Pr 2590

WIEDZA i MYŚL

INTERNETOWY MIESIĘCZNIK TYFLOSPOŁECZNY

Wydawca Stanisław Kotowski

Czasopismo nie jest dofinansowywane ze środków publicznych ani żadnych innych. Wydawane jest bez nakładów finansowych. Osoby piszące artykuły oraz zaangażowane przy redagowaniu, adiustacji i korekcie oraz kolportażu nie otrzymują wynagrodzenia. Fundacja „Klucz” przetwarza „WiM” nieodpłatnie na format MP3 w systemie DAISY, a IVO Software Sp. z o.o. udostępnia bezpłatnie niezbędne do tego oprogramowanie.
Czytelnicy otrzymują „WiM” również bezpłatnie. Wystarczy napisać na adres:
st.k@onet.pl lub st.k1@wp.pl
i w każdym miesiącu znaleźć aktualny numer w swojej „Skrzynce odbiorczej”. 
 
Kwiecień 2011 
Rok III 
Nr 4(28)/2011 
 
REDAKTOR NACZELNY 
Stanisław Kotowski 

ADRES REDAKCJI - wyłącznie internetowy: 
st.k@onet.pl lub st.k1@wp.pl 
Telefon komórkowy: 501-239-769 

Na łamach „Wiedzy i Myśli” zamieszczamy różne opinie i poglądy, w tym takie, z którymi się nie zgadzamy.

Spis treści

1. OD REDAKCJI
2. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OSÓB NIEWIDOMYCH I SŁABOWIDZĄCYCH
2.1. Cele rehabilitacyjne realizowane w działalności społecznej - Stanisław Kotowski
2.2. Leon Lech - do końca aktywny - Adolf Szyszko
2.3. Czekanie na Betty
3. OKULISTYKA, WYNALAZKI, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE
3.1. Naukowcy poznali przyczyny utraty wzroku - PAP
3.2. Sztuczne oko już w sprzedaży
3.5. Niewidomi lepiej przetwarzają dźwięki
3.6. TREKKER BREEZE - POMOCNIK W ORIENTACJI PRZESTRZENNEJ - Mikołaj Rotnicki*
3.7. Bąble w metrze na Euro?
4. ROZMOWA MIESIĄCA - Ze Zbigniewem Niesiołowskim rozmawia Stanisław Kotowski
5. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE
5.1. Apel Polskiego Związku Niewidomych
5.2. Fiskus bez tajemnic - Anna Borys
5.3. Organizacje pozarządowe w komisji ekspertów - Magdalena Gajda
5.4. "Teatr" w e-Kiosku
5.5. Magazyn Claudia na rzecz niewidomych kobiet - Łukasz Szewczyk
5.6. Audycja dla niewidomych użytkowników komputerów
5.7. Zaproszenie na konferencję
5.8. Światełko dla niewidomych - Piotr Kielin
5.9. Tandem w szkocką kratkę - Monika Zoch
5.10. Lady D. Niepełnosprawne panie, które pomagają innym Lady D. nie zna przeszkód
5.11. N jak Niewidomy, czyli jak pomóc osobie z dysfunkcją wzroku
5.12. Konkursy fotograficzny i poetycki
5.13. Niewidomi chcą zapowiedzi głosowych przystanków w komunikacji miejskiej - E. Oleksy, A. Werońska
5.14. Audiodeskrypcja w telewizji - Barbara Szymańska
5.15. Spektakle dla niewidomych - Wojciech Karpieszuk
5.16. Konkurs "Sztuka Widzenia"
5.17. Poszukiwani niewidomi bohaterowie filmu dokumentalnego
5.18. 1 proc. dla Fundacji "Klucz"
5.19. Fundacja "Klucz" w 2010 roku
5.20. SOSW - "Odkrywcą Talentów" - Renata Szałwińska, Małgorzata Rozwadowska
5.21. Relacja z realizacji projektu "Słowa zaklęte w obrazie, czyli o tym, jak tworzy się film"
6. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH ZAJĘCIACH - Plamy i plamki - część pierwsza - Jaga Praktyczna
7. ORGANIZACYJNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY
7.1. Nie ma "szczęśliwego końca" - Józef Szczurek
7.2. TyfloinstytutoPZN - Weredyk
7.3. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH - Pointy nie będzie - Jerzy Ogonowski
8. FAKTY, ARGUMENTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI
8.1. List do grupy czytelników
8.2. Wierzę w ludzi - Józef Szczurek
8.3. Wypowiedzi czytelników - Opracowała Kaktus
8.4. Czy to jeszcze aktualne? - Wieloletnia niewidoma z powiatowego miasta
8.5. Wierzę w ludzi, ale umiarkowanie - Maria Marchwicka
8.6. Nie całkiem tak, jak pisze redaktor Józef Szczurek - Janina Szef
8.7. A nie mówiłem? - Jerzy Ogonowski
8.8. Informować i radzić - Stanisław Kotowski
9. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE
9.1. Co się stanie z PFRON-em? - Magdalena Gajda
9.2. Inicjatywa ws. zniesienia "pułapki rentowej" - Oprac. Natalia Łyczko
9.3. Zniesienie pułapki rentowej jeszcze w tym roku? - Filip Miłuński
9.4. Urzędy skarbowe ograniczają ulgę rehabilitacyjną - Ewa Matyszewska, oprac.: GR
10. Z PRASY I Z INTERNETU
10.1. Niewidomy malarz widzący perspektywę
10.2. Seks w pracy? Promocja zatrudniania niepełnosprawnych
11. Z PRZESZŁOŚCI - Wniosek Zarządu Głównego o ustawę dotyczącą prawa pracy
12. WPROST ALbo NA OPAK
12.1. Śmieszne, nie śmieszne
2.2. W Gdańsku nie pogadasz - Bączek
12.2. "W ciemno" po białą laskę - Alicja Nyziak
12.3. Dzieci wiedzą lepiej - Aleksandra Bohusz
12.4. Nygusy i bonusy - Bączek
12.5. Mruczę i prycham - Mało nas, mało nas do jedzenia chleba...

aaa 
1. OD REDAKCJI 
 
Drodzy Czytelnicy i Współpracownicy! 
 
