Pr 2590

WIEDZA i MYŚL

INTERNETOWY MIESIĘCZNIK TYFLOSPOŁECZNY

Wydawca Stanisław Kotowski

Czasopismo nie jest dofinansowywane ze środków publicznych ani żadnych innych. Wydawane jest bez nakładów finansowych. Osoby piszące artykuły oraz zaangażowane przy redagowaniu, adiustacji i korekcie oraz kolportażu nie otrzymują wynagrodzenia. Fundacja „Klucz” przetwarza „WiM” nieodpłatnie na format MP3 w systemie DAISY, a IVO Software Sp. z o.o. udostępnia bezpłatnie niezbędne do tego oprogramowanie.
Czytelnicy otrzymują „WiM” również bezpłatnie. Wystarczy napisać na adres:
ST.k@onet.pl lub ST.k1@wp.pl
i w każdym miesiącu znaleźć aktualny numer w swojej „Skrzynce odbiorczej”.
Wersję dźwiękową można pobierać pod adresem:
http://wypozycz.bcpzn.pl/wim/ 

Maj 2011 
Rok III 
Nr 5(29)/2011 
 
REDAKTOR NACZELNY 
Stanisław Kotowski 

ADRES REDAKCJI - wyłącznie internetowy: 
st.k@onet.pl lub ST.k1@wp.pl 
Telefon komórkowy: 501-239-769 

Na łamach „Wiedzy i Myśli” zamieszczamy różne opinie i poglądy, w tym takie, z którymi się nie zgadzamy.

Spis treści 

1. OD REDAKCJI
2. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OSÓB NIEWIDOMYCH I SŁABOWIDZĄCYCH
2.1. Słabowidząca Daria zaśpiewa w Rzymie podczas uroczystości beatyfikacyjnych Jana Pawła II - Wybór fragmentów i opracowanie Beata Kawecka
2.2. Cele rehabilitacyjne realizowane w czasie wolnym - Stanisław Kotowski
2.3. Nie traćmy energii na próżne żale - Ewa Borecka
3. OKULISTYKA, WYNALAZKI, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE
3.1. Pierwszy komputer wszczepiany w oko
3.2. Implant siatkówkowy przywraca niewidomym wzrok - Oprac. Natalia Łyczko
3.3. Lekarze z Krakowa pierwsi w Polsce zoperowali oko protonem
3.4. Nowoczesny laser skoryguje wadę wzroku w kilkanaście sekund
3.5. Ogromny postęp w chirurgii oka - Maja Kupiszewska
3.6. Niewidomi korzystają z prasy - Czesław Ślusarczyk
3.7. Teatr dla niewidomych? Już działa w Pałacu Kultury! - Wojciech Karpieszuk
3.8. Dźwiękowa tablica Mendelejewa
3.9. Kraków: Bransoletka dla niewidomych Koniec z białą laską? - Joanna Mąkosa
3.10. E-papieros - Maciek
4. JUBILEUSZ TOWARZYSTWA OPIEKI nad OCIEMNIAŁYMI
4.1. Podsumowanie udziału "WiM" w jubileuszowych obchodach - Stanisław Kotowski
4.2. Budowniczy Lasek nie żyje - Adolf Szyszko
5. ROZMOWA MIESIĄCA - O turystyce i zgrabnych kijkach - Z człowiekiem Roku 2010 Województwa Wielkopolskiego rozmawia Maria Marchwicka
6. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE
6.1. INFORMATOR NA ROK SZKOLNY 2011/2012 o warunkach rekrutacji kandydatów do Szkoły Policealnej Integracyjnej Masażu Leczniczego Nr 2 w Krakowie
6.2. Konkurs "Zasłuchaj się w książce..."
6.3. Odpowiedź na propozycję
6.4. Punkt konsultacyjny przy BC PZN - Sławomir Klimkowski
6.5. Prenumerujmy Biuletyn Informacyjny "Pochodni" - Aleksander Mieczkowski
6.6. MŚ niewidomych: Polscy pływacy z workiem medali - Paulina Malinowska-Kowalczyk
6.7. Piekarzanka Mistrzynią Polski! - Marcin Gaweł
6.8. Nowoczesne technologie w orientacji przestrzennej - Alicja Nyziak
6.9. Zaproszenie na turniej tańca - Krystyna Szubartowska
6.10. Premiera książki "Dom w chmurach" - Oprac. Natalia Łyczko
6.11. Poznań: Niewidomi uczą muzealników, jak opisać obraz
6.12. Nie jesteśmy bezradni w otaczającym nas świecie"
7. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH ZAJĘCIACH - Plamy i plamki (cz. II) - Jaga Praktyczna
8. ORGANIZACYJNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY
8.1. Odpowiedź PFRON na protest w sprawie "Homera"
8.2. Homeryczny apel - Weredyk
8.3. Poparłbym, gdyby... - Kret
8.4. TPG rozczarowane tempem prac nad prawnym uznaniem głuchoślepoty - Piotr Stanisławski
8.5. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH - Niech żyje banda czterech - Jerzy Ogonowski
9. FAKTY, ARGUMENTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI
9.1. Zaproszenie do dyskusji
9.2. Dwa światy - a może jedność w różności - Zuzanna Ratek
9.3. Wypowiedzi czytelników - Oprac. Kaktus
9.4. Moje spojrzenie na "dwa światy" - Alicja Nyziak
9.5. No i na co nam przyszło - Jerzy Ogonowski
9.6. Był i jest jeden - Józef Szczurek
10. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE
10.1. Rozmowa z Wojciechem Skibą - prezesem PFRON - Rozmawiał: Łukasz Guza
10.2. Marek Plura: Potrzeba cywilnej odwagi - Piotr Stanisławski
10.3. Niewidomy nie głosuje - Sylwia Szparkowska
10.4. Kiedy dochodzi do naruszenia zakazu dyskryminacji - Małgorzata Tylewicz-Piwnik, oprac.: GR
10.5. Niepełnosprawny bezrobotny dostanie więcej - Oprac.: ZS
10.6. Dłuższe wakacje dla niepełnosprawnego podwładnego - oprac.: GR
11. Z PRASY I Z INTERNETU
11.1. Wyłudzenie środków z PFRON: Kaliscy "biznesmeni" ujęci na gorącym uczynku - Tomasz Leleno oprac.: AB
11.2. Oblicza seksualności osób niepełnosprawnych
12. Z PRZESZŁOŚCI - Pierwszego Maja w Moskwie - Stanisław Madej
13. WPROST ALBO NA OPAK
13.1. Śmieszne, nie śmieszne
13.2. Kijkiem go - Bączek
13.3. Autobusowy uzdrowiciel - Aleksandra Bohusz
13.4. Mruczę i prycham - Kwitnie polska szkoła rehabilitacji

aaa 
1. OD REDAKCJI 
 
 Wielkanoc minęła, ale mamy najpiękniejszy miesiąc roku. Cieszmy się nim i jego urokami. Cieszmy się też świętami, które nam niesie - Świętem Pracy, Dniem Flagi i "Witaj majowa jutrzenko. Witaj maj, trzeci maj..." - to powód naszej narodowej dumy. I niechaj nam w sercach zagości maj! 
Dziękujemy osobom, które włączają się w naszą "WiM-owską" dyskusję. Dziękujemy Czytelnikom, którzy nadsyłają informacje, opowiadania i felietony dotyczące przygód osób niewidomych i słabowidzących. Dziękujemy i prosimy o więcej. To poprawia atrakcyjność naszego czasopisma. 
Dziękujemy osobom, które wyszukują interesujące publikacje i przysyłają do "WiM". Dzięki tej pomocy, wzbogaca się miesięcznik, w maju np. o kilka bardzo interesujących publikacji dotyczących okulistyki. 
Pragniemy w tym miejscu poinformować naszych Czytelników, że w żaden sposób nie ingerujemy w teksty przedrukowywane. Nie bierzemy więc odpowiedzialności za ich prawdziwość. Może się zdarzyć np., że w dziale "Okulistyka, wynalazki, udogodnienia, sprzęt i pomoce rehabilitacyjne" przedrukujemy artykuł, który zawiera nie całkiem ścisłe lub nadmiernie optymistyczne informacje. Nie możemy wszystkiego weryfikować, a uważamy, że Czytelnicy powinni wiedzieć o nowych metodach leczenia oczu czy o poszukiwaniach nowych rodzajów sprzętu rehabilitacyjnego i różnych udogodnień. Nawet, jeżeli niektóre pomysły mogą okazać się zupełnie nietrafione, to jednak konieczne są różne propozycje, projekty i badania. Z pewnością nie wszystkie się sprawdzą w praktyce, ale poszukiwania są konieczne. Bez nich nie będzie postępu. 
W niniejszym numerze np. zamieszczamy informacje o elektronicznej tablicy Mendelejewa (pozycja 3.8) i o wibrującej bransoletce dla niewidomych (pozycja 3.9). Pierwszy tekst wywołał intensywną dyskusję na liście Typhlos i różne oceny. Bez wątpienia nie jest prawdą, że niewidomi dotąd nie mieli tablic Mendelejewa. Były brajlowskie takie tablice. Nie zmienia to faktu, że projekt, być może, poszerzy nasze możliwości pogłębiania wiedzy chemicznej. 
Nie jest też prawdą, że bransoletka w zaproponowanej wersji sprawi, że biała laska stanie się zbędna. Z pewnością jednak, w przyszłości może ułatwić nam samodzielne poruszanie się po ulicach naszych miast. 
I tak prosimy czytać podobne teksty. Nie we wszystko musimy wierzyć bez zastrzeżeń, ale wiedzieć powinniśmy jak najwięcej. 
Z majowymi, wiosennymi, ciepłymi pozdrowieniami 
Redakcja "Wiedzy i Myśli" 
 
 aaa 
2. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OSÓB NIEWIDOMYCH I SŁABOWIDZĄCYCH 
 
aaa 
2.1. Słabowidząca Daria zaśpiewa w Rzymie podczas uroczystości beatyfikacyjnych Jana Pawła II
Wybór fragmentów i opracowanie Beata Kawecka 
 
Źródło: Onet.pl Wiadomości z 23 kwietnia 2011 r. i 
TVN 24 z 23 kwietnia 2011 r. 
 
14-letnia gimnazjalistka z Bydgoszczy będzie jedyną Polką, która wystąpi podczas uroczystości beatyfikacyjnych Jana Pawła II w Rzymie. Daria Barszczyk zaśpiewa po polsku fragment koronki, poprzedzającej mszę św. na placu św. Piotra. 
- Pomysł powstał przypadkiem: zgłosiła się do mnie katechetka jednej z bydgoskich szkół, odtworzyła fragment nagrania pięknego śpiewu Darii i zapytała, czy nie mogłaby ona reprezentować Bydgoszczy i Polski w Rzymie. Wydawało mi się to nie do załatwienia, ale okazało się, że pomysłodawczyni podejmuje się uzgodnienia wszystkiego ze stroną włoską i potrzebuje jedynie wsparcia logistycznego przy wyjeździe - powiedział w poniedziałek ks. Sylwester Warzyński, rzecznik prasowy diecezji bydgoskiej. 
14-letnia Daria Barszczyk uczy się w Zespole Szkół nr 28 w Bydgoszczy i od kilku lat amatorsko uczy się śpiewu. Niewidoma nastolatka korzystała z lekcji w jednym z domów kultury i uczestniczyła w warsztatach artystycznych w Ciechocinku. Występowała dotychczas głównie w kościołach podczas nabożeństw. 
Elżbieta Rybacka, katechetka z ZS nr 28 ma bliskie kontakty z Włochami od dwudziestu lat, mieszkała tam przez pewien czas ucząc się włoskiego i ma wielu przyjaciół. Korzystając z ich wsparcia dotarła do organizatorów oprawy artystycznej uroczystości beatyfikacyjnej. 
- Zaczęłam od odtworzenia nagrania Darii i już pierwsze słowa, jakie po tym padły, wskazywały na to, że jej śpiew wywarł ogromne wrażenie. W Rzymie wystąpią zapewne inni śpiewacy polskiego pochodzenia, ale będą to osoby mieszkające tam na stałe, a Daria będzie jedyną, która przyjedzie z Polski - podkreśliła Rybacka. 
 Daria od urodzenia jest niedowidząca. Cierpi na barwnikowe zwyrodnienie siatkówki obu oczu. Z dnia na dzień jej wzrok się pogarsza. Całkowita utrata wzroku to kwestia niedalekiej przyszłości. Ze śpiewania uczyniła swoją pasję, która zupełnie niespodziewanie zaprowadziła ją do Rzymu. 
Śpiew pojawił się w życiu Darii sześć lat temu - gdy miała osiem lat. Udział w uroczystościach beatyfikacyjnych to szansa, by usłyszał ją cały świat. Do tej pory śpiewała jedynie dla niewielkiej publiczności. Na amatorskich przeglądach i konkursach. Nie ukrywa jednak, że śpiew zdominował jej życie. - Dla mnie to jest coś niesamowitego. Coś, w czym mogę wyrazić siebie. To mi dodaje optymizmu. Po prostu chęci życia - mówi. 
 - Dziewczyna jest niedowidząca, ale ma w sobie ogromne bogactwo. Świat, który widzi najlepiej, to jest właśnie muzyka. I dlaczego takiej osobie nie pomóc, skoro są możliwości. Ja wykorzystałam te możliwości - mówi Elżbieta Rybacka, katechetka dziewczynki. 
Do Rzymu pojedzie, najpierw na tygodniowe próby, a później zaśpiewa. 
- No myślałam, że podskoczę pod sufit i tam będę latać. Niesamowite uczucie - Daria ciągle cieszy się z wyjazdu. 
- Dla mnie to jest coś niesamowitego. Coś, w czym mogę wyrazić siebie. Wspominaliśmy o akumulatorach optymizmu i to mi dodaje optymizmu. Po prostu chęci życia. 
Zawsze marzyłam, by kiedyś wyjechać za granicę, ale nigdy nie spodziewałam się, że to będzie wyprawa do Rzymu. To dla mnie ogromne przeżycie duchowe i jestem teraz chyba najszczęśliwszą osobą na świecie - podkreśliła Daria. 
Ogromnej radości nie kryje też mama: - I szczęście, i stres, i trema. Nie myślałam o milionach przed telewizorami. Nie myślałam, że to będzie gdzieś relacjonowane. Myślałam tylko o tym, że jedzie do Rzymu na beatyfikację. Że będzie bardzo blisko papieża. 
W trakcie uroczystości Daria zaśpiewa po polsku fragment "Koronki do Bożego Miłosierdzia". Ale nie tylko muzyka klasyczna i operowa ją interesuje. Pod okiem wykwalifikowanej instruktorki szuka własnego stylu. Śpiewa również pop. 
- To, co wyróżnia ją - oprócz głosu, niesamowitej barwy głosu - spośród innych talentów, to ogromna wrażliwość. Kiedy Daria występuje, potrafi wzbudzać uczucia u słuchaczy, często jest tak, że ludzie się wzruszają. A to jest coś czego nauczyć nie można - opowiada nauczycielka śpiewu Monika Litwin-Dyngosz. I wyjaśnia, jak dziewczynka zawędrowała aż do Watykanu: - Praca, którą włożyła Daria, serce, pasja doprowadziły ją do tego. I na pewno zbieg okoliczności. Może palec Boży - nie wiem, jak to nazwać. 
 Do Rzymu Daria poleci w pierwszy dzień świąt. Tydzień przed beatyfikacją. Tam czekają ją próby pod okiem głównego dyrygenta uroczystości. 
 Koszty wyjazdu dziewczynki pokryły władze Bydgoszczy i biskup Jan Tyrawa. Ordynariusz bydgoski i prezydent Rafał Bruski wręczyli w poniedziałek nastolatce bilety na przelot, potwierdzenia rezerwacji noclegów oraz vouchery na pobyt w Rzymie. 
Gimnazjalistka, po powrocie z Włoch wystąpi w Bydgoszczy 5 czerwca. Diecezja i miasto organizują wówczas uroczystości dziękczynne za beatyfikację Jana Pawła II. 
 
 aaa 
2.2. Cele rehabilitacyjne realizowane w czasie wolnym 
Stanisław Kotowski 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Ograniczenia i utrudnienia wynikające z utraty wzroku występują w ciągu całego życia i we wszystkich jego dziedzinach. Zawsze i wszędzie osoba niewidoma musi stosować odmienne metody i sposoby wykonywania różnych czynności oraz posługiwać się sprzętem rehabilitacyjnym. Tak jest w życiu codziennym, w czasie zdobywania wykształcenia i kwalifikacji zawodowych, w zatrudnieniu, w działalności społecznej i w każdej innej formie aktywności. 
Pisałem już we wcześniejszych odcinkach, że według lekarza psychiatry, każdy człowiek musi mieć trzy punkty psychicznego oparcia. Podstawowymi punktami oparcia jest życie rodzinne i praca zawodowa. Trzecim punktem może być chyba wszystko, co człowiek uzna za ważne, co sprawia mu przyjemność, co pozwala wypoczywać, zrelaksować się, odprężyć. W poprzednim odcinku pisałem o działalności społecznej, jako o ważnym punkcie oparcia dla wielu osób. Działalność społeczna nie wyczerpuje jednak wszystkich możliwości i nie zaspokaja wszystkich potrzeb człowieka. Nie wszyscy też lubią taką formę aktywności i nie wszyscy potrafią się w nią angażować. 
Teraz zastanowimy się nad wielką grupą różnorodnych czynności, które z pożytkiem dla siebie, może wykonywać osoba niewidoma. Jest to tak liczna grupa różnych czynności i zajęć, których opisanie, z uwzględnieniem różnorodnych metod, sprzętu rehabilitacyjnego, ograniczeń i możliwości, wymagałoby napisania książki. Piszę artykuł, dlatego ograniczę się do wymienienia grup czynności i zajęć, które mogą wypełniać czas wolny osób niewidomych. Jest tego naprawdę sporo, tak dużo, że może nawet nie uda mi się o wszystkim wspomnieć, wymienić, zasygnalizować. Każda grupa, to wiele różnorodnych możliwości, gdy np. wymienię sport, to jest tu co najmniej kilkanaście dostępnych dyscyplin. 
Podstawową zasadą rehabilitacji jest skupienie się na tym, co jest możliwe, co osiągalne, a nie na tym, co zostało bezpowrotnie utracone. W niniejszym artykule mógłbym również przytoczyć długą listę czynności, których niewidomi wykonywać nie mogą, ale po co? W myśl przytoczonej zasady, mamy skupić się na tym, co jest dostępne, możliwe, a tym samym warte zachodu. Jeszcze raz podkreślam, że w każdej dziedzinie życia i działalności, mamy jakieś ograniczenia, ale tego co nam pozostało jest naprawdę sporo. Co bezpowrotnie przepadło nie wróci, ale to co pozostało jest nasze i stanowi podstawę rehabilitacji, osiągania celów rehabilitacyjnych i sensownego, interesującego, pożytecznego życia. 
Ważne jest jednak, żeby nic z góry nie wykluczać, bo wtedy okaże się, że rzeczywiście jest to nieosiągalne. Dla przykładu zatrzymam się nieco nad życiem towarzyskim. Jeżeli niewidomy dojdzie do wniosku, że źle czuje się wśród ludzi, bo go źle traktują, przyglądają się, komentują, porozumiewają na migi i zacznie unikać towarzystwa, z pewnością po pewnym czasie będzie mu coraz trudniej przebywać wśród ludzi. Odzwyczai się, stanie się samotnikiem i będzie twierdził, że przyczyną jego samotności jest brak wzroku. Często rzeczywiście pośrednio tak będzie, ale nie zawsze. Pamiętajmy, że są również ludzie widzący, którzy nie lubią towarzystwa i najlepiej czują się, kiedy są sami. Mają takie usposobienie i nic nie robią, żeby to zmienić, a może nawet nie warto tego zmieniać. To już inna sprawa i każdy sam powinien kwestię tę rozstrzygnąć. Gorzej jest jednak, jeżeli osoba niewidoma, przez unikanie ludzi, wpędzi się w "samotność", bo się odzwyczai od towarzystwa i przyzwyczai do samotności, a będzie przekonana, że to wina jej niepełnosprawności. Wtedy potrzebny jest wielki wysiłek rehabilitacyjny, żeby trudność tę przezwyciężyć. 
Rzecz jasna, że kontakty niewidomego z ludźmi widzącymi zależą również od ludzi widzących. Zaryzykuję tu jednak twierdzenie, że zależą one przede wszystkim od osoby niewidomej, od jej zrehabilitowania, usposobienia, upodobań, ogłady towarzyskiej i pewnie jeszcze od czegoś. Ważne jest jednak, że ta dziedzina życia jest dla niewidomych dostępna i może dawać im wiele zadowolenia. 
 
Teraz przystępuję do wymieniania tego, co jest dostępne dla niewidomych w pełni lub częściowo. Dostępne są: 
- biesiady, wspólne śpiewy, rozmowy, dyskusje, plotki, taniec, niektóre zabawy towarzyskie, 
- słuchanie muzyki i muzykowanie, 
- czytanie książek i prasy, 
- słuchanie radia i oglądanie telewizji, (świadomie piszę "oglądanie", bo ludzie widzący oglądają, a więc i my oglądamy), 
- gra w brydża, w szachy i inne gry planszowe, 
- niektóre gry komputerowe, 
- surfowanie po internecie, wymiana poglądów na listach dyskusyjnych i na innych forach, 
- kolekcjonerstwo i różne inne hobby, 
- majsterkowanie, rzeźba, drobne naprawy, 
- niektóre dyscypliny sportowe i łatwiejsze formy turystyki, 
- rozwiązywanie krzyżówek i udział w konkursach, 
- twórczość literacka i publicystyka. 
 
Z pewnością, nie jest to wszystko, co jest dostępne dla niewidomych, ale naprawdę jest z czego wybierać. Nie oznacza to, że każdy musi zajmować się wszystkim, i że wszystko jest dla każdego dostępne. Ale przecież ludzie widzący też muszą wybierać i nie wszystkim mogą się zajmować. Ważne, żeby robić to, co się lubi. Wtedy osiąga się ważne cele rehabilitacyjne, głównie z zakresu rehabilitacji psychicznej. A więc warto się zastanowić i znaleźć coś takiego, co w danych warunkach jest dostępne i co mi odpowiada. Jeżeli uda się znaleźć coś takiego, życie stanie się bogatsze a samopoczucie lepsze. 
 
 *** 
 
Moje życie było i jest dosyć wypełnione. Teraz jestem emerytem, ale pracuję nie mniej, niż wielu na pełnych etatach. O tym jednak napiszę odrębnie. Teraz opowiem pokrótce, co lubię, czym zajmowałem się w czasie wolnym w okresie, w którym byłem czynny zawodowo i miałem sporo obowiązków rodzinnych. 
Moją pasją, od czasu, kiedy pojawiły się książki mówione, jest ich czytanie. Oczywiście, wcześniej również lubiłem książki. Były to jednak przede wszystkim lektury szkolne, powieści czytane w odcinkach w radiu oraz książki czytane zbiorowo w biurze PZN w Białymstoku. Kuratorium Okręgu Szkolnego opłacało nam lektora i kilka godzin tygodniowo, w soboty i w niedziele, słuchaliśmy naszej lektorki. Pojawienie się książki mówionej jednak, stworzyło mi, wielu niewidomym również, o wiele większe możliwości czytelnicze. Stało się to jeszcze większym dobrodziejstwem, kiedy pojawiły się magnetofony kasetowe, zwłaszcza kieszonkowe. Od tej pory, trudno by znaleźć dni, w których bym nie czytał chociaż pół godziny. Czytam dużo różnorodnych książek. Najbardziej jednak lubię książki przyrodnicze oraz obyczajowe z ukierunkowaniem na psychiczne przeżycia bohaterów. Ale lubię również książki historyczne i kryminały. W zasadzie nie czytam opowiadań, a poezji wcale. Z czytelnictwa interesuje mnie też publicystyka polityczna i ekonomiczna. Dodam, że lubię nie tylko czytać, ale i pisać teksty publicystyczne. Sporo napisałem ich w ciągu kilkudziesięciu lat. 
Lubię też długie spacery i łażenie po niezbyt wysokich górach. Lubię grać w brydża i w szachy. Niestety, nie zawsze miałem partnerów, zwłaszcza do brydża. Lubię też spotkania towarzyskie, ale niezbyt liczne. Nie potrafię być duszą towarzystwa i lepiej się czuję w gronie kilku osób. Na większych imprezach towarzyskich tracę orientację i nie mogę w pełni w nich uczestniczyć, to jest czerpać tyle zadowolenia, ile bym chciał. W tym przypadku, jak to określam, moja druga niepełnosprawność stoi na przeszkodzie. Bardzo trudno rozpoznaję ludzi po głosie, a to utrudnia orientację w liczniejszym towarzystwie, śledzenie wielu wątków rozmowy, zwracanie się do rozmówców itp. 
Lubię również rozwiązywać zadania matematyczne i geometryczne oraz zagadki logiczne. Rzadko jednak się zajmuję takimi czynnościami, bo nie są one tak łatwo dostępne. 
Z wymienionych zajęć, które towarzyszą mi na co dzień to: książki, polityka i spacery (te ostatnie to dopiero na emeryturze). Pozostałymi zajmuję się raczej okazyjnie. 
Jestem osobą niewidomą i zaprzeczeniem stereotypu niewidomego. Jak wiemy, według niemal powszechnych poglądów, każdy niewidomy jest uzdolniony muzycznie. Ja nie jestem i muzyka mnie nie interesuje. 
Wszystko to wypełniało mój wolny czas w przeszłości, ale zainteresowania te pozostały i po przejściu na emeryturę. 
 
aaa 
2.3. Nie traćmy energii na próżne żale 
Ewa Borecka 
 
Źródło: "Biuletyn Informacyjny", grudzień 2002 r. 
 
"Co da mi oglądanie filmu? Bez osoby widzącej, niewiele mogę z niego skorzystać." 
"Po co mam jechać na tą wycieczkę? I tak nie mogę obejrzeć tych zabytków!" 
"Nie mogę podziwiać widoków, więc jaki sens ma chodzenie po górach?" 
Niektórzy Czytelnicy uśmiechną się pewnie z niedowierzaniem, lecz chyba spore grono wyznaje podobne poglądy. Niejednokrotnie słyszałam takie wypowiedzi niewidomych. Co więcej, w przeszłości i ja głosiłam podobne prawdy. Teraz jednak mam do tych problemów inne podejście. Oczywiste jest, że jeśli nie widzimy - tracimy część informacji, wrażeń czy innych bodźców wzrokowych. Prawdą jest również to, że do końca nie potrafimy zrekompensować owych strat nawet dobrze wyćwiczonym słuchem czy sprawnym działaniem innych zmysłów. Lecz jaki sens ma wylewanie goryczy na otaczający nas świat i ludzi za nasze niedomagania? Nie dość, że nie zmieni to sytuacji, to jeszcze odstraszy nawet najodporniejszych przyjaciół. 
	Czy nie szkoda czasu i energii na rezygnowanie ze wszystkiego i użalanie się nad sobą? Sądzę, że jednak szkoda. Wydaje się, że wybór jest prosty: korzystamy z trzydziestu, pięćdziesięciu czy z siedemdziesięciu procent tego, co widzący lub nie korzystamy wcale. Chyba nie warto roztrząsać filozoficznych kwestii wyboru między posiadaniem wróbla w garści a gołębia na dachu. Ja biorę z życia tyle, ile mogę. 
Rzecz jasna, wolę oglądać film w towarzystwie kogoś widzącego, kto doda do odbieranych przeze mnie treści niezbędne opisy i informacje, lecz i bez takiej pomocy nie zamierzam rezygnować z przyjemności oglądania filmów. Fakt, iż to czy owo umknie mojej uwadze nie oznacza, że nic z filmu nie korzystam. Uważam, że bardzo często udaje mi się wychwycić z niego to, co najważniejsze. Proponuję więc siadać do oglądania filmów czy reportaży z nastawieniem, że skorzystam z nich tyle, ile zdołam. Po pewnym czasie nabierzemy wprawy i będziemy korzystali w coraz większym stopniu. Nasza wyobraźnia bowiem rozwija się i jesteśmy w stanie wychwycić oraz zinterpretować coraz więcej szczegółów. 
Poza tym obejrzany film może być dobrym tematem do rozmowy ze znajomymi. Wielu lubi rozmawiać o filmach i komentować je. Możemy wówczas wyjaśnić nasze wątpliwości. Najczęściej jednak okazuje się, że wcale tak dużo nie straciliśmy. Zdarzyło mi się kilka razy, iż moi rozmówcy - tak bardzo zajęci śledzeniem obrazów na ekranie - przeoczyli istotne fragmenty dialogów, wtedy ja mogłam służyć im wyjaśnieniami. 
Podobnie jest ze zwiedzaniem zabytków. Zwykle nie oglądamy ich sami. Dobry opis, możliwość dotknięcia muru, zdobień czy innych elementów wystroju wnętrza, odczuwanie przestrzeni itp., pozwalają wyobraźni świetnie pracować. Tego nie osiągniemy w domu słuchając opowieści o zwiedzanych miejscach. Po prostu trzeba tam być! 
	Nad walorami chodzenia po górach, czy innych form kontaktu z przyrodą nie trzeba już chyba się specjalnie rozwodzić. Wystarczy bowiem odrobina refleksji: przecież już sama możliwość ruchu jest dobrodziejstwem. Jeśli dodamy do tego przestrzeń, powietrze, zapachy i dźwięki - otrzymamy całkiem ciekawy pakiet przyjemności. 
	 	 Nie traćmy z życia więcej niż musimy. Nikt chyba nie jest zachwycony faktem, że nie widzi. Na to nie mamy wpływu. Zdecydowanie natomiast mamy wpływ na stopień wykorzystywania naszych możliwości, a przecież są one niemałe. Nie marnujmy więc czasu na tęsk 
 notę za tym, co nieosiągalne! 
 
 *** 
 
Artykuł został napisany w 2002 r., a więc przed rozpoczęciem wdrażania w naszym kraju audiodeskrypcji. Teraz, w niektórych przypadkach, jest nieco łatwiej. Ale i obecnie, niewidomi nie mogą w pełni odbierać filmów, sztuk teatralnych, obrazu, rzeźb czy eksponatów muzealnych. Mimo to, jak radzi Ewa Borecka, nie należy rezygnować z możliwości korzystania z tego wszystkiego chociaż by tylko w części i tęsknić za tym, co nie jest osiągalne. 
(Przypis redakcji "WiM") 
 
aaa 
3. OKULISTYKA, WYNALAZKI, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE 
 
aaa 
3.1. Pierwszy komputer wszczepiany w oko 
 
Źródło: PAP 
Data opublikowania: 2011-03-04 
 
Naukowcy amerykańscy skonstruowali komputer o wielkości jednego milimetra sześciennego. Będzie on wszczepiany do oka chorym na ostrą postać jaskry. Ma monitorować ciśnienie śródgałkowe - poinformował magazyn naukowy Technology Review. 
Miniaturowy komputer, skonstruowany przez naukowców z University of Michigan (UMI), jest przeznaczony dla chorych na ostrą postać jaskry. Umieszczono go w szklanej kostce o boku 1 mm. Wewnątrz znajduje się procesor z chipem sieci bezprzewodowej, pamięć, czujnik pomiaru ciśnienia, ogniwo słoneczne i bateria litowa w postaci cienkiego płatka. Ogniwo słoneczne ma wielkość 0, 07 mm kw. Do pełnego naładowania baterii potrzeba 1, 5 godziny jego pracy przy świetle dziennym lub 10 godzin przy świetle sztucznym. 
Czujnik dokonuje pomiarów ciśnienia śródgałkowego co 15 minut i wyniki przechowuje w pamięci urządzenia. Po połączeniu siecią bezprzewodową z komputerem lub notebookiem lekarza, wyniki mogą zostać odczytane z pamięci i dostępne do konsultacji medycznej. 
Jaskra jest jedną z najczęściej spotykanych chorób okulistycznych. Prowadzi ona do postępującego i nieodwracalnego uszkodzenia nerwu wzrokowego i komórek zwojowych siatkówki, a co za tym idzie - znacznego pogorszenia lub nawet całkowitej utraty wzroku. Głównym czynnikiem powodującym w tej chorobie uszkodzenie nerwu wzrokowego jest wzrost ciśnienia śródgałkowego. W leczeniu używa się kropli do oczu, leków zmniejszających ciśnienie ogólne oraz zabiegów laserowych. 
 
 aaa 
3.2. Implant siatkówkowy przywraca niewidomym wzrok 
Oprac. Natalia Łyczko 
 
Źródło: Huffingtonpost.com, PAP Life, 
Data opublikowania: 2011-03-18 
 
Jeszcze w tym roku do europejskich klinik ma trafić pierwszy komercyjny implant siatkówkowy, który częściowo przywraca wzrok osobom cierpiącym na neurodegeneracyjne choroby oczu. 
Eric Selby, 68-letni inżynier z Coventry w Anglii, przez dwie dekady był niewidomy i zależny w codziennym życiu od pomocy psa przewodnika. Rok temu poddał się nowatorskiej operacji, która częściowo przywróciła mu zdolność widzenia. 
- Mówiąc w uproszczeniu są to błyski światła, które muszę zinterpretować w swoim mózgu, ale to niesamowite, że w ogóle mogę coś widzieć - powiedział w wywiadzie dla Associated Press Brytyjczyk, który wzrok stracił w wyniku dziedzicznej choroby. 
Selby był jednym z 30 pacjentów, którym w ramach badań klinicznych wszczepiono urządzenie Argus II Retinal Prosthesis System, wyprodukowane przez kalifornijską firmę Sight Medical Products. Zostało ono stworzone z myślą o osobach ze zniszczoną siatkówką. Do jej uszkodzenia dochodzi najczęściej w wyniku zwyrodnienia plamki żółtej. 
System składa się z okularów, w które wbudowano miniaturową kamerę oraz przekaźnik, i małego bezprzewodowego komputera. Komputer przetwarza obraz uchwycony przez kamerę i konwertuje go na wizualną informację w formie sygnału elektronicznego, który wysyłany jest do implantu. Urządzenie stymuluje działające jeszcze komórki siatkówki, te zaś wysyłają odebrany sygnał do nerwu wzrokowego. Informacja dociera następnie do mózgu, który przetwarza ją jako wiązki światła, pozwalające użytkownikowi na poznanie konturów oglądanego obiektu. 
Nad urządzeniem, pozwalającym odzyskać tzw. widzenie funkcjonalne, pracowano 20 lat. Jeszcze w tym roku znajdzie się ono w wybranych klinikach europejskich. 
Większe możliwości ma zaś zapewnić implant Bio-Retina, nad którym pracują instytuty badawcze z trzech krajów. Jak zapewniają naukowcy, pierwsza generacja urządzenia pozwoli na rozpoznawanie twarzy, ale kolejne - nawet na oglądanie telewizji i czytanie. Badania kliniczne implantu zaplanowano na 2013 rok. 
Najnowsze sposoby leczenia wiążą się na razie z bardzo wysokimi kosztami. Cena implantu Argus II to ok. 100 tys. dolarów, a koszt Bio-Retiny jest szacowany na 60 tys. dolarów. 
 
 aaa 
3.3. Lekarze z Krakowa pierwsi w Polsce zoperowali oko protonem 
 
 Źródło: Gazeta Krakowska (PAP) 
 Data opublikowania: 2011-02-19 
 
Pierwsze w Polsce udane zabiegi napromieniania nowotworów gałki ocznej u dwojga pacjentów przy użyciu wiązki szybkich protonów zakończyły się w piątek w Instytucie Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie - poinformował PAP rzecznik prasowy IFJ PAN Stanisław Kwieciński. 
 
