autem, obsługuje z racji tegoż zawodu biegle komputer, pisze SMS-y, a kiedy zobaczyła mojego notbooka, zażyczyła sobie takiego samego do przeglądania w domu netu itp. 
Natomiast nie każdy 70-letni człowiek jest niedołężny, moja ginekolog w tym właśnie wieku wygląda góra na czterdzieści lat, faceci się za nią oglądają, a do tego idzie z duchem postępu. 
Aha, babcia konto w banku, oczywiście, też obsługuje. 
Wrogiem indywidualizmu jest powszechna generalizacja. 
 *** 
 Ala: A co młodzieżowe określenia w SMS-ach, czy pisanie maili lub na G-G, mają do tego oszustwa, a raczej do świadomego złodziejstwa? 
Nie każda babcia jest aż taka sprytna, mądra i postępowa... Prawda? 
Przypominam, że raczej większość Polaków nie korzysta z kart płatniczych, bo ich zwyczajnie nie posiada i, niestety, Polska pod tym względem jest za Murzynami. Zbyt mało Polaków zakłada konta osobiste i taka jest prawda, a więc nie wymagajmy od samotnej, starszej, niewidomej pani więcej niż od jej rówieśników, i to widzących. 
 *** 
 Polaris-17: Nagłaśniają, bo to jest nie do pomyślenia, żeby w taki sposób wykorzystywać bezbronnych ludzi. 
Fakt faktem, że powinno się umieć rozpoznać banknoty (co również potrafię), ale sam fakt oszukiwania! 
Dlatego od samego początku brałem rentę i wszelkie wpłaty na konto, no, bo co wówczas, gdy dostaniesz wymiętolone banknoty, które ledwo zipią? Wtedy wiele można wmówić, zwłaszcza gdy ktoś robi to w pośpiechu. 
Samo życie. 
 *** 
 Giordino: Może i powinno się umieć, a ja szczerze powiem, że nie umiem. Oczywiście, jeśli mam potrzebę, to sprawdzę porównując wielkość do szablonu, ale nie potrafię wziąć banknotu i powiedzieć, jaki to nominał. Chyba, że banknot jest całkiem nowy, to jestem w stanie te znaczki wyczuć. Dlatego nie lubię posługiwać się gotówką. 
 *** 
 Polaris-17: Też nie lubię, a Polsce, niestety, daleko do płatności kartą. To co obecnie mamy, to jakiś żart. Wchodzę do jednego sklepu - nie honorujemy kart, wchodzę do drugiego - proszę pana, my dopiero od 20 zł... Trza się wynosić z tego kraju. 
 *** 
 Roman: Miałem zupełnie nowe banknoty, na których znaczków nie byłem w stanie wyczuć, a czucie w łapach mam niezłe. 
 *** 
 Danuaria: A'propos płatności kartą czy gotówką - mam znajomego, który boi się płacić kartą, bo podejrzewa sprzedawców, że wciśnie im się niechcący dodatkowe zero i biedak za zakup zapłaci 10 razy więcej niż powinien. Transakcja będzie zaś do sprawdzenia później, bo paragon i potwierdzenie z karty trzeba dopiero zeskanować w domu. 
 *** 
 Bewika: Kochani! 
Przeczytałam artykuł i mam troszkę inne odczucie. Powiem tak, jeśli chodzi o mniejsze miejscowości czy populacje, to listonosze doskonale są zorientowani w możliwościach odbiorców. 
Ale podam taki przykład, kiedy ZUS przysłał mężowi sporą kwotę pieniędzy. Widząca przecież listonoszka i widzący mąż tak liczyli, że doszli do porozumienia. Dopiero ja, niewidoma bądź co bądź istota, "dopatrzyłam się", że brakuje tysiączka. Pojechaliśmy za nią na dalszy rejon i się nie zgadzało. Być może zwróciłaby nam je następnego dnia, a tak mieliśmy zaraz. Dlatego warto pilnować swoich przychodów. 
 *** 
 Mała: Nie tylko niewidomi emeryci dają się oszukiwać. Przykładem może być metoda na wnuczka, która od wielu lat istnieje, mimo że ciągle słychać ostrzeżenia w mediach. Dziwię się jedynie, dlaczego córka zareagowała tak późno. Może owa pani czekała na tą listonoszkę co miesiąc i ufała jej. Często słyszę, jak 80-letnia sąsiadka rozmawia z listonoszem, okazuje mu sympatię. Człowiek im starszy, trudniej przyzwyczaja się do nowości, kto wie czy pani w kasie banku nie zrobiłaby tego samego, czy przy bankomacie ktoś nie wyrwałby pieniążków z ręki. Tak chyba myślą ludzie, którzy boją się nowości, dołożył swoje Amber Gold, ludzie oszczędności potracili, a te które zostały w skarpecie nadal są i jak tu nie ufać listonoszowi, który pamięta o nas co miesiąc? 
 
aaa 
6.3. Diagnoza kompetencji osób niepełnosprawnych 
 
Źródło: poznan.gazeta.pl 
 
"PI Model wielostronnej diagnozy kompetencji osób niepełnosprawnych szansą na ich skuteczną aktywizację zawodową w Wielkopolsce" to projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, realizowany przez Biuro Doradztwa Inwestycyjnego "Europejczyk" - Jacek Leski. 
Pomysł zrealizowania projektu, rezultatem którego stanie się stworzenie narzędzia wspomagającego proces rekrutacyjny osób niepełnosprawnych między 18 a 34 rokiem życia, jest reakcją na często nieuzasadnione obawy pracodawców przed zatrudnieniem osób z dysfunkcją fizyczną. Możliwość stworzenia narzędzia, które niwelowałoby opór potencjalnych pracodawców poprzez dostarczenie im kompleksowej informacji na temat możliwości i ograniczeń danego aplikanta, jest działaniem nowatorskim, niepraktykowanym dotąd na otwartym rynku pracy. 
Celem projektu jest zwiększenie skuteczności zatrudnienia osób zagrożonych wykluczeniem społecznym ze względu na niepełnosprawność fizyczną, poprzez kompleksowy model diagnozowania ich umiejętności oraz predyspozycji zawodowych. 
* Beneficjenci projektu to: 
- osoby zagrożone wykluczeniem społecznym ze względu na niepełnosprawność fizyczną pomiędzy 18 a 34 rokiem życia, zamieszkałe na terenie Wielkopolski. Stanowią oni grupę ODBIORCÓW projektu. 
UŻYTKOWNICY projektu to pośrednicy pracy, doradcy zawodowi, psychologowie, przedstawiciele organizacji pozarządowych, podmioty publiczne i komercyjne zajmujące się aktywizacją osób niepełnosprawnych na otwartym rynku pracy. 
Efektem finalnym projektu stanie się kompleksowy model diagnozujący w sposób innowacyjny kompetencje i predyspozycje osób niepełnosprawnych. Do cech charakterystycznych zbudowanego narzędzia należeć będą: nowatorskie podejście do zatrudniania osób niepełnosprawnych, skupienie się na szansach i możliwościach potencjalnego aplikanta, dostarczenie pracodawcy kompleksowej informacji na temat umiejętności i ograniczeń kandydata do pracy. Działania podejmowane w ramach projektu realizowane są w sposób niesztamowy, włączając odbiorców i użytkowników w proces opracowywania narzędzia finalnego. Projekt nie jest zatem standardowym wykonywaniem założonego na wstępie planu, lecz tworem, który w sposób ciągły ulega modyfikacjom, dlatego mile widziane jest zainteresowanie projektem Instytucji Rynku Pracy, przedstawicieli otwartego rynku pracy oraz organizacji pozarządowych. 
 
 aaa 
6.4. Na Typhlos o uszczęśliwianiu osób niepełnosprawnych 
Wybrała i opracowała Klementyna 
 
 Źródło: Opracowanie własne "WiM" 
 
Domra: Jak się Wam podoba powyższe ple, ple. A wszystko to z troską o niepełnosprawnych, nic tylko doradzają kolejni od uszczęśliwiania. 
 *** 
 Anna: Droga koleżanko - że też chce Ci się przed snem czytać bełkoty. 
 *** 
 Iland: Wszystkie te programy to ordynarne dojenie Unii i PFRON-u, tak jakby złodziej ukradł za milion, a paserowi spuścił za sto tysięcy, ale dla niektórych lepsze to niż nic. 
 *** 
 Danuaria: No cóż. Zatrudnili tekściarza do napisania takiego tekstu i ten tekściarz będzie drugi na liście płac po księgowej obsługującej ten projekt. A niepełnosprawni? Hm... No cóż... Oni nadal pozostaną bez pracy. 
 *** 
 Fandango: Należy mu się bardziej niż psu buda, bo trzeba mieć niebywały talent, żeby takiego młyńca wygenerować - chu-chu-cha! nasza zima zła... 
 *** 
 Sylwek: Mojego zdania na pewno się domyślasz, tak więc nie będę się rozpisywał. 
 *** 
 Domra: Domyślam się Sylwku, oj domyślam... -) 
 *** 
 Roman: Nie znam Sylwka od tej strony, tym niemniej przekonany jestem, że w tej kwestii (On i ja) jesteśmy zgodni. 
 *** 
 Mała: Papier wszystko przyjmie. Od dawna wiadomo, że teoria nie idzie w parze z praktyką. Pomału zastanawiać się zaczynam nad tym, dlaczego jeszcze nie zaczęli szkolić pracodawców. Przecież jak oni nie uwierzą w umiejętności, nic się nie zmieni, zostanie tak jak jest, ble ble i nie pomagają dofinansowania pefronowskie do pensji. 
 *** 
 Leszek: Mi się podoba. W uzasadnieniu użyto wystarczającą ilość słowa "kompleksowy", zatem wniosek zostaje przyjęty. 
 *** 
 Martyna: Nie widzę nic w tym zdrożnego i strasznego. 
Na tej liście są osoby, które już mają pewną wiedzę i obycie ze swoją niepełnosprawnością itp. Jednak jest coraz więcej nowych osób tracących wzrok, które nie potrafią sobie z tym poradzić. Tracą wzrok i tracą również pracę. Dla nich jest to szok, dla nich jest to dramat. Znam osobę, która była na wysokim stanowisku na kopalni, wypadek i wszystko skończone, a tak bardzo lubiła swój zawód. W podobnej sytuacji znam pielęgniarkę. I tak można by było wymieniać w nieskończoność. 
Uważam, że takie zajęcia są potrzebne. Jednak myślę, że powinni je wykonywać specjaliści, a takich jest bardzo mało. Miałam do czynienia z pewną grupą bezrobotnych, gdzie mieli zajęcia z UP z p. psycholog. I ta pani, fachowiec, zupełnie nie wiedziała, jak przygotować niewidomego do np. rozmowy kwalifikacyjnej. Stwierdziła: "A takim jak Wy, to nie jest potrzebne". Jedna ze znajdujących się tam kobiet się zbuntowała, ale to jedna. Rozumiem, że może być grupa ludzi poirytowanych kolejnymi warsztatami "uszczęśliwiającymi", bo znowu ktoś zarobi. I niech zarabia, ale niech to robi profesjonalnie - nie mam nic przeciwko. 
 *** 
 Domra: Martynko. Przeczytaj dobrze, to jest ple, ple - np. taki wyimek: "Efektem finalnym projektu stanie się kompleksowy model diagnozujący w sposób innowacyjny kompetencje i predyspozycje osób niepełnosprawnych. Do cech charakterystycznych zbudowanego narzędzia należeć będą: nowatorskie podejście do zatrudniania osób niepełnosprawnych, skupienie się na szansach i możliwościach potencjalnego aplikanta, dostarczenie pracodawcy kompleksowej informacji na temat umiejętności i ograniczeń kandydata do pracy". 
Jest to kolejne opracowanie teoretyczne, ba, gdybyż to chodziło nawet o kolejne warsztaty, choć także nieskuteczne. Pytałam kiedyś na tej liście, czy w wyniku bycia warsztatowcem ktoś znalazł zatrudnienie. Nie było zgłoszeń. A mnie właśnie chodziło o skuteczność tego bezliku opracowań i warsztatów. 
 *** 
 Andrzej: Popieram w całości. Najbardziej wkurzające jest, gdy niby-fachowiec a zwyczajnie olewa wszystko. Znam psychologa, młoda kobieta, ale wychodzi z założenia, że niepełnosprawnym np. intelektualnie, nie da się za wiele pomóc. A to bzdura. Miło mi, gdy usłyszę od nich: "Ty z nami pogadasz jak z ludźmi, a nie jak ta psycholog ciągle pyta, robi jakieś durne testy". Czasami wystarczy zwyczajnie posłuchać innych. Ludzie za mało ze sobą rozmawiają, a za wiele "rycą" na siebie. Ale to już inny temat do dyskusji. Nie mam na myśli, oczywiście, fachowej wiedzy, znajomości tematu przy szkoleniach przygotowujących do pracy. Tu jest inna sprawa. 
 *** 
 Michał: Spotkałem się w Warszawie z głupotą na równym poziomie, z tym że na konkretach: otóż mają być rozdawane w Warszawie komputery w łącznej liczbie 280: 
- 250 dla wózkowiczów i innych, 
- 30 dla wzrokowców. 
Liczbę pozostawiam bez komentarza. 
Powstało odpowiednie biuro, na składanie wniosków było około 2 miesiące. Każdy niewidomy oprócz orzeczenia musiał do wniosku o przyznanie komputera dołączyć zaświadczenie lekarskie stwierdzające czy widzi, czy nie widzi, a to dlatego, jak się później dowiedziałem, czy ma dostać komputer z programem udźwiękowiającym, czy powiększającym. Na wizytę u okulisty czeka się w Warszawie około 3 miesiące. 
Jako komentarz dodam tylko, że osoby, które słabo widzą, chcące ratować resztki widzenia, przynosiły zaświadczenie, że są niewidome, aby otrzymać program udźwiękowiający. Panie w biurze reagowały olbrzymim, kąśliwym zdumieniem. 
 *** 
 Iland: Mojemu koledze biurokrata nie chciał przyjąć tego zaświadczenia od okulisty, gdyż było tam napisane "ślepota obu oczu", a ów biurokrata chciałby, żeby stwierdzenie brzmiało "osoba niewidoma". 
 
