Pr 2590

WIEDZA i MYŚL

INTERNETOWY MIESIĘCZNIK TYFLOSPOŁECZNY

Wydawca Stanisław Kotowski

Czasopismo nie jest dofinansowywane ze środków publicznych ani żadnych innych. Wydawane jest bez nakładów finansowych. Osoby piszące artykuły oraz zaangażowane przy redagowaniu, adiustacji i korekcie oraz kolportażu nie otrzymują wynagrodzenia. Fundacja „Klucz” przetwarza „WiM” nieodpłatnie na format MP3 w systemie DAISY, a IVO Software Sp. z o.o. udostępnia bezpłatnie niezbędne do tego oprogramowanie.

Czytelnicy otrzymują „WiM” również bezpłatnie. Wystarczy napisać na adres: ST.k@onet.pl lub ST.k1@wp.pl i w każdym miesiącu znaleźć aktualny numer w swojej „Skrzynce odbiorczej”.

Wersję dźwiękową oraz w formacie RTF można pobierać pod adresem:
http://wypozycz.bcpzn.pl/wim/
oraz:
 http://klucz.org.pl/WIM.php 
Pod tymi adresami można również pobierać numery archiwalne „WiM”.
Najnowszy numer w wersji DAISY znajduje się pod linkiem: 
wypozycz.bcpzn.pl/wim/WIM.zip 
Najnowszy numer w formacie RTF pobierać można pod linkiem: 
wypozycz.bcpzn.pl/wim/WIMRTF.zip 

Październik 2012 
Rok IV 
Nr 10(46)/2012 
 
REDAKTOR NACZELNY 
Stanisław Kotowski 

ADRES REDAKCJI (wyłącznie internetowy): 
st.k@onet.pl lub ST.k1@wp.pl

TELEFON KOMÓRKOWY: 
501-239-769 

Na łamach „Wiedzy i Myśli” zamieszczamy różne opinie i poglądy, w tym takie, z którymi się nie zgadzamy.

Spis treści 

OD REDAKCJI
1. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA
1.1. Ze słownika rehabilitacyjnego (cz. 15) - Cele rehabilitacyjne, ciemny, CZSN - Stanisław Kotowski
1.2. Zapiski biograficzne (cz. 1) - Wczesne dzieciństwo - Józef Szczurek
.3. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH CZYNNOŚCIACH - W kościele i nie tylko - Ryszard Dziewa
2. WYWIAD Z PRZEWODNICĄCĄ ZARZĄDU GŁÓWNEGO PZN ANNĄ WOŹNIAK-SZYMAŃSKĄ
3. OKULISTYKA, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE
3.1. MZ: wzrost nakładów na okulistykę. Posłowie: kolejki nadal zbyt długie
3.2. Uwaga na żółty punkt! - Magdalena Gajda
3.3. Uczeni z PŁ dla niewidomych przekształcają obraz 3D na dźwięki 3D - Ludwika Tomala
3.4. Wielkopolskie: park orientacji przestrzennej dla niewidomych - otwarty
4. ROZMOWA MIESIĄCA - Z Haliną Kuropatnicką-Salamon rozmawia Stanisław Kotowski
5. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE
5.1. Komunikat PFRON w sprawie możliwości rozliczania niektórych składników sprzętu komputerowego
5.2. Katowice: pilotażowy program dla niepełnosprawnych
5.3. Warszawa: 2 tys. laptopów dla wykluczonych cyfrowo niepełnosprawnych
5.4. Śląskie: ruszyła kampania na rzecz zatrudniania niepełnosprawnych
5.5. Niewidomi czytali "Pana Tadeusza"
5.6. ZAPROSZENIE NA BEZPŁATNE SZKOLENIE
5.7. Nowinki techniczne na IX EFF "Integracja Ty i Ja" - oprac. Natalia Łyczko
5.8. Kampania "Na jednym wózku" - na rzecz rodzin dzieci niepełnosprawnych
5.9. EFF "Integracja Ty i Ja": przyznano "Motyle 2012" - Natalia Łyczko
5.10. Komunikacja pomiędzy niewidomymi a osobami z zespołem Aspergera i autyzmem
5.11. Usługi bankowe: barier coraz mniej - Łukasz Orylski
5.12. "Ze wspomnienia płyń w wspomnienie" (K.C. Norwid) - Zofia Krzemkowska
5.13. U nas jest inaczej - Maciej Kowalczyk
5.14. Igrzyska zamknięte. 36 medali dla Polaków! - Maciej Kowalczyk
5.15. Deszcze medali paraolimpijskich - Maciej Kowalczyk
5.16. Minister Mucha zrównała nagrody dla olimpijczyków i paraolimpijczyków
5.17. Nasza nominowana dziewiątka
5.18. Niewidomi i słabowidzący medaliści
5.19. Para-olimpiada czyli paranoja - Janusz Korwin-Mikke
6. ORGANIZACYJNE, PRAWNE, PRAKTYCZNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY
6.1. Kto naprawdę traci? - Janka Graban
6.2. Wiedzieć i reagować - Artur Forkasiewicz
6.3. Sprawa respektowania ulg komunikacyjnych przysługujących ustawowo osobom niewidomym
6.4. Kraków: decyzja samorządu może zaszkodzić niepełnosprawnym dzieciom
6.5. Filozofia Amerykańskiej Federacji Niewidomych - Tadeusz Majewski
6.6. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH - Co to się porobiło... - Jerzy Ogonowski
7. FAKTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI
7.1. Zuzanna Ratek do redaktora "WiM"
7.2. O prasie krótko i węzłowato Opracowała - Bożena Klonek
7.3. Falstart - Zbigniew Niesiołowski
7.4. Moja opinia o prasie środowiskowej - Z.C.
7.5. Cenzura ożyła, czy zawsze była? - Marek Andraszewski
7.6. Komentarz - Stanisław Kotowski
7.7. Bliska sercu - Józef Szczurek
7.8. Funkcje środowiskowej prasy - Stanisław Kotowski
8. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE
8.1. Prezydent: możemy być dumni z pomocy dla niepełnosprawnych
8.2. Waloryzacja emerytur i rent 2013 - Leszek Kostrzewski, Piotr Miączyński, oprac.: GR
8.3. PFRON: liczba zatrudnionych niepełnosprawnych stabilna, koszty wyższe
8.4. Dofinansowanie nie tylko do pensji - Mateusz Brząkowski, oprac.: GR
8.5. Niepełnosprawni w coraz dłuższych kolejkach po orzeczenie
8.6. PFRON otrzymał dodatkowe uprawnienia - Luiza Klimkiewicz, oprac.: GR
8.7. Pensja na rachunek bankowy albo utrata dofinansowania - Luiza Klimkiewicz, oprac.: GR
8.8. Dofinansowanie nie przysługuje, jeśli miesięczne koszty płacy zostały poniesione z opóźnieniem - Luiza Klimkiewicz, oprac.: GR
8.9. Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 sierpnia 2012 r. w sprawie kwot przychodu
8.10. Wysokość dopłat do pensji pracowników niepełnosprawnych będziemy obliczać nie od 1276 zł, ale od 1386 zł - Luiza Klimkiewicz, oprac.: GR
8.11. Pracodawcy dostaną wyższe dopłaty do pensji - Michalina Topolewska, oprac.: GR
8.12. Gotówka dla osób bez emerytury i renty - Katarzyna Wójcik-Adamska, oprac.: AJ
8.13. Trener pracy pomoże niepełnosprawnemu - Michalina Topolewska
8.14. Coraz mniej zakładów pracy chronionej - Michalina Topolewska, oprac.: GR
8.15. Trudniej dostać rentę. Jak się o nią starać? Ile można dorobić? - Leszek Kostrzewski, Piotr Miączyński
8.16. GIODO: żądanie informacji o stanie zdrowia budzi wątpliwości prawne - Beata Rędziak
9. WSPOMINAMY LUDZI I WYDARZENIA
9.1. Przemówienie wygłoszone na otwarcie Zjazdu przez kolegę Władysława Winnickiego
9.2. Jasne perspektywy - Jadwiga Stańczak
10. WPROST ALBO NA OPAK
10.1. Śmieszne, nieśmieszne - Opowiada Jerzy Ogonowski
10.2. Śmieszne, nieśmieszne - Opowiada Stanisław Kotowski
10.3. Mruczę i prycham - Precz z archaicznym językiem!

aaa 
OD REDAKCJI 

Drodzy Czytelnicy! 
 
Mamy jesień. Oby była ona dla nas bogata, kolorowa, złota i wysrebrzona babim latem. 
A "Wiedza i Myśl" jest bogata jak zwykle. Mamy nadzieję, że znajdą w niej Państwo wiadomości, przemyślenia, różnorodne poglądy i polemiki. Zachęcamy do przeczytania spisu treści i wyboru interesujących Państwo pozycji. Wierzymy, że każdy z Państwa znajdzie dla siebie coś takiego. 
My polecamy to, co naszym zdaniem, zasługuje na szczególną uwagę. 
Proponujemy przeczytać rozmowę z przewodniczącą ZG PZN Anną Woźniak-Szymańską - dział 2. Jest to przedruk z czwartego numeru "Pochodni z br". PZN jest największym i najważniejszym stowarzyszeniem niewidomych i słabowidzących, dlatego wypowiedzi jego przewodniczącej warto czytać i analizować. 
Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi londyńskiej paraolimpiady - o paraolimpiadzie ogólnie - pozycje: od 5.13. do 5.16., o niewidomych paraolimpijczykach pozycje 5.17. i 5.18, o kwestionowaniu sensu paraolimpiady pozycja 5.19. 
Warto też zwrócić uwagę na artykuł pt. "Kto naprawdę traci?" Janki Graban - pozycja 6.1. Dotyczy on postaw i zachowań, nadużyć i wyłudzania pieniędzy, uprawnień i czego się da, oczywiście, w środowisku osób niepełnosprawnych. 
Prosimy też zwrócić uwagę na dyskusję na temat środowiskowej prasy, dział 7 - "Fakty, poglądy, opinie i polemiki". Mamy nadzieję, że zainteresują się Państwo poglądami na ten temat, a w przyszłości zechcą również uczestniczyć w naszych dyskusjach i polemikach. Wzbogaci to czasopismo i ułatwi rozumienie złożonych problemów natury rehabilitacyjnej, organizacyjnej, prawnej, ekonomicznej itp., a wszystko w związku z naszą niepełnosprawnością. 
Ostatnia sprawa - w poprzednim numerze "WiM" zapowiedzieliśmy szerokie z Państwem konsultacje, zapowiedzieliśmy, że będziemy zapraszali do dyskusji. Od zamiaru tego nie odstępujemy, jednak następuje modyfikacja realizacji tej zapowiedzi. 
Kiedyś publikowaliśmy sporo opracowanych wypowiedzi niewidomych i słabowidzących na środowiskowych listach dyskusyjnych. Był to interesujący przegląd poglądów i opinii niewidomych koleżanek i kolegów. Pani Kaktus otrzymywała zebrane wypowiedzi na wybrany temat i opracowywała je. Była to żmudna, benedyktyńska praca pani Kaktus. Wymagała też zbierania i scalania e-maili na określony temat. Szło to dosyć łatwo dopóki program posiadał funkcję scalania. Po zamianie XP na Windows 7 możliwość taka przestała istnieć. Praca stała się dodatkowo utrudniona. Dlatego takie opracowania zamieszczaliśmy tylko sporadycznie. 
Obecnie zgłosiła się pani Klementyna i zadeklarowała, że będzie wybierała i opracowywała wypowiedzi z listy dyskusyjnej Typhlos. We wrześniu zebrała i opracowała dwa tematy. 
W związku z tym, w październikowym wydaniu "WiM" nie proponujemy tematu do dyskusji. W listopadowym numerze opublikowane zostaną opracowania pani Klementyny. W grudniu natomiast będziemy dyskutowali nad tematem zaproponowanym przez Jerzego Ogonowskiego. Będzie to artykuł pt. "Praca, koszty i...". Zostanie on opublikowany w listopadowym wydaniu "WiM". 
Jeżeli pani Klementyna nie załamie się i nie zrezygnuje, z tej naprawdę trudnej i żmudnej pracy, jej wyniki będziemy publikowali na przemian z Państwa wypowiedziami, tj. w części numerów opracowania pani Klementyny, a w części Państwa wypowiedzi na zaproponowane tematy. 
Życzymy napawania się jesiennym słońcem, bogactwem barw, rozkoszowania się smakiem owoców, warzyw i grzybów. Niechaj jesień będzie dla Państwa naprawdę piękna i bogata. 
Tego życzy Państwu Redakcja Wiedzy i Myśli 
 
 aaa 
1. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA 
 
aaa 
 1.1. Ze słownika rehabilitacyjnego (cz. 15) 
Cele rehabilitacyjne, ciemny, CZSN 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Na wstępie pragnę sprostować numerację tej rubryki. Otóż we wrześniowym wydaniu "WiM" rubryce "Ze słownika rehabilitacyjnego" nadałem numer 13, a powinien być 14. Trzynasty odcinek tej rubryki ukazał się w sierpniowym numerze "WiM". Przepraszam za pomyłkę. 
 
Cele rehabilitacyjne 
 
Omówiłem je szczegółowo w trzynastu artykułach opublikowanych na łamach "WiM" w okresie od lipca 2010 r. do lipca 2011 r. Osoby zainteresowane mogą skorzystać z tych publikacji. Obecnie więc omówię tylko ogólnie to pojęcie i jego zakres. 
Jak wiemy, rehabilitacja jest to przywrócenie tego, co zostało utracone na skutek niepełnosprawności przez: ćwiczenia, opanowanie alternatywnych metod wykonywania różnych czynności, zastosowanie sprzętu i pomocy rehabilitacyjnych. 
 Zatem celem rehabilitacji niewidomych jest przywrócenie utraconych możliwości na skutek uszkodzenia wzroku, a w przypadku niewidomych od urodzenia - przywrócenie potencjalnych możliwości, których nie posiadają, ale by je posiadali, gdyby widzieli. Niewidomi bowiem, faktycznie niczego nie utracili, gdyż nie dysponowali wzrokiem od urodzenia lub od wczesnego dzieciństwa. Gdyby jednak widzieli, mieliby różne możliwości, których nie posiadają właśnie dlatego, że nie widzą. 
Celem głównym rehabilitacji jest więc przywrócenie rzeczywiście utraconych możliwości, albo tych, które istniałyby gdyby osoba niewidoma dysponowała wzrokiem, czyli nie była niewidomą. 
 Tak więc, pełną rehabilitacją byłoby przywrócenie wzroku. Jest to zadanie okulistyki, ale mimo poważnych jej osiągnięć, w wielu przypadkach niewykonalne. O rehabilitacji niewidomych mówimy więc wówczas, kiedy okulistyka okazuje się bezsilna i nie może wzroku przywrócić albo osiąga to tylko częściowo. W takim przypadku mówimy o rehabilitacji słabowidzących. 
Chociaż wzroku przywrócić nie możemy, to jednak możemy nauczyć funkcjonowania bez wzroku. To właśnie jest celem rehabilitacji niewidomych. 
Celu tego nie można jednak osiągnąć od razu, w wyniku jednorazowego zabiegu. Rehabilitacja jest bowiem procesem, który trwa bardzo długo, można powiedzieć, że przez całe życie. Proces ten składa się z wielu oddziaływań, wielu mniejszych i większych celów, które należy stopniowo osiągać. 
Celem rehabilitacji podstawowej jest przywrócenie umiejętności wykonywania czynności samoobsługowych, możliwości posługiwania się pismem, samodzielnego przemieszczania się (chodzenia i podróżowania), prowadzenia gospodarstwa domowego, pielęgnowania niemowląt. 
Każda z tych czynności wymaga opanowania wielu drobniejszych i wykonywania ich coraz sprawniej. Na przykład przygotowywanie posiłków wymaga opanowania mnóstwa drobnych czynności - obierania ziemniaków i warzyw, przechowywania produktów spożywczych i przypraw tak, żeby zamiast cukru nie używać soli, a zamiast mąki ziemiaczanej, mąki tortowej, nalewania płynów tak, żeby nie przelewać i nie rozlewać, dokładnego mycia naczyń i wielu innych. A zatem przed rehabilitacją podstawową stoi wiele celów, z których każdy składa się z wielu celów drobniejszych, a te mogą składać się z jeszcze drobniejszych. 
Podobnie ma się sprawa z rehabilitacją zawodową, rehabilitacją psychiczną i rehabilitacją społeczną. Każda z nich realizuje mnóstwo złożonych celów. 
Jak już wspomniałem, szczegółowo opisałem te cele w wyżej podanych numerach "WiM". Teraz chciałem tylko przybliżyć Państwu te cele w ogólnym zarysie. Wytyczanie i realizowanie celów rehabilitacyjnych jest bowiem bardzo ważnym zagadnieniem. Z rehabilitacją niewidomych jest bowiem tak, jak z życiem. Życie człowieka, który nie ma żadnych celów jest bardzo ubogie. Życie niewidomego, który nie wytycza sobie żadnych celów rehabilitacyjnych również ubożeje, gdyż musi on rezygnować z coraz większej liczby samodzielnie wykonywanych czynności, przez co staje się coraz bardziej zależny od innych ludzi. Raz jeszcze podkreślam, że proces rehabilitacji trwa przez całe życie, a to oznacza, że osoba z uszkodzonym wzrokiem stale musi wyznaczać sobie cele rehabilitacyjne i starać się je osiągać. 
 
Ciemny 
 
Obecnie oficjalnie nie używa się już tego określenia, gdyż ma ono wydźwięk ujemny. Dawniej tak nie było i oznaczało ono tyle samo, co niewidomy. We Lwowie było nawet Stowarzyszenie Ciemnych. Obecnie jednak nie kojarzy się nam to określenie z człowiekiem niewidomym, lecz z niewykształconym, głupim, zacofanym. 
Niewidomych razi, jeżeli ktoś nazywa ich ciemnymi. Jednak w innych ujęciach znaczeniowych określenie to jest w dalszym ciągu używane i przyjmowane bez emocji. Nie godzimy się na określenie ciemny, ale ociemniały już nas nie razi. Tak samo jest z określeniem ślepy. Trudno jednak powiedzieć, że np. jakaś ulica jest niewidoma - mówimy ślepa. Tak to jest z tym naszym językiem. 
 
CZSN - Centralny Związek Spółdzielni Niewidomych 
 
W 1946 r. powstał Związek Pracowników Niewidomych RP, który zaczął organizować zakłady pracy zatrudniające niewidomych. Powstało 9 takich zakładów, które następnie zostały przekształcone w spółdzielnie niewidomych. Spółdzielnie funkcjonowały w ramach spółdzielczości inwalidów. W 1957 r. powstał Związek Spółdzielni Niewidomych. W jego skład weszło już 17 zakładów produkcyjnych, zatrudniających około 2000 niewidomych. Nie była to jednak samodzielna organizacja, działała w ramach Związku Spółdzielni Inwalidów. Dopiero w 1981 r. ZSN uniezależnił się od CZSI i powstał Centralny Związek Spółdzielni Niewidomych. CZSN istniał do 1990 r. Na mocy ustawy sejmowej został zlikwidowany wraz z innymi związkami spółdzielczymi. 
CZSN był tworem socjalistycznej organizacji spółdzielczości i był częścią spółdzielczości pracy. W okresie PRL i tak zwanej gospodarki planowej pełnił bardzo ważne funkcje gospodarcze. Zabiegał o przydział zrzeszonym spółdzielniom surowców, maszyn i środków transportu. Starał się też o przydział dewiz na zakupy maszyn zagranicą. Było to niezmiernie ważne w ówczesnych realiach. 
Spółdzielnie odprowadzały do CZSN-u część swoich funduszy przeznaczonych na inwestycje. CZSN fundusze te przyznawał spółdzielniom, które rozbudowywały swoją bazę lokalową i dokonywały dużych zakupów inwestycyjnych. Umożliwiało to ich stały rozwój. Żadna ze spółdzielni nie mogła samodzielnie zgromadzić wielkich kwot na budowę nowych obiektów. CZSN umożliwiał taką działalność. 
Zawsze, jeżeli chcemy zrozumieć osiągnięcia osób, instytucji, stowarzyszeń czy nawet państw, musimy poznać warunki, w jakich przyszło im działać. Wojny, klęski żywiołowe, okresy koniunktury, kryzysy, sytuacja międzynarodowa, sposób sprawowania władzy przez władze rządowe i samorządowe, stan świadomości społeczeństwa i wiele innych okoliczności sprzyja rozwojowi jakiejś działalności albo ją ogranicza. Obecnie już wielu nie pamięta, w jakich warunkach powstawała spółdzielczość niewidomych i jaki rodzaj gospodarki panował na terytorium połowy Europy i dużej części Azji. Obecnie trudno jest zrozumieć, że można było mieć pieniądze i nic za nie nie kupić, a raczej nie to, co było potrzebne. Funkcjonowały kartki na artykuły spożywcze, talony na pralki, lodówki, samochody, rozdzielniki na surowce, przydziały mieszkań, materiałów budowlanych i tzw. mocy przerobowych. W takich warunkach bardzo ważnym czynnikiem umożliwiającym prowadzenie działalności gospodarczej była silna reprezentacja, która zabiegała u ministrów oraz w Komitecie Centralnym i komitetach wojewódzkich Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej o wszystko, co było potrzebne spółdzielniom niewidomych i niewidomym spółdzielcom. 
Trudno uwierzyć, że bardzo wysokie urzędy ministerstwa i komitety PZPR zajmowały się np. przyznawaniem papieru na druk brajlowskiej "Pochodni", kilku paczek kawy na Dzień Kobiet i kilku kilogramów wędliny, jeżeli np. PZN przyjmował gości zagranicznych. 
Nie do wiary, ale tak było - papier toaletowy był towarem luksusowym, wielce poszukiwanym i niezmiernie trudnym do zdobycia. Wówczas prawie nic się nie kupowało tylko zdobywało, miało szczęście albo znajomości. Towaru do sklepów nie przywozili, tylko rzucali, a klienci nie kupowali, tylko "dostawali", oczywiście, za pieniądze, ale to nie one były ważne, "załatwiali", "zdobywali". Kilkuletnie samochody były na giełdach wielokrotnie droższe niż nowe w Polmozbytach, ale na te nowe musiały być przydziały, talony, rozdzielniki. Sklepy "za żółtymi firankami" dla "przedstawicieli ludu", Peweksy i Baltony dla klientów, którzy posiadali dolary itd. Taka to była gospodarka. 
Piszę o tym, żeby młodszym czytelnikom uświadomić, w jakich warunkach żyli i pracowali ich dziadkowie i rodzice oraz niewidomi. W takich realiach CZSN był bardzo potrzebny i spełniał ważne funkcje. 
Wśród wielu zagadnień, którymi zajmował się CZSN była również organizacja rehabilitacji niewidomych spółdzielców oraz kandydatów do pracy w spółdzielniach. W Bydgoszczy prowadził KCKN - Krajowe Centrum Kształcenia Niewidomych, w którym na dziesięciomiesięcznych kursach przygotowywano niewidomych do pracy w spółdzielniach. Przygotowywano do pracy w szczotkarstwie, montażu drobnych wyrobów elektrycznych i metalowych i przez pewien czas (słabowidzących) w tapicerstwie. W KCKN funkcjonowała też szkoła podstawowa dla dorosłych, technikum ekonomiczne, studium administracyjne, które kończyło się maturą oraz studium administracyjno-biurowe. 
CZSN ułatwiał zaopatrywanie niewidomych w sprzęt rehabilitacyjny, dbał o fundusze na rehabilitację w spółdzielniach, prowadził wraz ze zrzeszonymi spółdzielniami działalność socjalną, kulturalną, zespoły artystyczne, świetlice, zespoły sportowe. 
Dodam, że CZSN zatwierdzał plany rozbudowy istniejących spółdzielni i powoływania nowych. Opiniował również wnioski innych zakładów produkcyjnych oraz osób prywatnych o wydanie zgody na uruchomienie produkcji jakichś wyrobów, które były wytwarzane w spółdzielniach niewidomych. W ten sposób CZSN starał się ograniczać konkurencję w branżach, które prowadziły spółdzielnie niewidomych. Była to znaczna pomoc. W rezultacie niewidomym spółdzielcom, dzięki pomocy CZSN-u, a przede wszystkim życzliwości dysponentów dóbr wszelakich, żyło się lepiej niż przeciętnym obywatelom Polski Ludowej. Mieli pracę, prawie wszyscy mieli renty, spółdzielnie prowadziły sklepy z wędliną i innymi artykułami spożywczymi, przydzielały talony na pralki, na meble, na radioodbiorniki, na telewizory i na co się dało. 
Obecnie taki urząd, jakim był CZSN nie miałby sensu istnienia. Obecnie w każdym zakładzie zbyt jest ważny, a nie zaopatrzenie w surowce, w maszyny i samochody. Teraz te dobra same przychodzą do zakładów pracy, byle były pieniądze. Trudny jest natomiast zbyt, ale zbytu to CZSN na konkurencyjnym rynku nie mógłby organizować. Byłby więc zbędny. 
 
aaa 
1.2. Zapiski biograficzne (cz. 1) 
Wczesne dzieciństwo 
Józef Szczurek 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Na świat przyszedłem - według ojca - 28 stycznia, a według mamy - 28 lutego - 1928 r. Niedyskusyjny natomiast jest fakt, że była to sobota po południu. Urodziłem się w domu, czyli jak to się wtedy dzieciom mówiło - pani akuszerka przyniosła mnie w walizce. 
Moi rodzice mieszkali wówczas w Sławkowie, w wynajmowanym mieszkaniu, bo własnego nigdy nie mieli. Dwa lata później wyprowadzili się na wieś koło Sławkowa - wieś Krzykawka - i tam mieszkali u mojego dziadka przez siedem lat. Gdy dziadek rozstał się z tym światem, a właścicielem domu i całego gospodarstwa, jako spadkobierca, stał się jego najstarszy syn - Władysław - rodzice musieli się wyprowadzić. Wrócili więc do Sławkowa. 
Wróćmy jednak na Krzykawkę. 
Była to wieś typu ulicowego. Z jednej strony znajdowały się domy i gospodarstwa, za nimi duże ogrody - sady, a dalej pola uprawne. Z drugiej strony też były domy, a za nimi całe pasmo zalesionych wzgórz i dolin - drzewa tylko liściaste. Wystarczyło pobiec 200 metrów i już było się w lesie pełnym słońca, wśród dębów, jaworów, brzóz i innych wielkich, rozłożystych drzew, bardzo zielonych traw i krzewów. Pagórki pokrywała bujna roślinność cechująca się ogromną ilością kolorowych kwiatów, które lubiłem zrywać i przynosić do domu żółto-niebiesko-czerwone bukiety. 
Z rozrzewnieniem wspominam różnobarwne łąki, chłodne źródełka i wypływające z nich przezroczyste strumyki oraz kąpielowy raj dla dzieci - rzekę Przemszę. 
Udręką wsi był bardzo niski poziom wód, dlatego mało kto miał własną studnię, bo jej zbudowanie pociągało za sobą bardzo duże koszty. Na środku wsi, na niewielkim placyku, znajdowała się potężna maszyna wyciągowa. To była studnia. Do niej przychodzili ludzie z całej wsi z wiadrami po wodę. Na ramionach mieli nosidła, u których były zawieszone dwa wiadra. Taki widok był powszechny. Czasem poziom wód się obniżał i woda zanikała. Wtedy mieszkańcy czerpali wodę z cembrowanej drewnianymi belkami, niczym nie osłoniętej studni w jednej z leśnych dolin. Domyślam się, że zbierały się w niej wody gruntowe, gdyż czasem woda miała żółtawy kolor. Zimą, gdy napadało dużo śniegu, ludzie mający gospodarstwa hodowlane, zbierali śnieg z sadów i dużych powierzchni otaczających ich domostwo, wkładali go do pojemników znajdujących się w pomieszczeniach zamkniętych i w ten sposób otrzymywali wodę dla zwierząt i do celów związanych z gospodarstwem domowym. 
Od czasu, jak tylko sięgam pamięcią, byłem dzieckiem ruchliwym, ciekawym świata, mającym często trudne do przewidzenia pomysły, poszukującym nowych wrażeń. Wtedy jeszcze dorośli w większości takich dzieci nie uznawali za dobre, ponieważ sprawiały więcej kłopotów wychowawczych. Trzeba je było mieć bardziej na oku, poświęcać im więcej uwagi, a na to nie mieli czasu ani wiedzy pedagogicznej, jak z takimi pociechami postępować. Mnie natomiast potrzeba nowych doznań popychała często do nietolerowanych zachowań, a czasem niebezpiecznych przygód, zwłaszcza że często odchodziłem w pojedynkę daleko od domu. 
Mając pięć lat, wpadłem do dołu z wapnem, które było przygotowane jako zaprawa murarska do budowy domu. Nie pamiętam, kto i jak mnie z płynnego wapna wydobył, wiem natomiast, że wywarło to duże wrażenie na rodzinie i sąsiadach. Innym razem spadłem z drzewa, pod którym w kępie pokrzyw znajdowała się rozbita butelka. Kawałek szkła tak mocno zranił mi stopę, że zanim doszedłem do domu, straciłem dość dużo krwi. Na zawsze została mi wielka blizna. Podobnych przypadków było niemało. 
Od wczesnego dzieciństwa miałem dużą krótkowzroczność. Fakt ten także mógł się przyczyniać do przykrych przygód. I tak na przykład któregoś wieczoru pobiegłem do sadu sąsiadów. Z powodu zapadającego zmroku, nie zauważyłem, że stoi tam konny wóz i w pełnym biegu uderzyłem twarzą w metalowy koniec dyszla. W jednej chwili straciłem wszystkie zęby. Znów obficie popłynęła krew. Na szczęście były to zęby mleczne i po dłuższym czasie wyrosły nowe, ale przygoda należała do bardzo niemiłych i nie obeszło się bez kary za nieuwagę i oddalanie się od domu. 
Moje zabawy także często zasługiwały na miano nagannych. Jako przykład opiszę jedną z nich. Mój wujek - Władysław - miał spore gospodarstwo odziedziczone po ojcu, czyli moim dziadku. Rozległe podwórze otaczały zabudowania gospodarskie: obora, stajnia, stodoła, szopa na narzędzia rolnicze. Po tym podwórzu zawsze kręciło się sporo kur. 
Któregoś dnia tak się złożyło, że w całym domostwie byłem sam. Pewnie okropnie się nudziłem, gdyż odłamałem z drzewa większą gałąź i zacząłem płoszyć kury. Goniłem je po całym podwórzu i machałem gałęzią, chcąc dosięgnąć uciekające pierzaste stworzenia. Kury uciekały większymi stadkami i pojedynczo, fruwały chcąc dostać się na dachy zabudowań, a swym gdakaniem robiły ogromny hałas. Pióra kolorowymi chmurkami unosiły się na wietrze. Było tyle ruchu, krzyku, zamieszania, że zabawa bardzo mi się podobała i wkładałem w nią coraz więcej inwencji. Przerwała ją dopiero Janka, córka wujka, starsza ode mnie o pięć lat. Oczywiście, naskarżyła na mnie rodzicom, a to miało już konsekwencje karne, które, jak zwykle w takich wypadkach, odcisnęły się na części mojego ciała znajdującej się poniżej pleców. Zabawa ta wywołała chyba znaczny zgrzyt sąsiedzki, gdyż dobrze ją zapamiętałem. 
Innym razem, zeskakując z wysokiego płotu na ziemię, wpadłem w kępę krzewów, w których była kwoka z kurczętami. Skok okazał się fatalny, gdyż nadepnąłem na jedno z piskląt. Okryte jeszcze żółtym puszkiem kurczę zaczęło piszczeć, gdyż pękł mu brzuszek. Przerażony podniosłem je i zaniosłem do mamy. Bardzo przejęty, opowiedziałem, że kura stanęła na kurczątku i dlatego ta rana. Trzeba coś zrobić, żeby je uratować. Podsunąłem myśl, że można zszyć brzuszek pisklęcia tak, jak mi lekarz zszył ranę na stopie. Opowiadaniu mojemu nie dano wiary i znów musiałem ponieść konsekwencje swego niezamierzonego czynu. Podobnych przypadków było znacznie więcej, ale moim celem nie jest ich opisywanie, lecz przedstawienie kilku jako przykłady skutków mojej wrodzonej żywiołowości. 
Za naszym domem również był sad, w którym rosły tylko dwa drzewa - śliwa, która we wrześniu każdego roku obsypana była fioletowymi owocami. Wyglądała więc jak wielki kwiatowy bukiet. Drugim drzewem była potężnych rozmiarów lipa. Miała na pewno więcej niż sto lat, gdyż jej pień był bardzo gruby. 
Często chodziłem do sadu po to tylko, żeby popatrzeć na lipę, zachwycić się jej ogromem i wysokością. Nie opuszczało mnie przekonanie, że niebo opiera się na jej koronie. Marzyłem, aby wejść na szczyt lipy, dotknąć nieba i wreszcie zobaczyć, jakie ono jest naprawdę, z czego zrobione. Wyobrażałem sobie, że niebo jest miękkie, delikatne, że można w nim zanurzyć ręce, a nawet całemu ukryć się w jego delikatnym, puchowym błękicie. 
	W zależności od pogody, lipa zmieniała się nie do poznania. W słonecznej ciszy stała nieruchoma, dostojna, majestatyczna. Gdy natomiast wiał wiatr, jej potężne zielone ramiona, będąc w nieustannym ruchu, przybierały coraz inne pozycje i kształty. W połączeniu z błękitem nieba, lipa jawiła się, jak nieustannie zmieniający się, zachwycający obraz, na który mogłem patrzeć bardzo długo. 
Zupełnie innych uroków dostarczała lipa w porze zimowej, gdy sad zasypany był białym puchem. Często w znacznym oddaleniu od drzewa leżały jego skrzydlate owocki. Zmuszało to do zastanawiania się, jak to się dzieje, że przetrzymały jesienne wichry i dopiero teraz sfruwają na ośnieżoną ziemię. Gdy się nasionko podniosło, na białej powierzchni zostawał bardzo delikatny rysunek, a każdy miał nieco inny kształt. Lipowe ornamenciki na nieskalanej bieli również wzbudzały silne wzruszenia. 
W całym moim życiu drzewa odgrywały ważną, prawie osobistą rolę. Miałem do nich niemal uczuciowy stosunek. Gdy je obejmowałem, przytulałem się do nich, oddziaływały kojąco. Wydawało mi się, że odczuwałem drgające w drzewie soki, słyszałem jego mowę, a chropowatość kory wywierała wrażenie miłej bliskości. Opierając się o drzewo, uspokojony, mogłem tak stać bardzo długo. 
Przybiegając do wujkowego sadu, podziwiając wielkość i piękno lipy, nie wiedziałem, jeszcze nie potrafiłem sobie tego uzmysłowić, że drzewo to tak silnie zadziała na moją wyobraźnię, zostanie przyjacielem na całe życie. 
Drugą zachwycającą wspaniałością wujkowego sadu był wielki dół zarośnięty gęstwą rozmaitych kolorowych roślin. O jego pochodzeniu istniały sprzeczne opowieści. Jedna z nich głosi, że kiedyś dawno temu, wybierano z niego miękką, delikatną glinę. Służyła ona do celów gospodarskich, na przykład - do okładania zewnętrznych ścian zabudowań, aby chronić je przed zimowym wiatrem i mrozem. 
Co pewien czas obraz zapadliska przybierał inny wygląd, zmieniały się barwy i wielkość kwiatów. Siedziały na nich setki, a może tysiące barwnych motyli i nie dawało się odróżnić, co jest kwiatem, a co motylem. Przeważały różne odcienie niebieskości, bieli, czerwieni i brązu. Nigdy potem nie widziałem tak wielkich i tak kolorowych motyli. Nie wiadomo, jak i kiedy kwietny dół powstał, ale nigdy nikt go nie ruszał i rządziły w nim jedynie prawa natury. 
Gdy mieszkaliśmy na wsi, ojciec pracował w fabryce produkującej kotły, w miejscowości Poręba (koło Zawiercia). Zakład pracy był oddalony od Krzykawki o ponad 30 kilometrów. Ojciec mieszkał w przyfabrycznym domu pracowniczym, przeznaczonym dla robotników z miejscowości znajdujących się w dużej odległości od fabryki. Do domu przychodził w sobotę wieczorem, a w poniedziałek wcześnie rano znowu wyruszał do pracy. Odległość tę pokonywał pieszo, gdyż dojazd pociągiem był kosztowny. Pracę tę ojciec stracił, gdy ukończyłem siedem lat, a więc wiosną 1935 roku. Dla mnie był to okres bardzo ważny. W lecie tego roku rodzice przenieśli się z powrotem do Sławkowa. Przyczyn było kilka. Pół roku wcześniej zmarł mój dziadek Franciszek. Wuj Władysław zażądał, aby rodziny dwu jego sióstr opuściły domostwo. Ponadto ojciec nie miał szans znalezienia jakiejkolwiek pracy na wsi, dlatego przeprowadzka stała się nieunikniona. Wiązały się z nią głębokie zmiany w moim życiu. 
Pobyt na wsi okazał się niezmiernie ważnym etapem mego dzieciństwa. Wydaje mi się, że wszystko co najpiękniejsze widziałem, to właśnie tam się znajdowało. Żywy i bezpośredni kontakt z przyrodą, lasem, kwiecistymi łąkami, dzikimi i domowymi zwierzętami, z wielką otwartą przestrzenią - dawały bogactwo przeżyć, które utraciłem wraz z przeniesieniem się do miasta. Ważne było i to, że wtedy jeszcze miałem stosunkowo dobry wzrok, który już niebawem miałem utracić nieodwołalnie. 
Pewnie dlatego tak wiele miejsca poświęciłem najwcześniejszym latom dziecięcej egzystencji. 
Po opuszczeniu Krzykawki już nigdy później nie miałem okazji powrotu tam, chociażby na bardzo krótko. Dziś tego wszystkiego o czym napisałem, już nie ma. Po II wojnie światowej wybudowano w tych okolicach Hutę Katowice i inne wielkie obiekty przemysłowe oraz rozliczne drogi, tunele i wiadukty, ale w mojej pamięci te wspaniałe krajobrazy nadal żyją i stały się synonimem dzieciństwa. 
 
 aaa 
1.3. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH CZYNNOŚCIACH 
W kościele i nie tylko 
Ryszard Dziewa 
 
Źródło: "Biuletyn Informacyjny" maj 2002 r. 
 
Stefan nie lubi chodzić do parafialnego kościoła. Jeździ autobusem do innego, mimo że jego kościół znajduje się bardzo blisko. 
Twierdzi, że nie potrafi długo stać przodem do ołtarza. Zwraca się w kierunku głośnika. Wówczas ołtarz ma z boku, a czasem nawet z tyłu. 
Inny znajomy poszedł na stadion kibicować drużynie piłkarskiej. Doping kibiców był ogromny. Pan Franciszek też nie chciał być gorszy. Gromko zagrzewał swoich ulubieńców do walki. Tak się rozgorączkował, że widzący kolega musiał odwrócić go o 180 stopni, bo stał tyłem do boiska. Kibice mieli trochę ubawu, ale pan Franek dowiedział się o tym po meczu. 
Niestety, sygnalizacja dźwiękowa na skrzyżowaniach nie zawsze dobrze działa. Możemy wówczas błędnie określić kierunek i narazić się na niebezpieczeństwo. 
Musimy zwracać większą uwagę na niespodzianki, które pojawiają się w różnych sytuacjach. W wielu przypadkach można ich uniknąć. 
W kościele najlepiej zająć siedzące miejsce. Jeżeli miejsca już nie ma, starajmy się mieć jakiś punkt, dzięki któremu będziemy orientować się, gdzie znajduje się ołtarz. Wówczas słyszane z boku głośniki nie będą aż tak myliły. Takimi orientacyjnymi punktami mogą być ławki, filary i ściany. Uważam, że kibicowanie na stadionie bez relacji widzącej osoby jest trudne i prawie niemożliwe. W miejscach, gdzie sygnalizacja świetlna nie jest najlepsza i nie wskazuje dokładnie przejścia, należy zapoznać się z położeniem źródła dźwięku i korzystać z innych znaków orientacyjnych np. kierunku krawężników, ruchu pojazdów. Pamiętajmy też i o tym, że nigdy nie będziemy doskonali i w pełni samodzielni. Niestety, naszych ograniczeń nie da się całkowicie wyeliminować. Korzystajmy więc z życzliwości ludzi widzących. Umiejmy też poprosić o pomoc, jeżeli nikt nie zauważy, że jej potrzebujemy. Ludzie chętnie pomogą, a my unikniemy niepotrzebnego stresu. 
 
aaa 
2. WYWIAD Z PRZEWODNICĄCĄ ZARZĄDU GŁÓWNEGO PZN ANNĄ WOŹNIAK-SZYMAŃSKĄ 
 Aktywna to znaczy szczęśliwa 
 Justyna Jancewicz 
 
 Źródło: "Pochodnia" nr 4 z br. 
 
Stoi na czele nie tyle stowarzyszenia, co właściwie już sporej firmy zatrudniającej 1000 osób. Pierwsza kobieta w historii, która dzierży ster tej istniejącej od ponad 60 lat organizacji pozarządowej. W kwietniu tego roku wybrano ją po raz trzeci, na kolejne cztery lata. Osiem ma już za sobą. Anna Woźniak-Szymańska, prezes Polskiego Związku Niewidomych, opowiada o małych radościach, pracy w transporcie i o tym, czego się boi. 
 
Justyna Jancewicz: - Była Pani pewna wygranej? 
Anna Woźniak-Szymańska: - Nie byłam. Nie wiedziałam, jak zostanie oceniona moja praca. Trudno mieć pewność zwycięstwa, kiedy człowiek poddaje się ocenie tak dużego grona osób. 
 
J.J.: - Udało się. Kolejne zwycięstwo za Panią. Jak nie popaść w pychę? 
 
A.W.S.: - W moich odczuciach była na pewno ogromna radość, ale pychy nie czułam. Podziękowałam wyborcom za to, że dobrze ocenili moją pracę w poprzedniej kadencji i za to, że ponownie mi zaufali. Wiedząc, ile było pracy przez minione osiem lat, tuż po wyborach zadawałam sobie pytanie: czy dam radę tak intensywnie pracować przez kolejne cztery lata? Bo cztery lata to jednak dużo, a pracy wcale nie ubywa, tylko przybywa. Ciągle są nowe wyzwania, coraz więcej projektów, coraz więcej obszarów, którymi się zajmujemy. Chcemy realizować pilotażowe projekty, opracowujemy standardy świadczonych usług. Im więcej wiem o tej organizacji, tym wyraźniej widzę, że tych niezrealizowanych potrzeb jest naprawdę wiele. 
 
J.J.: - A gdyby się nie powiodło? Był plan B? 
 
A.W.S.: - Nie miałam planu B. Jednak nie jestem osobą, która załamałaby się po przegranej. Myślę, że chętnie wróciłabym do pracy z ludźmi. Nadal pracowałabym na rzecz środowiska osób z dysfunkcją narządu wzroku, tyle, że nie na stanowisku prezesa, a w roli osoby zajmującej się niewidomymi i słabowidzącymi. Zawsze dawało mi to dużo satysfakcji. 
 
J.J.: - Większa jest wówczas gratyfikacja, taka osobista, niż na stanowisku prezesa? 
 
A.W.S.: - Myślę, że głębsza. Bycie bliżej ludzi, pomaganie im, uczenie ich, że mimo utraty wzroku, mogą wrócić do rzeczywistości, mogą normalnie funkcjonować, że mogą zmienić zawód, założyć rodzinę, przekonywanie ich do tego, uczenie ich, jak to zrobić i oczywiście późniejszy efekt tego, tj. fakt, że ludzie ci rzeczywiście stają na nogi i odnajdują się w nowych warunkach, daje bardzo dużo satysfakcji. Mam w pamięci losy wielu osób, które po kilkudziesięciu latach się do mnie odzywają, gdzieś mnie zaczepiają na ulicy, czy w różnych miejscach kraju, i przypominają, że kiedyś, wiele lat temu zajmowałam się ich losem, a teraz żyją spełnieni. Takie chwile dają ogromną satysfakcję. Nie da się za to zapłacić żadnymi pieniędzmi. 
 
J.J.: - A zarządzanie organizacją takiej gratyfikacji nie przynosi? 
 
A.W.S.: - Najwięcej jest ciągłej, systematycznej pracy, która dopiero po działaniach bardzo wielu ludzi, także moich najbliższych współpracowników na Konwiktorskiej, przynosi efekty. Nie widzi się ich jednak tak szybko, trzeba więc być cierpliwym, wytrwałym i konsekwentnie pracować na to, żeby osiągać cel. Nie jest to takie proste. Poza tym jest tyle rzeczy do zrobienia, zarówno w tej organizacji, jak i w różnych obszarach dotyczących życia osób niewidomych, to chwilami, gdyby się tak bardzo głęboko zastanowić - możnaby zwątpić, czy w ogóle ta praca ma jakiś sens. Mam silną osobowość więc się nie poddaję. Wiem, że sukcesy i zmiany nie przychodzą szybko. Jednak wierzę, że działając małymi krokami, konsekwentnie, z ludźmi rozumiejącymi sens istnienia tej organizacji, te zmiany będą zachodziły. 
 
J.J.: - Decydując się na objęcie wysokiego stanowiska człowiek decyduje się na przyjmowanie krytyki, na różne złośliwości, zazdrość. Jak Pani sobie z tym radzi? Boli czasem? 
 
A.W.S.: - To nie są przyjemne doznania. Reaguję chyba normalnie, jak wszyscy. Na pewno się zastanawiam, z czego to wynika. Myślę, że próbuję rewidować swoje zachowania, decyzje. Próbuję się zastanowić, czy gdzieś jednak nie popełniłam błędu. Analizuję, czy to jest krytyka czy krytykanctwo. Nie jestem osobą, która uważa, że wszystko wie i wszystko umie. Daję sobie również prawo do popełniania błędów. Czasem więc przyjmuję tę krytykę, potrafię powiedzieć: „Przepraszam, pomyliłam się”. Bardziej przykre są złośliwości, krytykanctwo, objawy zazdrości, one mnie mierżą. Próbuję takie zachowania "odkładać na bok". 
 