Był to pierwszy tego typu zabieg w Polsce i w Europie Środkowej. Do napromienienia trudno zlokalizowanych nowotworów gałki użyto precyzyjnie uformowanej wiązki protonów przyspieszonych w skonstruowanym w IFJ PAN cyklotronie izochronicznym AIC 144. Zabieg radioterapii przeprowadziły współpracujące zespoły lekarzy, fizyków i techników ze Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie, Collegium Medicum UJ, Instytutu Fizyki Jądrowej PAN i Centrum Onkologii w Krakowie. 
Zaletą wdrożonej w Krakowie metody jest niezwykła, nieosiągalna innymi metodami precyzja napromieniania, sięgająca ułamka milimetra. Wiązka protonów poruszająca się z prędkością ok. 100000 km/sek. wnika w oko pacjenta, zatrzymuje się dokładnie w planowanym miejscu i niszczy komórki nowotworowe. Wiązka protonów oszczędza tkanki znajdujące się na drodze do guza, a swoją niszczącą energię przekazuje głównie w obszarze występowania nowotworu. W przeciwieństwie do innych metod leczenia pozwala na zachowanie wzroku. 
Jak informowały przed zabiegami władze Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie, operacje zostały przeprowadzone w trybie tzw. eksperymentu medycznego, ponieważ w katalogu świadczeń medycznych nie ma jeszcze takiej procedury jak radioterapia protonowa. Ośrodek otrzymał zgodę na przeprowadzenie 20 takich operacji. Ich koszt szacowany jest na 2 mln zł kosztami podzieli się szpital i IFJ PAN. 
W ocenie szpitala, ośrodek radioterapii protonowej byłby w stanie zaspokoić potrzeby w zakresie radioterapii protonowej nowotworów gałki ocznej wszystkich pacjentów z Polski wymagających tego typu leczenia (do 100 do 150 przypadków rocznie). Stanowić on będzie równocześnie ośrodek badawczo-szkoleniowy dla specjalistów. 
Leczony u dwojga pierwszych pacjentów czerniak błony naczyniowej oka jest najbardziej złośliwym nowotworem wewnątrzgałkowym, rozwijającym się zwykle po 40. roku życia, choć coraz częściej notuje się przypadki czerniaka u ludzi młodszych. Szacuje się, że w Polsce występuje rocznie 200 przypadków nowych zachorowań na ten nowotwór. Nieleczony czerniak oka prowadzi do przerzutów - najczęściej do wątroby, płuc, skóry, tkanki podskórnej - powodujących zgon. 
Informacje o przebiegu zabiegów u dwójki pacjentów oraz o planach rozwoju radioterapii protonowej w Polsce zostaną podane podczas konferencji prasowej w IFJ PAN 4 marca. 
Stanowisko radioterapii wraz z systemami formowania i dozymetrii wiązki protonów zostało skonstruowane przez fizyków, inżynierów i informatyków z IFJ PAN i jednostek współpracujących. W projekcie uczestniczyli też fizycy i lekarze z Uniwersytetu Charite w Berlinie oraz fizycy ze Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych w Dubnej. 
Na terenie IFJ PAN powstanie w ciągu najbliższych czterech lat centrum badawcze i terapeutyczne wyposażone w najnowocześniejsze urządzenia fizyki jądrowej za ok. 200 mln zł. Ośrodek ten zostanie wyposażony m.in. w cyklotron i stanowisko typu gantry, umożliwiające niezwykle precyzyjne napromienianie guzów nowotworowych w dowolnej lokalizacji ciała pacjenta. 
Projekt jest finansowany ze środków Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka lata 2007-2013 Priorytet 2 Infrastruktura sfery B+R, Działanie 2.1 Rozwój ośrodków o wysokim potencjale badawczym. 
 
aaa 
3.4. Nowoczesny laser skoryguje wadę wzroku w kilkanaście sekund 
 
 Źródło: PAP 
Data opublikowania: 2011-01-03 
 
Nowoczesny laser, który pozwala usuwać wady wzroku nawet w kilkanaście sekund, zakupił Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr 5 w Katowicach - tzw. klinika okulistyczna. 
"Mamy teraz jeden z najlepszych laserów excimerowych na świecie. Daje przede wszystkim większą precyzję. Jest nie tylko dokładniejszy, ale i szybszy. I tak np. wadę 6 dioptrii jesteśmy teraz w stanie usunąć w 22 sekundy" - powiedziała w poniedziałek kierownik Pracowni Chirurgii Refrakcyjnej dr Ewa Mrukwa-Kominek. 
Zabieg jest całkowicie bezbolesny. Pacjent dostaje znieczulenie miejscowe, a niedługo po korekcji wzroku może wyjść do domu. Po kilku dniach od zabiegu może wrócić do normalnej aktywności. 
Urządzenie, należące do tzw. czwartej generacji laserów, pozwala na korekcję takich wad jak krótkowzroczność - od -0, 5 do nawet -10 dioptrii, nadwzroczności - od +0, 5 do +4, a także astygmatyzmu od 0, 5 do 6. 
Jak poinformowała rzeczniczka szpitala Magdalena Kojder, zabiegi nie są refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia, ponieważ nie ratują życia czy zdrowia pacjentów, dając jedynie efekt estetyczny. Dzięki nim pacjent nie musi korzystać z okularów czy soczewek. Średni koszt zabiegu w Katowicach to 1500-2200 zł. 
Szybkość działania laser zawdzięcza dużej częstotliwości pracy. Krótki czas zabiegu oznacza zdecydowanie szybszy powrót właściwej ostrości widzenia pacjenta. Specjalny system rozłożenia wiązki ogranicza powierzchniowe nagrzewanie się rogówki, zwiększając bezpieczeństwo i komfort pacjenta. Laser jest też tani w eksploatacji - konstruktorzy wyeliminowali ok. 40 proc. części optycznych, co pozwala ograniczyć koszty kontraktów serwisowych. 
Urządzenie kosztowało prawie 2 mln zł, w całości sfinansowano go ze środków własnych szpitala. 

Katowicka klinika jest pionierem w laserowym leczeniu wad wzroku. To właśnie w tym ośrodku w 1990 r. przeprowadzono pierwszy w Polsce zabieg z użyciem lasera excimerowego. 
 
 aaa 
3.5. Ogromny postęp w chirurgii oka 
Maja Kupiszewska 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna 
Data opublikowania: 2010-09-29 
 
Przeszczepy śródbłonkowe zapewniają szybszą rehabilitację wzrokową, lepszą ostrość widzenia i są bardziej bezpieczne. Polscy specjaliści doskonalą swoje umiejętności w Europie i Stanach Zjednoczonych - mówi Radosław Różycki, okulista. 
Panie doktorze, jak zmienia się okulistyka? Jak wygląda obecnie leczenie chorób oka? 
W zakresie leczenia schorzeń przedniego odcinka gałki ocznej tak zwanych chorób powierzchni oka oprócz aparatury nowej generacji pojawiły się oczywiście nowe antybiotyki, leki przeciwwirusowe i opanowujące stan zapalny i alergię. Są bardziej skuteczne, opanowują infekcję i stan zapalny w parę dni. Stosuje się je rzadziej, są wygodniejsze w użyciu przez to łatwiej utrzymać dyscyplinę w ich stosowaniu. 
Krople oczne konieczne do stosowania w różnych chorobach są już często pozbawione środków konserwujących, co pozwala na częstsze ich użycie (np. w zespole suchego oka, gdzie preparaty sztucznych łez trzeba stosować bardzo często) i mniejsze objawy niepożądane. 
Jak rozwinęła się chirurgia rogówki? 
Oprócz przeszczepów pełnych, czyli pełnej wymiany chorej rogówki pacjenta na zdrową rogówkę biorcy, przeprowadzamy już w tej chwili tzw. przeszczepy warstwowe. Przeszczepia się albo przednią warstwę rogówki, albo tylną warstwę rogówki, pozostawiając zdrową część tkanki pacjenta, bo zdarzają się choroby rogówki, które dotyczą albo przedniej warstwy rogówki, albo tzw. śródbłonka, czyli tylnej warstwy rogówki. Te przeszczepy śródbłonkowe zapewniają szybszą rehabilitację wzrokową, lepszą ostrość widzenia i są bardziej bezpieczne w porównaniu z przeszczepem drążącym. Oko szybciej się goi i jest mniejsze ryzyko odrzutu. 
Obecnie wszczepia się też sztuczne tęczówki? 
Na rynku są dostępne sztuczne tęczówki, które są ręcznie malowane i w przypadku urazów czy wycięcia tęczówki związanej z nowotworami lub wrodzonymi uszkodzeniami możemy ją rekonstruować tęczówką stworzoną na podstawie rysunku czy fotografii tęczówki drugiego oka pacjenta. Są to niestety zabiegi bardzo drogie, ale dostępne. 
Co zmieniło się na korzyść w chirurgii zaćmy? 
Jeśli chodzi o chirurgię zaćmy to przeprowadzamy fakoemulsyfikację, czyli ultradźwiękowe rozdrobnienie zaćmy, które jest standardem od lat 80. w chirurgii okulistycznej, natomiast aparaty są coraz bardziej doskonałe i zabieg, który w latach 90. trwał ok. godziny, obecnie zajmuje kilkanaście minut. Zabiegi te przeprowadza się w chwili obecnej najczęściej w tzw. chirurgii jednego dnia w trybie ambulatoryjnym. 
Duży postęp wystąpił w możliwości korekcji sztucznymi soczewkami wszczepianymi w miejsce chorej soczewki, czyli tej zaćmowej. Są to soczewki multifokalne, toryczne, które korygują jednocześnie astygmatyzm i starczowzroczność. Dodatkowo posiadają powierzchnię asferyczną, filtry UV i inne właściwości pozwalające minimalizować niedoskonałości układu optycznego i znacznie poprawiają komfort widzenia. Nacięcia oka w chwili obecnej osiągają wartości 1. 8-2. 6 mm, wcześniejsze nacięcia miały 7-8 mm! Sztuczne soczewki są zwijane, wystarczy maleńki otworek, aby wprowadzić ją do oka. Aparatura pozwala bardzo dobrze obliczyć optykę oka i przywrócić widzenie, jakie występowało w czasach młodości. 
Cały czas rozwija się też laserowa korekcja wzroku. 
Jeśli chodzi o chirurgię refrakcyjną - korekcję wad wzroku za pomocą energii laserowej - to za jej pomocą można tak wymodelować płaszczyznę rogówki, że wadę w krótkowzroczności, jak i w nadwzroczności zmniejszamy do zera. Oczywiście pacjenci wymagają dokładnych badań okulistycznych, które zakwalifikują pacjenta do odpowiedniej procedury. Zabiegi te najczęściej dotyczą ludzi młodych w przedziale wiekowym 20 - 45 lat. Lasery do chirurgii refrakcyjnej cały czas ulegają doskonaleniu i obecnie laser femtosekundowy jest najbardziej precyzyjnym urządzeniem w tej chirurgii na świecie. 
A w innych operacjach okulistycznych, czy tam też nastąpił taki postęp w zakresie doskonalenia urządzeń technicznych? 
Tak. Na przykład w chirurgii witroretinalnej dotyczącej chorób ciała szklistego i siatkówki, dokonał się tu duży przeskok! Doskonała optyka, mikroskopy, mikronarzędzia chirurgiczne, systemy oświetlenia wnętrza gałki ocznej sprawiają, że są to operacje przebiegające z niewielkim uszkodzeniem gałki ocznej i zapewniające bardzo dokładną wizualizację dna ocznego i precyzyjne przeprowadzenie zabiegu. Dawniej trzeba było szerzej naciąć gałkę oczną, żeby dostać się do jej wnętrza, obecnie wykonuje się trzy mikronacięcia, które są tak małe, że umożliwiają przeprowadzenie operacji bezszwowo. Lepiej poznaliśmy siatkówkę, możemy ją odwarstwić, usunąć wylew krwi czy patologiczną tkankę i z powrotem ją przyłożyć, uzyskując dobre efekty leczenia, czyli lepsze widzenie. Zmniejszył się znacznie zakres przypadków nieoperacyjnych. 
Co nowego mamy w leczeniu AMD, które dotyka coraz więcej pacjentów? 
Największą bolączką są choroby siatkówki, czyli starcze zwyrodnienie plamki żółtej popularnie zwane AMD. Duże nadzieje wiążemy z wprowadzeniem leków, które wstrzykuje się bezpośrednio do gałki ocznej. Jak pokazują badania, potrafią powstrzymać chorobę albo w wielu wypadkach poprawić ostrość widzenia. 
Czy wszyscy pacjenci mają dostęp do tych zabiegów? 
Teoretycznie tak, jednak, poza sprzętem, który jest dostępny nie we wszystkich miastach, bardzo istotne są też umiejętności lekarzy. Polscy specjaliści szkolą się nie tylko w kraju, ale i poza granicami Polski, doskonalą swoje umiejętności na szkoleniach i kursach w Europie i Stanach Zjednoczonych. 
Czym jeszcze możemy się pochwalić, jakimi zabiegami czy urządzeniami? 
Ciekawie wyglądają zabiegi dróg łzowych, woreczka łzowego i patologicznego łzawienia - leczymy je wiązką laserową, nie pozostawiając żadnego śladu. W niedomykalności powiek - stosujemy złote implanty, które obciążają powiekę przywracając jej prawidłową funkcję w operacjach rekonstrukcyjnych wykorzystuje się zarówno implanty sztuczne, jak i z własnych tkanek lub tkanek dawcy. Pozwalają one w chirurgii urazowej, onkologicznej przywrócić pełną funkcję operowanych tkanek. 
 
 aaa 
3.6. Niewidomi korzystają z prasy 
Czesław Ślusarczyk 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Książki i prasa 
 
Od czasu wynalezienia pisma punktowego przez francuskiego szesnastoletniego, niewidomego chłopca Ludwika Braille'a stopniowo zwiększają się możliwości niewidomych korzystania ze słowa pisanego. W brajlu wydawana jest literatura piękna, popularnonaukowa i naukowa, podręczniki, poradniki słowniki. I jest to wielkim dobrodziejstwem. Trzeba jednak zauważyć, że pismo to nie stwarza niewidomym najdogodniejszych warunków korzystania ze słowa pisanego. Brajlowskie książki są bardzo duże, najczęściej wielotomowe, zajmują dużo powierzchni na półkach i są bardzo kosztowne. Dlatego, chociaż korzystanie z nich ma wiele walorów, które w niniejszym artykule z powodu jego objętości muszę pominąć, konieczne okazało się poszukiwanie bardziej dogodnych możliwości korzystania z literatury. 
Z wielką pomocą niewidomym przyszedł rozwój elektroniki. Możliwość zapisu głosu ludzkiego na taśmie magnetofonowej, a z czasem na innych nośnikach, stworzyło niewyobrażalne warunki produkcji książek dla niewidomych. Rozwój ten doskonale charakteryzuje zestawienie początkowych i obecnych wymiarów urządzeń służących do korzystania z tak zwanych książek mówionych. Pierwsze magnetofony wykorzystywane w Polsce do tego celu ważyły 20 kg, a Biblioteka Centralna PZN wysyłała do czytelników książki w paczkach - specjalnych workach, do których wkładano po 4, czasami 5 pudełek, które zawierało po sześć taśm z godzinnym nagraniem. W rezultacie, czytelnik otrzymywał dużą paczkę i miał zapewnienie na 24 do 30 godzin czytania. 
Wielkim postępem były magnetofony kasetowe, które można było nosić w kieszeni, a paczka z kasetami o takiej wielkości jak ta z taśmami, zawiera książki na 60 do 75 godzin czytania. Paczka taka waży około 6 kg. 
Obecne odtwarzacze mieszczą się w dłoni albo w górnej kieszonce koszuli i ważą mniej niż 60 gramów, a karta pamięci, wielkości znaczka pocztowego o pojemności 2 gigabajty mieści kilka czy nawet kilkanaście książek, których przeczytanie zajmuje ponad 100 godzin. Warto dodać, że są również karty o pojemności 4 i więcej gigabajtów, a więc i czytania jest odpowiednio więcej. Mało tego, nawet nie trzeba udawać się do biblioteki ani na pocztę po książki przysyłane przez bibliotekę. Można je pobierać przy pomocy internetu. To jest już bardzo wygodna forma udostępniania niewidomym książek. Można więc powiedzieć, że ten problem został rozwiązany. 
Niestety, nie dotyczy to prasy. Prasa, w przeciwieństwie do różnych rodzajów literatury, szybko traci aktualność. Nie ma więc możliwości jej nagrywania na taśmę czy na inne nośniki i dostarczania niewidomym. Byłoby to zbyt kosztowne i trwałoby zbyt długo. Trzeba więc było poszukiwać innych sposobów udostępniania osobom niewidomym zwykłych dzienników i czasopism. 
 
 Możliwości i ograniczenia techniki komputerowej jako narzędzia do korzystania z prasy 
 
 Codzienne doświadczenie praktyczne dostarcza licznych dowodów na to, że społeczeństwo informacyjne stwarza przeróżne "dobrodziejstwa" dla osób niepełnosprawnych, a zwłaszcza niewidomych i słabowidzących. Najogólniej rzecz ujmując, "dobrodziejstwa" te polegają na nieporównanie większych możliwościach dostępu do informacji, niż to bywało dawniej, tzn. do połowy czy nawet do końca lat 80. ubiegłego wieku. Wówczas to niewidomi i słabowidzący zyskali dostęp do komputerów przy użyciu mowy syntetycznej, monitorów brajlowskich oraz rozmaitych programów powiększających. W następnych latach pojawiały się i nadal się pojawiają coraz lepsze programy, coraz doskonalsze urządzenia ułatwiające dostęp do informacji i wiedzy ludziom z dysfunkcją widzenia. Można tu wymienić skanery i programy rozpoznające druk, powiększalniki elektroniczne, rozmaite notatniki mówiące oraz brajlowskie, udźwiękowione telefony komórkowe itd. Trzeba też jednak wyraźnie stwierdzić, że technologie informacyjne, oprócz niewątpliwych korzyści, stwarzają też sporo niedogodności i kłopotów dla osób niepełnosprawnych. Na przykład stosowanie technik multimedialnych oraz prezentowanie w formie graficznej rozmaitych informacji wyświetlanych na monitorze komputera, ogranicza lub uniemożliwia odczytanie ich osobom z dysfunkcją wzroku. 
Duże trudności mają niewidomi chcący np. zapoznać się z treścią artykułów publikowanych w tzw. prasie czarnodrukowej, która w rzeczywistości często bywa kolorowa. Aby to zrobić, niewidomy musi skorzystać z pomocy lektora albo samodzielnie przetworzyć taki artykuł do postaci cyfrowej. W praktyce oznacza to, że musi go zeskanować, rozpoznać za pomocą programu typu OCR, a następnie odczytać przy użyciu mowy syntetycznej lub monitora brajlowskiego. Niestety, efekty rozpoznawania tekstu są często niezadowalające. Dzieje się tak m.in. ze względu na dość skomplikowany układ graficzny tekstu. Zdarza się nierzadko, iż mimo prawidłowego rozpoznania znaków, program rozpoznający druk miesza treść artykułu z różnymi wstawkami tekstowymi, np. z reklamami, podpisami pod ilustracjami, przypisami na marginesach. Powoduje to, że artykuł taki staje się mało czytelny. 
Kwestia dostępu osób niewidomych do czarnodrukowej prasy byłaby dużo prostsza albo nawet całkowicie rozwiązana, gdyby wydawcy zgodzili się udostępniać swoje czasopisma na potrzeby tej grupy osób w formatach cyfrowych, akceptowanych przez programy odczytu ekranu. Niestety, tak się nie dzieje. Redakcje i wydawcy czasopism na ogół odmawiają takiej współpracy. 
Mogłoby się wydawać, że problem dostępu osób z uszkodzonym wzrokiem do prasy czarnodrukowej rozwiązany zostanie dzięki rozwojowi e-gazet i e-czasopism, czyli prasy publikowanej w formie elektronicznej. Okazuje się jednak, że chcąc czytać tego rodzaju publikacje, trzeba korzystać z odpowiednich przeglądarek, które słabo współpracują z programami odczytu ekranu. Ponadto prasa elektroniczna publikowana jest w formacie graficznym i dlatego nie może być odczytywana przy użyciu Screen readerów. Formatu tego nie są też w stanie rozpoznać programy typu OCR. 
 
Prace nad stworzeniem niewidomym możliwości korzystania ze zwykłej prasy 
 
W związku z wyżej wymienionymi ograniczeniami, jedynym rozwiązaniem problemu wydawało się stworzenie specjalnego serwisu udostępniającego prasę masową w formacie, który da się odczytywać za pomocą sprzętu, jakim dysponują niewidomi. Tak zrodził się pomysł "e-Kiosku", czyli serwisu internetowego umożliwiającego osobom niewidomym i słabowidzącym czytanie prasy ogólnodostępnej, dzięki przetworzeniu jej do postaci akceptowanej przez narzędzia, którymi posługują się osoby z uszkodzonym wzrokiem. Pomysł powstał w 2006 roku w Fundacji Polskich Niewidomych i Słabowidzących "Trakt", a szczególną rolę przy jego powstaniu odegrał Sylwester Piekarski, pracownik Uniwersytetu Warszawskiego. 
Aby wcielić pomysł w życie, Fundacja "Trakt" nawiązała współpracę z Instytutem Maszyn Matematycznych oraz Mazowieckim Stowarzyszeniem Pracy dla Niepełnosprawnych "De Facto", która zaowocowała złożeniem do istniejącego wówczas Komitetu Badań Naukowych wniosku na realizację projektu badawczo-rozwojowego pt. "Usunięcie barier w dostępie osób niewidomych do spójnego społeczeństwa informacyjnego poprzez automatyzację przetwarzania artykułów prasowych na format dostępny niewidomym". Po wielomiesięcznym oczekiwaniu środki zostały przyznane i można było przystąpić do działania. 
Każda z zaangażowanych instytucji wyłoniła swój zespół osób do pracy nad projektem i po trwających ponad rok wspólnych wysiłkach, w połowie 2009 roku powstał internetowy serwis z prasą dla niewidomych, który przyjęło się nazywać e-Kioskiem. 
Najkrócej mówiąc, e-Kiosk można zdefiniować jako przedsięwzięcie technologiczno-organizacyjne, stwarzające niewidomym i słabowidzącym możliwość czytania prasy ogólnodostępnej. Część technologiczna przedsięwzięcia to system informatyczny, który składa się z elementów sprzętowych (serwer, łącza internetowe, komputery) oraz specjalnego oprogramowania, umożliwiającego konwersję artykułów z formatów graficznych na formaty akceptowane przez programy odczytu ekranu. System pozwala na realizację wielu funkcji związanych z zarządzaniem plikami (np. magazynowanie, katalogowanie, udostępnianie, przesyłanie). Natomiast część organizacyjna przedsięwzięcia obejmuje działalność instytucji lub organizacji, która chciałaby się zajmować udostępnianiem prasy w tym serwisie. Chodzi tu, m.in. o pozyskiwanie czasopism z różnych redakcji i wydawnictw, wykonywanie prac związanych z konwersją otrzymanych materiałów, kontrolowanie prawidłowości dystrybucji czasopism. 
Z punktu widzenia użytkownika e-Kiosk to serwis internetowy, dający osobom niewidomym i słabowidzącym dostęp do zgromadzonych w nim czasopism, które mogą być odczytywane przy użyciu narzędzi, jakimi dysponują. 
Dużą zaletą e-Kiosku jest to, że dostęp do niego można uzyskać za pomocą popularnych przeglądarek internetowych (np. Internet Explorer lub Mozilla), czyli oprogramowania, którym posługują się najczęściej niewidomi użytkownicy komputerów. 
e-Kiosk prowadzony jest przez Stowarzyszenie "DE Facto" i jest dostępny na stronie internetowej: 
http://ekiosk.defacto.org.pl. 
Każdy niewidomy lub słabowidzący, który chciałby korzystać z e-Kiosku, musi się w nim zarejestrować. Rejestracja nie jest skomplikowana i nie powinna sprawić kłopotu nawet osobom, które nie są zaawansowanymi użytkownikami komputerów. Po zarejestrowaniu się w serwisie, czytelnikowi przydzielane jest indywidualne konto, z którym związany jest login i hasło. 
Trzeba podkreślić, że serwis jest prosty i przyjazny w użyciu, a więc każdy czytelnik powinien łatwo poradzić sobie z jego obsługą. 
Prostszym sposobem jest zaprenumerowanie czasopism, które e-Kiosk przysyła pocztą elektroniczną bezpośrednio do odbiorców. 
Obecna wersja e-Kiosku nie jest jeszcze doskonała, warto by ją zmodyfikować i ulepszyć. Chodzi o to, by serwis stał się bardziej funkcjonalny, konwersja artykułów była szybsza, a oferta publikacji prasowych - bogatsza. Twórcy serwisu podjęli starania o pozyskanie środków na realizację drugiego etapu rozwoju e-Kiosku, ale starania te spełzły na razie na niczym. Może kiedyś uda się dokończyć to pożyteczne dzieło. 
 
 Przed i po powstaniu e-Kiosku 
 
Jak już wspomniałem, prasa musi być aktualna. Inaczej będzie interesowała chyba tylko historyków. Oczywiście, każda szanująca się gazeta i każde czasopismo zawiera publikacje, które nie tracą aktualności w ciągu kilkunastu dni. To jednak nie rozwiązuje problemu, bo większość treści ma znaczenie tylko wówczas, gdy zachowuje aktualność. 
Z tych względów, polscy niewidomi do czasu powstania e-Kiosku, nie mieli możliwości korzystania z prasy ogólnodostępnej. PZN wydawał wprawdzie miesięcznik "Nasz Świat", który zawierał po kilkanaście artykułów przedrukowanych ze zwykłych czasopism, ale była to kropla w morzu potrzeb. Raz na miesiąc kilkanaście artykułów trudno uznać za rozwiązanie problemu. 
Obecnie w e-Kiosku mamy już 43 tytuły czasopism i ciągle przybywają nowe. Obecnie niewidomi mogą korzystać z czasopism wydawanych regionalnie i centralnie. Są to czasopisma o różnym charakterze i zaspokajające różne potrzeby. Dostępne są, np. "Claudia", "Newsweek", "Wprost", "Polityka", "Młody Technik", "Gitarzysta", "Internet", "Gazeta Krakowska", "Głos Wielkopolski", "Express Ilustrowany", "Tygodnik Płocki". Ostatnim udostępnianym czasopismem jest "Teatr". 
Nie wymieniamy wszystkich tytułów. Chodzi tylko o pokazanie, jakimi różnorodnymi możliwościami obecnie dysponują osoby niewidome i słabowidzące. Jak widzimy, bogactwo to nie jest porównywalne z tym, co było wcześniej - jeden miesięcznik "Nasz Świat", a teraz 43 tytuły, w tym tygodniki, z których każdy ma wielokrotnie większą objętość niż miał "Nasz Świat". Możliwości niewidomych wzrosły więc niepomiernie. Dodam, że e-Kiosk będzie w dalszym ciągu rozwijał się ilościowo. Mam też nadzieję, że wcześniej czy później, uda się pozyskać pieniądze na jego jakościową poprawę, udoskonalenie i dalsze ułatwienie korzystania z jego zasobów. 
Zachęcamy zatem wszystkich lubiących czytać do zarejestrowania się w istniejącym serwisie lub zaprenumerowanie wybranych czasopism. Dodam, że korzystanie z usług e-Kiosku jest całkowicie bezpłatne. 
 
 aaa 
3.7. Teatr dla niewidomych? Już działa w Pałacu Kultury! 
Wojciech Karpieszuk 
 
Źródło: Gazeta Wyborcza Stołeczna 
Data Opublikowania: 2011-03-16 
 
Ważne są fryzury, buty, ubranie. Opisujemy światło i kolory. Obowiązuje zasada - od ogółu do szczegółu - opowiadają o audiodeskrypcji ci, którzy ją tworzą w Teatrze Dramatycznym. Na sztuki chodzą już tam stali niewidomi widzowie. 
- Na scenie jestem od 26 lat, a o audiodeskrypcji usłyszałem trzy lata temu. Wcześniej nie widziałem na widowni niewidomych - przyznaje Miłogost Reczek, aktor Teatru Dramatycznego i lektor. To on czyta rozbudowane opisy, dzięki którym niewidoma publiczność teatru wie, co się dzieje na scenie. 
W Warszawie audiodeskrypcja to ciągle rzadkość. Ostatnio pisaliśmy, że miasto chce, by wszystkie stołeczne teatry otworzyły się na niewidomych i słabo widzących widzów. 
W Teatrze Dramatycznym robią to już od 2009 roku. Raz w miesiącu osoby niewidome dostają zestawy słuchawkowe. Słyszą w nich specjalnie dla nich przygotowany komentarz lektora. Wygląda to jak tłumaczenie symultaniczne. 
- Dla mnie to duże wyzwanie - mówi Miłogost Reczek. - Teraz nigdzie się już nie czyta na żywo, a tu inaczej się nie da. Nie można mnie nagrać i później odtworzyć w czasie przedstawienia, bo za każdym razem jest ono grane inaczej - opowiada. Urzęduje w loży Stalina w Pałacu Kultury i Nauki. Na biurku stoi monitor, nocna lampka i mikrofon. Na monitorze ma podgląd na to, co się dzieje na scenie. 
- Tekst czytany przez lektora ma swoją poetykę. To nie jest suchy opis - tłumaczy Marcin Leszczyński, który pracuje nad scenariuszami opisów. Pierwsza wersja tekstu powstaje na podstawie nagrań przedstawień. Później jest weryfikowana podczas prób. Lektor nie może zakłócać dialogu aktorów. Ale nie zawsze jest to możliwe. Miłogost Reczek wspomina: 
- Przy sztuce "Wilk" nie byłem w stanie przed rozpoczęciem akcji scenicznej opowiedzieć tego, co jest na scenie. Wszystko działo się szybko. Reżyser zgodził się zatem, by opis umieścić w strukturze przedstawienia. Słyszą go z głośników wszyscy - widzący i niewidzący. Trzeba też dokonać wyboru, co jest ważne i musi być opisane, a co można odpuścić. - Można czytać z szybkością karabinu maszynowego, tak ja w reklamie. Pytanie: tylko po co? - kwituje lektor. - Chodzi o to, bym nie zagadał akcji scenicznej. To nie ja jestem gwiazdą przedstawienia. Moja rola jest służebna. Trzeba być też precyzyjnym. Lektor podaje akademicki przykład nieprecyzyjności ze szkolenia z audiodeskrypcji: "Kobieta przez las biegnie w szpilkach". - To co? W samych szpilkach biegnie? - śmieje się. 
Teatr przez ponad dwa lata zdobył swoich stałych niewidomych widzów. Na każdy spektakl przychodzi ich ok. dziesięciu. Nie zdarzyło się jeszcze, by nie przeszedł nikt. Siedzą obok widzących. Specjalnych przedstawień nie ma. Kiedy na czas zeszłorocznego festiwalu teatralnego Warszawa Centralna trzeba było zawiesić spektakle z audiodeskrypcją, w teatrze rozdzwoniły się telefony. Widzowie prosili, by je wznowić, by nie rezygnować z tego, bo to dla nich jest bardzo ważne. 
Miasto chce do końca roku przygotować pod kątem niewidomej publiczności trzy inne spektakle w różnych teatrach. Ale docelowo być może uda się ze wszystkimi. 
- Doskonały pomysł, bo każdy teatr gra co innego. Będzie wybór - zachwala Marcin Leszczyński. - To szansa, by osoby niewidome mogły uczestniczyć w życiu kulturalnym. 
Robert Więckowski jest redaktorem naczelnym magazynu Polskiego Związku Niewidomych "Pochodnia". Utracił wzrok. 
- Przez pokolenia rodziny, przyjaciele nie prowadzili osób niewidomych do kin i teatrów. Bo i po co? To nie były miejsca dla nich. Teraz czuję, że coś się wreszcie zaczęło zmieniać - cieszy się. 
 
aaa 
3.8. Dźwiękowa tablica Mendelejewa 
 
 Źródło: rmf24 i Lista dyskusyjna Typhlos 
Data opublikowania: 2011-04-18 
 
Pierwsza w świecie dźwiękowa tablica Mendelejewa, czyli układ okresowy pierwiastków dla niewidomych i słabo widzących, powstaje w Rzeszowie. Projekt będzie dostępny w internecie prawdopodobnie w połowie maja. 
Układ okresowy pierwiastków to coś, z czym osoby widzące spotykają się niemal na co dzień w szkole i nie tylko. Wiedzą jak wygląda, jakie informacje kryje. Jednak tablica dla niewidzących jest niedostępna. Stąd zrodził się pomysł "pokazania" układu okresowego dźwiękami - poinformował pomysłodawca i wykonawca projektu, Paweł Pasterz. 
Na dźwiękowej tablicy znajdzie się 112 pierwiastków, które dotychczas zostały uznane przez Międzynarodową Unię Chemii Czystej i Stosowanej. Wszelkie informacje o każdym z pierwiastków będzie czytał lektor, a w ich rolach wystąpią dziennikarze radiowi. W informacji będą podawać polską i łacińską nazwę, symbol, a także liczbę i masę atomową oraz gęstość. Pierwiastki będące metalami wyczytywać będzie mężczyzna, a niemetale - kobieta. Słyszalne w tle - szum powietrza, plusk wody lub stukot - poinformują czy dany pierwiastek jest gazem, cieczą czy ciałem stałym. 
W poruszaniu się po układzie pierwiastków osobom niewidzącym pomogą różnego rodzaju dźwięki, które zasygnalizują np. zaznaczenie w układzie konkretnego pierwiastka, lub każde przekroczenie granicy między jednym a drugim polem tablicy Mendelejewa. Inna melodyjka poinformuje o wyjściu poza tablicę. Natomiast ruchowi pionowemu po układzie oraz poziomemu przypisane zostaną dźwięki układające się w całą gamę. 
Zdaniem pomysłodawcy, właśnie znalezienie sposobu nawigacji po tablicy pierwiastków, było najtrudniejszą częścią projektu. 
Planowane jest jeszcze stworzenie tablicy Mendelejewa jako planszy dźwiękowej. Z tego projektu będą mogły korzystać także osoby widzące. Dla nich poszczególne pierwiastki będą rozróżniane kolorami, odmiennymi dla cieczy, gazów i ciał stałych. 