W wiosennym nastroju, z miesięcznym wyprzedzeniem, składamy Wam najserdeczniejsze życzenia świąteczne. Wielkanoc mamy w br. bardzo późno. Kwietniowy numer "WiM" wysyłamy pod koniec marca, a majowy ukaże się po Świętach. Dlatego już teraz życzymy, by Święta Zmartwychwstania Pańskiego napełniły Wasze serca nadzieją i wzajemną miłością. 
Życzymy, byście zdrowi byli, by cieszył Was każdy świąteczny dzień i dzień powszedni. Niechaj dyngusowa woda Wam nie zaszkodzi i świąteczne dania smakują. Życzymy Wam, Waszym rodzinom oraz przyjaciołom dobrego nastroju, optymizmu i mnóstwa powodów do zadowolenia. Niechaj spełnią się Wasze oczekiwania, marzenia i pragnienia. 
 Redakcja "Wiedzy i Myśli" 
 
 *** 
 
Polecamy interesującą i optymistyczną rozmowę ze Zbigniewem Niesiołowskim oraz dział Fakty, argumenty, poglądy, opinie i polemiki. 
Jest to nowy dział w naszym czasopiśmie - ukazuje się dopiero po raz czwarty. Wprowadziliśmy go po to, żeby Państwo mogli przedstawiać swoje poglądy, oceny i uwagi na sprawy ważne dla naszego środowiska. Chętnie przyjmować będziemy również Państwa propozycje tematów do tego działu. 
Życzymy przyjemnej lektury. 
Redakcja 
 
 aaa 
2. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OSÓB NIEWIDOMYCH 
I SŁABOWIDZĄCYCH 
 
aaa 
2.1. Cele rehabilitacyjne realizowane w działalności społecznej
Stanisław Kotowski 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Pisałem już o wielkim rehabilitacyjnym znaczeniu pracy zawodowej i życia rodzinnego. Są to dwa podstawowe punkty oparcia, które umożliwiają prawidłowe funkcjonowanie psychiki. Pozostał nam trzeci, najmniej ważny, ale jednak ważny, punkt oparcia. Tu można wybierać niemal dowolnie - rozrywka, życie towarzyskie, hobby, literatura, muzyka, turystyka, sport, działalność społeczna. Ze względu na znaczenie tej ostatniej, poświęcę jej niniejsze rozważania i wspomnienia. 
Wcześniej pisałem o korzyściach rehabilitacyjnych osiąganych w czasie wykonywania pracy zawodowej. Korzyści te są wielkie i trudno je przecenić. Nie każdy jednak ma pracę i może pracować zawodowo, i nie każdemu wystarcza zatrudnienie. Fakt, że niewidomi i słabowidzący są zdolni do pracy zawodowej, i że jest to dla nich ważne ze względu na osiąganie celów rehabilitacyjnych, świadczy o tym, że mogą również pracować społecznie. To zresztą niewidomi udowodnili w przekonujący sposób. Można wymieniać setki prawdziwych niewidomych społeczników i setki pseudospołeczników. Ci ostatni jednak nie są przedmiotem niniejszych rozważań. 
Praca na rzecz innych osób, dla wspólnego dobra, podobnie jak praca zawodowa, umożliwia realizację wielu celów rehabilitacyjnych. 
Obawiam się, że pojęcie pracy czy działalności społecznej zostało u nas nieco wypaczone. Przyjęło się uważać, że działaczem społecznym jest ten, kto bezinteresownie pełni z wyboru funkcje w zarządach, komisjach, sądach koleżeńskich. Konkretne prace natomiast wykonują wolontariusze. W artykule tym traktuję łącznie działalność społeczną i wolontariat. 
Nie wnikając w szczegóły, obie formy działalności umożliwiają realizację celów rehabilitacyjnych. Jedna i druga forma działalności może być powodem zadowolenia, poczucia własnej wartości, uznania innych osób, w tym najbliższych. 
Poczucie zadowolenia z działalności społecznej czy wolontariackiej może ułatwiać przełamywanie trudności w innych dziedzinach życia i działalności. W ten sposób osiągamy cele rehabilitacji psychicznej i społecznej, a to jest wielka wartość w życiu każdej osoby niepełnosprawnej, niewidomej i słabowidzącej. 
Z pewnością niektórzy czytelnicy sceptycznie odnoszą się do takich twierdzeń. Uważają, że skoro osoby niewidome i słabowidzące, same potrzebują pomocy, i to niejednokrotnie wcale niemałej, dlaczego mają pomagać innym ludziom? 
Odpowiedź jest prosta, skoro mogą - powinni. Jak już wspomniałem, leży to przede wszystkim w ich interesie. Umożliwia bowiem realizacje ważnych celów rehabilitacyjnych. Każdy człowiek, który w jakiś sposób zaspokaja potrzeby innych ludzi, zaspokaja również własne. Praca na rzecz innych, udzielanie im pomocy, daje poczucie własnej wartości, przydatności społecznej, podnosi poziom samooceny i przynosi uznanie społeczne. Wszystko to jest niewidomym i słabowidzącym bardzo potrzebne, nawet bardziej niż ludziom bez niepełnosprawności, gdyż muszą oni w większym stopniu niż pozostali ludzie korzystać z pomocy. Ważne jest, że nie tylko korzystają z pomocy, ale i coś dobrego potrafią zrobić dla innych. No i bez zaangażowania społecznego nie mogłyby funkcjonować stowarzyszenia i fundacje działające na rzecz osób z uszkodzonym wzrokiem. Wówczas wiele potrzeb tych osób nie byłoby zaspokajanych. 
Być może niektórzy czytelnicy zastanawiają się, co pożytecznego mogą robić niewidomi. Otóż mogą i to wcale niemało. Mogą: 
- planować działalność stowarzyszenia albo jego części, 
- uzgadniać programy działania, 
- protokołować obrady i pisać uchwały, 
- organizować spotkania, imprezy kulturalne, wycieczki, rajdy i zawody sportowe, 
- przygotowywać salę do obrad lub spotkań, a następnie posprzątać po spotkaniu towarzyskim lub obradach, 
- przygotować naczynia do podania kawy, herbaty i ciasta, 
- prowadzić zajęcia rehabilitacyjne, uczyć brajla, posługiwania się sprzętem rehabilitacyjnym, rozmawiać z nowo ociemniałymi i ich rodzinami, 
- zaopiekować się dziećmi sąsiadki, która musi pójść na zakupy lub do lekarza, 
- pomóc dzieciom sąsiadów w zrozumieniu jakichś partii materiału z chemii, fizyki, matematyki, historii itd., 
- pomóc sąsiadowi poprzestawiać meble przed malowaniem mieszkania. 
Wszystko to i jeszcze więcej mogą nawet całkowicie niewidomi, oczywiście, dobrze zrehabilitowani i zdrowi. Słabowidzący mogą jeszcze więcej, np. mogą być przewodnikami niesamodzielnych niewidomych na turnusach rehabilitacyjnych, w drodze do lokalu koła PZN lub siedziby innego stowarzyszenia, w drodze do lekarza itd. 
Każda taka praca, chociażby wydawała się mało znacząca, jest potrzebna i ma rehabilitacyjną wartość. 
 