 aaa 
7. ZAPRASZAMY DO DYSKUSJI 
 
 aaa 
7.1. 	Dyskutujemy o pracy, godności i terapii 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Pod pozycją 7.2. znajdą Państwo artykuł Jerzego Ogonowskiego, który ostro definiuje problemy i twarde stawia pytania. Warto się nad nimi zastanowić, przemyśleć i napisać do "WiM". Z pewnością nie zmieni to sytuacji niewidomych bezrobotnych ani tych, którzy niby są zatrudnieni, ale nic nie robią i za to nic nierobienie otrzymują jakieś grosze. Z pewnością nie wpłynie to na zmianę poglądów ani świadomości ogółu osób, które nazywamy niewidomymi. Mimo to warto dyskutować. Jeżeli tylko 5 procent czytelników zastanowi się nad tymi i podobnymi zagadnieniami, może to w przyszłości jakoś zaowocuje. 
O szkodliwości nadmiernych uprawnień niepełnosprawnych pracowników pisałem w 1992 r. i o mało nie zostałem za to zlinczowany. Nikt albo prawie nikt nie zgadzał się ze mną. Trzeba było niemal dwudziestu lat, żeby pogląd ten przebił się do świadomości decydentów, którzy zdecydowali się ograniczyć te uprawnienia, chociaż nie mieli odwagi, żeby je całkowicie zlikwidować. Podobnie już kilkanaście lat temu publicznie domagałem się zwiększenia zróżnicowania pomocy w zależności od stopnia niepełnosprawności. Też trzeba było kilkunastu lat zanim postulaty moje zostały spełnione w odniesieniu do wysokości dopłat do zatrudnienia niepełnosprawnych pracowników. 
W przyszłym roku PFRON przeznaczy na dofinansowanie wynagrodzeń osób niepełnosprawnych około 5,5 mld zł. W bieżącym roku kwota ta jest nieco niższa i wynosi około 5,3 mld zł. A przecież pracodawcy korzystają z refundacji kosztów wyposażenia stanowisk pracy, ulg w podatkach i może jeszcze z czegoś. Są to olbrzymie kwoty. Problem zatrudnienia osób niepełnosprawnych, w tym niewidomych, powinien być rozwiązany, a nie jest. 
Osoby niepełnosprawne, w tym niewidomi i słabowidzący, godzą się niekiedy na fikcyjne zatrudnienie, za co otrzymują po trzysta czy czterysta złotych miesięcznie, a zatrudniający ich pracodawcy korzystają kilka razy więcej i to zupełnie za nic. 
Co tu więc jest ważne - godność czy kilkaset złotych miesięcznie, uczciwość czy kieszonkowe, duma czy grosze za fryko? 
No właśnie, co? A gdyby nie było tych kilkuset złotych, czy samą dumą dałoby się żyć na takim samym poziomie? A czy pieniądze te byłyby lepiej wykorzystane? 
Uprzejmie proszę o uważne przeczytanie publikacji Jerzego Ogonowskiego, przemyślenie poruszanych problemów i napisanie na adres: 
st.k@onet.pl 
w terminie do 10 listopada. 
Państwa wypowiedzi mogą być podpisane imieniem i nazwiskiem, pseudonimem, inicjałami albo w każdy inny sposób. Mogą być również niepodpisane. 
Zostaną one opublikowane w grudniowym wydaniu "Wiedzy i Myśli". 
 
aaa 
7.2. Praca, koszty i... 
Jerzy Ogonowski 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
	Kiedy na początku lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku rodzice odwieźli mnie do Państwowego Zakładu Dzieci Niewidomych we Wrocławiu, od samego początku moja wychowawczyni przeznaczała mnóstwo czasu podczas lekcji na kształtowanie w uczniach przekonania, że jako niewidomi są pełnowartościowymi ludźmi, mogą wydajnie pracować dla dobra społeczeństwa, i że ich zadaniem jest tego dowodzić całym swym życiem. Od rozpoczęcia nauczania składaliśmy wizyty starszym klasom podczas ich warsztatów, gdzie wykonywali szczotki - w szczotkarni, swetry - w dziewiarni i szaliki - w tkalni. W socjalizmie, gdzie obowiązywała marksistowska ideologia, praca stanowiła prawo grawitacji społeczeństwa. Kiedy wracałem do domu na ferie czy wakacje, obiecywałem solennie rodzicom, że będę przodującym robotnikiem, a oni byli przerażeni, że chcę być akurat czymś takim przy mojej inteligencji. Ostatecznie jednak poszedłem w inteligenty, których Lenin chciał nadzorować przy pomocy proletariuszy z rewolwerem. 
Spółdzielczość rozwijała się w socjalizmie burzliwie, szybko i skutecznie. Jednocześnie krzewiono szeroko pojętą działalność rehabilitacyjną, która w końcu przyjmowała niekiedy absurdalne formy. Oto bowiem w latach osiemdziesiątych grupy niewidomych spółdzielców i masażystów brały udział w Rajdzie Inwalidów Niewidomych, a po upływie tygodnia przyjeżdżał po niektórych autokar, aby zawieść ich na kolejny rajd gdzie indziej. Uczestnicy rajdów, podobnie jak rozgrywek szachowych, otrzymywali odpowiednie rekompensaty za utracone zarobki. 
	Koniec lat osiemdziesiątych, to koniec socjalistycznej ideologii i eldorada łączenia pracy, rozrywki, renty, dodatków. Przytłaczająca większość niewidomych traci pracę, a w dodatku nagle okazuje się, że to nie niepełnosprawny ma zarabiać, ale pracodawca, który łaskawie zatrudni takiego niepełnosprawnego. Tak więc następuje swoiste odwrócenie hierarchii wartości przy jednoczesnym dęciu w tubę równouprawnienia i przywracania normalności. Wszystkiemu temu towarzyszą liczne przywileje, których niepełnosprawni, nie bacząc na fakt, że utrudniają one w znacznym stopniu znalezienie pracy, bronią jak niepodległości. W miejsce pracy jako prawa grawitacji społeczeństwa, pojawia się usankcjonowane i nobilitowane żebractwo. Funkcjonuje nieoszacowane nigdy podziemie zatrudnienia niepełnosprawnych, gdzie sama praca, np. niewidomego, jest fikcją. Za zgodę na tę fikcję otrzymuje on jakiś ochłap od pracodawcy, a pracę wykonuje ktoś inny. 
	Sytuacja zatem, jak się wydaje, dojrzała już do tego, aby w sposób kompleksowy ustalić, czym jest praca dla niewidomego, a czym nie jest. O tym powinni zdecydować sami niewidomi. Muszą odpowiedzieć szczerze na pytanie, czy tak naprawdę chcą pracować na warunkach podyktowanych przez prawa rynku, czy też to, co nazywają pracą, ma być bardziej lub mniej zakamuflowaną formą terapii zajęciowej, na której ma zarobić pracodawca dobrodziej. Czy praca niewidomego jest realnie pełnowartościowa, czy też stanowi tylko pewną uciążliwość dla społeczeństwa? Był taki senator, co twierdził, iż praca niepełnosprawnych to wymysł Stalina. A co o tym myślą sami zainteresowani? 
	No i jak się to wszystko ma do kosztów niepełnosprawności? Bo ślepota, głuchota, niepełnosprawność ruchowa i inne wiążą się z konkretnymi kosztami (leki, stosowne przyrządy, pomoc osób trzecich itp.). Warto by może kiedyś te koszty w sposób naukowy policzyć. A jeśli uznamy, że niewidomy dodatkowo kosztuje państwo, chce przywilejów, trzeba płacić pracodawcom, to czy taki człowiek ma prawo do szeroko pojętych działań rehabilitacyjnych, które poza rozrywką, nie przynoszą realnych skutków w postaci pełnoprawnego zatrudnienia na warunkach rynkowych? Jeśli bowiem niewidomy musi mieć dodatkowy urlop, skrócony czas pracy, dopłaty dla pracodawcy, oprzyrządowania, to może taniej dla Państwa będzie, jeśli da mu na miarę swych możliwości zapomogę i zostawi człowieka w spokoju. Czy mamy prawo czegokolwiek się domagać, czy też należy po prostu być wdzięcznym państwu, że zgadza się ponosić uciążliwości związane z istnieniem osób niepełnosprawnych? Czy darowanemu koniowi wypada zaglądać w zęby? Czy bardziej opłacalne dla państwa jest organizowanie pracy niewidomym, czy też może raczej turnusów rehabilitacyjnych (lepiej byłoby je nazwać psychoterapeutycznymi), gdzie niewidomi ze sobą pogadają, popiją, pochodzą na spacer, a czasem może się trochę pokochają, potem wrócą do domu i nadal nie będą nic robić. Chyba że znajdzie się ktoś z pomysłem na różne czynności po ciemku, które to imprezy zblazowanym dorobkiewiczom przyniosą przez pewien czas tanią rozrywkę. Czy moralnym jest, aby niewidomi byli wolontariuszami w pracach, za które inni biorą pieniądze, i to często niemałe? 
	Porozmawiajmy o tym szczerze i rozsądnie. Czy naprawdę niewidomi chcą pracować, czy tylko w sposób permanentny pracy poszukiwać i mnożyć przywileje? Czekamy na reakcję Czytelników, nie ukrywając, że niektóre z powyższych pytań zostały sformułowane celowo prowokacyjnie. 
 
 aaa 
8. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE 
 
aaa 
8.1. Firmy będą dłużej otrzymywać zróżnicowane dopłaty do wynagrodzeń 
Michalina Topolewska, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: (2012-09-27 
 
O kolejny rok rząd chce przedłużyć okres przejściowy, w którym zakładom pracy chronionej będą przysługiwać wyższe dofinansowania do pensji niż pozostałym pracodawcom - donosi Dziennik Gazeta Prawna. 
Przesunięcie terminu zrównania stawek dofinansowania z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób PFRON wynika z przekazanego do konsultacji społecznych projektu tzw. ustawy okołobudżetowej. Obecnie firmy z otwartego rynku pracy, otrzymują niższą pomoc niż zakłady pracy chronionej. 
Jest to 70 proc. kwot dofinansowań do pensji, które przysługują podmiotom o statusie ZPChr, lub 90 proc. w przypadku gdy pracownik ma orzeczenie wskazujące na jedno ze schorzeń specjalnych wymienionych w art. 26a ust. 1b ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj. Dz.U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 z późn. zm). Należą do nich min. epilepsja i choroba psychiczna. 
To zróżnicowanie w wysokości dofinansowań miało jednak obowiązywać tylko do końca tego roku. Rząd zdecydował się na przesunięcie terminu zrównania dopłat, aby zmniejszyć wydatki PFRON. Oszczędności z tego tytułu w przyszłorocznych budżecie funduszu wyniosą 300 mln zł. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 25 września 2012 r. 
 
aaa 
8.2. Pracodawców czekają postępowania sprawdzające przez PFRON Michalina Topolewska, oprac.: GR 
 
 Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-09-25 
 
 Rozmowa Dziennika Gazety Prawnej z Ewą Balicką-Sawiak, rzecznikiem prasowym Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. 
 
Dnia 15 września, kiedy weszła w życie nowelizacja ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, prezes PFRON zyskał nowe kompetencje związane m.in. z kontrolowaniem udzielania ulg we wpłatach obowiązkowych na Fundusz, jak taka kontrola będzie wyglądała w praktyce? 
 