3.9. Kraków: Bransoletka dla niewidomych 
Koniec z białą laską? 
Joanna Mąkosa 
 
 Źródło: Tokfm.pl 
Data opublikowania: 2011-04-11 
 
Zamiast białej laski niewielka bransoletka, która za pomocą wibracji ostrzeże niewidomego przed przeszkodą. To nie science-fiction tylko wynalazek krakowskich naukowców, dzięki któremu niewidomi sami będą mogli pokonywać schody, krawężniki czy rozpoznać krawędź peronu. 
Ze współtwórcą bransoletki Bartłomiejem Borkowskim z Akademii Górniczo - Hutniczej rozmawiała Joanna Mąkosa. 
 
Wygląda jak duży zegarek, jest tylko trochę cięższa. 
Bartłomiej Borkowski: Tak, tyle że po wewnętrznej stronie są trzy wibratory, które nadają sygnał o konkretnym zagrożeniu, a z przodu ukryta jest elektronika, która ten sygnał odbiera i uruchamia wibracje. Ale to na razie prototyp, docelowo bransoletka będzie mniejsza, chcemy też zamontować w niej zegarek dla osób niewidomych. 
Dwa w jednym. W jaki sposób działa, wystarczy założyć ją na rękę?- 
Żeby system działał poprawnie potrzebne są jeszcze anteny zamontowane w przestrzeni miejskiej, które oznaczają miejsca niebezpieczne. Jeśli jest to peron, antena musi być na całej długości peronu, jeśli wykop, wokół wykopu. Kiedy zbliżamy się do przeszkody, nadajnik wysyła sygnał do czujnika. Ten z kolei, za pomocą fal, przesyła informacje o przeszkodzie do bransoletki, która odpowiada wibracją. To brzmi jak bardzo duże przedsięwzięcie, ale cały system jest niewiarygodnie tani. Chcemy, żeby bransoletka kosztowała około kilkudziesięciu złotych. Zamontowanie anten w jakimś konkretnym miejscu to koszt kilku tysięcy złotych. 
bransoletka nie tylko wibruje, działa też trochę jak GPS. 
- Następnym krokiem będzie podłączenie jej do systemu informacji o szybkim tramwaju. Chcemy, żeby niewidomy podchodząc do przystanku mógł słyszeć ten komunikat, który inni mogą przeczytać na tablicy, to znaczy jaki tramwaj i za ile przyjedzie. To wymaga jeszcze montażu głośników. Podobnie przy urzędach, aptekach czy szpitalach. Wtedy osoba niewidoma będzie dostawać komunikat gdzie się obecnie znajduje. 
Bransoletka ma taki sam zasięg jak laska?- 
Będzie działać trochę dalej niż zasięg laski, chcemy żeby to były trzy metry. Być może niedługo będziemy mogli przetestować ją razem z niewidomymi na ulicach Krakowa, trwają już rozmowy z miastem o wprowadzeniu systemu do przestrzeni miejskiej. 
 
 aaa 
3.10. E-papieros 
Maciek 
 
 Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
Data opublikowania: kwiecień 2011 r. 
 
Mam już dwudniowe doświadczenia z wapowania na atomizerze bezwątkowym typu tank. Oczywiście to dla tych, którzy wolą palenie trzyczęściowego papieroska. 
Kartridże wyglądają dokładnie tak samo, jak poprzednie, z tą tylko różnicą, że tam, gdzie wlewamy płyn, jest plastikowa zatyczka, którą zdejmujemy do uzupełnienia wkładu liquidem. 
 
 Atomizer jest tzw. igłowy i przy pierwszym włożeniu wkładu przebija dziurkę we wspomnianej zatyczce. 
Uważam, że dla osób niewidomych palenie na tankomizerach jest wiele łatwiejsze i uzupełnianie płynu po prostu wygodniejsze. Co do efektów, to dymu jest więcej niż w poprzednich atomizerach. Smak oddaje dobrze i nie mamy już efektu przypalonej szmaty. 
Sprawa, o jakiej koniecznie trzeba pamiętać - płyn nie może być zbyt gęsty, bo po prostu zalepić może igłę atomka. 
Postanowiłem się z Wami podzielić moimi doświadczeniami, ponieważ wiem, że są osoby w naszym środowisku, które e-palą. 
 
 aaa 
4. JUBILEUSZ TOWARZYSTWA OPIEKI nad OCIEMNIAŁYMI 
 
aaa 
4.1. Podsumowanie udziału "WiM" w jubileuszowych obchodach 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
W okresie od 22 października 2010 r. do 15 maja 2011 r., tj. od rocznicy urodzin do rocznicy śmierci założycielki Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi matki Róży Czackiej, trwają obchody wspaniałego jubileuszu - stu lat działania Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi. Towarzystwo w okresie stuletniej działalności wniosło wielki wkład w rozwój ruchu niewidomych w Polsce, w rozwój edukacji i rehabilitacji niewidomych dzieci i młodzieży oraz w kształtowanie światopoglądu, świadomości i poczucia godności własnej tysięcy niewidomych. Wychowankowie Lasek wnieśli wielki wkład w rozwój wszystkich dziedzin życia niewidomych, stowarzyszeń działających na ich rzecz, spółdzielczości niewidomych, tyflopedagogiki itd. 
Główne uroczystości organizowano w Laskach Warszawskich. Redakcja "WiM", w ramach swoich możliwości, włączyła się w uczczenie tej rocznicy. W okresie od listopada 2010 do maja 2001 r. postanowiliśmy publikować sylwetki "Ludzi Lasek". 
W listopadowym wydaniu "WiM" przypomnieliśmy historię i osiągnięcia Towarzystwa w publikacji mojego autorstwa oraz artykuł pióra Józefa Szczurka poświęcony Zofii Morawskiej. 
W grudniowym numerze "WiM" przybliżyliśmy Czytelnikom sylwetkę założycielki Towarzystwa matki Róży Czackiej. Był to przedruk artykułu z "Pochodni" pióra Władysława Gołąba. 
W następnych miesiącach zamieszczaliśmy artykuły wcześniej publikowane w prasie środowiskowej, przede wszystkim w "Pochodni". I tak w poszczególnych miesiącach ukazały się publikacje: 
* Patrzył sercem - prezentacja sylwetki Henryka Ruszczyca, w opracowaniu Józefa Szczurka - styczeń 2011 r., 
* Prawnik, działacz społeczny, mąż i ojciec, publikacja poświęcona dokonaniom Władysława Gołąba - fragmenty kilku publikacji, wyboru dokonała Bożena Klonek - luty 2011 r., 
* To był pasjonat - prezentacja sylwetki Andrzeja Adamczyka pióra Iwony Różewicz - marzec 2011 r., 
* Leon Lech - do końca aktywny - sylwetka pióra Adolfa Szyszko - kwiecień 2011 r. 
Poniżej przedstawiamy wspomnienie o ks. Antonim Marylskim. I na tym kończymy systematyczne prezentowanie "Ludzi Lasek" i ich dorobku. Jednak przy różnych okazjach czerpać będziemy z tego "źródła". Wpływ Towarzystwa na sprawy niewidomych w Polsce jest tak wszechstronny, że nie da się go przecenić. Dlatego nie może być pomijany w środowiskowej publicystyce. 
 
aaa 
4.2. Budowniczy Lasek nie żyje 
Adolf Szyszko 
 
Źródło: "Pochodnia" czerwiec 1973 
 
W dniu 21 kwietnia bieżącego roku zmarł prezes Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi w Laskach, wybitny intelektualista, działacz społeczny, współtwórca Zakładu dla Niewidomych - ksiądz Antoni Marylski. W zmarłym niewidomi utracili wiernego przyjaciela, który ponad pięćdziesiąt lat swego życia poświęcił pracy na rzec budowy i organizacji wspomnianego zakładu. 
Antoni Marylski urodził się w dniu 21 października 1894 roku w Pęcicach pod Warszawą. W 1913 roku uzyskał świadectwo dojrzałości i podjął naukę w zakresie rolnictwa. Okres pierwszej wojny światowej był dla Niego wyjątkowo trudnym. Służył przez pewien czas w wojsku, a następnie pracował fizycznie na swoje utrzymanie. Po odzyskaniu niepodległości podejmuje pracę w konsulacie polskim we Francji, gdzie rozpoczyna studia ekonomiczne. Po powrocie do Polski rozpoczyna studia filozoficzne na Uniwersytecie Warszawskim. W rok później poznaje założycielkę "dzieła laskowskiego" - Matkę Elżbietę Czacką i zostaje przez nią zwerbowany do pomocy przy organizowaniu zakładu w Laskach. W tym czasie Towarzystwo otrzymało pięć morgów piasków we wsi Laski pod Warszawą jako teren pod przyszły zakład dla niewidomych. Antoniego Marylskiego obdarzono wraz z kredytem zaufania wyjątkowo trudną i ciężką pracą. Miał za zadanie wybudowanie "Lasek"... 
Początkowo Towarzystwo nie dysponowało niczym, co byłoby przydatne przy budowie. Antoni Marylski z ogromnym zapałem, nie żałując zdrowia, zabrał się do pracy. W jej wyniku po pięćdziesięciu latach mamy obecnie zakład o powierzchni kilkudziesięciu hektarów, posiadający kilkadziesiąt budynków, zapewniających warunki dla działalności przedszkola, szkoły podstawowej, szkoły podstawowej dla dzieci specjalnej troski i innych instytucji, spełniających pomocniczą rolę. Żeby móc budować, zwłaszcza w początkach, trzeba było karczować las, budować szosy, żeby zapewnić dojazd, starać się o robotników, materiały i pieniądze. 
W pierwszych latach swej pracy późniejszy prezes Towarzystwa mieszkał w jednej izbie wynajętej u chłopa na wsi. Często widywano Go wówczas na szczycie wozu, wyładowanego cegłami. W tym czasie prowadził jednocześnie gospodarstwo rolne, zapewniające podstawowe produkty żywnościowe zakładowi. 
W zarządzie Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi pełnił początkowo funkcję skarbnika, a następnie, pod koniec lat czterdziestych, zostaje wybrany na prezesa. Mimo swej trudnej i odpowiedzialnej pracy znajduje czas na samokształcenie w zakresie filozofii i teologii, stając się jednym z najwybitniejszych specjalistów. Jest głównym kontynuatorem idei wychowawczych i tyflologicznych założycielki Towarzystwa. We wszystkich najważniejszych sprawach związanych z wychowaniem i rehabilitacją, rozwojem zakładu, jego działalnością na zewnątrz, wszyscy zwracają się do Niego po radę, wskazówki i decyzje. Głęboka wiedza i osobista wyjątkowa kultura pozwalają Mu kompetentnie kierować całością spraw zakładu. 
Na dwa lata przed śmiercią pan Marylski otrzymał święcenia kapłańskie, po uprzednim zdaniu wszystkich egzaminów wymaganych przepisami. 
Jego pogrzeb zgromadził liczne grono przyjaciół z księdzem kardynałem, prymasem Polski - Stefanem Wyszyńskim - na czele. 

 aaa 
5. ROZMOWA MIESIĄCA 
O turystyce i zgrabnych kijkach 
Z człowiekiem Roku 2010 Województwa Wielkopolskiego rozmawia Maria Marchwicka 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
M.M. - Człowiek Roku na skalę województwa to brzmi bardzo dostojnie. Jak się czujesz w roli osoby utytułowanej? 
P.P. - Zupełnie nieźle. 
M.M. - Spodziewałeś się tego wyróżnienia? 
P.P. - I tak, i nie. Wolałem zachować dystans. 
M.M. - Twoja charakterystyka w zgłoszeniu nominacyjnym świadczy o dużym społecznym zaangażowaniu, pozwól, że ją przytoczę: 
"P. Paweł Piechowicz jest rzutkim i skutecznym propagatorem aktywnej rehabilitacji, dążącym do likwidowania społecznej izolacji i społecznego wykluczenia osób niewidomych. Jest dobrym animatorem turystyki i rekreacji w środowisku inwalidów wzroku. Wspaniałym intuicyjnym pedagogiem i psychologiem. Jest osobą niepełnosprawną (niewidomą), niezwykle wyczuloną na ludzi i ich potrzeby. 
W 1998 r. założył i prowadzi nadal Klub turystyczny "Razem na szlaku" zrzeszający osoby niewidome i słabowidzące oraz przyjaciół pełniących role przewodników na trasach. Liczba członków bywa płynna, ale waha się pomiędzy 90 a 110 osób. Oprócz podstawowego założenia propagowania i poznawania terenów województwa wielkopolskiego, oraz turystyki krajowej, p. Paweł stara się aktywizować ruchowo osoby starsze, samotne i małżeństwa tych osób pozostawione samym sobie, nie posiadające możliwości czynnego wypoczynku z powodu braku przewodnika. 
Każdy rajd czy wyjazd wielodniowy poprzedzony jest starannym rozpoznaniem tras i miejsc bazowych, ponieważ klub zrzesza osoby w zróżnicowanym wieku i kondycji fizycznej. 
We współpracy z p. M. Śmigielską opracował i wdrożył praktycznie zestaw do turystyki typu nordic walking umożliwiający osobom niewidomym w tandemie z przewodnikiem uprawiać ten rodzaj wypoczynku. Zestaw cieszy się dużym zainteresowaniem w kraju, a tandemy niewidomy-przewodnik wzięły udział w II mistrzostwach Polski w nordic walkingu w Gnieźnie." 
 Od siebie dodam, że Paweł jest osobą całkowicie niewidomą. 
 P.P. - Może w tak barwny sposób nie potrafiłbym tego ująć, ale właśnie taką działalność prowadzę. 
M.M. - Zacznijmy od klubu. 
 P.P. - Klubowi rzeczywiście stuknęło ponad 10 lat. 
M.M. - Wiem, że żyłkę turystyczną miałeś "od zawsze". 
P.P. - Rzeczywiście organizacją turystyki w środowisku niewidomych i słabowidzących zajmuję się od 1973 roku. Pierwszą moją inicjatywą było założenie przy Zarządzie Okręgu Polskiego Związku Niewidomych w Poznaniu miejskiego koła PTTK, któremu nadano numer 14. Początkowo głównie zajmowaliśmy się turystyką nizinną po terenie Wielkopolski. Zdarzały się także krótkie wypady na południe Polski, ale gros rajdów było zdecydowanie nizinnych. Byliśmy także organizatorem imprez turystycznych dla ościennych okręgów PZN. Aktywna działalność naszego koła trwała do początku lat 80-tych. Mniej więcej w tym czasie członkowie koła zaczęli zakładać rodziny i ten fakt wpłynął w sposób naturalny na osłabianie działalności. 
M.M. - Potem było o was ciszej. 
P.P. - Tak. Ale po kilkunastu latach, gdy dzieci dorosły, postanowiłem z grupką przyjaciół ponownie reaktywować działalność turystyczną w środowisku niewidomych i słabowidzących. Skorzystaliśmy z nowych możliwości prawnych i w 1998 roku powołaliśmy stowarzyszenie pod nazwą Wielkopolski Klub Kultury Fizycznej i Turystyki Niewidomych i Słabowidzących "Razem na Szlaku". Za główny cel przyjęliśmy organizowanie wielodniowych turnusów turystyczno-rehabilitacyjnych ukierunkowanych przede wszystkim na poznawanie południa Polski. Przez 12 lat zorganizowaliśmy 20 turnusów. Z tego 15 górskich i 5 nizinnych, a przez klub przewinęło się około 300 osób. Obecnie jest nas około 100. 
M.M. - I to wszystko siłami społecznymi, bez wsparcia profesjonalnych organizacji? 
P.P. - Tak, ale udało się nam zwiedzić wiele ciekawych regionów. W górach byliśmy, między innymi w Muszynie, Zakopanem, Szklarskiej Porębie, Lądku-Zdroju, Szczyrku, Zawoi, Ustrzykach Górnych, Polańczyku, Międzygórzu. Szczawnicy. Turnusy nizinne to: Józefów Roztoczański, Krynica Morska, Świnoujście, Augustów i Władysławowo. 
M.M. - To brzmi imponująco. Ale przecież przygotowanie wyjazdu wielodniowego dla 30 - 40 osób - a takie są grupy wyjazdowe - to sporo pracy przygotowawczej. 
P.P. - Sprawne i bezpieczne przeprowadzenie turnusu powinien bezwzględnie poprzedzić dokładny rekonesans wybranego terenu przez organizatora. Chodzi o sprawdzenie, czy niewidomi i słabowidzący są w stanie pokonać zaplanowane trasy i szlaki, oczywiście przy pomocy przewodników. Trzeba również dokładnie sprawdzić bazę pobytową. Z naszego doświadczenia wynika, że w przypadku niewidomych i słabowidzących najwłaściwszy jest wybór stałej bazy, z której organizowane są wypady piesze i wycieczki autokarowe lub przy pomocy innych środków komunikacyjnych. Stała baza bardzo ułatwia niepełnosprawnym wzrokowo adaptację do miejscowych warunków. Daje im poczucie większej samodzielności i jednocześnie odciąża przewodników. Kiedyś zorganizowaliśmy obóz wędrowny, co wiązało się z przemieszczaniem do kolejnych schronisk PTTK co kilka dni, i tylko najbardziej zrehabilitowani i sprawni byli w stanie przystosować się do zaproponowanych warunków. Natomiast mniej sprawni i mniej zrehabilitowani byli zdani niemal na całodobową opiekę przewodników, co dla tych ostatnich było niezwykle obciążające. Zależy nam na tym, aby nasi widzący przyjaciele nie tylko czuli się w naszym towarzystwie dobrze, ale mieli również czas na zaspokajanie własnych potrzeb i realizację zainteresowań. 
M.M. - Nad zgrupowaniami niepełnosprawnych zwykle czuwa grupa organizatorów z opieką medyczną włącznie. W jaki sposób nie mając sztabu ludzi pokonywałeś te przeszkody? 
P.P. - Starałem się zapewnić opiekę pielęgniarską czy medyczną poszukując wśród zaprzyjaźnionych osób i znajdowałem je. Innym, istotnym warunkiem stawianym przed organizatorami takich turnusów jest zapewnienie przewodnika turystycznego z odpowiednimi uprawnieniami, natomiast w górach wskazane jest zaangażowanie ratownika górskiego. Przewodnik prowadzi grupę a ratownik idzie za nią i pomaga najsłabszym. 
M.M. - A inne elementy dobrej organizacji? 
P.P. - W przypadku turnusów górskich musi obowiązywać zasada, że każdy niewidomy ma na szlaku własnego przewodnika. Technika chodzenia w górach, która się najlepiej sprawdziła polega na tym, że niewidomy idzie za przewodnikiem na tzw. "sztywnym holu", co umożliwia mu dobre wyczuwanie ruchów i pozycji ciała przewodnika. W trudniejszych momentach przewodnik informuje o niestabilnych kamieniach, wystających bądź śliskich korzeniach, uskokach itp. Wskazane jest, by niewidomy w drugiej ręce trzymał łaskę podpórczą zakończoną ostrym trzpieniem, co pozwala utrzymywać równowagę i wyczuwać ukształtowanie terenu. Przed każdym wyjazdem na tego typu turnusy organizujemy spotkanie wszystkich uczestników informując ich dokładnie, czego mogą się spodziewać i jakim to może być dla nich obciążeniem. Chodzi o czas przejścia określonych tras i stopień ich trudności. Podawanie tych informacji jest konieczne po to, by ludzie ocenili swoje możliwości, wydolność i wytrzymałość fizyczną, oraz zastanowili się, czy będą mogli sprostać trudom trasy. Jako organizator i kierownik tego typu turnusów sam dokonywałem rekonesansu bazy oraz szlaków i na podstawie doświadczenia oceniałem i przekazywałem niezbędne informacje. Zawsze też pilnujemy żeby czas przejścia był zgodny z czasem podanym na drogowskazie. Nie pozwalamy na przyśpieszenia, ponieważ byłoby to dla członków grupy zbyt ryzykowne. Racjonalne planowanie odpoczynku na trasie jest bardzo ważne, ponieważ poza niepełnosprawnością wzrokową u wielu osób występują dodatkowe ograniczenia zdrowotne. 
M.M. - Nie było niespodzianek? 
P.P. - Na szczęście nie. Choć w ostatnim okresie, z uwagi na bardziej zaawansowany wiek członków stowarzyszenia, z konieczności bardziej koncentrujemy się na turystyce nizinnej o charakterze rajdowym - głównie po obszarze Wielkopolski. Są to wyprawy jednodniowe lub kilkudniowe. Długość tras jest zróżnicowana od kilku do kilkunastu kilometrów, w zależności od kondycji grupy uczestników. Turystyka nizinna jest poza tym zdecydowanie łatwiejsza, ponieważ nie podlega tylu rygorom i obostrzeniom jak turystyka górska. Na jednego przewodnika może przypadać dwóch niewidomych, a w roli przewodników sprawdzają się zadowalająco także osoby słabowidzące. Przyjęliśmy zasadę, że na terenie płaskim, po godzinie marszu, robimy 15-minutowe postoje, odpoczynki. Natomiast po zakończeniu rajdu spożywamy wspólny posiłek. 
M.M. - Jesteś propagatorem chodzenia niewidomych z kijkami, opracowałeś nowatorską metodę uprawiania tej formy wypoczynku. 
P.P. - Chodzenie z kijkami jest coraz bardziej popularne. Nic dziwnego, że niewidomi zaczęli intensywnie poszukiwać sposobu zaadaptowania tego popularnego sposobu spędzania wolnego czasu. Zastanawiałem się, w jaki sposób "obłaskawić" kijki i przystosować je do potrzeb osób z dysfunkcją wzroku. W wyniku przeprowadzonych licznych eksperymentów opracowałem zestaw nazwany roboczo "uprzężą" dla tandemu - pilot i niewidomy. Ten sposób marszu z kijkami we współpracy z Małgosią Śmigielską - instruktorem i sędzią NW, przetestowaliśmy dotychczas na 20 niewidomych w różnym wieku i w różnych warunkach terenowych. 
M.M. - Pomysł jest w swojej istocie bardzo prosty i dlatego tak wszechstronny. 
P.P. - Zestaw składa się z dwóch szelek i liny. Niewidomy i jego przewodnik zakładają na ramiona szelki. Łączy ich elastyczna linka, która przechodzi najpierw przez plecy i pod pachami niewidomego, a potem oba jej końce przyczepione są do uchwytów szelek przewodnika. Odległość między niewidomym i przewodnikiem wynosi od 1,5m do 1,7m. Dzięki temu niewidomy ma swobodę poruszania rękami uzbrojonymi w kijki. Ruch elastycznej linki pozwala wyczuć niewidomemu zmiany kierunku marszu przewodnika. 
Ważne jest, aby w trakcie marszu niewidomy kontrolował naprężenie linek, ponieważ umożliwia to zachowanie między partnerami odpowiedniej odległości i zapobiega deptaniu po piętach przewodnikowi. Naprężenie linki nie może być także zbyt silne, bo obciąża przewodnika. Informacje o kierunku marszu i podłożu będą bardziej czytelne dla niewidomego, gdy partnerzy będą podobnego wzrostu, a łącząca ich linka będzie równoległa do podłoża. W przypadku, gdy jeden z partnerów jest wyższy, poziom linki wyrównuje się regulatorem na szelkach przewodnika. Tempo marszu nadaje przewodnik. 
M.M. - Wspominałeś, że marsz z kijkami w tandemie można uprawiać w zróżnicowanym terenie. 
P.P. - W czasie górskich wędrówek, przy schodzeniu ze zbocza zalecana jest nieco inna technika posługiwania się kijkami. Schodząc niewidomy sprawdza kijkiem miejsce, na którym ma postawić stopę. Prawy kijek sprawdza teren dla prawej stopy, lewy dla lewej. 
M.M. - Widzę, że jesteś zaprzysięgłym entuzjastą kijków. 
P.P. - O tak... Marsz nordic walking w tandemie jest aktywnym sposobem rekreacji, niewymagającym szczególnego wysiłku, a przy tym znakomicie wpływającym na poprawę kondycji fizycznej i psychicznej, może więc stać się dostępnym dla niewidomych w każdym wieku. Z jego walorów zdrowotnych, takich jak odciążenie stawów, poprawa krążenia, spalanie tkanki tłuszczowej korzystają zarówno niewidomy, jak i jego przewodnik. Niewidomy ma poczucie swobody, a przewodnik nie czuje, że kogoś prowadzi. 
M.M. - Masz już osiągnięcia związane z propagowaniem tej rewelacyjnej metody? 
P.P. - Idea tandemu niewidomy i przewodnik znakomicie sprawdziła się w II Ogólnopolskich Mistrzostwach w NW w Gnieźnie i w zawodach w Zielonej Górze, gdzie "tandemy" z powodzeniem startowały, na razie na dystansie 5 km, wzbudzając ogromne zainteresowanie i podziw wśród uczestników zawodów. 
Odbyły się także pokazy i kursy techniki chodzenia z kijkami. Wymienię jedynie ważniejsze: 
* I Konwencja Instruktorów i Entuzjastów Nordic Walking we Wrocławiu, 
* VIII Edycja Konferencji REHA FOR THE BLIND IN POLAND w Warszawie, 
* Warsztaty dla niewidomych czytelników e-kiosku w Falenicy. Nawiązaliśmy także współpracę z kilkoma kołami PZN. 
M.M. - A trudności? 
P.P. - Niektórzy niewidomi posługujący się na co dzień białą laską, ucząc się spacerować w tandemie, musieli przełamać psychiczny opór, by odrzucić laskę i zaufać linie, kijkom i odważyć się na swobodny marsz. Ponadto tandem budzi duże zainteresowanie mijających go ludzi. Jedni przyglądają się temu "zaprzęgowi" z podziwem, a inni z niezdrową ciekawością. Sytuacja taka może czasem deprymować zarówno niewidomego, jak i jego przewodnika. W tym przypadku także konieczne jest przełamanie psychicznego oporu. Nagłośnienie techniki pozwalającej niewidomym uprawianie nordic walking sprawi, że maszerujące tandemy staną się czymś zwyczajnym i wzbudzać będą tylko podziw i uznanie. Uprawianie nordic walking przez niewidomych może pomóc im w znalezieniu nowych przyjaciół i przewodników wśród entuzjastów tej formy rekreacji. 
M.M. - Czasami słyszę pytania, po co wam turystyka, przecież nie widzicie... 
P.P. - Także spotykam się z pytaniem, jakie korzyści osoby niepełnosprawne wzrokowo zyskują przez uprawianie pieszej turystyki nizinnej i górskiej. Rzecz jasna, osoby te nie mogą chłonąć doznań wzrokowych, ale są im w pełni dostępne wszystkie inne bodźce oddziałujące na zmysły. Szum strumieni, świergot ptaków, zapach lasu czy łąki dostarczają niezapomnianych wrażeń. 
Niemniej ogromną satysfakcję daje pokonywanie trudności i sprawdzanie granic własnych możliwości. W moim przypadku wielkim ukontentowaniem było wejście na Giewont i owacja, jaką sprawili mi inni turyści. Musimy pamiętać, że ruch zastępuje wiele medykamentów, a żadne lekarstwo nie zastąpi ruchu. To oznacza, że turystyka rozwijana w naszym środowisku ma ogromne walory profilaktyczne, terapeutyczne i rehabilitacyjne. Osoba niepełnosprawna wzrokowo skazana jest w miejscu zamieszkania na różne ograniczenia, które wpływają na jej ruchliwość. Wyjście na szlak wzmacnia ją pod każdym względem i uodparnia na stresy codziennego życia. 
M.M. - Zgadzam się z Tobą i jako entuzjastka dwóch zgrabnych kijków także gorąco zachęcam do kijkomanii. 
P.P. - Mamy swoje sprawdzone trasy w okolicach Poznania, długości 10 - 13 km. Ale oczywiście także krótsze. Cieszę się, że udaje mi się wyciągać niewidomych z domu, szczególnie samotnych i małżeństwa. Mam także osobistą satysfakcję, gdy wracam z udanego rajdu. 
M.M. - Paweł Piechowicz najbardziej nie lubi... 
P.P. - Niepunktualności. 
M.M. - Chciałby... 
P.P. - Mieć więcej środków na działalność i licznych wolontariuszy. 
M.M. - Życzy Czytelnikom "WiM"... 
P.P. - Spotkania na szlaku. 
M.M. - Dziękuję za rozmowę i wierzę, że jeszcze zagościsz na łamach "WiM". 
P.P. - Także dziękuję i przesyłam nasze zawołanie: "A kij". 
M.M. - A kij! 
 
aaa 
6. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE 
 
aaa 
6.1. INFORMATOR NA ROK SZKOLNY 2011/2012 
o warunkach rekrutacji kandydatów do 
Szkoły Policealnej Integracyjnej Masażu Leczniczego Nr 2 w Krakowie 
 
 Źródło: Informacja Krakowskiej Szkoły Masażu 
 
30-079 Kraków, ul. Królewska 86, tel. (12) 638-56-61 
www.masaz.home.pl 
e-mail: spiml@kki.pl 
 
Nauka w szkole trwa dwa lata i jest bezpłatna. Absolwenci szkoły po jej ukończeniu mogą uzyskać kwalifikacje do wykonywania zawodu technika masażysty 322(12). 
Szkoła jest szkołą policealną o zasięgu ogólnopolskim prowadzoną przez Województwo Małopolskie. 
Zajęcia odbywają się w systemie dziennym. 
 
Warunki przyjęcia: 
 
* ukończenie szkoły średniej (matura nie jest wymagana), 
* preferowany wiek kandydata: nie ukończony 24 rok życia, 
osoba, która ukończyła 26 rok życia powinna posiadać aktualne ubezpieczenie zdrowotne, 
* pierwszeństwo w przyjęciu mają osoby z grupą inwalidzką ze względu na wzrok, 
* pełna sprawność fizyczna (poza sprawnością wzrokową), 
* kandydat powinien posiadać cechy psychofizyczne odpowiednie do pracy w służbie zdrowia. 
 
Wykaz dokumentów, które należy złożyć w szkole: 
 
* oryginał świadectwa ukończenia szkoły średniej (ewentualnie duplikat lub odpis wydany przez szkołę) 
* odpis aktu urodzenia lub poświadczona kserokopia z dowodu osobistego, 
* zaświadczenie lub oświadczenie z tytułu posiadania aktualnego ubezpieczenia zdrowotnego, 
* podanie o przyjęcie do szkoły (formularz do pobrania ze strony www.masaz.home.pl lub w sekretariacie szkoły), 
* CV, 
* 4 fotografie - podpisane na odwrocie imieniem i nazwiskiem wraz z datą urodzenia (format jak do dowodu osobistego), 
* zaświadczenie lekarza profilaktyka o braku przeciwwskazań do podjęcia nauki w szkole policealnej kształcącej w zawodzie masażysty (skierowanie do pobrania w sekretariacie szkoły), 
Osoby z grupą inwalidzką dodatkowo zobowiązane są dostarczyć: 
* orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (wydane przez upoważnioną instytucję), 
* orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego (wydane przez publiczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną), 
* zaświadczenie okulistyczne (osoby z grupą inwalidzką ze względu na wzrok) - diagnoza, vizus, opinia lekarska o braku przeciwwskazań do uczestniczenia w obowiązkowych zajęciach z wychowania fizycznego,w tym na basenie,	 
Osoby ubiegające się o miejsce w internacie zobowiązane są do złożenia: 
* podania o przyjęcie do internatu (formularz do pobrania ze strony www.masaz.home.pl lub w sekretariacie szkoły), 
Pierwszeństwo w otrzymaniu miejsca w internacie będą miały osoby, które posiadają grupę inwalidzką ze względu na wzrok. 
 
	Wymienione dokumenty kandydat przesyła lub dostarcza osobiście na adres szkoły w białej papierowej teczce wyraźnie podpisanej imieniem i nazwiskiem z adresem zamieszkania (ew. korespondencyjnym) oraz nr telefonu. 
 
O przyjęciu kandydata do szkoły decyduje Komisja Rekrutacyjna powołana przez dyrektora szkoły. 
 