 *** 
 
Moje doświadczenia w działalności społecznej rozpoczęły się już w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia. Pan Józef Stroiński był zbyt wielkim społecznikiem, żeby nie starał się wciągać innych osób do tej działalności. Rzecz jasna, przede mną postawił inne zadania - miałem się uczyć. A więc uczyłem się i pracowałem w spółdzielni. Nie miałem więc wiele czasu na inną działalność. 
W tej sytuacji zarząd okręgu PZN powierzył mi pracę mało absorbującą - opiekę nad jednym z powiatowych kół. Wówczas były takie funkcje. Rzeczywiście, praca nie była absorbująca, ale i wiele zrobić nie mogłem. 
Z okresu mojego "opiekowania się" kołem, pamiętam zabawne i smutne zarazem zdarzenie. 
Pojechałem do tego koła, rozmawiałem z jego przewodniczącym. W pewnym momencie powiedział on, że chciałby, żeby zarząd okręgu zakupił dla koła magnetofon. Z magnetofonem pan przewodniczący zamierzał odwiedzać urzędy, komitety PZPR i nagrywać ustalenia, żeby potem móc im przypominać. Wyraziłem wątpliwość, czy to dobra metoda. Pan przewodniczący zwymyślał mnie za zarozumialstwo. Postanowiłem więc załagodzić spór i zapytałem, jaki chciałby mieć magnetofon - "Melodię" czy "Wilgę" - nazwy tego drugiego nie jestem pewien. Na to pan przewodniczący stwierdził, że on nie chce żadnych melodii, on potrzebuje takiego magnetofonu na słowa. I tu popełniłem kolejny błąd. Powiedziałem, że "Melodia" to jest taka marka magnetofonu, a nagrywać można i muzykę i słowa. To już całkowicie rozsierdziło pana przewodniczącego. Dowiedziałem się, że jestem żółtodziobem, gówniarzem, jeszcze za mleko matce się nie wypłaciłem, a chcę pouczać jego, człowieka doświadczonego, starszego i na odpowiedzialnym stanowisku. 
Spotkanie odbywało się w lokalu koła, czyli w mieszkaniu pana przewodniczącego. Przepraszałem, jak umiałem, za ten nietakt i poprosiłem o przerwę w omawianiu spraw, bo mam coś do załatwienia. Wyszedłem i wróciłem z kwiatkiem dla pani domu oraz z książeczkami dla dzieci pana przewodniczącego. W ten sposób spór został załagodzony, ale więcej nie pokazałem się w tym kole. I tak zakończył się białostocki etap mojej działalności społecznej. 
W czasie studiów aktywnie uczestniczyłem w pracach krakowskiej sekcji młodzieży uczącej się. Organizowałem wieczorki taneczne, spotkania z interesującymi luźmi, wystawy książek i prasy brajlowskiej na krakowskim Rynku w majowe Dni Książki i Prasy. Przez rok byłem przewodniczącym tej sekcji. Uczestniczyłem też w pracach Zarządu Krajowej Sekcji Młodzieży Uczącej się Polskiego Związku Niewidomych. W okresie tym organizowałem też pracę Studenckiego Ośrodka Dyskusyjnego w domu studenta "Żaczek". 
Po studiach pełniłem wiele funkcji w Sądzie Koleżeńskim, w komisjach rewizyjnych PZN, w Prezydium Zarządu Okręgu PZN w Chorzowie oraz przez trzy kadencje w Prezydium ZG PZN, w tym przez dwie kadencje byłem skarbnikiem. 
Okres pierwszej mojej kadencji w Prezydium ZG przypadł na lata 1977-1981. Z okresu tego pamiętam pierwsze doświadczenia w dyplomacji. 
Otóż w ówczesnym okręgu w Bielsku-Białej wybuchł konflikt między kierownikiem biura okręgu i przewodniczącym zarządu okręgu. Szczegółów nie pamiętam, ale Zarząd Główny PZN stanął po stronie kierownika i przewodniczący został odwołany. Poszedł na skargę do Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Bielsku-Białej. Wówczas stanowiska kierowników okręgów PZN i funkcje przewodniczących zarządów okręgów były w tak zwanej nomenklaturze. Oznaczało to, że bez zgody KW nie można było powoływać i odwoływać kierowników, a także wybierać przewodniczących. No i spotkał mnie "zaszczyt" załatwienia sprawy. Pojechałem do Bielska-Białej. Wcześniej została uzgodniona wizyta w KW PZPR. I zaczęło się. Przyjęła mnie towarzyszka, której nazwiska nie pamiętam i od razu ruszyła na mnie. Co Wy sobie myślicie? Czy oczekujecie, że będziemy tolerowali taką samowolę? I co ja chcę tu osiągnąć? Jak mamy zamiar sprawę tę załatwić? Czy nie wiemy, co to jest nomenklatura? Jaka jest rola partii? I tak przez godzinę. Co próbowałem naświetlać sprawę, towarzyszka przywoływała mnie do porządku i usiłowała doprowadzić do tego, żebym przeciwstawił się matce partii. Ja jednak przyjechałem załatwić sprawę, a nie walczyć z partią ani z socjalizmem. Za każdym razem odpowiadałem, że będzie tak, jak postanowi KW, że my się podporządkujemy i dodawałem, że taki stan ciągłych kłótni, nieporozumień i walki podjazdowej nie służy niewidomym, że zawsze nasz Związek spotykał się z życzliwością władz partyjnych i tak w koło. Po dwóch godzinach towarzyszka zaczęła rozmawiać jak człowiek i szukać sposobu załatwienia sprawy. W rezultacie przewodniczący musiał pogodzić się z koniecznością odejścia, a kierownik został na stanowisku. 
Przez kilkadziesiąt lat członkostwa w PZN brałem udział w pracach różnych zespołów, w Sekcji Niewidomych Nauczycieli, w pracach kolegium redakcyjnego "Pochodni" oraz w różnych doraźnie powoływanych gremiach. 
Jestem członkiem założycielem Stowarzyszenia Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki Niewidomych i Słabowidzących "Cross" i byłem przez kilka lat członkiem zarządu tego stowarzyszenia. 
Jestem też członkiem założycielem Fundacji Polskich Niewidomych i Słabowidzących "Trakt" i również przez kilka lat byłem członkiem zarządu Fundacji. 
Aktywnie uczestniczyłem w tworzeniu Polskiego Forum Osób Niepełnosprawnych. I tu musiałem również wykazać się dyplomacją, żeby przezwyciężyć rozbieżne interesy i poglądy, a także ukrytą niechęć znaczących osób z dwóch wielkich stowarzyszeń. 
Przy tworzeniu tych organizacji przygotowywałem ich statuty, regulaminy pracy i programy działania. 
Było sporo tych funkcji, posiedzeń, protokołów, opracowań, spotkań, decyzji. Niektóre działania były bardzo potrzebne, inne mniej potrzebne, a były i całkiem zbędne. Do najtrudniejszych zadań, w których uczestniczyłem, było wydobywanie PZN-u z bagna, w jakie został wprowadzony przez wielkich i wybitnych działaczy w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia. Udało się wówczas Związek uratować i poprawić nieco jego reputację. Udało się uratować większość majątku Związku, spłacić kilka milionów długów oraz uwolnić Związek od różnych zobowiązań, poręczeń i nierozliczonych dofinansowań na kilkadziesiąt milionów złotych. W tym miejscu muszę nadmienić, że większość osób odpowiedzialnych za doprowadzenie Związku na skraj przepaści nie poniosło żadnych konsekwencji. Osoby te w swoich okręgach były, a nawet są wybierane na najwyższe funkcje i cieszą się uznaniem, szacunkiem, mirem. Tak jakoś przyjęło się w PZN, że pełnienie funkcji społecznych nie wiąże się z odpowiedzialnością. Tak było i tak jest, ale to nie jest przedmiotem moich wspomnień. 
W sumie działalność społeczna, jeżeli udało się coś załatwić dla niewidomych, coś zorganizować, coś powołać, uratować, dawała mi wiele zadowolenia. Nigdy jednak nie imponowało mi zajmowanie pierwszych miejsc, najwyższych funkcji. Zawsze wolałem konkretne prace niż zaszczyty. Najlepiej się czułem, jeżeli mogłem pracować sam i odpowiadać za to, co sam robiłem. Nie zawsze mi się to udawało. Osiągnąłem taki stan dopiero po kilku latach emeryckich. Ale to będzie przedmiotem odrębnej informacji. 
 