 Ewa Balicka-Sawiak, rzecznik prasowy PFRON: Zgodnie z art. 22a dodanym do ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj. Dz. U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 z późn. zm. ) - tzw. ustawy rehabilitacyjnej, prezes zarządu PFRON może przeprowadzić kontrolę u nabywcy lub sprzedającego ulgę. O tym, jak w praktyce będzie wyglądała taka kontrola, przesądzi rozporządzenie ministra właściwego ds. zabezpieczenia społecznego, który określi w nim tryb i sposób jej przeprowadzania. 
 
 "DGP": W jakich sytuacjach możliwe będzie przeprowadzenie u pracodawcy postępowania sprawdzającego przez prezesa zarządu PFRON? 
 
 Ewa Balicka-Sawiak: Będzie ono przeprowadzane w zakresie prawidłowości ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Nieprawidłowościami skutkującymi konieczność podjęcia czynności sprawdzających będzie wiadomość o złej sytuacji ekonomicznej podmiotu, wątpliwości co do rzetelności dokumentów przedstawianych w procesie oceny sytuacji ekonomicznej lub informacja o tym, że dane zawarte w dokumentach dotyczących miesięcznego dofinansowania nie są zgodne ze stanem faktycznym lub budzą uzasadnione wątpliwości. 
 
 "DGP": A w jakich przypadkach PFRON będzie sprawdzał, czy pensja niepełnosprawnego pracownika została przekazana w sposób wskazany w ustawie, np. na jego konto, od czego będzie zależało przyznanie dofinansowania pracodawcy do jego wynagrodzenia? 
 
 Ewa Balicka-Sawiak: Sprawdzenie nastąpi w przypadku prowadzenia postępowań wyjaśniających w zakresie prawidłowości ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników. 
 
"DGP": Czy w tym celu pracodawca będzie musiał wysyłać dodatkowe dokumenty? 
 
Ewa Balicka-Sawiak: Tak. Aby ustalić stan faktyczny, fundusz będzie mógł żądać przesłania od beneficjentów właściwych dokumentów, np. potwierdzeń dokonania wypłaty wynagrodzeń, potwierdzeń poniesienia kosztów płacy. 
 
"DGP": Ustawa wprowadza też nowe sankcje dla pracodawców za wykroczenia przeciwko przepisom ustawy. Przy jakich przewinieniach będą mogły być nałożone? 
 
Ewa Balicka-Sawiak: Sankcje za wykroczenia stosuje się w przypadku stwierdzenia nieprawdziwych danych w informacji miesięcznej i rocznej o osiąganiu odpowiedniego wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, którą składają podmioty zwolnione z konieczności ponoszenia obowiązkowych wpłat na PFRON oraz deklaracjach wymaganych m.in. od tych podmiotów, które nie wykazują wynoszącego 6 proc. wskaźnika zatrudnienia niepełnosprawnych pracowników. 
Ponadto kiedy pracodawca będzie udaremniał lub utrudniał przeprowadzenie kontroli, zgłaszał nieprawdziwe dane lub udzielał nieprawdziwych wyjaśnień lub odmawiał ich udzielenia, będzie podlegał karze grzywny do wysokości 5 tys. zł. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 20 września 2012 r. 
 
aaa 
8.3. Kontroler PFRON będzie mógł wejść wszędzie 
kwa, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-09-26 
 
Pracodawców zatrudniających niepełnosprawnych czekają kontrole nie tylko PFRON, ale także pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych - informuje Rzeczpospolita. 
Taką zmianę przewiduje projekt rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej w sprawie trybu i sposobu przeprowadzenia kontroli na podstawie ustawy o rehabilitacji zawodowej. Podczas takiej weryfikacji sprawdzane mogą być np. wnioski o wypłatę dofinansowań do wynagrodzeń zatrudnionych osób niepełnosprawnych i zaświadczenia lekarskie dokumentujące stwierdzenie u tych pracowników szczególnych schorzeń. 
Rozporządzenie wprowadza ważną zmianę dotyczącą miejsca kontroli. W uzasadnionych okolicznościach może być ona przeprowadzana wszędzie tam, gdzie pracownicy świadczą pracę, tzn. niekoniecznie w siedzibie pracodawcy. 
Projekt zawiera również przepisy dotyczące zasad korzystania z opinii biegłych. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 24 września 2012 r. 
 
 aaa 
8.4. Od 1 stycznia 2013 r. wzrosną płace minimalne 
Łukasz Guza, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-09-26 
 
 W przyszłym roku minimalne wynagrodzenie za pracę wyniesie 1600 zł - informuje Dziennik Gazeta Prawna. W związku z podwyższeniem płacy minimalnej wzrośnie wysokość świadczeń i zobowiązań. Zmieni się m.in.: 
- maksymalna wysokość odprawy pieniężnej wypłacanej na podstawie ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. nr 90, poz. 844 ze zm.); wynosi ona bowiem 15-krotność minimalnego wynagrodzenia za pracę, czyli w 2013 r. - 24 tys. zł, 
- dolna granica odszkodowania, którego może żądać pracownik od pracodawcy, który naruszył zasadę równego traktowania w zatrudnieniu (art. 183d k.p.) - wzrośnie do 1600 zł, 
- minimalna wysokość odszkodowania, jakiego może dochodzić od pracodawcy pracownik, który rozwiązał umowę wskutek mobbingu; nie może być ono niższe od płacy minimalnej (art. 943 par. 4 k.p.), czyli 1600 zł, 
- maksymalna kwota refundowanych składek na ubezpieczenia społeczne w przypadku zatrudnienia bezrobotnego - wyniesie 4,8 tys. zł, 
- maksymalne świadczenie szkoleniowe dla osoby zwolnionej z pracy - 3200 zł, 
- jednorazowa kwota przyznawana instytucji szkoleniowej za każdego skierowanego bezrobotnego uczestniczącego w szkoleniu, który wskutek działań tej instytucji podjął w ciągu 30 dni od ukończenia szkolenia zatrudnienie, inną pracę zarobkową lub działalność gospodarczą i wykonuje je co najmniej przez 6 miesięcy - wyniesie maksymalnie 800 zł. 
W związku z podwyżką płacy minimalnej od 1 stycznia wzrośnie także minimalna podstawa wypłaty zasiłków wypłacanych przez ZUS. Wyniesie ona: 
- 1380,64 zł w przypadku zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, opiekuńczego osoby zatrudnionej na pełen etat, 
- 1104,51 zł w przypadku zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, opiekuńczego osoby zatrudnionej na pełen etat w pierwszym roku pracy. 
Wyższa będzie też minimalna podstawa świadczenia rehabilitacyjnego. W 2013 r. wyniesie ona: 
- 90 proc. podstawy wymiaru zasiłku chorobowego za okres pierwszych 3 miesięcy (czyli co najmniej 1242,58 zł), 
- 100 proc. podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, jeśli niezdolność do pracy przypada na okres ciąży (czyli co najmniej 1380,64 zł), 
- 75 proc. w pozostałych przypadkach (czyli 1035,48 zł). 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 24 września 2012 r. 
 
aaa 
8.5. Zakłady aktywności zawodowej dostaną pieniądze na wynagrodzenie niepełnosprawnych 
Mateusz Brząkowski, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-10-08 
 
Starosta nie musi już wyrażać opinii o potrzebie utworzenia zakładu aktywności zawodowej przez powiat. A podmiot go tworzący może uzyskać środki na pensje zatrudnionych w nim inwalidów - czytamy w Rzeczpospolitej. 
 
Od 15 września br. zmieniły się niektóre przepisy dotyczące funkcjonowania zakładów aktywności zawodowej. Jest to wynik wejścia w życie ustawy z 28 czerwca 2012 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (DzU z 2012 r., poz. 986); dalej nowelizacja, oraz obowiązującego od 25 sierpnia nowego rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 17 lipca 2012 r. w sprawie zakładów aktywności zawodowej (DzU z 2012 r., poz. 850). 
Najważniejsza zmiana dotyczy uzyskania przez ZAZ dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Uchwalona nowelizacja przyznaje je podmiotom finansowanym ze środków publicznych. 
Jest to wynik dodania do art. 26b ustępu 8. Ten stanowi, że określone w ust. 7 wyłączenie prawa do dofinansowania pensji pracownika w części, w której jest ona finansowana ze środków publicznych, nie ma zastosowania, gdy pieniądze na to wynagrodzenie pochodzą: 
- ze środków publicznych z prowadzonej działalności, o których mowa w art. 5 ust 1 pkt 5 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (DzU nr 157, poz. 1240) - chodzi o przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące z prowadzonej przez nie działalności oraz z innych źródeł, 
- z dochodów publicznych, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o finansach publicznych - chodzi o wpływy ze sprzedaży wyrobów i usług świadczonych przez jednostki sektora finansów publicznych. 
Oznacza to, że we wskazanych wyżej przypadkach podmiot prowadzący ZAZ (w szczególności gmina i powiat) może ubiegać się o dofinansowanie do wynagrodzeń zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych. Taką możliwość mają od 1 października 2012 r. 
 
Ustawa nowelizacyjna wprowadziła również następujące zmiany: 
- wyeliminowała obowiązek uzyskania opinii starosty o potrzebie utworzenia ZAZ, gdy organizatorem jest powiat, 
 - nadała wojewodzie uprawnienia do czasowego zwolnienia ZAZ ze spełniania warunku osiągania ustalonego w ustawie o rehabilitacji wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zakładzie - analogicznie do przypadku zakładów pracy chronionej, 
- nałożyła na organizatora ZAZ obowiązek zwrotu niewykorzystanych środków PFRON w przypadku likwidacji lub utraty statusu, 
 - kreśliła procedury przekazania prowadzenia ZAZ przez innego organizatora, 
- zobowiązała ZAZ do informowania wojewody o każdej zmianie dotyczącej spełniania warunków do uzyskania statusu i realizacji obowiązków, o których mowa w art. 29 ustawy o rehabilitacji. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 4 października 2012 r. 
 
 aaa 
8.6. Podlecz się na koszt ZUS 
Małgorzata Raczkowska, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-10-09 
 
Jeśli stan zdrowia utrudnia funkcjonowanie w pracy, a nawet grozi koniecznością przejścia na rentę, można skorzystać z programu prewencji rentowej - informuje Dziennik Gazeta Prawna. 
ZUS kieruje na turnusy prewencyjne przede wszystkim osoby cierpiące na choroby narządów ruchu, układów krążenia i oddechowego, a także po leczeniu nowotworów tzw. kobiecych. Może wysłać na leczenie sanatoryjne osoby zagrożone niezdolnością do pracy, pobierające już zasiłki chorobowe i rehabilitacyjne, które nie pracują z powodu złego stanu zdrowia, ale także już pobierające okresowe renty z tytułu niezdolności do pracy, rokujące powrót do pracy po przeprowadzeniu rehabilitacji. 
W dodatku leczenie sanatoryjne z ZUS jest absolutnie bezpłatne. Zakład finansuje zabiegi, zakwaterowanie, wyżywienie, a nawet koszty dojazdu najtańszym środkiem transportu. 
W programie pobytu w sanatorium, oprócz rehabilitacji leczniczej, przewidziano także konsultacje z psychologiem i dietetykiem. 
Skierowanie może wystawić każdy lekarz. Musi wypełnić stosowny wniosek i dołączyć do niego pełną dokumentację choroby. Samodzielnie już należy złożyć go w oddziale ZUS właściwym ze względu na miejsce zamieszkania. 
Lekarz orzecznik ZUS zbada poprawność dokumentacji medycznej i trybu leczenia, a jeśli uzna leczenie sanatoryjne za celowe, wystawi skierowanie do uzdrowiska. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 5 października 2012 r. 
 
 aaa 
8.7. Świadczenie pielęgnacyjne już nie dla wszystkich 
Tomasz Przybyszewski 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-10-12 
 
Świadczenie pielęgnacyjne głównie dla rodziców, za to w wyższej kwocie, dla pozostałych - nieco niższy specjalny zasiłek opiekuńczy. Takie są założenia rządowej nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych. 11 października na posiedzeniu sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny odbyło się pierwsze czytanie projektu nowelizacji. 
Obecnie najbliżsi, którzy rezygnują z pracy zarobkowej, by opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny, uprawnieni są do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Od początku 2010 r. gwałtownie rośnie liczba osób ubiegających się o to świadczenie, m.in. przez wzgląd na zniesienie kryterium dochodowego. W 2011 r. liczba ta zwiększyła się o 100 proc. Wśród osób, które po 2010 r. uzyskały prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, aż 83 proc. to osoby inne niż rodzice dzieci z niepełnosprawnością. „W tym znaczną część stanowią osoby nadużywające pomocy finansowej ze strony państwa” - czytamy w uzasadnieniu nowelizacji. "Zauważalna jest również postępująca tendencja do wyszukiwania przez osoby nieaktywne zawodowo osób niepełnosprawnych w swoich rodzinach jedynie w celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, bez faktycznego sprawowania opieki nad tą osobą. 
- Dochodzimy do pytania, czy te pieniądze rzeczywiście docierają do tych najbardziej potrzebujących? Czy uelastyczniając kryteria, nie spowodowaliśmy, że zaczynają po te pieniądze sięgać również ludzie, którzy nie powinni ich otrzymywać? Chodzi o ludzi, którzy de facto nie podjęli się tej trudnej, codziennej opieki nad osobą całkowicie niesamodzielną, które nawet mieszkają zupełnie gdzie indziej - powiedział nam Sławomir Piechota, przewodniczący sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. 
- To jest oczywiście bardzo trudne, żeby znowu usztywniając reguły, nie doprowadzić do sytuacji, że ludzie naprawdę potrzebujący będą mieli ograniczony dostęp do tych środków. Zdaniem rządu, konieczne jest więc inne określenie warunków przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, by pieniądze trafiały do osób, które faktycznie opiekują się bliską osobą z niepełnosprawnością. 
Nowelizacja przewiduje, że możliwość ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne przysługiwać będzie w przypadku opieki nad osobą, której niepełnosprawność powstała do 18. lub 25. roku życia (w przypadku osób uczących się). 
 