Przyjęcie odbywa się na podstawie: 
 
Konkursu świadectw ukończenia szkoły średniej - średnia ocen 
W razie potrzeby indywidualnej: 
Rozmowy kwalifikacyjnej 
Konsultacji lekarskiej 
Dokumenty przyjmowane są do 19 sierpnia 2011 r. 
 
Rozmowy kwalifikacyjne odbędą się w jednym z wyznaczonych dni w okresie od 25 do 26 sierpnia 2011 r. Kandydaci zostaną indywidualnie poinformowani o ewentualnej rozmowie kwalifikacyjnej bądź konsultacji lekarskiej. 
 
Po zakończeniu prac Komisji Rekrutacyjnej w dniu 29 sierpnia 2011 r. o godz. 13.00. w szkole zostaną wywieszone listy osób przyjętych do szkoły. 
 
Na stronie internetowej szkoły będzie zamieszczona informacja dotycząca rozpoczęcia roku szkolnego oraz wykazu rzeczy, w które należy się zaopatrzyć i przywieźć ze sobą do szkoły (dla osób przyjętych do szkoły z miejscem w internacie oraz dla osób przyjętych do szkoły bez miejsca w internacie). 
 
	Szczegółowe informacje można uzyskać w sekretariacie szkoły codziennie z wyjątkiem sobót i niedziel w godzinach od 8.00 do 15.00 osobiście lub 
telefonicznie (12) 638-56-61. 
 
 aaa 
6.2. Konkurs "Zasłuchaj się w książce..." 
 
 Źródło: Informacja Biblioteki Publicznej w Wałbrzychu "Biblioteka pod Atlantami" 
 
Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna "Biblioteka pod Atlantami" w Wałbrzychu w ramach realizacji projektu pt. "Zasłuchaj się w książce..." dofinansowanego przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, ma przyjemność zaprosić do udziału w trzeciej już edycji Ogólnopolskiego Konkursu na Recenzję Książki Mówionej. 
 
·	Konkurs przeznaczony jest dla osób niewidomych i słabowidzących. 
·	Recenzja dotyczy utworu z literatury polskiej lub obcej. 
·	Recenzje mogą być w formie nagrania: na płycie CD, w formacie MP3 lub taśmie magnetofonowej lub pisemnej: Braille (prosimy nie stosować skrótów brajlowskich) czarnodruku, pismo odręczne. 
Prace należy przesłać do organizatora w terminie do 16.09.2011 r. na adres: Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna "Biblioteka pod Atlantami", Rynek 9, 58-300 Wałbrzych. 
Gala wręczenia nagród połączona ze spotkaniem z pisarzem i lektorem książek mówionych odbędzie się w siedzibie organizatora 21.10.2011 r. 
 
Regulamin konkursu dostępny jest: 
- w siedzibie Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej "Bibliotece pod Atlantami" w Wałbrzychu, ul. Rynek 9, 58-300 Wałbrzych, 
- na stronie internetowej biblioteki www.atlanty.pl 
Ewentualne zapytania prosimy kierować do kierownika Oddziału dla Niewidomych Biblioteki pod Atlantami - Beaty Kościelnej - tel. kontaktowy 74 648 37 38 lub mail: niewidomi@atlanty.pl 
 
 Z poważaniem 
	Beata Kościelna 
 
 aaa 
6.3. Odpowiedź na propozycję 
 
Źródło: Informacja własna "WiM" 
 
 Czytelniczka M.Z. zaproponowała, żeby podawać adresy e-mailowe autorów, których publikacje zamieszczamy na łamach "WiM". Według Pani M.Z., umożliwi to przesyłanie uwag, opinii, propozycji bezpośrednio do autorów artykułów. 
Dziękujemy za tę propozycję, chociaż nie możemy jej zrealizować w sposób zaproponowany. 
Nie wszystkie osoby współpracujące z naszym miesięcznikiem, z różnych względów, chcą ujawniać swoją tożsamość. Musimy uszanować ich wolę i to tym bardziej, że zgodnie z prawem prasowym, każdy autor ma prawo publikować swoje teksty podpisane imieniem i nazwiskiem, inicjałami, pseudonimem lub zupełnie niepodpisane. Musimy stosować się do tego prawa ze względów właśnie prawnych, ale także w trosce, żeby nie stracić współpracowników. 
Z tych względów adresów e-mailowych zamieszczać nie będziemy. Problem jednak uważamy za bardzo ważny. Dlatego proponujemy, żeby każdy, kto chce przekazać swoje uwagi, oceny, propozycje, krytykę lub gratulacje autorowi, list przesłał do naszej redakcji. My go przekażemy właściwej osobie, która zareaguje zgodnie z własną wolą - odpowie na łamach "WiM" lub bezpośrednio autorowi listu. 
Listy prosimy pisać na adres: st.@onet.pl 
 
 *** 
 
Jednocześnie ponownie informujemy instytucje i organizacje działające na rzecz osób z uszkodzonym wzrokiem, że na łamach "WiM" mogą zamieszczać informacje o swojej działalności, o podejmowanych przedsięwzięciach, dokonaniach, wyróżnieniach i o wszystkim, co dla nich jest ważne. 
Informacje, artykuły, ogłoszenia itp., wyłącznie w zapisie cyfrowym, prosimy przesyłać na wyżej podany adres e-mail. 
 Redakcja Wiedzy i Myśli 
 
aaa 
6.4. Punkt konsultacyjny przy BC PZN 
Sławomir Klimkowski 
 
Źródło: Informacja własna "WiM" 
 
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom czytelników, informujemy, że od 1 marca 2010 roku, przy Bibliotece Centralnej Polskiego Związku Niewidomych, działa punkt konsultacyjny do spraw czytelnictwa. Działalność punktu skierowana jest do wszystkich czytelników Biblioteki. 
Osoby zgłaszające się otrzymują informacje dotyczące: aktywacji konta w Wypożyczalni On-Line, możliwości zalogowania się w serwisie. Czytelnicy mogą zgłaszać uwagi dotyczące doboru książek. 
Organizujemy ponadto szkolenia w zakresie podstawowej obsługi komputera dla osób niewidomych i niedowidzących. Proponujemy pomoc w nauce podstawowej obsługi komputera oraz różnego rodzaju sprzętu rehabilitacyjnego, głównie elektronicznego, m.in. zegarków mówiących, termometrów udźwiękowionych, notatników brajlowskich i dźwiękowych. 
Oferujemy pomoc przy wypełnianiu dokumentacji osobom ubiegającym się o dotację na sprzęt komputerowy i inny sprzęt elektroniczny, w ramach programów Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych. Punkt konsultacyjny jest czynny: 
w poniedziałek: 09.00 - 12.00 
we wtorek: 09.00 - 12.00 
w środę punkt nie jest czynny. 
w czwartek: 09.00 - 12.00 
w piątek: 09.00 - 12.00. 
 
Zapytania, zgłoszenia i uwagi prosimy kierować do specjalisty do spraw czytelnictwa i E-czytelnictwa Sławomira Klimkowskiego, na adres e-mail: 
e-czytel@bcpzn.pl 
Skype: kontakt-bcpzn 
lub telefonicznie: 
22-831-22-71 wew. 220 
 
 aaa 
6.5. Prenumerujmy Biuletyn Informacyjny "Pochodni" 
Aleksander Mieczkowski
 
 Źródło: Publikacja własna: "WiM" 
 
W numerze 2(26)/2011 "WiM", pod pozycją 6.4 opublikowaliśmy informację o rozpoczęciu wydawania przez PZN "Biuletynu Informacyjnego Pochodni". Obecnie przypominamy naszym Czytelnikom o tym dwutygodniku. Warto go prenumerować i czytać. Można sporo dowiedzieć się o środowiskowych wydarzeniach. 
 W pierwszym numerze "BIP" czytamy: "Oddajemy w Państwa ręce pierwszy numer Biuletynu Informacyjnego "Pochodni". Będzie on ukazywał się co dwa tygodnie i, zgodnie z założeniami, ma on stać się dostarczycielem przede wszystkim informacji związanych z działalnością Polskiego Związku Niewidomych. 
Chcielibyśmy, by każdy z Państwa mógł, dzięki biuletynowi, obserwować na bieżąco to, co dzieje się w naszych okręgach i kołach, jakie inicjatywy podejmowane są przez władze centralne PZN, czym żyją stworzone w naszym środowisku sekcje i rady. 
Nie będziemy się przy tym ograniczali wyłącznie do środowiska PZN, chcemy też informować o wszystkim, co może być interesujące dla osób z dysfunkcją wzroku". 
Prenumerata "BIP" jest bezpłatna. Wystarczy wysłać e-mail na niżej podany adres i "BIP" trafiać będzie do skrzynki odbiorczej prenumeratora. Jest to bardzo wygodne. Korzystajmy więc z tej możliwości. 
W ten sam sposób można zaprenumerować "Pochodnię", która ukazuje się w wersji elektronicznej jako dwumiesięcznik. 
A oto adres: pochodnia@pzn.org.pl 
 
aaa 
6.6. MŚ niewidomych: Polscy pływacy z workiem medali 
Paulina Malinowska-Kowalczyk 
 
 Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 Data opublikowania: 201-04-14 
 
Osiemnaście medali zdobyli nasi reprezentanci na Mistrzostwach Świata IBSA Osób Niewidomych i Słabowidzących Amtalya 2011. 
Joanna Mendak, Marcin Ryszka, Grzegorz Polkowski i Dawid Głowacki przywieźli z Turcji do kraju 6 złotych krążków, 5 srebrnych i 7 brązowych. 
Zawody w Turcji nie są najważniejszą imprezą roku i - jak przyznaje sama Joanna Mendak - nasi reprezentanci traktowali ten start bardziej jako "kontrolny". Mimo to nasza reprezentacja świetnie się spisała. 
- Każdy starał się popłynąć jak najlepiej, zwłaszcza że jednak to start na Mistrzostwach Świata, który wpływa na kwalifikacje na Igrzyska w Londynie - komentowała występ naszej reprezentacji Joanna Mendak (medale: złoty, srebrny i 4 brązowe) 
- Trener jest bardzo zadowolony. Wyniki czasowe były rewelacyjne. Dużym zaskoczeniem były medale zdobyte przez Marcina Ryszkę (3 złote, 1 srebrny i 2 brązowe), a ogromną radością - powrót do dobrej formy Grzegorza Polkowskiego (2 złote, 1 srebrny i 1 brązowy medal), który ubiegły rok może zaliczyć do mniej udanych - dodała. 
Świetnie spisał się też Dawid Głowacki, który zdobył dwa srebrne medale. Dla niego oraz dla Krystiana Kisiela były to pierwsze w życiu starty w imprezie tak wysokiej rangi. Z tego też powodu weterani naszej reprezentacji zorganizowali im "chrzest" i wrzucili sportowców - w samych kąpielówkach - do morza. 
Po zawodach w Turcji pływaków czeka chwila odpoczynku. Już na początku maja wyjadą na zgrupowanie, będące kolejnym etapem przygotowań do najważniejszego wydarzenia tego roku - Mistrzostw Europy, które odbędą się w tym roku w lipcu w Berlinie. 
 
aaa 
6.7. Piekarzanka Mistrzynią Polski! 
Marcin Gaweł 
 
Źródło: www.piekary.pl 
 Data opublikowania: 2011-04-11 
 
Zawodniczka klubu sportowo-turystycznego "Komar" zrzeszającego niewidomych i słabowidzących z Piekar Śląskich Elżbieta Kłos została mistrzynią Polski w kręglach klasycznych. Piekarzanka zdobyła to wyróżnienie podczas Mistrzostw Polski w kręglach, które odbywały się od 7 do 10 kwietnia w Tomaszowie Mazowieckim. 
Elżbieta Kłos, po swoim sukcesie została powołana do reprezentacji Polski na Mistrzostwa Świata w kręglach, które odbędą się 28 maja w Sarajewie. 
Gratulujemy sukcesu i życzymy wielu kolejnych. 
 
Redakcja "Wim również gratuluje Pani Elżbiecie Kłos tak znakomitego osiągnięcia i życzy jeszcze wielu sukcesów sportowych, a w szczególności udanych występów na Mistrzostwach Świata. 
 
 aaa 
6.8. Nowoczesne technologie w orientacji przestrzennej 
Alicja Nyziak 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Pewnego marcowego dnia na mojej ścieżce życia "potknęłam się" o zaproszenie na konferencję "Nowe technologie - nowe możliwości wsparcia dla osób niepełnosprawnych". Tak naprawdę do aktywnego udziału w konferencji zaprosił mnie organizator, czyli Polska Platforma Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Tak oto 23 marca 2011 r. znalazłam się w grodzie Kraka. Po chwili oddechu, rozejrzeniu się, kto z uczestników konferencji wcześniej zawitał do Krakowa, zorganizowaliśmy małą grupkę mającą ochotę na wieczorny spacer. Ruszyliśmy i jakoś tak nogi same zaniosły nas na krakowski rynek, a tam... 
Bacznie i z uwagą zaczęliśmy oglądać makiety zabytkowej architektury Krakowa. Dotykałam zminiaturyzowanego kościoła Mariackiego i nagle gdzieś z przepastnych i zatartych zakamarków pamięci wydobył się obraz. Może gdybym x lat temu wiedziała, że stracę wzrok, to postarałabym się napatrzeć na zapas na otaczający mnie świat, z jego brzydotą i pięknem. 
Tylko czy można napatrzeć się na zapas? 
Obraz był zamazany, ale w miarę jak palce wędrowały po makiecie, oglądając wysokie okna, drzwi, wieże, dach oraz obrys budynku "zakurzona klatka" wspomnień nabierała wyrazistości. 
W pewnym momencie zwróciłam uwagę na jedną z niewidomych koleżanek, która z ogromną determinacją dopytywała o detale i szczegóły, które przedstawiała makieta. Niemal z chirurgiczną precyzją dotykała poszczególnych fragmentów makiety, starając się wyobrazić sobie, to czego nigdy nie widziała. 
Ta chwila uświadomiła mi o ile trudniej jest zbudować wyobrażenie oglądanego zabytku, eksponatu, gdy się nigdy nie widziało! 
Natomiast 24 marca 2011 r. punktualnie o godz. 10:00 rozpoczęła się konferencja, na którą przybyli przedstawiciele władz samorządowych i rządowych, reprezentanci szkół, uczelni wyższych, organizacji na co dzień działających na rzecz osób niepełnosprawnych. Przybyli również przedstawiciele środowisk naukowych oraz osoby szczególnie zainteresowane efektem końcowym jaki mogą im przynieść rozwiązania techniczne oparte na nowych technologiach. 
Warto zwrócić uwagę na bardzo istotny aspekt konferencji, którym było zaproszenie do aktywnego udziału i dyskusji osób którym nowe technologie mają ułatwić życie. Przecież bywa i tak, że tworzy się genialne urządzenie (zdaniem widzącego konstruktora) dla np. niewidomych. Wynalazca chodzi dumny niczym paw, bo oto ułatwił choć trochę życie biedakom, a tu nagle dowiaduje się, że jego supercudo zostało przez niewdzięcznych niewidomych... 
Gdyby pomysłodawca najpierw zrobił rekonesans i skonsultował swój wynalazek z odbiorcami, a przede wszystkim zapytał, czy w ogóle jest zapotrzebowanie na takie ułatwianie komuś życia, to może miałby szansę zapisać się "złotymi zgłoskami" w pamięci potomnych. 
W tym wypadku zapytano i bardzo uważnie wysłuchano odpowiedzi oraz pomysłów. Ponieważ tak się złożyło, że poruszana tematyka w ogromnej większości dotyczyła wspomagania bezpiecznego i sprawnego poruszania się osób niewidomych w aglomeracjach miejskich, dlatego wśród prelegentów przeważały osoby z dysfunkcją wzroku. 
Czy naukowcy i niewidomi skoncentrowali się na tych samych problemach? 
Odpowiedzią na to pytanie mogą być prezentowane tematy projektów i opracowań. Osoby z dysfunkcją wzroku przedstawiały różne pomysły (w oparciu o własną praktykę), które mogłyby zapewnić większe bezpieczeństwo w przestrzennym poruszaniu się. Była m.in. mowa o: 
- potrzebach i problemach związanych z mobilnością niewidomych, 
- zastosowaniu nowych rozwiązań elektronicznych w samodzielnym poruszaniu się osób głuchoniewidomych i niewidomych - alternatywne rozwiązania dla już istniejących, 
- bezpieczeństwie niewidomych podczas samodzielnego poruszania się w przestrzeni miejskiej, 
- skutecznym łamaniu barier informacyjnych, 
- wykorzystaniu nowoczesnych technologii w edukacji itd. 
Natomiast przedstawiciele środowisk naukowych zaproponowali dyskusję m.in. na tematy: 
- poruszanie się osób niewidomych w terenie miejskim, w aspekcie istniejących uwarunkowań prawnych i kryminologicznych, 
- wykorzystanie dźwięków przestrzeni miejskiej dla potrzeb nauki orientacji przestrzennej osób niewidomych, 
- zastosowanie markerów falowo-wibracyjnych do oznaczania miejsc niebezpiecznych i szczególnie istotnych dla osób niewidomych w dużym mieście, 
- dotyk i dźwięk, nowoczesne narzędzia poznawania otoczenia przez niewidomych itd. 
W tym wypadku pomysły i opinie niewidomych nie były przysłowiowym głosem na pustyni. Teraz pozostaje mieć nadzieję, że uda się myśl przekształcić w czyn. 
Organizator konferencji: Polska Platforma Bezpieczeństwa Wewnętrznego 
Miejsce konferencji: Specjalny Ośrodek dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących w Krakowie 
 
aaa 
6.9. Zaproszenie na turniej tańca 
Krystyna Szubartowska 
 
Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
Data opublikowania: 2011-04-16 
 
W imieniu klubu sportowego "Syrenka" zapraszam na turniej taneczny osób niewidomych i słabowidzących. Turniej odbędzie się w Warszawie 08.05.2011 w Zespole Szkół Integracyjnych 75 przy ul. Bartosika 5. Rozpoczęcie o godz. 10.00. 
Serdecznie wszystkich zapraszam. 
Wstęp 10 zł. 
 
 aaa 
6.10. Premiera książki "Dom w chmurach" 
Oprac. Natalia Łyczko 
 (fragment) 
 
Źródło: inf. prasowa 
 
6 kwietnia br. w Gdańsku odbyła się premiera książki Tomasza Wandzla "Dom w chmurach". 
"Dom w chmurach" to debiutancka powieść niewidomego od 1998 r. autora, inspirowana wątkami autobiograficznymi. Ta "pisana w podróży o podróży" książka - jak informuje w nocie wydawniczej pisarz - została nagrodzona w ogólnopolskim konkursie na powieść współczesną. 
Tomasz Wandzel, od siedmiu lat mieszkający w Prabutach, przez ostatnie kilka lat zawodowo związany z Trójmiastem, dotąd pisał głównie opowiadania i artykuły prasowe. W 2010 roku zajął I miejsce w ogólnopolskim konkursie na reportaż prasowy im. Macieja Szumowskiego. 
 
aaa 
6.11. Poznań: Niewidomi uczą muzealników, jak opisać obraz 
 Karol Kański 
 
Źródło: http://wiadomosci.gazeta.pl 
i Tokfm.pl 
Data opublikowania: 2011-04-20 14:36 
 
Jak opisać niewidomemu obraz, jakich słów użyć by oczyma wyobraźni zobaczył dzieło? Tego uczą się pracownicy muzeum narodowego w Poznaniu. Specjalne zajęcia prowadzą dla nich osoby niewidome z fundacji Audiodeskrypcja. 
Prowadzący warsztaty - Barbara Szymańska i Tomasz Strzymiński 
- uczą pracowników muzeum, jak dobrać odpowiednie słowa, by te w precyzyjny sposób opisały prezentowany w muzeum obraz. 
- Audiodeskrypcja, bo tak się to nazywa, jest trudna i czasochłonna - mówią niewidomi. 
- Trzeba pamiętać, że nie jest to opowiadanie, tylko opis - podkreśla Barbara Szymańska. 
Nie chodzi tu o to, by muzealnik tworzył coś nowego, ale opisywał to, co widzi jak najprościej - dodaje Szymańska. W ten sposób każdy, kto usłyszy taki dźwiękowy opis połączy sobie wszystkie elementy obrazu w jedną spójną całość i sam go zinterpretuje. 
- Opowiedzieć możemy sobie historię, ale dzieła sztuki trzeba po prostu opisać osobie niewidomej - podkreśla Tomasz Strzymiński, szef fundacji Audiodeskrypcja. 
 - Takie warsztaty wbrew pozorom dla osób, które biorą w nich udział pierwszy raz, nie są łatwe - mówi Sabina Kiełczewska. - Ćwiczymy to już trzy dni i widzimy, że nie jest to proste. Musimy opisywać obrazy używając prostych słów w taki sposób, by osoba niewidoma mogła sobie wyobrazić, jak wygląda to dzieło - podkreśla jedna z kilkunastu uczestniczek warsztatów. 
Zajęcia mają też jeszcze jeden cel - uświadomić wszystkim, że niewidomi mogą być nie tylko twórcami kultury, autorami wielu dzieł, ale również - jak zdecydowana większość z nas - odbiorcami sztuki. 
- Chcemy, aby osoby niewidzące na co dzień przychodziły do naszego muzeum, bo przecież są pełnoprawnymi obywatelami. Być może niektórzy myślą sobie, że nie ma sensu, by niewidomy chodził do muzeum. My pokażemy, że tak nie jest - dodaje Kiełczewska. 
Technika audiodeskrypcji w Polsce istnieje zaledwie od pięciu lat. W muzeach pojawiła się dopiero w 2009 roku. Rok temu Fundacja z Białegostoku tą metodą opisała całą Panoramę Racławicką. 
W porównaniu z innymi krajami europejskimi mamy do nadrobienia ok. 30 lat - uważa Strzymiński. - Wielka Brytania, która ma w tej dziedzinie specjalną ustawę antydyskryminacyjną jest liderem jeśli chodzi o audiodeskrypcję. Podobnie jest w USA, gdzie większości muzeów jest w pełni przystosowana do potrzeb niewidomych. W Polsce ciągle wygląda to jeszcze nie najlepiej, ale jest szansa, że się to zmieni. W przyszłości w poznańskim muzeum przy każdym obrazie zostaną zamontowane urządzenia dźwiękowe. Kiedy zwiedzający znajdzie się w ich zasięgu wyemitują one dźwiękowy opis obrazu, przed którym właśnie się znajduje. 
 
aaa 
6.12. Nie jesteśmy bezradni w otaczającym nas świecie" 
 Petar Petrowicz 
 
Źródło: www.polskieradio.pl 
 Data: 2011-02-26 
 
Tak twierdzą osoby niewidome i przekonują, że jak każdy mogą uczestniczyć w życiu zawodowym i kulturalnym. Pomaga im w tym audiodeskrypcja. Dzięki dodatkowym komentarzom słownym osoby niewidome i słabo widzące mogą odwiedzać wystawy i chodzić do teatru i do kina. 
 W Bydgoszczy, w ramach projektu "Bliżej świata", odbywają się pierwsze w kujawsko-pomorskim poświęcone tej technice warsztaty. 
- Audiodeskrypcja to czysty opis treści wizualnej, którą widzimy na obrazie, ekranie czy też scenie lub nawet wydarzeniu widowiskowym - tłumaczyła Barbara Szymańska z Fundacji Audiodeskrypcja. 
W rozmowie z Tatianą Adonis zaznaczyła, że nie jest to interpretowanie, opowiadaniem, tworzeniem "własnego dzieła do dzieła". Jest to opis pozbawiony emocji i własnej interpretacji. 
W "Sygnałach Dnia" dowiadujemy się, że nagrane i przygotowane materiały odsłuchiwane są później w formacie mp3. 
Osoba niewidząca wchodząca do muzeum otrzymuje taki przewodnik i dzięki niemu może samodzielnie zwiedzać. Instytucje zaczynają mieć świadomość, że osoba niewidząca bądź słabo widząca, może być odbiorcą treści wizualnych. Dzięki temu muzeum, galeria, kino i teatr stają przed nimi otworem. 
Aby wysłuchać całej rozmowy, wystarczy wybrać "Nie jesteśmy bezradni w otaczającym nas świecie" w boksie "Posłuchaj" w ramce po prawej stronie. 
"Sygnałów Dnia" można słuchać w dni powszednie od godz. 6:00. 
 
 aaa 
7. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH ZAJĘCIACH 
Plamy i plamki (cz. II) 
Jaga Praktyczna 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Zanim przejdziemy do kolejnych liter "plamkowego" alfabetu odpowiem na pytanie naszej czytelniczki p. Moniki Ż. Pyta Pani co zrobić z podkładem do pudru pozostawiającym ślady na kołnierzach ubrania. Przede wszystkim zaopatrzyć się w podkład naprawdę dobrej jakości dobrze wchłaniany przez skórę, np. podkład revlonu (nie brudzi odzieży). Poza tym należy nakładać go bardzo cienką warstwą, dokładnie wklepać i osuszyć lekko twarz papierowym ręcznikiem, aby zebrać jego nadmiar. Ale jeśli się zdarzyło i ślad pozostał. Takie plamy spiorą się, ale trzeba je prać w minimum 40 stopniach, albo wcześniej namoczyć, np. w płatkach mydlanych. Ponieważ fluidy są komponowane z różnych składników, nie ma jednoznacznej recepty na likwidację śladów. W przypadku beztłuszczowego pudru po pocieraniu plamy detergentem natychmiast płukać w wodzie. W przypadku podkładów tłustych usuwać plamy z tkanin wywabiaczem do plam. Jest to dość ryzykowna metoda, ponieważ musimy mieć pewność, że wywabiacz nie zniszczy tkaniny. 
 
Plamy na literę O 
Oleje roślinne - polewamy nimi często rękawy i dolne części ubrań. Procedura usuwania jest dosyć skomplikowana. Zanim ją wypróbujemy, warto plamę potraktować obficie płynem do zmywania naczyń i pozostawić ubranie na dłużej, potem spłukać. Jeśli ten zabieg nie pomoże to ubranie wkładamy do wody i po zamoczeniu traktujemy plamę alkoholem - uwaga - z dodatkiem octu. Gdy plama stawia opór czyścimy jeszcze rozpuszczalnikiem. 
Owocowe soki - plamy szczególnie częste w okresie letnim i zimą w postaci zaprawionych soków. Plamę należy zamoczyć w kwaśnym mleku i ręcznie prać - tak robiły z dobrym skutkiem nasze prababcie i babcie. Choć to nie jedyna metoda. Inny sposób ale tylko na tkaniny białe, plamę zamoczoną w alkoholu należy pocierać, następnie polać wodą utlenioną i wybielić poprzez wystawienie jej na działanie słońca. Plamy na kolorowych tkaninach - należy plamę natrzeć solidnie solą, Następnie wypłukać sól i zamoczyć w detergencie. Kolejnym krokiem jest przepierka ubrania w ciepłej wodzie, a jeśli materiał jest naturalny to i w gorącej wodzie. 
 
Plamy na literę P 
Perfumy nie tylko wzbogacają nasze ciało w oryginalny bukiet zapachowy, ale czasami zostawiają przez nas niepożądany ślad i co wtedy zrobić? Przede wszystkim nie zlewać się pachnidłami bez umiaru i wcierać je w skórę a nie w skrapiać materiał. Nadmiar zapachu jest przejawem złego smaku. Jeżeli już się zdarzy taka plama, należy czyścić ją salmiakiem. Po oczyszczeniu wyprać w płynnym detergencie. 
Piwo wylewa się na nas nie tylko pod koniec biesiady, ale czasami (co gorsze) na jej początku. Wystarczy zastosować na plamę czysty ocet. Gdy to jest to mało skuteczne, pierzemy w jak najcieplejszej wodzie (w zależności od rodzaju materiału) z dodatkiem proszku z enzymami. 
Pomadka do ust - zdarza się, że przy malowaniu, bądź manipulowaniu etui, nieopatrznie dotkniemy sztyftem ubrania. Trzeba wówczas plamę przetrzeć benzyną lub wywabiaczem do plam. Gdy zabieg nie da pożądanego efektu należy przetrzeć alkoholem. Po zabiegu ubranie wypłukać w płynnym detergencie. 
Pisaki - zachodzi tu dosyć pracochłonny proces czyszczenia plamy. Plamy po pisakach są trudne do zlikwidowania, przede wszystkim należy materiał przetrzeć gliceryną lub wyprać z uszyciem mydła, a następnie powtórnie przeprać w roztworze proszku z enzymem. Oporne miejsca potraktować spirytusem. 
Pasta do butów. Przede wszystkim nie czyścić pastą butów po włożeniu ich na nogi. Wypastowane buty wkładać, gdy mamy pewność, że pasta dobrze wsiąkła i wyschła. Unikniemy zabrudzenia mankietów spodni. W sumie najlepiej czyścić obuwie gąbką nasączoną odpowiednią pastą. Jeśli pomimo zachowania ostrożności zdarzy się plamy po paście do butów, należy potraktować ją rozpuszczalnikiem, przetrzeć detergentem, można też użyć spirytusu. 
Przypalenie żelazkiem. Często zdarza się, gdy prasujemy i jednocześnie wykonujemy wiele innych czynności. Miejsce zaplamione pocieramy wodą z mydłem, później płuczemy ciepłą wodą... Gdy materiał wyschnie, czyścimy jeszcze benzyną... Jeśli żółte plamy nie schodzą…, traktujemy plamę wodą utlenioną. Przed tym zabiegiem konieczne jest zrobienie testu tkaniny w niewidocznym miejscu. 
Pot jest nieprzyjemny nie tylko z powodu zapachu, ale i nie łatwy do usunięcia.Świeżo zdjęte z ubranie można przeprać w wodzie z mydłem lub octem. Uwaga w przypadku plamy na jedwabiu usuwamy ją benzyną. Gdy pot na dobre wżarł się w tkaninę i ją odbarwił pozostaje drastyczny sposób. Pomóc może następująca mieszanka: 3 łyżki amoniaku, 3 łyżki czystego spirytusu i 1 łyżeczka soli. Mieszankę nakładamy na plamę i czyścimy, następnie przecieramy suchą szmatką. 
Pleśń na meblach politurowanych to efekt pozostawienia na dłużej zapraw, które pozostały na blacie i puściły soki. Takie pleśniowe plamy usuwa się naftą. UWAGA ostrożnie!!! meble po użyciu tego środka matowieją, należy uważać, aby zmywać wyłącznie splamione miejsca. W tym celu najlepiej nawinąć trochę waty na zapałkę, zanurzyć w nafcie i pocierać plamę. Po wyschnięciu przecierać czystym korkiem od butelki, a następnie wełnianą szmatką. 
 
Plamy na literę S 
Sosy - taka plama zdarza się szczególnie przy uroczystych obiadach, kiedy gospodarz bardzo się stara zrobić świetny obiad z zawiesistymi sosami pyszniącymi się w sosjerkach. Plamę jak najszybciej moczymy w zimnej wodzie - jeśli nie zdążyła przeciec przez tkaninę, bądź w detergencie gdy sos już przeciekł. Na zaplamienia oporne musimy zastosować rozpuszczalnik. 
 Sos na dywanie często pozostaje po imprezach rodzinnych, gdy pani domu wystawiła się kulinarnie i wujowi bardzo smakowało drugie danie. Należy plamę obficie posypać talkiem aby wchłonął tłuszcz. Zostawić dobę potem zebrać odkurzaczem. Jeśli ta metoda nie zadziała to należy użyć chemicznego środka. 
Skórzane dywany zdarzają się także być usłane plamami i co wtedy? plamy na dywanach ze skóry (cielęcej, z kozy czy barana) należy nacierać gęstą papką z płatków mydlanych, rozgotowanego mydła czy proszku uważając, aby nie moczyć skóry, lecz. tylko futro. Można do papki dodać kilka kropel amoniaku. Spłukiwać ledwie wilgotną szmatką i natychmiast wycierać do sucha. 
 Ślady po ciężkich meblach na dywanie tzw. wgnioty szczególnie widoczne przy przemeblowywaniu i wielkim sprzątaniu, wtedy trochę bezradnie rozkładamy ręce, ale przecież można temu zaradzić. Najlepszą metodą zapobiegawczą jest co pewien czas meble nieco przesuwać, dając odpocząć zgniecionym miejscom. Można je pokropić odrobiną wody i pozostawić na dobę, a następnie wyszczotkować. Na zagniecionym miejscu wełnianego dywanu czy wykładziny kładziemy złożoną kilkakrotnie i zmoczoną lnianą szmatkę, a następnie gorącym żelazkiem dotykamy zaparzaczki nie opierając żelazka. 
 
Plamy na literę T 
Tłuszcz to zmora czyszczenia, ponieważ wymaga sporo zabiegów. Gdy kapnął na nas tzw. tłuszcz gorący to w plamę należy wetrzeć płynny detergent i mocno wypłukać. Gdy tłuszcz był zimny - jeśli działamy szybko, to świeże plamy zdołamy wyprać w gorącej wodzie z mydłem. W kolejnym etapie posypujemy zaplamione miejsce mąką a potem czyścimy szczoteczką. Następnie pod splamione miejsce podłożyć podkład i tamponikiem z gazy umoczonym w benzynie uderzać w nie. Gdy plama jest zastarzała, to kłopot jest większy należy zwilżyć ją gliceryną, a następnie posypać mąką a potem czyścić szczoteczką. Następnie podłożyć podkład i tamponikiem z gazy umoczonym w benzynie uderzać w zaplamione miejsce. Ubranie można też czyścić wywabiaczem do plam i wysuszyć suszarką do włosów. 
Tytoń. Nie tylko utrapienie osób z otoczenia, ponieważ palacz zwykle nie patrzy gdzie i jak pali pozostawiając często wypalone blaty mebli, podłogi i dywany. Plamy po tytoniu trzeba potraktować zimną wodą i czystym octem. Wyprać tkaninę w płynnym detergencie z dodatkiem alkoholu metylowego. Jeśli plamy są nadal widoczne, wyczyścić rozcieńczonym perhydrolem. 
Taśma klejąca. Klej z tych taśm, choć mało przyjemny, jest dosyć łatwy do usunięcia. Plamy z kleju namoczyć w wodzie lub nawilżyć i poczekać aż się sam odmoczą. Następnie zmywamy resztki spirytusem lub benzyną. 
Trawa to grupa plam rodzinnych - ojciec z synem po wypadzie w plener wracają przed oblicze matek z nietęgimi minami. Plamę trzeba przecierać alkoholem z dodatkiem wody z solą. Miejsca bardzo mocno zaplamione można przetrzeć wodą utlenioną z amoniakiem (dwie łyżki wody utlenionej i 1/2 łyżeczki amoniaku), potem przecieramy jeszcze spirytusem. 
Tłuste plamy na dywan czasami wnosimy pod podeszwami prosto z ulicy. Miejsca przetłuszczone posypać talkiem lub magnezją, pozostawić przez dobę i starannie usunąć odkurzaczem. Gdy dywan jest z czystej wełny, można spróbować przyłożyć na chwilę ciepłe żelazko, podkładając pod nie bibułę czy ligniny. 
 