 aaa 
2.2. Leon Lech - do końca aktywny 
Adolf Szyszko 
 
Źródło: "Pochodnia" styczeń 1976 r. 
 
 11 listopada 1975 roku zmarł nagle emerytowany niewidomy nauczyciel - Leon Lech. Na cmentarzu laskowskim, gdzie zgromadziło się liczne grono przyjaciół, kolegów, współpracowników i uczniów, pożegnaliśmy nie tylko zasłużonego pedagoga, ale również wybitnego działacza społecznego - pioniera spraw niewidomych, serdecznego przyjaciela i prawego człowieka. Jego śmierć zaskoczyła nas wszystkich i okryła głębokim smutkiem. 
 Leon Lech urodził się 7 kwietnia 1904 roku we wsi Lipie na kiele zyźnie. Mając 11 lat utracił wzrok na skutek wybuchu pocisku artyleryjskiego. W rok później (w roku 1916) zostaje przyjęty do Zakładu Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi w Warszawie i tutaj kończy szkołę podstawową. 
Założycielka Zakładu, Róża Czacka przewidując duże trudności związane z brakiem wykwalifikowanych kadr nauczycielskich, skierowała kilkoro niewidomych do różnego typu szkół pedagogicznych. Wśród nich był Leon Lech, który w latach 1922-1927 zdobywał wiedzę zawodową w Seminarium Nauczycielskim "Przyszłość " w Warszawie. Po uzyskaniu dyplomu, 1 września 1927 r. podejmuje pracę w szkole dla niewidomych w Laskach, gdzie bez przerwy uczy przez 44 lata. W czasie pracy nauczycielskiej podnosi swe kwalifikacje w Państwowym Instytucie Pedagogiki Specjalnej oraz stale dokształca się poprzez inne formy szkolenia organizowane przez władze oświatowe. 
Okres międzywojenny dla polskiego szkolnictwa specjalnego był szczególnie trudny, ponieważ od podstaw rozpoczynaliśmy pracę w tej dziedzinie. Obok organizowanych szkół specjalnych i kształcenia kadr, trzeba było również wypracować swoiste metody nauczania i wychowania dzieci wymagających specjalnej troski. Odnosiło się to także w całej rozciągłości do niewidomych. 
Leon Lech podejmując pracę stanął wobec problemu - jak uzyskać maksymalne efekty w przedmiotach, których nauczał w laskowskiej szkole podstawowej (matematyka, przyroda, geografia, język polski). Na jego lekcjach przyrody już wówczas uczniowie samodzielnie wykonują doświadczenia, a na geografii muszą doskonale posługiwać się mapami. 
Szczególne osiągnięcia pedagogiczne, według mojej opinii, wysnutej na podstawie własnych doświadczeń i zdobytej w późniejszych latach wiedzy, miał Leon Lech w prowadzonych przez siebie lekcjach matematyki. Rozwijał on u uczniów tzw. metodę rozkładową liczenia pamięciowego, powiązaną z pisaniem na tabliczce brajlowskiej i posługiwania się kubarytmami. Oceniając dziś jego osiągnięcia dydaktyczne należy wyrazić żal, że nie opracował ich na piśmie i nie opublikował. 
W latach 1932 - 39 szczególnie dużą wagę przywiązywano w Laskach do biegłej znajomości systemu Braille'a oraz skrótów brajlowskich. Leon Lech wyjątkowo aktywnie włączył się w propagowanie wśród uczniów wspomnianych skrótów (wprowadzono je w 1934 roku) i wytrwale prowadził ich naukę. 
Praca nauczycielska nie wyczerpywała w pełni jego zainteresowań. Znajdował jeszcze czas na działalność społeczną w ówczesnym Związku Ociemniałych Żołnierzy - był członkiem Komisji Rewizyjnej. W okresie okupacji pracował nadal w charakterze nauczyciela, ucząc najpierw ociemniałych żołnierzy a następnie dzieci i młodzież. Wspólnie z doktorem Włodzimierzem Dolańskim i Józefem Buczkowskim w wielu dyskusjach zastanawiał się nad przyszłymi formami organizacji niewidomych. 
Po wojnie, kontynuując działalność nauczycielską w odbudowanej ze zniszczeń szkole, zdobywa powszechne uznanie i szacunek za swą pracowitość i umiejętność podejścia do młodzieży i kolegów. W sytuacjach konfliktowych jego postawa, nacechowana była spokojem i przyjazną wyrozumiałością, pozwalała mu godzić najbardziej nawet zwaśnionych. Dzięki tym cechom charakteru, a także doświadczeniu i wiedzy w 1954 roku wybrano go do Zarządu Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi. We władzach Towarzystwa pracował społecznie niemalże do samej śmierci. Był równiej jednym z organizatorów i wieloletnim przewodniczącym Koła Polskiego Związku Niewidomych na terenie Lasek. Brał także czynny udział w pracach sekcji szkolnictwa specjalnego Związku Nauczycielstwa Polskiego. 
Wszechstronne zainteresowania Leona Lecha i miły sposób bycia czyniły z niego przyjemnego towarzysza spotkań, dyskusji i innych kontaktów towarzyskich. Był człowiekiem wyjątkowo wartościowym i skromnym, klasycznym reprezentantem starej generacji niewidomych społeczników, zawsze gotowych nieść pomoc każdemu, kto jej potrzebował, bez oglądania się na jakiekolwiek korzyści osobiste, wyróżnienia czy rozgłos. 
Wielu jego uczniów i wychowanków miało w nim oddanego przyjaciela, służącego radą i stanowiącego "busolę moralną". Nie lubił sytuacji konfliktowych, ale gdy zachodziła tego potrzeba, potrafił się zdobyć na stanowczość, zdecydowanie, nieustępliwe działanie. Nigdy nie uskarżał się na swe podwójne kalectwo (nie miał również nogi), był życiowym optymistą, a swoje inwalidztwo traktował jako rzecz zwykłą, naturalną. 
Do końca był aktywnym wychowawcą. Nawet po przejściu na emeryturę (1971 rok) utrzymywał ścisły kontakt ze szkołą, udzielając korepetycji, i zajmując się młodzieżą w ramach godzin wychowawczych. 
W uznaniu zasług Leona Lecha Rada Państwa przyznała mu Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Posiadał również złote odznaki honorowe Związku Nauczycielstwa Polskiego i Polskiego Związku Niewidomych. 
Pisząc to krótkie wspomnienie chciałbym dać wyraz swemu głębokiemu uznaniu dla człowieka, który swą wytrwałą pracą przyczynił się do awansu społecznego wielu pokoleń niewidomych. Również i ja należałem do wielkiego grona uczniów i wychowanków Leona Lecha. Do ostatniej chwili utrzymywałem z nim bliskie, serdeczne kontakty. 
 