Różnymi drogami po marzenia 
 
Trzydzieści pięć lat temu zaczęła mieć problemy ze znalezieniem małych przedmiotów. Nie zdawała sobie sprawy, że może mieć to związek z pogarszającym się wzrokiem. Miała zaledwie 23 lata i przyszłość przed sobą, kiedy dostała, wówczas wydawało się, wyrok: "niezdolna do samodzielnej egzystencji". Pierwszy i ostatni raz w życiu stanęła na komisji ds. orzekania o niepełnosprawności. Tego samego dnia wręczono jej orzeczenie z informacją, że od następnego dnia nie będzie mogła wykonywać swojego wyuczonego zawodu (pielęgniarka). I że choroba będzie postępować. Była wtedy młodą matką (jej syn Piotr miał 3 lata), pracującą zawodowo. Zasugerowano jej przejście na rentę. Każdego dnia, po przebudzeniu bała się otworzyć oczy. 
- Nie mogłam uwierzyć w to, że widząc, pracując zawodowo, zajmując się dzieckiem, prowadząc dom, zostałam zaliczona do I grupy inwalidzkiej. 
Nikt jej po prostu nie wytłumaczył, że wzrok tracić będzie stopniowo. Czekała więc. Nic nagłego się jednak nie wydarzyło. 
- Te trzy lata były zmarnowane - mówi. - Moi rodzice, mój mąż, ja (mój syn nie zdawał sobie jeszcze z tego sprawy), wszyscy czekaliśmy, że któregoś dnia, przestanę widzieć. 
Na zdjęciu z tamtego okresu widać młodą pogodną dziewczynę. Trudno na twarzy dopatrzeć się oznak stresu, któremu w tamtym czasie była nieustannie poddawana i znaków cierpienia po otrzymaniu wiadomości, że stała się osobą niepełnosprawną. Krótkie mocne ciemne włosy, jasna twarz, delikatny uśmiech, szczupła. To czas, kiedy jeździ na zabiegi do szpitali. Dziś ze spokojem w głosie mówi: 
- To był bardzo trudny okres w moim życiu. 
 
J.J.: - Minęły te trzy lata i co? 
 
A.W.S.: - Doszłam do wniosku, że nie będę czekać na utratę wzroku, że muszę coś ze swoim życiem zrobić. Zaczęłam więc szukać pracy. Nie chciano mnie zatrudnić w żadnym zakładzie opieki zdrowotnej. Odpowiadano, że nie ma pracy dla osoby niewidomej. Pomyślałam więc, że poszukam zatrudnienia w środowisku osób z dysfunkcją wzroku. I tak trafiłam do spółdzielni, która zatrudniała bardzo dużo osób niewidomych. Chciałam dalej pracować blisko ludzi i dla ludzi, udzielać im pomocy, wspierać ich, tyle, że w nieco inny sposób. Sama pewnie wtedy dokładnie nie wiedziałam, w jaki. Doszłam do wniosku, że muszę się tego nauczyć. Poszłam więc do szkoły pomaturalnej dla pracowników rehabilitacji i jednocześnie podjęłam pracę w spółdzielni w dziale rehabilitacji. Skończyłam studium, ale uważałam, że ta wiedza jest za mała. Bardzo chciałam być lepszym pracownikiem, osobą, która będzie lepiej wiedzieć, jak wspierać tracących wzrok. Podjęłam studia na Uniwersytecie Warszawskim, ukończyłam je. W spółdzielni przepracowałam kilkanaście lat. Po drodze pracowałam w centralnym związku spółdzielni niewidomych, miałam krótką przygodę biznesową, najpierw w spółce, potem samodzielnie. Szczęśliwy, jak się zdaje, początek nowej kariery zawodowej zbiega się niestety z problemami zdrowotnymi. 
 
J.J.: - Wzrok się pogarszał? 
 
A.W.S.: - Nie straciłam wzroku zupełnie. Około 35 roku życia problemy z widzeniem stawały się jednak coraz większe. Coraz trudniej było mi czytać. Traciłam ostrość widzenia, zwężało się pole widzenia. Coraz trudniej było mi się także poruszać. Potem zaczęły się kłopoty ze zdrowiem. Krach przyszedł około 40 roku życia. Przy moim schorzeniu, chorobą współwystępującą jest jaskra i ona właśnie niestety pokazała swoje rogi. 
 
Na przestrzeni dwóch lat przechodzi sześć operacji. Jedno oko, drugie oko. I jeszcze zaćma. Po kolejnej operacji na prawe oko przestaje widzieć zupełnie. Lewe: ostrość pozostaje na tyle mała, że już od bardzo dawna nie czyta czarnego druku. Notatki robi grubym czarnym markerem. Dobrze zna okolice Starego i Nowego Miasta. Któregoś dnia zagląda na ulicę Konwiktorską, wówczas ma tu siedzibę okręg warszawski PZN. 
- Wstąpię, zapytam o pracę - myśli. 
Na II piętrze odbywa się posiedzenie zarządu głównego Polskiego Związku Niewidomych. Zdeterminowana wchodzi do sali. Siada i przysłuchuje się obradom. 
 
J.J.: - Wpuścili tak Panią? 
 
A.W.S.: - Tak, nie wiem, jak to się stało, ale weszłam. 
 
Pod koniec posiedzenia, przy punkcie obrad „sprawy różne” podnosi rękę. Chce zabrać głos. Mówi że obeszła już kilka zakładów pracy, że jest młodą osobą, wciąż dobrze widzącą, chcącą pracować zawodowo, że przyszła tu, bo jest gotowa robić coś dla ludzi, proponuje, że może pracować społecznie. Zapisuje się do Polskiego Związku Niewidomych. Jeździ do koła w Wołominie, próbuje się włączać w bieżące działania, ale ciągle myśli o pracy zawodowej. Na ulicy Schillera znajduje się instytucja zajmująca się zatrudnieniem niewidomych. Proponują jej pracę dziewiarza, inne zajęcia fizyczne. Nie widzi się w takiej roli. Marzy o pracy w rehabilitacji. W spółdzielni „Metal” akurat takiego stanowiska nie ma. Na spotkaniu jeden z członków zarządu spółdzielni proponuje jej pracę na zastępstwo, na stanowisku kierownika transportu. 
- Moja rodzina była w szoku. Z białego fartucha, czepka, z oddziału dla noworodków, trafiłam na stanowisko pełniącego obowiązki kierownika transportu. Stałam się zwierzchnikiem kilkunastu kierowców, kilku mechaników, kierowałam flotą samochodową, przede wszystkim samochodami ciężarowymi. 
W transporcie pracuje prawie rok. 
- Wiedziałam, że przetrwam, byle później pracować w rehabilitacji. 
To ją nauczyło, że do wymarzonego celu można dochodzić bardzo różnymi drogami. Niekoniecznie prostą ścieżką. 
- Mój ówczesny szef nie bał się powierzyć mi tego zadania, a ja się nie bałam go podjąć. 
 
J.J.: - Jest w ogóle coś, czego się Pani boi? Co Panią przeraża? 
 
A.W.S.: - Wiele jest rzeczy, których się boję. Przede wszystkim boję się nieuczciwych ludzi, podłych ludzi. Nie boję się tego, że sobie nie poradzę. Boję się tego, że ktoś mnie wykorzysta, skrzywdzi… Chyba tego najbardziej. Zakładam jednak, że ludziom należy ufać. Zakładam, że człowiek z urodzenia powinien być otwarty na pomoc innym, wrażliwy. Wierzę w ludzi. Daję ludziom duży kredyt zaufania. Spotkałam wielu wspaniałych ludzi, wiem, że tacy są. Raczej uciekam od takich, którzy mają mało znamion człowieczeństwa. 
 
J.J.: - Szczęście to? 
 
A.W.S.: - Równowaga. Poczucie bezpieczeństwa. Szacunek innych. Realizacja celów, marzeń, które człowiek zakłada. I to nie tylko tych zawodowych, chociaż one są bardzo ważne. Lubię mieć cel. Lubię planować. Nie umiem żyć z dnia na dzień. Nie lubię marazmu, cofania się. Szczęśliwa to też aktywna. 
 
J.J.: - Mówi Pani, że nie umie żyć z dnia na dzień. A co będzie po tej kadencji? Sięga Pani w planach tak daleko? 
 
A.W.S.: - Zastanawiam się. Myślę, że skoro się zdecydowałam to powinnam być konsekwentna i pracować do końca tej kadencji. Dopóki sił mi starczy, chciałabym pracować dla tego środowiska, może już niekoniecznie jako prezes Polskiego Związku Niewidomych. Po dwunastu latach chciałabym, żeby ktoś mnie zastąpił. 
 
J.J.: - Rozgląda się już Pani za następcą? 
 
A.W.S.: - Od dawna już się rozglądam. Wiele razy sobie zadawałam pytanie: czy znam kogoś, kogo bym rekomendowała. Są takie osoby. Jestem już kobietą dojrzałą i myślę, że osoba z młodszego pokolenia spokojnie może zająć się dowodzeniem tej organizacji. Nigdy nie będzie mi wszystko jedno, co się tu dzieje. Na pewno gdzieś dla siebie miejsce znajdę. Ile będę mogła dać z siebie, tyle dam. Bo wiem, że to ma głęboki sens. Też kiedyś przyglądałam się świetnie radzącym sobie osobom niewidomym. Myślę, że własne świadectwo, trzeba dawać dopóki można. Zastanawiam się też nad pisaniem. Co prawda nie mam czasu teraz na rozpoczęcie, ale wiele mam refleksji, doświadczeń - swoich i ludzi, których rehabilitowałam, które mogą się przydać innym. 
 
J.J.: - Kiedy ostatni raz śmiała się Pani do łez? 
 
A.W.S.: - Dawno się tak nie śmiałam. Odprężam się przy książkach, w teatrze, na filmach. W ostatnich latach najbardziej rozbrajał mnie mój wnuczek. Przez telefon wypowiada pojedyncze słowa, ostatnio, w dzień moich imienin śpiewał "jeszcze raz, jeszcze raz". To były i są moje największe radości. 
 
aaa 
3. OKULISTYKA, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE 
 
aaa 
3.1. MZ: wzrost nakładów na okulistykę. Posłowie: kolejki nadal zbyt długie 
 
 Źródło: MS/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-09-12 
 
W ostatnich latach wzrosły nakłady na świadczenia okulistyczne - podkreślał w Sejmie podczas środowego (12 września) posiedzenia Komisji Zdrowia wiceminister zdrowia Sławomir Neumann. W 2011 roku stanowiły one, aż 167 proc. tego, co przeznaczano na okulistykę w 2007 r. 
Zdaniem posłów PiS większa ilość pieniędzy nie spowodowała skrócenia kolejek pacjentów. 
 Z raportu o okulistyce przygotowanego przez Ministerstwo Zdrowia przedstawionego na posiedzeniu komisji wynika, że w kolejnych latach wysokość nakładów na realizację świadczeń zdrowotnych w okulistyce ma tendencję wzrostową, natomiast liczba umów utrzymuje się na podobnym poziomie. 
Jak podała dyrektor Departamentu Świadczeń Opieki Zdrowotnej w Centrali NFZ Agata Horanin-Bawor, w 2008 r. nakłady na Ambulatoryjną Opiekę Specjalistyczną wynosiły ponad 351 mln zł, a w 2012 r. 484 mln zł. W tym samym czasie na leczenie szpitalne przeznaczono 666 mln zł w 2008r. i 830 mln zł w 2012 roku. 
Według danych Departamentu Ubezpieczeń Zdrowotnych Ministerstwa Zdrowia w Polsce jest obecnie 3444 okulistów, z czego czynnych zawodowo pozostaje 3183 specjalistów w tej dziedzinie. Liczba lekarzy z pierwszym stopniem specjalizacji w dziedzinie okulistyki wynosi 1271, z czego 1105 wykonuje zawód. 
Z danych Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego wynika, że w dziedzinie okulistyki specjalizuje się obecnie 591 lekarzy, w tym 355 w trybie rezydenckim 
(stan na dzień 31.12.2011 r.). 
 
Zaćma - problem numer jeden 
 
Dyrektor Horanin-Bawor poinformowała, że głównym problemem okulistycznym z jakim boryka się współczesne społeczeństwo jest zaćma. - NFZ nie obserwuje w tej chwili zwiększenia liczny zaćmy powikłanej. Obserwuje się natomiast wzrost liczby osób czekających na zabieg z zaćmą niepowikłaną - podkreśliła. Dodała: - Usunięcie zaćmy niepowikłanej, związanej z wiekiem jest w centrum naszej uwagi, a my w tych kontraktach staramy się przekazać świadczeniodawcom tak dużo środków, jak się da. 
Poseł Bolesław Piecha (PiS), szef komisji przypomniał, że w Polsce obecnie 800 tys. ludzi cierpi z powodu zaćmy, różnego typu, a za kilka lat liczba ta wzrośnie do 1,3 mln. osób. Podkreślił on również, że w Polsce występują duże dysproporcje regionalne dotyczące czasu oczekiwania na zabiegi okulistyczne. Np. na zabieg witrektomii w Bydgoszczy czeka się 24 miesiące, we Wrocławiu - 72 miesiące, a w Piotrkowie Trybunalskim tylko miesiąc. 
Podobnie sytuację ocenił Czesława Hoc (PiS). Przyznał on, że wzrost nakładów nie spowodował skrócenie kolejek oczekujących na świadczenie okulistyczne. W jego ocenie sytuacji tej nie poprawia też nierówny podział procedur między świadczeniodawców. 
- Odnoszę wrażenie, że te "rodzynki" jak mogę określić zabiegi zaćmy niepowikłanej wykonywane w trybie jednodniowym zbierają podmioty niepubliczne, a hospitalizacja pełna dotycząca zbiegów zaćmy powikłanej spada na podmioty publiczne - mówił poseł Hoc. 
 
Świadczenia będą monitorowane 
 
Wiceminister Sławomir Neumann powiedział z kolei, że nie może zgodzić się ze stwierdzeniem, iż istnieje nierówny podział procedur pomiędzy podmioty publiczne i niepubliczne. Dodał, że w jego ocenie problem z dostępnością do świadczeń okulistycznych wynika z nierównomiernego rozmieszczenia ośrodków. W niektórych regionach jest znacznie więcej okulistów i placówek udzielających świadczeń - i tam czas oczekiwania jest znacznie krótszy. Tymczasem średnio w Polsce na zabiegi związane z zaćmą czeka się 300 dni. 
Wiceminister zaznaczył również, że resort ma świadomość, że niektóre świadczenia okulistyczne w Polsce są przeszacowane, a inne niedoszacowane. - Będziemy monitorować świadczenia, żeby określić, czy wyceny są prawidłowe - powiedział. 
Wiceprzewodnicząca komisji zdrowia Beata Małecka-Libera (PO) podkreślała, że dostępność do świadczeń okulistycznych wymaga rozwiązań systemowych, gdyż społeczeństwo starzeje się, a w związku z tym wzrasta liczba zabiegów. 
W ocenie sekretarza generalnego Polskiego Związku Niewidomych (PZN) Małgorzaty Pacholec dostęp do świadczeń okulistycznych utrudniają także źle skonstruowane przepisy prawa. 
- Co roku do PZN zgłasza się 3,5 tys. osób niewidomych lub tracących wzrok. Dla nich przejście na tę drugą stronę, osób niewidzących czy niedowidzących jest ogromnym problemem. Pomocą miały być świadczenia z zakresu rehabilitacji okulistycznej. Formalnie są one kontraktowane, praktycznie jednak tylko dwie przychodnie realizowały te świadczenia dla dorosłych - w Warszawie przy PZN i jedna w Poznaniu - poinformowała Pacholec. 
 
Pytanie o konsultanta 
 
W trakcie posiedzenia Sejmowej Komisji Zdrowia padło też pytanie o przyczyny odwołania ze stanowiska konsultanta krajowego prof. Jerzego Szaflika. 
Poseł Dariusz Joński (SLD) chciał poznać, co było bezpośrednim powodem odwołania profesora z pełnionej funkcji. 
- 16 sierpnia dowiedzieliśmy się, że profesor zostaje odwołany. Dzień później usłyszeliśmy, że zarzuty przeciwko profesorowi trafiły do CBA, co było dla wszystkim jednoznacznym sygnałem, że sprawa ma charakter korupcyjny. Chciałbym jednak dowiedzieć się wreszcie, jakie są konkretne zarzuty przeciwko byłemu już konsultantowi - zapytał Joński. 
Wiceminister Neumann nie udzielił na to pytanie konkretnej odpowiedzi. Stwierdził natomiast, że konsultant krajowy to jest osoba, która powinna szczególnie przestrzegać zapisanych procedur, a nie wykorzystywać je. Tymczasem - jak tłumaczył - resort po kontroli otrzymał informacje, że może być naruszone prawo, dlatego skierował sprawę do CBA. 
- Prof. Szaflik, jako okulista nie został pozbawiony prawa wykonywania zawodu i nadal pracuje. Nie chcemy, żeby osoba pełniąca funkcję konsultanta miała konfliktu interesów - przekazał wiceminister. Potwierdził również, że sprawę na obecnym etapie bada prokuratura. 
 
 aaa 
3.2. Uwaga na żółty punkt! 
Magdalena Gajda 
 
Źródło: Integracja 1/2012 
Data opublikowania: 2012-03-21 
 
 Masz ponad 50 lat i coraz gorzej widzisz? Świat faluje ci przed oczami? Boisz się prowadzić auto i chodzić po schodach? Koniecznie odwiedź okulistę! To mogą być objawy AMD - zwyrodnienia plamki żółtej. Schorzenie to jest najczęstszą przyczyną utraty wzroku u osób powyżej 65. roku życia. 
 
Pomóż nam pomagać! 
 
Punkt strategiczny 
 
Najwrażliwszą częścią oka ludzkiego jest tzw. plamka żółta (z łac. macula lutea). To niewielki punkt, w którym znajduje się największe skupisko tzw. czopków, czyli światłoczułych receptorów siatkówki. Plamka żółta mieści się dokładnie w samym środku siatkówki, a odpowiada za tzw. widzenie centralne (na wprost), a także odbiór realnych kształtów i dobrą ostrość obrazu, potrzebne do wykonywania czynności precyzyjnych, np. czytania, sprawdzania godziny na zegarku, prowadzenia samochodu, oglądania fotografii, odczytywania numerów autobusów itp. 
Swoją nazwę plamka zawdzięcza luteinie - związkowi, który zabarwia fotoreceptory na żółto. Do najczęstszych schorzeń siatkówki należy obecnie AMD (z ang. Age-related Macular Degeneration), czyli zwyrodnienie plamki żółtej. Dodaje się też do tej nazwy określenie: "związane z wiekiem", bo zmiany zwyrodnieniowe w obrębie plamki są efektem postępującego procesu starzenia. 
AMD to choroba autoimmunologiczna prowadząca do utraty widzenia centralnego, a w konsekwencji do całkowitej ślepoty. Dlaczego układ odpornościowy atakuje i niszczy plamkę żółtą - tego wciąż nie wiadomo. Znane są natomiast czynniki ryzyka wystąpienia AMD. Należą do nich: 
późny wiek (największą zachorowalność odnotowuje się wśród osób po 75. roku życia), 
płeć (AMD częściej dotyka kobiet), 
uwarunkowania genetyczne, 
kolor tęczówki (AMD występuje częściej w jasnych oczach), 
nadciśnienie tętnicze, 
otyłość oraz palenie tytoniu lub częste przebywanie w zadymionych pomieszczeniach. 
Starzenie się plamki przyśpiesza także długotrwałe, intensywne wystawienie oka na kontakt ze światłem słonecznym, a także niedobory przeciwutleniaczy (np. witamin E i C, beta-karotenu, selenu), które naturalnie opóźniają degenerację komórek organizmu oraz luteiny i zeaksantyny - barwników chroniących oczy przed szkodliwym promieniowaniem UVA i UVB. 
 
Suche oczy - mokre oczy 
 
AMD występuje w dwóch postaciach. Pierwszą jest tzw. AMD suche, które polega na stopniowym, trwającym nieraz wiele lat obumieraniu siatkówki oka. Suche AMD występuje u 80-90 proc. wszystkich chorych z AMD. W pozostałych przypadkach mamy do czynienia z agresywną odmianą AMD - tzw. wysiękową (mokrą, neowaskularną), która u 90 proc. pacjentów doprowadza do ślepoty i to zaledwie w ciągu kilku tygodni. W mokrej postaci AMD pod siatkówką oka w okolicach plamki tworzą się nieprawidłowe, słabe naczynia krwionośne, które pękają, powodując krwawienie, a w ich miejscu powstają niszczące strukturę i funkcjonowanie siatkówki blizny. 
Pierwsze stadium zwyrodnienia plamki żółtej trudno rozpoznać, bo zmiany w jakości widzenia są dla chorego niezauważalne. Zwłaszcza gdy choroba dotyka tylko jednego oka. Wyraźne objawy, które powinny skłonić do jak najszybszej wizyty u okulisty to: 
Lista 5 elementów: 
* problem z dokładnym widzeniem środka obrazu 
* zniekształcenie linii prostych (mogą wydawać się zagięte lub falujące) 
* rozmywanie się krawędzi 
* trudności w czytaniu 
* słabsze rozpoznawanie twarzy i barw (kolory wydają się być bledsze i mniej nasycone), oraz kontrastów między nimi. 
koniec listy 
Często też przed chorymi oczami, w centralnym punkcie pola pojawiają się ciemne plamy lub puste przestrzenie. Oczy dotknięte AMD bywają nadwrażliwe na światło, 
tracą zdolność widzenia nocnego, potrzebują intensywniejszego światła dziennego. 
AMD diagnozuje się podczas badań okulistycznych. Najprostszym i najczęściej stosowanym jest tzw. test Amslera, dzięki któremu można określić kondycję plamki żółtej i siatkówki wokół niej. 
Innym badaniem jest bardziej złożona angiografia fluoresceinowa, czyli kontrastowe badanie naczyń krwionośnych dna oka. Polega ono na wstrzyknięciu do żył pacjenta odpowiedniego barwnika, a potem przy użyciu specjalnego aparatu wykonanie zdjęć dna oka. 
 
 *** 
 
 Aby doprowadzić do wczesnego wykrycia AMD, osoby które ukończyły 40 lat, powinny wykonywać badanie dna oka co dwa lata, a osoby po pięćdziesiątce - co roku. Zwłaszcza gdy wykonują zawody, w których doskonały wzrok ma kluczowe znaczenie, np. kierowcy, operatorzy maszyn itp., albo gdy chorują na jaskrę, cukrzycę (jej powikłaniem jest uszkodzenie siatkówki - retinopatia) i nadciśnienie tętnicze (prowadzi do zaburzeń krążenia w naczyniach krwionośnych). 
 
AMD - Aby mieć dobre oczy! 
 
Przyczyny powstawania AMD są nieznane, leczenie tej choroby polega jedynie na zahamowaniu jej rozwoju. 
Przy suchym AMD stosuje się leki poprawiające ukrwienie, a pacjentom z podwyższonym poziomem cholesterolu zaleca się podjęcie natychmiastowych działań, w celu jego obniżenia. Nadmiar cholesterolu odkładany jest bowiem w postaci blaszki miażdżycowej na ściankach naczyń krwionośnych i hamuje swobodny przepływ krwi. 
Leczenie wysiękowego AMD polega z kolei na zniszczeniu nieprawidłowych naczyń krwionośnych np. przy użyciu wiązki światła o wysokiej energii, czyli lasera. Ta metoda to tzw. fotokoagulacja laserowa, ale stosuje się ją tylko wtedy, gdy chore naczynie nie leży zbyt blisko plamki żółtej. Inną metodą jest terapia fotodynamiczna. Polega ona na wprowadzeniu do krwioobiegu pacjenta barwnika (tzw. fotouczulacza), który jest wychwytywany przez patologiczne naczynie, a następnie aktywowany przez promienie lasera, które je niszczy. Przy mokrym AMD stosuje się także leczenie farmakologiczne - tzw. iniekcje doszklistkowe, podczas których lek (np. sterydy) podawany jest w postaci zastrzyku do wnętrza oka, oraz metody chirurgiczne. 
 
AMD zyskała już niechlubne miano choroby cywilizacyjnej. Zwyrodnienie plamki żółtej zdiagnozowano już u ok. 25 mln ludzi na świecie. Co więcej - jak wskazują badania, w ciągu następnych 25 lat liczba chorych z AMD ma się... potroić (!), co związane jest z szybkim postępowaniem procesu starzenia się społeczeństw. 
W Polsce liczba odnotowanych przypadków AMD wynosi ok. 2 mln. U 600 tys. Polaków choroba ta wkroczyła już w zaawansowane stadium prowadzące do całkowitej ślepoty. 
Ratunkiem przed AMD, szansą zachowania wzroku jest - podobnie jak przy chorobach oczu związanych z wiekiem - profilaktyka. Osobom po 50. roku życia zaleca się regularne badania dna oka, noszenie okularów przeciwsłonecznych i rzucenie palenia papierosów (u palaczy ryzyko AMD jest trzy razy większe) oraz stosowanie zbilansowanej diety bogatej w produkty zawierające: kwasy tłuszczowe Omega-3 (np. ryby) i luteinę (np. zielone warzywa liściaste), a ubogiej w nasycone kwasy tłuszczowe (np. tłuszcz zwierzęcy). 
 
Domowy test Amslera! 
1. Na kartce w kratkę narysuj jeden wyraźny punkt. 
2. Jeśli nosisz soczewki kontaktowe lub używasz okularów do czytania, załóż je! 
3. Zakryj dłonią jedno oko. 
4. Drugą dłonią przytrzymaj kartkę w odległości ok. 30-40 cm od wolnego oka. 
5. Wpatruj się w punkt. 
6. Sprawdź, jak odbierasz linie i kwadraty otaczające punkt. 
7. Poddaj testowi każde oko z osobna. 
Jeśli linie są faliste, zbliżają się do siebie lub oddalają, a kwadraty różnią się wielkością i ich kontury są zniekształcone, zamazane - może to oznaczać, że masz pierwsze objawy AMD. Koniecznie zbadaj u okulisty dno oka! Pamiętaj, że domowy test Amslera nie zastąpi specjalistycznych badań! 
 
Chorujesz na AMD? 
Informacje, pomoc, wsparcie uzyskasz w organizacjach pozarządowych: 
 
Lista 3 elementów 
 
* RetinaAMD Polska, 
ul. Konwiktorska 7, pok. 25, 
00-216 Warszawa, 
tel.: 22 831 22 71, 
e-mail: RetinaAMD@RetinaAMD.org.pl, 
www.retinaAMD.org.pl 
 
* Stowarzyszenie Zwyrodnienia Plamki Związanego z Wiekiem (AMD), 
al. Waszyngtona 146, lokal 206, 
04-076 Warszawa, 
tel.: 22 515 80 01, i 516 062 843, 
 
www.AMD.org.pl 
 
* Polski Związek Niewidomych, 
ul. Konwiktorska 9, 
00-216 Warszawa, 
tel.: 22 831 22 71 i 22 831 33 83, 
e-mail: pzn@pzn.org.pl, 
www.pzn.org.pl. 
 
 aaa 
3.3. Uczeni z PŁ dla niewidomych przekształcają obraz 3D na dźwięki 3D 
Ludwika Tomala 
 
Źródło: PAP - Nauka w Polsce 
Data opublikowania: 2012-07-13 
 
Urządzenie, które za pomocą sygnałów dźwiękowych przekaże osobom niewidomym informację o przeszkodach znajdujących się w ich otoczeniu, opracowują naukowcy z Politechniki Łódzkiej (PŁ). 
 Wynalazek Polaków umożliwia przekształcenie na bieżąco sekwencji obrazu z kamer stereowizyjnych na obrazy akustyczne otoczenia, czyli na system dźwięków, który świadczyć będzie o przeszkodach na drodze użytkownika. Zespół badaczy z Instytutu Elektroniki PŁ oraz z firmy GreenPoint Sp. z o.o. za projekt "Sprzętowy interfejs wizyjno-akustyczny systemu wspomagającego niewidomego w samodzielnym poruszaniu się" zdobył wyróżnienie w konkursie Polski Produkt Przyszłości. Na razie gotowy jest prototyp urządzenia. 
 Urządzenie łódzkich badaczy składa się z okularów, w których znajdują się kamery stereowizyjne, połączonych z komputerem oraz słuchawkami. 
 Jak w rozmowie z PAP wyjaśnia członek zespołu, dr hab. Paweł Strumiłło, prof. PŁ, umieszczone w okularach kamery rozpoznają odległość obiektów od użytkownika i przekształcają te informacje na dźwięki ostrzegające przed przeszkodami. Sygnały o niskich tonach ostrzegają o dużych obiektach, a wysokotonowe - o mniejszych. Czas między pierwszym dźwiękiem ostrzeżenia a kolejnymi ma sugerować, jak daleko znajduje się dany obiekt. Ponadto system wykorzystuje technologię dźwięków przestrzennych, dzięki której użytkownik ma wrażenie, że dźwięk dobiega dokładnie z miejsca, w którym znajduje się przeszkoda. 
 W technologii dźwięków przestrzennych wykorzystuje się m.in. wiedzę o tym, jak fale dźwiękowe docierają do ucha odbiorcy, o tym, jak rozchodzi się dźwięk i o tym, jaka jest akustyka głowy człowieka. W efekcie użytkownik, może się domyślić nie tylko, czy sygnał ma swoje źródło po lewej czy po prawej stronie, ale może wskazać dokładny kierunek, z którego dźwięk dochodzi. Dotyczy to nawet osi pionowej. 
Poza tym użytkownik odbiera wrażenie bliskości czy dalekości dźwięku. Dźwięk ze słuchawek może również reagować na ruchy głowy użytkownika. Taka technologia - jak podaje rozmówca PAP - stosowana jest już np. w wojskowości. Piloci podczas rozmowy z załogą innych samolotów mogą się domyślić, gdzie znajduje się samolot rozmówcy po samym kierunku, z którego zdają się dobiegać głosy ze słuchawek. 
 Naukowiec wyjaśnia, że zdecydowana większość informacji ze świata dociera do człowieka za pomocą wzroku. "Słuch ma mniejszą przepustowość" - zaznacza i dodaje, że odbiorca w sposób świadomy może odbierać do 5 strumieni dźwiękowych jednocześnie. Dlatego obrazy zanim zostaną przekształcone na sygnały podlegają ostrej selekcji danych. 
 "Chcemy oszczędnie dawkować użytkownikowi ilość informacji dźwiękowych" - zaznacza. Tak więc w słuchawkach są odtwarzane przede wszystkim sygnały ostrzegające o obiektach znajdujących się w odległości 1-4 m. "Próbujemy zastąpić zmysł wzroku, a to nie jest łatwe" - zaznacza badacz. 
 Paweł Strumiłło wyjaśnia, że korzystający z urządzenia niewidomi nie będą jeszcze mogli zrezygnować z białej laski. Naukowiec z PŁ podkreśla, że nawet jeżeli wynalazek zdobędzie odpowiednie atesty i zostanie dopuszczony na rynek, urządzenie będzie każdorazowo wymagało indywidualnego szkolenia i dobrania odpowiednich kodów dźwiękowych. 
 Analiza obrazu 3D i przekształcenie go na dźwięki wymagają na tyle złożonych obliczeń, że na razie użytkownicy będą musieli nosić ze sobą laptop czy tablet. Ale naukowiec ma nadzieję, że z czasem do obliczeń wystarczy nawet urządzenie wielkości telefonu komórkowego. 
 Rozwiązania dla niewidomych, w których obrazy próbuje się przekształcać na innego rodzaju informacje, powstają również w innych miejscach na świecie. W Wright State University w USA gotowy jest już np. prototyp kamizelki, która za pomocą odpowiednio zlokalizowanych wibracji daje użytkownikowi znać, z której strony znajduje się przeszkoda. 
 
aaa 
3.4. Wielkopolskie: park orientacji przestrzennej dla niewidomych - otwarty 
 
Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-09-03 
 
 Park orientacji przestrzennej otwarto w poniedziałek (3 września) w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych w Owińskach koło Poznania. Niewidome dzieci będą uczyły się w nim samodzielnego poruszania się w terenie. 
Park zajmuje powierzchnię około 2 hektarów. Jego budowa kosztowała 5,7 mln zł: ponad 2,9 mln zł to środki unijne, reszta to pieniądze pochodzące z budżetu powiatu poznańskiego. 
W parku znajdują się m.in. specjalne przyrządy dydaktyczne: zabawki dźwiękowe, równoważnie, huśtawki i tory przeszkód. 
- To miejsce nazywamy ogrodem zmysłów, ponieważ dzieci będą je tu ćwiczyły. Naszym celem jest edukacja poprzez zabawę, mamy zatem m.in. specjalny plac zabaw. Są też mosty, molo, kaskada, ścieżki o różnych nawierzchniach i specjalny tor przeszkód - mówiła w poniedziałek PAP dyrektor ośrodka Maria Tomaszewska. 
- Na park składają się nie tylko specjalne urządzenia, to także odtworzona aleja grabów, miejsca wypoczynku, a także ponad 200 gatunków roślin, w tym ziół i kwiatów. Jest też mała oranżeria i miejsce, gdzie dzieci mogą spotkać się ze zwierzętami: ptactwem i królikami - dodała dyrektor. 
Wychowawcy ośrodka podkreślają, że w parku dzieci będą mogły doskonalić swoje umiejętności w poruszaniu się w terenie. 
Starosta poznański Jan Grabkowski zaznaczył, że powstanie parku orientacji przestrzennej jest zwieńczeniem wieloletniego procesu renowacji ośrodka w Owińskach. 
Niewidomi mają zajęcia w poklasztornym budynku z XVIII w., który został gruntownie wyremontowany i zmodernizowany. Powiat poznański wydał na ten cel blisko 13 mln zł. Jak podkreślił starosta, park orientacji przestrzennej powstał przy współpracy z poznańskimi naukowcami i w oparciu o autorski program. 
W poniedziałek park po raz pierwszy zwiedzili również wychowankowie ośrodka. W tym roku naukę w Owińskach rozpoczyna ponad 160 osób. Dzieci przyznały w rozmowie z PAP, że nie mogły się doczekać otwarcia parku. 
W Owińskach działa także jedno z nielicznych w Europie muzeum tyflologiczne, obejmujące zbiory przyrządów wykorzystywanych przez niewidomych zarówno współcześnie, jak i w przeszłości: mapy, tabliczki brajlowskie i grafiki dotykowe. 
 
 aaa 
4. ROZMOWA MIESIĄCA 
Z Haliną Kuropatnicką-Salamon rozmawia Stanisław Kotowski 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
S.K. - Dziękuję, że zgodziłaś się opowiedzieć o swojej pracy zawodowej i twórczej. Jesteś poetką i emerytowaną nauczycielką. Z pewnością masz wiele ciekawych doświadczeń i przemyśleń, które zainteresują czytelników "Wiedzy i Myśli". 
 
H.K.S. - Nie jestem pewna, czy te doświadczenia i przemyślenia są aż tak interesujące, ale chętnie porozmawiam o nich. Może kogoś zaciekawią, może komuś się przydadzą. 
 
S.K. - Najpierw powiedz nam, jaki jest stan Twojego wzroku, od kiedy jesteś osobą niewidomą. Ułatwi to zrozumienie Twoich wypowiedzi. 
 
H.K.S. - Jestem niewidomą od wczesnego dzieciństwa. Obecnie nie mam nawet poczucia światła. 
 
S.K. - Uczyłaś się w szkole dla niewidomych we Wrocławiu? 
 
H.K.S. - Tak, urodziłam się w Tarnopolu, ale po wojnie, rodzina moja przyjechała do Polski w ramach repatriacji. Osiedliliśmy się we Wrocławiu i tu poszłam do szkoły dla niewidomych. 
 
S.K. - Jesteś więc absolwentką szkoły dla niewidomych? 
 
H.K.S. - Niestety, dane mi było tylko przez rok uczyć się z kolegami; po pierwszych wakacjach przeżyłam wielką przykrość. Moja klasa przeniesiona została do Owińsk, a ja już zdążyłam związać serce ze szkołą pod wrocławskimi kasztanami. W efekcie klasę drugą i trzecią kontynuowałam eksternistycznie, zdając egzaminy. Równocześnie utrzymywałam kontakty z kolegami ze starszych i z młodszych klas szkoły przy alei Kasztanowej. Aż wreszcie zdecydowałam dołączyć do kolegów z poprzedniej klasy i zostać z nimi na stałe. Naturalnie, wymagało to zrobienia rocznej przerwy w nauce. Decydująca okazała się tu postawa rodziców, bowiem takie rozwiązanie wydawało się im najstosowniejsze. Nadmieniam, że byłam dzieckiem dochodzącym. Znalazłszy się w nowej klasie, postanowiłam zamieszkać w internacie. W owym czasie uczniowie rzadko zamieszkiwali w domach rodzinnych. Wyczuwałam nieraz, iż koleżanki z niesmakiem traktują moje przychodzenie tylko do szkoły. Cechował je rodzaj żalu bądź pretensji. Od momentu mego przeniesienia się do internatu, nasze więzi wyraźnie się zacieśniły. 
 
S.K. - To szkoła podstawowa, ale przecież na tym nie zakończyła się Twoja edukacja. 
 
H.K.S. - Oczywiście, że nie. Potem było liceum pedagogiczne, studia na Uniwersytecie Wrocławskim - pedagogika z seminarium z psychologii ze specjalizacją polonistyczną i wyższe studia zawodowe w warszawskim Instytucie Pedagogiki Specjalnej. 
 
S.K. - Jakie stosowałaś metody nauki w szkołach ogólnodostępnych, a przede wszystkim w liceum pedagogicznym. Licea te, o ile mi wiadomo, bardzo dobrze przygotowywały do pracy przyszłych nauczycieli, gdyż w większości z nich był wysoki poziom nauczania. W takiej szkole niewidoma uczennica musiała mieć spore trudności. 
 
H.K.S. - Starałam się we wszystkim nadążać za widzącymi kolegami. Przepisywałam np. nuty w brajlu, aby nie mieć braków w zajęciach muzycznych. Konspektowałam wiadomości na określonych lekcjach. Uczyłam się po prostu. Wciąż miałam świadomość odpowiedzialności za własny wybór kształcenia, który otwierał mi drogę do pełnienia wymarzonego zawodu. 
 
S.K. - Pedagogika poszerzona o specjalizację filologiczną, również nie należy do łatwych kierunków nauki. Jak sobie radziłaś na uniwersytecie? 
 
H.K.S. - Bardzo często pracowałam z lektorami. W trakcie słuchania czytanego tekstu pisałam konspekty. Studiowałam zaocznie. Konieczne więc były pieniądze na zakup magnetofonu szpulowego; nabyłam go w trakcie pierwszego roku. Stanowił szczególną atrakcję w mojej codzienności. Służył do nanoszenia tekstów, potrzebnych do sporządzania notatek. Potem zaś można było doraźnie utrwalać ulubione piosenki bądź koleżeńskie "audycje" przy mikrofonie. Wszak wszyscy byliśmy młodzi, a szpul z taśmami posiadałam bardzo mało. Z czasem, już pod koniec studiów kupiłam czarnodrukową maszynę do pisania. W moim świecie nastąpił postęp. 
 
S.K. - A jak sobie radzisz z samodzielnym chodzeniem po ulicach Wrocławia? 
 
H.K.S. - Mam niewidomego męża. We wszystkich czynnościach wspieramy się i uzupełniamy wzajemnie; oczywiście, białe laski na zewnątrz domu zawsze nam towarzyszą. 
 
S.K. - Wiem, że studiowałaś i jednocześnie pracowałaś w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Niewidomych. W takim systemie kończyłem szkołę średnią i wiem, że nie jest to ani łatwe, ani przyjemne. Jak Ty łączyłaś te obowiązki? 
 
H.K.S. - Na tym etapie również pamiętałam stale, że dobrowolnie wybrałam taki sposób życia. Pragnęłam nauczać; sama też zdecydowanie lubiłam się uczyć, a poza tym kształcenie się było koniecznością zawodową. Angażowałam lektorów do wypełniania dokumentacji szkolnej, czytania materiałów związanych z moją pracą i przeglądania podręczników. Lektorzy kontrolowali też moje maszynopisy. Nie mogłam unikać jakichkolwiek obowiązków, których pełnienia oczekiwali przełożeni. Udawało się. Zwyczaj zatrudniania lektorów pozostał w naszym domu na stałe. Wielu z nich, nawet z odleglejszej przeszłości, pozostaje wciąż dobrymi znajomymi. 
 
S.K. - Jesteś poetką. Czy uzdolnienia poetyckie były przydatne również w pracy w szkole z niewidomymi dziećmi? Jak je wykorzystywałaś? 
 
H.K.S. - Podejrzewam, że pasje pisarskie, czyli skłonność do przypatrywania się ludziom, uwrażliwiały mnie na potrzeby wychowanków. Pozwalały niejako znajdować się na ich miejscach i w ich rolach. Ponadto ułatwiały takie podawanie wiedzy, aby stawała się przyjazna w przyswajaniu. 
 
S.K. - Masz duży dorobek literacki, opublikowałaś wiele tomików wierszy. Opowiedz o tym. 
 
H.K.S. - Wydałam m.in. tomiki poetyckie: 
- W lustrze 1990, 
- Kasztanki 1991, 
- Co nowego w starych bajkach 1991, 
- Recepta na latanie 1991, 
- Renkontoj 1992 (wiersze w języku esperanto), 
- Wyszumiały liście 1993, 
- Po tamtej stronie blasku 1993. 
 
S.K. - To wcale niemało. Kiedy zaczęłaś pisać? 
 
H.K.S. - Rymowanie, bo od tego zaczyna się wierszowanie nachodziło mnie dość wcześnie. Gawędziłam wierszem z zabawkami. W czwartej klasie opublikowałam w czasopiśmie dziecięcym wierszyk o wiośnie. Spodobała mi się taka forma dzielenia własnych pomysłów z odbiorcami i rozpoczęłam sumienne bombardowanie różnych redakcji. Moje wiersze drukowano np. w "Zuchu" czy "Przyjacielu" - oczywiście, nie zawsze. Zaszczycona i zachwycona czułam się jednak dopiero, znajdując swoje utworu na łamach czasopism brajlowskich. Byłam konkretnie wtopiona w zainteresowania mojego środowiska. 
 
S.K. - Powiedz, jak się zaczęła Twoja przygoda z językiem esperanto, gdzie i kiedy nauczyłaś się tego języka? 
 
H.K.S. - W trakcie klasy szóstej zajęłam się językiem esperanto. Uczyłam się go samodzielnie, ale ustawicznie; dopracowałam się zasobu koniecznych umiejętności, co pozwala mi pisać w oryginale i tłumaczyć. Moje przyjaźnie z esperantystami przekroczyły granice Polski, dlatego też odczułam potrzebę obdarzania się wspólnym słowem zarówno z dorosłymi, jak i młodziutkimi cudzoziemcami. Niedawnym wynikiem tych działań stał się tomik w dwu wersjach (polskiej i esperanckiej) "Zielone przygody" - "Verdaj aventuroj". Zawiera wiersze wybrane. 
 
S.K. - Gdzie były publikowane Twoje wiersze? 
 
H.K.S. - Moje wiersze ukazały się w antologii "Przydział na świat" (Kielce 1993, Krajowe Centrum Kultury PZN). 
Moje utwory poetyckie, opowiadania, felietony i artykuły publicystyczne znajdują się również w wydawnictwach brajlowskich, w kilku antologiach, a także w taśmotece Polskiego Radia. Wiersze esperanckie drukowały np. czasopismo "Fonto" - (Źródło), Pola Stelo (Polska Gwiazda), Esperanta Fajrero - (Esperancka Iskra). 
S.K. - Poezja w języku polskim i w esperanto z pewnością nie wypełnia Twojego czasu i z pewnością masz różne obowiązki. Jak np. sobie radzisz z prowadzeniem domu? Czy Ci ktoś w tym pomaga? 
 
H.K.S. - Jak każda przeciętna dziewczyna starałam się i ja nauczyć budować domową codzienność. No i wyszło. Od lat prowadzę swoje gospodarstwo i jakoś sobie radzę. 
 
S.K. - Od kiedy przebywasz na emeryturze? 
 
H.K.S. - W roku 1990, po dwudziestu pięciu latach pracy, odeszłam na emeryturę. Ze względu na zniszczone struny głosowe zabroniono mi pracy w pełnym wymiarze godzin. Nie podołałabym zatrudnianiu lektorów przy mniejszych poborach miesięcznych. Mogłam za to konkretnie zająć się pisaniem i w dowolnym czasie spotykać się z czytelnikami. Lekcje nie stawały mi już na przeszkodzie. 
 
S.K. - Czym teraz się zajmujesz? Co lubisz robić, a czego nie lubisz, ale musisz? 
 
H.K.S. - Lubię długie spacery (mieszkamy na zielonym osiedlu), wizyty moich dawnych uczniów, rozmowy z nimi o wartościach życia; lubię spotkania autorskie, zwłaszcza z młodzieżą i dziećmi, co jest dla mnie rodzajem lekcji języka polskiego. Nie lubię prasowania! 
 
S.K.- Mówiliśmy o sprawach zawodowych, o twórczości, o zdobywaniu wykształcenia. A jak Twoje sprawy osobiste się układały i ułożyły? Niewidomej dziewczynie i kobiecie jest znacznie trudniej żyć, pełnić role tradycyjne, uważane za kobiece, znaleźć partnera życia. Jak takie sprawy wyglądały u Ciebie? 
H.K.S. - Znowu jak każda dziewczyna trochę przymierzałam się do małżeństwa, trochę je oddalałam, bo nauka zajmowała w moim życiu przynajmniej równorzędne miejsce z romansami. W końcu dojrzałam do przeświadczenia, że warto mieć z bliskim człowiekiem wspólny dach, poranne podawanie chleba i wszystkie uśmiechnięte bądź też szare godziny. 
 