Plamy na literę W 
Wino. Ta plama wymaga błyskawicznej interwencji w innym przypadku pozostanie w materiale na zawsze. Zaplamione miejsce natychmiast posypujemy obficie solą (tworzymy taką pierzynkę solną), by sól mogła wchłonąć cały płyn. Następnie (najczęściej serwetę czy obrus) tkaninę moczymy przez około godzinę w zimnej wodzie lub w roztworze boraksu i pierzemy w proszku. 
Wymiociny, czyli tzw. paw to jedna z najbardziej nieprzyjemnych plam, zresztą związanych z nieprzyjemnymi przeżyciami. Niemniej i takie się zdarzają. Na następny dzień trzeba jednak podjąć wyzwanie. Plamę obsuszyć lub zeskrobać. Zamoczyć w wodzie z sodą i wytrzeć gąbką zmoczoną w roztworze boraksu. Na koniec wyprać w proszku enzymatycznym. 
Wosk. Zawsze musimy się liczyć, że romantyczna kolacja może zakończyć się plamą z wosku. Materiał schłodzić, wręcz zamrozić. Jeśli zaplamiliśmy dywan, to należy obkładać go kostkami lodu zawiniętymi w plastykową torebkę. Po kilku godzinach wykruszyć wosk. Włożyć tkaninę między dwie warstwy bibuły i przeprasować ciepłym żelazkiem. Wosk zostanie w bibule. Jeśli jeszcze coś zostanie, to białą tkaninę oczyścić wywabiaczem do plam i przetrzeć spirytusem. Gdy plama jest z wosku kolorowego, zastosować denaturat i dalej normalnie wyprać lub wyczyścić. 
Wilgoć na jedwabiu pojawia się, zwłaszcza, gdy o jakimś fatałaszku zapomnimy na dłużej. Plamy wilgoci na jasnym jedwabiu można się ich pozbyć, jeśli przed wypraniem skropisz je delikatnie sokiem z cytryny. 
 
Plamy na literę Ś 
Śmietana zarówno ta bita, jak i dodawana do sosów itp... eliminuje naszą garderobę na kilka godzin. Traktujemy splamione ubranie kilkakrotnym płukaniem w zimnej wodzie i pierzemy jak najszybciej w proszku z enzymami. 
 
Plamy na literę Ż 
Żywica nie tylko ta z kory drzewa, ale i ta sztuczna jest trudna do zlikwidowania. Plamę spokojnie pocierać terpentyną, aż do skutku. Całość później sprać w wodzie z mydłem. 
Żółte plamy pod pachami miał w swoim życiu niemal każdy, to wynik zbyt długiej eksploatacji koszul bluzek czy biustonoszy. Należy przede wszystkim garderobę namoczyć w soli i dalej poddać normalnej obróbce pralniczej, czyli proszek, ewentualnie jeszcze któryś z wybielaczy. 
Mam świadomość, że opowiedziałam nie o wszystkich podstępnych plamkach i plamach. Na wszystkie pytania Szanownych Czytelników odpowiem na łamach WiM. 
 
 8. ORGANIZACYJNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY 
 
aaa 
8.1. Odpowiedź PFRON na protest w sprawie "Homera" 
 
W numerze 4(28)/2010 "WiM" opublikowaliśmy Apel Polskiego Związku Niewidomych w sprawie zawieszenia przez PFRON programu "Komputer dla Homera". Poniżej zamieszczamy odpowiedź PFRON-u na ten apel. Jednocześnie informujemy, że w finansach PFRON-u nastąpiła pewna poprawa i Fundusz może przeznaczyć dodatkową kwotę ponad 250 milionów złotych na zadania realizowane przez organizacje pozarządowe, na zadania realizowane przez samorządy i 60 milionów złotych na programy celowe Rady Nadzorczej PFRON. Tak więc, być może i program "Komputer dla Homera" zostanie zasilony i uruchomiony. Polecamy pozycję 9.1, tj. "Rozmowę z Wojciechem Skibą - prezesem PFRON". (Przypis redakcji "WiM) 
 
 Odpowiedź PFRON na protest w sprawie "Homera" 
 
 Źródło: "BIP" 6/6 kwiecień 2011 
 
Pani Anna Woźniak-Szymańska Prezes Zarządu Głównego Polskiego Związku Niewidomych 
 
W odpowiedzi na pismo Polskiego Związku Niewidomych w sprawie realizacji w bieżącym roku programu "Komputer dla Homera 2010" skierowane do PFRON drogą mailową w dniu 18 marca 2011 roku. jak i złożone w kancelarii PFRON w dniu 24 marca 2011 roku. uprzejmie wyjaśniam, że ogłoszenie terminu naboru wniosków w ramach przedmiotowego programu będzie możliwe jedynie w sytuacji, kiedy Fundusz będzie posiadać środki na jego realizację. 
Obecnie w planie finansowym PFRON brak jest środków na realizację większości programów (w tym również programu "Komputer dla Homera 2010"). Fundusz czyni starania, aby pozyskać środki niezbędne na uruchomienie pomocy. Ze względu na fakt, że Fundusz co roku dysponuje ściśle określonym budżetem pełna realizacja wszystkich potrzeb związanych z ułatwieniem osobom niepełnosprawnym codziennego funkcjonowania jest niemożliwa. 
W 2010 roku dynamiczny wzrost wydatków na wypłaty dofinansowań do wynagrodzeń zatrudnionych osób niepełnosprawnych spowodował, że nie wystarczyło środków finansowych na realizację większości programów PFRON (w tym m.in. programu "Komputer dla Homera 2010"). W bieżącym roku sytuacja finansowa PFRON kształtuje się podobnie jak w roku poprzednim. Należy podkreślić, że programy nie są zadaniem obligatoryjnym Funduszu, a środki finansowe na ich realizacje pochodzą z ewentualnych rezerw w jego przychodach. 
Zważywszy na fakt, że podstawową misją PFRON jest wspieranie rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych, środki pozostające w dyspozycji PFRON wydatkowane są przede wszystkim na cele związane z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych określone w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. 
Rozumiejąc zaniepokojenie PZN oraz całego środowiska osób niewidomych faktem, iż na dzień dzisiejszy nie został ogłoszony nabór wniosków o dofinansowanie w ramach programu "Komputer dla Homera 2010". Pragnę poinformować, iż PFRON planuje realizację trzeciej edycji projektu systemowego pn. "Wsparcie osób niewidomych na rynku pracy" w latach 2012-2013. W trakcie trwania prac planistycznych i przygotowawczych PFRON zamierza przedstawić Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich Instytucji Pośredniczącej II stopnia, która będzie akceptować projekty systemowe Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki propozycję, aby wydatki związane z finansowaniem zakupu, modernizacją lub rozbudową specjalistycznego sprzętu komputerowego i urządzeń brajlowskich na potrzeby osób niewidomych biorących udział w projekcie traktowane były jako wydatki kwalifikowane. 
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Wydział Programowania i Realizacji Zadań 
 
 aaa 
8.2. Homeryczny apel 
Weredyk 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Przeglądając środowiskowe wieści trafiłem na dramatyczny apel Polskiego Związku Niewidomych w sprawie pozbawienia możliwości zakupu sprzętu pozwalającego uczyć się, pracować i funkcjonować na co dzień osobom niewidomym i słabowidzącym. 
Powiało grozą! Za jakie przewinienia nie wolno nam niewidomym kupować aparatury, która nie tylko się w domu przyda, ale czyni życie bardziej sprawnym stanowiąc bramę na świat. Z nietajoną obawą zagłębiłem się w treść apelu. 
"Polski Związek Niewidomych w imieniu środowiska osób niewidomych wyraża swój protest w odpowiedzi na docierające do nas z Zarządu PFRON informacje, że osoby z dysfunkcją narządu wzroku, w tym dzieci i młodzież, będą pozbawione możliwości dofinansowania zakupu specjalistycznych elektronicznych urządzeń i sprzętu umożliwiających kształcenie, pracę zawodową i codzienne funkcjonowanie". 
Czyżby PFRON działający na rzecz niepełnosprawnych uznał, że brak wzroku to nie inwalidztwo i na zasadzie grubej kreski wyrzucił nas spod opiekuńczych skrzydeł? 
Szybko sprawdziłem stosowne dokumenty zamieszczone na internetowej stronie Funduszu i wyszło mi trochę jak w radiu Erewań, a więc nie pozbawienie możliwości dofinansowania zakupu koniecznego sprzętu, ale podniesienie progu tak zwanego wkładu własnego. A więc nie jest to pozbawienie możliwości dofinansowania zakupu koniecznego sprzętu, ale podniesienie progu tak zwanego wkładu własnego. To jednak już inna sprawa, która nie wymaga kunsztownej dramaturgii apelu. Jedynie niepokój może budzić odraczanie terminu rozpatrywania wniosków. Ale terminy te uzależnione są wszak od płynności finansowej Funduszu. 
PFRON otrzymał zadanie dofinansowywania zatrudnienia nie tylko w dotychczas faworyzowanych ZPCh, ale także na otwartym rynku pracy. Przypomnijmy, że finansowe istnienie funduszu uzależnione jest od wpływu pieniędzy z zakładów niezatrudniających inwalidów. Skoro więcej pracodawców będzie ich obecnie zatrudniać, naturalną koleją rzeczy, więcej pieniędzy będzie trzeba przeznaczyć na dofinansowanie stanowisk i wynagrodzeń osób niepełnosprawnych. Fundusze PFRON to naczynia połączone, czyli mniej pieniędzy na programy celowe. Jeśli niepełnosprawni będą pracować, podwyższą się ich dochody, będą więc mieli możliwość wniesienia wyższego wkładu własnego. Niby proste, a jednak budzące niepokój PZN. 
"Elektronika i informatyka stworzyły osobom z uszkodzonym wzrokiem, nawet tym, które nic nie widzą, niewyobrażalnie wielkie możliwości dostępu do informacji, edukacji, zdobywania i podwyższania kwalifikacji zawodowych, wykonywania pracy zawodowej, naukowej, twórczej, a także sprawnego funkcjonowania na co dzień (zdobywania wiedzy ogólnej, prowadzenia korespondencji i in." 
Fragment nie tyle merytoryczny, ile emocjonalny. Ilu (choćby w przybliżeniu) niewidomym beneficjentom Homera, w wyniku programu, udało się znaleźć pracę zarobkową lub utrzymać się w niej właśnie z wykorzystaniem tego sprzętu. 
Natomiast "sprawne funkcjonowanie na co dzień (zdobywanie wiedzy ogólnej, prowadzenia korespondencji i in.)" nie jest przedmiotem homerowskich dobrodziejstw, bowiem adresatami tego niestarannie opracowanego programu są jedynie niewidomi w określonym wieku. Osoby niemieszczące się w jego widełkach już takich możliwości są pozbawione i skazane na informacyjno-społeczne wykluczenie. I o tej ogromnej rzeszy niewidomych PZN wprawdzie w apelu wspomina, ale wobec braku umocowań prawnych jest to jedynie retoryczny ozdobnik. Siłą rzeczy osoby te staną się grupą, której będzie trudno "uczestniczyć w życiu społecznym m.in. komunikować się z innymi, zdobywać informacje powszechnie dostępne dla osób niemających problemów wzrokowych". 
O zmianach w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej było wiadomo od dość dawna - na tyle dawno, aby zacząć zastanawiać się nad złagodzeniem jej skutków poprzez poszukiwanie pieniędzy na fundusz pomocowy, negocjowanie z producentami i dystrybutorami sprzętu specjalistycznego uruchomienia sprzedaży ratalnej, lobbowanie, aby podobne raty można było spłacać na rzecz PFRON. I choć Fundusz nauczony doświadczeniem lat ubiegłych, niechętnie takie rozmowy by podjął, być może usilne starania PZN przyniosłyby efekty. 
Działalność PFRON i jego procedury budzą wiele kontrowersji, ale też i niewidomi, podnoszący obecnie homeryczny lament, są winni obostrzeń dofinansowania. Ilu z niewidomych - gdy były ku temu możliwości - zaciągnęło PFRON-owskie pożyczki i nie spłaciło ich, zmuszając Fundusz do ich umorzenia. 
Odnoszę wrażenie, że władze PZN nie do końca przemyślały swoją rolę w tym zakresie. Wystosowano apel, skierowano niewidomych do Funduszu i sprawa poszła ad segregator. 
 
aaa 
8.3. Poparłbym, gdyby... 
Kret 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Z uwagą przeczytałem w Internecie apel podpisany przez przewodniczącą ZG PZN p. A. Woźniak-Szymańską. Rozumiem, że w Związku zbliżają się wybory i taki apel jest niezbędny, by zdobyć poparcie delegatów. Jednak apel ten, w moim odczuciu, jest wyjątkowo jednostronny i nie pokazuje patologii, jakie narosły wokół programu "Komputer dla Homera". Nie ma w nim ani słowa o tym, że firmy dostarczające przydatny niewidomym sprzęt i oprogramowanie, w nieprzyzwoity sposób zawyżają ceny. Kilka lat temu jedna z tych firm poddana została procedurze kontroli przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów i okazało się, że urządzenie lektorskie, kosztujące kilkanaście tysięcy zł, ma bardzo wysoki narzut. W obawie przed ostrymi sankcjami firma sama obniżyła cenę sprzętu blisko o połowę. 
Pewien mój znajomy otrzymał od innej firmy propozycję nieodpłatnego dostarczenia mu sprzętu i oprogramowania pod warunkiem podpisania odbioru faktury na sprzęt i oprogramowanie o kilkakrotnie wyższej wartości. Był to ewidentny przekręt, i znajomy nie przyjął tej propozycji. Zasugerowałem mu, by powiadomił o zdarzeniu prokuraturę, obawiał się jednak że spadnie na niego odium donosiciela. 
W naszym środowisku jest, niestety, przyzwolenie na różnego rodzaju przestępstwa, m.in. poświadczania nieprawdy i nikt - a przede wszystkim władze PZN - z taką patologią nie walczy. Nie bądźmy naiwni i nie sądźmy, że zjawiska te uchodzą uwadze organów ścigania i różnego rodzaju decydentów. Ci ostatni walczą z opisaną patologią między innymi poprzez ograniczanie dopływu środków na różnego rodzaju programy. Ciekawy jestem, czy ktoś wie, ilu niewidomych jest beneficjentami programu "Komputer dla Homera" i innych podobnych programów, i ilu z tych beneficjentów zdobyło wysokie kwalifikacje lub pracę, o czym wspomina apel władz PZN. Obawiam się, że są to znikome procenty. Oczywiście, niewidomym, którzy uczą się lub pracują, należy pomagać. Nie można jednak bronić niefrasobliwego rozdawnictwa bardzo drogiego sprzętu i oprogramowania, gdy w wielu przypadkach służy on jedynie rozrywce, a po trzech latach - po upływie okresu karencji - wystawiany jest na sprzedaż w Internecie po cenie wyższej od ceny nabycia. 
Trzy lata temu kupiłem od znajomego "wypasioną komórkę" ze stosownym oprogramowaniem, z której korzystał on przez trzy lata, a kupił ją od innego niewidomego - beneficjenta programu "Komputer dla Homera". Tenże beneficjent po trzech latach użytkowania sprzedawał zestaw bez stosownego klucza, niemal po cenie zakupu. Innymi słowy - telefon ten służy już 9 lat i jest w pełni sprawny. 
Inny niewidomy nabył kilkuletnie urządzenie lektorskie, które otrzymał uczeń ośrodka dla niewidomych. Zestaw był zupełnie nieużywany, co świadczy o tym, że tryb przyznawania sprzętu i oprogramowania jest korzystny dla producentów i dystrybutorów, a nie zawsze potrzebny niewidomym. 
Podobnych przykładów jest wiele - chociażby czytak, którego faktyczna wartość ma się nijak do żądanej ceny, czy cyfrowe dyktafony, które można z powodzeniem kupić z polskim menu w ogólnie dostępnych sklepach i to po cenie o kilkaset złotych niższej od ceny oferowanej przez specjalistyczne firmy obsługujące niewidomych. 
Kończąc - apeluję do p. Prezes, by w programie na najbliższy zjazd ujęła walkę z patologiami bijącymi tych, którym pomoc jest naprawdę potrzebna. 
 
aaa 
8.4. TPG rozczarowane tempem prac nad prawnym uznaniem głuchoślepoty 
Piotr Stanisławski 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2011-04-13 
 
13 kwietnia mija 7 lat od uchwalenia przez Parlament Europejski Deklaracji Praw Osób Głuchoniewidomych. Parlament zalecił państwom członkowskim UE, aby uznały w krajowych systemach prawnych głuchoślepotę jako rodzaj niepełnosprawności. Zrobiło to już wiele krajów, ostatnio - przed rokiem - Włochy. Niestety, Polska nadal nie daje takiego prawa osobom głuchoniewidomym. 
- Dziś mija 500 dni od dnia, w którym pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych, Jarosław Duda, złożył obietnicę prawnego uznania głuchoślepoty jako niepełnosprawności - mówi Grzegorz Kozłowski, przewodniczący Towarzystwa Pomocy Głuchoniewidomym. 
- Żeby to zrobić, wystarczy zmiana jednego przepisu w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Po półtora roku prac (!) MPiPS przedstawiło nam propozycję przepisu definiującego osoby głuchoniewidome. Nie możemy jej zaakceptować. Propozycja Ministerstwa ignoruje elementarną wiedzę merytoryczną oraz praktykę zagraniczną w zakresie głuchoślepoty. De facto pozbawia ona tożsamości połowę osób głuchoniewidomych w Polsce - podkreśla. Zaproponowana przez MPiPS definicja otrzymała opinię negatywną Towarzystwa Pomocy Głuchoniewidomym, Polskiego Związku Niewidomych, Polskiego Związku Głuchych oraz (sic!) Krajowej Rady Konsultacyjnej ds. Osób Niepełnosprawnych przy Pełnomocniku Rządu. 
Grzegorz Kozłowski jest głęboko zawiedziony tym, że głos środowiska osób głuchoniewidomych w ich własnej sprawie jest konsekwentnie ignorowany. Kozłowski uważa, że jeśli definicja Ministerstwa zostanie przyjęta, to wielokrotne obietnice strony rządowej o woli uzgodnienia jej "z partnerami społecznymi" od samego początku miały jedynie na celu uspokojenie opinii publicznej. 
Krzysztof Kosiński, zastępca dyrektora Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, wyjaśnia, że niedługo dojdzie do spotkania z partnerami społecznymi w tej sprawie. 
- Projekt rozporządzenia wraz z propozycją definicji głuchoślepoty został wysłany do konsultacji partnerów społecznych, resortowych i wszystkich zainteresowanych stron. Otrzymaliśmy od tego czasu wiele uwag, w tym także od Towarzystwa Pomocy Głuchoniewidomym. Cały czas jesteśmy otwarci na rozmowy na ten temat i wkrótce po przeprowadzce Biura w nowe miejsce spotkamy się ze wszystkimi partnerami. Niemniej jednak kryteria orzekania o niepełnosprawności muszą być jasne i klarowne, a więc także to, od jakiego momentu mówimy o głuchoślepocie. Nasze propozycje ustanowienia kryteriów opierają się na parametrach medycznych, natomiast TPG wskazuje głównie na funkcjonalne ograniczenia. Do spotkania mogłoby dojść jeszcze w kwietniu lub na początku maja - zaraz po otwarciu Biura Pełnomocnika w nowym miejscu, na ul. Nowogrodzkiej 11. 
TPG jasno jednak deklaruje, że nie zgodzi się na jedynie medyczne kryterium w definiowaniu, kto może być osobą głuchoniewidomą. Ich zdaniem, definicja musi uwzględniać aspekt funkcjonalny. Osoba głuchoniewidoma nie może bowiem - tak, jak osoba niewidoma, która słyszy - skompensować sobie braku któregoś z tych zmysłów. Już przy 50 proc. uszkodzeniu obu zmysłów nie da się korzystać z udogodnień dla osób tylko głuchych albo tylko niewidomych. 
Jak podkreślają w TPG, o specyfice i odrębności głuchoślepoty w stosunku do innych niepełnosprawności decyduje nie sam fakt uszkodzenia słuchu i uszkodzenia wzroku, ale sprzężenie tych uszkodzeń i brak wzajemnej kompensacji zmysłów. To właśnie brak kompensacji ma duży wpływ na funkcjonowanie w środowisku - dlatego też w zachodnich definicjach głuchoślepoty aspekt funkcjonalny jest najistotniejszy w orzekaniu o głuchoślepocie. 
 
aaa 
8.5. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH 
Niech żyje banda czterech 
Jerzy Ogonowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 	Ta banda czterech, to Michał Kaziów, Stanisław Kotowski, Józef Mendruń i Zbigniew Niesiołowski. Tak o nich mówili dawni starzy działacze PZN na średnim szczeblu. Twierdzili, że wymagają od tego szczebla jakichś dziwnych rzeczy, bo nie rozumieją się na życiu i jego realiach. Niech ci magistrzy i doktorzy sobie piszą albo robią, co chcą, ale rządzenie niech nam zostawią, bo my jesteśmy z klasą robotniczą itp. Do tych dziwactw należało też wprowadzenie brajlowskich kart wyborczych, które umożliwiają całkowicie niewidomym samodzielne głosowanie w stowarzyszeniach i innych instytucjach działających na ich rzecz. A że banda, to banda, więc i teraz wywołała we mnie różne refleksje, bo w poprzednim numerze "WiM" i Kotowski, i Niesiołowski się wypowiadali, Kaziów nie mógł, bo już nie żyje, a Mendruń może nie chciał. 
Ja tę bandę czterech popierałem - i za to bywało, że traktowano mnie nieco śmiesznie na szczeblu okręgu. Ówczesny kierownik miał niezawodny sposób na usuwanie ewentualnych kandydatów na kierowniczy stolec. Wypuszczał w stosownym momencie wiadomość, że jest chory, że trzeba by kogoś na jego miejsce… i kiedy pojawiał się jakiś bardziej lub mniej śmiały chętny, wówczas tenże kierownik mówił: "A ty sk..." i rozpoczynała się nagonka na takiego, co dał się podejść. Raz było tak ze mną, chociaż to nie ja siebie zaproponowałem, tylko ktoś postronny i w dobrej wierze. Myślę, że o takich zdarzeniach też warto przypominać, tym bardziej że czytelnicy WIM-u dopominają się humoru. 
	Dawna praca społeczna dziś jest określana jako wolontariat. Niegdyś było tak, że związkowy establishment naganiał do pracy społecznej i za to brał pieniądze. Dziś nikt do niczego nie nagania, a wolontariusze robią za darmo to, za co inni biorą niekiedy dość dobre pieniądze. Czyli, jak pisał Zygmunt Krasiński, ludzie się zmieniają, pałace zostają. 
Chociaż jednak coś się chyba na lepsze zmieniło. Bo ci wolontariusze robią najczęściej coś konkretnego i pożytecznego. W szkole uchodziłem za jednostkę aspołeczną, chociaż uczestniczyłem w rozmaitych kółkach zainteresowań, nie odmawiałem nigdy nikomu pomocy. Jedynie z operowaniem łopatą i grabiami miałem pewne kłopoty, bo osiłek ze mnie był żaden, wolałem zawsze machać głową niż łopatą. Potem w liceum też wciągnięto mnie do koła PZN, ale koło to szybko odczytałem jako kółko graniaste, gdzie ani nie miałem nic do roboty, ani nie znalazłem żadnych towarzyskich powiązań z ludźmi, którzy byli ode mnie kilkakrotnie starsi i raczej jakieś zapomogi na węgiel ich interesowały. Za to znalazłem wiele miejsca dla siebie w harcerstwie, chociaż nie było to harcerstwo nieprzetartego szlaku ani żadne takie niewidome harcerstwo. A na studiach została mi PZPR, czego wstyd powiedzieć, nie tylko się nie wstydzę, choć to dziś modne, ale nawet myślę, że ta moja przynależność, niejednokrotnie pozwoliła mi komuś pomóc. 
Obecnie sądzę, że istnieją dwie formy pracy społecznej czy, jak kto woli, wolontariatu. Jedna polega na robieniu dużego hałasu wokół siebie, notorycznym uczestniczeniu we wszelkiego rodzaju zebraniach i traktowaniu rzeczy zadekretowanych jako wykonane i istniejące. Druga forma polega na tym, że liczą się wyłącznie skutki działalności dla konkretnych ludzi, liczy się to, co zostało wykonane, a nie zapisane w protokole. I o tych hałaśliwych zwykle się zapomina, kiedy czy to skutkiem zaniku energii, czy z obawy, że wydadzą za dużo pieniędzy, hałasować przestają. Drudzy muszą długo czekać na ocenę swej działalności, ale kiedy ona się pojawia, jest podstawą do wielkiej dumy i satysfakcji. 
Mnie właśnie przypadło w udziale przeżyć skutki tej drugiej formy działalności. Kiedy w latach osiemdziesiątych rozpoczął się polityczny karnawał, a sprytne ideowe zasłony osłaniały rzeczywiste, czysto materialne, dążenia ludzi, włączyłem się do wszystkich możliwych działań społecznych w postaci PZPR, Solidarności, zarządu spółdzielni, w której pracowałem itp. Nie było to, wbrew pozorom, trudne, bowiem ludzie ze starych układów nie wiedzieli w początkowej fazie wydarzeń, co się dzieje, do czego warto się włączyć, a do czego nie, toteż najlepszy punkt startu mieli tacy jak ja, bez powiązań, układów itp. Nawet na jednym z walnych zebrań ktoś z zarządu Solidarności powiedział, że kiedy tak analizowali, kogo by tu na prezesa, ciągle ja im wychodziłem, bo nie byłem obciążony żadnymi układami z przeszłości, poza przynależnością do partii. 
Objęcie stanowisk, których na razie nikt nie chciał, pozwoliło mi we właściwym czasie oderwać od spółdzielni dział tłumaczeń i założyć odrębną spółdzielnię. W firmie tej ok. 30 osób osiągało zarobki, mniej więcej kilkanaście razy wyższe od przeciętnych w tym okresie. Potem reforma Balcerowicza wykazała, że nawet tak oszczędnie rozbudowany personel tej spółdzielni jeszcze wykracza poza ramy racjonalnej gospodarki rynkowej. Ale te około 10 lat działalności spółdzielni mogłem z całym spokojem wpisać na konto moich zasług. I to nie ludzie pomagali niewidomemu, ale niewidomy zorganizował pewnej liczbie osób dobry byt na kilka lat. Potem ludzie ci organizowali własną działalność gospodarczą, ale punkt wyjścia, to była powołana przeze mnie spółdzielnia tłumaczy. 
	Lata dziewięćdziesiąte przyniosły powstanie dwóch stowarzyszeń tłumaczy. W Polskim Towarzystwie Tłumaczy Ekonomicznych, Prawniczych i Sądowych, przekształconym potem na Polskie Towarzystwo Tłumaczy Przysięgłych i Specjalistycznych, znalazłem się prawie od początku jego istnienia. Potem, po nawiązaniu różnych kontaktów, zaczęliśmy działalność we Wrocławiu, a dziś już drugą kadencję przypadło mi być prezesem dolnośląskiego Koła tego stowarzyszenia, zaś jedną kadencję - członkiem Rady Naczelnej. 
I parę tygodni temu, siedząc nad jakimś terminologicznym problemem, ogarnęło mnie pewnego rodzaju ambiwalentne uczucie. Bo oto jeszcze paręnaście lat temu przy takim problemie zadzwoniłbym tu i tam, do moich starszych kolegów po fachu i oni by mi poradzili, jak to zrobić. Teraz też czasem dzwonię, ale jednak to już do mnie się zwracają, jak sobie z tym czy owym poradzić. Taka jest kolej rzeczy, i to dobrze, że tak jest, że czegoś się w życiu dopracowałem. Najważniejsze dziś dla mnie jest jednak to, że udało mi się wyjść poza własny problem, że otoczenie zaakceptowało mnie jako fachowca, specjalistę, a nie osobę niepełnosprawną. Zresztą w PZN nie miałem takiego fartu. Może zbyt dużo wymagałem od środowiska niewidomych, które w miarę umacniania się kapitalizmu, przeszło stopniowo na pozycje, delikatnie mówiąc, proszalne. Udały się pewne małe dokonania w Klubie Inteligencji Niewidomej, ale za to trzeba było zapłacić zniszczeniem tego stowarzyszenia. Niestety, otoczenie niedobrze znosi, jak na razie, racjonalnie rozumianą integrację osób niepełnosprawnych w społeczeństwie. Gdzieś w podtekście zawsze władze przez integrację rozumieją zespolenie kulawego ze ślepym. Takie oto refleksje nasunęły mi się po przeczytaniu rozmowy Stanisława Kotowskiego ze Zbigniewem Niesiołowskim. I ten ostatni ma może rację, kiedy twierdzi, że pora już na działalność młodych. Inne są tych młodych hierarchie wartości, przy czym niektórych z tych wartości nie zaakceptujemy, my stare komuchy. Bo jak zaakceptować fakt, że pracodawcy głoszą, wszem i wobec, iż niepełnosprawni to pracownicy niepełnowartościowi. Jeśli więc mają pracować, to oni, pracodawcy, muszą na to, a może raczej za to, dostawać stosowne gratyfikacje, bo inaczej powyrzucają te pokraki na zbity łeb. 
Nie czułem się nigdy społecznikiem z urodzenia, jeżeli już, to z jakiegoś poczucia obowiązku. To poczucie obowiązku nasiliło się u mnie szczególnie w latach 80-90, kiedy waliły się spółdzielnie, niewidomi tracili stadami pracę, a ja umacniałem się na swoich pozycjach. Wydawało mi się wówczas, że mogę coś tym tracącym pracę i godność przekazać. Ale chyba się myliłem, albo tego nie umiałem. Ludzie różne rzeczy sobie wymyślają, różne rzeczy im się marzą, ale będzie zawsze tylko to, co być może. A więc róbmy swoje. I niech żyje Banda Czterech. 
 
 aaa 
9. FAKTY, ARGUMENTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI 
 
aaa 
9.1. Zaproszenie do dyskusji 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Szanowni Państwo! 
 