aaa 
2.3. Czekanie na Betty 
 
 Źródło: www.dziennikpolski24.pl 
Data opublikowania: 2011-02-26 
 
Pies przewodnik nie może skakać na ludzi, nie może pognać za kotem i musi być obojętny na wdzięki nawet najładniejszej suczki. Pies przewodnik nie może zejść z krawężnika na jezdnię bez komendy swojego pana 
 
Kamila wie, że biała laska nie zawsze pomaga 
 
Niektórzy mówią, że samochód daje niezależność. Im nowszy i im jest lepszej klasy, tym więcej trzeba za tę niezależność zapłacić. Kamili Przygodzie samochód nie jest potrzebny, ale niezależność jak najbardziej. Może ją kupić za 40 tysięcy złotych. Jej swoboda ma na imię Betty. To pies rasy labrador retriever, przewodnik niewidomego. 
Nie myślała wtedy, że za tą prostą drogą, którą podążała przez życie czai się niebezpieczny zakręt. Skończyła przecież dopiero 24 lata i chciała jeszcze tyle zobaczyć. Dlatego nawet, gdy odkleiła jej się siatkówka nie wpadła w panikę. Operacje oczu miały dać poprawę. 
- Nie dały. 
Nieodwracalnie straciłam wzrok. Zostało mi tylko poczucie światła - opowiada Kamila. - Byłam zdruzgotana, bo wszystkie moje życiowe plany i marzenia legły w gruzach. Przez dwa tygodnie w ogóle nie wstawałam z łóżka. Uznałam, że życie się dla mnie skończyło. Bo, co można robić, gdy się nie widzi tylko siedzieć lub leżeć. 
To był trudny czas. Powoli jednak, dzień po dniu zaczęła poznawać ten swój nowy i obcy świat. Próbowała gotować, robić zakupy, myć się i ubierać, czyli w miarę normalnie żyć. Gdy znalazła pracę w Warszawie nie zastanawiała się długo i wyruszyła w swoją pierwszą podróż w nieznane. 
Biała laska była jej nieodłączną towarzyszką i pomocnicą w oswajaniu przestrzeni. No i Kamila uczyła się pytać. Jakoś dawała sobie radę. Przez osiem lat była w stolicy telemarketerką. 
- Warszawski Dworzec Centralny znam jak własną kieszeń. Wszędzie trafię, wszystko znajdę. Dziś oswoiłam też inne miejsca, ale wciąż przecież przestrzeń wokół mnie bywa zagadkowa, czasami niebezpieczna. 
Ludzie widzący postrzegają świat przez swój pryzmat. To, że są kolory, światła jest dla nich tak naturalne jak oddychanie. - A ja te światła i kolory mogę sobie jedynie wyobrazić. Wam, widzącym, słowa pomagają orientować się w przestrzeni. Dla mnie one nic nie znaczą. Ostatnio wsiadłam do autobusu i jakaś pani pociągnęła mnie za rękaw. - Tam jest wolne miejsce, niech pani siada. - Tam, to znaczy gdzie? 
W życiu Kamili wciąż zdarzają się też sytuacje dziwne. 
- Przepuszczałam wsiadających do pociągu, żeby uniknąć tłumu i nagle poczułam, że jakiś człowiek bierze moją stopę w dłonie i stawia ją na stopniu wagonu a potem lekko popycha mnie do środka. Bez słowa. Nie wiem, kto to był, ale mi pomógł. 
Jej biała laska nie ma serca i nie współczuje. Dlatego nie zawsze wystarcza, aby niewidomej zapewnić komfort i bezpieczeństwo. Owszem, pozwala znaleźć miejsce na chodniku, ale człowiek to nie tylko stopy. 
- Niedawno w centrum Krakowa uderzyłam głową w wystający parapet okna na niskim parterze. Innym razem przebijałam się przez tłum w Rynku Głównym. Machnęłam laską w lewo, zrobiłam krok i zanim machnęłam nią w prawo z impetem wpadłam na słup. Myślałam, że złamałam nos. Łzy z bezsilności płynęły mi po twarzy, a obok mnie stali ludzie, dopytując się, czy nic mi nie jest. 
Byłam oszołomiona, obolała, rozżalona i wściekła. Na siebie, na tę białą laskę, na wszystkich. 
Dziś świeci słońce. Kamila chyba czuje je na twarzy. Dlatego mówi, że już oswoiła ten zupełnie nowy dla siebie świat. Przestała nawet pytać: - dlaczego ja. Bo nikt przecież nie zna na to pytanie sensownej odpowiedzi. 
 aaa 
3. OKULISTYKA, WYNALAZKI, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE 
 
aaa 
3.1. Naukowcy poznali przyczyny utraty wzroku 
PAP 
 
 Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 Data opublikowania: 2011-02-08 
 