S.K. - Czy angażowałaś się w działalność społeczną w PZN lub innych stowarzyszeniach? 
 
H.K.S. - Owszem, pracuję do dziś społecznie. Moje spotkania literackie mają właśnie zwykle taki charakter. Natomiast do najmilszych osiągnięć w działalności PZN-u zaliczam założenie przez siebie "Klubu Ludzi Ciekawych Świata". Gromadził przede wszystkim absolwentów szkoły dla niewidomych. Zależało mi na wskazaniu im różnorodnych walorów rzeczywistości, która stanowiła dla nich określony problem, np. z uzyskaniem pracy. 
 
S.K. - Jakiej rady udzieliłabyś niewidomym dziewczętom? 
 
H.K.S. - Pozwoliłabym sobie podpowiedzieć dziewczynom, aby pamiętały o własnej atrakcyjności i wdzięku osobistym. Od tego zależy niejednokrotnie spełnienie nie tylko skrytych marzeń, ale ich realizacja. Dziewczęta w naszym środowisku charakteryzuje często niepewność i zbyt mała wiara w siebie. Nie wolno przy tym zapominać o rozwijaniu własnej osobowości, intelektu, wzbogacaniu wiedzy, bo to właśnie podnosi wartość kobiety. Pomaga w tym samokształcenie na różnorodnych płaszczyznach. 
 
S.K. - Jak oceniasz obecną działalność i kondycję stowarzyszeń osób niewidomych? 
 
H.K.S. - Oczekuję od nich upartej, nieustępliwej walki o zawodowe zatrudnianie niewidomych. Cenię wielorakość pomysłowości i działań, ale kwestię pracy uważam za pierwszoplanową. 
 
S.K. - Moim zdaniem, wśród wielu problemów natury prawnej, organizacyjnej i społecznej, jest traktowanie osób słabowidzących jak niewidomych. Uważam, że jest to ze wszech miar niekorzystne, gdyż osoby słabowidzące z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności oraz ze znacznym stopniem niepełnosprawności, które dysponują możliwościami zbliżonymi do 5 procent normalnej ostrości, są w znacznie lepszej sytuacji życiowej i nie powinny być porównywane z niewidomymi. Jak te sprawy wyglądają w świetle Twoich doświadczeń? 
 
H.K.S. - Zgadzam się z takim punktem widzenia! 
 
S.K. - Dziękuję za rozmowę o sprawach ważnych, o twórczości, o życiu. Mam nadzieję, że okaże się ona interesująca dla naszych czytelników. Dziękuję i życzę napisania jeszcze wielu wierszy i innych utworów, zadowolenia ze wszystkiego, czym się zajmujesz i miłych przeżyć w każdym dniu. 
Stanisław Kotowski 
 
 aaa 
5. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE 
 
aaa 
5.1. Komunikat PFRON w sprawie możliwości rozliczania niektórych składników sprzętu komputerowego 
 
Źródło: www.pfron.org.pl 
Data opublikowania: 2012-09-20 
 
"Możliwość rozliczenia zakupu urządzenia brajlowskiego lub lektorskiego, w skład którego wchodzi urządzenie zdefiniowane jako podstawowy sprzęt komputerowy - obszary: B2 i B3 pilotażowego programu "Aktywny samorząd". 
Wychodząc naprzeciw potrzebom osób niepełnosprawnych, w roku 2012 dopuszcza się możliwość rozliczania w ramach programu zakupu urządzeń brajlowskich i lektorskich, w skład których wchodzą urządzenia zdefiniowane jako podstawowy sprzęt komputerowy. 
Jednostka centralna komputera, smart phone, tablet itp., wchodzące w skład ww. zestawów muszą być niezbędne do zapewnienia ich pełnej funkcjonalności dla adresatów pomocy w ramach programu. Ponadto muszą spełniać warunki określone odpowiednio w definicjach urządzeń lektorskich i brajlowskich zawartych w dokumencie pn. "Kierunki działań oraz warunki brzegowe obowiązujące realizatorów pilotażowego programu "Aktywny Samorząd" w 2012 roku". 
Możliwość rozliczania urządzeń zdefiniowanych jako podstawowy sprzęt komputerowy pozostaje wykluczona w ramach obszaru B1 programu. " 
 
 aaa 
5.2. Katowice: pilotażowy program dla niepełnosprawnych 
 
Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-09-20 
 
na specjalistyczny sprzęt komputerowy, wózek elektryczny, czy urządzenie brajlowskie mogą uzyskać niepełnosprawni w ramach pilotażowego programu "Aktywny samorząd" w Katowicach. Jak podało w czwartek (20 września) biuro prasowe magistratu, głównym celem programu jest wyeliminowanie lub zmniejszenie barier ograniczających uczestnictwo niepełnosprawnych w życiu społecznym, zawodowym i w dostępie do edukacji. Program finansowany jest ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. 
Dofinansowanie w wysokości do 5 tys. zł można uzyskać na zakup lub montaż oprzyrządowania samochodu, specjalistyczny sprzęt komputerowy wraz z oprogramowaniem i urządzenia lektorskie. 
Nawet 12 tys. zł niepełnosprawni mogą dostać na urządzenia brajlowskie. 7 tys. zł, a w indywidualnych przypadkach nawet dwa razy więcej dofinansowania, dostaną na wózek elektryczny. 
PFRON oferuje też do 200 zł miesięcznie dofinansowania za żłobek lub przedszkole - na każde dziecko. 
 
 aaa 
5.3. Warszawa: 2 tys. laptopów dla wykluczonych cyfrowo niepełnosprawnych 
 
 Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-09-03 
 
Od poniedziałku (3 września) niepełnosprawni warszawiacy mogą ubiegać się o otrzymanie laptopa do nauki korzystania z internetu i nowoczesnych technologii w ramach programu przygotowanego przez stołeczny ratusz. Na niepełnosprawnych czeka 2 tys. komputerów. 
Nabór do programu "Przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu osób niepełnosprawnych w Warszawie", dofinansowanego przez UE, potrwa do końca października. 2 tys. laptopów będzie przygotowanych do indywidualnych potrzeb osób niepełnosprawnych. 
Podczas kursów stacjonarnych uczestnicy projektu będą uczyć się korzystać z otrzymanego sprzętu i poznają podstawowe zasady poruszania się w sieci. 
Moduł e-learningowy z kolei nastawiony będzie na umiejętności niezbędne do wykorzystywania internetu w pracy i życiu codziennym; kursanci będą mogli nauczyć się, jak zdobywać informacje w sieci, tworzyć, wypełniać i przesyłać dokumenty oraz komunikować się z innymi na pośrednictwem internetu. 
Dodatkowo powstanie też specjalny portal internetowy, na którym będą materiały, wskazówki oraz szkolenia e-learningowe. Łącznie na platformie dostępnych będzie kilkanaście modułów, nastawionych na rozwijanie umiejętności związanych z praktycznym korzystaniem z nowoczesnych technologii. 
- Chcemy, by program ruszył pełną parą w lutym przyszłego roku - powiedziała Monika Żukowska z wydziału prasowego ratusza. 
Do projektu zgłaszać mogą się osoby niepełnosprawne powyżej 12. roku życia, mieszkające w Warszawie, zagrożone wykluczeniem cyfrowym, posiadające orzeczenie o niepełnosprawności bądź o niepełnosprawności w stopniu znacznym lub umiarkowanym. 
Projekt o wartości 25,70 mln zł został dofinansowany ze środków UE w kwocie 21,8 mln zł. 
 
 aaa 
5.4. Śląskie: ruszyła kampania na rzecz zatrudniania niepełnosprawnych 
 
 Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-09-05 
 
Nawet ze znacznym stopniem niepełnosprawności można efektywnie łączyć pracę zawodową z pasją i obowiązkami rodzinnymi. Przekonują o tym sami niepełnosprawni - bohaterowie kampanii pod hasłem "Nieograniczona energia do życia sprawdza się w pracy". 
Akcję, której celem jest popularyzacja zatrudnienia osób niepełnosprawnych w Śląskiem, rozpoczął Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach. Przez cały wrzesień pięcioro niepełnosprawnych na billboardach i reklamach na wiatach przystankowych w regionie będzie przekonywało, że - mimo ograniczeń - są takimi samymi, a często nawet lepszymi pracownikami od innych. Kampania będzie wspierana artykułami prasowymi oraz reklamą na internetowych portalach informacyjnych. W kolejnym miesiącu będzie można zobaczyć i usłyszeć spoty reklamowe w regionalnych stacjach telewizyjnych i radiowych. Pełną wiedzę na temat zatrudnienia osób niepełnosprawnych można też znaleźć na portalu internetowym www.sprawni-niepelnosprawni.pl 
Rzeczniczka katowickiego WUP Paulina Cius poinformowała PAP, że rozpoczynająca się kampania promocyjna jest częścią większego projektu, finansowanego ze środków unijnych. - Chodzi o to, by zachęcić pracodawców do zatrudniania niepełnosprawnych, jak i samych niepełnosprawnych do opuszczenia czterech ścian i podjęcia zatrudnienia na otwartym rynku pracy - zaznaczyła. 
Organizatorzy kampanii przypominają, że wśród wielu przedsiębiorców pokutuje przeświadczenie, iż osoba niepełnosprawna jest mniej efektywna i dyspozycyjna. Problemy z przystosowaniem dla niej miejsca pracy są często powodem odmowy zatrudnienia, nawet jeśli kwalifikacje kandydata nie budzą żadnych zastrzeżeń. 
Według danych za ub. r., na 100 niepełnosprawnych Polaków, którzy mogli podjąć zatrudnienie, pracowało tylko 22. Wiedza pracodawców na temat korzyści finansowych płynących z zatrudnienia niepełnosprawnych nie jest wystarczająca, dlatego potencjał pracowniczy tej grupy osób jest nadal wykorzystywany w minimalnym stopniu. 
 
 aaa 
5.5. Niewidomi czytali "Pana Tadeusza" 
 
Źródło: Informacja własna "WiM" 
 
W dniu ósmego września br. cała Polska czytała "Pana Tadeusza". Czytali aktorzy, pisarze, politycy i Kowalscy. Czytali też niewidomi. Telewizja pokazywała niektórych z nich, np. w Warszawie. 
Więcej informacji mamy o bydgoskim "czytaniu". Tam w dniu 8 września br. Klub aktywności kulturalnej i twórczej pod przewodnictwem Heleny Skonieczko zorganizował imprezę na wolnym powietrzu z udziałem wszystkich zainteresowanych. Występowali, m.in. aktorzy, młodzież szkolna i prezydent miasta. Impreza odbyła się przed Teatrem Polskim w scenerii z epoki napoleońskiej. Meble i stroje wypożyczył teatr. Były rozstawione stoliki, przy których grupy osób czytały "Pana Tadeusza". Przy jednym z nich zasiedli niewidomi: bibliotekarka Krystyna Skiera, instruktor brajla Marek Andraszewski i emerytowana nauczycielka Zofia Krzemkowska. 
Dla telewidzów fragmenty epopei czytała znana bydgoska działaczka ruchu niewidomych, była dyrektor Krajowego Centrum Kształcenia Niewidomych Antonina Markiewka. 
Ciekawym wydarzeniem było recytowanie fragmentów dzieła Mickiewicza przez dziewięćdziesięcioletnią niewidomą Kamilę Wysocką. Jej występ spotkał się z wielkim uznaniem. Telewizja bydgoska pokazała to w swoim programie jako fenomen. 
Wszystkim niewidomym, którzy wzięli udział w czytaniu "Pana Tadeusza" w Bydgoszczy i w innych miastach serdecznie gratulujemy umiejętności, odwagi i zaangażowania. Uważamy, że jest to świetna forma popularyzacji naszej problematyki. 
Redakcja Wiedzy i Myśli 
 
aaa 
5.6. ZAPROSZENIE NA BEZPŁATNE SZKOLENIE 
 
Źródło: Zaproszenie organizatora szkolenia 
Kielce, 11.09.2012r. 
 
FUNDACJA NA RZECZ OSÓB NIEWIDOMYCH I SŁABOWIDZĄCYCH "VEGA" zaprasza osoby w wieku 15-60 lat, z woj. Świętokrzyskiego, niewidome i słabowidzące z orzeczoną niepełnosprawnością narządu wzroku, do wzięcia udziału w kursie aktywizacji zawodowej i społecznej, który odbędzie się w dwóch terminach: 23.09-29.09.2012r. oraz 30.09.-06.10.2012r. w Krakowie - Hotel Piast ul. Piastowska 47 30-067 Kraków. Jedna osoba może wziąć udział w jednym turnusie. 
Celem kursu jest aktywizacja zawodowa, społeczna i kulturalna, rozbudzenie potrzeby aktywnego poszukiwania pracy, podniesienie umiejętności interpersonalnych i zwiększenie szans na zatrudnienie. 
W czasie kursu proponujemy: 
- szeroko pojęte zajęcia z komunikacji społecznej i doradztwa zawodowego; 
- zajęcia informatyczne z podziałem na grupy (osobno dla niewidomych i słabowidzących); 
- zajęcia mające na celu podniesienie wiedzy w zakresie aspektów prawnych dotyczących niepełnosprawności, ze szczególnym uwzględnieniem subsydiowanego zatrudnienia, dotacji i dofinansowań zakupów sprzętu specjalistycznego, ulg komunikacyjnych, pocztowych itp. 
- aktywne zwiedzanie świata , wyjścia plenerowe z audiodeskrypcją ; 
- zajęcia rekreacyjne, turystyczne i kulturalne 
Zainteresowane osoby mogą zgłosić chęć udziału lub też uzyskać szczegółowe informacje dzwoniąc na jeden z poniższych numerów lub wysyłając zapytanie na adres vega@fundacja-vega.pl. 
(41) 341 70 00 
501 39 55 39 
601 290 297 
695 660 340 
602 423 678 
SERDECZNIE ZAPRASZAMY 
ZESPÓŁ FUNDACJI VEGA 
Zadanie realizowane przy wsparciu finansowym ze środków PFRON będących w dyspozycji Samorządu Województwa świętokrzyskiego w 2012 roku. 
 aaa 
5.7. Nowinki techniczne na IX EFF "Integracja Ty i Ja" 
oprac. Natalia Łyczko 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-09-06 
 
Rozwiązania ułatwiające codziennie funkcjonowanie osobom niewidomym, niedowidzącym i niepełnosprawnym ruchowo zaprezentowali naukowcy na tegorocznym Europejskim Festiwalu Filmowym "Integracja Ty i Ja", który od 4 września odbywa się w Koszalinie. 
Przedmioty ułatwiające osobom niedowidzącym wykonywanie codziennych czynności przedstawiła Justyna Jastrzębska z Polskiego Związku Niewidomych. Wśród prezentowanych rozwiązań znalazły się m.in.: elektroniczna lupa, powiększające lustro, pilot do telewizora, kaseta na bilon i mówiące zegarki. 
Autorskie rozwiązania dedykowane osobom niewidomym zaprezentowali zaś Przemysław Barański i Marcin Morański z Politechniki Łódzkiej. Pierwszy z naukowców pokazał system zdalnej nawigacji dla osób z niepełnosprawnością wzroku, drugi - rozwiązanie umożliwiające dotykowe poznawanie otoczenia. 
W praktyce można było sprawdzić także system umożliwiający sterowanie domowymi urządzeniami za pomocą fal mózgowych. To autorski pomysł Pawła Poryzały i Marcina Byczuka (również z Politechniki Łódzkiej) powstały z myślą o osobach dotkniętych tetraplegią. Można go wykorzystać zarówno do komunikacji z komputerem, jak i sterowania np. wyłącznikiem światła w domu czy telewizorem. 
. 6 września naukowcy z Łodzi zaprezentują swoje projekty po raz kolejny. Początek pokazu o godz. 10. 00 w miasteczku festiwalowym na Placu Polonii. 
 
 aaa 
5.8. Kampania "Na jednym wózku" - na rzecz rodzin dzieci niepełnosprawnych 
 
 Źródło: PWX/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-09-20 
 
Fundacja Promyk Słońca w ramach ogólnopolskiej kampanii społecznej na rzecz rodzin dzieci niepełnosprawnych "Na jednym wózku" namawia członków rodzin dzieci z różnymi rodzajami niepełnosprawności do udziału w konkursie blogów w ramach ogólnopolskiej kampanii społecznej. 
Celem kampanii "Na jednym wózku" jest pokazanie życia rodzin, w których wychowują się dzieci z niepełnosprawnością: z jakimi problemami się zmagają, jak wygląda ich codzienność, jakie mają plany i marzenia, skąd czerpią siły, co im przeszkadza, czego pragną i czego się obawiają. 
Kampania jest objęta patronatem Anny Komorowskiej. 
W Polsce żyje 5,5 mln osób niepełnosprawnych, w tym setki tysięcy dzieci do lat 16 z rozmaitymi rodzajami niepełnosprawności. Niepełnosprawność dziecka - lub dzieci - dotyczy całej rodziny i w radykalny sposób zmienia jej życie. Lektura blogów jest często przejmującym i niezwykłym doznaniem, które u wielu osób może zmienić sposób patrzenia na świat. Organizator kampanii wybrał formę konkursu blogów, aby umożliwić rodzinom niepełnosprawnych dzieci zabranie głosu w takiej postaci, jaką sami wybiorą. 
Kampania jest sposobem na uhonorowanie tych, którzy podporządkowali swoje życie potrzebom niepełnosprawnego dziecka. Daje też możliwość stworzenia platformy wymiany doświadczeń i wzajemnego wsparcia wśród rodzin niepełnosprawnych dzieci. Dla wielu jest również swoistą formą autoterapii. 
Jednym z celów kampanii jest także działanie na rzecz zmian w prawie i organizacji życia w kraju, które ułatwiłyby życie rodzinom z niepełnosprawnymi dziećmi. Aspekt finansowy (niska wysokość świadczeń pielęgnacyjnych) to tylko jeden z licznych problemów, których dolegliwość mogłyby złagodzić odpowiednie przepisy. 
Zgłoszenia są przyjmowane do 30 listopada 2012 a blog można zgłosić wypełniając formularz na stronie internetowej organizatora kampanii: 
www.promykslonca.pl. 
Kapituła Fundacji Promyk Słońca spośród zgłoszonych blogów wybierze laureata nagrody głównej, którą jest wspólny, tygodniowy wyjazd dla całej rodziny. Decyzja Kapituły zostanie opublikowana na stronie www.promykslonca.pl. 
Przyznane zostaną również trzy równorzędne nagrody pieniężne oraz nagroda Czytelników, którzy głosują za pomocą banerów umieszczonych na stronach blogów. Głosowanie Czytelników trwa do 15 grudnia 2012 roku. 
 
 aaa 
5.9. EFF "Integracja Ty i Ja": przyznano "Motyle 2012" 
Natalia Łyczko 
 
Źródło:www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-09-10 
 
"Mój ukochany", "Sex, miłość i niepełnosprawność", "Metr nad ziemią", "Hasta la Vista", "Najlepsza forma mojego życia", "Carpe Diem" i "Nietykalni" - to filmy nagrodzone podczas dziewiątej edycji Europejskiego Festiwalu Filmowego "Integracja Ty i Ja", który w dniach od 4 do 8 września odbywał się w Koszalinie. 
 
"Motylem 2012" za najlepszy film fabularny uhonorowano film "Hasta la vista" (reż. Geoffrey Enthoven, Belgia, 115 min.) - opowieść o walce z przeciwnościami losu, marzeniach i prawdziwej przyjaźni trójki bohaterów: Josefa, Larsa i Phillipa. Ich śmiałych planów nie powstrzyma nic; nawet to, że są niepełnosprawni: jeden z nich jest niewidomy, drugi - przykuty do wózka, a trzeci - całkowicie sparaliżowany. 
Wyróżnienie w tej kategorii otrzymał film "Mój ukochany" (oryg. "My sweetheart"; reż. Daniel Metge, Francja, 23 min). 
"Motyla 2012" za najlepszy film dokumentalny otrzymała polska produkcja "Najlepsza forma mojego życia" ("The best form of my life"; reż. Piotr Sobczak, 24 min.). Przedstawia ona Zbyszka Stefaniaka - ambitnego, upartego i kochającego sport niepełnosprawnego biegacza. Dokument pokazuje treningi poruszającego się o kulach sportowca, które mają umożliwić mu start w biegach maratońskich w całej Europie. 
W kategorii tej przyznano także dwa wyróżnienia. Pierwsze otrzymała produkcja "Sex, miłość i niepełnosprawność ("Sex, love & disability"; reż. Jean-Michel Carr 74 min.), drugie zaś - "Metr nad ziemią" ("One meter above ground"; reż. Tomasz Wiszniewski, Polska, 42 min. 
"Motyla 2012" za najlepszy film amatorski przyznano zaś "Carpe diem" - polskiej 10-minutowej produkcji w reżyserii Katarzyny Kuklińskiej. 
Nagrodę publiczności otrzymał popularny i wielokrotnie nagradzany film "Nietykalni" ("Untouchables"; reż. Eric Toledano, Olivier Nakache, 112 min.). 
W konkursie filmów fabularnych wzięło udział 12 filmów, dokumentalnych - 15, zaś amatorskich - 5. 
Nagrody i wyróżnienia zostały przyznane jednogłośnie. Jury obradowało w składzie:bbb Sławomir Grunberg (przewodniczący), Magdalena Łazarkiewicz, Andrzej Suchcicki i Rosław Szaybo. 

aaa 
5.10. Komunikacja pomiędzy niewidomymi a osobami z zespołem Aspergera i autyzmem 
 
Źródło: Informacja Hanny Pasterny 
 
Prowadzę badania o komunikacji pomiędzy niewidomymi, słabowidzącymi a osobami z autyzmem i zespołem Aspergera. Ich celem jest poznanie wpływu niepełnosprawności na wzajemne kontakty i relacje oraz znalezienie metod, które ułatwią komunikowanie się. 
Osoby, które mają doświadczenie w takich kontaktach, proszę o wypełnienie ankiety. Można ją pobrać stąd: 
http://web.eng.gla.ac.uk/assistive/pages/komunikacja-niewidomi-i-osoby-z-autyzmem.php 
Jest też wersja angielska i francuska. Na stronie znajdują się dwie wersje kwestionariusza. 
Jeden jest dla osób z jedną niepełnosprawnością: niewidomych, słabowidzących, osób z autyzmem albo zespołem Aspergera, drugi dla niewidomych i słabowidzących, którzy mają autyzm lub zespół Aspergera. 
Z góry dziękuję za pomoc. 
Hanna Pasterny 
 
 aaa 
5.11. Usługi bankowe: barier coraz mniej 
Łukasz Orylski 
 
 Źródło: pion.pl 
Data opublikowania: 2012-09-20 

W środę 19.09. poznański Uniwersytet Ekonomiczny gościł uczestników
zorganizowanego w ramach Forum Dostępnej Cyberprzestrzeni seminarium „Bankowość dostępna dla wszystkich”. 
Inicjatorem spotkania, na które przybyło kilkadziesiąt osób z całego kraju były Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego oraz Wielkopolskie Stowarzyszenie Niewidomych. Zgromadzeni reprezentowali banki, organizacje pozarządowe, biuro Rzecznika Praw Obywatelskich oraz szkoły wyższe
Gości powitał Jerzy Łączny z Wielkopolskiego Stowarzyszenia Niewidomych. Następnie głos zabrał Piotr Witek z Fundacji Instytut Rozwoju Regionalnego. Omówił on międzynarodowe standardy dostępności serwisów internetowych dla użytkowników z ograniczoną sprawnością (Web Content Accessibility Guildness 2.0). 
Najważniejsze jest - stwierdził prelegent - aby serwis był możliwy do łatwego postrzegania, funkcjonalny, nieskomplikowany w odbiorze, a także kompatybilny z technologiami wspierającymi. Tymczasem serwisy internetowe działających w Polsce banków wciąż grzeszą hermetycznym językiem, słabym kontrastem między treścią a tłem, brakiem dostępności wielu elementów z poziomu klawiatury, czy też niedostępnością przykładów danych żądanych w formularzach (np. formatu daty). Istotne utrudnienie nie tylko dla osób niepełnosprawnych, ale również wszystkich zmuszonych wykonywać wiele czynności jednocześnie, stanowi ograniczenie czasu pracy jako zalogowany użytkownik do zaledwie kilku minut. Podczas audytu bankowych stron www najlepiej wypadły serwisy Idea Bank i Banku Zachodniego WBK, najsłabsze oceny uzyskały zaś EuroBank i PKO BP. Spośród dwudziestu badanych banków aż 14 posiadało na stronach dokumenty takie jak np. zasady udzielania kredytu w formie plików PDF niewspółpracujących z programami odczytu ekranu. Duże trudności sprawia też nazywanie wielu podstron w obrębie serwisu jednym tytułem oraz żądanie włączenia aplikacji Java Script. 
 
Mikołaj Rotnicki z WSN poświęcił swe wystąpienie dostępności mobilnych aplikacji bankowych dla osób z niepełnosprawnością wzroku. W osiągnięciu tejże pomagają m.in. funkcja Zoom i czytnik VoiceOver. Maciej Kasperkowiak reprezentujący Polską Fundację Osób Słabosłyszących zauważył, że udogodnienia w korzystaniu z bankowości adresowane do osób z ubytkiem słuchu to kwestia nie cierpiąca zwłoki, skoro do grupy tej zalicza się 25 proc. polskich seniorów. Tymczasem mówcy nie jest znana ani jedna placówka bankowa w naszym kraju wyposażona w pętlę induktofoniczną. Wyposażenie miejsc użyteczności publicznej w takie urządzenia to od wielu lat powszechna praktyka w USA i Europie Zachodniej. Warto podkreślić, że koszt wyposażenia w pętlę jednego okienka kasowego wynosi jedynie 800 PLN. 
 
Prezes warszawskiej fundacji Vis Major Jolanta Kramarz przedstawiła rezultaty projektu badawczo - edukacyjnego "Pieniądze i usługi bankowe wczoraj, dziś i jutro" , współfinansowanego ze środków Narodowego Banku Polskiego. Projekt, którym objęto 210 dorosłych osób niewidomych w 11 miastach Polski (w tym w Poznaniu) realizowano od listopada 2011 do marca bieżącego roku. W warstwie edukacyjnej uczestnicy przedsięwzięcia zapoznali się z dotykowymi modelami banknotów emitowanych przez NBP oraz historią pieniądza. Z przeprowadzonych badań wynika, że 69 proc. badanych posiada konto bankowe, 45 proc. korzysta z bankomatu, 29 proc. - z bankowości elektronicznej, 23 proc. - z kart płatniczych. Respondenci najczęściej są klientami banków mBank, Alior, PKO BP oraz Nordea (ostatni z wymienionych banków udostępnia kody jednorazowego użytku w alfabecie Braille'a). Ankietowani wypominali brak list "mówiących" bankomatów na stronach internetowych, zbyt cichy dźwięk i niewyraźny ekran tych urządzeń, brak wersji tekstowych bankowych stron www oraz nieznajomość zasad obsługi osób niewidomych przez personel placówek. Wskazywano też na nierespektowanie podpisu bądź odcisku palca osób niewidomych (mimo uchylenia w 2010 artykułu 80 Kodeksu Cywilnego, który w wypadku braku możliwości złożenia jednoznacznego podpisu wymuszał przedstawienie dokumentu notarialnego), a także niewpuszczanie do placówek psów - przewodników. Pozytywnie oceniono natomiast jakość obsługi telefonicznej klienta. Rezultaty badań ilościowych potwierdziło osiem wywiadów pogłębionych, przeprowadzonych przez PENTOR na zlecenie wykonawców projektu. Odpowiednie rekomendacje przekazano do Związku Banków Polskich. 
 
Jako ostatnia głos zabrała przedstawicielka BZ WBK Anna Talarczyk, która zaprezentowała założenia i praktykę realizacji w swojej firmie zapoczątkowanego przed dwoma laty programu "Obsługa bez barier". W jego ramach wypracowano standardy obsługi klienta z niepełnosprawnością oraz zorganizowano warsztaty dla personelu. W całej Polsce możemy korzystać ze stu placówek BZ WBK pozbawionych wszelkich barier oraz 150 "mówiących bankomatów" (certyfikowanych przez PZN). We wspomnianych oddziałach można skorzystać z pierwszeństwa obsługi, a także zamówić wizytę doradcy w domu klienta). Polska część grupy Santander wspiera wiele form aktywności osób niepełnosprawnych, np. działalność fundacji "Poza Horyzonty", spartakiadę w Inowrocławiu i projekt artystyczny "5 zmysłów - pauza". W tym roku uruchomiono też adresowany do studentów program "Praktyki bez barier", korporacja została też uhonorowana przez Polski Kongres Gospodarczy tytułem "Lidera bankowości w CSR (biznesie społecznie odpowiedzialnym). Uczestnicy seminarium podkreślali własne pozytywne doświadczenia w kontaktach z BZ WBK oraz konsekwencję w działaniu na rzecz likwidacji barier - bank ten już w 2003 otrzymał tytuł "Produkt roku" za dostępne dla wszystkich usługi bankowości elektronicznej. Sympatyczna reprezentantka banku podkreślała, iż jest świadoma, jak wiele pozostaje jeszcze do zrobienia w omawianym zakresie, np. obsługa banków wciąż porozumiewa się z osobami głuchymi za pomocą kartki. Dalszy postęp jest możliwy dzięki informacjom zwrotnym ze strony organizacji pozarządowych i klientów indywidualnych - dodała Talarczyk. Nie musiała długo czekać. Uczestnicy seminarium podnosili kwestie niedostępności "mówiących" bankomatów na poznańskich wielkich osiedlach i w hipermarketach, braku informacji o "oddziałach bez barier" w innych placówkach banku oraz nieistnienia programu wsparcia klientów z niepełnosprawnością intelektualną. 
 
W dyskusyjnej części seminarium pytano m.in. o to, jak Polska sytuuje się w omawianym zakresie na tle Europy Zachodniej i USA. Okazuje się, iż jest nieźle, np. pod względem ogólnej liczby "mówiących" bankomatów nasz kraj wyprzedza państwa europejskie, z wyjątkiem niemieckojęzycznych, Francji i Wielkiej Brytanii. Z kolei działania na rzecz dostępnej bankowości w USA zostały zapoczątkowane przez procesy sądowe, jakie kilku bankom wytoczyli ich niepełnosprawni klienci. Przypomniano, że obecna na sali J. Kramarz wygrała proces o niewpuszczenie do sklepu psa przewodnika z siecią handlową Carefour. Pod koniec dyskusji wywiązała się ciekawa polemika, czy niwelowanie barier w bankowości należy postrzegać jako element strategii CSR, czy też część procesu pozyskiwania nowych klientów. 
 
Bez wątpienia seminarium można uznać za pożyteczne i znacznie poszerzające wiedzę o dostępności świata wirtualnego dla osób z niepełnosprawnością. Przebiegało w życzliwej i merytorycznej atmosferze. Pozostaje mieć nadzieję, że organizatorzy będą inicjować dalsze spotkania otwarte. Przypomnijmy, że Forum Dostępnej Cyberprzestrzeni to platforma współpracy organizacji pozarządowych, administracji publicznej oraz firm komercyjnych, które działają w obszarze włączenia cyfrowego osób niepełnosprawnych i innych grup zagrożonych wykluczeniem cyfrowym. Organizacja została powołana w lutym ubiegłego roku. 
 
 aaa 
5.12. "Ze wspomnienia płyń w wspomnienie" (K.C. Norwid) 
Zofia Krzemkowska 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 Historia i teraźniejszość 
 
 "Kierujemy nasze myśli na przemian ku przeszłości i w przyszłość. Szukamy w przeszłości nauki, wskazówek dla naszej przyszłości. Chcemy w ten sposób określić lepiej i podbudować naszą nadzieję". 
(bł. Jan Paweł II) 
 
 Bydgoska Szkoła dla Niewidomych - Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. L. Braille obchodzi w 2012 roku 140 lat istnienia. Szkoła powstała w 1872 roku jako kontynuacja szkoły w Wolsztynie, istniejącej od 1854 roku. Do dziś działa w tym samym ceglanym pruskim gmachu przeznaczonym pierwotnie dla 88 wychowanków. Obecnie uczy się tu 300 dzieci i młodzieży niewidomej i słabowidzącej. Była wielokrotnie przebudowywana. 
W dniu 3 września br. został otwarty trzeci budynek, dydaktyczny, w którym powstała m.in. izba tradycji pod kierunkiem germanisty Jacka Knychały. Gromadzone są tu wszelkie pamiątki: dokumenty, zdjęcia, mapy, ilustrujące przeszłość szkoły, metody nauczania itp. Inicjatywa spotkała się z dużym odzewem osób, które posiadają takie przedmioty i chcą je oddać. W ten sposób zostaną ocalone od zapomnienia. 
 Wówczas w XIX wieku była to najlepiej wyposażona placówka tego typu w Polsce. Tylko nazwa się zmieniała. Był to: Zakład Prowincjonalny, Zakład Wojewódzki, a obecnie - Ośrodek Szkolno-Wychowawczy nr 1 im. L. Braille przy ul. Krasińskiego 10 w Bydgoszczy. Początkowo w szkole obowiązywał język niemiecki. Dopiero po I wojnie światowej szkoła stała się polską instytucją. 
Zakład obejmował wielkie Księstwo Poznańskie. Z inicjatywy pracowników zakładu powstało Towarzystwo Opieki nad Niewidomymi w Bydgoszczy w 1889 roku. Celem Towarzystwa wg statutu było uszczęśliwianie niewidomych przez pracę. W szczytowym okresie działalności z jego pomocy korzystało tysiąc niewidomych. Z inicjatywy Towarzystwa w 1898 r. powstało schronisko dla samotnych niewidomych. Przez 50 lat działalności skutecznie pomagało samotnym absolwentom zakładu, którzy nie mogli liczyć na pomoc rodziny. Na stałe mieszkało w nim 50 niewidomych - większość stanowiły kobiety. Mieszkańcy pracowali w schronisku, w zakładzie i w prywatnych warsztatach. Opiekę sprawowały m.in. trzy siostry elżbietanki, z przełożoną s. Biegańską. Kierownikiem schroniska był ceniony niewidomy nauczyciel Bronisław Konwiński, który wspólnie z dr. Karolem Szymanowskim utworzył w bydgoskim zakładzie klasy dla dzieci słabowidzących. 
 W warsztatach szkolnych uczono: tapicerstwa, szczotkarstwa, koszykarstwa, trykotarstwa. Obecnie dla porównania działa m.in. wczesne wspomaganie rozwoju dziecka. 
Z pomocy korzysta 20 dzieci wieku do 5 lat z uszkodzonym wzrokiem i dodatkowymi schorzeniami, głównie z woj. Kujawsko-Pomorskiego - grupa dzieci przygotowująca się do rozpoczęcia nauki szkolnej. 
Funkcjonują szkoły: podstawowa, gimnazjum, zawodowa. Obecnie wprowadza się szkolenie kucharza zamiast rolnika. Szkoli się pomocnika obsługi hotelowej z lekką niepełnosprawnością intelektualną. Jest szkolenie przysposabiające do pracy, specjalne oddziały dla głuchoniewidomych. Uczniowie odbywają praktyki w bydgoskich instytucjach zgodnie z wybraną specjalnością. Istnieje liceum ogólnokształcące, pomaturalna dwuletnia szkoła dla tyfloinformatyków i technikum administracyjne. Ci, którzy zdają maturę w ośrodku, wybierają dalsze kształcenie. Są to najczęściej: Wyższa Szkoła Gospodarki, która stwarza niewidomym dobre warunki nauki i zakwaterowanie w akademikach, Bydgoski Uniwersytet Kazimierza Wielkiego lub uczelnia bliżej zamieszkania. Większość jednak wybiera masaż, gdyż chce się szybko usamodzielnić . Trudności sprawia zdobycie pracy po ukończeniu szkoły. 
Już na początku istnienia zakładu niewidomi mieli możność uzyskania zawodu: nauczyciela, organisty, stroiciela fortepianu. 
 Do najzdolniejszych uczniów Prowincjonalnego Zakładu dla Niewidomych w Bydgoszczy należał Szczepan Jankowski. Tu odkryli jego zdolności muzyczne. Został wirtuozem organów, kompozytorem pieśni religijnych, (nuty i słowa zapisywał brajlem). Przepracował w kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa Chrystusa 60 lat. Otrzymał medale: od papieża Pawła VI za zasługi dla kościoła, od Rady Miasta Bydgoszczy za zasługi dla miasta. Jedna z bydgoskich ulic została nazwana jego imieniem. 
 W bydgoskiej szkole istnieją klasy integracyjne, w których uczą się niewidomi wraz z widzącymi. 
 Szkoła korzysta ze środków i programów unijnych, z funduszów marszałkowskich i PFRON. 
 
Niektórzy dyrektorzy i kierownicy najbardziej zasłużeni dla Ośrodka 
 
 Przewinęło się ich wielu. Są wśród nich m.in.: Henryk Piotrowski - nauczyciel maszynopisania i języka rosyjskiego, Zygmunt Sawilski - (wychowawca mojej klasy) przez cztery lata - sam wykonywał mapy ścienne dla niewidomych, pracował w komisji pomocy naukowych przy ZG PZN, był wspaniałym organizatorem wycieczek dla uczniów do Warszawy, statkiem do Gdańska, Krakowa i Ojcowa. 
Przez 17 lat dyrektorką szkół była Danuta Zielińska - nauczycielka geografii, a dyrektorem zakładu i menażerem Zenon Imbierowski. Jan Remplewicz zajmował się sportem i wychowaniem fizycznym niewidomych. 
Ośrodkiem kierowali również niewidomi dyrektorzy. 
Władysław Winnicki. Najwyżej cenił z bydgoskiej szkoły wyniesioną umiejętność pisania na maszynie, która służyła mu do końca życia. Był nauczycielem dzieci niewidomych w latach 1921-39, organizatorem szkoły po wojnie, jej dyrektorem w latach 1948-51, organizatorem PZN na terenie Bydgoszczy i prezesem do śmierci. Pracował w szkole wraz z synem Tadeuszem, który przepracował w zakładzie 48 lat. 
Władysław Winnicki napisał prace dyplomową w Państwowym Instytucie Pedagogiki Specjalnej w Warszawie na temat "Poglądowa nauka w szkole dla niewidomych". W 2011 roku obchodziliśmy 50-lecie jego śmierci, został odsłonięty pomnik nagrobny ufundowany przez wnuka Ryszarda Winnickiego. Kapituła Okręgu Kujawsko-Pomorskiego PZN przyznaje wyróżniającym się działaczom rzeczowe nagrody im. Władysława Winnickiego. . 
 W Bydgoskim Zakładzie pracował Oskar Picht - Niemiec, konstruktor maszyny brajlowskiej, nazwanej jego imieniem. 
W Ośrodku pracuje Krystyna Klugiewicz, zasłużona nauczycielka głuchoniewidomych. 
Niewidomym dyrektorem był nieżyjący już Zbigniew Figurski - absolwent zakładu, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika (filologia polska), na co dzień polonista w szkole. 
Obecnie kierują Ośrodkiem panie: Naczelny Dyrektor Małgorzata Szczepanek, Małgorzata Wilczewska, Ewa Fojucik, Maria Jankowska. Kontynuują dzieło swoich poprzedników wzbogacając je o osiągnięciami tyflologii. 
 
"Niewidomy człowiekiem użytecznym" 
 
(niewidomy francuski tyflolog Marice de La Sizeranne) 
 
Do jego programu nawiązywała matka Elżbieta Róża Czacka. 
Twórczyni pedagogiki specjalnej Maria Grzegorzewska uważała, że w ośrodkach należy zatrudniać odpowiednio przygotowanych do zawodu niewidomych nauczycieli. "Słowa uczą, przykłady pociągają". 
 Wybrałam kilku znanych mi osobiście. Są to: Kazimierz Kurzewski - polonista i historyk, członek pierwszych władz centralnych ZG PZN, organizator pierwszych ogólnopolskich kolonii dla dzieci niewidomych w Ustroniu Morskim. Było to miejsce jego pracy przed wypadkiem. On pierwszy pokazał mi morze. 
 
Nauczyciele muzyki i śpiewu 
 
Henryk Mikołajczak - "Legenda Bydgoszczy", pianista. On ukształtował moje zainteresowania muzyką klasyczną. Był absolwentem zakładu. 
Marek Andraszewski - absolwent praskiego konserwatorium . 
Matematycy: Stefan Niewiarowski - absolwent- kierował drużyną harcerską i uczniowską spółdzielnią, Stanisław Januszewski. 
Zbigniew Ebłowski - anglista, absolwent. 
Aktualnie pracują niewidomi: bibliotekarka Danuta Kruś, nauczyciel muzyki Jerzy Olszewski, historyk Michał Skąpski, Anna Molewska do spraw głuchoniewidomych. W stosunku do ogółu pracowników pedagogicznych jest ich niewielu. 
 Pracowały też niewidome nauczycielki: Maria Granz-Nowak - początkowe nauczanie, Maria Krygier - roboty ręczne. 
 
Inni absolwenci 
 
 To oni są wizytówką szkoły. Niektórzy spędzili w niej kilkanaście lat. Jak zostali przygotowani? Jakie reprezentują zawody po opuszczeniu ośrodka w samodzielnym życiu? 
Henoch Drat założyciel spółdzielni niewidomych "Gryf", która była bazą zatrudnienia niewidomych do 2011 roku. Długoletni prezes spółdzielni i PZN, działacz spółdzielczy szczebla centralnego. 
Aleksander Rodziewicz - dyrektor Okręgu Wielkopolskiego PZN, Józefa Łazuka - Spychała prezes spółdzielni "San Marko" w Poznaniu. Ewa Drążkowska-Redzimska - prezes Okręgu Pomorskiego PZN, bibliotekarka - Krystyna Skiera. Marian Olszowski po Diecezjalnym Studium Organistowskim. Specjalistki do spraw rehabilitacji pracujące w Okręgu Kujawsko-Pomorskim PZN: Anna Kruczkowska i Magdalena Bindek-Gąbka, masażyści, znani sportowcy: 
Tomasz Chmurzyński, Leszek Peut, Irena Bąk, Krzysztof Kwiatkowski. 
Jak wynika z przytoczonych przykładów, absolwenci ośrodka sprawdzają się w różnych zawodach i dziedzinach działalności. 
Chcielibyśmy, aby młodzież opuszczająca szkołę, zwłaszcza ta wracająca do rodzinnych domów i niepodejmująca pracy zawodowej, znała realia życia niewidomych, strukturę Związku, jego zadania, istniejące wydawnictwa, dostępne formy kultury i chciała w nich uczestniczyć. 
Działający w ośrodku klub "Stonoga" i koła zainteresowań powinny zaprocentować w dorosłym życiu, głównie w terenowych kołach PZN. Tam powinny być kontynuowane zainteresowania wyniesione ze szkoły. 
Jesteście nam potrzebni jako nasi następcy. Proponuje się młodzieży szkolenia, turnusy rehabilitacyjne, wycieczki. Ale konieczna jest ich aktywność, inicjatywa, poszukiwanie informacji, a nie wyczekiwanie na nią. 
Młodzież może i powinna włączać się w prace duszpasterskie, prace Okręgowego Klubu Aktywności Twórczej i Kulturalnej, koła PZN, Crossu. 
 
Katecheza w szkole 
 
"Podtrzymujemy wiarę w sobie" (papież Benedykt XVI) 
 Odgrywa ona szczególną rolę, zwłaszcza w przygotowywaniu do przyjmowania sakramentów świętych głuchoniewidomych i dzieci oddalonych od rodzin. Zajmują się nią księża. 
W okresie międzywojennym religii uczył w bydgoskiej szkole ks. bł. Michał Kozal. 
Za moich czasów byli to księża Balcerek i Więckowski, którzy przekazywali nam prawdy wiary, uświadamiali nam hierarchie wartości. 
Katechetami byli absolwent ośrodka niewidomy ks. Robert Hetzig, słabowidzący michalita ks. Piotr Wroński oraz zmarły w ubiegłym roku ks. kanonik Benon Kaczmarek, wieloletni zasłużony dla placówki, lubiany przez dzieci, młodzież i pracowników, doskonały organizator pielgrzymek. 
Obecnie religii uczą panie katechetki oraz diecezjalny duszpasterz niewidomych ks. Piotr Buczkowski. 
 
 *** 
 
 Nauczyłam się aktywności społecznej - pracy na rzecz innych w drużynie harcerskiej i samorządzie szkolnym. Obdarzono mnie zaufaniem, reprezentowałam szkołę na zewnątrz. Uwierzono w moje możliwości, ukierunkowano na dalsze kształcenie się poza ośrodkiem, wśród osób pełnosprawnych. 
Szczególnie wiele zawdzięczam niewidomym nauczycielom pracującym wówczas w szkole. Oni nie szczędzili czasu, by mi pomóc, a ja podziwiałam ich wiedzę, dobre zrehabilitowanie i przygotowanie do zawodu. Za ich przykładem wybrałam ten niełatwy zawód nauczycielki pracującej wśród dorosłych nowo ociemniałych. Czułam się im potrzebna, przepracowałam 35 lat i sprawiało mi to dużą satysfakcję. 
 Za tę wiedzę i praktyczne umiejętności zdobyte w bydgoskiej szkole, dziękuję im nawet po latach. Nie było przecież brajlowskich podręczników, szkolne czytanki przepisywały dla nas niewidome kopistki. Nie było też magnetofonów, laptopów, komputera, internetu, ale były ambicja, pracowitość, młodzieńcza energia działania, żeby jak najwięcej osiągnąć. 
Wszyscy moi nauczyciele nie żyją. Pozostała we mnie o nich serdeczna pamięć, bo u podstaw tego, co osiągnęłam, leży ich trud. Po opuszczeniu ośrodka nadal się z nimi kontaktowałam. Mogłam odwiedzać szkołę, interesowali się moimi postępami w nauce, a potem w pracy zawodowej. Obecnie moje kontakty z Ośrodkiem są sporadyczne. Ograniczają się do szkolnej biblioteki brajlowskiej i do uczestnictwa w zjazdach absolwentów. 
Oby obecna młodzież właściwie wykorzystała czas przeznaczony na naukę, bo jak powiedział Stefan Żeromski w "Syzyfowych pracach": "Nauka to niezmierzone morze, im bardziej czerpiesz, tym bardziej łakniesz". 
 