Specjalny zasiłek 
 
 Rząd proponuje, by kryterium dochodowe nie było brane pod uwagę w przypadku: rodziców dziecka z niepełnosprawnością, jego faktycznych opiekunów (czyli osób, które wystąpiły do sądu o jego przysposobienie) lub członków spokrewnionej z nim rodziny zastępczej, a także innych osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny (z wyjątkiem osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności). 
Świadczenie pielęgnacyjne miałoby także być na stałe podniesione z 520 zł do 620 zł plus składki na ubezpieczenia emerytalno-rentowe i zdrowotne. 
Dla osób, które nie będą spełniać warunków określonych w nowych przepisach, a na których ciąży obowiązek alimentacyjny i otrzymywały dotychczas świadczenia pielęgnacyjne, rząd planuje wprowadzenie nowego świadczenia - specjalnego zasiłku opiekuńczego w kwocie 520 zł. Tu jednak obowiązywać będzie kryterium dochodowe, od listopada ma to być 623 zł na osobę w rodzinie. 
By utrudnić proceder wyszukiwania w rodzinie osób z niepełnosprawnością jedynie po to, by wziąć na nie świadczenie, bez zapewnienia przy tym opieki, wprowadzona ma być możliwość weryfikacji przyznanych świadczeń, np. przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego. 
Uszczelnianie systemu bierze się z oszczędności lub raczej zapobiegania skokowemu rośnięciu wydatków państwa. W 2011 r. na świadczenia pielęgnacyjne wydano 1,22 mld zł. Szacuje się, że przy obecnych przepisach w 2012 r. kwota ta wzrośnie do 1,73 mld zł, a w 2013 r. do 2,18 mld zł. 
Proponowana nowelizacja spowoduje spadek tych wydatków do kwoty 1,56 mld zł w 2013 r. i 1,08 mld w 2014 r. Po wprowadzeniu nowych przepisów byłoby 191,5 tys. świadczeniobiorców (z tego 95 tys. pobierałoby świadczenie pielęgnacyjne na dzieci), a w 2014 r. - 125,7 tys. świadczeniobiorców (w tym 95 tys. osób pobierających świadczenie i 30,7 tys. osób pobierających specjalny zasiłek opiekuńczy). 
Kryteria się więc zacieśnią, jest jednak także nadzieja, że świadczenie pielęgnacyjne nie będzie już oznaczało zakazu pracy zarobkowej. 
- Dla mnie ważne były dzisiaj słowa, które traktuję jako zobowiązanie, pana ministra Jacka Męciny, sekretarza stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej, że są prowadzone intensywne prace, będziemy oczekiwać efektu pewnie w ciągu kilku miesięcy, nad stworzeniem możliwości podejmowania określonych form pracy zwłaszcza przez rodziców dzieci niepełnosprawnych - powiedział nam po posiedzeniu Komisji Marek Plura, przewodniczący sejmowej Podkomisji Stałej ds. Osób Niepełnosprawnych. 
- Pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego jest w tej chwili związane z niepodejmowaniem lub zaprzestaniem pracy. Uważam, że po pierwsze kaleczy to rodzinę, a po drugie - przysparza nam wydatków wspólnych, dlatego że tak naprawdę podopiecznym gminy, państwa staje się nie tylko dziecko, ale co najmniej jeden rodzic, a tak naprawdę i pozostali członkowie rodziny. Natomiast choćby sam fakt, że to świadczenie nie dorównuje dzisiaj nawet kwocie najniższej płacy krajowej, też powinien być mocną sugestią do tego, by dać rodzicom dzieci niepełnosprawnych możliwość pracy w elastycznym wymiarze, może w zakresie umowy o dzieło, zlecenia, pracy w niepełnym wymiarze czy w domu. 
Projekt trafił do prac w Podkomisji Stałej ds. Osób Niepełnosprawnych. Zmiany miałyby wejść w życie już 1 stycznia 2013 r., prócz przepisów o wysokości świadczenia - te miałyby obowiązywać od 1 lipca 2013 r. 
 
aaa 
8.8. ZUS: Jedyna szansa to złe pouczenie 
Ryszard Sadlik, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-10-11 
 
Nienależnie pobrane świadczenia to przede wszystkim te, które zostały wypłacone, mimo że istniały okoliczności skutkujące ustaniem do nich prawa lub wstrzymaniem ich wypłaty - czytamy w Rzeczpospolitej. 
Jednak świadczenia są nienależne tylko wtedy, gdy pobierający je był właściwie pouczony o okolicznościach skutkujących brakiem prawa do ich pobierania. Zatem ZUS, żądając zwrotu wypłaconego świadczenia, musi wykazać, że osoba pobierająca dane świadczenie była odpowiednio pouczona, że świadczenie to już jej nie przysługuje lub uległo wstrzymaniu, a mimo to nadal je pobierała. W praktyce kwestia „odpowiedniego pouczenia" świadczeniobiorcy jest powodem wielu wątpliwości i sporów. 
Pouczenia dotyczące prawa do świadczenia oraz okoliczności uzasadniających jego wstrzymanie są zwykle zamieszczane na drukach wniosków o świadczenia oraz w decyzjach ZUS przyznających emeryturę czy rentę. Kontrowersyjne jest jednak, czy takie pouczenie jest wystarczające. Wielokrotnie wypowiadały się w tym zakresie sądy. 
Warto wskazać na wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 22 lutego 2000 r. (III AUa 845/99), gdzie wskazano, że o właściwym pouczeniu skarżącej w sprawie braku prawa do pobierania świadczenia można mówić dopiero wówczas, gdy organ rentowy poprawił i doprecyzował treść pouczenia w taki sposób, że stało się ono czytelne, jasne i zrozumiałe dla ubezpieczonego. 
Pouczenie o okolicznościach, których wystąpienie powoduje brak prawa do świadczenia, może również polegać na przytoczeniu przepisów wskazujących te sytuacje. Jednak musi to być na tyle zrozumiałe, aby ubezpieczony mógł je odnieść do własnej sytuacji. Tak stwierdzał Sąd Najwyższy w wyroku z 14 marca 2006 r. (I UK161/05). 
Trzeba jednak podkreślić, że wymóg pouczenia ma charakter formalny. Oznacza to, że osoba, której umożliwiono zapoznanie się ze stosowną informacją (pouczeniem), nie może zasłaniać się tym, że faktycznie nie zapoznała się z jego treścią. Dlatego też np. nieprzeczytanie prawidłowego pouczenia nie zwalnia z obowiązku zwrotu nienależnego świadczenia. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 9 października 2012 r. 
 
aaa 
8.9. Emeryt może dostać więcej 
Mateusz Rzemek, oprac.: GR 

 
 Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-10-23 
 
Osoba, która pobiera świadczenie z ZUS i pracuje, może skorzystać z przeliczenia emerytury w związku z osiągnięciem tzw. powszechnego wieku emerytalnego. Podwyższenie emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy czy renty rodzinnej jest możliwe poprzez doliczenie stażu pracy. Trzeba więc zapracować na ten przywilej - czytamy w Rzeczpospolitej. 
Ciągle wiele osób może doliczyć staż wypracowany przed laty, choć ich dokumenty płacowe zaginęły. Był czas, gdy ZUS przy wyliczaniu świadczenia za te okresy wpisywał 0 zł. Po nowelizacji przepisów z 2009 r., ZUS w miejsce pustych okresów, (zgodnie z art. 15 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) powinien wpisać minimalne wynagrodzenie za dany rok. Ubezpieczony musi jednak wcześniej udowodnić, że w tym czasie był zatrudniony na etacie. Do tego potrzebny jest wniosek i dokumenty potwierdzające zawarcie umowy o pracę i warunki jej wykonywania. 
Większość osób, by podwyższyć swoje świadczenie, korzysta jednak z innej możliwości. Dolicza sobie staż wypracowany już po przejściu na emeryturę czy rentę. W tym przypadku tryb przeliczenia zależy od wieku emeryta, okresu pracy i wysokości składek zapłaconych w tym okresie. 
Najbardziej korzystny sposób przeliczenia dotyczy osób, które po przejściu na wcześniejszą emeryturę przepracowały co najmniej 30 miesięcy na umowie o pracę, umowie-zlecenie czy prowadziły w tym czasie działalność gospodarczą i opłacały składki na ubezpieczenia społeczne od co najmniej minimalnego wynagrodzenia (obecnie 1500 zł). Z tego przeliczenia mogą skorzystać nie tylko wcześniejsi emeryci, ale także i renciści. 
Kolejny sposób na podwyższenie emerytury daje art. 53 ust. 4 ustawy emerytalnej. Po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (jeszcze do końca tego roku 60 lat dla kobiet i 65 dla mężczyzn) można złożyć do ZUS wniosek o przeliczenie części socjalnej emerytury. Ta część świadczenia jest obliczana na podstawie kwoty bazowej obowiązującej w momencie przejścia na wcześniejszą emeryturę czy rentę. Osoba, która przepracowała później wymagane przez przepisy 2,5 roku, może zwrócić się o przeliczenie tej części świadczenia według najnowszej kwoty bazowej, która w tym roku wynosi 2974,69 zł. 
Każdy pracujący emeryt i rencista, bez względu na wiek i staż pracy może także przeliczyć swoje świadczenie na podstawie art. 112 ustawy emerytalnej. Przewiduje on możliwość uwzględnienia nowego stażu pracy w wymiarze świadczenia z ZUS. 
Osoby, których emerytury po 2008 r. zostały obliczone już na nowych zasadach, mogą zaś doliczyć nowe składki do swojego świadczenia na podstawie art. 108 ustawy emerytalnej. 
Przed złożeniem wniosku o przeliczenie warto wiedzieć, że ZUS, jeśli dopatrzy się swojego błędu we wcześniejszej decyzji, zamiast podwyższyć może obniżyć świadczenie na podstawie art. 114 ustawy emerytalnej. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 20 października 2012 r. 
 
aaa 
8.10. RPO: Pieniądze nie idą za niepełnosprawnym uczniem 
Beata Rędziak 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-10-09 
 
Raport "Równe szanse w dostępie do edukacji osób z niepełnosprawnościami" - to wynik prac Komisji Ekspertów ds. Osób z Niepełnosprawnościami przy Rzeczniku Praw Obywatelskich. Wczoraj wraz z wnioskami i rekomendacjami został on zaprezentowany w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich (BRPO). 
 
 - Znosiliśmy wszyscy sytuację, w której edukacja osób z niepełnosprawnością padała ofiarą finansów, braku kompetencji, ale tak naprawdę to nie edukacja, to dziecko z niepełnosprawnością było tą ofiarą. Naszego państwa nie stać na marnotrawienie pieniędzy na edukację ucznia z orzeczeniem. Państwo, które nie dba o edukację ucznia ze szczególnymi potrzebami edukacyjnymi, samo gotuje sobie problem. 
Co możemy zrobić, by radykalnie poprawić tę sytuację? - pytała prof. Irena Lipowicz, rzecznik praw obywatelskich, otwierając spotkanie. Zaznaczyła, że jednym z istotniejszych problemów w tym obszarze jest podwójne orzecznictwo; dziecko, które posiada orzeczenie o niepełnosprawności, nie jest niepełnosprawne dla systemu oświaty. Konieczne jest uzyskanie orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej. 
- Minister edukacji narodowej na spotkaniu ze mną zgodziła się, że tak nie powinno być. Minęło wiele miesięcy, dlaczego to nie zostało jeszcze zmienione? - pytała RPO. To dotyczy także parlamentarzystów, którzy nie potrafią się porozumieć w kwestii zmiany Karty Nauczyciela - tak, by pieniądze nie były marnotrawione - mówiła rzecznik. 
 