Są Państwo kolejną grupą Czytelników, która jest proszona o wypowiedzi na ważne tematy dotyczące naszego środowiska oraz osób niewidomych. Każdy z nas ma własne doświadczenia i własne przemyślenia. Podzielmy się więc naszymi opiniami z Czytelnikami "Wiedzy i Myśli". Być może, w ten sposób, będziemy mieli wpływ na kształtowanie opinii nas dotyczących, a może również sami lepiej zrozumiemy ludzi widzących, ich zachowania i poglądy. 
Otrzymują państwo temat trochę filozoficzny, lecz wbrew pozorom problem ten ma wielkie, praktyczne znaczenie. Chodzi o to, czy niewidomi tworzą własny, zamknięty świat, czy tak nie jest. Czy niewidomi mogą w pełni zrozumieć ludzi widzących i czy ludzie widzący mogą zrozumieć niewidomych. Jaki jest odbiór świata przez niewidomych i jak ludzie widzący nas postrzegają. 
Z odpowiedzi na te i podobne pytania wynikają cele rehabilitacyjne i, co by nie mówić, powinna wynikać działalność stowarzyszeń i fundacji działających na rzecz osób niewidomych. Warto zastanowić się, czy w działalności tej uwzględniane są odmienne potrzeby osób niewidomych, czy może potrzeby takie nie istnieją i działalność ta nie powinna różnić się od działalności prowadzonej na rzecz innych grup społecznych. Oczywiście, nasze rozważania powinny dotyczyć osób niewidomych, gdyż problematyka osób słabowidzących jest, a może nie jest, zupełnie odmienna. Zajmiemy się tym w przyszłości. 
 W artykule Zuzanny Ratek znajdą Państwo różne poglądy dotyczące niewidomych i różne opinie na temat zaspokajania ich potrzeb, głównie potrzeb poznawczych, w tym odbioru dzieł sztuki. 
 Państwa opinie mogą się przyczynić do lepszego zrozumienia tych trudnych zagadnień. Dlatego uprzejmie proszę o przeczytanie załączonego artykułu, rozejrzenie się wśród znajomych, może przedyskutowanie niektórych problemów z przyjaciółmi i napisanie do "Wiedzy i Myśli". Forma i objętość wypowiedzi zależy wyłącznie od Państwa. Jeżeli odpowiedź będzie bardziej obszerna, zostanie opublikowana w postaci artykułu, jeżeli będzie krótka, będzie dotyczyła jakiegoś jednego aspektu - opublikowana będzie w rubryce "Wypowiedzi czytelników". Wypowiedzi mogą być podpisane imieniem i nazwiskiem, inicjałami, pseudonimem, a nawet liczbą. To również zależy wyłącznie o Państwa. 
Na e-maile oczekuję do ósmego kwietnia pod adresem: 
st.k@onet.pl 
Z serdecznymi pozdrowieniami 
Stanisław Kotowski 
 
aaa 
9.2. Dwa światy - a może jedność w różności 
Zuzanna Ratek 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Czy istnieje osobny świat niewidomych, czy też jesteśmy częścią tego samego otoczenia i mamy w nim dokładnie takie samo miejsce, jak pozostali członkowie społeczeństwa? 
Wobec tak postawionego pytania osoby zabierające głos na ten temat, podzieliły się na zwolenników poglądu, że niewidomi mają swój specyficzny, dla siebie właściwy świat, podobnie jak dzieci, malarze czy pisarze. Żyją w nim wśród znajomych i przyjaznych rzeczy i przestrzeni, obłaskawiają go za pośrednictwem konstruowanych z myślą o nich udogodnień technicznych. Inni twierdzą z całym przekonaniem, że niewidomi są cząstką otaczającego świata i mówienie o świecie dla nich specyficznym jest separatystycznym nadużyciem. A może świat niewidomych jest pewnym stereotypem wyrosłym na gruncie niemożliwości wyobrażenia sobie funkcjonowania i życia w przestrzeni z wyłączonym zmysłem wzroku? Odpowiedź przyniosły wybrane na chybił trafił informacje znalezione w prasie. 
"Niewidomi poznają świat przez słowny opis obrazu" 
Świat sztuki dostępny dla wszystkich - także osób niewidomych. Już nie tylko dotyk, ale także słowny opis pozwala bliżej poznać dzieła sztuki. W bydgoskim Ośrodku Szkolno-Wychowawczym im. Braille'a poznawali tajniki audiodeskrypcji, uczyli się, jak przybliżyć świat niewidomym. Jakie elementy są istotne, by ten opis był zwięzły, krótki, treściwy, aby to było przekazane w języku zrozumiałym dla osoby niewidomej. A jest to możliwe dzięki audiodeskrypcji. To metoda słownego opisu obrazów, która pomaga niewidomym poznać świat poprzez innych. Audiodeskryptor pełni funkcję przekaźnika i dzięki niemu obraz zaczyna przemawiać. 
Połączenie głosu lektora i dotyku osoby niewidomej w przedstawieniu dzieł sprawia, że świat sztuki staje się bliższy. 
Wolontariusze w Opolu, uczestniczący w warsztatach, uczą się m.in. jak w okularach nieprzepuszczających światła zrobić kanapki, zaparzyć herbatę czy zejść po schodach. Uczestnicy szkolenia chcą doświadczyć, wiedzieć, przekonać się na własnej skórze, jak żyją ludzie z takimi ograniczeniami". 
"Tracący wzrok naukowiec jest przekonany, że można prowadzić życie zawodowe, nawet mimo utraty wzroku. Korzysta jeszcze z jego resztek, z lupy powiększającej ponad 12 razy i litera po literze czyta tekst wydruku lub ksero. Z pomocą osoby widzącej przeszukuje internet. Słucha zapisów tekstowych na płytach. Ze słuchaczami spotyka się raz lub dwa razy w miesiącu w Klubie Horyzont Polskiego Związku Niewidomych. Ale zauważa, że bardzo trudno jest opowiedzieć o fotosyntezie ludziom, którzy nigdy nie widzieli słońca. Uczy wybranych zagadnień, ciekawostek, tłumaczy, jak funkcjonuje świat, czym jest przyroda. Zdaniem naukowca niewidomi potrzebują takiej wiedzy. 
A co interesuje osoby, które nie widzą? - Opowiada im np. o wodzie - jak bada się jej jakość, co to są bakterie coli, o których się mówi w mediach. Tłumaczy funkcjonowanie mikrokosmosu - jakie bakterie zagrażają ludziom, jakie pasożyty. Opowiada, jak żyją zwierzęta, jak funkcjonuje świat. Przyznaje, że opisanie tych zjawisk jest niezwykle trudne. - Przecież niektórzy z nich widzą tylko jasność. (-) Dla mnie to rehabilitacja, ja się świetnie czuję w środowisku osób niewidomych. Bezpiecznie. Nie ma co ukrywać - niewidomi to są ludzie odrzuceni" - przyznaje. Bohater opowiadania chciałby przedstawić świat osób niewidomych takim, jakim jest, jakim go widzi i z jakim się spotyka. 
List skopiowany z prywatnej strony osoby niewidomej, która pisze: "Dla tych, którzy chcieliby zażyć "pigułkę wiedzy o niewidomych i ich świecie", przeznaczam "list niewidomej uczennicy...". Zawiera on syntezę tego, co widzący powinni wiedzieć. Ponadto Jest tu mnóstwo zabawnych historyjek, które na dłuższą metę budzą jednak dość smutne refleksje. Zawartość tych stron, część osób zaszokuje, inną część zbulwersuje, ale mam nadzieję, że będą również tacy, którzy dzięki niej dużo szybciej i bardziej zrozumieją osoby niewidome i ich - nasz świat! 
I na koniec, jak świat i w nim miejsce niewidomych spostrzega operator filmowy. "Postanowiłem uchwycić na taśmie świat niewidomych. Miałem kilka pomysłów, a ciemność była nierozerwalną częścią planu. Próbowaliśmy uchwycić "zaburzoną" atmosferę światła, taką samą, w jakiej żyją niewidomi bohaterowie filmu. Dylemat pojawiał się wówczas, gdy rzeczywistość okazywała się być inna. Nie zamierzaliśmy ingerować w świat niewidomych. Chcieliśmy kręcić w ciemności, ale z drugiej strony nie mogliśmy dopuścić, aby widz cały czas wlepiał wzrok w ciemny ekran. Film miał być w założeniu bardzo realistyczny i to nie tylko z filmowego punktu widzenia. Celem było przecież uchwycenie w kamerze świata ludzi niewidomych. Był to dla mnie rodzaj nowego, interesującego doświadczenia. Nigdy wcześniej nie miałem okazji poznać ich tak blisko". 
W żadnym z przytoczonych fragmentów, bohaterowie nie mówią o jedności świata na zasadzie jedności poznawczej. Zawsze jest to, mniej czy bardziej, inny świat, do którego trzeba znaleźć dojście, klucz, którym może być osobiste doświadczenie, audiodeskrypcja, przystosowanie informacji i jej słownego wyrazu do doświadczeń i posiadanej przez niewidomych wiedzy o świecie. Wreszcie sami niewidomi przyznają, że mają swój świat, który chcą pokazać, przybliżyć osobom widzącym, ale też do niego zaprosić, choćby na moment. 
Wprawdzie spotkałam się ze stanowiskiem, że jesteśmy mieszkańcami tego samego świata, świeci nam to samo słońce i chodzimy po tych samych ścieżkach, a więc jest to jedyny świat bez różnic i światów specyficznych. 
Zapraszam do dyskusji na temat świata/nieświata niewidomych. 
 
 aaa 
9.3. Wypowiedzi czytelników 
Oprac. Kaktus 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Józek - Zainteresował mnie problem odrębnego świata niewidomych. Mam w rodzinie niewidomego. Kiedy przeczytałem artykuł pani Zuzanny Ratek i zastanowiłem się, to różne rzeczy zaczęły mi pasować. Mój krewny jest innym człowiekiem niż reszta rodziny, niż pozostali ludzie. On wszystko inaczej odbiera, inaczej przeżywa, inaczej myśli. Jest bardzo nerwowy. Nikomu nie wierzy, bardzo skryty i złośliwy. Teraz rozumiem, że to z powodu ślepoty. Dziękuję pani Zuzannie Ratek, że mi to uświadomiła. Teraz będę dla niego bardziej wyrozumiały. Cóż, biedny człowiek, ale każdemu może coś takiego się przytrafić. Aż się boję o tym myśleć. 
Uważam, że wszyscy powinniśmy traktować niewidomych inaczej niż pozostałych ludzi, bo to nie ich wina. Mamy to szczęście, którego im zabrakło. Musimy więc godzić się na ich inność i nawet nie starać się zrozumieć. Wiadomo, ślepota musi powodować niekorzystne zmiany, ale kultura wymaga od nas, żebyśmy o tym wiedzieli i postępowali z nimi bardzo delikatnie. Oni i tak mają bardzo ciężkie życie. 
 
Kuba W. - Odpowiadam na prośbę dotyczącą “Dwóch światów". 
Świat jest jeden, ale ludzi wielu, a każdy z nich myśli po swojemu. A ja myślę, że sami niewidomi robią co mogą, żeby stworzyć ten drugi świat. Służą temu imprezy “integracyjne", które są faktycznie imprezami segregacyjnymi. Integracja jest wtedy, kiedy niewidomy żyje normalnie wśród ludzi i bierze udział w ich życiu bez organizowania sztucznych imprez i sztucznej wzajemnej miłości. To powinno być celem rehabilitacji, a nie tworzenie odrębnego świata. 
Ten drugi świat tworzy język lansowany przez niektórych niewidomych: np. słucham książkę, słucham telewizję, pobrajluj, moje oko poszło do miasta. Służą temu również poglądy głoszone przez niektórych niewidomych: "widzącym nie można wierzyć, bo zawsze wykorzystają, oszukają, okradną", “niewidomi są lepszymi ludźmi, bo cierpią za grzechy widzących", “niewidomi lepiej czują się wśród niewidomych niż z ludźmi widzącymi". 
Sam fakt, że dziesiątki, a może nawet setki tysięcy słabowidzących nazywa się niewidomymi - to już siedem światów... 
Działalność wielu organizacji niewidomych sprzyja tworzeniu jakiegoś drugiego świata. 
Myślę, że niewidomi powinni unikać wszystkiego co sprzyja inności, głupiego języka, niepotrzebnych imprez “integracyjnych", głoszenia bezpodstawnych poglądów na swój temat i na temat ludzi widzących. Nie będzie wtedy żadnego drugiego świata. 
 
Joanna N. - Witam serdecznie. Osoby widzące i niewidome, choć żyją w jednym świecie, na pewnych płaszczyznach tworzą odrębne światy. To, moim zdaniem, oczywiste. Jednak funkcjonujemy przeważnie wśród widzących i to my, w miarę możliwości, mamy się dostosowywać. To my swoją postawą, zachowaniem, naturalnością normalnością bycia, uczymy ludzi, że nie jesteśmy inni w sytuacjach codziennych i w ogóle, tylko nie widzimy. Możemy pracować, uczyć się, mieć rodziny, męża, żonę, kochanka, jak każdy. Nie należy z tego robić sensacji. 
Większość niewidomych bardzo dobrze funkcjonuje w społeczeństwie. Jednak są grupy osób zamknięte tylko w swoich, takich trochę niezdrowych, kręgach, co nie sprzyja ich rehabilitacji, ale taki ich wybór. są też niewidomi, którzy uważają, że im z racji niepełnosprawności należy się od świata i ludzi dosłownie wszystko. Oni bardzo szkodzą swoją postawą naszemu środowisku. Apeluję do niewidomych: bądźmy normalni, w dobrym tego słowa znaczeniu, nie róbmy z siebie ludzi, którym wszystko wolno i do wszystkiego mają prawo, a ludzie będą traktować nas przyjaźnie. 
Ludzie widzący boją się kontaktu z nami: jak się odezwać, podejść czy wypada? Czy nie?? Wypada? I trudno się dziwić - to dla nich pewien szok. Przełamujmy te bariery, stereotypy, przede wszystkim naszym zachowaniem i postawą, bo warto. 
Nie można też za wszelką cenę się narzucać. To ma być obustronna inicjatywa, ale my sami wiemy o sobie więcej niż ludzie widzący wiedzą o nas, więc starajmy się, by chcieli nas akceptować i przebywać z nami 
 
J. Koszczyk - Myślę, że w tych cytatach przytoczonych przez panią Ratek jest sporo ignorancji. Świat jest jeden dla wszystkich, chociaż może być różnie postrzegany. Nie wpływa to jednak na zmianę świata. Czy ogląda go naukowiec przy pomocy mikroskopu elektronicznego, czy zakochani przez różowe okulary, czy wreszcie niewidomy dotykiem, to i tak świat jest jeden i zawsze ten sam. Natomiast ludzie różnią się pod każdym względem, fizycznym, zdrowotnym, majątkowym i psychicznym, ale różnice te nie uprawniają do podziału świata i przydzielenia po kawałku różnym grupom ludzi. 
Inna sprawa, to zdolność zrozumienia niewidomych przez widzących i widzących przez niewidomych. Mam tu poważne wątpliwości. Myślę, że ociemniali nie mają z tym problemu, ale niewidomi od urodzenia… No, mam wątpliwości. Co się zaś tyczy ludzi widzących - nie są zdolni zrozumieć niewidomych. Nie jest to dobre, ale z mojego doświadczenia wynika, że tak właśnie jest. 
 
Kazimierz K. - Szanowna redakcjo! 
 
Czy naprawdę niewidomi nie mają większych problemów, jak liczenie światów? Zamieszczacie wiele artykułów problemowych, informacyjnych, a nawet satyrycznych, ale po co ten artykuł o dwóch światach? Zupełnie nie wiem. Zastanówcie się następnym razem, bo to nie ma sensu. 
 
H. Rudzik - Te dwa światy to mnie mniej interesują. Zbyt długo jestem niewidomy, żeby nie wiedzieć, że świat jest jeden. Fakt, że każdy niewidomy inaczej go poznaje, niczego tu nie zmienia. 
Interesuje mnie za to, i to bardzo, audiodeskrypcja. Myślę, że to bardzo dobrze, że są ludzie, którzy nad nią pracują i coraz więcej filmów, i nie tylko, robią z audiodeskrypcją. Jak jednak mi się wydaje, audiodeskrypcja nie jest panaceum na wszystkie niedogodności. Pomoże ona zrozumieć film, sztukę teatralną i telewizyjny przekaz, ale tylko pomoże. Są i takie sprawy, które żadna audiodeskrypcja nie rozwiąże. Nie wierzę, że dzięki audiodeskrypcji niewidomi będą mogli delektować się zbiorami malarstwa w muzeum, a nawet rzeźbą. W przypadku rzeźby, dotyk pomoże zgadnąć, co to jest, pomoże dowiedzieć się jak słoń wygląda, a jak mrówka, ale dzieło sztuki polega na czymś innym. Żaden najlepszy opis zorzy polarnej nie pokaże jej kolorów. Żaden opis nie umożliwi głuchemu przeżywać muzyki, a niewidomemu gry barw, odcieni, perspektywy, tysiąca odmian uśmiechu ani wymowy oczu. Można wiedzieć, że coś jest bardzo ładne, ale nie da się odczuć tego piękna. To już tak pozostanie. A ja już kończę, bo chyba nie całkiem na temat piszę. 
 
Domra - Widzę, że BC PZN mimo woli zabrała głos w dyskusji na temat różnych światów. W zaproszeniu na konferencję czytamy: "Osoby niewidome i kultura - gdzie i w jakich sytuacjach spotykają się te światy, co je łączy, a co dzieli, co zrobić, by do siebie pasowały i inspirując nawzajem uzupełniały. 
Biblioteka Centralna Polskiego Związku Niewidomych serdecznie zaprasza do wzięcia udziału w trzydniowej konferencji p.t.: "Niewidomi w kulturze", która odbędzie się w dniach 8 - 10 czerwca 2011r. w Warszawie w Centrum Szkoleniowo-Konferencyjnym KZRS "Sch" ul. Odrębna 4". 
Więcej informacji na ten temat znaleźć można na www.biblioteka-pzn.org.pl 
Mnie zainteresował wstęp do zaproszenia. Ciekawie sformułowane pytania. Było śmiesznie, będzie śmieszniej. A to próbuje się rozumieć seks niepełnosprawnych, a to zastanawia się, gdzie niewidomi i kultura wyznaczają sobie spotkanie. 
Biblioteka Centralna Polskiego Związku Niewidomych, to nie byle co, to autorytet. Teraz jednoznacznie i urzędowo zostało stwierdzone, że są dwa światy. Bo skoro mają się spotkać, to muszą być. Coś, co nie istnieje, z niczym spotkać się nie może. 
Ogłaszam konkursik na podobne tematy i pytania. 
 
 aaa 
9.4. Moje spojrzenie na "dwa światy" 
Alicja Nyziak 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Świat jest jeden, każdy człowiek ma w nim swoje miejsce i nie ma znaczenia czy jest w pełni sprawny, czy jest "kulawy", niemy lub niewidomy. 
Jednak w tym globalnym świecie istnieje wiele "małych światów", których odrębność wynika z wielu czynników, np. z wykonywanego zawodu, a poza tym mamy świat dziecka, świat artystyczny, świat gangsterski, świat mody, świat niewidomych itd. 
W każdym z tych światów istnieje pewna specyfika i wspólne mianowniki, które sprawiają, że jest on zrozumiały jedynie dla pewnej grupy osób. 
Naturalne jest, że osoby widzące nie są w stanie zrozumieć, jak bezwzrokowo można wykonać tak wiele czynności. Przecież człowiek bazuje w 80 procentach na doznaniach wzrokowych, gdy zamknie oczy staje się bezradny i zagubiony. Oczywiście, taka próba nie pozwoli przekonać się, jak naprawdę funkcjonują osoby niewidome. Wykonując to proste i jakże mylące doświadczenie, ludziom widzącym wydaje się, że już wiedzą, jak to jest być niewidomym. 
Prawda jest zupełnie inna i osoby niewidome doskonale wiedzą, ile trzeba wysiłku i trudu, żeby osiągnąć taki stopień zrehabilitowania, aby swobodnie funkcjonować bezwzrokowo. 
Ponieważ kiedyś widziałam, mogę powiedzieć, że oglądam świat z dwóch perspektyw i dostrzegam różnice, jakie pojawiają się, gdy przestaje się widzieć. Wystarczy powiedzieć - właśnie czytam ciekawą książkę, niewidomi doskonale będą wiedzieć, co mam na myśli, ale dla widzących to stwierdzenie będzie abstrakcją. Trudno się dziwić, bo przecież oni biorą książkę do ręki, zasiadają w fotelu i czytają. Niewidomi biorą książkę, skanują, tworzą plik tekstowy lub dźwiękowy i dopiero czytają za pomocą komputera ze specjalistycznym osprzętowaniem lub za pomocą specjalistycznego odtwarzacza. 
Efekt końcowy jest dokładnie taki sam, ale droga do jego osiągnięcia zupełnie inna. 
Czyż więc można się dziwić, że mówi się o świecie niewidomych? 
Myślę, że nie! 
Jaki procent społeczeństwa ma choć mgliste pojęcie, z jakich narzędzi kompensujących brak wzroku korzystają niewidomi? 
Zapewniam, że bardzo mały. Pisałam kiedyś w jednym z felietonów, że brak wzroku dla widzących równa się głuchy, niemy i z inteligencją na bakier! Może problem tkwi w niemożności nawiązania kontaktu niewerbalnego. Widzący na przysłowiowe dzień dobry krzyżują spojrzenia, uśmiechają się do siebie, ktoś wykonuje gest zapraszający do zajęcia miejsca, to taka niewerbalna rozmowa, ale jakże istotna. W odniesieniu do niewidomych ta forma niewerbalnego dialogu trafia w pustkę, bo tu potrzebne są słowa. Mimo że rozwiązanie jest takie proste, widzący nie potrafią poradzić sobie z tym problemem, a przecież wystarczy zamiana dialogu niewerbalnego na werbalny. Z drugiej strony nie muszą tego wiedzieć, natomiast świadomi sytuacji powinni być niewidomi i przejmować inicjatywę, aby zniwelować powstałą barierę. Warto także pamiętać, że ogromna część społeczeństwa nie styka się z niewidomymi i nawet nie zastanawia się nad tym, jak te osoby funkcjonują. Wielokrotnie spotkałam się ze stwierdzeniem - wie pani, nie wiedziałem/nie wiedziałam, jak mam postępować, bo z osobą niewidomą mam pierwszy raz kontakt. Po chwili rozmowy widzący przekonuje się, że niewidomy, o dziwo, to taki sam człowiek! 
Zastanawiające, dlaczego część niewidomych tak bardzo oburza określenie świat niewidomych? 
Może sęk w tym, że niewidomi ciągle muszą udowadniać i tłumaczyć, że są w stanie zrobić, to czy tamto, że podołają trudom życia, że potrafią wychować dzieci, że... 
Mam nadzieję, że nadejdzie czas, gdy niewidomi nie będą niczego udowadniać, a określenie świat niewidomych będą przyjmować spokojnie i bez emocji, tak jak obecnie robią to ludzie ze wszystkich innych, małych światów. 
Tylko, że oni rzeczywiście niczego nikomu nie muszą udowadniać! 
 
aaa 
9.5. No i na co nam przyszło 
Jerzy Ogonowski 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
A	To już trzy światy! Wysyłają niewidomych na tamten świat, zanim jeszcze przyjdzie na nich pora. "A ja mam swój intymny mały świat" - śpiewała kiedyś Iga Cembrzyńska. Był też taki radziecki film, bardzo popularny, mimo że radziecki - "Świat się śmieje". Z tym to mam trzy światy - mówią niektórzy, jak mają z czymś kłopot. "Jesteś dla mnie całym światem" - podobno nasi pradziadowie tak mówili do swoich ukochanych, co znajduje wyraz w starych piosenkach. 
A jeśli to był akurat partner niewidomy, to powstaje pytanie, którym światem: tym, w którym miałby żyć niewidomy, czy tym, w którym żyje wyznający swą miłość... Kiedy Francuz chce powiedzieć, że "wszyscy", mówi "tout le monde", czyli dosłownie tłumacząc - "cały świat". "Nigdy na świecie nie wierz kobiecie" - podśpiewywała moja ciocia na melodię arii z Rigoletta "La donna e mobile". PFRON nie udzielił dotacji PZN-owi na "Nasz Świat", co mogłoby świadczyć o tym, że świata niewidomych nie ma. Zginęło gdzieś pojęcie "trzeci świat", co oznaczało kraje na drodze do rozwoju, a dziś już nie bardzo wiadomo, kto jest na jakiej drodze i po co. Była kiedyś taka audycja "Świat według Braille'a", ale Ludwik Braille nie mógł zaprotestować, bo już od pewnego czasu nie żyje. No i była kiedyś na początku istnienia Radia Zet audycja "Radio nocą", w której każdy mówił, o czym chciał i co mu leżało na sercu. Pewnego razu jedna pani opowiedziała, że żyła z osobą niepełnosprawną, poruszającą się na wózku, ale ci ludzie mają swój własny świat i - jej zdaniem - raczej powinni łączyć się ze sobą. Adwentyści Dnia Siódmego już wielokrotnie zapowiadali koniec świata, ale nie wiadomo, czy tego, w którym żyją niewidomi - też. A na Nowym Świecie w Warszawie był (a może jeszcze jest, tylko mnie tam nie ma) taki bar kawowy, w którym często wypijałem kawę w czasie studiów, a po piątym, kiedy było odbierane stypendium, to nawet z rumem i na tym polegało moje światowe życie studenta. "Świecie nasz" śpiewał Marek Grechuta, ale mam wątpliwości, czy chodziło mu o czasopismo "Nasz Świat", którego już nie ma. 
No dobra, jak zatem jest z tym światem? 
	Jeśli nie wiadomo, o co chodzi, to wcale nie zawsze chodzi o pieniądze. Sytuowanie niewidomych w jakimś innym świecie po prostu ma usprawiedliwiać ich izolację, niechęć kontaktów, pomijanie itp. To od strony otoczenia, bo od strony samych niewidomych oznacza po prostu brak umiejętności sprostania życiu. Współczesny siermiężny kapitalizm polski z socjalistycznymi naleciałościami i średniowiecznymi przesądami nierzadko prowadzi do wyodrębnienia jakiegoś nierzeczywistego świata niewidomych. I trudno się z tego wyrwać. W wielu moich wypowiedziach sygnalizuję przejawy tego stanu rzeczy, a więc wysuwanie na plan pierwszy jakichś incydentalnych dokonań niewidomych w postaci jazdy samochodem z przewodnikiem, rejsów po morzu, ale także izolacyjnych imprez kulturalnych, gdzie niepełnosprawny występuje z artystką, a ona skutecznie tego niepełnosprawnego partnera zagłusza, a inny chłopczyk gra na rozstrojonych skrzypcach, wyciskając łzy wzruszenia i żalu u widzów i telewidzów. Przy tej okazji dają się słyszeć wypowiedzi o tym, że ci niepełnosprawni, to przecież też ludzie, chcą pośpiewać i pogadać, jak gdyby ktoś im tego bronił przy goleniu czy myciu naczyń. A jednocześnie pracodawcy opowiadają coraz głośniej, że niepełnosprawni są całkiem do d..., toteż pracodawcy muszą dostawać poważne gratyfikacje, żeby ich zatrudnić. 
	Nie ma innego świata niewidomych, natomiast niewidomi coraz częściej nie wiedzą, na jakim świecie żyją. Nie rozrywka, zabawa, towarzyskie spotkania, ale praca, wiedza, umiejętność współżycia i współpracy z ludźmi decydują o wartości człowieka. Jeśli rozrywka, zabawa jest ukoronowaniem pracy i odpoczynkiem po niej, to mamy do czynienia z wartościami prawdziwie ludzkimi. Jeśli całe życie sprowadza się do jakichś rozrywek i spotkań towarzyskich, to jest to życie jałowe, puste. Oczywiście przez pracę należy rozumieć nie tylko działanie zarobkowe, ale także to, co kiedyś nazywało się pracą społeczną, a dziś - wolontariatem. W bogatych krajach Zachodu, na które tak często się chętnie powołujemy, emeryci poświęcają wiele czasu na pracę tego typu, ale emerytura daje im najczęściej całkiem niezłe życie materialne. Nie żyją więc też w żadnym jakimś innym świecie, lecz po prostu zmieniają swe role. 
Kiedy Jean Paul Sartre prezentował swą filozofię egzystencjalistyczną, zarzucono mu, iż jego filozofia jest bardzo pesymistyczna. Odpowiedź Sartre`a była taka, że filozofia ta jest pesymistyczna tylko dla tych, którzy nie chcą uznać, że życie nie jest łatwe. W ostatnim dwudziestoleciu w naszym kraju nietrudno zauważyć, że powstała pewna grupa niewidomych, którzy znaleźli specjalny i sobie tylko właściwy sposób na życie. Polega on na uczestniczeniu w rozmaitych kursach, imprezach i szkoleniach rehabilitacyjnych, które z jednej strony stwarzają możliwość pewnych towarzyskich kontaktów i rozrywki, a z drugiej - pozwalają na zaoszczędzenie środków, które przy rencie socjalnej nie są wygórowane. I to może jest jakiś inny świat, bo z góry wiadomo, że taki notoryczny uczestnik ani działalności gospodarczej nie podejmie, ani nie będzie wykorzystywał wiedzy nabytej na kursie umiejętności informatycznych, ani nie będzie specjalnie przekazywał wiedzy czy sprawności innym po powrocie z danego kursu, czy szkolenia. 
Można wreszcie ujmować ten "inny świat", jako świat bez kolorów, bez pełnego odbioru malarstwa, sztuk plastycznych... Ale tak z ręką na sercu, ilu ludzi odbiera naprawdę artystyczne dzieła, chociaż wzrok mają sokoli. Czy fakt nieodróżniania zielonego od niebieskiego zmienia jakoś świat na tyle, żeby stał się on inny? 
Można by tak snuć te refleksje do znudzenia. Wniosek nasuwa się tylko taki: świat jest jeden, ale różne jego interpretacje i wykorzystanie. To sam człowiek nadaje mu sens i charakter. Problem innego świata niewidomych czy niepełnosprawnych - to problem wydumany, jeśli czemuś służy, to na pewno nie samym niewidomym. Przypomina trochę te - ginące już na szczęście standardowe przekonania, że niewidomi mają szczególnie wrażliwy słuch, że są jakoś z natury uzdolnieni muzycznie, że mają szósty zmysł itp. Niewidomy może być genialny, głupi, średni i nijaki, wzrok tu nie ma nic do rzeczy, natomiast niekiedy głupotę przy braku wzroku trudniej zamaskować. Świat jest taki sam, jak wszystkich innych, ale trudniej się w nim poruszać, nie każdy potrafi przełamać występujące trudności, nie każdy chce to robić. I tyle. 
 
 aaa 
9.6. Był i jest jeden 
Józef Szczurek 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 Temat dyskusji - czy istnieje świat niewidomych - przyjąłem z satysfakcją i ochoczą aprobatą. Uświadomiłem sobie przy tej okazji, że kiedykolwiek dotychczas usłyszałem wyrażenie: świat niewidomych, gdzieś w głębi odczuwałem, jakby drobne ukłucie, wyrażające niezgodę na to nieprzystające do rzeczywistości pojęcie. Nie pomyślałem jednak, że problem ten powinien stać się tematem publicznych rozważań. dobrze więc, że redakcja "Wiedzy i Myśli" ustawiła zagadnienie w centrum uwagi czytelników. Może ta dyskusja ułatwi odrzucenie raz na zawsze wizji czegoś co nigdy nie istniało, a powstało kiedyś w zamierzchłych czasach jedynie w zbyt wybujałej wyobraźni niektórych ludzi, którzy zresztą na pewno mieli jak najlepsze chęci służenia swą pomocą ówczesnym niewidomym. 
Na marginesie zagadnienia, chciałbym wrócić do wydarzeń sprzed pół wieku, ale mających ścisły związek z omawianą sprawą. W drugiej połowie 1956 roku, prezydium Zarządu Głównego PZN podjęło uchwałę o powołaniu nowego czasopisma brajlowskiego, które w założeniu miało służyć przede wszystkim młodzieży. Na redaktora nowego miesięcznika mianowano mgr Halinę Banaś, która po ukończeniu polonistyki w Uniwersytecie Jagiellońskim, rozpoczynała wówczas pracę w wydawnictwach związkowych. 
Zaczęła od ogłoszenia konkursu wśród potencjalnych czytelników na nazwę nowego czasopisma. Wpłynęło kilkadziesiąt propozycji. Nie miałem okazji zapoznania się z nimi, nie wiem więc, jak daleko sięgała intuicja i wyobraźnia uczestników konkursu, wiem natomiast, że komisja oceniająca wybrała propozycję najmniej udaną, najsłabiej przystającą do planów tematycznych wydawnictwa - "Nasz Świat". I ta nazwa utrzymała się przez ponad 50 lat aż do końca istnienia czasopisma. 
W moim odczuciu był to niemiły zgrzyt, wyraźny ślad szukania na siłę odrębności ludzi z niesprawnością wzrokową od otaczającego społeczeństwa. Przytoczyłem ten fakt, gdyż podobnych akcentów w działalności naszych środowiskowych struktur przez całe lata było znacznie więcej. 
Bardzo stanowczo sprzeciwiam się dzieleniu ludzi na odrębne światy, odgradzanie ich sztucznymi wyimaginowanymi barierami. Świat jest jeden dla wszystkich jego mieszkańców niezależnie od sposobu życia. Wszyscy korzystamy z jego wspaniałych, przebogatych darów. Tak samo przeżywamy cierpienia i radości zagrożenia i lęki, podobne mamy pragnienia i marzenia. 
Niewidomi, ze względu na brak zmysłu widzenia, w niektórych wypadkach inaczej odbierają rozmaite wrażenia. W większym stopniu muszą korzystać z dotyku, słuchu czy nawet węchu, ale to nie przekreśla ich pełnego uczestnictwa na równi z innymi ludźmi w normalnym życiu, nie przesuwa ich do innej przestrzeni egzystencji. 
Gdybyśmy chcieli być konsekwentni w dzieleniu świata w zależności od sposobu odbierania niektórych wrażeń i sposobu życia, musielibyśmy także mówić o świecie fizyków i matematyków, gdyż obcują oni na co dzień z prawami symbolami i prawdami niedostępnymi olbrzymiej większości społeczeństwa. Powinniśmy również znaleźć inny świat dla botaników, bakteriologów i wirusologów, ponieważ mają oni nieustanny kontakt z mikroskopijną rzeczywistością niedostępną miliardom ludzi na Ziemi, a przecież nie tworzymy dla tych mieszkańców naszego globu odrębnych przestrzeni. Nie istnieje także świat dla tych, którzy utracili jeden ze zmysłów i mają ograniczenia w odbiorze niektórych wrażeń. 
Świat jest jeden dla wszystkich jego mieszkańców niezależnie od sposobów łączenia się z przebogatymi formami istnienia, przeżywania rozmaitych doznań, korzystania z jego cudownych darów. I to jest dobre, piękne i w najwyższym wymiarze twórcze. 
Warto się zastanowić, jak i kiedy doszło do powstania i upowszechnienia się pojęcia pod nazwą świat niewidomych. Myślę, że zrodziło się ono na początku XIX wieku, kiedy w Zachodniej Europie zaczął się z dużą intensywnością rozwijać zorganizowany ruch niewidomych. Powstawały stowarzyszenia osób niesprawnych wzrokowo, ośrodki szkolne, domy opieki. Organizacje te wyrastały głównie w wyniku działalności filantropijnej ludzi widzących, ich bezinteresownej pracy opierającej się przede wszystkim na pomocy materialnej zamożniejszej części społeczeństwa. 
Chcąc zadziałać na wyobraźnię i sferę emocjonalną osób, od których oczekiwano datków oraz wzbudzić uczucie litości i zachęcić ich do większej hojności, stworzono "świat niewidomych", w którym panuje wieczna ciemność, nieporadność, skazanie na zależność od innych i smutek. W taką wizję "świat niewidomych" wpisywał się bardzo dobrze. 
Nie bez znaczenia jest też fakt, że w dziewiętnastowiecznej Europie sprawy ludzi nie mających wzroku nie zostały jeszcze odpowiednio rozpoznane, nie było naukowo uzasadnionych opracowań, a to sprzyjało powstawaniu mitów, różnych uprzedzeń i wypaczeń. Na szczęście, wiek XX tę sytuację zmienił diametralnie na korzyść ludzi niepełnosprawnych. Nie ma więc podstaw pielęgnowania reliktów przeszłości w postaci odrębnych światów. 
Dziś niewidomi i słabo widzący są pełnowartościowymi członkami społeczeństwa, korzystają w pełni z dóbr materialnych, kulturalnych, oświatowych i obywatelskich. nakazem czasów jest maksymalne włączanie się osób niesprawnych wzrokowo w działalność otoczenia ludzi widzących, wśród nich znajdowanie miejsca do życia. stwarzanie granic odgradzających niewidomych od ludzi widzących podejmowaniu tych zadań nie sprzyja, trzeba więc wszelkie działania tego rodzaju raz na zawsze odrzucić. 
 
 aaa 
10. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE 
 
aaa 
10.1. Rozmowa z Wojciechem Skibą - prezesem PFRON 
Rozmawiał: Łukasz Guza 
 
Źródło: www.pfron.org.pl 
Data publikacji: : 2011-04-18 
 
Czy Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odczuł już pierwsze efekty finansowe nowelizacji ustawy o rehabilitacji? Obowiązująca od 1 stycznia nowela miała zabezpieczyć środki np. dofinansowanie do pensji niepełnosprawnych. 
 