Zjazd Absolwentów 
 
 Dla uczczenia 140 rocznicy istnienia szkoły dyrekcja przygotowuje zjazd absolwentów, który odbędzie się w sobotę 17 listopada 2012 r. 
 
 Program zjazdu 
Msza św. w kościele Piotra i Pawła (parafia szkoły) godz. 9.00 
Następnie zwiedzanie ośrodka, spotkanie z dyrekcją - prezentacja multimedialna, wspólny obiad, lekcje po latach, spotkania w klasach, serwis kawowy, indywidualne rozmowy z uczestnikami, bal w hotelu Orbis od 19.00 do 2.00 w nocy. 
Uczestnicy zjazdu - po uprzednim zgłoszeniu się i wniesieniu odpłatności (formularze zgłoszeniowe, nr konta, dokładny program dostępne są na stronie internetowej ośrodka: 
www.braile.bydgoszcz.pl) 
- będą mogli korzystać z zakwaterowania (dwa noclegi - poprzedzający i kończący zjazd) i posiłków na terenie szkoły. 
Odpłatność w czterech wariantach najniższy 18 zł za obiad i serwis kawowy w dniu zjazdu, najwyższy 200 zł wraz z kosztem balu. 
Dla uczczenia wspomnianej rocznicy w przeddzień zjazdu, 16 listopada br. zostanie zorganizowana konferencja naukowa na temat: "Rozwój i rehabilitacja dziecka niewidomego i słabowidzącego" z udziałem przedstawicieli ministerstwa edukacji i ośrodków szkolno-wychowawczych w Polsce. 
Planowane jest przygotowanie materiałów informacyjnych, folderów ilustrujących dorobek szkoły i jej aktualną działalność. 
 
Serdecznie zapraszamy do nas 
 
 Jeśli jesteś absolwentem bydgoskiej szkoły, weź udział w zjeździe. Czekamy na ciebie. Zaproś innych, przekaż informacje kolegom z tej samej szkoły. 
Spotkajmy się razem po latach, nieważny jest wiek. Gwarantujemy: szampańską zabawę, taniec w gronie znajomych. 
 Zabierz z sobą radość życia i uśmiech, który zbliża ludzi. Niech nam razem będzie miło! 
 
aaa 
5.13. U nas jest inaczej 
Maciej Kowalczyk 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-09-03 
 
Londyńczycy są tak samo dziwni, jak wszyscy Brytyjczycy. Może to nieodpowiednie słowo. Lepiej powiedzieć: niedoinformowani, zagubieni, zmanipulowani, nieumiejętnie odczytujący znaki, które w znacznej mierze - patrząc na historię ludzkości - nadali sami. W każdym razie coś tu jest nie tak. 
Po pierwsze: sprzedano (znaczy, że ktoś za nie zapłacił, zamiast pójść na mecz albo obejrzeć go w telewizji z piwem w dłoni) wszystkie bilety na igrzyska, ale nie na te olimpijskie, na które, jak mówią miejscowi, organizatorzy organizowali wojsko, żeby dopchać trybuny. Wszystkie bilety - ponad 2 miliony - sprzedano na igrzyska paraolimpijskie. I rzeczywiście, kiedy dojeżdża się do Parku Olimpijskiego, który od tygodnia [niewłaściwie - przyp. red.] nazywany jest Parkiem Paraolimpijskim, marsz utrudnia gęstniejący tłum przedzierający się na zawody, dla których w Polsce wystarczyłaby zwykła świetlica. No, może to przesada, ale wiemy, o co chodzi. 
- Pracowałem tu podczas igrzysk olimpijskich i nie widziałem wtedy takich tłumów, jak teraz, w czasie paraolimpijskich - mówi mi kierowca autobusu kursującego z centrum prasowego na areny sportowe. 
We mnie ten gęstniejący tum budzi uczucia rozmaite. Oczywiście, ludzie, fajnie, że jesteście, ale nie przeszkadzajcie mi spieszyć się na trybunę prasową, bo ja zawsze w niedoczasie jestem, a po drugie, co wy tu robicie? U nas, w Polsce, to inaczej jest. My emocjonujemy się prawdziwym sportem, to jest na przykład krajowa odmiana piłki nożnej. Nie macie tu piłkarskiej ekstraklasy, choćby takiej, jak w Polsce? 
Naprawdę... Podobne uczucia budzą we mnie gazety, które otwieram przed południem. Pierwsze strony prasy i pierwsze artykuły działu Sport. Znowu to samo. Szkoda, że nie ma tutaj takich klubów piłkarskich jak Legia Warszawa, Widzew Łódź, ŁKS, Śląsk Wrocław... Nie zamierzam zaglądać do krajowych portali... Nie mam siły. Bronię się przed tym, tak jak polscy sportowcy; ci, którzy przybyli tu nie na wycieczkę, robią bokami, żeby nadrobić to, czego nie dało im nasze państwo. 
Brytyjscy kibice paraolimpiady, fot.: London2012.com 
Są tu media z całego świata, telewizje, fotoreporterzy rywalizują o lepszą pozycję do fotografowania. Hymn brytyjski wbił mi się do głowy i nie chce wyjść, bo gdy go odgrywają, na trybunach dzieje się coś, co nie przypomina niczego. Pamiętam już także brzmienie hymnu chińskiego. I przypominają mi się słowa hymnu ukraińskiego. I zadaję sobie pytanie, czy ktokolwiek z tutejszych dziennikarzy zapamiętał choćby część z tych trzech polskich hymnów, których mieliśmy okazję wysłuchać? 
Kiedy Katarzyna Piekart o pięć metrów przerzuciła swój rekord życiowy w oszczepie, bijąc jednocześnie o 2 metry rekord świata, prezes PZSN Start nie powstrzymał łez. Patryk Chojnowski wygrał finał z Chińczykiem - w tenisie stołowym, a więc w narodowym chińskim sporcie. Joanna Mendak - ledwo, ale jednak -obroniła tytuł mistrzyni na 100 metrów motylkiem. Są to jednak tytuły wydarte innym pretendentom. Są to sukcesy, które ci sportowcy zawdzięczają nie jakiemuś krajowemu programowi przygotowań, ale sobie. Bo jak - Kasia Piekart - uwierzyli w siebie. A w nich uwierzyli trenerzy i kibice; kibice, którym nie daje się możliwości śledzenia tych zmagań w polskich mediach masowych, ale kieruje się ich w stronę prasy niszowej. 
Po drugie, przy tym całym zapyziałym polskim stosunku do sportu niepełnosprawnych, jest całkiem nieźle. Zaglądam do tabeli medalowej. Jesteśmy na miejscu 16., za Nigerią, Nową Zelandią, Irlandią, Kanadą, Hiszpanią, Kuba, ale przed RPA, Koreą, Włochami, Japonią. A ostatniego słowa nie powiedzieliśmy. Rywalizacji nie rozpoczęli handbike'erzy, tandemowcy i szermierze. Faworyci w lekkiej atletyce dopiero zaczynają starty. Druga, większa połowa igrzysk powinna być dla Polski szczęśliwsza. 
Dzisiaj, a więc w poniedziałek, swój finał w tenisie stołowym gra Natalia Partyka. Gra z Chinką Qi Yang. Nie zapeszać, ale... 
Po trzecie: Faworyci nie zawsze wygrywają. W poniedziałek odbył się jeden z najważniejszych biegów igrzysk - na 200 metrów z udziałem reprezentanta RPA słynnego Oscara Pistoriusa. I co? Pistorius przegrał finałowy bieg na 200 m z Brazylijczykiem Alanem Fontelesem Cardoso Oliveirą! Londyńskie gazety nie omieszkały tego zakomunikować brytyjskiemu społeczeństwu. 
Tymczasem bardzo odważnie zaglądam na polskie strony sportowe w internecie. Okazuje się (mówię o najważniejszych newsach na stronie głównej), że tym razem nowy trener Śląska Wrocław chce zaistnieć w europejskich pucharach! Kibice wrocławscy wreszcie mogą tym razem odetchnąć z ulgą. Brawo! Przecież faworyci nie zawsze wygrywają. 
Głównym sponsorem serwisu Londyn 2012 jest: 
Allianz 
 
 aaa 
5.14. Igrzyska zamknięte. 36 medali dla Polaków! 
Maciej Kowalczyk 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-09-13 
 
W obecności 80 tysięcy widzów na stadionie i milionów przed telewizorami zakończyły się w niedzielny wieczór Igrzyska Paraolimpijskie Londyn 2012. 
Centralnym punktem programu o nazwie "Festiwal płomienia" był moment, w którym burmistrz Londynu Boris Johnson - za pośrednictwem przewodniczącego IPC Philipha Cravena - przekazał flagę paraolimpijską w ręce burmistrza Rio de Janeiro Eduarda Paesa. Zgasł paraolimpijski ogień na stadionie i rozpoczął się nowy cykl olimpiady. 
 
Ogromne widowisko, przygotowane z rozmachem, z udziałem efektów specjalnych, gry świateł i laserów, nie mogło przyćmić ceremonii otwarcia. Na płycie Stadionu Olimpijskiego zgromadzili się wszyscy sportowcy i trenerzy - ponad 4 tysiące osób reprezentujących 164 nacje. 
Flagę naszej ekipy wprowadził jedyny nasz podwójny złoty medalista - handbike'er Rafał Wilk. Flagi ustawiono w kręgu w kształcie serca, wokół którego zapłonął ogień symbolizujący ducha paraolimpizmu. 
Część artystyczną stanowiły przede wszystkim koncerty gwiazd brytyjskiej - i nie tylko - sceny rozrywkowej: Coldplay (za występ otrzymali wynagrodzenie wysokości 1 funta), a także wokalistki Rihanny oraz amerykańskiego rapera Jaya-Z. 
Wystąpili też akrobaci na szczudłach, niepełnosprawni cyrkowcy i muzycy - w specjalnie utworzonej z okazji paraolimpiady 17-osobowej orkiestrze pod batutą Charlesa Hazlewooda. 
Na koniec głos zabrali przewodniczący: Londyńskiego Komitetu Organizacyjnego Igrzysk Olimpijskich i Paraolimpijskich Sebastian Coe i Międzynarodowego Komitetu Paraolimpijskiego Philip Craven. 
- Przez te dwa tygodnie byliśmy świadkami czegoś niewiarygodnego - podkreślał Sebastian Coe - kiedy nieprzeciętni ludzie pokazali nam, gdzie mogą znajdować się granice ludzkich możliwości. Otworzyli nam umysły na to, czego człowiek może dokonać, jeśli połączy się talent z pracowitością. 
Sebastian Coe podkreślał, że obie imprezy: igrzyska olimpijskie i paraolimpijskie połączył jeden duch oraz fakt, że były one zorganizowane i przeprowadzone przez Brytyjczyków. Podziękował wolontariuszom za ich pracę. 
Podczas ceremonii zamknięcia organizatorzy podkreślili rolę doktora Ludwika Guttmanna - neurochirurga ze Stoke Mandeville rehabilitującego inwalidów wojennych, który w trakcie Igrzysk Olimpijskich Londyn 1948 zorganizował pierwsze w historii nowożytnej oficjalne zawody łucznicze osób z niepełnosprawnością. 
- Duch paraolimpijski, który zaiskrzył w podlondyńskim Stoke Mandeville przed 64 laty, pozwolił nam w nowym swoim kształcie przeżyć i zrozumieć ostatnie 12 dni - mówił Philiph Craven. - To właśnie był Londyn 2012, igrzyska niepowtarzalne i bez granic. A dla mnie i dla tych sportowców były to największe i najwspanialsze igrzyska paraolimpijskie w historii. 
Craven przed zamknięciem zwrócił się do sportowców, aby ci spotkali się za cztery lata w Rio de Janeiro. Historia olimpiad nie kończy się. Ruch paraolimpijski trwa w swoim rozwoju. 
Motywem przewodnim zakończenia igrzysk w Pekinie był "List do przyszłości", który Chińczycy posłali w świat. List ten był właściwą inspiracją dla organizatora igrzysk w Londynie. Udało się odczytać prawidłowo jego symbolikę. Udało się zaostrzyć apetyt Brytyjczyków do spróbowania także tej odmiany sportu wyczynowego. Udało się przyciągnąć tłumy na stadiony i hale sportowe. Dzięki budowie gigantycznego Parku Olimpijskiego we wschodnim Londynie, a przede wszystkim dzięki rozsianiu idei igrzysk w umysłach zwykłych ludzi zrealizowano zakładany cel przewodni w pierwszej jego fazie: zainspirować nasze pokolenie. 
Polacy wracają do kraju z 36 medalami (14 złotych, 13 srebrnych i 9 brązowych). Biało-czerwoni zakończyli występy w Londynie na dziewiątym miejscu w tabeli medalowej, co jest sukcesem nieoczekiwanym. 
Głównym sponsorem serwisu Londyn 2012 jest: Allianz 
 
aaa 
5.15. Deszcze medali paraolimpijskich 
Maciej Kowalczyk 
 
Źródło: Integracja 3/2012 
Data opublikowania: na www.niepelnosprawni.pl, 2012-09-14 
 
Nasza lekkoatletka Alicja Fiodorow, poproszona o podsumowanie Igrzysk Paraolimpijskich Londyn 2012, powiedziała, że "w Atenach przychodziło na trybuny kilkoro ciekawskich popatrzeć, co się dzieje na stadionie, w Pekinie przyszły tłumy, bo musiały przyjść, a w Londynie przychodzili kibice, bo naprawdę chcieli". 
W Wielkiej Brytanii zmieniło się oblicze sportu. Angielskie igrzyska z 2012 roku zostaną zapamiętane jako wydarzenie niezwykłe, naprawdę mające szansę zainspirować pokolenia. 
Każdy koniec igrzysk oznacza rozpoczęcie kolejnego czteroletniego cyklu olimpiad. Kiedy mer Londynu Boris Johnson oddał flagę paraolimpijską w ręce Philipa Cravena - przewodniczącego Międzynarodowego Komitetu Paraolimpijskiego - ten natychmiast przekazał ją burmistrzowi Rio de Janeiro - Eduardowi Paesowi. 
Brytyjczycy naprawdę wysoko zawiesili Brazylijczykom poprzeczkę. Podobnie jak organizatorzy londyńskich igrzysk pokazali światu, że w sporcie paraolimpijskim nie tylko sportowcy dokonują rzeczy niemożliwych. Podobną determinację widzieliśmy w działaniach naszej paraolimpijskiej reprezentacji. 
Dwie przemiany 
Po pierwsze nastąpiła przemiana sportowa. Medale zdobywali tylko ci, którzy na nie zasłużyli, czyli "załapali się" na rozwój ruchu paraolimpijskiego. Są otwarci na zmiany. Doskonale wiedzą, że podstawą każdego sportowego sukcesu jest sukcesywne pokonywanie kolejnych etapów - aż do momentu, 
kiedy organizm fizycznie odmawia dalszej współpracy. Wtedy pozostaje tzw. sportowa emerytura. 
Kto nie poprawił swoich wyników w ciągu ostatnich lat - ten po medale do Londynu nie przyjechał. Kto poprawiał wyniki minimalnie - mógł liczyć tylko na optymalną dyspozycję dnia i wyniki konkursów gorsze od aktualnych rekordów. Stąd płynie prosty wniosek. W ruchu paraolimpijskim rehabilitacji nie ma. Ruch paraolimpijski jest częścią sportu elitarnego. Jest składową sportu kwalifikowanego. Sportowcy paraolimpijscy są wyczynowcami - niezależnie od tego, czy są w stanie otrzymywać gratyfikacje, które pozwalają na normalne trenowanie i godne życie; czy są studentami, czy aktywnymi zawodowo obywatelami - z rodzinami i dziećmi. 
Przemiana sportowa w polskim środowisku sportowców paraolimpijskich polega na tym, że przyswoili oni sobie tę zasadniczą definicję sportu i ci, którzy medale wywalczyli, zawdzięczają je bardzo solidnej pracy przez ostatnie cztery lata. 
Druga przemiana, której mogliśmy się przyglądać, a nawet w której po części uczestniczyliśmy, wyraziła się w ogólnospołecznym buncie wobec poniżającego polskich paraolimpijczyków i okazanego publicznie (podkreślmy: po raz kolejny) braku szacunku ze strony władz i niektórych środowisk opiniotwórczych lub takich, które same uważają się za opiniotwórcze. Powiedzmy sobie jedno. Mamy dosyć! Dosyć buty pań i panów wobec ludzi, którzy wkładają mnóstwo wysiłku w budowanie m.in. wizerunku naszego państwa. Właściwie podsumował to portal calapolskakibicuje.pl: "Panu o inicjałach JKM nie będziemy robić reklamy". Nie promujmy więc, nawet pod pozorem ostrej krytyki, działań pseudopolityków kategorii B lub C - niezależnie od ich społecznych czy państwowych funkcji i piastowanych urzędów. Po raz kolejny od rewolucji "Solidarności" tzw. masy są przeciwne działaniu władz. 
 
Zlekceważeni mistrzowie 
 
Podczas pożegnania paraolimpijczyków przed wylotem do Londynu najwyższym rangą politykiem, który wziął udział w tej uroczystości, był ... ambasador Wielkiej Brytanii w Polsce Robin Barnett. Pani prezydentowa przesłała list. Zabrakło premiera rządu i minister sportu. 
Panie ambasadorze, dziękujemy! 
A potem zaczęła się walka o medale. Miała być obrona 18. miejsca (takie zdobyto w Atenach i Pekinie). Wiadomo było, że świat nam uciekł. Sprofesjonalizował się. Sportowcy bardzo bali się presji dziennikarzy, którzy za nimi jeżdżą, działaczy, którzy z nich żyją, i kibiców, którzy coraz gromadniej pojawiają się na arenach rywalizacji. A było o co się bać. Sam pisałem, że wielkich osiągnięć nie będzie ... 
Kiedy Katarzyna Piekart zdobyła złoty medal, poprawiając o ponad 2 m rekord świata (z 38,89 m na 41,15 m), myślałem, że to fart i na dużo więcej nie ma co liczyć. Kiedy pojechałem na szpadowy turniej szermierczy, od początku myślałem o powrocie do centrum prasowego, żeby udać się stamtąd na kolarstwo. Uciekł mi autobus, więc wróciłem do hali ExCel i byłem świadkiem "niemożliwego": Dariusz Pender najpierw pokonał w ćwierćfinale stuprocentowego pewniaka do złota - Chińczyka Jianquana Tiana, a potem już nikt nie był w stanie wygrać z Polakiem. 
Pender zdobył pierwszy po Sydney złoty medal paraolimpijski w szermierce na wózkach. Uznałem, że w szermierce zdarzyło się wszystko, co miało się zdarzyć. Ale nie! Kolejny złoty medal zdobył Grzegorz Pluta w turnieju szablowym. Dzięki Patrykowi Chojnowskiemu poprawiliśmy osiągnięcia w tenisie stołowym. Polak, który na co dzień gra w klubie ekstraklasy pełnosprawnych Condohotels Morliny Ostróda, okazał się być lepszy od Chińczyka Ge Yanga - obrońcy tytułu z Pekinu. Chojnowski osiągnął więcej niż Natalia Partyka, która pojawiła się na londyńskich banerach reklamowych Visy. O ile bardziej utytułowana Polka - jedyna poza Oscarem Pistoriusem, która wzięła także udział w igrzyskach olimpijskich, zdobyła złoto w grze singlowej i brąz w turnieju drużynowym, to Chojnowski do złota w singlu dorzucił srebrny medal w kategorii drużynowej. 
Na wyliczenie wszystkiego nie wystarczy miejsca. Największym odkryciem w polskiej ekipie okazał się Rafał Wilk. Nasz handbike'er w obydwu startach - jeździe na czas i wyścigu szosowym - wywalczył złote medale. 
Historia tego sportowca wymaga odrębnego potraktowania. Jeszcze w roku 2006 był żużlowcem. Prowadził podczas biegu. Do mety zabrakło mu zaledwie 30 m... Doszło do przewrotki i złamania kręgosłupa... Teraz kontynuuje swoją sportową walkę na handbike'u. 
Największe show urządził Maciej Lepiato w skoku wzwyż. Kiedy do wysokości 2,08 m zaliczał wszystkie próby za pierwszym podejściem, kibicowały mu dziesiątki tysięcy angielskich kibiców. Gdy w drugiej próbie poprawił rekord świata z 2,11 na 2,12 m, kibice oszaleli. Lepiato z trenerem Zbigniewem Lewkowiczem postanowi przedłużyć konkurs, zawieszając poprzeczkę na 2,14 m. Po drugiej nieudanej próbie Polak zdecydował o zakończeniu startu. 
Dobrym rezultatem w skoku o tyczce popisał się jednonożny Łukasz Mamczarz kl. W trzeciej próbie pokonał 1,74 m. Podobnie jak rywale - Illesa Delana z Fiji i Girisha Hosanagara Nagarajegowda z Indii - nie przeskoczył 1,77 m. O kolejności na podium zdecydowała więc liczba zrzutek na niższych wysokościach. Polak miał ich najwięcej. 
Do zdobycia złotego medalu zabrakło Mamczarzowi zaledwie kilku centymetrów, ale widowisko było najwyższej próby. Zawodnik Startu Gorzów Wielkopolski był bowiem najbliższy przeskoczenia 1,77 m. W tym sezonie skakał już nawet wyżej - w Berlinie na Otwartych Mistrzostwach Niemiec pokonał 1,82 m, ustanawiając rekord Starego Kontynentu w swojej grupie. W Londynie się nie udało, ale medal jest i niejeden raz o Mamczarzu sobie przypomnimy. 
 
Sukcesy i niedosyt 
 
Za największą niespodziankę, poza sensacyjnymi dwoma złotymi medalami w szermierce, w której na tym poziomie możliwe jest wszystko, uznaję brązowy medal zdobyty przez Milenę Olszewską w łucznictwie klasycznym. 
Z rozczarowaniem śledziłem starty pływaków. Tu stało się to, co zapowiadano - nie będziemy zdobywać medali. Złoto Joanny Mendak na 100 m stylem motylkowym okazało się największym sukcesem. Srebro 15-letniej Oliwii Jabłońskiej, także na 100 m stylem motylkowym, bardzo cieszy. Obydwie Polki występują w grupie pływaczek niedowidzących, ale w dwóch klasach. 
Brąz Pauliny Woźniak (pływaczka bez dłoni) w żabce na 100 m też ma inny wymiar na tle pozostałych nieudanych występów. 
Medalu nie przywiozła z Londynu czterokrotna medalistka z Pekinu - Katarzyna Pawlik, do walki o niego daleko było Grzegorzowi Polkowskiemu. 
Czy szkoda? Dla indywidualnych sportowców pewnie tak, choć sami podkreślają, że świat tak poszedł do przodu, iż ciężko będzie go dogonić. 
O sporym niedosycie można mówić w odniesieniu do kolegi Rafała Wilka - Arkadiusza Skrzypińskiego. Były mistrz świata i aktualny wicemistrz w wyścigu drużynowym nie był w stanie zawalczyć w Londynie o medal. Możemy mówić o prawdziwej sportowej porażce. Skrzypiński podporządkował przygotowaniom do Londynu prawie wszystko. Przegrał w sportowej walce. Był wściekły, zawiedziony i miał dosyć sportu, kolarstwa ręcznego, które promował swoją postawą przez wiele ostatnich lat. Z tej przegranej płynie ważny komunikat. Nie pamiętam, aby kiedykolwiek Skrzypiński był tak zawiedziony i niezadowolony z życia jak po starcie w szosówce. Nigdy, ani publicznie, ani prywatnie, nie narzekał na swoją niepełnosprawność. Medal igrzysk to na razie jedyny cel, którego nie udało mu się zrealizować. 
Na trasie wyścigu szosowego działo się coś, co trzeba określić jednym słowem - sport. 
 
Łatwiej nie będzie 
 
Polska zdobyła 36 medali. 14 złotych krążków dało naszym reprezentantom 9. miejsce w tabeli medalowej. Co to oznacza? Z Chinami nie mamy szans. Oni zdobyli aż 95 złotych medali, a my mieliśmy w Londynie 101 wszystkich sportowców. Następne kraje: Rosja, Wielka Brytania, Ukraina, Australia i Stany Zjednoczone - stanowią grupę, do której nie możemy pretendować. Jesteśmy niemal na równi z Brazylią i Niemcami. Za nami są Holendrzy, Iran, Korea Południowa, Włochy, Tunezja, Francja, Hiszpania i RPA. 
 
Co dalej z ruchem paraolimpijskim? 
 
Oscar Pistorius, który był gwiazdą w Pekinie i od czasu tamtych igrzysk najbardziej na świecie kojarzy się ze sportem paraolimpijskim, w Londynie przegrał dwa z trzech swoich biegów: na 100 i na 200 m. Złoto zdobył jedynie w swojej koronnej konkurencji - 400 m. Czy sportowy świat odjechał również Pistoriusowi? I tak, i nie. Tak, bo w sprincie pojawili się lepsi. Nie, bo sam Pistorius podkreślał po swoich startach, że zawiedziony nie jest, cieszy się tym bardziej, że sport paraolimpijski wchodzi w etap wyczynu na najwyższym poziomie, w którym nie ma sukcesów bez specjalizacji. A ten proces toczy się także dzięki jego postawie. 
Podobnie - z coraz większym trudem wygrywa swoje mecze pingpongowe Natalia Partyka i pewnie jest kwestią czasu, kiedy, niestety, przegra turniej singlowy (oby nie za szybko!). Zapytana przez jednego z dziennikarzy brazylijskich, który występ był dla niej ważniejszy - olimpijski czy paraolimpijski, odpowiedziała, że pytanie jest tendencyjne, oba starty traktuje na równi, natomiast nie jest tajemnicą, że gra singlowa w turnieju olimpijskim była jej marzeniem i ono się spełniło. 
Spełnione zostało także marzenie organizatorów. Przeszło 2 mln sprzedanych biletów dało efekt, który najlepiej było widać na miejscu: pełny stadion od pierwszego do ostatniego dnia i ogromne zainteresowanie mediów. Informacje z aren były na pierwszych stronach gazet, a brytyjski hymn odgrywano z nabożeństwem przy każdym brytyjskim zwycięstwie. 
 
Zamknięcie igrzysk paraolimpijskich 
 
Trzeba było jednak trochę wysiłku. Do oglądania igrzysk zachęcał premier Wielkiej Brytanii David Cameron, który pojawiał się też na widowni. To dowód szacunku, jakim obdarza się w Wielkiej Brytanii sportowców z niepełnosprawnością. I na pewno nie deprecjonuje się ich medali. 
 
Medal medalowi nierówny 
 
Polscy olimpijczycy startujący w konkurencjach indywidualnych mogą liczyć na 120 tys. zł za pierwsze miejsce, 80 tys. zł za drugie i 50 tys. za trzecie. Te pieniądze, które obiecał PKOl, to niejedyne nagrody, jakie otrzymają sportowcy. Nagrody dla medalistów przewidziało także Ministerstwo Sportu i Turystyki. 
Paraolimpijczycy startujący w konkurencjach indywidualnych mogą liczyć z PKPar za złoty medal na prawie 20 tys. zł, za srebrny niespełna 14 tys. zł, a za brąz ok. 10 tys. zł. Mają zatem nagrody kilkakrotnie mniejsze niż pełnosprawni olimpijczycy. 
 
Mistrzowie nad mistrzami 
 
W igrzyskach wzięło udział 4280 sportowców rywalizujących o 503 komplety medali. Międzynarodowy Komitet Paraolimpijski wybrał spośród nich dwanaścioro, którzy - zdaniem Komitetu - najbardziej przyczynili się do uczynienia tego sportowego widowiska najlepszym w dziejach sportu paraolimpijskiego: 
1. David Weir, brytyjski lekkoatleta na wózku, zdobywca 4 złotych medali na 800 m, 1500 m, 5000 m i w maratonie. 
2. Jessica Long, amerykańska pływaczka, zdobywczyni pięciu medali złotych, dwóch srebrnych i brązowego. 
3. Siamand Rahman, irański ciężarowiec, który wycisnął 270 kg na sztandze w kat. +100 kg. 
4. Jonnie Peacock, najszybszy sprinter z Irlandii z porażeniem ręki, który uzyskał na 100 m czas 10,90 s, bijąc rekord świata i stając się bohaterem dnia w lekkoatletyce. 
5. Zhang Cuiping, jedna z wielu gwiazd chińskiej reprezentacji paraolimpijskiej, zdobywca dwóch medali złotych i jednego brązowego w strzelectwie. 
6. Matt Cowdrey, pływak, najczęściej stający na podium reprezentant Australii, pięciokrotny mistrz londyńskich igrzysk. 
7. Daniel Dias, pływak z Brazylii, zdobywca sześciu złotych medali. W kraju stał się bohaterem. 
8. Patrick Anderson, najlepszy koszykarz ekipy Kanady - zdobywców paraolimpijskiego złota. Średnie wyniki to 25 punktów, 11 zbiórek i 9 asyst na mecz. W finale rzucił 34 punkty, miał 10 zbiórek i 8 asyst. 
9. Ryley Batt, australijski rugbista na wózku, który wywalczył ze swoją drużyną złoty medal. Na jego koncie zapisano 161 punktów zdobytych w 5 spotkaniach. W finale z Kanadą zdobył 37 punktów. 
10. Jacqueline Freney, australijska pływaczka, zdobywczyni 8 złotych medali na igrzyskach w Londynie, w tym 6 w konkurencjach indywidualnych. 
11. Alex Zanardi, były kierowca Formuły 1, obecnie handbike'er. Na jego starty przychodziły tłumy. Wygrał jazdę na czas, wyścig szosowy, wywalczył srebrny medal w sztafecie mieszanej w grupie H1-4. 
12. Esther Vergeer, holenderska tenisistka na wózku. Zdobyła 4. z kolei złoty medal paraolimpijski i wygrała 470. mecz, pokonując w londyńskim finale gry singlowej rodaczkę Aniek van Koot. 
 
 aaa 
5.16. Minister Mucha zrównała nagrody dla olimpijczyków i paraolimpijczyków 
 
Źródło: PAP/www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-09-20 
 
Minister sportu i turystyki Joanna Mucha podpisała rozporządzenie zrównujące nagrody dla medalistów igrzysk i paraolimpiad. Do tej pory zawodnicy niepełnosprawni otrzymywali niższe premie. 
Rozporządzenie "w sprawie określenia rodzajów wyróżnień i wysokości nagród pieniężnych za wybitne osiągnięcia sportowe" przewiduje, że złoci medaliści olimpijscy i paraolimpijscy otrzymają 14-krotność, srebrni 10-krotność, a brązowi 8-krotność podstawy, która obecnie wynosi 2300 zł. Wcześniej niepełnosprawni zawodnicy otrzymywali odpowiednio 8-, 6- i 4-krotność podstawy (stawki dla pełnosprawnych sportowców wynosiły 14-, 11- i 8-krotność podstawy). Nowe przepisy nie dotyczą tegorocznych medalistów z Londynu, a obejmą uczestników zimowych igrzysk w Soczi w 2014 roku. 
 
Nagrody, wyróżnienia i odznaki 
 
Jak poinformowała PAP rzeczniczka ministerstwa Katarzyna Kochaniak, przygotowywane są dwa kolejne rozporządzenia mające na celu zrównanie świadczeń dla sportowców pełnosprawnych i niepełnosprawnych: w sprawie odznak, wyróżnień oraz nagród pieniężnych w działalności w zakresie sportu oraz w sprawie stypendiów dla członków kadry narodowej. 
W igrzyskach olimpijskich w Londynie Polacy wywalczyli dziesięć medali: dwa złote, dwa srebrne i sześć brązowych. Uczestnicy późniejszej paraolimpiady 36 razy stanęli na podium (14 złotych medali, 13 srebrnych i 9 brązowych). 
Po powrocie do kraju wielu niepełnosprawnych sportowców wyrażało żal z powodu gorszego - ich zdaniem - traktowania przez ministerstwo. Medaliści olimpijscy otrzymali także nagrody z PKOl: złoci -120 tys. złotych, srebrni - 80 tys., a brązowi - 50 tys. Pieniądze te zostały pozyskane od sponsorów. Polski Komitet Paraolimpijski nie dysponował środkami na podobne wyróżnienie swych przedstawicieli. 
Ponadto w myśl ustawy o sporcie wszyscy medaliści olimpijscy i paraolimpijscy nabywają prawo do tzw. emerytury (po ukończeniu 40. roku życia). W tym przypadku jej wysokość jest taka sama dla sportowców pełno- i niepełnosprawnych. 
 
 aaa 
5.17. Nasza nominowana dziewiątka 
 	 
 Źródło: "Cross" nr 9/2012 
 
Wśród 101 reprezentantów Polski nominowanych do igrzysk paraolimpijskich w Londynie znalazło się dziewięciu sportowców z dysfunkcją wzroku, którzy na swoim koncie odnotowali wiele znaczących sukcesów w kraju i na międzynarodowych zawodach rangi mistrzostw Europy i świata. Wśród nich są i tacy, którzy stawali już na podium na poprzednich olimpiadach. Mamy zaszczyt tę dziewiątkę przedstawić Czytelnikom i przekazać garść informacji o ich sportowych wyczynach. 
Tandem Krzysztof Kosikowski - Artur Korc, Anna Duzikowska (o niej piszemy obszerniej na stronie .... tego numeru), Mateusz Michalski, Mirosław Pych, Łukasz Wietecki, Joanna Mendak, Grzegorz Polkowski i Marcin Ryszka walczyć będą o medale w kolarstwie, lekkiej atletyce i pływaniu. Oto ich sylwetki: 
 
 Kolarstwo 
 
Krzysztof Kosikowski urodził się 31.01.1961 roku w Kraśniku, obecnie mieszka w Olsztynie. Jest zawodnikiem olsztyńskiego klubu "Warmia i Mazury". 
Od najmłodszych lat lubił jeździć na rowerze, lecz dysfunkcja narządu wzroku nie pozwalała mu zostać kolarzem. Dopiero tandem dał mu możliwość sportowej rywalizacji. Kolarstwo tandemowe uprawia od 14 lat. Na początku motywacją do treningów była chęć zakwalifikowania się do reprezentacji Polski na wyścig "Tour of Belgium". Był ciekawy świata, pragnął zwiedzać inne kraje i oczywiście skonfrontować swoje kolarskie umiejętności z zagranicznymi rywalami. Przez wiele lat godził treningi z pracą w piekarni, dopiero jako stypendysta sportowy mógł zrezygnować z pracy i w pełni poświęcić się kolarstwu. Początki były trudne, ale wkrótce przyszły sukcesy na imprezach najwyższej rangi. Dorobek medalowy najbardziej utytułowanego polskiego kolarza tandemowego jest imponujący. 
 
Sukcesy na szosie 
 
- wyścig ze startu wspólnego (z pilotem Arturem Korcem): I miejsce na MŚ 2006 (Aigle), I - MŚ 2007 (Bordeaux), II - MŚ 2010 (Baie-Comeau), II - MŚ 2011(Roskilde), III - MŚ 2009 (Bogogno), I - ME 2005 (Alkmaar). Drugie miejsce na ME 2003 (Teplice) zdobył z pilotem Robertem Płotkowiakiem; 
- wyścig na czas: III miejsce na paraolimpiadzie w Pekinie w 2008 r. (pilot Artur Korc). 
Krzysztof Kosikowski jest także wielokrotnym medalistą tandemowych mistrzostw Polski w konkurencjach torowych. Największą wartością w jego życiu jest rodzina. Żona Anna, mimo wielu obowiązków związanych z prowadzeniem domu i zajmowaniem się trójką dzieci, wspiera męża w jego kolarskiej pasji. Najmłodsza Matylda uczęszcza do szkoły podstawowej, Jakub jest uczniem liceum ogólnokształcącego, najstarsza Otylia studiuje grafikę na ASP w Gdańsku. Krzysztof to typowy domator, wolne chwile najchętniej spędza w gronie rodziny. Jego konikiem jest muzyka, preferowany gatunek to hard rock, a ulubiony zespół Led Zeppelin. Marzenia są ściśle związane ze sportem: Krzysztof Kosikowski pragnie zdobyć medal na igrzyskach paraolimpijskich w Londynie i zamierza zrobić wszystko, aby te plany udało się zrealizować. 
 
Artur Korc urodził się 27.12.1973 roku w Jeleniej Górze, skąd wraz z rodzicami przeprowadził się do Giżycka. Jest zawodnikiem OKS "Warmia i Mazury". 
Pochodzi z usportowionej rodziny. Tata Wojciech był mistrzem Polski w kajakarstwie, mama - mistrzynią makroregionu w biegach przełajowych. Zabawę sportową zaczął od gry w kapsle, imitującej wyścigi. Potem było prawdziwe ściganie się na rowerze z kolegami z podwórka. Kolejny etap kolarskiego wtajemniczenia przechodził pod opieką trenera Tadeusza Lewońko w GKS "Mamry" Giżycko, w barwach którego jeździł do kategorii seniora, odnosząc wiele sukcesów. Potem były studia w Wyższej Szkole Handlu i Prawa im. Łazarskiego w Warszawie, następnie trzyletni pobyt w Londynie, kontynuacja nauki i praca zawodowa. 
Nowy etap kariery to amatorskie starty w kategorii "masters" i od 2004 roku debiut w roli pilota w kolarstwie tandemowym, do którego zachęcił go trener Adam Brzozowski. Sukcesy przyszły w 2005 roku, od kiedy zaczął jeździć z Krzysztofem Kosikowskim. Wszystkie wymienione przy nazwisku Krzysztofa trofea są ich wspólnym dziełem. 
W swoim sportowym dorobku Artur Korc ma również cenne osiągnięcia w kategorii "masters": srebrny medal MŚ, złoty ME i tytuły mistrza Polski we wszystkich rozgrywanych konkurencjach. 
Jest żonaty. Żona Natalia również uprawiała kolarstwo. Sportowa przyszłość czeka zapewne także ich sześcioletniego syna Wiktora. Hobby Artura to motoryzacja, sporty samochodowe i cała otoczka z nimi związana. Wolny czas utytułowany kolarz najchętniej spędza z rodziną. Jego plany i marzenia związane są z kolarstwem, ale górskim. Artur Korc w bliskiej przyszłości chce zostać mistrzem świata w konkurencji XCM MTB. 
 
Lekka atletyka 
 
Mirosław Pych urodził się 15.03.1972 r. w Słubicach. Od dzieciństwa choruje na zanik nerwu wzrokowego. Mieszka w Świniarach koło Ośna Lubuskiego. Ma średnie wykształcenie. 
Karierę sportową rozpoczynał w "Starcie" Poznań, obecnie trenuje w "Starcie" gorzowskim. Jest pięciokrotnym uczestnikiem igrzysk paraolimpijskich. Zdobył w nich 9 medali - 5 złotych, 2 srebrne i 2 brązowe. W Londynie liczy na dziesiąty. 
Mirosław Pych zdobył także kilkanaście medali mistrzostw świata i Europy w rzucie oszczepem, pięcioboju lekkoatletycznym i biegach sprinterskich. Jego rekordy życiowe zbliżone są do wyników sportowców wyczynowych. Najlepszy polski sportowiec niepełnosprawny roku 2000. Jego najważniejsze sukcesy medalowe to: 
 
Igrzyska paraolimpijskie 
1992 Barcelona - złoty medal w pięcioboju, brązowy medal w biegu na 100 m; 
1996 Atlanta - 2 złote medale: w pięcioboju i w rzucie oszczepem, srebrny medal w biegu na 100 m; 
2000 Sydney - 2 złote medale: w pięcioboju i w rzucie oszczepem; 
2004 Ateny - srebrny medal w rzucie oszczepem; 
2008 Pekin - brązowy medal w rzucie oszczepem; 
 
Mistrzostwa świata 
1994 Berlin - 3 złote medale: w pięcioboju, w biegu na 100 m i w rzucie oszczepem 2 srebrne medale: w skoku w dal i w biegu sztafetowym 4 x 400 m, brązowy medal w biegu na 200 m; 
1998 Madryt - 2 złote medal w rzucie oszczepem, złoty medal w pięcioboju, srebrny medal w sztafecie 4 x 100 m; 
2002 Lille - złoty medal w rzucie oszczepem; 
2006 Assen - srebrny medal w rzucie oszczepem; 
 
Mistrzostwa Europy: 
1991 Cannes - 2 srebrne medale: w pięcioboju i sztafecie 4 x 400 m; 
1993 Dublin - 3 złote medale: w biegu na 100 m i na 200 m oraz w pięcioboju, srebrny medal w skoku w dal; 
1995 Walencja - złoty medal w pięcioboju, srebrny medal w rzucie oszczepem, brązowy medal w skoku w dal; 
1997 Riccone - 2 złote medale: w rzucie oszczepem i w pięcioboju; 
1999 Lizbona - złoty medal w rzucie oszczepem; 
2001 Białystok - 3 złote medale: w rzucie oszczepem, pięcioboju i w sztafecie 4 x 100 m; 
2003 Assen - 2 złote medale: w pięcioboju i w rzucie oszczepem; 
2009 Rodos - srebrny medal w rzucie oszczepem; 
2012 Stafskaanal - srebrny medal w rzucie oszczepem. 
 
Mirosław Pych w uznaniu licznych zasług i za osiągnięcia sportowe odznaczony został w 2008 roku przez prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. 
 
Mateusz Michalski urodził się 28.08.1987 r. we Wrześni. Liceum ukończył w Owińskach koło Poznania. Z zawodu jest masażystą. Ma dyplom ukończenia 2-letniego studium masażu, ale nie pracuje w wyuczonym zawodzie. We Wrześni, gdzie obecnie mieszka, zatrudniony jest w firmie "Impuls" w dziale marketingu i reklamy. 
Jest zawodnikiem "Startu" Gorzów Wielkopolski, gdzie trenuje go Zbigniew Lewkowicz. Na co dzień, we Wrześni, jego trenerem jest Adam Kaczor.	Do uprawiania sportu namówił go w Owińskach trener Wiesław Pawlak. Starty rozpoczął w 2004 roku. Na początku w bieganiu przeszkadzał mu wzrost - 193 cm. Musiał więc przede wszystkim nauczyć się techniki. W grupie B12 najlepszy jest w biegach na 100 i 200 m. To wielokrotny medalista mistrzostw Polski, Europy i świata. Na swym koncie ma także kilka rekordów światowych i europejskich. 
Mateusz źle wspomina paraolimpiadę w Pekinie w 2008 roku. Nie udała mu się. Był ósmy w biegu na 200 m i dziewiąty na 100 m. Potem jednak było już tylko lepiej. Na ME w 2009 roku na Rodos w Grecji zdobył złoty medal w biegu na 100 m i srebrny - na 200 m. Na początku roku 2011 był rewelacją lekkoatletycznych mistrzostw świata niepełnosprawnych w Nowej Zelandii. Nie dał żadnych szans rywalom w biegach na 100 i 200 m. Już tam uzyskał nominację paraolimpijską na Londyn 2012. Sukcesy z Nowej Zelandii powtórzył w kwietniu tego samego roku na mistrzostwach świata niewidomych i słabowidzących w tureckiej Antalyi. Zdobył 2 złote medale i ustanowił dwa rekordy świata: w biegu na 100 m - 10,86 i w biegu na 200 m - 22,16. W tym roku, na ME w holenderskim Stadskaanal, zdobywając złoty medal w biegu na 100 m, ustanowił rekord życiowy - 10,85. Jest to także aktualny rekord świata. 
Jest zawodnikiem dojrzałym i doświadczonym. W Londynie jest faworytem medalowym na swych koronnych dystansach. Jego hobby to zbieranie kart telefonicznych, szczególnie tych z wizerunkiem Jana Pawła II. Ponadto lubi słuchać muzyki, oglądać filmy, głównie romantyczne komedie. 
 
 Łukasz Wietecki urodził się 29.07.1984 r. w Olkuszu. Pochodzi z Dąbrowy Górniczej, gdzie uczył się i zaczął trenować biegi pod okiem Agnieszki Rychlik. W Krakowie ukończył szkołę masażu. Obecnie mieszka i studiuje w Poznaniu. Uzyskał licencjat z fizjoterapii w Wyższej Szkole Pedagogicznej i Administracji na Wydziale Zdrowia Publicznego. Zamierza podjąć studia magisterskie. Tym razem, na Wydziale Pedagogicznym, wybrał kierunek "edukacja prozdrowotna". 
 Od 2005 roku startował w barwach "Startu" przeniósł się do "Startu" gorzowskiego. 
Pierwszy raz w mistrzostwach Polski brał udział w 2002 roku. Pierwszym udanym startem międzynarodowym były mistrzostwach świata w Assen w Holandii, w 2006 roku. Był tam szósty na 800 i 1500 m. 
Na igrzyska paraolimpijskie w Pekinie w 2008 roku, niestety, nie zakwalifikował się. Pozostały mu marzenia o Londynie. Przed sobą miał cztery lata pracy. Zaczął więc z zacięciem trenować 6-7 razy w tygodniu. I udało się. Nominację paraolimpijską uzyskał na początku 2011 roku. 
Intensywna praca zaczęła się też przekładać na medale i rekordy. Już w roku 2009 znakomicie wypadł na ME w Grecji. Zdobył 4 tytuły mistrzowskie, zwyciężając w biegach na 800 m, 1500 m, 5000 m i 10000 m. Uznany został za najlepszego zawodnika mistrzostw. W 2011 roku, na MŚ niepełnosprawnych w Nowej Zelandii, był bezkonkurencyjny w biegu na 800 m. Pokonał o prawie sekundę Abdelillacha Mamiego, mistrza olimpijskiego z Pekinu. W biegu na 800 m wywalczył medal srebrny. Nowozelandzki sukces powtórzył w kwietniu tego samego roku na MŚ niewidomych i słabowidzących w Turcji. Wywalczył 2 złote medale i ustanowił 2 rekordy świata: w biegu na 800 m - 1:56,17 i na 5000 m - 15:46,59. W tym roku jest posiadaczem rekordu Europy (1:57,94), który ustanowił w biegu na 800 m (złoty medal) na ME w Holandii w Stadskaanal. W biegu na 1500 m był trzeci (brązowy medal). Łukasz jest też wielokrotnym medalistą mistrzostw Polski. 
Jego hobby to sport ekstremalny. Lubi słuchać muzyki, szczególnie rapu i hip hopu. 
 