Wdrażanie - krok dalej 
 
W rekomendacjach wynikających z raportu "Równe szanse w dostępie do edukacji osób z niepełnosprawnościami" na pierwszym miejscu znalazło się wdrażanie postanowień Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych. 
- Proszę zwrócić uwagę, że mówimy już o wdrażaniu Konwencji, a nie o jej ratyfikowaniu - zaznaczyła Anna Błaszczak, zastępca dyrektora Zespołu Prawa Konstytucyjnego i Międzynarodowego w BRPO, która prezentowała rekomendacje. Podkreśliła, że art. 24 Konwencji, odnoszący się do edukacji osób z niepełnosprawnością, był przyczynkiem do sporu, czy mówić o edukacji integracyjnej czy włączającej. 
- W Polsce na szczęście mówimy o edukacji włączającej, by umożliwić uczniom z niepełnosprawnością edukację na takich samych zasadach jak wszystkim innym - powiedziała Błaszczak. 
Wśród zaleceń znalazło się także ustanowienie organu ze strony rządowej koordynującego wdrażanie postanowień Konwencji - zgodnie z jej art. 33. W Polsce na razie nie planuje się stworzenia takiego organu, dlatego też ten postulat znalazł się pośród rekomendacji. 
Błaszczak powiedziała, że często spotyka się z pytaniem, co tak naprawdę daje nam ratyfikacja Konwencji ONZ. 
- Daje nam przede wszystkim nadzór międzynarodowego organu - Komitetu ONZ ds. Osób Niepełnosprawnych - nad wdrażaniem Konwencji w naszym kraju. Tam właśnie Polska będzie składała szczegółowe raporty - podkreśliła przedstawicielka BRPO. 
 
Inne zalecane kwestie to promowanie włączającego systemu edukacji oraz zmiana systemu finansowania edukacji ucznia z niepełnosprawnością. 
- Nie mówimy, że pieniędzy na edukację włączającą jest za mało; mówimy, że system nie działa. Samorząd obecnie nie jest zobligowany do przekazania subwencji do szkoły, gdzie faktycznie jest uczeń z niepełnosprawnością. Pieniądze nie idą za uczniem - podkreśliła prezentująca. 
 
Wśród pozostałych rekomendacji wymieniono wykorzystanie potencjału szkoły specjalnej i zatrudnionej tam kadry. 
- Te szkoły mogą stać się centrami doradztwa dla innych. Są potrzebne i często mają ogromne zasoby wiedzy i doświadczenia - powiedziała Błaszczak. 
Wymieniła także współpracę szkoły z rodzicami ucznia niepełnosprawnego, zapewnienie im wsparcia psychologicznego, ujednolicenie systemu orzekania o niepełnosprawności uczniów. 
- Już czas, by osoba niepełnosprawna nie musiała przed wieloma organami udowadniać swojej niepełnosprawności - podkreśliła Błaszczak. 
 
Za ważne eksperci uznali także uelastycznienie systemu wsparcia dla ucznia z niepełnosprawnością. Często chodzi o proste sprawy jak np. przesadzenie do pierwszej ławki ucznia z niedosłuchem czy słabowidzącego. Istotną kwestią jest również monitorowanie kształcenia ucznia z niepełnosprawnością. 
- Dziecko co roku zmienia szkołę - czy ktoś sprawdza, dlaczego tak się dzieje? - pytała przedstawicielka BRPO. 
 
Kolejnym wskazaniem jest dostępność architektoniczna budynków dla uczniów z niepełnosprawnością, dostępność systemów komunikacyjnych i informatycznych oraz odpowiednie podręczniki i pomoce dydaktyczne. 
 
Razem i szybciej? 
 
W dyskusji, która odbyła się po przedstawieniu rekomendacji, wielokrotnie zwracano uwagę na brak jednolitych i uporządkowanych działań międzyresortowych w obszarze edukacji ucznia z niepełnosprawnością. Brak organizacji systemu wsparcia dziecka z niepełnosprawnością wpływa niejednokrotnie na powielanie tej samej pracy i jej spowolnienie. Mówiła o tym współautorka raportu w zakresie nauczania dzieci z niepełnosprawnością intelektualną, a także Alicja Szatkowska, prezes Stowarzyszenia Przyjaciół Dzieci i Osób Niepełnosprawnych w Miliczu. 
- Rodzice muszą upominać się o prozaiczne rzeczy, np. dowożenie dziecka do szkoły jest obowiązkiem samorządu, ale niejednokrotnie musi interweniować rzecznik praw dziecka - mówiła Szatkowska. 
- Z raportu wynika, że w 70 proc. szkół masowych nie ma ani jednego dziecka z niepełnosprawnością. Tworzymy sobie niepełnosprawne emocjonalnie i mentalnie społeczeństwo. Potrzebujemy przełomu - apelował Aleksander Waszkielewicz z Fundacji Instytut Rozwoju Regionalnego. 
Anna Milewska, przedstawicielka rzecznika praw dziecka, zwróciła uwagę, że wśród najczęstszych udanych interwencji rzecznika znajdują się takie sprawy jak likwidacja szkół, dowożenie dzieci do szkoły czy nauczanie indywidualne. 
Za bardzo istotne uznano także edukację samych nauczycieli na temat niepełnosprawności. 
- Trzeba zwrócić uwagę na problem przyjęcia ucznia z niepełnosprawnością przez szkołę i nauczycieli. Ich również należy przygotować do kontaktu z takim uczniem - mówiła Małgorzata Książek z Towarzystwa Pomocy Głuchoniewidomym. 
Teresa Hernik z biura pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych poinformowała o podjęciu przez biuro inicjatywy kształcenia kadr w obszarze niepełnosprawności. 
- Przygotowujemy także rozporządzenie, które powoła zespół, zajmujący się niepełnosprawnością międzyresortowo - powiedziała Hernik. 
Obecna na spotkaniu przedstawicielka z MEN podkreśliła, że ministerstwo podjęło zmiany legislacyjne, dotyczące specjalnych potrzeb edukacyjnych. 
- Kwestia orzeczeń uczniów o niepełnosprawności jest bardzo złożona. Obecnie nie jest możliwe zastosowanie w systemie edukacji ogólnego orzeczenia o niepełnosprawności, bo ono jest przeznaczone do innych celów. Jesteśmy otwarci na międzyresortowe działania - mówiła przedstawicielka MEN. 
- Ministerstwo pozyskało finanse na promowanie idei edukacji włączającej w szkołach - dodała. 
 
Obecni na spotkaniu rodzice dzieci z niepełnosprawnością podkreślali konieczność lepszej informacji o wolnych miejscach w przedszkolach integracyjnych oraz wagę kontaktu pomiędzy zdrowymi i niepełnosprawnymi rówieśnikami w grupie. 
Wśród internautów śledzących debatę pojawiły się także głosy na temat zbyt ogólnych zaleceń o potrzebie kształcenia specjalnego oraz zwalczaniu dyskryminacji dzieci z niepełnosprawnością mieszkających na wsi. 
- Mam nadzieję, że wszystko, o czym dziś mówimy, zmieni się, tylko chciałbym, by to było szybciej - podsumował dr Paweł Kubicki, rzecznik uczniów z niepełnosprawnością w ramach projektu "Wszystko jasne. Dostępność i jakość edukacji dla uczniów niepełnosprawnych w Warszawie". 
 
Raport "Równe szanse w dostępie do edukacji osób z niepełnosprawnościami" dostępny jest na stronie RPO (PDF, 3,5 MB). 
 
aaa 
8.11. W urzędach zbyt mało niepełnosprawnych 
 
Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 12-10-2012 
 
Wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w ministerstwach i urzędach centralnych w 2011 r. nadal był niski. Określone ustawowo minimum 6 proc. ogólnej liczby etatów osiągnął tylko Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). 
Dane takie znalazły się w informacji rządu o działaniach podejmowanych w 2011 r. na rzecz realizacji postanowień Karty Praw Osób Niepełnosprawnych, przyjętej przez Sejm w 1997 r. Informację przyjęła sejmowa komisja polityki społecznej i rodziny. 
Państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne będące jednostkami budżetowymi, zakładami budżetowymi albo gospodarstwami pomocniczymi, instytucje kultury oraz jednostki organizacyjne zajmujące się statutowo ochroną dóbr kultury uznanych za pomnik historii, które nie osiągnęły ustawowego, minimalnego wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, zobowiązane są do dokonywania wpłat na PFRON. 
W 2011 r. najwięcej zapłaciło Ministerstwo Obrony Narodowej - blisko 32,9 mln zł. Resort zatrudniał w sumie 290 osób niepełnosprawnych na ogólną liczbę ponad 45 tys. etatów. Wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wyniósł więc w MON 0,64 proc. 
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wpłacił na PFRON prawie 25,4 mln zł (2,23 proc. niepełnosprawnych w ogóle etatów), 
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - prawie 8,5 mln zł (1,29 proc.), 
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad - ponad 3,5 mln zł (0,35 proc.), 
Kasa Rolniczych Ubezpieczeń Społecznych - ponad 2,4 mln zł (3,10 proc.), 
Ministerstwo Finansów - prawie 2 mln zł (1,01 proc.), podobnie jak Narodowy Fundusz Zdrowia (2,77 proc.). 
Wpłata Ministerstwa Spraw Zagranicznych to ponad 1,5 mln zł (wskaźnik zatrudnienia niepełnosprawnych - 0,26 proc.), a Urzędu Dozoru Technicznego - ponad 1,3 mln zł (0,75 proc.). 
Prawie 1 mln zł zapłaciła też Agencja Rynku Rolnego (1,09 proc.). 
 
 aaa 
8.12. PFRON: Negatywna decyzja Ministra Finansów dotycząca zwiększenia środków finansowych dla samorządów wojewódzkich w 2012 r. 
PFRON 
 
Źródło: www.baza-wiedzy.pl 
 Data opublikowania: (2012-10-12) 
 
W związku z wcześniejszą informacją o wniosku Zarządu Funduszu w sprawie zwiększenia środków na dodatkowe zabezpieczenie realizacji zadań przez jednostki samorządu wojewódzkiego w ramach przelewów redystrybucyjnych zamieszczoną na naszej stronie (PFRON), Zarząd Funduszu informuje, że Minister Finansów nie wyraził zgody na dokonanie zmian w planie finansowym PFRON w 2012 r., uzasadniając, że z uwagi na obecny stan finansów publicznych oraz konieczność konsolidacji fiskalnej powyższa zmiana nie może zostać zaakceptowana. 
W praktyce oznacza to, że samorządy wojewódzkie nie otrzymają dodatkowych środków na realizację ustawowych zadań w roku bieżącym. 
 
 aaa 
9. WSPOMINAMY LUDZI I WYDARZENIA 
 
aaa 
9.1. Absolwenci 
Zofia Krzemkowska 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
"Historia jest świadkiem czasów, światłem prawdy, życiem pamięci, nauczycielką życia". (Cyceron) 
 
O jubileuszu 140-lecia istnienia szkoły dla niewidomych pisaliśmy. Wizytówką szkoły są jej absolwenci i ich dokonania, bo w szkole wszystko się zaczęło tu otrzymali podstawy dalszego rozwoju. 
Sięgnijmy więc do historii, żeby na przykładzie trzech absolwentów pokazać "wczoraj" przez pryzmat ich działania. 
Rok 2012 jest Rokiem Spółdzielczości. Warto z tej okazji przypomnieć sylwetki prężnych organizatorów spółdzielczości wśród niewidomych. 
 