Udało się poznać przyczyny suchej postaci zwyrodnienia plamki żółtej (AMD), choroby która jest jedną z głównych przyczyn utraty wzroku na świecie - informuje "Nature". 
Po roku 2020 około 7,5 miliona starszych osób może stracić wzrok z powodu zwyrodnienia plamki żółtej (AMD). 
W przebiegu AMD przeciekające naczynia krwionośne, odczyn zapalny oraz tworzenie nowych, nieprawidłowych naczyń prowadzą do uszkodzenia plamki żółtej - centralnej części siatkówki, odpowiedzialnej za ostre widzenie. To najczęstsza przyczyna ślepoty po 65. roku życia. 
Na ciężką postać AMD co roku zapada w Polsce 20 tys. osób. Po 50. roku życia na AMD zapada jedna osoba na 50, po 85. zaś - jedna na pięć. 
Pacjenci z AMD wymagają pomocy w codziennych czynnościach. Nie mogą czytać, prowadzić samochodu, nie rozpoznają twarzy mijanych osób. 
Zespół doktora Jayakrishny Ambati z University of Kentucky (USA) odkrył, że przyczyną najbardziej rozpowszechnionej "suchej" postaci AMD jest zmniejszona aktywność enzymu DICER1 w siatkówce oka. Myszy, u których wyłączono gen odpowiedzialny za wytwarzanie enzymu, miały oczy uszkodzone w sposób odpowiadający AMD. 
Jak się później okazało, enzym DICER1 jest niezbędny do niszczenia małych fragmentów materiału genetycznego, zwanych Alu RNA. Gdy zabraknie tego enzymu, gromadzące się Alu RNA powoduje obumieranie komórek siatkówki. Dalsze prace mogą doprowadzić do opracowania skutecznych metod leczenia choroby - na przykład pobudzenia wytwarzania DICER1 lub neutralizacji Alu RNA. 
Na razie ogromne znaczenie ma profilaktyka choroby. Rozwojowi AMD sprzyjają nadciśnienie, palenie tytoniu i ostre światło (dlatego dobrze jest nosić ciemne okulary). Także krewni chorych na AMD częściej zapadają na to schorzenie. Świeże powietrze, dieta bogata w warzywa i owoce, preparaty witaminowe oraz selen i cynk wykazują działanie ochronne w profilaktyce AMD. Jak ważna jest właściwa dieta, świadczy przykład Japonii - gdy po II wojnie światowej tradycyjny zdrowy sposób odżywiania zastąpiły tam amerykańskie fast foody, zachorowalność na AMD znacznie wzrosła. Działanie ochronne mają też takie substancje, jak luteina krystaliczna, dostępna w formie odpowiednich preparatów. Regularne wizyty u okulisty, zwłaszcza w starszym wieku, pozwalają w porę wychwycić początek choroby. Dobrą okazją do tego jest konieczność dopasowania nowych okularów. Nawet nieznaczny spadek ostrości widzenia może bowiem wskazywać na rozpoczynające się zwyrodnienie plamki lub inną chorobę narządu wzroku. 
Wzrok można także kontrolować samodzielnie, przy pomocy tak zwanej siatki Amslera - kartki papieru z narysowaną kratką. Patrząc na nią chorzy widzą zniekształcenia linii, a w zaawansowanym stadium choroby w polu widzenia pojawia się ciemna plama. Do dokładnej diagnostyki służą badanie dna oka, tomografia optyczna, a także badanie siatkówki perymetrem plamkowym. 
 
 aaa 
3.2. Sztuczne oko już w sprzedaży 
 
Źródło: http://technologie.gazeta.pl 
 
Dwie dekady trwało opracowanie sztucznego oka - teraz zostało ono zatwierdzone do użytku w europejskich klinikach. 
Argus II ma przynajmniej częściowo przywrócić wzrok osobom, które straciły go z powodu chorób i zmian zwyrodnieniowych (np. retinopatii barwnikowej). Proces działa u chorych na retinopatię, bowiem choroba uszkadza tylko fotoreceptory wrażliwe na światło, pozostałe komórki siatkówki są zdrowe. 
W skład zestawu wchodzi para okularów z jednostką zasilającą i zamontowaną na froncie kamerą, która bezprzewodowo wysyła obraz do mikroprocesora wszczepionego w pobliżu siatkówki. Sygnały przesyłane są w postaci impulsów elektrycznych do elektrod, które stymulują komórki siatkówki, tworząc światło w polu widzenia pacjenta. 
Chorzy są w stanie znaleźć i rozpoznać proste obiekty np. drzwi, okna, linie na ziemi, widzieć ludzi przed sobą i podążać za nimi. A także powoli czytać duży druk. 
Testów dokonano na 30 pacjentach. Koszt takiego rozwiązania to 115 tysięcy dolarów - ma być dostępne w wybranych klinikach szwajcarskich, francuskich i brytyjskich. 
Argus II wykorzystuje tylko 60 elektrod, trwają plany nad urządzeniem z 1500 i przechwytującym obraz za pomocą czułych na światło fotodiod umieszczonych na chipie wewnątrz oka, tuż pod siatkówką. 
Urządzenie nie jest jeszcze doskonałe, lecz Robert Greenberg, szef odpowiedzialnej za nie firmy Second Sight twierdzi, że zrobili coś, co uważano, za niemożliwe. Jego zdaniem - to początek nowej ery, przywracania ludziom wzroku w coraz doskonalszy sposób. 
(za: Technology Review, Second Sight) 
 
aaa 
3.3. Nowoczesny blok operacyjny ze sprzętem z najwyższej klasy 
Judyta Watoła 
 
 Źródło: Gazeta Wyborcza Katowice 
 Data opublikowania: 2011-03-10 
 
W Okręgowym Szpitalu Kolejowym w Katowicach już za kilka tygodni otwarty zostanie nowy blok operacyjny oddziału okulistyki - jeden z najnowocześniejszych w kraju. 
- Jesteśmy już niemal gotowi. Czeka nas jeszcze instalacja sprzętu - mówi prof. Edward Wylęgała, ordynator oddziału okulistyki w OSK. 
Nowy blok zajmuje czwarte piętro w dobudowanej ostatnio części szpitala. Pieniądze na nią - 21 mln zł - dał urząd marszałkowski. Na niższych piętrach będzie m.in. nowy blok operacyjny dla oddziału chirurgii i intensywna terapia. 
By dostać się na blok, trzeba przejść przez zdalnie sterowane drzwi do specjalnej śluzy. Za nią korytarz, pomieszczenia, w których przebierać się będzie personel, obok sale przygotowań dla chorych. Kolejny korytarz wiedzie do dwóch nowych sal operacyjnych. Są dwa razy większe od starych i wyposażone w nowoczesne filtry powietrza (na dawnych salach w ogóle ich nie było). 
Sale są jeszcze puste, ale już wkrótce staną tu aparaty o kosmicznych nazwach: constellation i stellaris. Ten pierwszy nazywany jest także kombajnem okulistycznym (pierwsze takie urządzenie zakupiono do Szpitala św. Barbary w Sosnowcu). Wielkością przypomina aparaty USG nowej generacji: na górze monitor, na dole panel ze sporą liczbą gniazdek przypominających złącza komputerowe. W te gniazdka wkłada się narzędzia. Na pierwszy rzut oka wyglądają jak długopisy, do których podłączono plastikowe rurki. W rzeczywistości to wyjątkowo precyzyjne narzędzia służące do operacji, m.in. miniaturowej wielkości lampa, która "wbita" w oko oświetla pole operacyjne wewnątrz gałki, i nóż, którym wycina się chore tkanki. 
Stellaris to także supernowoczesny aparat do operacji zaćmy metodą fakoemulsyfikacji. - Na chorą soczewkę działa ultradźwiękami w ten sposób ją rozdrabniając. Trochę przypomina to działanie młota pneumatycznego - wyjaśnia prof. Wylegała. Po rozdrobnieniu chorej tkanki usuwa się ją, a na jej miejsce wszczepia sztuczną soczewkę. 
Na starym bloku operacyjnym pracuje już lumera 700. To mikroskop przeznaczony do operacji tylnego i przedniego oka - jedyny taki sprzedany do szpitala w naszej części Europy. - Jest o dwie klasy lepszy od swoich poprzedników. Ma lepsze światło, lepszą głębię ostrości. Można nim zmierzyć krzywiznę rogówki, co dla operatora jest dużą pomocą. Jest sprzężony z komputerem i ma zdolność śledzenia ruchów oka, co także jest bardzo pomocne - wymienia zalety aparatu okulista. 
Kiedy nowy blok ruszy pełną parą? 
- Brakuje nam jeszcze tylko paru drobiazgów. Liczymy na początek kwietnia - odpowiada prof. Wylęgała. 
 