Pływanie 
 
Joanna Mendak urodziła się 16.02.1989 r. w Suwałkach. Wychowanka klubu "Start" Białystok. Jej pierwszym trenerem był Edward Dec. Do dziś, dwa razy dziennie, trenuje pod jego okiem. 
Absolwentka Liceum Ogólnokształcącego nr II im. gen. Henryka Podhorskiego w Suwałkach. Po maturze początkowo trenowała w AZS AWF (w grupie Pawła Słomińskiego), mieszkała w Warszawie i studiowała stacjonarnie. Wróciła jednak do Suwałk, przenosząc się do także warszawskiej "Almamer" - Wyższej Szkoły Ekonomicznej, gdzie uczy się w trybie zaocznym. Zapewnia, że jeśli plany nie zawiodą, studia zakończy dyplomem w 2013 roku. 
Miała chodzić na zajęcia korekcyjne, ale za poradą cioci, która jest ratownikiem, wybrała pływanie. Pływa od szóstego roku życia. Gdy miała 9 lat, zapisała się do klubu i dwa lata później pojechała na pierwsze międzynarodowe zawody. Jako piętnastolatka została złotą medalistką igrzysk paraolimpijskich w Atenach. Dziś zwiedziła już niemal cały świat. Twierdzi, że "będzie pluskać się do późnej starości". 
Dorobek medalowy Joanny jest imponujący - ponad 200 medali, w tym 5 najwyższej próby: 
 złoty - Pekin 2008 (100 m motylkowym) 
 złoty - Ateny 2004 (100 m motylkowym) 
 srebrny - Pekin 2008 (200 m zmiennym) 
 brązowy - Pekin 2008 (100 m dowolnym) 
 brązowy - Ateny 2004 (100 m dowolnym) 
Trudno zliczyć tytuły mistrzowskie świata i Europy, które znakomita pływaczka ma na swoim sportowym koncie. Do niej należą rekordy świata i Europy w pływaniu niepełnosprawnych. Najlepszy dla niej był rok 2006, wywiozła wówczas z mistrzostw świata pięć złotych i jeden srebrny medal. 
W grudniu 2008 r. z rąk prezydentowej Marii Kaczyńskiej Joasia otrzymała jedno z najwyższych odznaczeń państwowych - Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski. 
Mistrzyni zbiera pluszaki. Pierwszym był kosmaty piesek, którego dostała na szczęście. Do Pekinu zabrała owieczkę Dolly. Jej ulubione dania to placki ziemniaczane z gulaszem i zupa pomidorowa z makaronem. 
 
Grzegorz Polkowski urodził się 31.10.1983 r. w Mińsku Mazowieckim, zawodnik IKS Warszawa, trener - Waldemar Madej. Od 1994 r. uczył się w Laskach. Obecnie kończy studia historyczne na Uniwersytecie im. Kardynała Wyszyńskiego na warszawskich Bielanach. 
Grzegorz jest niewidomy od 10. roku życia. Pływaniem zainteresował się w szkole podstawowej podczas nauki w podwarszawskich Laskach. Pierwsze trzy brązowe medale zdobył w 1997 r. na spartakiadzie młodzieży. Ma do nich wielki sentyment, taki sam jak do tych, po które sięgał w swojej dorosłej karierze. Dzięki talentowi, olbrzymiej sile woli i determinacji uzyskiwał wiele trofeów. Ma 29 lat i nic nie stoi na przeszkodzie, by olimpijskie złoto, ten najpiękniejszy medal, stał się ozdobą jego bogatej kolekcji. 
Najważniejsze sportowe osiągnięcia Grzegorza to: brązowy medal na dystansie 100 m stylem dowolnym podczas igrzysk paraolimpijskich w Pekinie we wrześniu 2008 r. Rok wcześniej zdobył I miejsce stylem dowolnym na dystansie 200 m i III miejsce na długościach 50 i 100 m stylem dowolnym podczas mistrzostw świata w 2007 r. w Brazylii. Także wcześniej stawał na najwyższym podium podczas międzynarodowych imprez sportowych. Już w 2001 r. na ME w Sztokholmie zdobył złoty medal na dystansie 100 m stylem grzbietowym i dowolnym oraz srebrny krążek na 50 m stylem dowolnym. Ten ostatni wynik powtórzył jeszcze dwukrotnie - w 2002 r. podczas mistrzostw świata w Argentynie i dwa lata później, podczas igrzysk paraolimpijskich w Atenach. Z mistrzostw Europy w Islandii w 2009 r. przywiózł złoto. Ostatnie przed igrzyskami w Londynie trofeum to srebrny medal, uzyskany na ME w Berlinie (2011 r.). 
Grzegorz kocha sport. Ale lubi też czytać książki, słuchać muzyki. Interesuje go historia i kultura, głównie Bliskiego Wschodu. 
 
Marcin Ryszka urodził się 15.07.1990 r. w Czechowicach-Dziedzicach. Obecnie trenuje w sekcji pływackiej AZS AGH Kraków, prowadzonej przez trenera Kazimierza Woźnickiego. 
	Jest wychowankiem Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących przy ul. Tynieckiej w Krakowie. Ukończył Technikum Administracyjno-Biurowe, a po zdanej maturze kontynuuje edukację (obecnie II rok studiów) na wydziale zarządzania krakowskiej AGH. 
	Pierwszy raz zetknął się z basenem w ośrodku na Tynieckiej i początkowo bał się wody jak ognia. Ale to minęło, przełamał się wewnętrznie i w wieku 10 lat już umiał pływać. W szóstej klasie szkoły podstawowej wygrał swoje pierwsze zawody. Pływanie sprawiało mu coraz większą radość, a za tym szły sukcesy. Regularnie zaczął trenować w gimnazjum. W 2006 r. dostał się do reprezentacji Polski, zaczął wyjeżdżać na zgrupowania. Od tego momentu pływaniem zajmuje się profesjonalnie. 
Pierwszym wielkim osiągnięciem Marcina było uzyskanie kwalifikacji na igrzyska paraolimpijskie w Pekinie w 2008 roku. Na swoim koncie ma tytuły krajowe i sporo międzynarodowych sukcesów. W 2009 r., podczas mistrzostw świata w pływaniu w Rio de Janeiro, został trzykrotnym wicemistrzem świata. Wywalczył srebrne medale na dystansach: 100 m stylem klasycznym oraz 100 i 200 metrów stylem zmiennym. Kolejne sukcesy przyszły w 2011 r. podczas Mistrzostw Świata IBSA Osób Niewidomych i Słabowidzących, które odbywały się w tureckiej Antalyi. Marcin wywalczył tam aż 6 medali, w tym trzy złote. Najlepszy był na dystansach 50, 100 i 200 m stylem klasycznym, srebrny medal zdobył na 200 m stylem dowolnym, a brązowe medale zgarnął za 100 m stylem dowolnym i 200 m stylem zmiennym. W lipcu ubiegłego roku do swojej medalowej kolekcji dołożył brązowy medal z mistrzostw Europy w Berlinie, zdobyty na dystansie 100 m "żabką". 
	Pływanie jest dla Marcina tym, co pozwala mu się spełniać. Dzięki niemu poznaje ludzi, zwiedza świat. Dzięki pływaniu uświadomił też sobie, że jest osobą, która nie zna barier. Uwielbia czytać książki kryminalne czy thrillery psychologiczne. Do cenionych przez niego autorów należą Stieg Larsson i Jonathan Kellerman. Jego hobby to także muzyka. 
 
 aaa 
5.18. Niewidomi i słabowidzący medaliści 
 
 źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Pod pozycją 5.16. za czasopismem "Cross" zaprezentowaliśmy dziewięcioro niewidomych i słabowidzących polskich paraolimpijczyków. Wiemy więc, jak wyglądała nasza reprezentacja. Warto więc dowiedzieć się, jakie rezultaty są ich występów. 
 O wyniki polskich niewidomych i słabowidzących zawodników na londyńskiej paraolimpiadzie zapytaliśmy panią redaktor Teresę Dębowską. A oto jej odpowiedź: 
 
Kolarstwo 
- tandem Krzysztof Kosikowski i Artur Korc - srebrny medal (wyścig ze startu wspólnego - 104 km) 
 
Lekka atletyka 
- Mateusz Michalski - złoty medal (bieg na 200 m) 
srebrny medal (bieg na 100 m) 
 
Pływanie 
- Joanna Mendak - złoty medal (100 m stylem motylkowym) 
 
aaa 
5.19. Para-olimpiada czyli paranoja 
Janusz Korwin-Mikke 
 
Źródło: http://jkm.nowyekran.pl 
 Data opublikowania: 2012-09-04 
 
 Każdy ma prawo uprawiać dowolne ćwiczenie fizyczne i urządzać dowolne zawody. 
 
Można się tylko cieszyć, że inwalidzi też organizują zawody. Ze sportem nie ma to jednak wiele wspólnego - równie dobrze można by organizować zawody w szachy dla debili - lub turnieje brydżowe dla ludzi z zespołem Downa. 
 
A niby dlaczego nie? 
 
Istnieją zawody dla bardzo wielu kategorii ludzi niepełnosprawnych: 
młodzicy 
juniorzy 
kobiety 
seniorzy (oldboye, jak ja) 
inwalidzi 
- a ponadto w niektórych dyscyplinach: 
koszykówka dla mężczyzn poniżej 180 cm wzrostu 
boks (zapasy, judo itp. - dlaczego nie sumo?) dla zawodników zbyt lekkich. Nie wiem dlaczego nie ma w szybownictwie zawodów dla zawodników powyżej 110 kg, też nie mających szans w wyścigach z mikrusami. Albo w sprincie dla Białych i Żółtych... 
To wszystko jednak jest z przymrużeniem oka - bo wiadomo, że hasłem sportu jest "Citius, Altius, Fortius" - a szczyty mogą osiągać tylko pełnosprawni mężczyźni. 
 
Jednak ONI (budowniczy obecnej anty-cywilizacji) wielkie "halo" robią nie z okazji rozgrywek innych kategorii niepełnosprawnych - np. (istniejącej w USA!) ligi koszykówki dla niziołków, lub (nieistniejącej) olimpiady dla młodzików - lecz z okazji rozgrywek inwalidów, zwanych "Para-olimpiadą". 
Dlaczego? To oczywiste. Cywilizacja europejska, która panowała nad światem, stawiała na 
najmądrzejszych, najsilniejszych, najinteligentniejszych, najszybszych - a obecna anty-cywilizacja za najważniejsze uważa forowanie biednych, głupich, niezaradnych - i również inwalidów. 
W efekcie to nie my dziś kolonizujemy świat - to nas kolonizują. Ciekawe, czy jak dojdzie do rozgrywki, np. z muzułmanami, to bronić nas będą żołnierze bez ręki lub na wózkach inwalidzkich? 
 
Ludzie z defektami odruchowo starają się je ukrywać. Inni starają się takich ludzi unikać. Kiedy kobieta ma pryszcz na twarzy - stara się nie wychodzić z mieszkania. Podobnie z inwalidami. I nie chodzi tu o względy estetyczne... (Np.p.Henryk Martenka napisał w "ANGORZE": "na Woronicza podjęto właśnie decyzję o nietransmitowaniu para-olimpiady, internet zaś obiegła wypowiedź jakiegoś telewizyjnego kretyna, twierdzącego, że " pokazywanie niepełnosprawnych sportowców jest takie nieestetyczne«. Na oba fakty: zaniechanie obowiązującej (?) misji TVP i głupotę kretyna-decydenta, słusznie wzburzyła się opinia..." 
Tymczasem to wcale nie jest kretyn: p.Tadzio Turner, właściciel potężnej CNN, omal nie doprowadził jej do bankructwa pokazując bodaj osiem lat temu para-olimpiadę. Więc żadna "opinia" się nie wzburzyła, bo mało kto chce tę para-olimpiadę oglądać - i słusznie. 
I nie chodzi o estetykę: w społeczeństwie obowiązuje zasada: "Z kim przestajesz, takim się stajesz", więc i oglądanie - godnych podziwu skądinąd - wysiłków para-sportowców może przynieść - przejściowe, na szczęście - zaburzenia w motoryce!). 
Jeśli chcemy, by ludzkość się rozwijała, w telewizji powinniśmy oglądać ludzi zdrowych, pięknych, silnych, uczciwych, mądrych - a nie zboczeńców, morderców, słabeuszy, nieudaczników, kiepskich, idiotów - i inwalidów, niestety. Jeśli chcemy, by ludzkość się rozwijała - oczywiście. 
 
Przy okazji: obejrzałem sobie klasyfikację medalową para-olimpiady. Nie ma tam prawie w ogóle państw afrykańskich. Tam zaraza nie dotarła. 
 Ale to oznacza, że Murzyni niedługo podbiją świat. I wyrżną nas. Zaczynając od niepełnosprawnych. 
 
Jest jeszcze jeden aspekt tej sprawy. Główną przyczyną wypadków drogowych jest obecnie ubezpieczenie od OC - bo ubezpieczeni kierowcy mniej boją się wypadku. Podobnie pokazywanie, że los inwalidy nie jest taki straszny musi przynieść wzrost liczby wypadków - bo ludzie (podświadomie!) mniej będą bali się kalectwa! 
 
Podsumujmy: para-olimpiadę forują ci sami, którzy odbierają pieniądze dobrym pracownikom i dają je nierobom. Socjaliści. Ludzie żywiący nienawiść do naszej cywilizacji: do tych najlepszych, najwydajniejszych, najsprawniejszych. Kochający za to nieudaczników wszelkiej maści. I ONI zaatakują mnie za ten tekst z furią. 
To, oczywiście, nie jest zarzut w stosunku do para-sportowców. Oni są tylko pionkami w tej rozgrywce. Oni chcą walczyć na arenie - i pokazywać innym inwalidom, że kalectwo można w dużym stopniu przezwyciężyć. I wszyscy inwalidzi powinni te zawody oglądać!! 
Natomiast od lat piszę, że ludzie pełni dobrej woli - jak p.Martenka właśnie - po prostu nie mają pojęcia, o czym piszą. Nie mają - bo w życiu nie widzieli para-olimpiady, która jest zaprzeczeniem reguł olimpijskich. 
 
Dlaczego para-olimpiada jest - jako wydarzenie sportowe - nonsensem? 
 
Dlatego, że premiuje cechę będącą przeciwwskazaniem do uprawiania sportu: kalectwo. 
I tu rodzą się podstawowe paradoksy. 
Jeśli zrobimy zawody w skoku wzwyż dla liliputów, to mierzący 140 cm karzełek może ustanowić rekord świata skacząc 130 cm. Jednak jest to wysokość niedostępna dla liliputów mierzących 90 cm... 
Podobnie w pływaniu: zawodnik pozbawiony lewej nogi nie ma szans z zawodnikiem pozbawionym tylko łydki - a ten z zawodnikiem pozbawionym stopy, a ten z zawodnikiem pozbawionym połowy stopy!! 
 
W sporcie zawodnicy walczą (pomijając kategorie młodzików, juniorów, kobiet czy oldboyów) jako jedna kategoria: pełnosprawni. Natomiast niepełnosprawni nie stanowią jednej kategorii.Każde kalectwo jest inne. 
By temu zaradzić ustala się skomplikowane "przeliczniki". Podobnie jak na rajdach samochodowych - tylko tam jest to obiektywne (pojemność silnika mierzy się w centymetrach) - a tu...Tu o zdobyciu medalu w niewielkim tylko stopniu decyduje wynik: w znacznie większym ten, kto ustanowił przelicznik... 
 http://www.nytimes.com/2012/09/01/sports/at-paralympics-first-thing-judged-is-disability.html?_r=1 
W sporcie zawodnicy usiłują poprawić swoją muskulaturę, wagę, nawet skład hemoglobiny - w para-sporcie lada moment dowiemy się, że jakiś pływak kazał sobie zrobić amputację jeszcze czterech centymetrów łydki - bo wtedy będzie miał, z uwagi na przelicznik, większe szanse na złoty medal!!! I jestem prawie pewien, że takie przypadki już się trafiały. Pęd do medali u inwalidów jest równie silny, jak u ludzi zdrowych. Mężczyźni, by zdobyć medal, udają kobiety (może by zawodniczkom mierzyć poziom testosteronu i ustanowić 
przeliczniki?) - dlaczego inwalida nie miałby udawać większego inwalidy?? 
Gdybyśmy na Olimpiadzie przy skokach wzwyż przeliczali wyniki dodając niskim i dodając wysokim, odbierając chudym i dodając tłustym - to byśmy powiedzieli, że jest to zaprzeczenie idei sportu - nieprawda-ż? Podobnie jak zaprzeczeniem idei nauczania byłyby przeliczniki preferujące brak inteligencji - przy przyjmowaniu na studia. Więc właśnie para-olimpiada jest idei sportu zaprzeczeniem. 
Oto przykład z aktualnej para-olimpiady: odebrano medal jednej dyskobolce, a przyznano innej, bo "sędziowie się pomylili". 
http://www.sport.pl/londyn2012/1,109590,12403155,Paraolimpiada__Londyn_2012 
__Ukrainskiej_dyskobolce.html 
Nie, nie zmierzyli źle rzutu - pomylili się przy skomplikowanym mnożeniu i odejmowaniu punktów za stopień kalectwa! 
Cytuję: "W sumie zmieniono miejsca siedmiu zawodniczek z czołowej dziesiątki. 
W wielu konkurencjach, w których rywalizują ze sobą sportowcy o różnym stopniu niepełnosprawności, rezultaty są przeliczane na punkty i na przykład w przypadku rzutów nie liczą się bezwzględne odległości uzyskane w konkursie. Jak przyznał komitet organizacyjny, podobne pomyłki wystąpiły przy obliczaniu wyników w pchnięciu kulą mężczyzn, ale nie dotyczyły one czołowej trójki". 
Ale mnie nie chodzi o pomyłki. Chodzi o zrozumienie, że gdyby ustalono inne przeliczniki, to wygrywaliby inni zawodnicy. Podobnie jak w dość absurdalnej "klasyfikacji łącznej" w rajdach samochodowych. 
Oglądający słynną szarżę lekkiej brygady francuski marszałek śp. Piotr Bosquet powiedział: "To wspaniałe - ale to nie jest wojna". Nie oglądając para-olimpiady oświadczam: "To godne podziwu - ale to nie jest sport!" 
 
*** 
 
Pod tekstem Janusza Korwina-Mikke ukazało się wiele komentarzy popierających jego poglądy oraz ostro je krytykujących. Przytaczamy kilka z nich. Jednocześnie przepraszamy, że pomijamy podpisy wypowiedzi. Wystąpiły trudności z ustaleniem, który podpis dotyczy danej wypowiedzi, gdyż tekst się rozformatował, a niektóre podpisy były mało zrozumiałe i jasne. Poza tym nic one nam nie mówią. 
 Na liście dyskusyjnej Typhlos również pojawiło się wiele wypowiedzi na ten temat. Przytaczamy trzy z nich. Zebranie wszystkich wymagałoby dużo pracy i czasu, a szkoda, bo są wśród nich również bardzo interesujące. 
 (Wyjaśnienie redakcji "WiM") 
 
 Wypowiedzi z http://jkm.nowyekran.pl 
 I cóż się dziwić tym max 2 proc. poparcia dla Nowej Prawicy? 
 Polityk powinien wiedzieć, co można pisać a co nie. Prywatnie to nawet zgadzam się z JKM, ale na Boga, czyś chłopie już całkiem oszalał? 
 
 A ja tam lubię, gdy mogę przeczytać coś, z czym się zgadzam. JKM już dawno zrozumiał, że w d...kracji nie ma szans na dojście do władzy, a startuje tylko po to, żeby utrzymywać w mobilizacji żelazny elektorat i zarobić na kolejnej książce. 
 
 Żelaznego elektoratu nie trzeba utrzymywać w gotowości, chyba chodziło ci o zdobywanie nowego, a to już jest po drodze z demokracją. Przecież o to chodzi, no nie? A przy okazji to ciekawy wątek, a gdyby tak w życiu zawodowym wprowadzić takie przeliczniki. No, na przykład robię meble, ale mam nieco przestarzałe maszyny, ale stosując przeliczniki okazuje się, że jak na "takie" warunki to robię doskonałe meble i ... no tak i tu są potrzebne koncesje i certyfikaty i obowiązek zakupu mebli u najlepszego:) oraz obowiązek wymiany mebli co cztery lata. 
 
Czyż chłopie już całkiem oszalał? 
 
 Nie, on jest ciągle normalny, natomiast ty zbliżasz się do szaleństwa poprawności socjalistycznego człowieka. 
 
 Ja akurat mogę sobie pisać teksty nawet bardziej kontrowersyjne. JKM jest "szefem" partii politycznej i startuje w chyba każdych możliwych wyborach. W jego przypadku publikacja takiego tekstu to dowód powiedziałbym głupoty. 
 
Już widzę te uśmiechnięte hieny, "ale przecież sam pan uważa inwalidów za nieudaczników". 
 
Skończ pitolić takie pierdoły. Niech niepełnosprawni sobie mają olimpiadę! Może się kiedyś zakwalifikujesz? Ciekawe, że mówisz, iż niepełnosprawne są kobiety! Teraz zdobyłeś setki głosów kobiet. Janek, proszę skończ ten kabaret. Pisz na przykład o prywatyzacji. 
 
Kombinujesz dobrze kolego Ryży!. Jeśli wprowadzą dyscyplinę dla niepełnosprawnych umysłowo, będziesz w czołówce. 
Język Korwina a wizerunek KNP 
Ciekawe, że jakoś panu nie przyjdzie na myśl skończyć występowanie w telewizji czy radiu, skoro pan się jąka. Toż to kalectwo dla moich uszu. Ale na poważnie to przestałem się dziwić, iż ludzie nie głosują na pana. Przypomnę przysłowie - "mowa jest srebrem, a milczenie złotem". jak nie ma pan nic mądrego do powiedzenia, proszę lepiej trzymać język za zębami, chociażby dla dobra KNP. Język zaś, i to bez jąkania, to pokażą KNP i panu wyborcy. 
 
 *** 
 
Wypowiedzi z Listy dyskusyjnej Typhlos 
 
Adam - Dorota napisała: 
"Ma czelność pisać, że powinniśmy oglądać tylko zdrowych, pięknych etc.". 
On mówi jedynie to, co jest zwyczajnie powszechnie przyjmowaną prawdą. 
Dziś faktycznie promuje się pięknych i sprawnych, a nie brzydkich i kalekich. Tak to wygląda i takie są realia. JKM jedynie mówi wprost o tym, co zwyczajnie wokół nas jest. I żeby nie wiem jak mocno tupać nogą, to rzeczywistość tak właśnie wygląda. 
 
Sylwia - Witaj Adamie! 
Nie mogę się z Tobą zgodzić. Bardzo uogólniasz. Uważam, że na przestrzeni ostatnich co najmiej 20 lat sytuacja związana z podmiotem dyskursu uległa znaczącej poprawie. Nie oczekujmy rewolucji, a raczej skupiajmy się na ewolucji, która ma miejsce. 
JK jest wg mnie zwolennikiem rewolucji, która obawiam się, pożarłaby go samego. Uważam, że forma jego wypowiedzi jest obrzydliwa, o treści nie wspomnieć. Kreuje on własne, subiektywne poglądy, skrajne i zmierzone własną tylko miarą postrzegania spraw. Gdyby tak było, jak głosi, to jego również nikt nie powinien chcieć oglądać, bo z pięknem ma niewiele wspólnego, a jednak ma swoich zwolenników. Ile ludzi, tyle będzie opinii, a warto samemu pomyśleć nieco, niż podniecać się wypowiedzią polityka, któremu zależy jedynie na zbijaniu kapitału politycznego, co na marginesie marnie mu wychodzi. 
Każdy z nas jest istotą myślącą i każdy sam ma prawo ocenić wartość paraolimpiady. Spotykam się na co dzień z wieloma osobami, które nie mają kontaktu z niepełnosprawnością w szerszym rozumieniu i dotąd wszystkie opinie są niezwykle pozytywne, bardzo pochlebne i zgadzam się z jedną z maksym olimpijskich: "Najważniejszą rzeczą w igrzyskach olimpijskich jest nie zwyciężyć, ale wziąć w nich udział, podobnie jak w życiu nie jest ważne triumfować, ale zmagać się z organizmem". 
Sport osób niepełnosprawnych wzorowany jest na sporcie ludzi sprawnych, ale musi być dostosowany do możliwości funkcjonalnych, rodzaju i stopnia niepełnosprawności po to chociażby, żeby stworzyć sportowcom niepełnosprawnym w miarę równe szanse. 
Zajmując się na co dzień sportem uważam, że nie należy porównywać sportu sprawnych i niesprawnych. W aspekcie olimpijskim oba widowiska różniąc się, mają elementy wspólne. Martwi mnie jednak, że dotąd sport uprawiany przez osoby niepełnosprawne był sportem przede wszystkim czystym, prawdziwym, niekomercyjnym, a po Londynie mam odczucie, że paraolimpijczycy dążą do skomercjalizowania sportu osób niepełnosprawnych, nad czym osobiście bardzo ubolewam. 
Przez lata zastanawiano się, czy osoby niepełnosprawne mogą uprawiać sport. I kiedy doszło już do tego, że sport osób niepełnosprawnych pomału, acz skutecznie, osiąga ważne miejsce i pełni bardzo istotne role, mamy rozkminiać, czy jakiś człowiek, nie do końca zrównoważony emocjonalnie, głosi prawdę ogólnie przyjętą? To jest jego prawda, a nie prawda wszystkich ludzi. 
Cieszę się, że po Londynie w kraju wywiązała się dyskusja na temat para olimpiady, bo to kolejny krok do pozytywnych zmian w tej płaszczyźnie. 
 
Danuaria - Przeczytałam fragment wpisu Janusza Korwina-Mikke o paraolimpiadzie i powiem tak: z pewnymi rzeczami się zgadzam, z pewnymi się nie zgadzam, pewne rzeczy ten wpis mi uświadomił, a ja mam szacunek dla niego, że ma odwagę mówić i pisać głośno to, o czym inni jedynie przebąkują, a może jedynie o tym myślą. 
Mam wrażenie, że publiczne rozgłośnie dostały w tym roku jakiś polityczny prikaz z góry, żeby dużo mówić o polskich paraolimpijczykach. Tomasz Lis się oburza? Może też dostał taki polityczny prikaz z góry. 
Wszyscy tak chwalą tych niepełnosprawnych, ale ciekawa jestem, czy władze telewizji zatrudniłyby niepełnosprawnego prezentera do prowadzenia program w miejsce Tomasza Lisa. Pewnie nie, a jeśli nawet, to nie zapłaciliby mu tyle, co płacą Lisowi, lecz jakąś minimalną. 
Niech się więc tak pan Lis nie oburza, bo to zwykła hipokryzja. 

aaa 
6. ORGANIZACYJNE, PRAWNE, PRAKTYCZNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY 
 
aaa 
6.1. Kto naprawdę traci? 
Janka Graban 
 
Źródło: Integracja 3/2012 
Data opublikowania: 2012-09-13 
 
Zapraszam do rozmowy o tym, dlaczego... okradamy swój kraj, własne środowisko, a to oznacza, że i siebie samych. I nie dość, że tego nie widzimy, to uznajemy, że i tak należy się nam więcej. To dla mnie kwestia wstydliwa, bo sama nie mam czystego sumienia. 
 
 Zacznijmy od zatrudnienia 
 
Pracuję od 21. roku życia. Przeszłam na rentę przy pierwszej nadarzającej się okazji. Pracowałam na czarno, a potem na umowę o dzieło, aby tylko nie utracić marnej renty. Wstydliwie pomijam w tym miejscu obywatelskie powinności, by skupić się na swoich stratach. Miałabym dzisiaj ze 35 lat pracy, a tak mam ledwo 15 i czarne myśli o przyszłości. Bardzo żałuję, że uwierzyłam w swoją niepełnosprawność bardziej, niż to było uzasadnione. 
 
Martwe dusze 
 
Pan Grzegorz K. jako osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności zatrudnił się w firmie, która potrzebowała teleankietera. Złożył w kadrach stosowne dokumenty, zaświadczenie od lekarza medycyny pracy, a nawet odbył szkolenie bhp. Minął miesiąc, potem drugi, a tu cisza. Ani pracy, ani kasy. Pojechał do firmy, aby się dowiedzieć, co się dzieje, a tam "miłe" zaskoczenie. Wypłata za dwumiesięczną pełną gotowość do podjęcia pracy. 
Pani kasjerka z uśmiechem na ustach powiedziała: "Proszę podpisać listę płac tu i tu. Otrzymuje pan za miesięczne zatrudnienie na pół etatu 650 zł, ale do ręki będzie pan otrzymywał po 300 zł". 
Pan Grzegorz bardzo się ucieszył, wreszcie będę miał na papierosy, wyznał rozbrajająco. 
Pieniędzy ma mało, ale nie musi pracować. Zatrudnienie na etat i tak "pracuje" na jego lata składkowe do emerytury. 
"Przez kilkanaście lat pracowałem w firmie jako doradca - wspomina Władysław R. z woj. małopolskiego. - Z powodu ciężkiej niepełnosprawności było mi coraz trudniej dojeżdżać do pracy. Ale nie zostałem zwolniony. Oficjalnie pracuję, tyle że w domu. W rzeczywistości jednak podpisuję tylko, co trzeba, i za to co miesiąc dostaję 500 zł". 
 
Pytania są oczywiste 
 
Co dzieje się z różnicą pokwitowaną, a nieodebraną? Jak to firma maskuje przed wewnętrznym i zewnętrznym finansowym audytem? Ilu ludzi w taki sposób można zatrudnić na fikcyjnych etatach? Kto przymyka na to oko i dlaczego? 
Celne pytanie zadała na internetowym forum osoba pod nickiem J23! "Dlaczego ludzie niepełnosprawni idą na takie bandyckie warunki?". 
Oburzają nas artykuły w stylu "znów wyłudzili z PFRON miliony zł". Jak to możliwe, pytamy? Pomimo tego, że Fundusz bardzo skrupulatnie sprawdza wszystkie wnioski o dotacje, z roku na rok bardziej "uszczelnia" system, to dopóki sami będziemy współpracować z oszustami i pomagać nieuczciwym pracodawcom, to nie przerwiemy błędnego koła marnowania środków z budżetu, czyli - de facto - naszych pieniędzy. 
 
Rodzina, ach rodzina... 
 
Następna wstydliwa sfera naszego życia. Pożyczanie kart do parkowania. Już trzy lata opisaliśmy to nowe zjawisko i sposoby udawania kierowców z niepełnosprawnością (Piotr Stanisławski, "Żądza parkowania", Integracja 4/2009). Sposobów na okradanie kasy samorządów jest bez liku, a najłatwiej jest na tzw. babcię. 
"Zainteresowana osoba przychodzi do Wydziału Komunikacji w Urzędzie Miasta i składa wniosek o wydanie Karty parkingowej. Nie na siebie, bo nie ma orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i wygląda na zdrową. Mówi, że ma chorą babcię, która ma niepełnosprawność i orzeczenie o jej stopniu. I jak to z babciami bywa, chce pojechać do szpitala, przychodni, apteki, na cmentarz, pocztę i załatwić sprawy w urzędach. Jest jeszcze duża rodzina rozsiana po całym mieście, która regularnie chce babcię oglądać i podziwiać jej kondycję. 
"Wnuczek przedstawia urzędnikowi niezbędne dokumenty babci, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, świeżutkie zdjęcie zrobione cyfrowym aparatem w studiu i bez narzekania uiszcza opłatę skarbową w wysokości 25 zł. Kartę parkingową odbiera kilka dni później...". 
Tak wyłudzona Karta pomaga potem bliższej i dalszej rodzinie. A za drobną opłatą i obca osoba pojedzie swym autem na zakupy. Jest na to nasze przyzwolenie. 
 
Niestety, "niepełnosprawni, podobnie jak wielu innych, też kombinują. I prawo nie powinno im w tym pomagać. Z jednej strony nie chcemy litości. Z drugiej - żądamy uprawnień (...). Akcja parkingowa to tylko jeden z przykładów, jak godzimy te sprzeczności. 
Mętlik w kryteriach chorobowych ugruntował społeczne przekonanie, że Karta parkingowa "należy" się wszystkim niepełnosprawnym. Tym sposobem poczciwy Ostrów powoli z miasta kolejarzy, staje się miastem inwalidów. Dołączają do tego osoby pożyczające karty..." zauważał gorzko Dariusz J. Peśla, dziennikarz "Gazety Ostrowskiej" w artykule, z 18 kwietnia 2006 r. 
Niestety, dla strażników miejskich Karta jest najważniejsza, nie mogą jej kwestionować, ale jakby zaczęli wczytywać się w wystawiane za szyby dokumenty, to mogliby wreszcie zacząć karać za nieuczciwość. 
 
Interes własny 
 
Pan Paweł S. z woj. pomorskiego, który dwa razy dał się nabrać na nieuczciwe ogłoszenia, zwrócił uwagę, że na wielu portalach są ogłoszenia o pracy dla osób z niepełnosprawnością, które dają oszuści wyłudzający pieniądze. "W jednej sprawie powinienem nawet złożyć zawiadomienie do prokuratury, ale nie chcę chodzić potem po sądach, bo nie mam nóg. Czy to dobrze świadczy o naszych rodakach i społeczeństwie, że oszukuje się w Polsce osoby poszkodowane przez los?". 
A jak się ma do tego nasze zachowanie? Widzimy nieuczciwość innych, chociaż możemy się przed takimi ogłoszeniami obronić prosto i łatwo: prosząc o adres firmy i wiedząc, że nie wysyła się pieniędzy za zatrudnienie. 
Od 1 stycznia 2012 r. weszła w życie nowelizacja Ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, która wydłuża nam czas pracy z 7 na 8 godzin, chyba że lekarz wyda inną decyzję. Aż mi się zrobiło gorąco, gdy przeczytałam na portalu www.wp.pl! z 19 stycznia 2012 r. tekst Anny Dąbrowskiej "Są oburzeni! Bo muszą pracować 8 godzin dziennie!, w którym zacytowano negatywne głosy zainteresowanych, jakie ukazały się na naszym portalu www.niepelnosprawni.pl pod tekstem Beaty Rędziak "Dla kogo skrócony czas pracy?" - artykule najbardziej komentowanym w ostatnich miesiącach. Lektura tych uwag jest dla mnie porażająca. Obnaża także moje myślenie o własnej niesprawności i zawstydza pretensjami i roszczeniami o wszystko tylko z tej racji, że ktoś jest, a ktoś nie jest niepełnosprawny. 
 
Po nas choćby koniec świata... 
 
Balansowanie 
 
Składamy poświadczenia na granicy prawdy, gdzie już blisko do kłamstwa lub oszustwa. Cały system orzecznictwa rentowego jest w moim odczuciu czarną sferą nieuczciwości, źle pojętej zaradności i różnego kombinowania. Mówimy, że inaczej się nie da, aby coś wyrwać od państwa, co potwierdza przykład pani Oli z woj. małopolskiego, która ma córkę z lekką niepełnosprawnością intelektualną i aby zapewnić jej stały dochód w postaci renty socjalnej, uzyskała szereg potrzebnych i niepotrzebnych zaświadczeń medycznych: 
"Mam świadomość - wyznaje zażenowana - że naciągnęłam nieco prawdę na temat choroby mego dziecka, ale bałam się orzecznika w naszym ZUS. Chodziły słuchy, że odbierają renty, więc poszłam do lekarza, który zna moją rodzinę od dwóch pokoleń i powiedziałam wprost: proszę mi pomóc, aby moje dziecko dostało rentę socjalną". 
Pamiętam, jak sama przed każdą komisją inwalidzką, którą miałam co dwa lata, latałam po lekarzach, aby zebrać jak najwięcej zaświadczeń. Nie wiem do dziś, czy one były potrzebne, czy nie? Na ile były rzetelne i zgodne z rzeczywistością? Mam teraz wiele wątpliwości, chociaż moja niepełnosprawność jest poza wszelką dyskusją. 
 
Wypalić do żywego 
 
Mam wrażenie, że potrzeba paru pokoleń, abyśmy jako osoby z niepełnosprawnością, a wraz z nami reszta społeczeństwa, zrozumieli, na czym polega obywatelska odpowiedzialność i społeczna solidarność. Nasze poglądy muszą być wypalone do żywej ziemi, a my sami musimy najpierw sczeznąć, aby przebudzić się do życia w wolności. Prawda jest bolesna, okrutna i potrzebujemy czasu, aby do nas dotarła. 
Ksiądz prof. Józef Tischner, życzliwy nauczyciel, w Krainie schorowanej wyobraźni nazwał sprawę po imieniu: "Różnica między demokracją a totalitaryzmem na tym bowiem polega, że człowiek zostaje obdarowany totalitaryzmem nawet wtedy, gdy tego nie chce, natomiast demokrację może mieć tylko wtedy, gdy jej naprawdę chce". 
 
Homo sovieticus 
 
To po łac. człowiek radziecki - pojęcie spopularyzowane w Polsce przez ks. Józefa Tischnera - określenie człowieka przyzwyczajonego do komunistycznej formuły państwa, oczekującego, że od niego otrzyma pracę, opiekę socjalną, zdrowotną i inną, w zamian za płacenie podatków. Autorem określenia był rosyjski pisarz i socjolog Aleksander Zinowjew. 
Homo sovieticus - wg Tischnera - to zniewolony przez system komunistyczny klient komunizmu, żywiący się towarami, jakie komunizm mu oferował. Trzy wartości były dla niego szczególnie ważne: praca, udział we władzy, poczucie własnej godności. Zawdzięczając je komunizmowi, homo sovieticus uzależnił się od komunizmu, co jednak nie znaczy, by w pewnym momencie nie przyczynił się do jego obalenia. Gdy komunizm przestał zaspokajać jego nadzieje i potrzeby, homo sovieticus wziął udział w buncie. Przyczynił się w mniejszym lub większym stopniu do tego, że miejsce komunistów zajęli inni ludzie - zwolennicy «kapitalizmu . Ale oto powstał paradoks. Homo sovieticus wymaga teraz od nowych «kapitalistów , by zaspokajali te potrzeby, których nie zdołali zaspokoić komuniści. Jest on jak niewolnik, który po wyzwoleniu z jednej niewoli, czym prędzej szuka sobie drugiej. 
Homo sovieticus to postkomunistyczna forma «ucieczki od wolności , którą kiedyś opisał Erich Fromm (Tischner, 1992). 
Źródło: Wikipedia 
 
 aaa 
6.2. Wiedzieć i reagować 
Artur Forkasiewicz 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 W związku z dalszym nierespektowaniem przez niektórych przewoźników transportu autobusowego ulg przysługujących niepełnosprawnym proszę o poruszenie tego tematu na łamach "Wiedzy i Myśli". 
Problem dotyczy również braku respektowania dokumentów wymienionych w ustawach stwierdzających daną niepełnosprawność i jej stopień. 
 Polski Związek Niewidomych zgłosił problem odpowiednim władzom. Tak więc starania w tej sprawie zostały podjęte, a problem dalej nie jest rozwiązany. 
 Bardzo dobrze, że PZN podjął odpowiednie starania i dokładne wyjaśnienie zamieścił na swojej stronie internetowej. Niestety, nie każdy potrafi i lubi myszkować po stronach internetowych. Z tego powodu nie wszyscy zainteresowani znają swoje uprawnienia i nie wszyscy wiedzą, gdzie mogą się odwoływać, jeżeli nie są one respektowane. Dlatego uważam, że przedrukowanie tej informacji ze strony PZN-u na łamach "WiM" umożliwiłoby zapoznanie się z nią większej liczbie niewidomych i słabowidzących. Ułatwiłoby też działaczom kół PZN interwencję w przypadku nierespektowania naszych uprawnień. Warunkiem egzekwowania swoich praw oraz szerzej, uprawnień osób niewidomych i słabowidzących jest znajomość tych uprawnień, a także wiedza, kto może udzielić pomocy, jeżeli nie otrzymujemy tego, co zgodnie z prawem nam przysługuje. 
Piszę w tej sprawie, gdyż posiadam nie najlepsze doświadczenia w podróżowaniu z firmą Veolia Transport oddział Toruń, gdzie dla przykładu nierespektowanym dokumentem jest wypis z orzeczenia ZUS stwierdzający stopień i rodzaj niepełnosprawności. 
 
 *** 
 Spełniamy prośbę naszego czytelnika, gdyż uważamy, że poruszył ważny problem, który dotyczy wielu niewidomych i słabowidzących. Jeżeli list Pana Artura i artykuł przedrukowany ze strony internetowej PZN-u, który zamieszczamy poniżej, ułatwią załatwianie spraw związanych z korzystaniem z ulg komunikacyjnych, będziemy zadowoleni. 
Redakcja Wiedzy i Myśli 
 
aaa 
6.3. Sprawa respektowania ulg komunikacyjnych przysługujących ustawowo osobom niewidomym 
 
Źródło: www.pzn.org.pl 
 
W związku z otrzymywanymi sygnałami o nie respektowaniu lub niewłaściwym stosowaniu przez niektórych przewoźników (głównie w komunikacji autobusowej) ulg przysługujących osobom niewidomym na mocy ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. z 2002 r. Nr 17, poz.1440, z późn. zm.), Polski Związek Niewidomych zgłosił problem w Ministerstwie Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. 
 
Odpowiedź uzyskana z Ministerstwa pismem z dnia 27 stycznia 2012 roku wskazuje, że uprawnienia niewidomych do ulg powinny być respektowane. Jednocześnie wyjaśnia, że regulują to, oprócz wspomnianej wyżej ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów, także trzy inne ustawy, w oparciu o które może być egzekwowane nieprzestrzeganie zasad prowadzenia działalności przewozowej. Mianowicie: 
1/ ustawa Prawo przewozowe; 
2/ ustawa o transporcie drogowym; 
3/ ustawa o publicznym transporcie drogowym. 
 
Poniżej przytaczamy szczegółowo uzyskane z Ministerstwa informacje, gdyż mogą okazać się pomocne, gdy pojawi się problem z ulgami komunikacyjnymi. 
 
Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej przekazało, że: 
1. Status osób lub grup zawodowych objętych przepisami w zakresie ulg przejazdowych w publicznym transporcie zbiorowym ustalany jest w trybie ustawowym, potwierdzany stosownymi dokumentami wydawanymi w trybie urzędowym lub na podstawie upoważnienia ustawowego. 
Oznacza to, że pasażer posiadający status jednej z osób wymienionych w ustawie o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego oraz posiadający właściwy dokument poświadczający ten status, ma prawo do ulgi określonej ustawowo (a więc osoba niewidoma ze znacznym stopniem niepełnosprawności ma aktualnie prawo do ulgi 93 proc. na pociągi osobowe i zwykłe autobusy oraz 51 proc. ulgi przy przejazdach pozostałymi pociągami i autobusami; 
niewidoma z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności prawo do ulgi 37 proc.; 
przewodnik niewidomego do ulgi 95 proc.; 
dzieci i młodzież niepełnosprawna i opiekunowie do ulgi 78 proc. przy przejazdach do określonych miejsc). 
2. Przewoźnik wykonujący m.in. pasażerskie przewozy autobusowe jest zobowiązany do przestrzegania przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe ( Dz. U. z 2000 r. Nr 50, poz.601, z późn. zm.), która w art. 16 stanowi m.in. iż umowę przewozu można zawrzeć przez nabycie biletu na przejazd. Natomiast na bilecie umieszcza się: 
1) nazwę przewoźnika lub organizatora publicznego transportu zbiorowego, 
2) relację lub strefę przejazdu, 
3) wysokość należności za przejazd, 
4) zakres uprawnień pasażera do ulgowego przejazdu. 
3. Zasady wykonywania przewozów regularnych w autobusowym krajowym transporcie drogowym reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. z 2007r. Nr 125, poz. 874, z późn. zm.). 
* Ustawa ta nie przewiduje wydania zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym, jeżeli przewoźnik do wniosku o wydanie zezwolenia nie załączy cennika opłat. 
* Cennik opłat musi być podany do publicznej wiadomości przy kasach dworcowych oraz w każdym autobusie wykonującym regularne przewozy osób, przy czym cennik opłat musi także zawierać ceny biletów ulgowych określone na podstawie odrębnych ustaw, a w szczególności powołanej ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r.* Podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się pobierania należności za przejazd niezgodnie z cennikiem opłat podanym do publicznej wiadomości pasażerów. 
* Zezwolenie cofa się w razie naruszenia lub zmiany warunków, na jakich zezwolenie zostało wydane oraz określonych w zezwoleniu. 
Tym samym przepisy ustawy o transporcie drogowym nie przewidują możliwości wykonywania regularnych przewozów osób w transporcie krajowym bez uwzględniania uprawnień pasażerów wynikających z przepisów ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego. 
4. Postanowienia ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. Nr 11, poz.513) wskazują jako organizatora autobusowego publicznego transportu zbiorowego - właściwą jednostkę samorządu terytorialnego zapewniającą funkcjonowanie publicznego transportu zbiorowego na danym obszarze. 
Przepisy tej ustawy, w powiązaniu z przepisami ustawy o transporcie drogowym, wyposażają jednostki samorządowe jako organizatorów publicznego transportu zbiorowego do kontroli wszystkich przewoźników, którzy na ich terenie, stosownie do ww. przepisów ustawowych, wykonują przewozy osób, w tym również w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego, m.in. dotyczących pasażerów niewidomych ze znacznym i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. 
5. Pasażer, którego prawa zostały naruszone (prawo do ulgi), może złożyć skargę do przewoźnika lub właściwego organu, który wydał danemu przewoźnikowi uprawnienia do wykonywania przewozów regularnych. 
 