Mamy już pierwsze sygnały poprawy sytuacji finansowej PFRON, mimo że te zmiany są rozłożone w czasie i większość z nich będzie dopiero wchodzić w życie. Odnotowujemy jednak delikatny wzrost przychodów, co jest skutkiem zmian dotyczących zakładowych funduszy rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz ograniczenia w przyznawaniu ulg we wpłatach na PFRON. W porównaniu z tym samym okresem roku ubiegłego przychód z tych wpłat wzrósł o 4 - 5 proc. 
 
Jak ograniczane są wydatki funduszu? 
 
Od marca tego roku pracodawcy nie mają możliwości otrzymania dofinansowania za zatrudnienie osób niepełnosprawnych w stopniu lekkim i umiarkowanym, które mają ustalone prawo do emerytury. Jest to efekt znowelizowanej ustawy o rehabilitacji. Szacujemy, że PFRON wypłacał takie dofinansowanie do pensji około 19, 5 tys. osób. Jeżeli doliczymy osoby, które nabyły te prawa, a nie osiągnęły jeszcze wieku emerytalnego, liczba ta może wzrosnąć nawet do 25 tys. osób. W skali pozostałych miesięcy tego roku oznacza to zmniejszenie wydatków w kwocie 200 mln zł. Dlatego już w styczniu podjęliśmy uchwałę w sprawie zmiany struktury wydatków funduszu. Kilka dni temu uzyskaliśmy pozytywną opinię resortu finansów na dokonanie zmian w planie finansowym PFRON. 
 
Na jakie zadania zostaną przesunięte środki? 
 
Przesunięcia obejmują kwotę ponad 250 mln zł. Zdecydowaliśmy, że 105 mln zł zostanie przekazane na zadania na rzecz niepełnosprawnych zlecane organizacjom pozarządowym. Zgodnie z planem finansowym miały one w tym roku otrzymać tylko 20 mln zł. W zeszłym roku była to kwota 96 mln zł. Dzięki przesunięciu środków łącznie PFRON wyda na ten cel 125 mln zł, czyli o 30 proc. więcej niż rok temu. Ponadto blisko 100 mln zł przesuniemy na zadania związane z rehabilitacją zawodową i społeczną realizowane przez samorządy powiatowe i wojewódzkie. To spowoduje, że będzie trochę więcej pieniędzy na ten cel niż rok wcześniej. Sądzę, że na to zadanie będziemy mogli przesunąć jeszcze dodatkowe pieniądze w drugiej połowie tego roku. Natomiast ponad 60 mln zł trafi na programy celowe rady nadzorczej PFRON. To ważne, bo na realizację tego celu pierwotnie mogliśmy zaplanować kwotę zaledwie 360 tys. zł. Dzięki temu nasze flagowe programy celowe będą prowadzone. 
 
Kiedy PFRON przekaże dodatkowe pieniądze na wspomniane zadania? 
 
Jak już powiedziałem, w styczniu zarząd podjął uchwałę w sprawie zmiany struktury wydatków funduszu. Procedura opiniowania tych zmian przez resort finansów zakończyła się dla nas pozytywnie. Pozostała jeszcze opinia sejmowej komisji finansów, którą powinniśmy uzyskać jeszcze w tym miesiącu. Wówczas już w maju będziemy mogli przesunąć środki na wskazane wyżej cele. 
 
Nowela ustawy o rehabilitacji ogranicza uprawnienia pracodawców osób niepełnosprawnych. Czy nie sygnalizują oni problemów z wdrażaniem zmian? 
 
Nie spotkaliśmy się z drastycznymi reakcjami. Nie mamy też sygnałów, że ktoś z tego powodu rezygnuje z prowadzenia działalności lub zwalnia pracowników. Potwierdzają to też dane z Systemu Obsługi Dofinansowań i Refundacji (SODiR). Wynika z nich, że liczba osób, których pensje są dofinansowane, była w pierwszych miesiącach tego roku taka sama jak rok wcześniej, a nawet minimalnie wyższa niż w grudniu 2010 r. 
 
Czy firmy nie mają problemów ze stosowaniem przepisów, które ograniczają ich prawo do wystawiania swoim kontrahentom ulg we wpłatach na PFRON? 
 
Wiem, że część firm stara się zatrudniać osoby znacznie niepełnosprawne lub ze schorzeniami szczególnymi, co umożliwi im wystawianie takich ulg. Istnieje zatem obawa, że z tego powodu kwota dodatkowych przychodów funduszu z tytułu ograniczeń w udzielaniu ulg, będzie trochę mniejsza, niż planowaliśmy. Niestety docierają do nas także sygnały, że niektórzy pracodawcy nadal udzielają ulg swoim kontrahentom, pomimo że nie spełniają nowych wymogów do ich przyznawania. Dlatego apeluję do tych wszystkich firm, które nabywają towary lub usługi od pracodawców osób niepełnosprawnych, aby dokładnie sprawdzały, czy ich kontrahent może rzeczywiście udzielać ulg we wpłatach na PFRON. 
 
Czy możliwa jest kontrola udzielania takich ulg? 
 
Tak. Będziemy występować do urzędów kontroli skarbowej o przeprowadzenie krzyżowych kontroli zarówno u nabywcy usługi lub towaru, jak i u wystawcy faktury, w celu sprawdzenia, czy w myśl nowych przepisów można było udzielać ulg we wpłatach na fundusz. Jeśli okaże się, że wystawiono je wbrew obowiązującym przepisom, to nabywcy towarów lub usług będą musieli uiszczać należne wpłaty wraz z odsetkami. To dla nas ważna kwestia, bo takie nieprawidłowości mogą prowadzić do znacznego uszczuplenia przychodów funduszu. W ubiegłym roku, gdy nie obowiązywały jeszcze ograniczenia na podstawie nowelizacji ustawy o rehabilitacji, kwota udzielonych ulg wyniosła 600 mln zł. 
 
Nowe przepisy wydłużyły też z 14 do 25 dni termin, w którym PFRON może przekazywać pracodawcom dofinansowania do pensji osób niepełnosprawnych. Czy fundusz korzysta z tego uprawnienia? 
 
Zazwyczaj przekazujemy środki w starym terminie, czyli w ciągu 14 dni od momentu złożenia prawidłowego wniosku. W indywidualnych przypadkach, gdy uzasadnione jest podejrzenie, że pracodawca nierzetelnie sporządza dokumenty, termin ten jest wydłużany do 25 dni. 
 
Nie ma też obaw, że może zabraknąć pieniędzy na wypłaty dla pracodawców? 
 
Zapewniam, że mamy wystarczającą ilość środków na ten cel. 
 
Od 2012 r. PFRON straci osobowość prawną. Jakie skutki może to wywołać dla podmiotów korzystających z jego pomocy? 
 
Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych mówią, że dotychczasowy PFRON będzie działał jako biuro obsługi funduszu. Zmieni się więc też struktura wykonywanych przez niego zadań. Nie będzie możliwe już prowadzenie programów celowych rady nadzorczej PFRON, których celem jest pomoc osobom niepełnosprawnym w likwidacji ich indywidualnych problemów. Jeśli tak się stanie, to pieniądze, które fundusz przeznacza na ten cel trafią zapewne do samorządów. Natomiast pozostałe zadania PFRON, w tym dofinansowanie pensji niepełnosprawnych pracowników, będą realizowane bez zmian, gdyż gwarantuje to ustawa. 
 
Czy likwidacja osobowości prawnej PFRON jest pana zdaniem przesądzona? 
 
Według mnie ta kwestia nie jest jeszcze przesądzona. Z kręgów parlamentarnych płyną bowiem informacje, że likwidacja osobowości prawnej PFRON nie jest racjonalnie uzasadniona. Jednak fundusz przygotowuje się do wdrożenia przepisów ustawy o finansach publicznych, która przewiduje, że PFRON straci osobowość prawną od 1 stycznia 2012 r. Chcemy, aby ten proces - jeśli nastąpi - przebiegł bez perturbacji dla osób niepełnosprawnych, ich pracodawców oraz samorządów. 
 
 aaa 
10.2. Marek Plura: Potrzeba cywilnej odwagi 
Piotr Stanisławski 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2011-03-18 
 
Ustawa antydyskryminacyjna, kluczowa dla środowiska osób z niepełnosprawnością, nie wejdzie na razie w życie. - Jej założenia wciąż są rewolucyjne dla Polski. Musimy nadrobić zaległości cywilizacyjne - zarówno mentalne, jak i materialne, żeby w przyszłej kadencji taki zbiorczy akt został wprowadzony - wyjaśnia Marek Plura. 
 
Po ostatniej nowelizacji ustawy o rehabilitacji pracodawca ma prawo wymagać od osób z niepełnosprawnością, które dotychczas pracowały 7 godzin dziennie, ośmiogodzinnego dnia pracy. Może to wywołać pewien konflikt. 
 
Marek Plura: Każda z tych osób ma cały 2011 rok na to, by pójść do lekarza po zaświadczenie, że jej stan zdrowia - bardziej schorzenia niż niepełnosprawności - powoduje konieczność pracy 7-godzinnej. Po otrzymaniu takiego zaświadczenia lekarskiego pracodawca jest zobowiązany do zatrzymania dotychczasowego czasu pracy. 
 
Istnieje ryzyko, że większość osób, które do tej pory pracowały 7 godzin, 
będzie chciała utrzymać taką możliwość. Czy więc taki przepis cokolwiek 
zmieni? 
 
Zmienia na pewno sytuację osoby niepełnosprawnej, która dopiero szuka pracy. Bo pracodawca rozważy przyjęcie takiej osoby, nie czując jednocześnie obciążenia, że to pracownik, który może pracować wyłącznie 7 godzin dziennie. 
Zlikwidowaliśmy więc w ten sposób niepotrzebne, często niesłuszne, pogorszenie sytuacji osoby niepełnosprawnej na rynku pracy. Wcześniej bez względu na to, czy taka osoba tego potrzebowała, czy nie, jeśli miała umiarkowany stopień niepełnosprawności, to mechanicznie była tym pracownikiem, który pracuje krócej, czyli, tak naprawdę, gorzej. 
 
Sprawa jest klarowna, gdy mówimy o nowych pracownikach. Co jednak w sytuacji, gdy osoby niepełnosprawne zatrudnione są już od lat, a pracodawca postanawia: mam taką produkcję, takie zlecenia, takie wymagania rynku i potrzebuję osób pracujących 8 godzin dziennie. 
 
Nie ma przepisów niepozwalających mu postawić warunku 8-godzinnej pracy. Prawo pracy reguluje tryb wypowiedzenia zmieniającego umowy o pracę i w tym trybie trzeba te sprawy rozpatrywać. Jeżeli profil produkcji lub rodzaj zamówień u tego pracodawcy diametralnie się zmieniły, to prawo rynku, również prawo pracy, wymaga od niego odpowiedzialności w prowadzeniu firmy. 
 
Zdarzają się jednak - bardzo rzadko, jednak nie wykluczam ich istnienia - sytuacje mobbingu, kiedy niepełnosprawni pracownicy są przymuszani do tego, aby nie korzystali z zaświadczeń lekarskich czy też - powiem wprost - "nie udawali". 
 
To już sytuacja głęboko patologiczna, a wręcz karalna, i - tak jak w każdym przypadku łamania prawa pracy - pracodawca ponosi w związku z nią konsekwencje, ale pod warunkiem, że pracownicy, których ten mobbing dotyczy, będą mieli cywilną odwagę, żeby sprawę przeciwko pracodawcy wytoczyć. To sytuacja, w której znajduje się wiele osób, nie tylko z niepełnosprawnością, które podlegają różnym niezgodnym z prawem przymusom ze strony pracodawcy. 
 
Dlaczego od wielu lat nie sprecyzowano kryteriów przyznawania karty parkingowej? Obecnie może ją otrzymać każda osoba z orzeczeniem 05R, a więc nawet ta, która dolegliwości ma tylko raz do roku, nawet nieznaczne. 
 
To prawda. Takie pytanie trzeba by skierować do ministra pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych, bo to w jego gestii leży przygotowanie odpowiedniego rozporządzenia, które tę sprawę ureguluje. Zdecydowanie mamy nadmiar kart parkingowych, co budzi bardzo wiele konfliktowych sytuacji. Aby trafiały tylko do osób, które ich naprawdę potrzebują, trzeba znacznych umiejętności radzenia sobie z ludźmi: w powiatowych zespołach ds. orzekania czy w urzędach powiatowych lub miejskich, które te karty wydają. Niestety, z natury człowiek nadużywa różnego rodzaju możliwości i mają miejsce takie przypadki, jak nielegalny obieg kart czy też wymuszony poszerzony obszar ich udzielania. Dzieje się tak nie tylko w Polsce. Ja np. spotkałem się z taką sytuacją w Londynie, gdzie w śródmieściu mogą parkować wyłącznie samochody z kartą parkingową ceny czarnorynkowe tych kart osiągają tam kilkaset funtów. 
 
Co musiałoby się zmienić, żeby zapobiec takim sytuacjom? 
 
Musiałyby zostać opracowane dodatkowe wytyczne, które określałyby rodzaj i stopień nie tylko niepełnosprawności, ale i schorzeń, których one dotyczą. Myślę, że takim podstawowym warunkiem byłaby całkowita niesamodzielność w poruszaniu się i to pozwoliłoby na zdecydowane zweryfikowanie kart parkingowych. Ważną kwestią, która obowiązuje w niektórych powiatach, jest czas, na jaki te karty są wydawane, np. rok, dwa-trzy lata. To zniechęca osoby, które wyrabiają je na wyrost. 
 
Niestety nieraz spotykam sytuacje, gdy taka karta jest używana po śmierci osoby, na którą ją wydano. 
 
To oznaczałoby weryfikację wszystkich dotychczas wydanych kart. Na pewno już taki manewr, który mogą zastosować urzędy powiatowe, wykluczyłby pewien procent tych kart z tego powodu, że ich właściciele już nie żyją. Wiemy też, że karty są pozyskiwane, jak to się mówi, "na dziadka", "na wujka", którzy niekoniecznie rzeczywiście z nich korzystają. 
 
Kiedy pobiera się dwoje młodych niepełnosprawnych ludzi, ich rodzice tracą prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Te osoby często wciąż potrzebują pomocy, a jeśli w dodatku mają one znaczny stopień niepełnosprawności, to utrata świadczenia jest dla nich jak kara - za to, że nie chcą być samotni. 
 
To jest sytuacja zdecydowanie patologiczna i dyskryminująca. Już od blisko 2 lat rozmawiamy z Ministerstwem Polityki Społecznej nad rozwiązaniem, które mogłoby tę sytuację zmienić. Jest to także ujęte i w poselskim, i w rządowym projekcie zmian do ustawy o świadczeniach rodzinnych, bo do tej kategorii świadczeń należą także świadczenia pielęgnacyjne. Myślę, że jeszcze w tej kadencji uda się ten problem zniwelować. 
Postęp w tej sprawie mocno zahamowały przede wszystkim kwestie finansowe. Rozwiązanie to w pewien, choć niewielki, sposób spowodowałoby wzrost liczby osób uprawnionych - czy też nadal uprawnionych - do pobierania tych zasiłków. Ministerstwo podkreśla, że inna z kolei zmiana w tym systemie, wprowadzona przez Trybunał Stanu, spowodowała wypływ pieniędzy na świadczenia pielęgnacyjne. 
To zmiana mówiąca o tym, że takie świadczenia może pobierać nie tylko rodzic na dziecko, ale także dziecko na rodzica, bądź też nawet wnuk na dziadka, babcię. Tego typu świadczeń pobieranych, a w domyśle - obowiązków spełnianych, przez wnuki, często studiujące, niezamieszkujące wspólnie z osobą "podopieczną", pojawiło się bardzo wiele i nadal nie mamy systemu, który pozwalałby na jednoznaczną weryfikację tej sytuacji. 
Ja jestem przekonany, że tylko wyjęcie tego świadczenia z pakietu świadczeń rodzinnych i ustanowienie w jego miejsce świadczenia z zakresu pomocy społecznej, czyli opierającego się nie tylko na uprawnieniach, ale i na wywiadzie środowiskowym, pozwoliłoby wyeliminować patologię. 
 
Co z pułapką rentową? 
 
 Jesteśmy bardzo blisko zlikwidowania pułapki rentowej - na razie dla rencistów socjalnych. Próbą będzie ostatecznie głosowanie w Sejmie. Po pierwsze, pojawił się społeczny projekt. Po drugie, w odpowiedzi na to zjawisko, we współpracy PSL i PO rodzi się właśnie projekt poselski. 
Jesteśmy świadomi, że projekt społeczny może nie zebrać 100 000 podpisów, bo sprawa ta nie dotyczy jednak całego społeczeństwa. 
 
Zmiana, która pozwoliłaby na swobodne zarobkowanie osób korzystających z renty socjalnej, spowodowałaby, że to świadczenie moglibyśmy traktować jako najprostsze narzędzie wyrównywania szans ze strony państwa. 
 
Renta socjalna dotyczy w zasadzie osób, które stają się niepełnosprawne przed uzyskaniem doświadczenia życiowego. Wejście w samodzielność rozpoczynają już z niepełnosprawnością, ponieważ dotyka ich ona jako dzieci czy jako młodzież. Mogąc swobodnie zarabiać bez utraty tego świadczenia, można by przyjąć, że to świadczenie nie służy do tego, aby za nie żyć, bo w tej chwili jest to już niewykonalne, ale żeby opłacić niezbędną pomoc, transport, inne rozwiązania i udogodnienia. 
Od razu chcę uprzedzić niektóre obawy: nie jest zamiarem posłów pracujących nad tym projektem, aby renta socjalna, uwolniona z ograniczeń pułapki rentowej, była jedynym elementem wsparcia. To, co możemy osiągnąć z pomocą PFRON-u, jak najbardziej ma funkcjonować nadal. A to konkretne świadczenie zyskałoby nowy walor systemowy - jedną drobną zmianą, wykreślającą ograniczenia w zarobkowaniu. Mam nadzieję, że jeszcze w marcu ten projekt trafi do laski marszałkowskiej, co pozwalałoby na to, żeby pod koniec maja znalazł się on w toku obrad sejmowej komisji polityki społecznej. W czerwcu prawdopodobnie moglibyśmy głosować nad tym projektem w Sejmie i Senacie. Ważne, aby zdążyć z całą sprawą do końca lipca, przed przerwą sierpniową. 
 
Co można powiedzieć osobom, które wciąż mają obawy, że jeśli ta pułapka zostanie zniesiona i będą mogły pracować bez limitów, to wtedy różne instytucje uznają je za zdolne do pracy i ta renta może zostać im odebrana? Czy wejście w życie ustawy w takiej formie oznacza zagwarantowanie tym osobom otrzymywania tego świadczenia, czy może zdarzyć się sytuacja, że za rok zostaną wezwane do weryfikacji i może im to prawo zostać odebrane? 
 
Trudno to w tej chwili ocenić. Ja wyrażam przekonanie, że jeżeli renta socjalna w tym wydaniu, bez ograniczenia zarobkowania, mogłaby być traktowana jako "narzędzie" do pracy, to ta praca będzie realizowana w obudowie pewnego wsparcia, np. odpowiedniego indywidualnego transportu czy wręcz okresowej pomocy asystenta. Orzecznik stwierdzający zdolność do pracy danej osoby musi swoje orzeczenie kształtować w oparciu o cały system wsparcia, który pozwala tej osobie na uzyskanie zatrudnienia. Podstawowym elementem tego wsparcia jest napęd finansowy w postaci renty socjalnej. Praca bez tej renty nie pozwalałaby pewnie na to, żeby - po odjęciu od zarobków tych 500 zł - przeżyć za to, co pozostanie. Niestety tylko 1 proc. rencistów socjalnych decyduje się na 
przekroczenie tej bariery zarobkowej, czyli na pracę pełnoetatową, przy najniższej stawce krajowej. 
 
Kiedy osoby z niepełnosprawnością doczekają się możliwości rejestracji w urzędzie pracy przez Internet? 
 
Pierwszy raz spotykam się z takim pomysłem. Myślę, że to jest do omówienia jeszcze podczas tej kadencji, tym bardziej, że w sejmowej komisji ds. polityki społecznej mamy stałą podkomisję ds. pracy i to rozwiązanie mogłoby być pomocne, tym bardziej, że duża część osób niepełnosprawnych wykonuje telepracę, więc mogłyby te swoje możliwości wykorzystywać do kontaktów z urzędem pracy. Bardzo się cieszę z tego pytania dla mnie jest to nowość, ale warta podjęcia działań. 
 
Ostatnia sprawa: ustawa antydyskryminacyjna. Na stronie Kancelarii Premiera pojawiła się lista 70 zadań, które rząd wykonał. Znalazły się na niej dwa punkty dotyczące osób niepełnosprawnych: ustawa o języku migowym, nad którą wciąż się pracuje, a więc jeszcze niezrealizowana, oraz ustawa antydyskryminacyjna, która, niestety, nie wejdzie na razie w życie. Wiele osób uważało tę ustawę za kluczową w kwestii poprawy sytuacji osób niepełnosprawnych w Polsce. Czy nie jest to znaczny zawód ich oczekiwań? 
 
 Ja osobiście też żałuję, że nie wypracowaliśmy tego wspólnie z rządem. Taki dokument, zbierający już nawet istniejące rozwiązania i opisujący je w sposób jednoznaczny, pozwoliłby przede wszystkim na zmianę naszej wspólnej świadomości. Bo świadomość, że w każdej z ustaw dotyczących codziennego życia obywateli Polski mamy jakiś element tej większej całości, jest bardzo hipotetyczna i nie oddziałuje tak bardzo na wyobraźnię, jak jeden dobrze zebrany akt. 
Historia tej ustawy uświadomiła mi także, że jej założenia były wciąż tak rewolucyjne dla Polski, ze rząd nie znalazł sposobu na jednolite wprowadzenie jej w życie. Oczywiście, ja i inni niepełnosprawni Polacy cieszymy się, że możemy wejść z psem do obiektu handlowego czy do szpitala, z różnego rodzaju udogodnień wyborczych. Musimy jednak nadrobić zaległości cywilizacyjne - zarówno te mentalne, jak i materialne, wymagające inwestycji, żeby w przyszłej kadencji taki zbiorczy akt był wprowadzony. 
Najważniejsze, co udało się w tym obszarze wprowadzić, dzięki temu, że jesteśmy w UE, to bardzo ogólna ustawa o przeciwdziałaniu dyskryminacji. Dała nam ona możliwość ubiegania się o swoje prawa w sytuacjach, gdy podlegamy takiej dyskryminacji. Są one opisane w tej ustawie dość szczegółowo i zwracają uwagę - już nie tylko organom administracji rządowej czy samorządowej, ale nam wszystkim, że nie wolno wykluczać nikogo, również z powodu niepełnosprawności, z grona klientów, pracowników czy petentów. 
To przeszło z mniejszym echem, bo akt ten o wiele bardziej kojarzy się z przeciwdziałaniem dyskryminacji z powodu płci, światopoglądu czy orientacji seksualnej. Jest to bardziej widowiskowe, bo być może dotyczy większej liczby ludzi, natomiast w tej samej ustawie mamy też mechanizmy pozwalające na dochodzenie swoich praw osobom niepełnosprawnym. Z tym, że jest to tylko narzędzie - trzeba umiejętności i troszkę też cywilnej odwagi, żeby z niego skorzystać. 
Rozpoczynam rozmowy z p. Elżbietą Radziszewską, pełnomocnikiem ds. równego traktowania, nad systemem przekazywania w środowiskach osób niepełnosprawnych informacji o skuteczności tej ustawy. Mam nadzieję, że powołanie przez RPO grupy problemowej ds. niepełnosprawności pozwoli na to, żeby również ta instytucja, jako jedna z dwóch organów, oprócz pełnomocnika ds. równego traktowania, w swoich działaniach przedsięwzięła popularyzację możliwości, jakie ta ustawa daje osobom z niepełnosprawnością. 
rozmawiał Piotr Stanisławski 
 
aaa 
10.3. Niewidomy nie głosuje 
Sylwia Szparkowska 
 
 Źródło: www.rp.pl 
 Data opublikowania: 2011-03-31 
 
 Mają prawa obywatelskie, nie mogą ich używać - alarmuje RPO 
Magda Starowiejska 
 
Łamane prawa wyborcze, niewystarczający dostęp do edukacji, uniemożliwianie korzystania z informacji publicznej - Rzecznik Praw Obywatelskich prof. Irena Lipowicz alarmuje, że najbardziej podstawowe prawa osób niepełnosprawnych są u nas naruszane. 
- Niepełnosprawni mają w Polsce równe prawa, ale w praktyce państwo nie tworzy im warunków, żeby z nich mogli korzystać - podkreśla prof. Lipowicz. 
 
Rzecznik Praw Obywatelskich przypominała wczoraj o sytuacji osób niepełnosprawnych przy okazji apelu do premiera i prezydenta o ratyfikację konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych (Polska podpisała ją w 2007 r. ). Jesteśmy jedynym w naszym regionie krajem Unii Europejskiej, który tego nie zrobił (spośród 27 krajów UE ratyfikowało ją już 17). 
 
Konwencja dotyczy praw obywatelskich osób niepełnosprawnych. Jest dość szczegółowa: zakazuje dyskryminacji w urzędach, każe zapobiegać „wykluczeniu informatycznemu" - czyli tak tworzyć strony internetowe, by mogli korzystać z nich niepełnosprawni. Konwencja mówi też, że państwo musi zapewnić niepełnosprawnym realizację ich praw wyborczych. 
- W Polsce prawa tej grupy obywateli są jaskrawo łamane - podkreśla Lipowicz. Przyznaje, że samo przyjęcie konwencji sytuacji nie poprawi. - Ale pomoże zidentyfikować problemy i sukcesywnie je rozwiązywać - zaznacza. 
Przykłady? Fundacja Widzialni sprawdzała, czy osoba niedowidząca może skorzystać z podstawowych informacji zawartych na stronach urzędów dużych miast. 
- Na dziesięć ocenianych w skali szkolnej dziewięć otrzymało oceny dostateczne, jedna niedostateczną. To bardzo słaby wynik - mówi Marek Zwoliński z fundacji. 
Nawet jeśli na stronach była część przeznaczona dla osób niewidomych lub słabowidzących, to nie były na niej dostępne ważne informacje. - Załatwienie podstawowych spraw, np. znalezienie na stronie telefonu do urzędu, okazuje się niemożliwe - wytyka Marek Zwoliński. Podobnie jest z barierami architektonicznymi: urzędy mają toalety dla niepełnosprawnych (zobowiązuje je do tego prawo), ale są np. na czwartym piętrze, a do windy nie mieści się wózek inwalidzki. 
- Nawet w naszym urzędzie z tego powodu przebudowujemy windę - przyznaje Irena Lipowicz. 
Nie lepiej wygląda udział niepełnosprawnych w wyborach. - 85 proc. lokali wyborczych nie jest przystosowanych do ich potrzeb - wylicza Jacek Zadrożny z Fundacji Instytutu Rozwoju Regionalnego. 
- Wybory muszą być m.in. tajne i równe - podkreśla Lipowicz. - W odniesieniu do tej grupy obywateli nie są: niewidomi nie mogą oddać głosu w sposób tajny, bo karty nie są przystosowane do ich potrzeb. O równości nie ma mowy, skoro osoby z ograniczeniami ruchu nie mogą swobodnie dostać się do lokali wyborczych. 
Przedstawiciele organizacji pozarządowych dodają, że w tej sytuacji wiele osób w ogóle rezygnuje z głosowania. 
W Sejmie trwają prace nad dostosowaniem prawa wyborczego do potrzeb osób niepełnosprawnych. 
- Już teraz odpowiednie władze powinny zwrócić uwagę, czy lokale wyborcze, w których jesienią będzie odbywało się głosowanie w wyborach do parlamentu, spełniają wymogi nowej ustawy - mówi Rzecznik Praw Obywatelskich. 
 
 aaa 
10.4. Kiedy dochodzi do naruszenia zakazu dyskryminacji 
Małgorzata Tylewicz-Piwnik, oprac.: GR 
 
 Źródło: Dziennik Gazeta Prawna 
Data opublikowania: (2011-04-07) 
 
 Kiedy dochodzi do dyskryminacji osoby niepełnosprawnej w zatrudnieniu i z jaką sankcją musi się liczyć pracodawca dopuszczający się naruszenia zasady równego traktowania w stosunku pracy?Jak odpowiada ekspert współpracujący z Dziennikiem Gazetą Prawną, pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Przez równe traktowanie należy rozumieć także niedyskryminowanie w jakikolwiek sposób, bezpośrednio lub pośrednio, z powodu niepełnosprawności. Przykładem dyskryminacji bezpośredniej może być zatrudnianie osób niepełnosprawnych wyłącznie na czas określony, podczas gdy inni pracownicy zatrudniani są na czas nieokreślony. Dyskryminacja pośrednia wystąpi natomiast wówczas, gdy pracodawca ustali zasady przyznawania dodatkowych premii w taki sposób, że będzie ona przysługiwała wyłącznie osobom, które przepracowały co najmniej 160 godzin w miesiącu. Osoby niepełnosprawne mają mocą odrębnych przepisów czas pracy ograniczony do siedmiu godzin dziennie i 35 godzin tygodniowo (z pewnymi wyjątkami), co powoduje, że regulaminowa norma, chociaż zgodna z przepisami kodeksu pracy, stanowi dla nich faktyczne pozbawienie uprawnienia możliwego do uzyskania przez innych pracowników. Zakaz dyskryminacji rozciąga się również poza stosunek zatrudnienia i obejmuje także sytuacje związane z ubieganiem się o pracę. Odmowa zatrudnienia osoby niepełnosprawnej przy pracach wymagających szczególnej sprawności psychicznej i fizycznej nie stanowi naruszenia zakazu dyskryminacji. Inaczej sytuacja wyglądałaby, gdyby pełna sprawność fizyczna lub psychiczna nie była wymagana na danym stanowisku pracy, a osoba niepełnosprawna posiadała odpowiednie kwalifikacje do jego objęcia. Osoba, wobec której pracodawca dopuścił się dyskryminacji, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę. W uzasadnieniu do wyroku z 7 stycznia 2009 r. (III PK 43/08, OSNP 2010/13-14/160) Sąd Najwyższy wyraził opinię, że odszkodowanie, o którym mowa w art. 183d k. p., może dotyczyć zarówno szkody majątkowej, jak i niemajątkowej (krzywdy). Odszkodowanie ma wyrównywać uszczerbek poniesiony przez pracownika oraz pełnić funkcję prewencyjną. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 7 kwietnia 2011 r. 
 
aaa 
10.5. Niepełnosprawny bezrobotny dostanie więcej 
Oprac.: ZS 
 
Źródło: Rzeczpospolita 
Data opublikowania: (2011-04-13) 
 
Jak czytamy w Rzeczpospolitej, niepełnosprawny bezrobotny może starać się o dofinansowanie z PFRON. Do wzięcia jest 51,5 tys. zł na założenie firmy. Szanse mają osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności. 
W najbliższym czasie PFRON wyśle do samorządów dodatkowe pieniądze, które m.in. zostaną przeznaczone na dofinansowania dla niepełnosprawnych. 
Inwalida zarejestrowany w urzędzie pracy jako bezrobotny lub poszukujący pracy niepozostający w zatrudnieniu może otrzymać ze środków Funduszu jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej albo rolniczej. Przysługuje mu dofinansowanie do wysokości piętnastokrotności przeciętnego wynagrodzenia. 
Wniosek o wypłatę pieniędzy z PFRON składa się w urzędzie pracy na druku Wn-O. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 13 kwietnia 2011 r. 
 
aaa 
10.6. Dłuższe wakacje dla niepełnosprawnego podwładnego 
oprac.: GR 
 
źródło: Rzeczpospolita 
 Data opublikowania: (2011-04-13) 
 
Jak donosi Rzeczpospolita pierwszy dodatkowy urlop osoba niepełnosprawna nabywa w całości, nawet jeżeli uzyska prawo do niego dopiero w grudniu. Takie wyjaśnienie podaje Biuro Pełnomocnika Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych. Urząd powołuje się na art. 19 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. 
Osobie zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przyznaje on dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze dziesięciu dni roboczych w roku kalendarzowym. Ale prawo do tego pierwszego ekstra urlopu nabywa ona dopiero po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia jej do jednego z tych stopni niepełnosprawności. Zaliczenie do określonego stopnia niepełnosprawności następuje przez wydanie orzeczenia i ta data jest istotna przy ustalaniu uprawnień pracownika do dodatkowego urlopu. Kolejne dodatkowe wakacje osoba ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności nabywa 1 stycznia każdego roku kalendarzowego, jeśli jest nadal zatrudniona. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 13 kwietnia 2011 r. 

aaa 
11. Z PRASY I Z INTERNETU 
 
aaa 
11.1. Wyłudzenie środków z PFRON: 
Kaliscy "biznesmeni" ujęci na gorącym uczynku 
Tomasz Leleno oprac.: AB 
 