Henoch Drat 
 
Urodził się 04.04.1917 r. w Charkowie na Ukrainie. Po śmierci męża matka wraz z małym synkiem przeniosła się do Polski. Osiedlili się najpierw w okolicach Lublina, potem w okolicach Grudziądza. W 1931 r. mając 14 lat Henoch stracił wzrok wskutek wybuchu niewypału. W latach 1933-39 uczył się w bydgoskiej szkole dla niewidomych, był jej absolwentem. Poza wykształceniem wyniósł stąd zainteresowanie szachami i książkami. To ostatnie pozostało mu do końca życia. Po zakończeniu pracy zawodowej słuchanie książek mówionych stanowiło najmilszą rozrywkę. Kilkakrotnie wracał już do przeczytanych pozycji. Odnosił sukcesy w ogólnopolskich mistrzostwach szachowych. Dla upamiętnienia jego dokonań co roku w maju odbywa się w Bydgoszczy memoriał szachowy Henocha Drata. 
Pracując ukończył technikum ekonomiczne. Od lutego 1949 r. był członkiem zarządu bydgoskiego oddziału Związku Pracowników Niewidomych RP, poprzednika PZN. 
Jego największym osiągnięciem było utworzenie wraz z zespołem kolegów w 1950 r. spółdzielni niewidomych "Gryf", której był prezesem do 1980 r. 
W szczytowym okresie rozwoju spółdzielni w 1985 r. w branżach szczotkarskiej, pędzlarskiej, wyrobów wycieraczek, w dziale metalowym i elektrycznym zatrudnionych było 785 osób, w tym 451 niewidomych. W 2005 r. - kiedy obchodziła 55-lecie istnienia - zatrudniała już tylko 106 pracowników, w tym 53 niewidomych. Droga, którą przebyła spółdzielnia "Gryf" to historia wielu ludzkich losów związanych z dziejami stworzonego przedsiębiorstwa spółdzielczego. 
Siedziba spółdzielni na początku jej istnienia znajdowała się przy ul. Kołłątaja w Bydgoszczy, w dawnym schronisku dla samotnych niewidomych. 
Tam po ukończeniu szkoły zawodowej, w wieku 17 lat podjęłam pierwszą pracę przy nawlekaniu szczotek, szrobrów ze stosiny i basyny. Łączyłam pracę z nauką w liceum ogólnokształcącym dla pracujących. A potem pracowałam podczas wakacji, by dorobić do skromnego stypendium. Odbyłam też praktykę zawodową w charakterze pracownika umysłowego spółdzielni. Mogłam więc bezpośrednio przyjrzeć się pracy zarządu i rady spółdzielni, w tym przede wszystkim H. Drata, na którego życzliwość i przychylność mogłam zawsze liczyć. Świadczy o tym pomoc finansowa z funduszów Komitetu Budowy Domu dla Niewidomych na spółdzielcze mieszkanie w bloku. Ułatwiło mi to życiowy start, po ukończeniu studiów. Za zrozumienie potrzeb młodych niewidomych jestem mu wdzięczna do dziś. 
Spółdzielnia rozrastała się. Pierwotna siedziba okazała się za ciasna. Przeniesiono ją na ul. Fordońską, gdzie istniała do 2011 r. Powstały oddziały spółdzielni w Toruniu, Grudziądzu, Włocławku. Spółdzielnia docierała do zatrudnionych w systemie nakładczym niewidomych mieszkańców wiosek i małych miasteczek. Służyła nie tylko mieszkańcom regionu, ale wielu absolwentom szkoły i ośrodka rehabilitacji, którzy korzystając z możliwości zamieszkania w hotelu robotniczym osiedlali się tu na stałe, pracując i zakładając rodziny. 
Prezes Drat nie kierował zza biurka. Był wśród ludzi, wysłuchiwał ich problemów i starał się im zaradzić. Praca była ciężka, akordowa, monotonna, ale była ciągła, nie brakowało jej. Stwarzała warunki do życia całym rodzinom. 
Spółdzielnia zakupiła domki campingowe w Tleniu w Borach Tucholskich, gdzie wypoczywali jej pracownicy, prezes z rodziną również. Miał syna Tadeusza, synową Ewę i dwie wnuczki. Spółdzielnia organizowała kilkudniowe wycieczki krajoznawcze, zajęcia k.o. i sportowe. Istniały zespoły szachowe, muzyczne i wokalne, np. "Gryfinki". Takie były wówczas warunki. Spółdzielnia "Gryf" nie była tu odosobniona. Było to dowodem troski o pracownika. 
Poza absorbującą pracą zawodową i życiem rodzinnym wiele czasu pochłaniała działalność społeczna. Pełnił liczne funkcje: 
- w latach 1957-76 był członkiem Rady Związku Spółdzielni Niewidomych, 
- w latach 1960-70 oraz 1973-76 przewodniczył radzie tego Związku, 
- w latach 1961-85 był przewodniczącym Zarządu Okręgu PZN w Bydgoszczy, 
- w latach 1958-71 był członkiem ZG PZN i Prezydium ZG. 
Wymagało to wielu wyjazdów krajowych i zagranicznych, reprezentowania regionu, udziału w sprawowaniu władzy i podejmowaniu strategicznych decyzji. W pełni sprostał tym, niełatwym zadaniom. Zawsze mógł liczyć na pomoc współpracowników. Pomagali mu oni jako przewodnicy i lektorzy. 
Następcami i kontynuatorami jego dzieła byli: Zbigniew Terpiłowski, Edmund Janke, Stanisław Patyk. 
Na co dzień w pracy i w życiu był spontaniczny i komunikatywny. Przygotowywał się do pełnionych funkcji analizując niezbędne dokumenty, poważnie traktował swoje obowiązki. 
Zmarł w Bydgoszczy 26.04.1991 r., przeżywszy 74 lata. W chorobie troskliwie opiekowała się nim żona Władysława. Oboje spoczywają pod dębem przy ul. Wiślannej. Jego pogrzeb zgromadził setki niewidomych spółdzielców i członków Związku, którym stworzył dobre warunki życia i pracy, pozwalające urządzić się i wykształcić dzieci. A czy pamiętamy o nim? Czy znają jego dokonania młodzi następcy? Czy może z upływem czasu odchodzi w zapomnienie? A przecież: "przeszłość to dziś nie co wcześniej". 
Na łamach "Pochodni" ukazały się dwa artykuły poświęcone Henochowi Dratowi: 
- "Wspomnienie o przyjacielu" pióra Edwarda Nowaka, głównego księgowego spółdzielni 
- "Budowniczy z nad Brdy" pióra Józefa Szczurka. 
A to ich opinie o nim: 
Edward Nowak pisze - "Drat był człowiekiem przedsiębiorczym, dobrym dla otaczających go ludzi. Był mistrzem szczotkarskim. Miał honorowy tytuł: Przewodniczącego Zarządu Spółdzielni". 
Redaktor Szczurek pisał - "Garnął się do ludzi, nie znosił samotności, lubił dobrą robotę". 
Przed laty Józef Mendruń - jako kierownik działu Tyflologicznego ZG PZN, zainicjował opracowywanie i wydanie biografii wybitnych niewidomych. Z naszego regionu uwzględniono Władysława Winnickiego i Józefa Buczkowskiego. 
Moim zdaniem należałoby kontynuować publikację biografii kolejnych, zasłużonych osób. Na takie szersze opracowanie czeka Henoch Drat. 
W 1989 r. Centralny Związek Spółdzielni Niewidomych wydał książkę Iwony Śledzińskiej - "W stronę światła spółdzielczość niewidomych, zarys monograficzny". W rozdziale "Z orłem i lwem w herbie" (s. 102-105) ukazał się ostatni wywiad z H. Dratem. 
 
 *** 
 Klemens Graja 
 
Urodził się 28.07.1930 r. w Nakle/n Notecią koło Wyrzyska. Ojciec Antoni, matka Helena Kałuc. Od 1937-45 uczęszczał do szkoły podstawowej w Nakle. W 1945 r. - wskutek wybuchu niewypału stracił wzrok. W latach 1948-50 był uczniem szkoły dla niewidomych w Bydgoszczy, gdzie wyuczył się zawodu szczotkarskiego. 
W latach 1950-53 pracował w spółdzielni "Gryf". 
W latach 1953-55 był członkiem urzędującym Zarządu Okręgu PZN w Bydgoszczy. 
Od 01.07.1956 do 30.12.1981 r. pełnił funkcje kierownika bydgoskiego Okręgu PZN. Z pracy zrezygnował z powodu choroby. Był dobrze zrehabilitowany, początkowo dojeżdżał do pracy z Nakła. Od 1954 r. towarzyszył mu pies przewodnik. 
Klemens Graja był członkiem rady nadzorczej spółdzielni, działał w Towarzystwie Walki z Kalectwem . Od 1961 do 1981 r. zasiadał w Radzie Nadzorczej ZUS. Był członkiem Okręgowej Rady Wojewódzkiego Związku Spółdzielni Inwalidów. W 1974 r. ukończył liceum ogólnokształcące dla pracujących. Pomagał niewidomym załatwiać sprawy rentowe. 
Zmarł 05.06.1982 r., a jego żona Kazimiera zmarła 14.12.2000 r. 
Poznałam go w szkole. Nie przebywałam wówczas na stałe w Bydgoszczy, gdyż studiowałam w Poznaniu. Byłam stałym społecznym protokolantem okręgowych zjazdów PZN. Wynagradzał mnie za to towarami od sponsorów. Były to najczęściej buty. Uczestniczyłam też w konkursach recytatorskich, poprzedzonych pracą z zatrudnionym w tym celu aktorem. Nagrodą była rzecz zakupiona z uwzględnieniem moich potrzeb. Po studiach p. Klemens Graja pomógł mi w uzyskaniu spółdzielczego mieszkania i pracy w ośrodku rehabilitacji. O tym się nie zapomina nawet po latach. 
Mieszkał w Bydgoszczy przy ul. Pestalozziego z żoną Kazimierą i dwoma synami - Andrzejem i Romanem. 
 
Zbigniew Figurski 
 
Trzecim absolwentem, o którym piszę, jest Zbigniew Figurski z Grudziądza. Uczęszczałam z nim do tej samy klasy. Ze względu na przerośnięty wiek, wychowawca klasy Zbigniew Sanielski, w trybie indywidualnym - przygotował go do ukończenia szkoły podstawowej. Studiował polomistykę na Uniwersytecie w Toruniu. Był najpierw absolwentem, a następnie nauczycielem języka polskiego i historii oraz dyrektorem bydgoskich szkół dla niewidomych w latach 1978-84. Pod jego kierunkiem odbyłam obowiązującą praktykę pedagogiczną. Miał żonę Lucynę i córkę Małgosię. 
Krótka jest ludzka pamięć, ale dokonania przedstawionych tu absolwentów są na tyle duże, że nie wolno o nich zapomnieć. Są przecież podwaliną pod dzisiejszy rozwój. 
"Życie, które nie jest pożyteczne, jest jakby przedwczesną śmiercią" (J. W Geothe). 
 
aaa 
9.2. Uczczenie Rewolucji Październikowej 
 
Źródło: "Pochodnia" LISTOPAD 1951 
 
Dnia 6 października bieżącego roku w Spółdzielni Pracowników Niewidomych "Pracownik " w Łodzi odbyła się masówka dla uczczenia trzydziestej czwartej rocznicy Rewolucji Październikowej. 
Masówkę zagaił sekretarz POP, towarzysz Tomasz Lewandowski. Następnie prezes Spółdzielni, obywatel Marlicki, zreferował cel masówki, stwierdzając, że inwalidzi niewidomi spółdzielni "Pracownik" czują się i są pełnowartościowymi obywatelami Polski Ludowej i jako tacy wypełniają swe obowiązki wobec państwa. Po referacie zabrał głos przewodniczący Rady Nadzorczej, obywatel Stanisław Wróblewski, który wygłosił okolicznościowe przemówienie w związku ze zbliżającą się trzydziestą czwartą rocznicą Rewolucji Październikowej. Następnie załoga Spółdzielni podjęła następujące zobowiązania: zespołowo zobowiązała się wykonać codziennie, aż do 30 listopada tego roku, dodatkowo po jednej szczotce "Eska", a wartość produkcyjną wszystkich tych szczotek przeznaczyć na fundusz budowy Warszawy. 
Indywidualnie powzięto następujące zobowiązania: w osiemdziesięciu pięciu procentach niewidomy kolega Stanisław Szymczyk zobowiązał się, poza zespołem, wykonać dodatkowo trzy szczotki dziennie, niedowidzący kolega Tomasz Lewandowski zobowiązał się wyostrzyć wszystkie maszynki do obcinania szczotek i wykonać dla biura Spółdzielni kałamarz do atramentu. Całkowicie niewidomy kolega Jan Kaczmarz zobowiązał się douczyć dwanaścioro uczniów. Ogólna wartość podjętego zobowiązania wynosi 4 943 zł. 
 
 aaa 
10. WPROST ALBO NA OPAK 
 
aaa 
10.1. Śmieszne, nieśmieszne 
Opowiada Jerzy Ogonowski 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Powrót z dyskoteki 
 