Informujemy, że w zależności od zasięgu przewozów, organami wydającymi uprawnienia (zezwolenia) do wykonywania przewozów regularnych są odpowiednio: 
a) wójt, burmistrz albo prezydent miasta - na wykonywanie przewozów na obszarze gminy (miasta), 
b) burmistrz albo prezydent miasta, któremu powierzono realizację zadań w zakresie przewozów - na wykonywanie przewozów na obszarze objętym porozumieniem, 
c) zarząd związku międzygminnego - na linii komunikacyjnej lub sieci komunikacyjnej na obszarze gmin tworzących związek międzygminny, 
d) prezydent miasta na prawach powiatu, w uzgodnieniu z właściwym starostą ze względu na planowany zasięg przewozów - na wykonywanie przewozów na obszarze miasta i sąsiedniego powiatu, 
e) starosta, w uzgodnieniu z wójtami, burmistrzami lub prezydentami miast właściwymi ze względu na planowany zasięg przewozów - na wykonywanie przewozów na obszarze powiatu 
f) marszałek województwa, w uzgodnieniu ze starostami właściwymi ze względu na planowany zasięg przewozów - na wykonywanie przewozów wykraczających poza obszar jednego powiatu, jednakże niewykraczających poza obszar województwa, 
g) marszałek województwa właściwy dla siedziby albo miejsca zamieszkania przedsiębiorcy, w uzgodnieniu z marszałkami województw właściwymi ze względu na planowany zasięg przewozów - na wykonywanie przewozów wykraczających poza obszar jednego województwa. 
 
Centrum Rehabilitacji w Instytucie Tyflologicznym PZN 
Polski Związek Niewidomych 
ul. Konwiktorska 9, 00 - 216 Warszawa 
KRS 0000042049 
 
aaa 
6.4. Kraków: decyzja samorządu może zaszkodzić niepełnosprawnym dzieciom 
 
 Źródło: Gazeta Wyborcza/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-09-01 
 
Zdaniem psychologów decyzja krakowskiego samorządu o przeniesieniu niepełnosprawnych uczniów z klas integracyjnych do szkół specjalnych może być niebezpieczna. 
Jak przekonuje na łamach Gazety Wyborczej Anna Okońska-Walkowicz, wiceprezydent Krakowa nauczanie integracyjne nie spełniło zadań. Po kilku latach dzieci z dysfunkcjami i tak przechodzą do szkół specjalnych. - A poza tym zmieniły się przepisy. Np. ADHD nie jest zaliczane do niepełnosprawności, więc dzieci, które kwalifikują się do klas integracyjnych, będzie mniej i trzeba te szkoły wygaszać. 
- Mamy miejsca w dobrych szkołach specjalnych, które gwarantują przygotowanie do życia. Tymczasem nieraz dzieci z powodu próżności rodziców trafiają do szkół, w których sobie nie radzą - twierdzi wiceprezydent Krakowa. Z tym zdaniem nie zgadzają się psychologowie. 
- Edukacja uczniów z niepełnosprawnością głównie w odizolowanych szkołach specjalnych była nie tylko krytykowana, ale jest niezgodna z dzisiejszym sposobem definiowania i traktowania niepełnosprawności oraz praw dzieci z zaburzeniami rozwoju. Założenie powrotu do edukacji segregacyjnej dzieci z odmiennymi potrzebami i możliwościami nie spełnia standardów. Powrót uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym, cechami autyzmu, lekkim stopniem niedosłuchu czy niedowidzenia do szkół specjalnych jest odwrotem od wartości na jakich budowana była integracja osób pełno i niepełnosprawnych w edukacji i społeczeństwie - odpowiada dr Anna Bombińska-Domżał z Instytutu Pedagogiki Specjalnej Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. 
- Nie ma badań podważających jakość kształcenia integracyjnego. Europejskie doświadczenia wskazują, że wspólne uczenie pełnosprawnych z niepełnosprawnymi daje dobre efekty - dodaje Elżbieta Neroj z Ministerstwa Edukacji Narodowej. 
 
We wrześniu prezydent Bronisław Komorowski podpisze Konwencję o Prawach Osób Niepełnosprawnych, która gwarantuje im możliwość integracji. W tym dokumencie tzw. edukacja włączająca jest uznana za priorytet, który przeciwdziała wykluczeniu. 
 
 aaa 
6.5. Filozofia Amerykańskiej Federacji Niewidomych 
Tadeusz Majewski 
 
Źródło: "Pochodnia" listopad 1995 r. 
 
Krajowa Federacja Niewidomych jest największą organizacją niewidomych w Stanach Zjednoczonych A. P. Jej ostatecznym celem jest pełna integracja niewidomych ze społeczeństwem na zasadzie równości i partnerstwa. Liderzy Federacji, niezadowoleni z koncepcji i poziomu usług świadczonych osobom niewidomym w ramach federalnego systemu rehabilitacji, opracowali i przyjęli własną filozofię rehabilitacji niewidomych, którą starają się propagować i realizować. Zgodnie z tą filozofią, niewidomi są osobami normalnymi, a ślepota nie powoduje żadnych skutków intelektualnych czy psychicznych. Zachowali oni wszystkie zdolności, które posiadają osoby widzące, z wyjątkiem zdolności widzenia. Ślepota nie jest tragedią, lecz tylko pewną fizyczną niewygodą lub przeszkodą, którą każdy może pokonać, o ile tego pragnie. 
Niewidomi mogą samodzielnie funkcjonować we wszystkich dziedzinach życia, z założeniem, że stworzy się im ku temu warunki. Tylko poprzez odpowiednie przeszkolenie niewidomy będzie zdolny do kierowania swoim życiem i podejmowania decyzji w codziennych sprawach. Stopień niezależności i samodzielności zależy od indywidualnych zdolności i osobistego doświadczenia, podobnie jak to ma miejsce u osób widzących, a nie od uszkodzenia wzroku. Istotnym czynnikiem dla osiągnięcia niezależności jest dobre i fachowe szkolenie, które umożliwia niewidomej osobie zdobywanie niezbędnych informacji i wiedzy, opanowanie alternatywnych technik wykonywania bez udziału wzroku czynności niezbędnych w codziennym życiu, pracę na otwartym rynku, a nie w warunkach chronionych. Z uwagi na to, że ostatecznym celem jest integracja społeczna, duży nacisk kładzie się na dostosowanie się do ludzi widzących. Nie stawia się więc sprawy w ten sposób, że wszystko musi być przystosowane do potrzeb niewidomych. Jest to bowiem niemożliwe, gdyż wszystkiego nie da się zmienić. 
Istotnym elementem szkolenia jest także wypracowanie umiejętności rozwiązywania rozmaitych problemów - znajdowanie wyjścia z trudnych sytuacji oraz uczenia się na błędach. Każdy człowiek widzący popełnia błędy. Mają prawo do tego także niewidomi, lecz powinni uczyć się wyciągać z nich odpowiednie dla siebie wnioski. Związana jest z tym także praca nad wyeliminowaniem lęku przed podejmowaniem trudnych zadań, które mogą prowadzić do porażki. 
Istotną sprawą jest osiągnięcie tzw. komfortu psychicznego, polegającego na umiejętności opanowania negatywnych reakcji emocjonalnych i wytworzeniu miłego nastroju. Z uwagi na osobiste doświadczenie najbardziej wykwalifikowanymi nauczycielami niewidomych są sami niewidomi, którzy osiągnęli wysoki stopień niezależności. Swoim przykładem dają oni najlepszy dowód, że niewidomy może nauczyć się danej czynności i osiągnąć odpowiedni stopień niezależności, o ile tego pragnie i włoży w to trochę wysiłku. Widzący nauczyciele i instruktorzy mogą także być włączeni w proces szkolenia niewidomych pod warunkiem, że przyjmą filozofię Federacji. W szczególności odnosi się to do przekonania, że niewidomi mogą osiągnąć niezależność i samodzielność w życiu. 
Istotnym elementem integracji jest postawa społeczeństwa. Faktyczny problem ślepoty nie polega bowiem na braku lub utracie zdolności widzenia, lecz na fałszywym i błędnym jej rozumieniu przez społeczeństwo. Dlatego jednym z celów Federacji jest szeroko rozumiana edukacja, która ma zapewnić obiektywną wiedzę o ślepocie i ludziach niewidomych, a przez to ukształtować właściwą postawę wobec nich, wyrażającą się w traktowaniu ich jako "obywateli pierwszej klasy". Edukowanie społeczeństwa odbywa się poprzez wystąpienia liderów Federacji w programach radiowych i telewizyjnych, wydawanie broszur i ulotek przeznaczonych dla widzących. Szeroko jest też reklamowana działalność Federacji jako instytucji, do której można się zwrócić we wszystkich sprawach związanych z niewidomymi (instytucje i indywidualne osoby widzące). Przyjęcie zasady traktowania niewidomych i ich problemów na równi z osobami widzącymi zakłada usunięcie wobec nich wszelkich dyskryminacji, zwłaszcza prawnych, ekonomicznych i społecznych. Oznacza to konieczność stworzenia równych szans we wszystkich sferach życia - w dostępie do informacji, szkoleniu i kształceniu oraz zatrudnianiu w takich samych warunkach, jakie mają ludzie widzący. Federacja przywiązuje dużą wagę do tego, aby sami niewidomi podejmowali decyzje dotyczące sposobów rozwiązywania ich problemów, z uwagi na osobiste doświadczenie i kompetencje. Nie wyklucza się jednak udziału społeczeństwa i widzących specjalistów w poszukiwaniu najlepszych rozwiązań. Realizacją filozofii Federacji zajmują się jej liderzy. Są to niewidomi wykształceni, doświadczeni, niezależni w działaniu, zaangażowani, aktywni i potrafiący razem działać dla osiągnięcia wspólnych celów. Aktualnie Federacja posiada w każdym stanie kilku liderów, którzy potrafią inicjować działalność i kierować sprawami niewidomych na swoim terenie. 
Federacja zatrudnia stosunkowo małą liczbę pracowników. Ich zadaniem jest pomoc tysiącom wolontariuszy (głównie niewidomych) w ich pracy społecznej. Działają oni w różnych organizacjach, sekcjach i komitetach, tworzących Federację. Jedną z istotnych zasad jest samopomoc, poprzez wykorzystanie indywidualnego i zbiorowego doświadczenia wybitnych niewidomych, którzy osiągnęli sukcesy w życiu. Polega ona na kontaktowaniu się tych niewidomych z niewidomymi mającymi problemy i udzielaniu im porad czy wskazówek, jak swój problem rozwiązać lub jak nauczyć się żyć samodzielnie. Istnieje cały system kontaktowania się niewidomych w różnych sprawach, np. w sprawach zatrudnienia. 
W ten sposób w głównych zarysach przedstawiałaby się filozofia Amerykańskiej Federacji Niewidomych. Stara się ona realizować ją w ramach własnej działalności, a także wywierać wpływ na programy rehabilitacji niewidomych realizowane przez rządy stanowe na szczeblu federalnym. Nie oznacza to, że filozofia ta jest jednoznacznie przyjmowana. Dotyczy to zwłaszcza specjalistów zatrudnionych w placówkach stanowych i federalnych, przyzwyczajonych do tradycyjnego podchodzenia do spraw niewidomych. Na podkreślenie zasługuje jednak głębokie przekonanie o słuszności tej filozofii i zaangażowanie w jej realizację, jak też walkę z tradycyjnymi koncepcjami i zasadami działania na rzecz niewidomych. 
 
 aaa 
6.6. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH 
Co to się porobiło... 
Jerzy Ogonowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
	Kiedy zaczęły się przemiany w latach 80-ych ubiegłego stulecia, karierę zrobiło słowo "pluralizm", które oznaczało ni mniej, ni więcej, tylko tyle, że powinna istnieć możliwość wyrażania wszystkich możliwych zdań i opinii. Ale już w tym czasie, obok domagania się pluralizmu, występowały tendencje do ograniczenia wypowiedzi, tyle że nie tych, które były ograniczane dotychczas, lecz tamtych, które były w starym ustroju dozwolone. 
	A kiedy nastał stan wojenny, to wraz z nim pojawiły się różne protesty i sprzeciwy, a wśród nich - bojkot oficjalnej prasy. Wtedy to jedna z pracownic mojego działu ogłosiła ostentacyjnie, że ona żadnych gazet kupować nie będzie. Nikt się nie odezwał, bo każdy wiedział, że przecież ona nigdy i tak gazet żadnych nie kupowała. 
Na walnym zebraniu spółdzielni największą ilość głosów do rady nadzorczej uzyskał człowiek, który był przez lata I sekretarzem POP. Zadziwiony pytałem, skąd się to wzięło, skoro "Solidarność" ma takie poparcie, usłyszałem taką oto odpowiedź: "bo on jest w porządku, do partii nagania i do kościoła też". 
Rozmawiałem kiedyś z dobrą znajomą o partnerskich stosunkach w małżeństwie, co wynikło z sytuacji, że ona akurat miała sprawę rozwodową. I wszystko się dobrze zgadzało, partnerstwo - oczywiście, ale "żebym ja była osobą dominującą". 
Na licznych imprezach zagrożonych rozpędzeniem, aresztowaniami i prześladowaniami znani aktorzy bardzo często recytowali wiersz Tuwima kończący się słowami: "niech prawo zawsze prawo znaczy, a sprawiedliwość - sprawiedliwość!" Co głupsi i bojkotujący gazety myśleli bardzo często, że to napisał może Kuroń, może Wałęsa... 
A niewidomi na coś czekali. Powstawały jak grzyby po deszczu liczne organizacje zrzeszające niepełnosprawnych, gdzie dominowali i grali pierwsze skrzypce prawnicy, socjologowie, psychologowie ... A niewidomi ciągle na coś czekali i nadal lansowali swych starych bolszewickich działaczy. A przynajmniej w gospodarce tak było, bo jeśli chodzi o sferę nadbudowy, to tam udzielali wsparcia dziennikarzom dysydentom, którzy po zwycięstwie o tych, co ich chronili, raczej zapomnieli. Ginący establishment tworzył różne przywileje dla niewidomych w postaci dodatkowych urlopów, skróconego dnia pracy, dodatkowych przerw rekreacyjnych itp. Niewidomi przyjmowali te "dary" z radością i wydaje się, że nawet, kiedy potracili pracę i renty, stale radowali się uzyskanymi, pożal się Boże, przywilejami. 
Pewnym obrazem zachodzących zjawisk był jeden reportaż w radio, którego bohaterka opowiadała, jak przed rokiem 89 miała względny dobrobyt, a po przemianach ustrojowych wszystko jej się zawaliło i nie ma co do garnka włożyć. Ale cały swój wywód zakończyła stwierdzeniem: "No, to dobrze chociaż, żeśmy tę komunę obalili". 
A teraz dowiaduję się tu i tam od licznych dyskutantów, że wprawdzie niewidomi pracy nie mają, że muszą żebrać o to i o owo, diabli wzięli zasadę "nic o nas bez nas", ale przecież jest dobrze. A w każdym razie dużo lepiej niż dawniej. Bo dziś, jeśli niewidomy chce, żeby robili z niego małpę, klauna, to nikt mu nie zabroni. I wara od takiego tym, którzy chcieliby żyć godnie. Zresztą, czy takie pojęcia jak honor, godność, prawość, coś jeszcze dziś znaczą? Rzadkie ich używanie świadzczy raczej o tym, że nic. 
Wraz ze zmianą ustroju następuje zwykle zmiana ideologii. Mało kto dziś wie, że kiedy w krajach Europy Środkowo-Wschodniej odradzał się prymitywny kapitalizm, w krajach Europy Zachodniej rozwinięte formy kapitalizmu podlegały intelektualnej krytyce ze strony wybitnych myślicieli, takich jak Harman czy Galbraith. W teoretycznych ujęciach tych intelektualistów podstawowe paradygmaty rozwiniętego kapitalizmu (np. zysk, wzrost produkcji) ulegały destrukcji. My natomiast wróciliśmy do najprymitywniejszych form kapitalizmu XIX-wiecznego i skutki tego ponosimy do dziś. Jest to między innymi: utrata pracy przez osoby niepełnosprawne bez odpowiedniego wsparcia finansowego i materialnego, ograniczenie osobom niepełnosprawnym rent w wypadku, gdy podejmują pracę. Na to nakłada się jeszcze zdobycz nowoczesnego zachodnioeuropejskiego kapitalizmu, tj. dopłaty dla osób zatrudniających niepełnosprawnych. Taki bodziec materialny pojawił się dopiero w kapitalizmie wysoko rozwiniętym, natomiast zastosowany w warunkach prymitywnej gospodarki rynkowej stał się jedynie źródłem łatwego dochodu marnych biznesmenów. Marzenia Tadeusza Mazowieckiego o społecznej gospodarce rynkowej na razie pozostały tylko w sferze marzeń, zwycięża prostacki (można by rzec - bolszewicki) prymitywizm i pazerność. Oznacza to, że zarobić można na wszystkim, także i na pokazywaniu niepełnosprawnych w różnorakich, często poniżających formach. Zdumiewające jest przy tym, że spotyka się to z ich uznaniem, a przynajmniej uznaniem pewnej części niepełnosprawnych. 
Oczywiście, znając reakcje różnych apologetów obecnej rzeczywistości, mogę przewidywać, że oto ktoś zarzuci mi, iż marzy mi się powrót do dawnych kolejek, kartek itp. Otóż zupełnie mi się nie marzy, bo w przeciwieństwie do większości niewidomych, załatwialiśmy z żoną zakupy samodzielnie, podobnie jak wychowanie dzieci i wiele innych rzeczy, łącznie z pracą zawodową w warunkach niechronionych. Marzy mi się jednak, żeby usłyszeć od czasu do czasu, że kolejny niewidomy obronił pracę doktorską bez pomocy rzeczników, pełnomocników i innych -ików, że kolejnych 150 osób znalazło pracę, że jakaś fabryka fortepianów podjęła decyzję, iż przede wszystkim będzie zatrudniać niewidomych stroicieli ze względu na ich specjalne umiejętności, że kolejny polski wirtuoz niewidomy został laureatem Międzynarodowego Konkursu Chopinowskiego, że niewidomy otrzymał jakąś nagrodę literacką itp. Rozwój techniki, informatyki, no i - przynajmniej tak by się chciało - podnoszenie na wyższy poziom moralności społeczeństwa - wydaje się jak najbardziej temu sprzyjać. Tymczasem dziś, kiedy przytrafia mi się tłumaczyć jakąś pracę licencjacką na język obcy, to dziwuję się, jak bohaterowie noweli Sienkiewicza "Za chlebem" na widok Ameryki, że to jest praca dyplomowa, a nie obszerniejsze wypracowanie szkolne. 
Znacznie gorzej jest dowiadywać się, że kolejni niewidomi udawali aktorów, kelnerów, cicerone... albo że jakaś kolejna grupa niewidomych pojechała za granicę uczyć czegoś jako wolontariusze. Zamiast słyszeć lub czytać, że kolejne 35 osób zostało przeszkolonych w zakresie makijażu, wizażu i reportażu, marzę, aby dowiedzieć się, że kolejnych 80 osób niewidomych przy pomocy środków z PFRONu rozpoczęło samodzielną działalność gospodarczą w zakresie stroicielstwa, tłumaczeń, masażu... I wszystko to, co mi się marzy, mieści się bardzo dobrze w nowych ustrojowych ramach, ale wymaga odwagi, samodzielnych decyzji i stawienia czoła choćby, a może przede wszystkim, własnym ograniczeniom wynikającym z braku wzroku. Austriaccy ekonomiści twierdzą, że gospodarka rynkowa akcentuje w sposób bezwzględny umacnianie ochrony własności prywatnej oraz indywidualną przedsiębiorczość. 
Pierwsze akapity niniejszej wypowiedzi dobitnie wskazują, że często za górnolotną deklaracją kryje się zwykły spryt albo coś, co akurat z tą deklaracją nie ma nic wspólnego, albo nawet jest tej deklaracji kompletnym zaprzeczeniem. Zaprzeczeniem rozwoju zatrudnienia jest: 
- mnożenie szkoleń i programów, za którymi nie idzie deklarowany skutek; 
- sztucznie tworzone stanowiska pracy w postaci ciemnych restauracji i wystaw, 
- rozwój wolontariatu niepełnosprawnych w dziedzinach, w których inne zdrowe byczki zarabiają niezłe pieniądze. 
Jest to zaprzeczenie idei równouprawnienia niepełnosprawnych. 
Ale też prawdą jest, że minęły czasy Związku Radzieckiego, który na siłę uszczęśliwiał lud pracujący. Odzyskanie godności przez niewidomych, ani też samo jej rozumienie nie może odbyć się na zasadzie dekretu I Sekretarza PZPR. Potrzebna jest świadomość, poczucie własnej godności i wartości, a to można uzyskać w ramach demokracji jedynie na drodze pogłębiania wiedzy, rozwoju wrażliwości moralnej i szerokiej wymiany poglądów. Obecnie demokracja jako tako, choć z trudem, funkcjonuje, każdy jest trybunem we własnej sprawie i w dodatku nie ma żadnej gwarancji, że nie zwycięży pogląd ze wszech miar szkodliwy. Nie należy zapominać, choć to się ostatnio zdarza, że Hitler został powołany do władzy przy zastosowaniu wszystkich zasad ówcześnie panującej demokracji. Wszelkie tendencje do kneblowania ust innym, dlatego tylko, że mają nie ten pogląd, który uznaje się za jedynie słuszny, jest również demokracji tej ceną. 
Po drugiej wojnie światowej zasada "nic o nas bez nas" padła na podatny grunt i przyniosła niewidomym wiele dobrego. Dziś na pierwszy plan, przynajmniej w teorii, wysuwa się problem poszanowania indywidualnych poglądów, godności osoby ludzkiej, wolności osobistej itp. Czy padnie to na podatny grunt w odniesieniu do niewidomych? Tego obecnie nikt nie narzuca, wręcz przeciwnie, istnieje bardzo silna tendencja do niszczenia tych zasad na rzecz wprowadzania jedynie słusznych. I paradoksalnie, pod przykrywką zwalczania dawnych "jedynie słusznych" idei, pojawia się bolszewizm w przeróżnych dziedzinach życia. Bo bolszewizm między innymi polega na niedopuszczaniu i absolutnym zwalczaniu poglądów innych niż te, które ktoś uznał za prawdziwe. Dziś trudno powiedzieć, który pogląd przeważy i na ile niepełnosprawni, a w tym niewidomi, okażą się silni i przekonywujący. Za to - jak sądzę - na dzień dzisiejszy nie ma organizacji, która by konsekwentnie i racjonalnie broniła interesów osób niewidomych. I w najbliższym czasie nie zanosi się na to, aby taka powstała. 
 
 aaa 
7. FAKTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI 
 
aaa 
7.1. Zuzanna Ratek do redaktora "WiM" 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Szanowny Panie Redaktorze! 
Pozwalam sobie zwrócić jedynie uwagę na fakt, że jeśli jakieś postępowanie niewidomych nie narusza interesu społecznego ogółu inwalidów wzroku to filipiki na temat odmiennego zdania są wyrazem jednostronnego spojrzenia i nadmiernego przewrażliwienia. Jako podsumowanie stanowiska w tej sprawie cytuję fragment mojej poprzedniej wypowiedzi: 
"(-) Redaktorze, jakaś restauracja w ciemności, jakiś program TV w podczerwieni, jeden spektakl Maeterlincka są aż tak ważące, czy odciskające piętno na społecznej świadomości, czy przypadkiem nie jest to czystej wody typhlocentryzm. Dlaczego spektakl ma obrażać osobistą godność, honor i status niewidomych. Właśnie w tym najlepszym ze światów - jeśli postępowanie jednostki bądź grupy nie godzi w interesy społeczne, to nie ma powodu do piętnowania tego postępowania. A konsumenci czy publika, obejrzy coś innego, może nawet podyskutuje, potem zajmie się ważniejszymi, bo swoimi sprawami". 
Z wyrazami szacunku 
Zuzanna Ratek 
 
 aaa 
7.2. O prasie krótko i węzłowato 
Opracowała Bożena Klonek 
 
Źródło: Opracowanie własne "WiM" 
 
W.K. - Lubię czytać "Pochodnię". Jest ona taka pogodna, spokojna, wyważona. Uważam, że właśnie taka powinna być nasza prasa. 
Przeglądam też "Wiedzę i Myśl", ale tak naprawdę interesują mnie tylko dwa działy, tj. "Okulistyka, udogodnienia, sprzęt i pomoce rehabilitacyjne" oraz "Wydarzenia, ogłoszenia i informacje". W pierwszym z nich można znaleźć trochę optymizmu, a z drugiego czasami dowiedzieć się czegoś ciekawego. Reszta nie ma dla mnie wartości. Nie lubię trudnych problemów, prawo mnie nudzi, a o rehabilitacji wiem więcej od tych, którzy o niej piszą. Gdyby nie zapowiedź zawarta w "Od redakcji", nie przeczytałabym artykułów, które miały wywołać tę dyskusję. 
Raz jeszcze powiem, że nasza prasa powinna unikać problemów, na które wpływu nie mamy, nie powinna nas przygnębiać, powinna być bardzo stonowana. 
No i moglibyście w końcu zaprzestać chwalenia się w każdym numerze, że nikt nie finansuje Waszej działalności. Jest to dosyć denerwujące. Nie sądzicie? 
 
 *** 
 
Ostatni akapit powyższej wypowiedzi wymaga wyjaśnienia. Otóż Szanowni Czytelnicy! Czy denerwuje Państwo adnotacja w każdym numerze np. "Pochodni", że wydawnictwo jest dofinansowywane ze środków PFRON? Takie adnotacje są chyba we wszystkich środowiskowych czasopismach. Żądają tego sponsorzy, a wiadomo, że kto płaci, ten wymaga. 
My nie mamy dofinansowania. Wszystkie prace związane z redagowaniem i kolportowaniem "WiM" są wykonywane bez wynagrodzenia. Uważamy, że osoby piszące artykuły i wykonujące inne prace związane z wydawaniem "WiM" powinny mieć przynajmniej tę satysfakcję, iż czytelnicy wiedzą, że pracują społecznie, albo jeżeli ktoś tak woli, jako wolontariusze. 
 
Kasia - Jestem zniesmaczona sposobem zaproszenia do dyskusji. Mamy demokrację i każdy ma prawo do wyrażania swoich poglądów. Skończyły się czasy cenzury, a tym czasem... 
Nie podoba mi się stanowisko p. Kotowskiego wobec Z. Ratek. Miała prawo oburzyć się na poglądy p. Ogonowskiego. Ja również się z nim nie zgadzam. Nie ma nic złego w występach niewidomych aktorów na scenie teatru, ani w zapowiedziach przystanków w tramwajach. Nie można tak despotycznie potępiać ludzi za ich pasję i nie można potępiać tych, którzy nam chcą ułatwić korzystanie z tramwajów. P. Ogonowski nie powinien pisać takich niedorzeczności. 
Zgadzam się z p. Ratek. Miała ona prawo wyrazić swój pogląd i miała prawo skrytykować p. Ogonowskiego. O takie prawo walczyła Solidarność i cała opozycja antykomunistyczna. Teraz, kiedy Konstytucja RP nam gwarantuje swobodę wypowiedzi, wolność słowa, p. Kotowski nie powinien nam tego odbierać. Ja się na to nie zgadzam. 
 
J.J. - Nie wiem, jaka powinna być prasa dla niewidomych. Wiem natomiast, co mnie interesuje i czego nie lubię. 
Bardzo chętnie czytam opisy podróży, nieznane mi miasta i krajobrazy, spotkania z niewidomymi z innych krajów. Lubię porady dotyczące zdrowia, zdrowego żywienia i inne, które wszystkich interesują. 
Nie lubię pokrętnych wywodów, takich jak artykuły Starego Kocura. Może się i one komuś podobają, ale z pewnością nie mnie. Wolałabym, żeby ich nie było w "Wiedzy i Myśli". 
To tyle mogę powiedzieć. Pisanie nie jest moją mocną stroną. Wolę czytać niż pisać. 
 
Feliks - Czytam "Pochodnię", "Biuletyn Informacyjny Pochodni", "Tyfloświat" i, oczywiście, "Wiedzę i Myśl". Uważam, że ten ostatni miesięcznik jest najbardziej wszechstronny i interesujący. Oczywiście, ciekawy jest też "Tyfloświat", ale jest on raczej specjalistyczny. 
Generalnie uważam, że nasza prasa powinna przekazywać więcej informacji i różnorodnych, tj. niejednostronnych ocen dotyczących działalności Polskiego Związku Niewidomych oraz innych związków i fundacji. Żeby nie "Wiedza i Myśl", na podstawie czasopism wydawanych przez PZN, można by dojść do wniosku, że niewidomi są aniołami, nie kłócą się, na wszystko mają takie same zdanie i działają bardzo zgodnie. Wiem, że tak nie jest, ale usiłują mi to wmówić. 
A "Wiedzę i Myśl" czytam od końca - od "Mruczę i prycham". Lubię Starego Kocura. Miałbym tylko prośbę, żeby jego felietony zamieszczać na początku czasopisma, bo tak jakoś dziwnie, zaczynać od końca. 
 
 *** 
 
Sprawił Pan Staremu Kocurowi wielką przyjemność. Mimo to uważamy, że nie jest celowe zamieszczanie jego felietonów na początku czasopisma. Redakcyjnie nie jest to żadnym problemem, ale na początku zamieszcza się zwykle bardziej poważne teksty, a o felietonach Starego Kocura chyba nie można powiedzieć, że są poważne, chociaż autor porusza w nich tematy bardzo ważne. Poza tym Czytelnicy już się przyzwyczaili do układu tematycznego "WiM" i nie warto tego zmieniać. 
 
Lusia - W naszej prasie powinno być więcej autentyczności, więcej o życiu zwykłych ludzi, więcej o ich codziennych zmaganiach. Relacje z obrad Zarządu Głównego nie powinny być takie bezpłciowe. Trudno mi uwierzyć, że tam wszyscy są tacy zgodni. Śmiech pusty mnie ogarnia, jak zestawię transmisję z obrad Sejmu z relacją z obrad Prezydium Zarządu Głównego czy samego Zarządu Głównego. 
W "Wiedzy i Myśli" bardzo podobają mi się "Rozmowy miesiąca". Można dużo dowiedzieć się o ludziach, chociaż coś mi się wydaje, że wszyscy starają się wypaść bardzo dobrze. Z własnych doświadczeń wiem, że są sprawy, o których się nie mówi. Może dlatego te rozmowy są jakby trochę niepełne. Ale chyba nie mogą być inne. Gdybym to ja opowiadała o sobie, też bym to i owo przemilczała. Nie ma co wybrzydzać, rozmowy są interesujące. Czekam na nie co miesiąc. 
A w ogóle to jestem pełna uznania dla p. Kotowskiego i jego współpracowników. Dostarczają mi co miesiąc tematów do przemyśleń, informacji, opinii i kontrowersji. Dziękuję i życzę satysfakcji z tej pracy. 
 
E.G. - Zadaniem prasy środowiskowej, podobnie jak każdej prasy, jest dostarczanie czytelnikom różnorodnych, rzetelnych informacji. Nie jest to łatwe zadanie, bo potrzeby czytelników są bardzo zróżnicowane. Dlatego nasza prasa powinna zawierać różne działy. 
Mnie bardzo przydają się informacje działu "W prawie, w polityce i w praktyce". Wykorzystuję je w pracy zawodowej. Są zebrane w jednym miejscu, nie muszę więc szukać po internecie. 
 
Olek - Czytam kilka czasopism z e-kiosku. Czytam też "BIP", "Pochodnię" i "WiM". Porównuję i jest mi smutno. Tylko "WiM" próbuje nie być monotonny w swej wymowie. Nie ze wszystkim się zgadzam, co wyczytam w tym miesięczniku, ale to chyba dobrze. Musiałbym go sam napisać, żeby wszystko było po mojej myśli. Chociaż kto wie? Jak zwykł był mówić klasyk "Jestem za, a nawet i przeciw". Może i ja bym się nie zgodził z tym, co bym napisał. 
Odpowiadając na pytanie, jaka powinna być prasa dla niewidomych, odpowiem krótko - powinna być taka sama, jak ta dla pozostałych ludzi, tylko powinna traktować o naszej problematyce. Ważne, żeby nie była jednostronna, monotonna i nijaka. Jak tak będzie, będzie dobrze. 
 
Z.O. - Prasa dla niewidomych powinna być taka, jaka jest "Wiedza i Myśl". Miesięcznik ten składa się z dziewięciu rozdziałów, co znakomicie ułatwia wybieranie tego, co mnie interesuje. A interesuje mnie prawie wszystko. 
Uważam, że bardzo potrzebne są artykuły o rehabilitacji. Już dużo z nich się dowiedziałem, i mam nadzieję dowiedzieć się jeszcze więcej. Nie widzę już od sześciu lat, a "Wiedzę i Myśl" czytam już trzeci rok. Prawie wszystko co wiem o niewidomych, dowiedziałem się z tego czasopisma. 
Bardzo interesujący jest rozdział o osiągnięciach okulistyki i o sprzęcie rehabilitacyjnym. Tu też można przeczytać bardzo interesujące doniesienia. 
Lubię polemiki, spieranie się, argumentowanie, przekonywanie do swoich racji. Czasami można się w tym pogubić, ale jest interesujące i pogłębia wiedzę na różne tematy. Z autorów bardzo cenię panów Józefa Szczurka i Jerzego Ogonowskiego. Piszą oni tak różnie, ale dobrze do mnie trafiają. Bardzo mi się podobają satyrycy Bączek i Stary Kocur. Ten ostatni, to nawet z siebie potrafi zdrowo kpić. 
Rozmowy miesiąca, "W prawie, w polityce i w praktyce, "Wspominamy ludzi i wydarzenia", humor i jego brak - trzymajcie tak nadal! 
Tak oceniam naszą prasę i taka ona powinna być. Chociaż tak naprawdę, brakuje mi informacji o życiu niewidomych w różnych rejonach naszego kraju. Może byście wprowadzili rozdział: "Z miast i wsi o niewidomych"? 
Przydałoby się też więcej informacji o tym, co dzieje się w PZN, ale wiem, że nie możecie ich zwiększyć. Ze zdumieniem przeczytałem, że Prezydium Zarządu Głównego PZN odmówiło panu Kotowskiemu akredytacji na Zjeździe. Trudno, ale i bez tego "Wiedza i Myśl" jest dobrym czasopismem. Dziękuję za nią. 
 
 *** 
 Ma Pan rację, że dobrze byłoby zamieszczać więcej informacji o życiu niewidomych w różnych rejonach kraju i zagranicą. W terenie dzieje się wiele dobrego i złego, tak samo w innych krajach. Niestety, bez pieniędzy nie możemy spełnić Pańskiej prośby. A nie mamy środków finansowych na delegacje, na honoraria, na tłumaczenia z języków obcych, ani na nic innego. 
 
 aaa 
7.3. Falstart 
Zbigniew Niesiołowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
We wrześniowym numerze WiM redaktor naczelny Stanisław Kotowski zaprasza czytelników do nowo tworzonej rubryki, która ma być forum dyskusyjnym o problemach ważnych dla środowiska. Na pierwszy ogień poszedł artykuł Zuzanny Ratek, w którym zawarta została polemika z poglądami wyrażonymi w artykule Jerzego Ogonowskiego opublikowanym w sierpniowym numerze WiM. Pytanie red. Stanisława Kotowskiego brzmi - czy J. Ogonowski ma prawo przedstawiać swoje poglądy w taki sposób, w jaki zrobił to w cytowanym artykule. W moim przekonaniu, oczywiście, miał takie prawo, ale podobnie jak Z. Ratek czuję się nieco zniesmaczony użyciem przez niego niezbyt sympatycznych określeń pod adresem tych, z którymi J. Ogonowski się nie zgadza. Otóż jakiś młody redaktor Radia ZET i zapewne równie młody jego rozmówca dokonują na antenie odkrycia, że zawód stroiciela fortepianów doskonale nadaje się dla niewidomych. I w tym momencie zaczyna się ironizowanie J Ogonowskiego. Werbalnie potępia on słusznie miniony poprzedni ustrój, ale z tekstu wyziera nieukrywana nostalgia za tym, co minęło, a tak dobrze ustawiało w życiu wielu niewidomych. 
No cóż, nostalgia nostalgią, ale po co ironizować, skoro życie tak szybko pędzi, a młodzi maja prawo nie znać przeszłości, którą dziś wielu tak ostro potępia. Młodzi mają prawo do swoich odkryć, bo takie są prawidła przemijania. Starzy, doświadczeni odchodzą, a młodzi nieraz wyważają otwarte drzwi. 
Z dalszej części wywodu J. Ogonowskiego wyłania się dość totalna niezgoda na wszystko to, co nazywamy postępem zarówno w dziedzinie techniki, jak i innych obszarów współczesności. Jego zdaniem pseudoaktorzy grają w niesłusznej sztuce, różne oszołomy popierają jakieś udźwiękowienia i inne nikomu niepotrzebne wynalazki. No cóż, można i tak, ale robi mi się przykro, gdy czytam takie teksty, bo właśnie należę do tej grupy oszołomów czy wariatów, którym to, co J. Ogonowski potępia nie tylko podoba się, ale wręcz działam na rzecz przyspieszenia rozwoju w obszarze takich udogodnień. Postępu techniki nie powstrzymają gesty Rejtana, niezgadzanie się na nieuniknione kierunki dalszego rozwoju, czy emocjonalne okrzyki, że ktoś sobie tego nie życzy, bo to rzekomo godzi w jego ludzką godność. 
Nie dziwię się, że takie stawianie sprawy wywołało dezaprobatę Z. Ratek, która głównie zaprotestowała przeciwko nadmiernym uogólnieniom kogoś, kto pretenduje do roli absolutnie nieomylnego reprezentanta całego środowiska. W tym momencie przejdę do mego zaskoczenia wywołanego stanowiskiem redaktora naczelnego WiM. Skoro zapraszam wszystkich do dyskusji, to nie mogę od razu opowiadać się po jednej stronie sporu. Na dodatek robić to mocno stronniczo naciągając argumenty w momencie, gdy powołuje się na wypowiedzi i intencje, których Z. Ratek nie zawarła w spornym tekście. Czy to nie przekreśla swobody dalszej dyskusji. No, bo skoro sam naczelny występuje ostro przeciwko opiniom jednej ze stron, zdecydowanie wspierając opinie strony przeciwnej, to o czym tu dalej dyskutować. 
Na zakończenie apel do St. Kotowskiego. Redaktorze naczelny, nie idź tą drogą, bo torpedujesz własną ciekawą inicjatywę. 
 
aaa 
7.4. Moja opinia o prasie środowiskowej 
Z.C. 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Zapoznałem się z opiniami pani Zuzanny Ratek, pana J. Ogonowskiego i wreszcie z opiniami pana S. Kotowskiego na temat poruszania na łamach prasy środowiskowej problemów dotyczących niewidomych i słabowidzących. Zgadzam się z panem Kotowskim, że o problemach naszego środowiska trzeba pisać. Problemów jest bardzo dużo i to trudnych. Utworzenie działu "Zapraszamy do dyskusji", moim zdaniem, jest pomysłem jak najbardziej trafionym. 
Pani Zuzanna Ratek nie ma racji pisząc, że nikt nie dał prawa panu Ogonowskiemu do ocen postępowania niewidomych. Oczywiście, że ma prawo do dzielenia się z czytelnikami swoimi spostrzeżeniami. Ma pełne prawo do oceny postaw niewidomych. Na pewno korzysta ze swoich wieloletnich doświadczeń i ma prawo z nich korzystać. 
Nie muszę się ze wszystkim z panem Ogonowskim zgadzać, ale szanuję poglądy i oceny innych. Zapewniam panią Zuzannę Ratek, że można, a nawet powinno się piętnować panujące w naszym środowisku cwaniactwo, pijaństwo, głupotę, lenistwo, żebractwo itp. Dlaczego np. nie pisać o ludziach, którzy dlatego tylko żeby zaistnieć, swoimi niemądrymi pomysłami ośmieszają niewidomych. Mogę przytoczyć wiele przykładów na poparcie tego stwierdzenia. Moje 40 lat pracy społecznej w PZN i 45 lat pracy zawodowej na otwartym rynku upoważniają mnie do oceny postaw innych niewidomych i nadal twierdzę, że trzeba o tym pisać. Staram się żyć godnie i nie podoba mi się wykorzystywanie inwalidztwa do niekoniecznie chwalebnych celów. 
Na zakończenie chciałbym poradzić pani Zuzannie Ratek, jeżeli nie chce czytać o problemach środowiska - to może np. czytać inną prasę też środowiskową, bo tam nie ma żadnych problemów i wszystko jest piękne i kolorowe. 
Pozdrawiam wszystkich Czytelników naszego czasopisma. 
 
aaa 
7.5. Cenzura ożyła, czy zawsze była? 
Marek Andraszewski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Czytam po raz pierwszy "Wiedzę i Myśl". Zainteresowało mnie zachęcenie Czytelników przez redaktora Kotowskiego do wypowiadania się w sprawie naszej prasy. Właśnie zastanawiam się od kilku miesięcy, co mam zrobić w sytuacji, gdy w naszym regionalnym czasopiśmie środowiskowym zastosowano cenzurę. Bez podania powodów, a nawet bez powiadomienia mnie, nie wydrukowano mojego artykułu. Był on wyjaśnieniem i odpowiedzią na poczynioną mi uwagę we wcześniej wydrukowanym artykule widzącej koleżanki, powołującej się na swój autorytet tyflopedagoga. A chodziło o użycie przeze mnie, według autorki, nieodpowiedniego wyrazu w poprzednim moim artykule, w którym cytowałem fragmenty tekstu z Gazety Wyborczej. Nie było to słowo obrażające kogokolwiek. Podczas rozmowy z dziennikarzem chodziło mi o to, by z dużą mocą przekazać najważniejszą informację czytelnikom Gazety Wyborczej, a pisząc w czasopiśmie środowiskowym, chciałem to samo przekazać niedowidzącym, którzy bywają naszymi przewodnikami i innym zainteresowanym osobom. 
Podczas rozmowy z dziennikarzem powiedziałem: "Chwytanie niewidomego za dłoń, w której trzyma laskę podczas wchodzenia do autobusu i wychodzenia z niego jest zbrodnią". 
Autorce artykułu wydrukowanym w piśmie środowiskowym nie spodobało się słowo "zbrodnia". 
Zespół redakcyjny nie dopuścił do druku mojego artykułu, w którym opisałem przykłady z moich i nie tylko moich kontaktów z przygodnie napotykanymi bezmyślnymi i bardzo niekulturalnymi ludźmi w naszym mieście. Gdy bywam, np. w Warszawie albo Poznaniu, nie spotykają mnie takie przykre i niebezpieczne sytuacje. Tam bez zapytania "czy panu w czymś pomóc" i zgody, nikt znienacka nie capnie za rękę, by gdzieś pociągnąć albo popchnąć niewidomego, co jest zwykle utrudnieniem, a nawet niebezpieczne. 
Niewydrukowany mój artykuł wysłałem niewidomej Mirce. Po przeczytaniu go powiedziała: czy my musimy ciągle milczeć? Już nieraz słyszałem z żalem wypowiadane przez zaradnych niewidomych stwierdzenie: "widzący w sprawach niewidomych wiedzą lepiej od niewidomych". Często okazuje się, że niewidomy nie ma prawa do wyrażania opinii i asertywności. Albo powinien być pokorny i tylko władzę chwalić, albo jest ignorowany. Nawet nie powinien widzieć i mówić o niegodziwościach wyrządzanych niewidomym, bo "przecież wszyscy chcą pomóc niewidomym". 
Pamiętam sytuację sprzed kilku lat, gdy byłem nauczycielem osób nowo ociemniałych. - Gdy wszyscy po wykładzie "rozmowy tyflologiczne", wyszli z sali, pewien niewidomy nadal siedząc przy stole, kiedy podszedłem, tonem człowieka pokornego, zwierzył mi się mówiąc: "Gdy widziałem i byłem kierownikiem warsztatów terapii zajęciowej myślałem, że niewidomych rozumiem. Teraz, gdy zaniewidziałem dopiero wiem, że nie rozumiałem". 
Zespół redakcyjny (osoby widzące) nie dopuścił do wydrukowania bardzo rzeczowych wyjaśnień i opisu niebezpiecznych sytuacji, w których znajdują się niewidomi. Zdarza się, że nawet żebra pękają w czasie niby pomagania niewidomemu przez przygodną, nieproszoną osobę. 
Jeśli niniejszy tekst będzie upubliczniony, to Czytelnicy pewnego rodzaju mojego regionu niech sobie uświadomią, że czymś innym jest krytyka, czyli wyrażenie osobistej opinii, a czym innym ujawnienie faktów, będących czubkiem góry lodowej niegodziwości, wobec całkowicie niewidomych. 
Kilka lat temu, gdy do "Pochodni" napisałem o dobrej metodzie nauki tańca niewidomych i dla porównania o złym prowadzeniu w innym miejscu (nie ujawniając przez kogo), wykasowano opis metody upokarzającej całkowicie niewidomych. 
Tak w praktyce w naszym środowisku wygląda zniesienie cenzury. 
 