Źródło: www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2011-03-30 
 
 Jak informuje Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, 23 marca br. policjanci z Komendy Miejskiej w Kaliszu zatrzymali 4 mężczyzn, którzy wyłudzali pieniądze z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Według wstępnych ustaleń funkcjonariuszy może chodzić o kwotę blisko 170 tys. zł. Mężczyznom postawiono już zarzuty wyłudzenia oraz fałszowania dokumentów. Grozi im nawet do 8 lat więzienia. 
Proceder wyszedł na jaw podczas wyrywkowej kontroli prowadzonej przez policjantów, którzy badali celowość wydawanych środków z funduszy strukturalnych w jednej z kaliskich firm. Mundurowych zaciekawił bliżej nieokreślony profil jej działalności. Jak się potem okazało, firma istniała tylko na papierze i nie prowadziła żadnej działalności. Ponadto ustalono, że korzystała z dofinansowań Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. 
Przekazane przez urzędników PFRON informacje, pomogły policji w zatrzymaniu na gorącym uczynku osób dokonujących przestępstwa. Zatrzymane osoby są podejrzane o wyłudzenie z PFRON pieniędzy na dofinansowania fikcyjnie zatrudnionych osób niepełnosprawnych. 
 
aaa 
11.2. Oblicza seksualności osób niepełnosprawnych 
 
 Źródło: ap.krakow.pl 
Data opublikowania: 2011-03-30 
 
W dniu 2 czerwca 2011 roku w Krakowie odbędzie się I Ogólnopolskie seminarium naukowe z cyklu "Oblicza seksualności osób niepełnosprawnych - wątki rozproszone w pedagogice specjalnej". Organizatorem wydarzenia jest dr Remigiusz J. Kijak z Katedry Pedagogiki Specjalnej Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie. Tytuł pierwszej debaty naukowej brzmieć będzie "Życie seksualne osób z niepełnosprawnością - w drodze ku poznaniu i zrozumieniu". 
W seminarium udział wezmą wybitni specjaliści z zakresu pedagogiki specjalnej, filozofii edukacji, psychologii, medycyny oraz artyści, publicyści, kuratorzy wystaw sztuki współczesnej. 
Swój udział zapowiedzieli : 
* prof. zw. dr hab. Małgorzata Kościelska (UKW Bydgoszcz) 
* prof. zw. dr hab. Stanisław Kowalik (AWF Poznań) 
* dr Kazimiera Nowak-Lipińska (UG Gdańsk) 
* dr Alicja Długołęcka (UW Warszawa) 
* dr Danuta Wolska (UP Kraków) 
* dr Barbara Mazurkiewicz (WUM Warszawa) 
* dr Izabela Fornalik (KPSW Jelenia Góra) 
* prof. dr hab. Piotr Kostyło (UKW Bydgoszcz) 
* dr Remigiusz J. Kijak (UP Kraków) 
Seminarium odbędzie się w Międzynarodowym Centrum Nauki Kraków, Rynek Główny 25. Patronat nad wydarzeniem objęli: 
- Rektor Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie prof. zw. dr hab. Michał Śliwa, 
- dziekan Wydziału Pedagogicznego Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie prof. dr hab. Ireneusz Kawecki, 
- kierownik Katedry Pedagogiki Specjalnej prof. dr hab. Adam Mikrut. 
Kontakt na adres mailowy: remigiuszkijak@wp.pl 
 
 aaa 
12. Z PRZESZŁOŚCI 
Pierwszego Maja w Moskwie 
Stanisław Madej 
 
Źródło: "Pochodnia" Kwiecień 1952 
 
Od Redakcji: 
 
Redaktor naczelny "Pochodni"- Stanisław Madej w dniach od 17 lutego do 2 maja był w Związku Radzieckim na kuracji oczu. Po powrocie chciałby podzielić się z czytelnikami swoimi przeżyciami i spostrzeżeniami z Kraju Rad, gdzie był gościem Wszechrosyjskiej Organizacji Niewidomych. Zamieszczamy fragment opowiadania "Byłem w Związku Radzieckim" pt. "Maj w Moskwie" : 
 
Dzień Pierwszego Maja- jasny, słoneczny, powstał nad Moskwą. W powodzi dekoracji, haseł, transparentów i portretów miasto zadziwiało swoją wspaniałością. Już od godziny piątej rano przez miasto przeciągały, maszerując, oddziały wojskowe różnych formacji i rodzajów broni. O godzinie siódmej śpieszyły na miejsce swych zbiórek masy robotników. O ósmej trzydzieści cały ruch komunikacyjny został zatrzymany. Toteż i ja o tej godzinie znalazłem się na ulicy, około hotelu Moskwa, w wielkim tłumie przechodniów różnych narodowości Związku Radzieckiego, które przybyły świętować dzień Pierwszego Maja w swojej stolicy Moskwie, w stolicy wszystkich robotników świata. Widziałem Murzynów, Hindusów, Chińczyków, przybyłych na uroczystości obchodów robotniczego święta. Korowody młodzieży śpieszyły na miejsce swych zbiórek, śpiewając pieśni ludowe, przygrywając sobie na różnych narodowych instrumentach, harmoniach, mandolinach, bałałajkach i wielu innych. 
Na ulicach spotykało się sprzedawców lodów, kwiatów, napojów chłodzących i najrozmaitszych zabawek dziecięcych - baloników, fujarek, bębenków, lalek itp. Ci rodzice z dziećmi, którzy nie poszli na miejsce zbiórek, oblegali chodniki przy wszystkich ulicach prowadzących na Plac Czerwony, a którymi przeciągała manifestacja ludu Moskwy. Podkreślić tu muszę nadzwyczajne zdyscyplinowanie społeczeństwa Moskwy. Milicja regulująca ruch uliczny wskazywała drogę i zupełnie nie było widać, żeby ktokolwiek utrudniał im pracę. Gra niezliczonej ilości orkiestr, rozśpiewane tłumy ludzi, dekoracje- wszystko to tworzyło podniosły nastrój. 
Piętnaście po dziewiątej znalazłem się na Placu Czerwonym, na czwartej trybunie z lewej strony Mauzoleum Lenina. W tym to czasie na Placu Czerwonym ustawiały się kolumny wojsk lądowych, pancernych, morskich i lotniczych. Co kilka minut zrywały się huragany oklasków, witające delegacje robotników, przybyłych z różnych krajów świata. Najburzliwszymi oklaskami zostały przywitane delegacje Chin Ludowych i walczącej Korei. Na trzy minuty przed dziesiątą na głównej trybunie ukazał się wódz robotników, chorąży pokoju- towarzysz Stalin w otoczeniu biura partii Bolszewików i rządu radzieckiego, witany niemilknącymi okrzykami i brawami. 
Punktualnie o godzinie dziesiątej wybiły kuranty kremlowskie, otworzyła się brama Kremla i na koniu wjechał marszałek Goworow, który odebrał raport od wszystkich oddziałów znajdujących się na Placu Czerwonym. Przy dźwiękach orkiestry, która składała się z tysiąca osób, rozpoczęła się parada wojskowa. Przejechały przepięknie defilujące oddziały kawalerii, przemaszerowały oddziały piechoty, marynarzy, lotników, przejechały czołgi, samochody pancerne, postrach hitlerowców- katiusze, i wiele innych formacji wojskowych. Armaty ustawione na Kremlu oddały salut honorowy, a nad trybunami i Placem Czerwonym przeleciały najnowsze samoloty sowieckiej konstrukcji, jak myśliwce, bombowce oraz chluba sowieckiego lotnictwa- samoloty odrzutowe, których lot jest o wiele szybszy niż głos ludzki. 
Defilada wojskowa skończyła się zgodnie z programem, punktualnie o godzinie jedenastej. I znów po wybiciu kurantów rozpoczyna się pochód demonstrującej ludności. Pochód otwierają pionierzy, na czele ich idzie dziewczynka, mająca nie więcej niż sześć lat, niesie piękny bukiet kwiatów, podchodzi do głównej trybuny, wspina się po stopniach i wiązankę wręcza towarzyszowi Stalinowi. Zebrane tłumy szaleją, radości, okrzykom, oklaskom nie ma końca. Dziewczynka zostaje przy Stalinie na trybunie i przymila się do niego. Miałem wrażenie, że za chwilę pociągnie go za wąsy jak kogoś sobie najdroższego. 
W tym czasie przed trybunami defilowały oddziały pionierów, sportowców, komsomolców, bez przerwy pozdrawiając towarzysza Stalina, członków Biura Politycznego i rządu. 
Za młodzieżą maszerowały kolejno dzielnice Moskwy, zakłady naukowe, fabryki, instytucje społeczne, niosąc transparenty z hasłami: "Pokój zwycięży wojnę", "Precz z podżegaczami wojennymi", portrety twórców socjalizmu - Marksa, Engelsa, Lenina, Stalina oraz wodzów klasy robotniczej krajów demokracji ludowej - towarzyszy: Bieruta, Gottwalda, Piecka, wodza Chin Ludowych - Mao-tse-tunga, a także przywódcy walczącej Korei - Kim-Ir-Sena. Niesiono tablice, na których wykazany był wzrost produkcji zakładów pracy, osiągnięcia stachanowców, olbrzymie plakaty mówiące o budowlach komunizmu, jak kanał Wołga-Don, o olbrzymich elektrowniach wodnych na Dnieprze, Donie i Wołdze. 
Z sześciu różnych ulic płynęła masa ludzka, łączyła się w jedną wielką rzekę, i tak przepływała przez Plac Czerwony, witając i pozdrawiając swego wodza, partię Bolszewików i rząd, manifestując solidarność narodów Związku Radzieckiego z robotnikami krajów demokracji ludowej i robotnikami krajów kapitalistycznych. Szli oni radośni, rozśpiewani, dumni ze swego państwa socjalistycznego, ze swego wodza i partii. 
Do godziny siedemnastej piętnaście trwała defilada. Wieczorem lud Moskwy znów wyszedł masowo na ulice. O godzinie dwudziestej pierwszej rozpoczął się salut. Z armat rozstawionych w różnych częściach Moskwy strzelała artyleria pociskami kolorowych świateł. Przez kilkanaście minut Moskwa tonęła w powodzi tych świateł, a nad tym wszystkim górował nad Kremlem olbrzymi, świetlny portret Stalina. 
Do późnej nocy na ulicach miasta Moskwiczanie bawili się, wciągając do zabawy nas, robotników i chłopów, przybyłych do Moskwy na największe święto klasy robotniczej - Pierwszy Maja. 
 
 aaa 
 
13. WPROST ALBO NA OPAK 
 
aaa 
13.1. Śmieszne, nie śmieszne 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Opowiada Gabriela Rubak 
 
Witam serdecznie! 
Chciałabym podzielić się przeżyciami związanymi z moją niepełnosprawnością, które wywołują uśmiech. 
Jestem osobą słabowidzącą w stopniu, który uniemożliwia mi czytanie czarnego druku. Pewnego razu rozmawiając z koleżanką, próbowałam jej wytłumaczyć, jak widzę. Powiedziałam, że nie widzę czarnodruku, a ona na to zadała mi pytanie, które bardzo mnie rozbawiło. - Rozumiem, czarnego druku nie widzisz, ale kolorowy tak? No cóż, fajnie by tak było widzieć druk kolorowy. 
 
Kolejna sytuacja miała miejsce w autobusie przy zakupie biletu. Kiedy poprosiłam kierowcę o bilet zniżkowy dla osoby niewidomej, zrobił takie wielkie oczy i zadał głupie pytanie. - Ale jak to się stało? Koleżanka która mi towarzyszyła w podróży, długo nie myśląc odpowiedziała, że to cuda. Początkowo zrobiło mi się głupio, ale teraz śmieję się z tej sytuacji. 
 
Opowiada Jan Brom 
 
Podziw 
 
Brajlosław szedł spokojnie skrajem chodnika. Laską prawie tak długą, jak on wysoki, uderzał raz w chodnik, raz w trawnik. Ludzi prawie nie było, cisza, spokój, nie miał żadnych problemów. 
W pewnym momencie usłyszał tupot nóg goniących się młodzieńców. Poczuł silne uderzenie w prawy bark. Obróciło go wokół własnej osi o prawie 360 stopni, a laska pofrunęła w nieznanym kierunku. Chłopcy pobiegli i zapanowała cisza. 
Brajlosław pomyślał: "Też tak biegałem, kiedy byłem młody i widziałem, ale gdzie moja laska..." Na ulicy cisza, nie ma przechodniów. Cóż, trzeba odnaleźć laskę. Gdzie mogła polecieć? Nie słyszał, żeby upadła na chodnik lub na jezdnię. Musi więc być na chodniku. Chodził w tę i z powrotem przez chyba 6 minut. Szurał nogami i jest. Wtedy usłyszał: "Podziwiam Pana. Stałam i patrzyłam - znajdzie czy nie znajdzie, ale Pan sobie poradził. Podziwiam takich ludzi". 
Brajlosława zatkało. Słów mu zabrakło. Nie mógł nawet podziękować za tak życzliwy podziw. 
 
Pół informacji 
 
Brajlosław stał na przystanku autobusowym. Usłyszał nadjeżdżający autobus i zapytał: Przepraszam, jaki to autobus? 130 padła odpowiedź. Wsiadł, jego informator również. Po chwili usłyszał: pięć. 135 zapytał. Tak. Teraz mi Pan to mówi! Bo ja się zacinam. 
 
Oczekuję na Państwa dykteryjki z życia niewidomych, opisy ciekawych zdarzeń, śmiesznych i głupich zachowań, pomyłek osób niewidomych i słabowidzących. 
Stanisław Kotowski - st.k@onet.pl 
 
aaa 
13.2. Kijkiem go 
Bączek 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 O mało nie wprawiłem się z zazdrości w ruch przyspieszony lewoskrętny. A dlaczego tak mnie zazdrośnie zakręciło? Otóż przeczytałem, że Okręg Śląski Polskiego Związku Niewidomych rozpoczął realizację projektu pt. "Zielone szkiełko - widzieć lepiej". Projekt, finansowany ze środków unijnych, skierowany jest do niepracujących kobiet z woj. śląskiego, z orzeczonym znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności z tytułu wzroku. W ramach oferty uczestniczki będą mogły skorzystać, m.in. z pomocy psychologicznej, warsztatów przygotowujących do poszukiwania pracy, szkoleń z orientacji przestrzennej, zajęć z nordic walking." 
Ściskaliśmy "kamyk zielony", może być i szkiełko, byle nie to od mamienia czy błyskania w oczy, czyli zaciemniania. Ale nie, zielone szkiełko oznacza widzieć lepiej, czyli, że kolor zielony sprawia, iż popatrujemy lepiej, a może wyraźniej czy radośniej. I bądź tu mądry. Zawsze się mówiło o szczęśliwych różowych okularach. 
Czytam dalej - mamy w szkoleniu, oczywiście, pomoc psychologiczną. No, fakt, jeśli się przebywa w domu to psycholog jest potrzebny jak kwiatkom tlen (kobiety są wszak pięknymi kwiatami). Taki psycholog opowie o odwadze, o tym, jak panie są niepowtarzalne, warte tego, aby świat je dojrzał i docenił. Uzbrojone w podbudowę duchową kursantki zagłębią się w przygotowanie do poszukiwania pracy. Nie w samo poszukiwanie pracy, o nie. To byłoby za proste i zbyt oczywiste. Czyli może jakiś życiorysik, zwany uczenie CV. Może jakieś podanko - czyli list motywacyjny, jakieś scenki rodzajowe typu pracodawca-petent. Ten ostatni zdecydowanie daje odpór zakusom wyzyskiwacza. To co mnie okrutnie zadziwiło, to wrzucenie do jednego worka posiadaczek znacznej i umiarkowanej niepełnosprawności i zaproponowanie im wspólnie zajęć z orientacji przestrzennej i na osłodę, albo urozmaicenie, ćwiczenia nordic-walking, czyli chodzenia z kijkami. Ponieważ kijki pomagają pokonać przestrzeń, to może pójdźmy dalej, a może tak wrotki albo deskorolki. Na nich można śmigać od oferty do oferty w poszukiwaniu pracy. A że niewidome samodzielnie z kijkami nie biegają... A kto będzie jakimiś wymierającymi reliktami się przejmował. Ważne, że szkolenie się odbędzie, a Unia zapłaci. 
Zaraz, zaraz, a gdzie korzyści? 
Też coś! 
 
 aaa 
13.3. Autobusowy uzdrowiciel 
Aleksandra Bohusz 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Na zebranie Fundacji wyruszyłam później niż powinnam. Tak to jest kiedy pracuje się w domu i nie kontroluje czasu. Szczęściem nie trafiłam na "dziurę komunikacyjną" i autobus przyjechał dość szybko. Siedząc w nim myślałam głównie o tym, żeby tylko po drodze nie "złapał" opóźnienia, i żeby fundacyjni koledzy nie musieli zbyt długo na mnie czekać. 
Na jednym z przystanków obok usiadł młody mężczyzna (mógł mieć około 20-25 lat, choć ocenianie wieku po głosie bywa błędne) i bardzo uprzejmie zagadnął: 
- Przepraszam, Pani jest niedowidząca? 
- Niewidoma - odpowiedziałam zgodnie z faktycznym stanem mojego wzroku. 
Spodziewałam się, że teraz nastąpi seria pytań o to, jak funkcjonuję w życiu codziennym w podróżach, czy pracuję, itp., itd. Miałam jedynie nadzieję, że mój towarzysz nie będzie przynajmniej, z racji swojego młodego wieku, wylewał żalów, jaka to ja jestem nieszczęśliwa. Jednak to, co od niego usłyszałam, kompletnie mnie zaszokowało: 
- Niech Pani ogoli sobie głowę i brwi na łyso. A, i niech Pani nie je mięsa. 
Szanownych Czytelników zapewne rozbawiły te słowa, ja dzisiaj też wspominam je z nutą wesołości, ale wtedy, w autobusie, wcale nie było mi do śmiechu. Oto siedziałam obok mężczyzny, który wypowiadał pod moim adresem jakieś dziwne sugestie, a ja nie miałam pojęcia, czy to alkoholik (choć alkoholu czuć od niego nie było), narkoman, nieszkodliwy wariat, chłopak chcący zwyczajnie zakpić z niewidomej, a może członek jakiejś sekty czy grupy przestępczej mogący wyrządzić realną krzywdę. Grozę sytuacji dodawał fakt, że zajmowałam miejsce przy oknie i chcąc uciec albo chociażby wysiąść na właściwym przystanku, musiałam prosić owego pana, żeby mnie wypuścił, a wcale nie miałam pewności, że to zrobi. 
Pomyślałam więc, że może szybko dojedziemy do mojego przystanku, że może ów człowiek wysiądzie przede mną i że, w razie czego, będę mogła liczyć na pomoc współpasażerów lub kierowcy. Niestety, jak na złość, utknęliśmy w gigantycznym korku, co oznaczało nie tylko prawie "murowane" spóźnienie się na zebranie, o którym w obliczu zaistniałej sytuacji prawie zapomniałam, ale konieczność dalszego wysłuchiwania mojego "siedzeniowego" sąsiada. Kiedy zaczął rozwijać teorię na poparcie swoich poprzednich słów, nieco się uspokoiłam i przekonałam, że nie ma zamiaru zrobić mi żadnej fizycznej krzywdy. 
Wyjaśnił, że każdy włos i brew to jakby jedna sekwoja zasłaniająca nam pole widzenia. Jeśli pozbędziemy się tych "drzew", uzyskamy zdolność patrzenia jak nietoperze, dzięki echolokacji. 
Odnośnie mięsa zaś usłyszałam, że zjadając zwierzęta upodabniamy się do nich. Jeśli na przykład jemy kurczaka, nasze oczy maleją i stają się podobne do jego oczu. 
Mój współpasażer nie należał jednak do zagorzałych zwolenników wegetarianizmu i ekologii. Z jego wywodu wynikało, że ponieważ w mięsie znajdują się składniki potrzebne organizmowi, trzeba raz na 3 tygodnie urządzić sobie "mięsny dzień", a później znów zaprzestać spożywania tego produktu. 
Szczęściem w nieszczęściu było, że mężczyzna nie oczekiwał ode mnie komentowania jego wypowiedzi. Dobrze, bo mimo iż po początkowym przerażeniu, cała sytuacja zaczynała mnie bawić, nie miałam ochoty wdawać się w dyskusję. Byłaby ona jałowa, gdyż na moją nieśmiałą uwagę, że nie widzę prawie od urodzenia, jestem do tego przyzwyczajona i całkiem dobrze radzę sobie z różnymi życiowymi czynnościami bez zdolności echolokacyjnych, zaczął namawiać, żebym jednak spróbowała jego sposobu, bo to z pewnością ułatwi mi codzienne funkcjonowanie. On sam goli głowę na łyso raz na 2 tygodnie, co daje mu lepsze widzenie świata (raczej w znaczeniu metaforycznym, niż dosłownym). Strach obudził się we mnie na nowo, kiedy mężczyzna oznajmił, że ma nawet przy sobie maszynkę do strzyżenia. Miałam wrażenie, że za chwilę ją wyciągnie i zostanę publicznie "oskalpowana". Na szczęście wiadomość o posiadaniu tego sprzętu okazała się mieć charakter czysto informacyjny. 
Autobus wreszcie przebrnął przez korek i zbliżał się do przystanku, na którym miałam wysiąść. Wbrew moim początkowym obawom pan Arkadiusz (na koniec wspólnej podróży był uprzejmy się przedstawić) gentlemańsko wstał, żebym mogła opuścić swoje miejsce. Na pożegnanie podał mi rękę i poprosił, żebym wypróbowała jego "uzdrawiającą" metodę. Jeśli nie przyniesie rezultatów, mogę przecież znowu zapuścić włosy i wrócić do regularnego spożywania mięsa. 
Co prawda, to prawda, nie są to przecież nieodwracalne zmiany. Jednak mimo że od opisanego spotkania upłynął już niemal rok, jakoś się nie zdecydowałam. Bez mięsa, choć bardzo je lubię, mogłabym się ewentualnie obejść, ale łysa głowa i ogolone brwi u kobiety... 
A może zaryzykować, a potem, jeśli Pan Redaktor Kotowski wyraziłby zgodę, stworzyć na łamach "Wiedzy i Myśli" rubrykę "Niekonwencjonalne metody odzyskiwania zdolności widzenia". 
Na maj - jeden z najpiękniejszych miesięcy w roku - życzę Redakcji i Czytelnikom wiele optymizmu oraz takiej, jak u Pana Arkadiusza, niezłomnej wiary we własne przekonania. 
 
 aaa 
13.4. Mruczę i prycham 
Kwitnie polska szkoła rehabilitacji 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 Nie będę dzisiaj prychać na nikogo, na siebie też nie. Będę tylko mruczał z wielkiego ukontentowania. Zaiste mam do tego solidne podstawy. A jak są podstawy, trzeba pomruczeć sobie z radości. No i mruczę. 
Zastanawiacie się, co wprowadziło mnie w tak doskonały nastrój, wręcz w euforię? To proste, boć nie ma większej radości jak wówczas, kiedy spodziewamy się najgorszego, wiemy, że jest źle, a tu okazuje się, że jest świetnie, wspaniale, niewyobrażalnie dobrze. 
Byłem przekonany, Wy pewnie również, że polska szkoła rehabilitacji to już zamierzchła przeszłość. Wszystko wskazywało na to, że kaput, że nic nam z niej nie pozostało, a tu proszę... Kwitnie, rozwija się i promieniuje na świat cały. Czyż to nie cudowne? Czy nie ma z czego się cieszyć? Jest, jest i są podstawy do wielkiej uciechy. Z pewnością cieszyliby się twórcy i popularyzatorzy polskiej szkoły rehabilitacji, profesorowie Wiktor Dega i Aleksander Hulek. 
Nie będę pisać o wszystkich rodzajach niepełnosprawności. Jestem mądry, ale przecie nie aż tak, dlatego zajmę się tylko niewidomymi. Wyobraźcie sobie jeno Moi Mili, że niewidomi osiągnęli w Polsce już taki poziom zrehabilitowania, że niczego nie potrzebują, żadnej pomocy, z wyjątkiem finansowej, bo pieniądze zawsze i wszystkim są potrzebne. Rehabilitacyjna pomoc - na cóż ona i komu? 
Wybierzcie się tylko do pierwszego lepszego koła PZN, do fundacji działającej na rzecz niewidomych, na turnus rehabilitacyjny dla niewidomych, do ośrodka leczniczo-rehabilitacyjnego PZN - jeżeli Wam nie powiedzą, że jesteście w placówce dla niewidomych, sami za Chiny Ludowe tego nie odkryjecie. Niewidomi zachowują się jak wszyscy, swobodnie chodzą, biegają i skaczą, gazety czytają, telewizję oglądają, z daleka się witają, fotografują, malują, ptaszki i mrówki faraonki podglądają. Powiem Wam w tajemnicy, którą wszyscy znają, że wielu z nich jeździ na wrotkach, na rowerach i samochody prowadzi. Toż do diabła, jak można się nie cieszyć z takiego poziomu polskiej rehabilitacji? 
Niewidomi nawet zawodu nie muszą się uczyć. Wystarczy, że będą uczestniczyli 40 razy w wypoczynkowym szkoleniu poszukiwania pracy. Nie muszą uczyć się też orientacji przestrzennej, bo i bez tego śmigają po świecie jak szatany. Brajl jest im zbędny, bo przestarzały i mało przydatny, a poza tym, świetnie czytają zwykły druk, nawet ten malutki, gazetowy i jeszcze mniejszy. Czynności życia codziennego - a cóż to takiego? Nie sprawiają one niewidomym najmniejszych trudności. 
Dawniej - i owszem, musieli uczyć się tego wszystkiego, a teraz nie muszą, bo świetnie sobie radzą i bez tego. Tylko te przeklęte komputery sprawiają im trochę trudności, ale to głównie dlatego, że PFRON wymaga szkolenia. Żeby nie to bezsensowne wymaganie, wcale nie musieliby się uczyć, a ich wnuki w cuglach radzą sobie z tym sprzętem. 
Dodam z wielką dumą, że o ważnych sprawach mówię, a są one wielkie i dotyczą wielu osób. Niektórzy twierdzą, że jest ich nawet 150 tysięcy. I pomyśleć - niemal wszyscy oni są tak świetnie zrehabilitowani, że nie można zauważyć ich niepełnosprawności. Ale mają legitymacje, a te nie pozostawiają żadnych wątpliwości z kim mamy do czynienia. Tak, tak, to dzieło polskiej szkoły rehabilitacji. 
Nie myślcie tylko, że taki stan super zrehabilitowania spadł z nieba na polskich niewidomych. Opanowali oni to wszystko przy pomocy telepatii albo czegoś lepszego od niej. To tak władze PZN-u promieniują na cały kraj umiejętnościami rehabilitacyjnymi. 
Dziwi Was to? No tak, dawniej do leczenia potrzebny był lekarz, badania, lekarstwa. A teraz? A nie wiecie nic o działalności Harrisa, czy Nardellego? Przecież wystarczyło, że tak uzdrowiciel dotknął i już człowiek zdrowy jak koń. Ale co tam Harris, czy Nardelli? Lepszy od niego jest Kaszpirowski. Ten specjalista nie musi nawet dotykać. Wystarczy, że w telewizji wystąpi, powie wszystkim, że mają być zdrowi i choroby tłumnie wychodzą z ludzi. A Zbigniew Nowak - wystarczy, że wodę zaczaruje i po chorobie. 
Ale to pestka. W polskiej rehabilitacji nawet czarowanie wody i występ w telewizji są zbędne. Wystarczy, że ktoś z wybitnych członków władz PZN-u pomyśli, iż niewidomi mają być zrehabilitowani i są, bez dwóch zdań. 
Właśnie polska szkoła rehabilitacji przejęła metody od teleuzdrowicieli, udoskonaliła je, szeroko stosuje i osiąga znakomite rezultaty. Niedługo wszyscy zapomną, że niewidomi są na świecie, a oni sami zapomną, kto jest ich tak wielkim dobrodziejem. 
Powiem Wam, że gdyby nie ckliwo-sentymentalne upodobania sponsorów, a także zacofanie PFRON-u, nikt by nawet nie musiał wspominać o niewidomych. No i gdyby nie garstka zacofanych działaczy i specjalistów rehabilitacji... Ci jednak tak sobie wbili do pustych łbów jakieś tam potrzeby rehabilitacyjne, jakieś metody, jakieś szkolenia. Tfu! Do diabła z tym wszystkim! Rozumiem, że trzeba o tym trochę mówić i pisać, że musi być w nazwie "niewidomych", że potrzebnych jest kilku niezrehabilitowanych niewidomych na wabika, bo inaczej sponsorzy grosza nie dadzą, bo PFRON wnioski będzie odrzucał, bo władze... Ale przecież przejmować się jakąś rehabilitacją nie ma nijakiej potrzeby. 
Żeby jednak nie być gołosłownym powiem, że ośrodek w Bydgoszczy prawie nikogo nie rehabilituje, że turnusy rehabilitacyjne, w zdecydowanej większości, są takie tylko z nazwy, że... Ale co tam mnożyć przykłady. Pokażę Wam tylko jeden. 
Jako przykład zbędności jakichkolwiek tradycyjnych działań rehabilitacyjnych, poradnictwa itp., posłużyć doskonale może Plan działania jednego z warszawskich kół PZN. A muszę Wam wyznać, iż jest to pouczająca lektura. Ciekawy jestem, czy i Wy to tak ocenicie. 
 
 *** 
 
Polski Związek Niewidomych Koło Żoliborz-Bielany-Łomianki 
01-580 Warszawa ul. Krasińskiego 29 m.3 
Tel.: 22-83-97-837 
 
Koło czynne w godz.: pon. 9-14, środa 14.00-18.00, czw.14-17 
 
Plan Pracy Koła na rok 2011 
 
Miesiąc - Przewidywane zadania 		 	 
Styczeń - Kulig w Puszczy Kampinoskiej 
Luty - Kulig w Puszczy Kampinoskiej 
Taneczna zabawa Karnawałowa 
Marzec - Spacer po Cmentarzu Stare Powązki 
Kwiecień - Spotkanie z okazji Świąt Wielkanocnych 
 Maj - Wiosenny spacer do Młocin - wielodniowa wycieczka w Bieszczady z wypadem do Lwowa 
Czerwiec - Turnus rehabilitacyjno-wypoczynkowy w Darłówku - 11-24 czerwca 
 Lipiec - Jednodniowa integracyjna wycieczka autokarowa 
Sierpień - Jednodniowa wycieczka autokarowa - 5 sierpnia 
Piesza Pielgrzymka do Częstochowy 
 Wrzesień - Ogólnopolska Pielgrzymka Niewidomych do Łomży - 09-10 wrzesień 
 14-dniowy turnus wypoczynkowy w Egipcie - po 15 września 
Październik - Spotkanie z okazji Dnia Seniora 
Listopad - Wycieczka do Muzeum Powstania Warszawskiego 
Grudzień - Spotkanie z okazji Świąt Bożego Narodzenia 
 
Cykliczne zadania całoroczne 
 1. Integracyjne spotkania czwartkowe" - 1 i 3 czwartek miesiąca 
 2. Wieczorki taneczne "Klubu Samotnych Serc" 
Od kwietnia do grudnia - 1 lub 2 wieczorki w miesiącu 
3. Bilety do teatrów i Filharmonii 
 4. Comiesięczna dystrybucja paczek dla osób o niskich dochodach. Wydawane w trzecią środę miesiąca od godz. 15.00 
 
Gorąco prosimy o przekazywanie przez Państwo i Wasze Rodziny i znajomych 1 procent podatku na rzecz naszego Koła 
PZN Koło Żoliborz Nr KRS 0000163347 
 Prezes Zarządu Koła PZN 
Żoliborz-Bielany-Łomianki 
Andrzej Patatyn 
 
Uprzedzamy o możliwości zmian terminów i odwołania zadań z powodu nie otrzymania dofinansowań. 
 
 *** 
 
 Popatrzcie jeno uważnie. Ani słowa o poradnictwie rehabilitacyjnym, ani słowa o nowo ociemniałych, o sprzęcie rehabilitacyjnym, o przewodnikach osób niewidomych, o skierowaniu na szkolenie rehabilitacyjne, ani o niczym podobnym. Raz występuje turnus rehabilitacyjny, który z rehabilitacją niewidomych nie musi mieć i najprawdopodobniej nic nie ma wspólnego. A samo słowo "niewidomi", nie licząc nazwy koła, występuje tylko raz w takim oto zestawieniu: "Ogólnopolska Pielgrzymka Niewidomych do Łomży". Pewnie pielgrzymkę organizuje Duszpasterstwo Niewidomych, które najwidoczniej się zagapiło i nie zauważa, że używa archaicznego języka. Przecież w pielgrzymce do Łomży mogą uczestniczyć nie tylko niewidomi i nie ma powodu ich tak eksponować. A ten turnus rehabilitacyjny - przecie może leczyć reumatyzm, korzonki oraz inne dolegliwości osób w podeszłym wieku i najprawdopodobniej tak właśnie jest. Zresztą, termin "rehabilitacja" występuje też tylko raz właśnie w nazwie tego turnusu.A w paŹdzierniku jest impreza z okazji Dnia Seniora, nie jakiegoś Dnia Białej Laski, jeno seniora. 
I czy nie jest to cudowny plan? A jaki uniwersalny... Wystarczy zmienić nazwę koła na np. Koło Gospodyń Wiejskich w... albo Klub Seniora w..., może być również koło PTTK, PCK, Koło Ligi Kobiet i chyba każde inne, i plan gotowy. No, jeszcze trzeba wykreślić z tej pielgrzymki słowo "niewidomych" i będzie gotowy plan działania dla każdej grupy osób o turystyczno-rozrywkowych upodobaniach. 
Szkoda tylko, że zarząd koła tak słabo propaguje swoją działalność, zdolności logistyczne i troskę o ludzi biednych. Przecież wystarczyłoby, żeby jakiś sponsor dowiedział się o tym Lwowie, o Egipcie, o Darłówku, o "samotnych sercach" i sypnie grosiwem. Nie będzie się sępił z jednym procentem, o który prosi zarząd koła, ale przeznaczy na tak szlachetne cele od razu pięć albo i osiem procent swego dochodu. 
Pomyślcie o tym Koledzy z Żoliborza! 
 Mruczący Stary Kocur