 	Już trochę mniej dawno temu, ale jeszcze wciąż dawno, bo mieliśmy wtedy z żoną po około 40 lat, a piękniejsza połowa naszej pary jeszcze całkiem nieźle widziała, wybraliśmy się w Rabce na dancing, który okazał się dyskoteką. Ale tylko przez chwilę męczył nas ten hałas, potem przywykliśmy i było sympatycznie. Nawiązaliśmy nawet kontakty z młodymi, którzy o jedenastej w nocy zapytali, czy nam pomóc, ale my czuliśmy się pewni siebie i uważaliśmy, że po kilku dniach pobytu w Rabce jesteśmy w stanie trafić, zwłaszcza do naszego miejsca zakwaterowania. No i najpierw zadziwiliśmy się, że to tak daleko, chociaż nam się zdawało, że za pół godzinki powinniśmy być na miejscu. Wreszcie żona stwierdziła, że ten mostek, od którego już blisko, przeszliśmy już jakoś dawno. Na co ja odpowiedziałem, że naliczyłem już w sumie trzy mostki i właśnie zastanawiam się, skąd one się wzięły, skoro na tej drodze był tylko jeden. Zegarek pokazał, że już około 1,5 godziny tak maszerujemy, a nie tylko naszego domu nie widać, ale nawet w ogóle domów nie ma. A że usłyszeliśmy z daleka wesołe głosy młodych, więc poczekaliśmy. Pojawili się naprzeciwko nas uczestnicy tejże samej dyskoteki, którzy, jak wynikło z rozmowy, wybrali się na długi spacer, bo noc była piękna. Zapytaliśmy ich więc, jak dojść tu a tu. "O, już niedaleko, jakieś dwa kilometry... Ale my idziemy w tamtą stronę, więc możemy państwu wskazać". Przymusowy spacer nasz trwał w ten sposób 3 godziny i o drugiej w nocy wróciliśmy do kwatery bardzo zmordowani. A kiedy na drugi dzień opowiedzieliśmy przyjaciołom, jak wracaliśmy w nocy do domu, to oni zawołali: "Słuchajcie, to wyście musieli iść przez Rabkę Zaryte i zrobić co najmniej 6-7 kilometrów!" Pewnie ci młodzi, dlatego z takim podziwem na nas patrzyli, że w środku nocy stać było czterdziestolatków na taką fantazję po kilku godzinach dyskoteki i to jeszcze takiej, na której nie było żadnego alkoholu. Cóż, czasem ktoś nie tylko nie pije albo słabo pije, ale bywa, że nie widzi albo słabo widzi. 
 
Psie figle 
 
Nie ma nic gorszego, przynajmniej dla mnie, kiedy trzeba wyjść w ulewny deszcz z psem, i to jeszcze późnym wieczorem na ostatni spacer. Zdarza się to niekiedy, ale wygląda na to, że psy tego też nie lubią. 
Jednego razu lało jak z cebra, ale - jak mi się zdawało - już dłużej przeciągać sprawy nie było można, a więc ubrałem się i ruszyłem. Mój poprzedni pies przewodnik - samouk był niezwykle łagodny i bardzo dobrze mu z oczu patrzyło. Tak więc na spacerach luźnych puszczałem go bez uwięzi, ludzie się z nim witali, nikt się nie bał. Słyszałem nawet niekiedy, jak młodzi opowiadali sobie, że ten pies co wieczór robi obchód dzielnicy i wszystkim się robi przyjemnie na sercu. Tak więc i tym razem żadnej smyczy mu nie dałem, po prostu zaplanowałem zrobienie kółka przez podwórko i powrót. Zawsze było tak, że wystarczyło drzwi otworzyć, Luks wybiegał, a kiedy chciałem już wracać, stawałem koło drzwi i po paru minutach pies przybiegał. Wyszedłem zatem i wiedząc, że pies sobie pobiegł na obchód, obszedłem dom naokoło, po czym stanąłem pod drzwiami. A że długo coś nie przybiegał, więc otworzyłem bramę, żeby bardziej zasygnalizować powrót. I oto po otwarciu bramy uratowany suchutki Luks skoczył na mnie, przemoczonego do nitki, uradowany, że odbyłem w końcu ten nieprzyjemny spacer, a on nie musiał. 
Podobny przypadek przekazywano mi też jako przygodę redaktora Szczurka, ale to, co tu opisałem, bynajmniej nie jest plagiatem. 
Pewnego dnia otrzymałem kilka telefonów od mieszkających w pobliżu znajomych, którzy gratulowali mi nabycie drugiego dużego i pięknego psa. Nie bardzo rozumiałem, o co tu chodzi, tłumczyłem, że cały czas mam jednego tego samego Luksa. Ale któraś z rozmówczyń powiedziała, że przecież jej syn widział wyraźnie dwa psy i dziwił się, jak ja to robię, że te zwierzaki idą równym marszem jak żołnierze. Tego już całkiem nie rozumiałem, ale postanowiłem przyjrzeć się sprawie. Podczas spaceru w południe i wieczorem niczego nie zauważyłem, pomyślałem zatem, że coś się ludziom pomyliło, ale dziwne było to, że kilku osobom naraz. Na drugi dzień rano odbywaliśmy z Luksem zwyczajny spacer, tym razem na uwięzi, bo szedłem do skrzynki pocztowej. I nagle jedna z sąsiadek zawołała, przechodząc obok: "a ty czyj jesteś?" "To mój pies" - odpowiedziałem. "Ale ten drugi?!" - zapytała. Ponieważ tego było już za wiele, pochyliłem się nad Luksem i okazało się, że obok niego, łeb w łeb, równiutko szedł równym krokiem drugi, nawet nieco większy pies. Był to, jak się potem okazało, przyjezdny pies, a oba zwierzaki zapałali do siebie serdeczną przyjaźnią. Po raz pierwszy i ostatni spotkałem psa, który dokładnie dostosowywał swój krok do Luksa, toteż nie zorientowałem się, że kiedy mój pies jest na smyczy, idą obok siebie dwa psy. Jak mnie poinformowano, Luks spuszczony bawił się razem z przyjezdnym kolegą, a ja o tym nie wiedziałem, bo mój pies lubił odbiegać daleko. A kiedy był na smyczy, wówczas tamten szedł równo z nim tam, gdzie ja prowadziłem. 
Z obecną moją Dianą coś takiego nie byłoby możliwe, bo ludzie boją się czarnego psa, który reaguje zawsze na każdego, kto mu się z jakiegoś powodu nie podoba na ulicy, toteż spuszczać jej nie mogę bez kontroli. Myślę nawet, że czasami Diana bywa mądra jakąś mądrością ludzką. Nie znosi chodzenia do weterynarza, a tym samym na drodze skojarzeń, także do przychodni ludzkich. Pewnego razu wybierałem się do przychodni i z góry wiedziałem, że będzie stawiać opór. Ale, o dziwo, nie stawiała, tylko chodziła jakimiś zakolami, w końcu jednak wydawało mi się, że prowadzi prawidłowo. I nagle, kiedy już byłem przekonany, że wchodzę na schodki do przychodni, okazało się, iż jestem na policji. Posterunek jest tu w okolicy. Cóż, Diana poszła złożyć na policję doniesienie, że chodzę z nią tam, gdzie nie należy. 
	Potrafi też mój pies uczestniczyć w licznych koncertach muzycznych, kilka lat temu zaliczyliśmy na Festiwalu Chopinowskim w Dusznikach 19 koncertów - po dwa dziennie. Diana zachowywała się dostojnie, leżała obok krzesła i nastawiała uszu. A że zgodnie z ustaleniem z organizatorami wchodziliśmy ostatni, a wychodzili pierwsi, więc przy wyjściu psica sobie poszczekiwała, budząc ogólną sympatię. Aż tu razu jednego, wychodząc na przerwę, nie szczeknęła. W holu Dworku Chopinowskiego zaczepili mnie uczestnicy koncertu i zapytali, czy fakt, że tym razem nie zaszczekała oznacza, że jej się koncert nie podobał? 
A ponieważ na końcu wieczornego koncertu ochrona odwoziła mnie do miejsca mego noclegu, widząc samochód przed Dworkiem Diana wskakiwała do niego. Na jednej przerwie akurat podjechał pod drzwi prof. Paleczny - dyrektor Festiwalu. Kiedy profesor otworzył drzwiczki, Diana wskoczyła radośnie do samochodu. Wtedy żona profesora zawołała ze śmiechem: "Rób szybko zdjęcie, póki ten piesek tak ładnie rozłożył się na siedzeniu!" Tak więc Diana była maskotką całego festiwalu, raz nawet podbiegła w parku do rosyjskiego artysty, który udzielał wywiadu - zapewne uznała, że z nią też by można jakiś wywiad zrobić albo chociaż dać coś do zjedzenia. 
 
 aaa 
10.2. Niewidomi to mają fajnie 
 
Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
 
A.P. - Napisał na Liście dyskusyjnej Typhlos: Niewidomi to mają fajnie - mogą spokojnie pić czeską wódkę! Nic im już nie grozi! 
 
I.B - Nigdy nie piłam bimbru, ale dobrze wiedzieć co pić, żeby nie budzić się z bolącą główką. 
 
A.G. - Niewidomi wzroku już nie stracą, co najwyżej staną przed św. Piotrem. 
 
 aaa 
10.3. Sam tego chciałeś Grzegorzu Dyndalo... 
Bączek 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Wzdycha molierowski bohater sztuki o tym samym tytule, bo też trafił mi się pyszny kąsek, czyli WiM-owa dyskusja na temat treści naszych gazet i gazetek, hamletowskiego pytania niektórych redaktorów, co też jest w nich ważne. A ważne okazuje się być traktowanie zamienne albo równoważne odległych od siebie pojęć. Czytam na przykład: "A teraz dowiaduję się tu i tam od licznych dyskutantów, że wprawdzie niewidomi pracy nie mają, że muszą żebrać o to i o owo, diabli wzięli zasadę "nic o nas bez nas", ale przecież jest dobrze. A w każdym razie dużo lepiej niż dawniej. Bo dziś, jeśli niewidomy chce, żeby robili z niego małpę, klauna, to nikt mu nie zabroni. I wara od takiego tym, którzy chcieliby żyć godnie. Zresztą, czy takie pojęcia jak honor, godność, prawość, coś jeszcze dziś znaczą? Rzadkie ich używanie świadczy raczej o tym, że nic". No, no. To czy niewidomi będą bawić się w "ciemny" teatr, oprowadzać po wystawie w ciemności nie czyni z nich małp czy klaunów, podobnie jak uprawianie jazdy tandemowej, biegów w towarzystwie przewodnika, czy chodzenie z kijkami w tzw. uprzęży. A odmowa uczestniczenia w tych ponoć nagannych i zoologicznych rolach (małpy) nie przysporzy miejsc pracy, choćby nie wiem ile by na ten temat pisano płomiennych artykułów w WiM i mówiono na licznych konferencjach. Zupełnie nie mogę pojąć, co ma piernik do wiatraka. Dlaczego to niewidomy aktor-amator czy przewodnik po wystawie w ciemności nie żyje godnie. Natomiast pojęcie "honor, godność, prawość" jest składnikiem osobowości, czy charakteru jak ktoś woli, niezależnie od wykonywanej właśnie pracy lub niewinnej zabawy. 
Jedni realizują się w służbie społecznej, w cyklicznych opowieściach o swoich dokonaniach i niewątpliwych sukcesach, inni w bieganiu, strzelaniu czy graniu Meterlencka. Każdy robi co uważa za pasjonujące i nazywanie kogoś z powodu nietypowej pracy (wystawy w ciemności) klaunem czy małpą, jest chyba bardzo niegrzeczne, nieeleganckie i niehonorowe. 
Jeśli nawet wróciliśmy do prymitywnych form kapitalizmu XIX-wiecznego, którego skutkiem jest między innymi utrata pracy przez nie tylko osoby niepełnosprawne - bez dania im w zamian odpowiedniego wsparcia finansowego i materialnego, to ograniczenie osobom niepełnosprawnym rent w wypadku, gdy podejmują pracę jest wpisane w system finansowy od dawna, a więc jest to zaszłość od czasów p. J. Kuronia. 
Zarobić można na wszystkim, i nie ma w tym niczego niestosownego z punktu odniesienia ekonomicznego. Skoro jest popyt, to i podaż musi być. Amber Gold jest tego znakomitym choć szkodliwym i niechlubnym przykładem. Rzecz inna czy zarabia się na pokazywaniu niepełnosprawnych w poniżających formach. Ja takich form ani przypadków nie znam, ale chętnie dowiem się o nich, choćby od rzeczników prawego i godnego życia. Czyżby niewidomi chodzili po ulicach z oślimi uszami, świńskimi ryjkami i żałośnie machali ogonkami. 
Otóż odwołując się do tekstu p. Z. Ratek: "Skoro ludzie chcą występować w takim eksperymencie i skoro są ciekawi reakcji własnych i publiczności, to nic nam postronnym do tego. I w dodatku wara nam od tych ludzi, ponieważ to oni chcą być tymi klownami". Naczelny WiM pisze, że "środki przekazu, te ogólne, nie środowiskowe, mogą oceniać działalność polityków, urzędników, artystów, księży, lekarzy, sportowców, przestępców, zboczeńców, prawo, sądy, spółki prawa handlowego, rząd, sejm i senat oraz wszystko inne, a u nas wara od działaczy, od niewidomych artystów, od... No właśnie, od czego jeszcze?" Tyle, że te oceny - co Pan uprzejmie zapomniał nadmienić - dotyczą praktyk antyspołecznych, np. nabijanie w butelkę tysięcy rodaków przez wspomniany wyżej Amber Gold, czy działań ze szarej strefy lub praktyk kryminogennych, a więc godzących w interesy wspólne. Wolno też oceniać "postępowania niewidomych żebraków, pijaków, tych którzy wyłudzają społeczne pieniądze, obiboków, leni, roszczeniowców, tych którzy uważają, że tylko ludzie widzący są coś warci i tych, którzy uważają, że tylko niewidomi są prawdziwymi ludźmi, bo widzący to oszuści, dranie, którym wierzyć nie można". Okrutnie ciężkie baterie wytoczył Pan przeciwko muszce, bo też chodziło o pomysł na organizację czasu wolnego, a nie przerabianie ludzi w aniołów. 
Coś mi się zdaje, że dały o sobie znać dziennikarskie temperamenciki. Tak na mój bączkowy rozum i osąd to p. Zuzanna obruszyła się jedynie na kategoryczny manifest p. Ogonowskiego: "Nie życzę sobie, aby za pośrednictwem głupich pomysłów robiono ze mnie wariata i pajaca, chcę po prostu żyć normalnie i pracować wśród ludzi, nie chcę występować jako klaun w cyrku, w którym jakiś zapaleniec pogasił wszystkie światła i przekonał pewną grupę niewidomych, że to bardzo dobry i ciekawy pomysł". Ponieważ nikt rzeczonego p. Jerzego na siłę i pod karą kozy nie zmusza do bycia ani klaunem, ani małpą w cyrku, ani przy zgaszonych światłach niewidomym aktorem. Skoro kilkunastu zapaleńców miało chęć na taką zabawę, to wolno im, ale to nie znaczy, że ja Bączek, tupnę jak rozgrymaszone dziecko i wrzasnę: "Ja nie chcę, ja życzę sobie, nie wolno, veto, veto, bo inaczej..." 
No właśnie, bo co się stanie... 