aaa 
7.6. Komentarz 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Ma całkowitą rację Pan Marek Andraszewski, że w środowisku naszym cenzura nie została zlikwidowana i ma się dobrze. Ten ogólny wniosek jest w pełni uzasadniony. Przesłanki jednak, z których wniosek ten wypływa, nie są już tak jednoznaczne. 
Po pierwsze wątpliwości budzić może dzielenie ludzi na widzących i niewidomych, przy czym ci pierwsi są źli. To, że zespół redakcyjny, który nie zakwalifikował do druku artykułu M. Andraszewskiego nie był chyba czynnikiem decydującym. "Pochodnia" np. zawsze była i jest cenzurowana i to niezależnie od tego, kto nią kieruje. Władze PZN-u, które jak wiemy, składają się z osób niewidomych i słabowidzących nie życzą sobie żadnych krytycznych opinii dotyczących ich działalności. A więc, nie od braku wzroku, czy od stopnia jego uszkodzenia, zależy stosunek do tekstów, które są albo nie są publikowane. 
Po drugie nie ma chyba żadnego szanującego się czasopisma, gazety czy innego środka przekazu, który nie stosowałby selekcji materiałów do publikacji, nie kwalifikowałby ich pod względem zgodności z profilem pisma, rozgłośni czy stacji telewizyjnej, nie stosował jakiejś formy wewnętrznej cenzury. Gazety, czasopisma, rozgłośnie radiowe i stacje telewizyjne prowadzą jakąś politykę informacyjną. Trudno np. wymagać, żeby katolickie czasopismo popularyzowało poglądy ateistyczne, propagowało aborcję czy inne poglądy sprzeczne z nauką Kościoła. Trudno też sobie wyobrazić, żeby czasopismo przeznaczone dla pszczelarzy publikowało rozprawy o hodowli owiec w Australii, czy rozważania o podstawach prawnych i moralnych działalności klubów arystokratów. 
Prasa dla niewidomych i słabowidzących powinna pełnić również, a może nawet przede wszystkim, funkcje rehabilitacyjne. Bardzo ważnym składnikiem kompleksowej rehabilitacji jest rehabilitacja społeczna, a więc funkcjonowanie społeczne wśród ludzi. I z tego punktu widzenia, niezmiernie ważne jest rozumienie własnego stosunku do ludzi widzących i ludzi widzących do osób z uszkodzonym wzrokiem. 
Nie wiem, jakie ma doświadczenia w tej dziedzinie pan Marek Andraszewski. Ja wyznaję i propaguję pogląd, że ludzie widzący, w zdecydowanej większości, nie chcą nam szkodzić, sprawiać przykrości czy demonstrować wobec nas negatywnych postaw. Często, na szczęście coraz rzadziej, zachowują się niezręcznie, a nawet niedelikatnie, ale wynika to nie ze złej woli, lecz z niedostatecznej wiedzy, niskiego poziomu kultury czy braku taktu. Źle jest, jeżeli chcemy zawsze być potulni, ulegli i przepraszamy za to, że żyjemy. Ale też jest źle, jeżeli zawsze oceniamy postępowanie ludzi wobec nas w kategoriach złej woli, krzywdy, pretensji. Ludzie widzący nie są naszymi wrogami i bez nich nie moglibyśmy funkcjonować. Jeżeli staramy się coś im wytłumaczyć, musimy zastanowić się, czy są oni w stanie to zrozumieć. Obawiam się, że stwierdzenie: "Chwytanie niewidomego za dłoń, w której trzyma laskę podczas wchodzenia do autobusu i wychodzenia z niego jest zbrodnią" jest dla ludzi przejawem przewrażliwienia i przesady. Jest więc antyskuteczne. 
Nie znam artykułu p. Marka Andraszewskiego, który odrzuciła redakcja regionalnego czasopisma. Być może rzeczywiście była to cenzura w negatywnym znaczeniu. Sprawa jednak mogła wyglądać inaczej. Tego nie wiem, ale fakt, że p. Marek Andraszewski nie dostał żadnej informacji w tej sprawie, nie najlepiej świadczy o redakcji. Jeżeli przyjąć taki punkt widzenia, inne zarzuty M. Andraszewskiego mogą okazać się bardziej zasadne i wiarygodne. 
Jak już wspomniałem, nie znam sprawy, wiem tylko, co napisał p. Marek Andraszewski. Jeżeli więc redakcja czasopisma, o którym pisze, zechce odnieść się do zarzutów pod jej adresem, napisać wyjaśnienie, sprostowanie czy inaczej sprawę naświetlić, łamy "WiM" stawiam do jej dyspozycji. 
 
aaa 
7.7. Bliska sercu 
Józef Szczurek 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
We wrześniowym numerze "Wiedzy i Myśli" red. Stanisław Kotowski powołał do życia nową rubrykę pod nazwą: Zapraszamy do dyskusji. Chciałoby się, aby cieszyła się powodzeniem, bo przecież każdego z nas dręczą rozmaite problemy i niejasności. Dlatego możliwość wypowiedzenia się, wyrażenia swych wątpliwości i poglądów, a zarazem oczekiwań, może być wszechstronnie użyteczne. Na pierwszy ogień redaktor wysunął dylemat: jaka powinna być prasa środowiskowa, jakie cele należałoby jej wyznaczyć, jaką powinna odgrywać rolę w naszym życiu. Zanim jednak podejmę próbę zmierzenia się z tym tematem, pragnę poświęcić nieco uwagi reakcji Zuzanny Ratek na artykuł Jerzego Ogonowskiego "Ginące zawody dla niewidomych" (sierpniowe wydanie "WiM") - co wolno, a czego należy unikać w życiu, a zatem i w prasie. 
Nie zamierzam rozwijać dyskusji na ten temat, ponieważ każdy może sięgnąć do nich we wcześniejszym wydaniu czasopisma. Chcę tylko powiedzieć, że pan Ogonowski ma w pełni rację. Tak, jak on, powinni wszyscy pamiętać o opiniotwórczym prawie dotyczącym każdej mniejszości. 
Normalnie jest tak, że jeśli ktoś kradnie, mówimy o nim złodziej, jeśli nadużywa alkoholu - określamy go mianem pijaka. I to jest zrozumiałe. 
 Niestety, zupełnie inaczej dzieje się w odniesieniu do społecznej mniejszości. Jeśli człowiek widzący poznał niewidomego złośliwca, uważa, że wszyscy niewidomi są złośliwi i taką opinię dookoła rozgłasza. Jeśli natomiast poznany inwalida jest ponury - natychmiast powstaje fałszywa legenda, że niewidomi muszą być smutni, bo los ich na to skazuje i radosny uśmiech nigdy nie ma prawa zagościć na ich twarzach. Tak jest ze wszystkimi innymi przywarami charakterologicznymi. 
Każdy z nas ma wiele doświadczeń pod tym względem. Dlatego właśnie na każdym z nas ciąży odpowiedzialność za grupę, do której jesteśmy z jakichś przyczyn przypisani, za jej pozytywny, naturalny i ludzki obraz. 
O życiu niewidomych we wcześniejszych wiekach wiemy bardzo mało, ale na pewno, gdybyśmy mieli lepszy wgląd w tamte czasy, z pewnością udałoby się odkryć jakieś pozytywne cechy. Niestety, nie zachowały się źródła pisane. W zbiorowej pamięci został jedynie koszmarny obraz współzawodnictwa kilkudziesięciu niewidomych o wydobycie, za pomocą drewnianych pałek, świni z kręgu walczących i zabranie jej, jako zwycięskiego łupu. Tylko to poniżające, na wpół cyrkowe i na wpół dramatyczne widowisko zostało, kiedy sięgamy myślą do tamtego okresu. Oby nie stało się tak, że za lat czterdzieści niewidomi będą się kojarzyć społeczeństwu z tragedią i beznadzieją w ciemnościach podziemia i to już nie spektaklowej postaci. Za tę stronę życia, my, tu i teraz odpowiadamy. 
 
A teraz - temat główny - jaka powinna być prasa środowiskowa? 
 Przede wszystkim interesująca, bliska sercu, przyjazna i twórcza, żeby się na nią czekało, jej ufało i uważało ją za swoją. 
 
W czasopiśmie dla osób niewidomych i słabowidzących chciałbym czytać artykuły i informacje budujące, inspirujące, ukazujące inwalidów wzroku, jako ludzi aktywnych, myślących, stawiających sobie ambitne cele i dążących do ich realizacji. 
Takie publikacje służą za wzór innym, pobudzają inicjatywę i wiarę w siebie, a jednocześnie stanowią nagrodę dla osób przedstawianych, ukazując je na forum ogólnym. Do łamów czasopisma powinien mieć dostęp każdy, kto ma coś istotnego do powiedzenia, co może być użyteczne dla czytelników. 
Niezmiernie ważna jest polemika, wymiana myśli, dyskusja na tematy, którymi żyje społeczność, o sprawach kształtujących ludzkie postawy. 
O treści czasopisma powinien decydować redaktor naczelny i kolegium doradcze, natomiast nigdy ktoś z zewnątrz, na przykład kierownik organizacji wydającej pismo. Taka ingerencja prawie zawsze daje opłakane i zgubne skutki. 
Powie ktoś, że takie idealne warunki w rzeczywistości nie istnieją. A jednak się zdarzają. 
Jeden z moich krewnych, mieszkający od czterdziestu lat w Szwajcarii, opowiadał mi o lokalnym stowarzyszeniu, którego jedynym zadaniem jest wydawanie książek i czasopisma dla niewidomych. Stowarzyszenie otrzymuje pieniądze na swą działalność z lokalnego zarządu miasta oraz od kilku organizacji gospodarczych, jako dobroczynne wsparcie. Wiadomo mi, że analogiczne związki, na ogół o regionalnym zasięgu, istnieją również we Francji. Może i u nas podobne warunki kiedyś powstaną, oby tylko nie w zbyt odległej przyszłości . 
Prasa w dzisiejszych czasach określana jest, jako czwarta władza. I słusznie, ponieważ ma potężne oddziaływanie na rządy, sprawy publiczne, ekonomiczne i świadomościowe. Gdyby niewidomi i słabowidzący mogli z takich warunków korzystać, na pewno ich sytuacja społeczna i materialna przedstawiałaby się o wiele lepiej, byłaby płaszczyzną porozumiewania się i jednoczenia, narodzin inicjatyw, poznawania ludzi, a zatem kształtowania bardziej kompetentnych zespołów kierowniczych, oraz organizowania życia na znacznie wyższym poziomie. 
 
 aaa 
7.8. Funkcje środowiskowej prasy 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Niewidomi i słabowidzący w Polsce nie są pozbawieni dostępu do różnorodnej prasy, która ukazuje się na naszym rynku wydawniczym. Zapewnia to Mazowieckie Stowarzyszenie Pracy dla Niepełnosprawnych "De Facto" przez prowadzenie e-Kiosku. Mamy możliwość korzystania z kilkudziesięciu (około sześćdziesięciu) tytułów. W ten sposób, kiedy tylko jednotomowy brajlowski miesięcznik "Nasz Świat" umożliwiał samodzielne zapoznawanie się w każdym miesiącu z kilkunastoma wybranymi artykułami z prasy ogólnodostępnej mamy już poza sobą. Obecne możliwości stwarzane przez e-Kiosk są chyba tysiąc razy większe i mogą zaspokoić różnorodne potrzeby osób z uszkodzonym wzrokiem. 
Można więc powiedzieć, że potrzeby czytelnicze pod tym względem są zaspokajane, jeżeli nie całkowicie, to w znacznym stopniu. To jednak nie wystarczy. Niezbędna jest jeszcze prasa środowiskowa, która zaspokajałaby zapotrzebowanie na publikacje, których nie znajdzie się w prasie ogólnodostępnej, a przynajmniej łatwo się ich nie znajdzie. Dodam, że te które są, nie zawsze są zgodne z naszymi potrzebami i naszym rozumieniem problematyki. 
 
Prasa jest czwartą władzą. Określenie to uwypukla jej znaczenie w społeczeństwie. Pełni ona kilka niezmiernie ważnych funkcji. 
1) Podstawową funkcją prasy i innych środków przekazu jest informowanie społeczeństwa o wszystkim, co może mieć dla niego znaczenie. No i środki przekazu pełnią tę funkcję, czasami aż przesadnie. Mam tu na myśli tabloidy, czyli brukowce, które karmią swoich czytelników plotkami, sensacjami i niesprawdzonymi informacjami. Niezależnie od tego funkcja informacyjna środków przekazu jest bardzo ważna. Bez niej państwo i społeczeństwo nie mogłyby prawidłowo funkcjonować. 
O znaczeniu prasy świadczy dowcip: Czym różni się polityk od muchy? Niczym. Jedno i drugie można zabić gazetą. Nie twierdzę, że jest to w stu procentach dobre i prawidłowe, ale tak jest. Mówi się, że żaden polityk nie wygrał jeszcze z prasą, a zwłaszcza z tabloidami. Ale środowiskowi politycy świetnie sobie z tym radzą. Potrafią podporządkować sobie środowiskową prasę, a jak się im to nie uda, ignorują ją jest wszystko w należytym porządku, oczywiście, ich zdaniem. 
A czy niewidomym i słabowidzącym potrzebna jest rzetelna, szybka i wyczerpująca informacja? A czy środowiskowe środki przekazu dostarczają nam takich informacji? Myślę, że nie jest konieczne zatrzymywanie się nad tym pytaniem. Państwo doskonale wiedzą, że nie mogą liczyć na takie informacje. Dodam, że niechęć do środowiskowej, pogłębionej informacji odczuwają niemal wszystkie osoby znaczące w naszym środowisku. Dlatego nie mamy takiej informacji, a jak już wspomniałem, jest ona niezbędna do prawidłowego funkcjonowania państwa i społeczeństwa, a także takich społeczności, jak członkowie stowarzyszeń osób z uszkodzonym wzrokiem. Bez informacji bowiem niemożliwa jest orientacja w rzeczywistości społecznej i politycznej, niemożliwe są oceny i wybory, niemożliwy wpływ członków na działalność ich stowarzyszeń. 
Dodam, że mam również wątpliwości, czy aż tak wielu niewidomych i słabowidzących odczuwa potrzebę rzetelnej informacji prasowej, dotyczącej problematyki naszego środowiska. Obawiam się, że nie jest pod tym względem najlepiej. 
2) Środki przekazu pełnią funkcje kontrolną wobec władz. Mamy możliwość obserwować to w prasie, w radiu i w telewizji. Politycy muszą liczyć się z opinią publiczną, z wyborcami i nie mogą bezkarnie robić co chcą. Żadna instytucja kontrolna: Najwyższa Izba Kontroli, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralne Biuro Antykorupcyjne ani policja nie mogą kontrolować tak skutecznie poczynań polityków, jak mogą to czynić środki przekazu. W USA mówią, że jeden dobry prawnik i jeden zdolny dziennikarz mogą zniszczyć karierę każdego polityka. Znowu dodam, że nie zachwyca mnie taka rola dziennikarzy, ale znowu to jest faktem i funkcjonuje. Ma więc jakieś uzasadnienie. 
Myślę, że dla większości z nas jest oczywiste, iż środowiskowe środki przekazu funkcji takich nie pełnią. I nie łudźmy się, żadne komisje rewizyjne, żadne sądy koleżeńskie nie są i nie mogą być skuteczne. Nie zastąpią niezależnej prasy i innych środków przekazu. Ci, którzy potrafią obserwować i mają dobrą pamięć, wiedzą, jak np. GKR wspaniale współdziałała z Zarządem Głównym PZN w doprowadzaniu do ruiny tego stowarzyszenia. A prasa? A prasa milczała, bo musiała milczeć, bo nie mogła o tym pisać. Nie pozwalała na to pezetenowska cenzura. Obecnie... Jak jest obecnie? Proszę poczytać "Pochodnię", a dowiedzą się Państwo, że wiele dowiedzieć się nie można. 
Członkowie Związku nic nie wiedzą, co się w nim dzieje, czym kierują się władze, jakie mają niepowodzenia, jakie błędy popełniają, jak sukcesy wyolbrzymiają. Tracą więc zainteresowanie swoim stowarzyszeniem. 
Chcę jasno powiedzieć, że nie jest to jedyna przyczyna, a nawet nie najważniejsza, osłabiania zainteresowania przynależnością do PZN-u, ale ma swoją negatywną wagę. 
3) Prasa organizuje społeczną dyskusję, wymianę myśli i idei. Taka wymiana wymaga różnorodności poglądów i opinii, a różnorodność to nie jednomyślność. Zaryzykuję twierdzenie, że tam gdzie jest jednomyślność, z wyjątkiem sytuacji nadzwyczajnych, nie ma żadnej myśli. Jeżeli jest jednomyślność, oznacza to, że myśli jedna osoba lub kilka osób, a reszta myślenie to uznaje za własne. Nie sprzyja to postępowi, rozwojowi ani prawidłowej działalności. Powszechnie wiadomo, że tylko w dyskusji, polemikach, argumentowaniu, przekonywaniu, w społecznej debacie można wypracować kompromis, najlepsze programy działania i najlepsze metody postępowania. 
A u nas nie ma takiej dyskusji. W oficjalnej prasie jest jednomyślność. Stanowczo uważam, że nie jest to zdrowa sytuacja. 
 
Pisałem o roli środków przekazu w sensie ogólnym i starałem się porównywać je z sytuacją w naszym środowisku. To jednak nie wyczerpuje zagadnienia. Jest prasa o charakterze ogólnym, ale jest też specjalistyczna - dla policjantów, dla pszczelarzy, dla rolników, dla nauczycieli itd. Jest też prasa dla niewidomych i słabowidzących. 
Taka specjalistyczna prasa pełni określone funkcje. W naszym przypadku, oprócz wyżej omówionych, środowiskowa prasa powinna pełnić szeroko pomyślane funkcje rehabilitacyjne. Nie może więc unikać problemów trudnych, bo życie i rehabilitacja nie są łatwe. 
Środowiskowa prasa powinna propagować wzorce i metody rehabilitacji, przeciwstawiać się stereotypom osób niewidomych, starać się zmieniać postawy roszczeniowe, starać się wpływać na świadomość tak, żeby ułatwiać współżycie z osobami widzącymi, zwalczać przejawy dyskryminacji niewidomych przez osoby widzące i dyskryminacji osób widzących przez niewidomych. W tym ostatnim przypadku chodzi głównie o oceny, o zaufanie i nieufność, o przypisywanie osobom widzącym złej woli wobec niewidomych itp. Rehabilitacyjne znaczenie prasy środowiskowej jest naprawdę wielkie. Trzeba tylko starać się je wykorzystywać. 
Pewien prominentny działacz naszego środowiska twierdził, że nie czyta prasy środowiskowej, bo ma dosyć tej problematyki w codziennym życiu, w pracy zawodowej i w działalności społecznej. Mógł tak twierdzić i mógł nie czytać, ponieważ rzeczywiście dobrze znał problematykę niewidomych, a uważał, że to mu wystarczy i nie musi znajomości tej poszerzać ani pogłębiać. Najważniejsze było jednak co innego. Otóż ten działacz doskonale wiedział, że w prasie nic złego na swój temat nie znajdzie. Może znaleźć jedynie pochwały, których i tak mu nie szczędzono w rozmowach bezpośrednich. Gdyby wiedział, że np. "Pochodnia" negatywnie oceni jego pracę, że zakwestionuje jakąś decyzję, że przeciwstawi mu pogląd innego prominentnego działacza, czytałby z całą pewnością. 
Jedna ze znanych w środowisku osób twierdziła, że "Pochodnia" powinna zamieszczać tylko lekkie, bezproblemowe publikacje. Twierdziła, że życie niewidomych jest bardzo trudne, że mają tyle przykrości, że stanowczo im tego wystarczy. W prasie nie powinni już się z nimi spotykać. No tak, niewidomi jak dzieci, bajeczka, paciorek i spać. 
Uważam, że omawianie nawet bardzo trudnych problemów może być korzystne. Może ułatwić zrozumienie własnych odczuć i doznań, może ułatwić zrozumienie ludzi widzących, może ułatwić korzystanie z doświadczeń innych osób i pokonywanie trudności. Uważam, że unikanie trudnych problemów nie sprzyja ich rozwiązywaniu, niczego nie ułatwia i niczemu nie przeciwdziała. 
Jedną z form unikania trudnych problemów jest uciekanie w problematykę ogólną - pisanie o zdrowym żywieniu, o pięknych krajobrazach, o wydarzeniach historycznych, o odmiennych kulturach itp. Jak już pisałem, niewidomi mają bardzo szeroki dostęp do tej ogólnej problematyki. Nie musimy wypełniać nią łam naszych czasopism. 
A muszę Państwu powiedzieć, że ciągle spotykam się z naciskami, żeby takie teksty publikować w "WiM". Dodam, że utraciłem kilku autorów, którzy potrafią pisać bardzo dobrze, ale chętniej właśnie na tematy ogólne. Uważam, że "Wiedza i Myśl" oraz inne czasopisma adresowane do niewidomych i słabowidzących, nie powinny publikować tekstów nie dotyczących problematyki środowiskowej. Niewidomi naprawdę mają jej pod dostatkiem w e-Kiosku, za co chwała Mazowieckiemu Stowarzyszeniu Pracy dla Niepełnosprawnych "De Facto", które prowadzi e-Kiosk, Fundacji Polskich Niewidomych i Słabowidzących "Trakt", która doprowadziła do wypracowania technologii przygotowywania dla nas czasopism ogólnodostępnych. 
 
Teraz kilka zdań o "Wiedzy i Myśli". Staram się, żeby miesięcznik ten zawierał różnorodną problematykę, oczywiście, wyłącznie dotyczącą środowiska niewidomych i słabowidzących, a częściowo również osób niepełnosprawnych. W tym ostatnim przypadku, chodzi głównie o prawo, które dotyczy osób niepełnosprawnych, w tym niewidomych. 
Staram się, żeby były prezentowane różne poglądy. Nie zawsze mi się udaje pozyskać autorów, którzy zechcieliby podzielić się swoimi przemyśleniami, ale jeżeli tylko zechce ktoś to uczynić, nie stawiam żadnych warunków. Zachęcam do przedstawiania różnych poglądów i opinii, bo tylko tak można tworzyć wartościowe czasopismo. 
Uważam na przykład, że wszelkie działalności w ciemnościach, które mają coś tam uświadamiać osobom widzącym, są szkodliwe. Uważam, że w ten sposób osoby widzące nic nie zrozumieją, gdyż pokazy takie nie uwzględniają doświadczenia niewidomych, opanowania bezwzrokowych metod, przezwyciężenia lęku. Osoby widzące nie mogą przeszkolić się w tym wszystkim, dlatego nie mogą nic zrozumieć. Taka działalność więc przyczynia się do utrwalania stereotypów niewidomych. Wszyscy wiedzą, że ślepota jest najgorszym kalectwem, a próba radzenia sobie w ciemnościach, w nieznanym miejscu, bez żadnego doświadczenia, tylko utwierdza ich, że tak właśnie jest. 
Piszę o tym, nie dlatego, żeby polemizować ze zwolennikami ciemnych kawiarni i restauracji, wystaw i spektakli w ciemności. Na ten temat na łamach "WiM" odbyła się już dyskusja. Chcę tylko powiedzieć, że mimo mojej negatywnej oceny tego rodzaju działalności, wszyscy, którzy chcieli, mogli się swobodnie wypowiedzieć. Mało tego, dyskusja nie zakończyła się w jednym numerze "WiM". W grudniu 2011 r. opublikowanych było kilkanaście wypowiedzi na ten temat. Były to publikacje za i przeciw. Żadna nie została odrzucona ze względu na prezentowany pogląd. Następnie wpłynęły trzy kolejne, wszystkie od zwolenników występów w ciemnościach. Zostały one opublikowane w styczniu 2012 r. 
Dałem ten przykład, gdyż świadczy on wymownie, że "WiM" chce publikować różne poglądy, to czyni i zamierza nadal czynić. 
Niestety, "WiM" nie może należycie pełnić funkcji informacyjnej. Nie mam możliwości obserwowania najważniejszych wydarzeń w naszym środowisku, postaw, poglądów i zachowań działaczy, motywów podejmowania i zaniechania podejmowania działań. Państwo pamiętają, że nawet na tak ważne wydarzenie, jak Krajowy Zjazd Delegatów PZN Prezydium ZG PZN odmówiło mi akredytacji. Czego jednak mogłem oczekiwać, skoro redaktor naczelny "Pochodni" nie może obserwować obrad Zarządu Głównego i jego Prezydium. Tak wieść głosi, a jeżeli informacja ta nie jest prawdziwa, z największą przyjemnością ją sprostuję na łamach "WiM". 
Biuro ZG PZN, zwane Instytutem Tyflologicznym muszę omijać z daleka, żeby nie narażać znajomych na szykany. Krótko mówiąc, nie mam dostępu do informacji, a więc nie mogę przekazywać ich czytelnikom. 
Na koniec dodam, że niektórzy zarzucają mi, iż szkodzę Polskiemu Związkowi Niewidomych, że zwalczam go, że szkodzę niewidomym. Nie jest to moim zamiarem. Może przejaskrawiam niektóre zjawiska, może wyolbrzymiam niektóre fakty, może zbyt złośliwie piszę o tym i o owym. Zwłaszcza Stary Kocur celuje w złośliwości. 
Jednak nie jest moim zamiarem szkodzenie PZN-owi i nigdy nie krytykuję PZN-u, nie podważam sensu jego istnienia. Krytykuję jego władze, negatywne postawy niektórych działaczy, niedostateczną działalność na rzecz całkowicie niewidomych. 
Do PZN-u należę od maja 1958 r. Korzystałem z jego pomocy przez wiele lat i w różnej formie. Bez pomocy Związku nie byłbym człowiekiem takim, jakim jestem, nie zdobyłbym wykształcenia i pracy, nie założył rodziny i nie wychował dzieci. Pracowałem i działałem w PZN. Bardzo mi zależy na tym, żeby inni niewidomi, którym potrzebna jest pomoc, mogli z niej korzystać. Niestety, nie wygląda to dobrze. Ja byłem w niezmiernie trudnej sytuacji - miałem 20 lat i ukończone dwie klasy szkoły podstawowej. Z takim dorobkiem, dzięki pomocy PZN, głównie wspaniałego działacza Józefa Stroińskiego, zostałem zatrudniony, ukończyłem szkołę podstawową, szkołę średnią, kurs masażu leczniczego i wreszcie studia wyższe. Nie wyobrażam sobie, żeby obecnie było to możliwe. Chciałbym jednak, żeby niewidomi i ociemniali mogli korzystać z pomocy chociaż w części tak wielkiej, z jakiej ja korzystałem. Właśnie wszystkie moje publikacje, łącznie z tymi podpisywanymi Stary Kocur, mają na celu wzbudzenie refleksji, skłonienie do poszukiwania sposobów efektywnej pomocy nowo ociemniałym i niewidomym. 
Wiem, że nie jest to łatwe w obecnych realiach. Nie jest tu miejsce na omawianie tych realiów. Uważam jednak, że stowarzyszenia i fundacje działające w naszym środowisku, a zwłaszcza PZN, powinny robić na rzecz całkowicie niewidomych znacznie więcej niż robią. Na ten temat również odbyła się dyskusja na łamach "WiM". Można skorzystać z przemyśleń naszych czytelników. Ja zawsze mam na uwadze potrzeby osób najbardziej potrzebujących. Dlatego staram się o nich pisać, podsuwać rozwiązania, krytykować niedostateczne działania, denerwować, pisać poważnie i żartem, a nawet kpić w nadziei, że skłonię osoby decydujące do zastanowienia i podejmowania działań, które może nie są bardzo efektowne, ale bardzo potrzebne. Wiem, że niełatwo zdobyć pieniądze na to, co jest ważne, niejednokrotnie trzeba brać na to, na co można wziąć, chociaż nie jest to niewidomym najbardziej potrzebne. Pieniądze nie zawsze można zdobywać, ale zawsze można by było dbać, żeby całkowicie niewidomi nie czuli się dyskryminowani we własnym stowarzyszeniu. I temu mają służyć moje publikacje, moje kpiny i wysiłki innych autorów współpracujących z "WiM". 
Czy nam się to udaje? Ocena należy do Państwa. 
 
 aaa 
8. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE 
 
aaa 
8.1. Prezydent: możemy być dumni z pomocy dla niepełnosprawnych 
 
Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-09-08 
 
Wielkim osiągnięciem Polski niepodległej jest nagłośnienie problemów osób niepełnosprawnych, które zaowocowało przemianą mentalności społecznej i przyjęciem konkretnych rozwiązań prawnych - ocenił w sobotę (8 września) prezydent Bronisław Komorowski. Jak dodał, "mamy powód do wspólnej dumy". 
Komorowski w wywiadzie dla Polsat News stwierdził, że dzięki ogromnemu wysiłkowi wielu środowisk oraz osób niepełnosprawnych udało się w Polsce "w sposób istotny i pozytywny przebudować wrażliwość społeczną" w tej kwestii, czego wyrazem - jak podkreślił - jest m.in. ratyfikowana w czwartek (6 września) Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych. 
Komorowski zwrócił uwagę, że konwencja ONZ niczego wprost nie nakazuje, ale wyznacza kierunki. 
- Według mnie w Polsce to będzie oznaczało dodanie większej odwagi, większe zachęcenie dla osób, dla instytucji decydujących o tym, jak funkcjonują różne aspekty polskiego życia, do dostrzegania rangi spraw osób niepełnosprawnych - ocenił prezydent. 
Przypomniał, że parlament zgodę na ratyfikację konwencji wyraził jednogłośnie, co - zdaniem prezydenta - świadczy o tym, że w kręgach politycznych jest zrozumienie dla spraw osób niepełnosprawnych, a także "poczucie współuczestnictwa w procesie budzenia wrażliwości w tych sprawach". 
Komorowski zachęcał też do aktywności osoby niepełnosprawne. "Żeby była dobra zmiana także w obszarze istotnym z punktu widzenia codziennego funkcjonowania osób niepełnosprawnych, jest potrzebna ich aktywność" - zwrócił uwagę. Dodał, że przekonaniu do konkretnych zmian sprzyja zbudowany w Polsce potencjał życzliwości i zrozumienia dla spraw osób niepełnosprawnych. 

Ratyfikowana w czwartek Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych jest pierwszym międzynarodowym aktem prawnym całościowo ujmującym prawa osób niepełnosprawnych. Została przyjęta w grudniu 2006 r. na sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ i weszła w życie 3 maja 2008 r. Do połowy marca 2012 r. podpisały ją 153 państwa, a jej stronami jest 112 krajów. Polska podpisała dokument w marcu 2007 r. 
Konwencja zawiera przepisy zakazujące dyskryminowania niepełnosprawnych, a także nakazujące: tworzenie warunków do korzystania przez nich z praw na równi z innymi osobami oraz wprowadzenie rozwiązań specjalnie do nich adresowanych. 
Dokument podkreśla znaczenie, jakie mają dla niepełnosprawnych samodzielność i niezależność. Zwraca uwagę na potrzebę ich udziału w procesach decyzyjnych, a także znaczenie dostępności np. do opieki zdrowotnej, edukacji, informacji i komunikacji. 
Rząd zapowiedział już zmiany prawa mające dostosować polskie przepisy o 
ubezwłasnowolnieniu i zawieraniu małżeństw do zapisów Konwencji. Nowelizacje w tym zakresie planowane są na rok 2014 lub 2015. 
 
 aaa 
8.2. Waloryzacja emerytur i rent 2013 

Leszek Kostrzewski, Piotr Miączyński, oprac.: GR 
 
Źródło: Gazeta Wyborcza/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-09-18 
 
Minister finansów ogłosił, o ile wzrosną w przyszłym roku emerytury i renty. Niestety, o mniej, niż wcześniej przewidywano - czytamy w Gazecie Wyborczej. 
Najbliższa waloryzacja w marcu 2013 r. będzie waloryzacją procentową. Oznacza to, że im ktoś ma większe świadczenie, tym większą dostanie podwyżkę. 
Z projektu rozporządzenia Rady Ministrów przygotowanego w lipcu przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej wynikało, że emerytury i renty wzrosną o 4,48 proc. Okazało się jednak, że podwyżka będzie niższa. W ujawnionym we wrześniu projekcie budżetu zapisano, że waloryzacja wyniesie 4,4 proc. 
Wskaźnik waloryzacji zależy od dwóch czynników: 
- inflacji w gospodarstwach emeryckich, czyli wzrostu cen towarów, które najczęściej kupują emeryci, 
- co najmniej 20-proc. realnego wzrostu płac w przedsiębiorstwach, czyli realnego wzrostu płac po odjęciu inflacji. 
Każdego roku zarówno inflacja, jak i podwyżki płac są inne, dlatego zmienia się również kwota waloryzacji. 
Rząd wyliczył, że inflacja i realna podwyżka płac w sumie wyniosą 4,4 proc. I o tyle wzrosną wszystkie świadczenia. 
Więcej w Gazecie Wyborczej z 17 września 2012 r. 
 
 aaa 
8.3. PFRON: liczba zatrudnionych niepełnosprawnych stabilna, koszty wyższe 
 
Źródło: PAP/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-09-18 
 
W 2013 roku liczba osób niepełnosprawnych zatrudnionych dzięki dofinansowaniu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wzrośnie o kilka tysięcy, jednak koszty ponoszone na ten cel przez Fundusz wzrosną o ponad 10 proc. - szacuje prezes PFRON. 
Jak powiedział we wtorek (18 września) prezes Wojciech Skiba, obecnie z dofinansowaniem funduszu zatrudnionych jest około 240 tys. osób niepełnosprawnych, zmieniła się jednak struktura zatrudnienia - pracę ma coraz mniej osób z lekkim stopniem niepełnosprawności, a więcej ze stopniem umiarkowanym i znacznym, w tych przypadkach pracodawcy otrzymują wyższe dofinansowanie. 
Jest to spowodowane nie tylko tym, że pracodawcy zatrudniają osoby o większym stopniu niepełnosprawności, by otrzymać wyższe dofinansowanie, ale także wzrostem płacy minimalnej, z którą powiązana jest kwota dofinansowania. 
Prezes przyznał, że liczba dofinansowań zatrudnienia osób niepełnosprawnych przestała dynamicznie rosnąć i utrzymuje się na poziomie ok. 240 tys. osób, wobec ponad 260 tys. kilka lat temu, kiedy dofinansowania dotyczyły także osób z prawem do emerytury. W przyszłym roku może to być kilka tysięcy więcej niż obecnie. 
Przyszłoroczny budżet PFRON - jak zakłada projekt - wyniesie ok. 5,5 mld zł, wobec blisko 5,3 mld zł w tym roku. 
Największa część wydatków (ponad 3,3 mld zł) to obsługa refundacji wynagrodzeń osób niepełnosprawnych, 
ponad 800 mln zł to tzw. przelewy redystrybucyjne do samorządów, 
ponad 100 mln zł programy celowe, 
130 mln zł wsparcie dla organizacji pozarządowych, a 60 mln zł program wyrównywania różnic międzyregionalnych. 
 
 aaa 
8.4. Dofinansowanie nie tylko do pensji 
Mateusz Brząkowski, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-08-27 
 
Zakład aktywności zawodowej przysłuży się pracodawcy i zatrudnionym niepełnosprawnym. Ten pierwszy zaoszczędzi na kosztach działalności, a załoga zyska wsparcie nie tylko w pracy - czytamy w Rzeczpospolitej. 
Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zakład aktywności zawodowej jest wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo jednostką, o której utworzenie mogą się ubiegać: 
- gmina, 
- powiat, 
- fundacja, stowarzyszenie lub inna organizacja społeczna, której statutowym zadaniem jest rehabilitacja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych. 
Aby podany w ustawie podmiot (czyli organizator) mógł uzyskać status zaz, musi spełnić łącznie takie warunki: 
- co najmniej 70 proc. ogółu osób zatrudnionych w tej jednostce stanowić powinny osoby niepełnosprawne, w szczególności skierowane do pracy przez powiatowe urzędy pracy zaliczone do: 
- znacznego stopnia niepełnosprawności, 
- umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, u których stwierdzono autyzm, upośledzenie umysłowe lub chorobę psychiczną, w tym osób, w stosunku do których rada programowa warsztatu terapii zajęciowej uzasadniła podjęcie zatrudnienia i kontynuowanie rehabilitacji zawodowej w warunkach pracy chronionej, z tym jednak zastrzeżeniem, że stan zatrudnienia tych osób nie może przekraczać 35 proc. ogółu zaangażowanych, 
* obiekty i pomieszczenia użytkowane przez zakład: - odpowiadają przepisom i zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy, 
- uwzględniają potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie przystosowania stanowisk pracy, pomieszczeń higieniczno-sanitarnych i ciągów komunikacyjnych oraz spełniają wymagania dostępności do nich, 
* jest zapewniona doraźna i specjalistyczna opieka medyczna, poradnictwo i usługi rehabilitacyjne, 
* organizator przeznacza uzyskane dochody na zakładowy fundusz aktywności zawodowej, 
* organizator uzyska pozytywną opinię starosty o potrzebie utworzenia zaz (w nowelizacji ustawy o rehabilitacji z 28 czerwca 2012 r, która czeka na podpis prezydenta) wskazano, że jego opinia nie jest konieczna, gdy organizatorem zaz jest powiat). 
Uwaga! Wskazane stany zatrudnienia ustala się w osobach, a nie np. w etatach. 
Ponadto ustawa o rehabilitacji wskazuje, że zakłady aktywności zawodowej nie mogą prowadzić działalności polegającej na wytwarzaniu wyrobów przemysłu paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc. oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali lub handlu tymi wyrobami. 
Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o rehabilitacji decyzję potwierdzającą spełnianie przez zaz ustawowych warunków wydaje właściwy miejscowo wojewoda. 
To, co zazwyczaj decyduje o prowadzeniu działalności w formie zaz, są koszty finansowane przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (wyższe w porównaniu np. z zakładami pracy chronionej). 
Zakłady aktywności zawodowej, które spełnią ustawowe warunki, mogą dodatkowo korzystać z pieniędzy PFRON i uzyskać dofinansowanie do ich utworzenia oraz działalności. W tym celu organizator zaz zawiera umowę o dofinansowanie z PFRON. Określa ona m.in.: wysokość, termin oraz sposób przekazania pieniędzy, warunki renegocjacji umowy oraz termin zawarcia umowy ubezpieczenia wyposażenia i środków trwałych dofinansowanych z PFRON. 
Wsparcia z Funduszu dokonuje samorząd województwa na warunkach wskazanych w umowie z organizatorem zaz. 
Prowadzący zakład aktywności zawodowej w stosunku do niego zwolniony jest z podatku: 
- od nieruchomości, 
- rolnego, 
- leśnego, 
- od czynności cywilnoprawnych - jeżeli czynność przez niego dokonana pozostaje w bezpośrednim związku z prowadzeniem zakładu oraz - opłat, z wyjątkiem opłaty skarbowej i opłat o charakterze sanacyjnym. 
Zwolnienie nie przysługuje wobec podatku od: gier. środków transportowych, towarów i usług (VAT) oraz akcyzowego, cła, a także podatków dochodowych (z wyjątkiem dochodowego od osób fizycznych, z którego zaz też jest zwolniony). 
Zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy o rehabilitacji prowadzący zaz przekazuje pieniądze uzyskane ze zwolnień podatkowych oraz wpływy z dochodu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej na zakładowy fundusz aktywności. Organizator zaz musi przy tym prowadzić ewidencję środków funduszu aktywności oraz prowadzić oddzielny rachunek bankowy. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 24 sierpnia 2012 r. 
 
 aaa 
8.5. Niepełnosprawni w coraz dłuższych kolejkach po orzeczenie 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/Rynek Zdrowia 
Data opublikowania: 2012-09-18 
 
Nawet cztery miesiące po złożeniu wniosku w powiatowym zespole ds. orzekania o niepełnosprawności czekają osoby starające się o ustalenie stopnia niepełnosprawności lub o jego zmianę. 
Jak podaje Dziennik Gazeta Prawna, wniosek w sprawie ustalenia stopnia dysfunkcji powinien być rozpatrzony w ciągu miesiąca od jego złożenia, a przy bardziej skomplikowanych sprawach ten czas może być wydłużony do dwóch miesięcy. Jednak w wielu powiatowych zespołach ds. orzekania o niepełnosprawności (PZON) wyznaczane daty rozpatrywania spraw przekraczają ustawowe terminy, sięgając nawet czterech miesięcy. 
Kolejki wynikają głównie z rosnącej liczby zainteresowanych wydaniem orzeczenia. Wielu pracodawców wymusza bowiem wręcz na swoich pracownikach wystąpienie do zespołu w tej sprawie, ponieważ wyższy stopień niepełnosprawności takiej osoby pozwoli im na uzyskanie wyższego dofinansowania do pracowniczych pensji z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). 
Problemem są też zbyt niskie środki przekazywane przez wojewodów na funkcjonowanie zespołów. 
Więcej: www.edgp.gazetaprawna.pl 
 
aaa 
8.6. PFRON otrzymał dodatkowe uprawnienia 
Luiza Klimkiewicz, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-08-24 
 
PFRON zyskał dodatkowe instrumenty weryfikujące czy uzyskanie dofinansowania przez danego pracodawcę jest należne - informuje Dziennik Gazeta Prawna. 
Należy tu przede wszystkim wymienić prawo prezesa zarządu PFRON do przeprowadzenia u pracodawcy maksymalnie 14-dniowego postępowania sprawdzającego przed wypłatą dofinansowania w celu potwierdzenia zgodności ze stanem faktycznym danych zawartych we wniosku o wypłatę dofinansowania i miesięcznej informacji (w dokumentach Wn-D i IND-D-P) lub sytuacji ekonomicznej pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą. 
Sygnałem do przeprowadzenia postępowania sprawdzającego może być na przykład niespójność przedstawionych przez pracodawcę danych, którymi dysponuje PFRON (np. niezłożenie informacji INF-1 przez pracodawcę wskazującego we wniosku Wn-D na co najmniej 25-etatowy stan zatrudnienia ogółem i co najmniej 6-procentowy wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych) lub niespójność z danymi uzyskanymi od innych organów (np. ZUS w zakresie dotyczącym opłacenia składek). 
Skutkiem stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku kontroli albo analizy dokumentów zgromadzonych przez Fundusz lub danych gromadzonych np. przez ZUS jest wydanie przez Prezesa Zarządu PFRON decyzji: 
- nakazującej zwrot wypłaconego dofinansowania w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, 
- wstrzymaniu dofinansowania do czasu zwrotu wypłaconego dofinansowania (decyzja podlega wykonaniu z dniem wydania). 
Bardzo istotne dla pracodawców jest wprowadzenie odpowiedzialności wykroczeniowej za udaremnianie lub utrudnianie przeprowadzenia kontroli, zgłaszanie nieprawdziwych danych, udzielanie nieprawdziwych wyjaśnień lub odmawianie ich udzielenia (art. 56b u.r.o.n.). Czyny te podlegają karze grzywny do 5000 zł. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 23 sierpnia 2012 r. 
 
 aaa 
8.7. Pensja na rachunek bankowy albo utrata dofinansowania Luiza Klimkiewicz, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-08-27 
 
Przełożony musi uzyskać zgodę podwładnego na przekazanie mu wynagrodzenia w sposób wymagany przez zmienione przepisy. Wyjątek gdy zapisy układu zbiorowego pracy są z nimi zbieżne - czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej. 
Z dotychczasowej praktyki wynikało, że przekazanie wynagrodzenia pracownikowi niepełnosprawnemu bywało nie dość dobrze udokumentowane lub budziło wątpliwości co do faktycznej kwoty, którą otrzymał zatrudniony. Dlatego nowelizacja z 28 czerwca 2012 r. wprowadza zasadę, że faktycznie i terminowo poniesione koszty wynagrodzenia pracownika mogą być dofinansowane tylko wtedy, gdy wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego zostało przekazane na jego rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo na adres zamieszkania tego pracownika, za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania kwot pieniężnych. 
Zatem kwota wynagrodzenia nieprzekazana we wspomniany sposób co do zasady pomniejsza kwotę kosztów płacy mogącą podlegać dofinansowaniu. 
Należy tu zwrócić uwagę na trzy kwestie. 
Po pierwsze, art. 26a ust. 1a1 pkt 2 u.r.o.n., z którego wynika powyższy obowiązek pracodawcy, nie stanowi lex specialis wobec art. 86 par. 3 k.p. W myśl kodeksu pracy obowiązek wypłacenia wynagrodzenia może być spełniony w inny sposób niż do rąk pracownika, jeżeli tak stanowi układ zbiorowy pracy lub pracownik uprzednio wyrazi na to zgodę na piśmie. 
Przepis kodeksu nadal dotyczy osób niepełnosprawnych, na których pracodawca zamierza pobierać dofinansowanie. Artykuł 26a ust. 1a1 pkt 2 u.r.o.n. normuje bowiem wyłącznie warunki uzyskania dofinansowania przez pracodawcę, a nie wzajemne stosunki na linii pracodawca - pracownik. 
Zatem pracodawca ma obowiązek uzyskania zgody pracownika na przekazanie mu wynagrodzenia w sposób określony w tym artykule, jeżeli nie przewiduje tego układ zbiorowy pracy. Dlatego też zasada dotycząca sposobu przekazywania wynagrodzenia będzie stosowana (zgodnie z art. 5 nowelizacji z 28 czerwca 2012 r.) dopiero w odniesieniu do dofinansowania należnego za okresy począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia nowelizacji w Dzienniku Ustaw. 
Po drugie, art. 26a ust. 1a1 pkt 2 u.r.o.n. rozwiąże ostatecznie problem wynagrodzeń w naturze. Po wejściu w życie tego przepisu dofinansowanie bezspornie nie będzie przysługiwało do kwoty wynagrodzenia uiszczonej do rąk pracownika, co wprowadzono w interesie osób niepełnosprawnych. 
Po trzecie, należy wziąć pod uwagę, że w niektórych sytuacjach pracodawca ponosi koszt wynagrodzenia, lecz w świetle obowiązujących przepisów pracownik nie może otrzymać pełnej jego kwoty we wspomniany wyżej sposób, m.in. na konto bankowe. Dotyczy to sytuacji, gdy następuje zajęcie komornicze wynagrodzenia pracownika u pracodawcy. W takim przypadku wprawdzie nie dochodzi do przekazania pełnej kwoty wynagrodzenia na rachunek bankowy pracownika, ale celowe byłoby uznanie, że nie następuje pomniejszenie kosztów płacy. 
Sytuację tę należy odróżnić od umownego, fakultatywnego pomniejszania kwoty przekazywanej pracownikowi na rachunek bankowy lub w inny sposób (wskazany w art. 26a ust. 1a1 pkt 2 u.r.o.n.), czy zajęcie komornicze części środków przeznaczonych na wynagrodzenia w związku z egzekucją zobowiązań pracodawcy. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 23 sierpnia 2012 r. 
 