 aaa 
3.4. Kraków: nowoczesna metoda leczenia raka 
 
Źródło: PAP 
Data opublikowania: 2011-01-31 
 
W Krakowie otwarto pierwszą w Polsce Pracownię Radioterapii Protonowej, w której leczeni będą chorzy na nowotwory oka. Radioterapia protonowa pozwala na bardzo precyzyjne niszczenie nowotworów m.in. guzów znajdujących się wewnątrz gałki ocznej. 
Do napromieniania używana jest wiązka protonów - cząstek o dodatnim ładunku elektrycznym, które podczas terapii są przyspieszane w cyklotronie do ogromnych prędkości, a po jego opuszczeniu są kierowane w obszar guza. "Komórki nowotworowe można naświetlać z precyzją do 1 mm. Protony niszczą guza, a maksymalnie oszczędzone zostają znajdujące się w pobliżu zdrowe tkanki i ważne dla zdolności widzenia części oka" - mówił o zaletach tej metody leczenia dyrektor Instytutu Fizyki Jądrowej PAN prof. Marek Jeżabek. 
Jak podkreśliła prof. Bożena Romanowska-Dixon, kierownik Kliniki Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie, radioterapia protonowa jest bardzo skuteczna i może być stosowana w leczeniu niemal wszystkich nowotworów oka, m.in. czerniaka, naczyniaków, siatkówczaka u dzieci. 
Z doświadczeń podobnych ośrodków medycznych w Europie wynika, że radioterapia protonowa u ponad 90 proc. pacjentów prowadzi do całkowitego zniszczenia komórek nowotworowych. "Dzięki tej pracowni pacjenci, którzy dotychczas musieli szukać ratunku w innych ośrodkach europejskich, mają teraz możliwość leczenia w kraju" - zaznaczył dyrektor Szpitala Uniwersyteckiego Andrzej Kulig. 
Na razie w katalogu świadczeń medycznych nie ma takiej procedury jak radioterapia protonowa. Pierwszych 30 pacjentów będzie więc leczonych w tym roku w ramach eksperymentu medycznego. Do napromieniowania zostało już przygotowanych dwoje chorych - mężczyzna i kobieta, którzy zabieg przejdą w lutym. 
Instytut Fizyki Jądrowej PAN dysponuje obecnie cyklotronem AIC 144, który rozpędza protony do takiej energii, że ich zasięg w tkance ludzkiej wynosi 28 mm. 
Pracownia w Krakowie powstała dzięki współpracy Instytutu Fizyki Jądrowej PAN oraz Kliniki Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Szpitala Uniwersyteckiego. Za 2-4 lata w Krakowie ma powstać Centrum Radioterapii Hadronowej, w którym naukowcy wykorzystywać będą nowy cyklotron budowany właśnie w Belgii. Po jego uruchomieniu możliwie będzie napromienianie komórek nowotworowych zlokalizowanych w dowolnym miejscu ludzkiego ciała. 
Instytut Fizyki Jądrowej podpisał też umowę z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego na budowę urządzenia gantry - zestawu magnesów, które pozwolą bardzo precyzyjnie kierować wiązkę protonów na ciało pacjentów. 
 
aaa 
3.5. Niewidomi lepiej przetwarzają dźwięki 
 
Źródło: PAP 
 
Zdaniem kanadyjskiego neurofizjologa, niektórzy niewidomi mogą"widzieć" za pomocą słuchu dzięki zdolnościom adaptacyjnym swojego mózgu - informuje pismo "Proceedings of the National Academy ofSciences". 
Dr Olivier Collington z University of Montreal porównywał za pomocą rezonansu magnetycznego (M wRI) aktywność mózgu 11 osób widzących oraz11, które urodziły się niewidome. Jak się okazało, u tych ostatnich kora wzrokowa - część mózgu, która normalnie zajmuje się przetwarzaniem obrazów i orientacją przestrzenną - przestawia się na przetwarzanie dźwięków. Jak się wydaje, neurony mózgu, które normalnie zajmowałyby się widzeniem, tworzą połączenia, umożliwiające przetwarzanie dźwięku. Zdolność do takiego przekwalifikowania nazywamy plastycznością mózgu. 
Już wcześniejsze prace wskazywały, że niewidomi mogą lepiej przetwarzać dźwięki i wykorzystywać je do orientacji w przestrzeni -także widzący słyszą subtelne zmiany dźwięków związane z obecnością przeszkód czy przechodzącą w pobliżu osobą, która zmienia przebieg fal dźwiękowych. W przypadku niewidomych umiejętność taka jest dużo lepiej rozwinięta. 
 
 aaa 
3.6. TREKKER BREEZE - POMOCNIK W ORIENTACJI PRZESTRZENNEJ 
Mikołaj Rotnicki* 
 
 Źródło: "Tyfloświat" nr 3 (9) 2010 r. 
 
	Rozległe obszary miejskie, rozbudowana sieć dróg czy powstające tu i ówdzie nowe budynki sprawiają, że osobom z dysfunkcją wzroku trudno jest odnaleźć się w tak skomplikowanym otoczeniu. Podobnie jak kierowcom nawigacja samochodowa, również niewidomym i słabowidzącym z pomocą przychodzą urządzenia i programy wykorzystujące system pozycjonowania GPS. Na łamach Tyfloświata omawiano już rozwiązania takie, jak Nawigator, Wayfinder A ess czy Loadstone. Tym razem zajmiemy się kolejnym pomocnikiem w orientacji przestrzennej o nazwie Trekker Breeze. 
	Trekker Breeze to urządzenie nawigacyjne GPS, przeznaczone dla osób niewidomych i słabowidzących. Za granicą dostępny jest już od 2008 roku za sprawą producenta - firmy HumanWare (www.humanware.com). Na polskim rynku debiutuje jednak dopiero w tym roku. Trekker Breeze to "młodszy brat" Trekkera - bardziej zaawansowanego i złożonego systemu nawigacji dla niewidomych. Nie należy więc mylić tych dwóch urządzeń. Jedynie na potrzeby tego artykułu, gdy będę stosował nazwy: Trekker lub Breeze - zawsze będą oznaczały one Trekkera Breeze. 
 