aaa 
10.4. Mruczę i prycham 
Drugie i pierwsze w Europie 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Drodzy, ba, kochani Czytelnicy! Mam jakiś wredny charakter, z którym sam uporać się nie zdołam. Może Wy mi pomożecie? 
Ale skoro macie pomóc, musicie wiedzieć, w czym się ona wredność przejawia. Wyjaśnię dokumentnie, bo się to Wam należy. 
Jeżeli dowiaduję się, że PKB Polski rośnie szybciej niż u naszych sąsiadów, cieszy mnie to ogromnie. Jeżeli czytam, że polscy sportowcy niepełnosprawni na paraolimpiadzie zdobyli 36 medali - pękam z dumy. Cieszą mnie sukcesy polskich astronomów i wszystko, czym można się pochwalić. Każde dobre miejsce, oczywiście, w czymś dobrym, cieszy mnie niebywale. I nie jest w tym nic dziwnego. 
Jeżeli zajmujemy czołowe miejsca w Europie czy nawet na świecie w czymś paskudnym, martwi mnie to niesamowicie. Bo i jak się cieszyć z ujemnego przyrostu naturalnego, czołowego miejsca w Europie pod względem wypadków drogowych i wysokie liczby wypadków śmiertelnych. Tak samo, dobre miejsce w spożyciu alkoholu, kradzieżach i wszelkim innym draństwie, bardzo źle wpływa na moje samopoczucie. Ale pewnie tak jest i z Wami. I, oczywiście, nie ma w tym nijakiej wredności. 
Jeżeli jednak czytam, że powstało u nas coś, co jest rzadkością na świecie, czego nie ma w najbogatszych krajach, a to coś kosztowało kupę forsy, to zaczynam mieć wątpliwości. Zamiast cieszyć się, zaczynam się zastanawiać, dlaczego takie coś nie powstało w Szwecji, W Szwajcarii, W Niemczech, w Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych i w Kanadzie. Zaraz nachodzą mnie myśli, że może to coś nie jest wcale takie dobre, że może nie służy temu, czemu ma służyć. I to jest właśnie niechybnie oznaka wredności mojego charakteru. 
Ale co tam słomę młócić. Zajmijmy się konkretami z naszego podwórka. 
 
W "Pochodni" z grudnia 1994 r. w artykule "Drugie w Europie" czytamy: 
 
"Dopełnieniem wizerunku tej nowoczesnej placówki kształcenia jest ostatnia inicjatywa dyrekcji, a mianowicie oddanie we władanie niewidomym miasteczka orientacji przestrzennej. Urządzono go na 500-metrowej przestrzeni na tyłach ośrodka, zaś jego celem jest umożliwienie nowo ociemniałym nauki orientacji przestrzennej w bezpiecznych warunkach. Do tej pory instruktor orientacji wraz z niewidomym, przerażonym miejskim hałasem i ruchem, wyruszał na ulice wielkiego miasta i uczył go samodzielnego pokonywania trasy. Teraz pierwsze próby odbywać się będą w spokojniejszej aurze, w miasteczku są bowiem wszystkie najważniejsze obiekty i przeszkody, z którymi niewidomy może się zetknąć na ulicy, a więc: dźwiękowa sygnalizacja na przejściu dla pieszych, schody, wejście do tramwaju, wejście do budynku, przejście przez kładkę, budka telefoniczna, no i różne nawierzchnie, począwszy od brukowej kostki, poprzez piach i trawę. 
Uroczyste otwarcie miasteczka odbyło się 18 października br. Zgromadziło licznych przedstawicieli prasy, radia, władz miasta Bydgoszczy oraz Polskiego Związku Niewidomych. Były też trzy przedstawicielki naszego parlamentu, posłanki: Lucyna Pietrzyk, Maria Kurnatowska i Barbara Chyła. No i, oczywiście, główny wykonawca modernizacji ośrodka i urządzenia miasteczka orientacji - bydgoska firma "Tobbud" z jej szefem - Piotrem Topolewskim. 
Jak z dumą podkreślił dyrektor Terpiłowski, bydgoskie miasteczko orientacji jest drugim tego typu obiektem na świecie - pierwsze powstało w kwietniu br. w Brukseli, a więc następny powód do dumy". 
Sami widzicie, jak pięknie to brzmi, ile zadowolenia i dumy powoduje, jak znakomici ludzie się tym zachwycają. No właśnie, skoro to jest takie dobre, takie wspaniałe, takie ułatwienie dla niewidomych, to dlaczego ci europejscy i światowi bogacze u siebie nie budują takich cudów - tylko Bruksela i Bydgoszcz. No, Belgia bardzo bogata, a Polska w tamtych czasach była bardzo biedna. Tak i wątpliwości gotowe. Oni są skąpi, nieczuli, a my szlachetni? Oby tak było! 
 
Czas leci, trochę się bogacimy, ale wciąż nam daleko do średniej w Unii Europejskiej. Nasz PKB w 2011 r. osiągnął 65 procent z UE. Daleko, niedaleko, ale znowu przodujemy i to jeszcze bardziej, bo mamy pierwszy w Europie. 
W "Biuletynie Informacyjnym "Pochodni" nr 15 (36), z sierpnia 2012 roku czytamy: 
 "Instytut Tyflologiczny: Droga do rehabilitacji 
 3 września 2012 r. odbędzie się otwarcie parku orientacji przestrzennej przy Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych w Owińskach k. Poznania. Jest to pierwszy tego typu obiekt w Europie. Zaprojektował go architekt Maciej Jakubowski przy współpracy z wychowawcą ośrodka Markiem Jakubowskim. Park orientacji przestrzennej będzie służył osobom niewidomym do nauki poruszania się w terenie. Osoby z dysfunkcją wzroku nauczą się również poznawać dźwięki, z którymi mogą spotkać się, np. poruszając się po mieście. W parku znajdą się również drogi o różnej powierzchni, modele architektoniczne, symulatory ruchu ulicznego, jak również huśtawki, pająki do wspinaczki, most, tor przeszkód. Urządzenia zostały tak zaplanowane, że będą oddziaływać na wszystkie zmysły osoby niewidomej". 
 Logiczne, rzeczowe, wspaniałe! No i oddziaływało nie tylko na zmysły niewidomych, ale również na wyobraźnię decydentów UE i starostwa. Cudo kosztowało 5,7 mln zł, z czego ponad 2,9 mln zł ze środków unijnych, a reszta z budżetu powiatu poznańskiego. Wspaniale! Tylko się cieszyć! Niech młodzież i dzieciaki mają, co im się słusznie należy! 
A moja wredna dociekliwość znowu dopytuje, dlaczego taki park nie powstał w Paryżu, w Berlinie, w Londynie ani w Luksenburgu. No właśnie, dlaczego? Chciałbym to wiedzieć. A może nie warto wiedzieć, jeno się cieszyć? A może ten park nie jest pierwszy? Może tak jest, bo ogólnodostępne środki przekazu, które miałem okazję czytać, pisały o tym parku, ale o pierwszeństwie nie. Jeżeli by nie był znowu taki pierwszy, to po co to zadęcie? 
Nie mam nic przeciwko huśtawkom i pająkom, przeciwko roślinom i młodzieży. Wątpliwości moje budzi ta orientacja przestrzenna. O ile mnie moja stara pamięć nie myli, nie wszyscy instruktorzy orientacji przestrzennej byli zachwyceni bydgoskim "Miasteczkiem orientacji przestrzennej". Niektórzy twierdzili, że są to sztuczne warunki, w których wiele nauczyć się nie da. Tak też twierdzili niewidomi z Narodowej Federacji Niewidomych Stanów Zjednoczonych. Może to dlatego w Japonii, Korei Południowej i w Holandii takich cudów nie budują. 
 
 *** 
 
 Napisałem ten felietonik i naszły mnie wątpliwości, czy aby moja wredność nie idzie zbyt daleko. No, bo ludzie projektują, starają się o forsę, budują, dbają, a ja ich krytykuję, mam jakieś wątpliwości. Pomyślałem jednak, że nie mam żadnych wątpliwości do pobierania książek z Centralnej Biblioteki PZN za pośrednictwem internetu, chociaż chyba BC pierwsza na świecie wprowadziła tę możliwość. To jednak nie rozwjało moich wątpliwości. Książka jest jednak czymś innym niż orientacja przestrzenna. 
Z tymi wątpliwościami wybrałem się na przechadzkę do mojej puszczy, włączyłem radio i trafiłem na dyskusję o polskiej edukacji i o szkolnictwie wyższym w naszym kraju. Profesor Michał Kleiber powiedział, że jest jedno pytanie zadawane mu zagranicą, na które wstydzi się odpowiadać. Nastawiłem uszu i czekałem, żeby dowiedzieć się, co to za pytanie. Właśnie, pan profesor wstydzi się odpowiadać na pytanie, ile jest w Polsce wyższych uczelni. Przestraszyłem się, że tak mało i to jest powód wstydu. Ale gdzie tam. Pan profesor wstydzi się tego, że jest ich tak dużo. Otóż w Polsce jest 4 razy więcej wyższych uczelni niż średnia w Unii Europejskiej, oczywiście, w stosunku do liczby mieszkańców . Niemcy, które pod względem liczby ludności są dwa razy większe od Polski, mają 200 wyższych uczelni, a u nas jest ich 460. 
A więc można się wstydzić i z czegoś takiego. Wydawałoby się, że jest to powód do dumy, a tu pan prof. Michał Kleiber się wstydzi. Nie muszę chyba nikomu mówić, że jest to znany naukowiec, były minister nauki, prezes Polskiej Akademii Nauk, osoba powszechnie szanowana, a więc wiarygodna. Jeżeli więc 460 wyższych uczelni może być powodem wstydu, to może i inne cuda również... Może nawet dobro, jeżeli nadmiernie wybuja, przestaje być dobrem, a staje się swoim przeciwieństwem. I to rozwiało moje wątpliwości, czy publikować ten felieton, czy nie. Uzyskałem tylko zapewnienie naczelnego, że opublikuje na łamach "WiM" każdą opinię na ten temat, która będzie się różniła od mojej, każdą informację na ten temat, każde wyjaśnienie itp., które wpłyną do "WiM" z Owińsk, z Bydgoszczy czy z innych ośrodków, instytucji i stowarzyszeń, a także osób prywatnych. 
Zapraszam więc na łamy "WiM" nauczycieli, instruktorów orientacji przestrzennej i inne zainteresowane osoby. Szczęśliwy będę, jeżeli Państwo zechcą za ten felieton zdrowo przetrzepać mi skórę. 
 Wredny i wątpiący, ale pierwszy w Europie Stary Kocur