aaa 
8.8. Dofinansowanie nie przysługuje, jeśli miesięczne koszty płacy zostały poniesione z opóźnieniem 
Luiza Klimkiewicz, oprac.: GR 
 
 Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-08-27 
 
Wskutek nowelizacji kwota przysługującego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych została uzależniona nie tylko od kwoty bazowej dofinansowania, ale także od pułapów dofinansowania związanych z kosztami płacy pracownika niepełnosprawnego - czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej. 
 Pułapy dofinansowania związane z kosztami płacy można podzielić na dwie grupy. 
Do pierwszej należą kwoty kosztów płacy po pomniejszeniach zaś do drugiej - limit kosztów płacy. 
Pierwszy rodzaj pomniejszenia wynika z dodanego nowelizacją z 28 czerwca 2012 r. artykułu 26a ust. 1a1 pkt 3 u.r.o.n. Zgodnie z tym przepisem dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Istotne są tu trzy kwestie. Po pierwsze, koszty płacy muszą zostać poniesione przez pracodawcę. Po drugie, nie jest wykluczone dofinansowanie, gdy koszty zostały poniesione po ustawowych terminach, jeśli ich przekroczenie nie było dłuższe niż 14 dni kalendarzowych. Po trzecie, interpretując przepis a contrario, należy uznać, że określone w nim wyłączenie dotyczy tylko tej części kosztów płacy, które zostały poniesione z ponad 14-dniowym przekroczeniem terminu. 
Gdy wszystkie koszty płacy zostały poniesione z uchybieniem terminów przekraczającym 14 dni, prezes zarządu PFRON wydaje decyzję o odmowie wypłaty dofinansowania. 
W myśl nowelizowanego art. 26a ust. 4 u.r.o.n. kwota miesięcznego dofinansowania nie może przekroczyć 90 proc. faktycznie i terminowo poniesionych miesięcznych kosztów płacy, a w przypadku pracodawcy wykonującego działalność gospodarczą, w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - 75 proc. tych kosztów. 
Należy tu zwrócić uwagę na dwie kwestie. Po pierwsze, kwota kosztów płacy służąca do obliczenia limitu kosztów płacy nie jest wstępnie pomniejszana np. o kwoty kosztów sfinansowanych ze środków publicznych. Po drugie, koszty płacy, na podstawie których oblicza się wspomniany limit, o którym mowa w tym przepisie, to wyłącznie koszty faktycznie i terminowo poniesione. 
O ile faktyczne poniesienie nie budzi większych wątpliwości, to w przypadku terminowości jest inaczej. Teoretycznie, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 26a ust. 4 u.r.o.n. należałoby uznać, że jednodniowe przekroczenie ustawowych terminów poniesienia kosztów płacy skutkowałoby wyłączeniem z dofinansowania kwoty, której dotyczyłoby to opóźnienie. Jednak takie interpretowanie tego przepisu kolidowałoby z zakresem wyłączenia kosztów płacy na podstawie cytowanego wyżej art. 26a ust. 1a pkt 3 u.r.o.n. W jego myśl dofinansowanie nie przysługuje dopiero jeśli miesięczne koszty płacy zostały poniesione po upływie 14 dni od terminów ustawowych. Należy zatem czytać przywołane wyżej przepisy łącznie. 
Dlatego terminowość poniesienia kosztów płacy (o której mowa w art. 26a ust. 4 u.r.o.n.), jest zachowana w przypadku nieprzekroczenia ustawowych terminów o więcej niż 14 dni. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 23 sierpnia 2012 r. 
 
aaa 
8.9. Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 sierpnia 2012 r. w sprawie kwot przychodu 
 
Źródło: ZUS/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-09-03 
 
Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 sierpnia 2012 r. w sprawie kwot przychodu odpowiadających 70 proc. i 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za II kwartał 2012 r. stosowanych przy zmniejszaniu albo zawieszaniu emerytur i rent. 
Na podstawie art. 104 ust. 10 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, z późn. zm. 
1)) ogłasza się, iż od dnia 1 września 2012 r. kwota przychodu odpowiadająca: 1) 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za II kwartał 2012 r. wynosi 2 447,80 zł; 
2) 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za II kwartał 2012 r. wynosi 4 545,90 zł. 
1)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2010 r. Nr 40, poz. 224, Nr 134, poz. 903, Nr 238, poz. 1578 i Nr 257, poz. 1726, z 2011 r. Nr 75 poz. 398, Nr 149, poz. 887, Nr 168, poz. 1001, Nr 187, poz. 1112 i Nr 205, poz. 1203 oraz z 2012 r. poz. 118, 251, 637 i 664. 
 
 aaa 
8.10. Wysokość dopłat do pensji pracowników niepełnosprawnych będziemy obliczać nie od 1276 zł, ale od 1386 zł 
Luiza Klimkiewicz, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-09-03 
 
Nowelizacją z 28 czerwca 2012 r. zmieniono warunki udzielania dofinansowania, które dotyczą wszystkich pracodawców - zarówno tych, dla których dofinansowanie stanowi pomoc publiczną, jak i tych, dla których jest to pozapomocowe wsparcie - czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej. 
Do końca 2012 roku kwota najniższego wynagrodzenia miała być zamrożona na poziomie 1276 zł. Zważywszy że kwota ta obowiązywała od 2009 roku, obliczana na jej podstawie kwota bazowa dofinansowania stawała się w ocenie pracodawców coraz mniej adekwatna do uprzednio przewidzianego poziomu wsparcia. Dlatego zdecydowano się na odmrożenie tej kwoty (art. 3 nowelizacji z 28 czerwca 2012 r. zmieniono art. 10 nowelizacji z 29 października 2010 r.) i począwszy od dofinansowania należnego za wrzesień 2012 roku kwota najniższego wynagrodzenia przyjmowana odtąd do obliczania będzie równa (zgodnie z art. 2 pkt 1 u.r.o.n.) kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę z grudnia poprzedniego roku. Zatem w odniesieniu do okresu wrzesień - grudzień 2012 roku będzie to kwota 1386 zł, a w przypadku dofinansowania za 2013 rok - 1500 zł. 
Praktycznie naliczenie kwot dofinansowania za cztery ostatnie miesiące 2012 roku z uwzględnieniem nowej kwoty najniższego wynagrodzenia będzie możliwe dopiero po nowelizacji rozporządzenia w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych i wprowadzeniu zmian w oprogramowaniu PFRON obsługującym dofinansowanie. Dlatego w myśl art. 6 nowelizacji z 28 czerwca 2012 r. PFRON wypłaci różnicę między kwotą należną a wypłaconą (zgodnie z art. 49e ust. 3 u.r.o.n.), ale z wyłączeniem odsetek. 
Należy zauważyć, że art. 6 nowelizacji z 28 czerwca 2012 r. nie daje podstawy do ograniczenia konstytucyjnie chronionych praw nabytych. Nie może więc skutkować ani zwrotem uprzednio wypłaconych odsetek naliczonych na rzecz pracodawcy, któremu wcześniej wypłacono kwotę dofinansowania niższą od należnej, ani odmową naliczania i wypłaty odsetek w odniesieniu do stanów powstałych przed dniem wejścia w życie nowelizacji (ma wejść w życie po 
upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw). 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 23 sierpnia 2012 r. 
 
aaa 
8.11. Pracodawcy dostaną wyższe dopłaty do pensji 
Michalina Topolewska, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna 
Data opublikowania: 2012-09-05 
 
Od września pracodawca posiadający status zakładu pracy chronionej otrzyma o 198 zł więcej dofinansowania, jeżeli zatrudnia pracownika ze znacznym stopniem niepełnosprawności - informuje Dziennika Gazeta Prawna. 
Taką podwyżkę przewiduje ustawa z 28 czerwca 2012 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z nią w okresie wrzesień - grudzień tego roku zmienia się kwota tzw. podstawy, od której naliczana jest wysokość dofinansowania do wynagrodzenia, jakie przysługuje pracodawcom zatrudniającym niepełnosprawnych pracowników. Od 1 września będzie nią wysokość minimalnej płacy za 2011 r., czyli 1386 zł. Do tej pory podstawę stanowiła kwota najniższej pensji za 2009 r. 
Dzięki tej zmianie firmy będą więc otrzymywać wyższe dopłaty. W przypadku pracodawców ze statusem ZPChr dofinansowanie będzie wynosić 2494,80 zł (180 proc. podstawy) na osobę zaliczoną do znacznego stopnia niepełnosprawności, 1593,90 zł (115 proc.) na osobę z umiarkowanym jej stopniem oraz 623,70 zł (45 proc.) na pracownika z lekką niepełnosprawnością. 
Oznacza to, że w porównaniu do sierpnia pracodawcy otrzymają więcej o odpowiednio 198 zł, 126,5 zł oraz 49,5 zł. 
Większa pomoc trafi też do firm działających na otwartym rynku pracy, którym zgodnie z przepisami przysługuje 70 proc. kwot przekazywanych przez PFRON pracodawcom ze statusem ZPChr. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 31 sierpnia 2012 r. 
 
aaa 
8.12. Gotówka dla osób bez emerytury i renty 
Katarzyna Wójcik-Adamska, oprac.: AJ 
 
 Źródło: Rzeczpospolita/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-09-12 
 
Niezdolny do pracy może liczyć nawet na 444 zł zasiłku. Od 1 października kwota ta wyniesie 529 zł - informuje Rzeczpospolita. 
Każda pełnoletnia osoba, która jest niezdolna do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolna do pracy, może wnioskować o zasiłek stały. Niezdolny do pracy z powodu wieku jest ten, kto ukończył 60 lat (kobieta) lub 65 lat (mężczyzna) i nie przyznano mu ani emerytury, ani renty. 
Całkowicie niezdolną do pracy jest z kolei osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. 
Wbrew powszechnie panującej opinii niezdolność do pracy nie jest tożsama z niepełnosprawnością. Na przykład niewidomy może wykonywać pracę w zakładzie pracy chronionej, w warunkach przystosowanych do stopnia jego niepełnosprawności. 
Przyznanie zasiłku stałego wymaga spełnienia kryterium dochodowego. Osoba samotna musi wykazać dochód niższy niż 477 zł (od 1 października 542 zł). 
Kryterium dla osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe jest niższe i wynosi 351 zł (od października 456 zł). 
Ustawa o pomocy społecznej przewiduje zakaz łączenia zasiłku stałego z niektórymi świadczeniami z zabezpieczenia społecznego. Pierwszym z nich jest renta socjalna. W razie zbiegu uprawnień do renty socjalnej i zasiłku stałego wybiera się zwykle to pierwsze świadczenie, głównie ze względu na jego wyższą wartość. 
Zasiłku nie wolno ponadto łączyć ze świadczeniem pielęgnacyjnym ani z dodatkiem do zasiłku rodzinnego. 
Osobie, której przyznano emeryturę lub rentę za okres, za który wypłacono zasiłek stały, ZUS wypłaci świadczenie pomniejszone o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconych za ten okres zasiłków. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 11 września 2012 r. 
 
 aaa 
8.13. Trener pracy pomoże niepełnosprawnemu 
Michalina Topolewska 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-09-04 
 
 Środki zgromadzone w zakładowym funduszu aktywności będą mogły być przeznaczone na zakup leków, indywidualnego sprzętu rehabilitacyjnego oraz poprawę warunków socjalnych - donosi Dziennik Gazeta Prawna. 
Rozszerzony katalog wydatków, które mogą być sfinansowane z takiego funduszu, przewiduje wchodzące 25 sierpnia br. rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 17 lipca 2012 r. w sprawie zakładów aktywności zawodowej (Dz.U. poz. 850). 
Ich organizatorem może być samorząd lub organizacja społeczna, a zatrudniane są w nim osoby zaliczone do znacznego stopnia niepełnosprawności lub umiarkowanego, jeżeli stwierdzono u nich autyzm, upośledzenie umysłowe lub chorobę psychiczną. 
W nowym rozporządzeniu zmieniony został też zakres kosztów działania zakładów aktywizacji zawodowej, które mogą być sfinansowane z pieniędzy przekazywanych przez PFRON. Organizator zakładu będzie mógł pokryć z nich wydatki związane ze szkoleniem personelu, wymianą maszyn i urządzeń, spowodowanych koniecznością wprowadzenia ulepszeń technicznych lub technologicznych oraz składki należne od pracodawcy na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. 
Ponadto zmodyfikowane zostały zasady opracowywania indywidualnych programów rehabilitacji zawodowej i społecznej niepełnosprawnych pracowników. Do jego tworzenia kierownik ZAZ będzie mógł zatrudnić osoby spoza personelu, w szczególności doradcę zawodowego, trenera pracy i psychologa. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 24 sierpnia 2012 r. 
 
aaa 
8.14. Coraz mniej zakładów pracy chronionej 
Michalina Topolewska, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-09-07 
 
Aż 189 pracodawców, którzy nie zdecydowali się na zwiększenie zatrudnienia osób niepełnosprawnych, przeszło na otwarty rynek pracy - donosi Dziennik Gazeta Prawna. 
Do końca czerwca firmy mające status zakładu pracy chronionej, które nie chciały go stracić z powodu nieosiągania wymaganego wskaźnika zatrudnienia niepełnosprawnych pracowników, miały czas na przyjęcie dodatkowych osób. Wiele z nich, m.in. z braku odpowiednich kandydatów i trudnej sytuacji ekonomicznej, zamiast zwiększać zatrudnienie, postanowiło zrezygnować z tego statusu i działać dalej, ale na otwartym rynku pracy. Od 1 lipca straciło go 189 zakładów spośród 1684. Natomiast od początku roku w formie ZPChr przestały działać 334 firmy. 
Obowiązek zwiększenia wskaźnika zatrudnienia nałożyła na pracodawców ustawa z 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji społecznej i zawodowej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 226, poz. 1475). Zgodnie z nią firmy, które status ZPChr uzyskały przed 1 stycznia 2011 r., miały czas do końca czerwca na podniesienie z 40 do 50 proc. stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych, z czego 20 proc. mają stanowić pracownicy z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności (wcześniej musiało ich być minimum 10 proc ). 
Z informacji uzyskanych od wojewodów, którzy zajmują się m.in. wydawaniem pracodawcom decyzji o uzyskaniu i utracie statusu ZPChr, wynika, że 
najwięcej takich rezygnacji było w woj. wielkopolskim - 40, kujawsko-pomorskim - 29 oraz mazowieckim - 21. Z kolei najmniej pracodawców zdecydowało się przejść na otwarty rynek pracy z tego powodu w woj. lubelskim, lubuskim oraz podlaskim. 
Co więcej, część firm postanowiło nie czekać, aż minie ustawowy termin na dostosowanie się do nowych wymagań i już wcześniej zrezygnowało ze statusu 
ZPChr. Łącznie od stycznia do końca czerwca zdecydowało się na taki krok 145 przedsiębiorców. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 4 września 2012 r. 
 
 aaa 
8.15. Trudniej dostać rentę. Jak się o nią starać? Ile można dorobić? Leszek Kostrzewski, Piotr Miączyński 
 
Źródło: wyborcza.biz/www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2012-09-10 
 
Rząd zmienił zasady przyznawania rent. Sprawdź, czy o świadczenia będzie teraz 
trudniej i kto będzie miał na nie szanse. Czy obecny system rent da się utrzymać? 
W rekordowym roku 1998 w Polsce było aż 2,7 mln rencistów. W 2011 r. już tylko 1,174 mln. W lipcu tego roku liczba ta spadła do 1,114 mln. To najmniej od początku transformacji ustrojowej. 
Jaki jest powód? Eksperci nie mają wątpliwości - dziś dostać rentę jest trudno. 
Pan Stanisław z Kielc, 52-latek, ma cukrzycę, która powoduje u niego niegojące się rany na stopach. Jednak zdaniem ZUS może pracować. 
Pani Justyna z Łodzi ma wirusowe zapalenie wątroby, zapalenie nerek, guzowatego naczyniaka twarzy, anemię, depresję, padaczkę... Decyzja ZUS: zdolna do pracy. 
ZUS tłumaczy wydane przez siebie orzeczenia: - 
Nie badamy tego, czy ktoś jest zdrowy, czy chory, ale to, czy choroba uniemożliwia mu wykonywanie jakiejkolwiek pracy. Górnik, który ma pylicę płuc, nie może pracować pod ziemią, ale może sprzedawać gazety w kiosku. I dlatego renty nie dostanie. 
 
 Aktualne przepisy 
 
Oto warunki, które trzeba spełnić, aby dostać rentę: 
- Warunek pierwszy - trzeba być oficjalnie uznanym za niezdolnego do pracy. Decyzję wydaje lekarz orzecznik z ZUS. 
Niezdolność do pracy może zostać orzeczona na okres nie dłuższy niż 5 lat. 
Lekarze orzekają niezdolność na dłużej, jeżeli nie ma rokowań odzyskania zdolności do pracy przed upływem tego okresu. 
Lekarz może uznać, że jesteśmy: * całkowicie niezdolni do pracy bądź * częściowo niezdolni do pracy (straciliśmy w znacznym stopniu zdolność do pracy zgodnej z naszymi kwalifikacjami). 
Uwaga! Od niekorzystnej decyzji lekarza orzecznika można się odwołać do komisji lekarskiej ZUS. Trzeba to zrobić w ciągu 14 dni od otrzymania pisma. 
Odwołanie składa się w lokalnej placówce ZUS. Jeśli komisja podtrzyma stanowisko lekarza orzecznika, zostaje nam sąd pracy. Odwołanie do niego również składa się za pośrednictwem ZUS. 
- Warunek drugi ma dwa warianty - musimy spełnić jeden z nich. 
Wariant A - trzeba mieć wymagany okres składkowy i nieskładkowy, który wynosi: 
- 1 rok, jeśli niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 20 lat, 
- 2 lata, jeśli niezdolność do pracy powstała w wieku od 20 do 22 lat, 
- 3 lata, jeśli niezdolność do pracy powstała w wieku od 22 do 25 lat, 
- 4 lata, jeśli niezdolność do pracy powstała w wieku od 25 do 30 lat, 
- 5 lat, jeśli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat. 
Uwaga! Do niedawna przepisy mówiły, że pięcioletni okres dla osób powyżej 30. roku życia musi przypadać w ciągu ostatnich 10 lat od dnia złożenia wniosku o rentę lub od dnia powstania niezdolności do pracy. W połowie ub. roku Sejm przyjął nową ustawę, zgodnie z którą jeżeli kobieta ma 30-letni staż pracy, a mężczyzna 35-letni, to dostają rentę bez konieczności udowadniania 5 lat stażu pracy w dziesięcioleciu poprzedzającym datę złożenia wniosku. 
Przykład. 55-letnia pani Paulina pracowała 30 lat. 7 lat temu została zwolniona i od tego czasu żyła z prac dorywczych. W styczniu ub. roku zwróciła się do ZUS o wypłatę renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Wówczas ZUS odmówił. Pani Paulina się odwołała, sprawa trafiła do sądu. Jeszcze nie ma wyroku. Teraz, po zmianie przepisów, pani Paulina rentę dostanie, bo ustawę z połowy ub.r. można zastosować do już wszczętych, ale jeszcze nie zakończonych postępowań. 
 
 aaa 
8.16. GIODO: żądanie informacji o stanie zdrowia budzi wątpliwości prawne Beata Rędziak 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2012-09-05 
 
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w wystąpieniu do ministra pracy i polityki społecznej zwraca uwagę na konieczność zmiany przepisów, zgodnie z którymi osoby z niepełnosprawnością muszą informować pracodawcę o swoim stanie zdrowia. 
 
Obecne przepisy mówią o konieczności ujawniania przez osoby z niepełnosprawnością informacji o ich stanie zdrowia lub określonych schorzeniach zarówno obecnym pracodawcom, jak i przyszłym. "Udostępnienie pracodawcy tych danych budzić może wątpliwości z punktu widzenia konstytucyjnego prawa do prywatności, ochrony danych osobowych i prawa do zachowania tajemnicy pacjenta, a w konsekwencji skutkować dyskryminacją osoby niepełnosprawnej na rynku pracy" - pisze w swoim wystąpieniu dr Wojciech Rafał Wiewiórowski, generalny inspektor ochrony danych osobowych. Podkreśla on także, że obecnie obowiązujące przepisy prowadzą do niczym nieuzasadnionej ingerencji w prywatną sferę życia osób z niepełnosprawnością. 
 
 aaa 
9. WSPOMINAMY LUDZI I WYDARZENIA 
 
aaa 
9.1. Przemówienie wygłoszone na otwarcie Zjazdu przez kolegę Władysława Winnickiego 
 
 Źródło: "Pochodnia" Lipiec 1951 
 
Otwierając I Krajowy Zjazd Związku Niewidomych witam serdecznie przybyłych gości oraz wszystkich delegatów, którzy przybyli tu z całego kraju, by dokonać powołania do życia nowej organizacji, ogarniającej swymi ramami wszystkich polskich niewidomych. Powaga naszego Zjazdu jest jasna i oczywista- po raz pierwszy w historii powstanie jeden wielki, ogólnopolski Związek Niewidomych. Zakończy się bezpowrotnie okres rozbicia organizacyjnego, które wywodziło się z dawnych złych, kapitalistycznych tradycji. Znaczenie naszego Zjazdu stanie się jeszcze bardziej zrozumiałe, skoro zważymy powagę okresu, w którym nasz Zjazd się odbywa. W dobie jednoczenia się całej, walczącej o pokój ludzkości, w dobie krzepnięcia narodowego frontu walki o pokój i Plan 6-letni, w dobie epokowych przemian, zachodzących w naszym, budującym dla siebie wspaniałą przyszłość narodzie, powstanie nowej organizacji niewidomych, pełnowartościowych obywateli kraju, będzie wiele znaczącym czynnikiem. 
Oto dziś, w warunkach Polski ludowej, zakończył się bezpowrotnie okres naszej poniewierki, lekceważenia naszej godności człowieka, naszego prawa do pracy, oświaty i radości życia. Życie stanęło przed nami otworem. I oto z dumą widzimy, jak wzmaga się z dnia na dzień nasz udział w budownictwie kraju, jak z dnia na dzień rośnie liczba niewidomych przodowników pracy i niewidomych racjonalizatorów, jak przy warsztatach i maszynach rosną co dzień nowe kadry świadomych i pełnych energii życiowej niewidomych aktywistów. 
Przynieśliśmy tu na nasz I Krajowy Zjazd ze wszystkich stron kraju, z miast i miasteczek, z fabryk i warsztatów, od naszych niewidomych, którzy powierzyli nam reprezentowanie ich na Zjeździe, gorące zapewnienie twardej, wspólnej, z ogółem ludzi widzących woli walki o pokój i jak najszybsze zbudowanie socjalizmu w naszym kraju. 
Niewątpliwie nasz Zjazd, odbywający się w sercu Polski wspaniałej, tętniącej socjalistycznym wysiłkiem odbudowy, w Warszawie, odda właściwy wyraz tym pragnieniom. Niewątpliwym jest, że I Krajowy Zjazd Niewidomych wykaże nasze głębokie zrozumienie powagi zadań, stojących przed naszą organizacją, naszą świadomość znaczenia, jakie powstanie dla sprawy niewidomych całego naszego narodu, stając się fundamentem dla zdrowego, twórczego rozwoju Związku, który mamy dziś powołać do życia. 
Na przewodniczącego Zjazdu proponuję kolegę Tadeusza Radwańskiego, na wiceprzewodniczącego kolegę Passiniego, przewodniczącego Rady Nadzorczej Centrali Spółdzielni Inwalidów. 
Zobowiązujemy się do włączenia wszystkich niewidomych w wielkie dzieło budowy naszego kraju, do stałego pomnażania poważnej już dziś liczby niewidomych przodowników pracy i racjonalizatorów, do ciągłego powiększania liczby naszych osiągnięć we wszelkich dziedzinach wykonywanej przez nas pracy. Zobowiązujemy w pierwszym rzędzie wybrane dziś władze centralne naszego Związku do jak najszerszego rozbudowywania pracy kulturalno- wychowawczej w szeregach związkowych, do stałego czuwania nad właściwym przebiegiem akcji zatrudniania i przysposabiania zawodowego niewidomych, jak również do roztaczania jak najtroskliwszej opieki nad sprawami oświaty niewidomych i do jak najszybszego zlikwidowania wśród nich analfabetyzmu. Pragniemy też, by organizacja nasza jak najściślej współpracowała ze związkami zawodowymi, wielką szkołą mas pracujących, we wszystkich kwestiach związanych z naszą pracą i życiem. Zobowiązujemy się swym czynnym udziałem w pracy Związku dopomóc naszym władzom w należytym wykonaniu tych zadań, rozumiemy bowiem, jakie znaczenie posiada to dla sprawy niewidomych, dla ich poziomu życiowego, dla ich świadomości i aktywności społecznej, jak też ich zadowolenia osobistego. Rozumiemy dalej, jak poważne znaczenie posiada wykonanie tych zadań dla państwa, któremu przysporzymy w ten sposób w wielkim dziele realizacji Planu 6-letniego poważnej, kilkunastotysięcznej rzeszy zdolnych i pełnowartościowych obywateli, rozumiejących swą rolę w społeczeństwie i powagę zadań, spoczywających dziś na każdym, pragnącym pokoju człowieku. 
Zobowiązujemy wreszcie nasze władze do nawiązania jak najbardziej ścisłego kontaktu z bratnimi organizacjami krajów zaprzyjaźnionych, a przede wszystkim z WOS, której bogate doświadczenia powinny być w pełni i z jak największym pożytkiem wykorzystane w pracy naszego Związku. 
Kończymy nasz I Zjazd Krajowy w poczuciu dumy i radości, zdajemy sobie bowiem sprawę, że rozpoczyna on nowy etap twórczego rozwoju życia organizacyjnego niewidomych w Polsce, nowy etap pracy dla sprawy niewidomych, dla naszego socjalistycznego państwa, dla wielkiej, zwycięskiej sprawy pokoju. 
 
 aaa 
9.2. Jasne perspektywy 
Jadwiga Stańczak 
 
Źródło: "Pochodnia" Listopad 1957 
 
- Człowiek pierwotny odkrył przypadkiem, że ruda topi się w ogniu... - mówi uczeń. 
- A jakie to miało następstwa? - pyta nauczyciel. Słucham z lekkim drżeniem, wywołanym wrażeniem, że jestem w szkole. Ale uczniowie tej ósmej klasy spokojnie i rzeczowo odpowiadają na pytanie nauczyciela historii. 
Lecz gdzie my się znajdujemy? Jak to ósma klasa? Znajdujemy się w Lublinie przy ulicy Rusałki 12 w lokalu oddziału PZN i spółdzielni niewidomych. Klasa niewidomych jest filią ósmej klasy Liceum Ogólnokształcącego imienia Kazimierza Jagiellończyka, a uczniowie - to sześciu niewidomych pracowników oddziału i spółdzielni. Dobry przykład daje im, uczęszczając do liceum, sekretarz oddziału - kolega Tomasik. - Uczę się, aby mnie nie zdystansowały te asy! - mówi. Okazuje się, że w najbliższych dniach zostanie także otwarta siódma klasa. Pęd do wiedzy, do nauki to piękna cecha lubelskiego środowiska niewidomych. Wkrótce wszyscy będą się dokształcać. W warsztacie w czasie pracy będą słuchać wykładów Uniwersytetu Powszechnego. 
Przyjechałam do Lublina, aby zapoznać się z życiem tutejszych niewidomych, nie poprzestając na udziale w popołudniowej lekcji historii, lecz postanawiam zajrzeć natychmiast do pokojów mieszkalnych i świetlicy. W towarzystwie świetliczanki - koleżanki Sieńko - przechodzimy z baraku, w którym mieści się biuro oddziału i spółdzielni do sąsiedniego, gdzie znajduje się bursa. Z głośnika radiowego, umieszczonego nad drzwiami, płyną dźwięki muzyki. 
- To znak orientacyjny - mówi koleżanka Sieńko - ułatwia niewidomym odnalezienie wejścia. - Internat przeniesiony został ostatnio z ulicy Pierwszego Maja do obecnej siedziby. Mieszka w nim trzynaście osób, ale jest jeszcze miejsce dla nowych lokatorów. Zaglądamy do pierwszego z brzegu pokoju. Zajmuje go czterech kolegów. Trochę tu bałaganu, jak zwykle u kawalerów. Zwracają uwagę dwa radia, prywatna własność kolegów. Okazuje się, że wielu mieszkańców internatu posiada własne aparaty radiowe. Koledzy, z którymi rozmawiam, zadowoleni są ze swej siedziby. Właśnie ustawiono w ich pokoju piec kaflowy, będzie więc zimą ciepło. Pytam o pracę, o stołówkę. - Jakoś leci - odpowiadają z pogodnym uśmiechem. 
Świetlica mieści się na końcu korytarza. Stoją w niej dwa pianina, na ścianach wiszą dyplomy, które zdobyły lubelskie zespoły artystyczne. Słychać przesuwanie pionków na szachownicach. Przy stołach kilku kolegów pod okiem instruktora przygotowuje się do międzyoddziałowych rozgrywek szachowych. - Świetlica nie jest jeszcze oficjalnie otwarta - uśmiecha się koleżanka Sieńko - uroczystość odbędzie się w najbliższych dniach. Nasz zespół muzyczny przygotowuje program artystyczny, no i będzie oczywiście zabawa. - 
Oglądam bibliotekę brajlowską, dość dobrze zaopatrzoną, liczącą około dwudziestu stałych czytelników. Słucham muzyki naszego zespołu, wprawdzie nie "na żywo", lecz nagranej na taśmę magnetofonową warto wspomnieć, że lubelska świetlica jest pierwszą, która posiada magnetofon - dobrze by było, ażeby i inne świetlice PZN poszły w jej ślady. Dowiaduję się, że w zespole spółdzielczym nie ma pijaków, że na koncerty i do teatru zakupuje się tu po osiemdziesiąt biletów. Koledzy informują mnie, że latem co niedziela gromada niewidomych wyjeżdża autem nad jezioro, do lasu - i myślę, że slogan "Kultura zamiast wódki" stał się tu żywą prawdą. 
Nazajutrz odwiedzam spółdzielnię. Na ścianach biura wiszą liczne dyplomy i proporce przechodnie. - Nie od razu było łatwo. Nie od razu przyszły sukcesy. - mówi prezes Modest Sękowski - I dziś mamy wiele trudności ze zdobyciem surowca, zbyciem towarów, ale na ogół radzimy sobie nieźle. - Spółdzielnia zatrudnia sto czterdzieści osób, z czego osiemdziesiąt procent stanowią niewidomi, zaś pięćdziesiąt procent to chałupnicy. Zakład raz w miesiącu dostarcza chałupnikom surowiec i odbiera od nich towar samochodem lub przesyłką kolejową. Kandydaci na chałupników zostają w spółdzielni przeszkoleni i uzyskują od niej potrzebne narzędzia. Obecnie w Lublinie produkuje się szczotki, ale w najbliższym czasie uruchomiony zostanie dział metalowy. W nowej branży przy wyrobie uszczelek i kapsli do butelek początkowo zostanie zatrudnionych kilku niewidomych. 
Dochód spółdzielni za rok 1956 wynosił milion dwieście tysięcy złotych netto. Zarobki wahają się od tysiąca do trzech tysięcy złotych. 
Wychodzimy z baraku. Jesienny wiatr przynosi ze sobą powiew wilgoci - tuż obok znajduje się rzeczka i przystań kajakowa, stanowiące niewątpliwie dużą atrakcję dla naszych kolegów. Spostrzegamy, że w sąsiedztwie buduje się jakieś murowane pomieszczenie. - Baraki nie mają piwnic - wyjaśnia prezes Sękowski - zamierzamy więc urządzić tu magazyn żywności, narzędzi, itp. A tu są prawdziwe magazyny - ciągnie dalej. Wchodzę do przestronnego pomieszczenia, oświetlonego lampami elektrycznymi i z przyjemnością stwierdzam, że magazyn nie jest bynajmniej przeładowany towarem. Na terenie spółdzielni znajduje się jeszcze waląca się rudera, w której mieszka kilka rodzin ludzi widzących. Spółdzielcy pragną, aby jak najszybciej uzyskali oni mieszkania, aby można było zlikwidować ruderę, uporządkować i ogrodzić cały teren. Warsztaty spółdzielni mieszczą się niedaleko, przy ulicy Bernardyńskiej. 
Stary lubelski dom o grubych murach. Szatnia i hala produkcyjna obszerna i wygodna. Z daleka już dobiega śmiech i gwar głosów. Praca szczotkarzy na szczęście nie wymaga wielkiego skupienia. Można pogawędzić, co wyrównuje trochę monotonię zajęć. I tu nasi szczotkarze nie narzekają. Kolega Malec mówi: - Teraz, po październiku żyje nam się lepiej. - 
Przy warsztacie zastaję również prezesa oddziału - Mariana Stója. Korzystam więc z okazji, aby z nim porozmawiać. Dowiaduję się, że w województwie lubelskim są tylko dwa koła PZN - w Lublinie i w Żułowie. Kolega Stój wyjaśnia, że niewidomi w terenie mieszkają w znacznych odległościach od siebie. Czy jednak nie należałoby powołać w terenie kilku pełnomocników oddziału i ożywić pracę organizacyjną, by oddział lubelski znalazł się w czołówce oddziałów, przodujących w tej dziedzinie, jak Kraków, Chorzów, Łódź, a ostatnio Bydgoszcz? 
W lubelskiej spółdzielni czas wykorzystywany jest podwójnie - zręczne palce szybko i zręcznie przewlekają pęczki włosia przez otwory drewienek, a lektor czyta. Lektura dobrana jest starannie - czyta się tu czasopisma, książki popularno - naukowe, cenne pozycje literatury pięknej. 
Ostatni etap mojej wizyty u lubelskich niewidomych to rzut oka w przyszłość. Auto spółdzielni sunie przez przepiękną Aleję Racławicką, skręca w ulicę Krakowskie Przedmieście, mija internat Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej dla nieuleczalnie chorych, w którym znajduje się kilkunastu niewidomych, i zatrzymuje się. Dookoła perspektywa lubelskich pól i niezabudowane jeszcze place, a przed nami dwa duże bloki, podciągnięte prawie pod dach. To bloki, w których pięćdziesiąt dwie rodziny niewidomych znajdą ładne i wygodne mieszkania. Będą gotowe na wiosnę, koszt ich budowy wynosi pięć milionów dwieście tysięcy złotych. 
Po przeciwnej stronie ulicy na ogromnym placu piętrzą się stosy cegieł, przygotowane do budowy. Tu w przyszłym roku stanie "przemysłówka" wraz z internatem, tu mieścić się będzie w przyszłości spółdzielnia. Koszt tego "osiedla niewidomych" wyniesie ogółem trzynaście milionów złotych. Spółdzielnia otrzymuje kredyty na ten cel ze Związku Spółdzielni Inwalidów. Teren budowy znajduje się bardzo blisko centrum, w pięknej dzielnicy miasta, wokół wyrosnąć ma osiedle domków z ogródkami. 
Popołudnie. Chłodny jesienny wiatr. Mieszkańcy Lublina otaczają się szczelniej w płaszcze, podnoszą w górę kołnierze. Zapalają się rzędy latarni ulicznych i światła sklepowych wystaw. Jadąc ruchliwymi ulicami staram się skonkretyzować wrażenia ostatnich dwóch dni. I wydaje mi się, że lubelscy niewidomi potrafili ściśle zespolić się z życiem swego miasta, zdobyć jego zaufanie i sympatię. W tym kryje się być może tajemnica ich sukcesów. W mieście wyższych uczelni, w mieście żywym i tętniącym historią, niewidomi znaleźli jasne perspektywy przyszłości. 
 
 aaa 
10. WPROST ALBO NA OPAK 
 
aaa 
10.1. Śmieszne, nieśmieszne 
Opowiada Jerzy Ogonowski 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
	Jako przewodniczący Rady Nadzorczej Spółdzielni Tłumaczy Technicznych i Specjalistycznych, prowadziłem jedno z rutynowych posiedzeń. A że nieco się spóźniłem, nie ogarniałem do końca sytuacji. Wszedłem i rozpocząłem prowadzenie zebrania. Jeden z członków, pan Andrzej, ustąpił mi miejsca, bo z jego było lepiej przemawiać. A że znalazłem na tym miejscu ciepłą kawę, więc przyssałem się do niej, bo z pośpiechu nieco się zasapałem. Dziwiłem się trochę, że nie słyszę, żeby inni kawę pili, ale nie było czasu na zastanawianie się. A na następnym zebraniu, kiedy wszedłem na salę, ten sam pan Andrzej ustąpił mi miejsca, bo siedział i rozmawiał z prezesem, poszedł więc na miejsce w środku sali. Kiedy jednak wskazał mi krzesło, zabrał ze sobą szklankę i powiedział: ale tym razem kawy mojej panu nie dam wypić. Okazało się, że przynosił ze sobą swoją kawę, pozostali wcale nie pili, tak więc poprzednim razem po prostu mu wyżłopałem kawę sądząc, że każdy ma swoją. 
 *** 
 	W naszym ośrodku wczasowym w Muszynie był pracownik kulturalno-oświatowy i nazywał się Kościółek. Wychodziłem właśnie z jego pokoju, kiedy po zamknięciu drzwi, jakaś starsza pani zapytała mnie: "Panie, a gdzie to kościółek?" Niewiele myśląc, wskazałem ręką na drzwi i mówię: "tam". Kobieta stanęła jak wryta i zapytała: "taam!?" 
 *** 
 	Dawno, dawno temu, bo za moich studenckich czasów, często ludzie, którzy nam pomagali na przejściach przez ulice lub gdzie indziej, mieli - na szczęście zanikający już zwyczaj - wyrażania swoich myśli na temat nieszczęścia, jakim jest ślepota. Częste były takie oto wypowiedzi: "Panie, bo bez ręki, bez nogi, głuchy, to jeszcze nic, ale nie widzieć!..." 
Młody i krzepki, zarażony ideą poczucia własnej wartości, miałem nierzadko dosyć wysłuchiwania tych utyskiwań i czasami reagowałem ostro. Pewnego dnia podjąłem dyskusję i sam zacząłem rozwijać nieszczęścia: "Bo to, panie, bez nogi...", "Bez ręki" - dodałem. "No właśnie!" - ucieszył się rozmówca, że utrafił, jak sądził, na moje duchowe potrzeby. "Głuchy" - ciągnąłem dalej. A wreszcie powiedziałem: "Bez ogona... "No właśnie! - z rozpędu powiedział rozmówca i nagle żachnął się i warknął: "To ja tu współczuję, a pan sobie ze mnie wariata struga!" - i zostawiając mnie na środku ulicy, poszedł pomrukując w drugą stronę. 
 
aaa 
10.2. Śmieszne, nieśmieszne 
Opowiada Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Niespodzianki i nieprecyzyjna wypowiedź 
 
W dniu 17 września br. byłem w gmachu ZG PZN przy Konwiktorskiej. Po załatwieniu spraw poszedłem na przystanek na Muranowską. Przy przystanku znajduje się pomnik poświęcony deportowanym do ZSRR. W dniu 17 września, jak co roku, pod tym pomnikiem odbywały się uroczystości dla upamiętnienia najazdu ZSRR na Polskę w 1939 r. 
Przyszedłem na przystanek, nic się nie dzieje i żaden autobus nie jedzie. W końcu ludzie zaczęli się niecierpliwić, ktoś podszedł do radiowozu policyjnego i dowiedział się, że ulica jest zamknięta w związku z uroczystościami i tak ma być do szesnastej, a była chyba czternasta. Trochę długo czekać. Chwyciłem więc telefon i dzwonię po taksówkę. I druga niespodzianka - telefon się rozładował. Pierwsza to zamknięta ulica. 
Wróciłem więc na Konwiktorską i poprosiłem na portierni o połączenie z Wawą. No i zamówiłem taksówkę informując, że będę z laską, żeby kierowca mnie zauważył i podszedł. Operatorka aż się zachłystnęła, bo i co to za informacja, że będę z laską. Śmiech mnie ogarnął i wyjaśniłem, że z białą laską, bo jestem niewidomy i proszę, żeby kierowca podszedł do mnie. Zawsze tak robię, bo inaczej mógłbym czekać na taksówkę, a taksówka kilkanaście metrów dalej na mnie. 
Wyobrażam sobie minę tej operatorki - jakiś dureń zamawia taksówkę i się chwali, że będzie z laską. 
 
Piszcie do mnie brajlem, a PZN mi to przeczyta 
 
Na Liście dyskusyjnej Typhlos, we wrześniu br., toczyła się dyskusja o dyskryminacji niewidomych w sądach i u notariuszy przy sporządzaniu testamentów. Okazuje się, że według prawa niewidomy nie może być świadkiem w takiej czynności prawnej. Nie to jednak mnie zainteresowało. 
Jeden z dyskutantów przytoczył przykład rzekomej dyskryminacji niewidomego w sądzie. Niestety, nie od razu prawidłowo zareagowałem i skasowałem ten e-mail. Relacjonuję więc to, co zapamiętałem. 
Pewien niewidomy nie stawiał się w sądzie na rozprawach. Kiedy sąd postanowił wyegzekwować swoje prawa i chyba ukarać opornego niewidomego, ten tłumaczył się, że nie widzi i nie mógł przeczytać wezwań. Poprosił, żeby mu przysyłać powiastki w brajlu. Twierdził, że jest dyskryminowany. Przed następną rozprawą pracownik sądu udał się do PZN-u, gdzie mu wypisali brajlem wezwanie na rozprawę. Niewidomy otrzymał brajlowską przesyłkę i także udał się do PZN-u, żeby mu ją przeczytali, bo nie znał brajla. 
 
 aaa 
10.3. Mruczę i prycham 
Precz z archaicznym językiem! 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Koniec sierpnia, dzień piękny, ciepło. Jak zwykle wybrałem się na spacer do swojego osobistego lasu, który wcale nie jest mój. Miałem przy tym duszę na ramieniu, bo w owym lesie urzędują dziki, a wiadomo, że "Dzik jest dziki, dzik jest zły. Dzik ma bardzo ostre kły" (Jan Brzechwa). Ba, żeby to jeden dzik, ale jak mi mówiono, chodzi dziczyca z siedmioma małymi, ale już podrośniętymi dziczątkami w asyście dwóch osobników tego gatunku o średnich gabarytach, tj. rozmiarach. Jest czego się bać. 
No i pewnie od tego strachu, zacząłem intensywnie myśleć, niczym mały chłopiec gwiżdżący na cmentarzu, żeby strach ten zagłuszyć. A jak zacząłem myśleć to i wymyśliłem, a raczej uświadomiłem sobie, że używam archaicznego języka. Dawniej mówiliśmy np. o pseudoniewidomych, ale to już przestarzałe. Zaczęliśmy więc mówić o niewidomych inaczej i wielu innych "inaczej". Sęk w tym, że to też już staroć. 
Chodziłem ci ja i słuchałem w radiu o parabankach. Usłyszałem, nie tylko o onych parabankach, ale i o paraprokuratorach, parapolicji, parasądach, pararządzie, parapremierze, o parakoalicji i o paraopozycji, a w końcu o parapaństwie. Uf! Pomyślałem, że to piękne określenie i należy je stosować. 
Niestety, nie byłem pierwszy z tym odkryciem, bo przecież od dawna mamy paraolimpiady, a od niedawna paramedale, tyle że jest tu pewna niekonsekwencja - mamy paraolimpiady, ale nie mówimy, że walczą tam parasportowcy. 
Zacznę więc używać tak wspaniałego i uniwersalnego terminu. Od dzisiaj zacznę pisać o: paraniewidomych, o parazwiązku paraniewidomych, o pararehabilitacji na paraturnusach, o paraszkoleniu w poszukiwaniu parapracy, o parauszczęśliwianiu paraniewidomych przez paradobrodziejów, o parapracy na ich rzecz, o paratrosce o zaspokajanie potrzeb osób paraniewidomych, o paraparach, o paraprasie paraśrodowiskowej i o wielu innych para. 
Bo proszę tylko sobie wyobrazić, że cóż to za "Wiedza i Myśl"? Jak napisał jeden z czytelników na liście dyskusyjnej, nie ma w niej ani wiedzy ani myśli. A jak tego właśnie nie ma, to jest tylko parawiedza i paramyśl. W rezultacie tylko "i" jest bez "para". A "Pochodnia" to niby co? Przecież jest w niej tak mało luksów. To nie "Pochodnia" jeno parapochodnia. 
I tak można by długo, ale po co? Wystarczy, że wiem, iż trzeba używać nowoczesnego języka, a nie jakichś staroci. Przecież można obrazić mówiąc np. o pseudoZarządzie Głównym, pseudoPrezydium pseudoZarządu Głównego, o Głównej Komisji Rewizyjnej inaczej, o Krajowym Zjeździe Delegatów inaczej itp. itd. Co innego, jeżeli to wszystko będzie "para". Wtedy wszystko będzie jasne i nikt się nie obrazi. Będę więc pisał o paradziałaczach, o paraprezesach, paradyrektorach, paraspecjalistach. Z pewnością nikogo tym nie dotknę, bo każda z wymienionych osób uważa, że jej należy się określenie ekstra i super a nie para. 
Tak psia wiara i psia para! Od dzisiaj, chociaż nadal jestem stary, jestem nowoczesny w mowie i w piśmie. Proszę o tym wiedzieć i fakt ten paraszanować. 
Para Stary Kocur