OPIS URZĄDZENIA 
 
	Trekker wyglądem przypomina nieco grubszy pilot do telewizora, a więc bez większego problemu mieści się w dłoni. Jego wymiary to 129 x 60 x 29 mm, a waga to 200 g. W kształcie urządzenie zasadniczo jest prostopadłościenne (poza górnym bokiem, który został zaokrąglony). 
	Pierwszą rzeczą, na jaką zwracamy uwagę jest prosta budowa. Na przednim panelu znajduje się jedynie dziewięć przycisków zebranych w trzech grupach (po trzy przyciski w każdej z nich). 
	W pierwszej grupie, znajdującej się w górnej części panelu, znajdują się kolejno (od lewej): 
* "Informacja" (i) - przycisk prostokątny. Naciskając go krótko uzyskujemy dostęp do podstawowych informacji o pracy urządzenia, statusie sygnału GPS, poziomie naładowania baterii i przebytej drodze. Jego dłuższe przytrzymanie zaprowadzi nas to menu ustawień urządzenia, 
* "Gdzie jestem" - duży, okrągły, pomarańczowy przycisk. Krótkie naciśnięcie wywołuje komunikat o naszej aktualnej lokalizacji. Przytrzymując dłużej ten przycisk, uzyskamy informacje na temat znajdujących się w pobliżu obiektów (tzw. punktów POI), 
* "Powtórz" - przycisk prostokątny. Jak łatwo się domyślić, jego naciśnięcie spowoduje powtórzenie ostatnio usłyszanej informacji. Przytrzymując go dłużej, przechodzimy w tryb opisu klawiszy, który pozwala na poznanie funkcji każdego przycisku. 
	Kolejne trzy przyciski znajdują się w grupie umieszczonej pośrodku panelu przedniego i są to (od lewej): 
* "Strzałka w lewo" - przycisk trójkątny. Służy do poruszania się pomiędzy elementami menu, obiektów, punktów drogi itp., 
* "Przycisk wyboru" - mały, okrągły przycisk. Służy do potwierdzania wyboru, 
* "Strzałka w prawo" - przycisk trójkątny. Służy do poruszania się pomiędzy elementami menu, obiektów, punktów drogi, itp. Dłużej przyciśnięty prezentuje tzw. wewnętrzny podgląd trasy. 
	Na samym dole przedniego panelu znajduje się trzecia grupa przycisków (od lewej): 
* "Eksploruj" - przycisk trójkątny z zaokrągleniem. Jego naciśnięcie powoduje przejście do domyślnego trybu eksploracji. Dłuższe przytrzymanie uruchomi funkcję "droga powrotna", 
* "Nagraj punkt orientacyjny" - przycisk obustronnie zaokrąglony z wyraźną wypustką na środku. Jego naciśnięcie pozwala utworzyć punkt orientacyjny i nagrać jego głosowy opis. Przytrzymując go dłużej, rozpoczniemy tworzenie i nagrywanie trasy, 
* "Idź do" - przycisk trójkątny z zaokrągleniem. Naciskając go, możemy wybrać trasę, po której mamy być prowadzeni. Dłuższe przytrzymanie przycisku pozwoli na wybór celu, do którego mamy być prowadzeni. 
	W górnej części przedniego panelu (ponad pierwszą grupą przycisków) został umieszczony głośnik oraz mikrofon. Poza wymienionymi wyżej przyciskami, Trekker posiada jeszcze przełącznik włączania/wyłączania, który znajduje się w górnej części prawego boku. Ponadto w urządzeniu dostępne są jeszcze: 
* złącze słuchawek (mini-jack) - na górnym zaokrąglonym boku, 
* gniazdo karty SD oraz złącze USB - na lewym boku, 
* złącze ładowarki oraz przycisk "Reset" - na prawym boku, 
* „uszko” na zamocowanie smyczy/paska na nadgarstek (w komplecie) - na dolnym boku urządzenia. 
	W komplecie znajduje się także specjalny głośniczek na kablu (mini-jack), który za pomocą klipsa możemy przypiąć do ubrania. 
Ze względów bezpieczeństwa zaleca się jego stosowanie zamiast słuchawek, które w niektórych sytuacjach mogą nas odizolować od dźwięków otoczenia. Breeze możemy nosić i przechowywać w dołączonym futerale przypinanym do spodni lub zawiesić na ramieniu za pomocą dostępnego w komplecie paska. 
 
SPACER Z TREKKEREM BREEZE 
 
	Po włączeniu Trekker wyemituje krótki dźwięk, po usłyszeniu którego musimy odczekać ok. 20 sekund na pełne uruchomienie się urządzenia. Następnie rozpocznie się poszukiwanie sygnału z satelitów GPS i ustalanie naszej pozycji. Może to zająć od kilkudziesięciu sekund do nawet kilku czy kilkunastu minut. W tym miejscu warto zaznaczyć, że jest to jak najbardziej normalne i zależy od wielu czynników, m.in. konfiguracji (układu) satelitów na niebie, zachmurzenia oraz tego, czy się poruszamy, czy też stoimy w miejscu (tutaj zalecane jest to drugie). 
	Gdy Breeze ustali naszą pozycję, poinformuje o tym głosowym komunikatem "GPS gotowy". Następnie dowiemy się o nazwie miasta, ulicy i adresie, w pobliżu którego się znajdujemy. Informacje te Trekker pobiera z map znajdujących się na karcie pamięci SD. Urządzenie domyślnie uruchamia się w tzw. trybie eksploracji ("Eksploruj"). Oznacza to że gdy rozpoczniemy spacer ulicą, Trekker będzie automatycznie informował nas o zbliżaniu się do kolejnego skrzyżowania (np. "trzy skrzyżowane drogi: ulica Ryszarda Berwińskiego po twojej lewej, ulica Głogowska na wprost i ulica Kanałowa po twojej prawej"). Jeśli skręcimy w lewo i przejdziemy kilkanaście metrów, to po chwili z głośnika usłyszymy: "na ulica Ryszarda Berwińskiego". Jeśli w ustawieniach urządzenia wybierzemy wyższy poziom oznajmiania, w trakcie naszej wędrówki będziemy informowani również o mijanych obiektach - tzw. punktach POI (np. "PKO bankomat po twojej lewej"). Możemy także sami zażądać informacji o obiektach znajdujących się w pobliżu poprzez dłuższe przytrzymanie przycisku "Gdzie jestem". Oprócz danych pochodzących z mapy, informowani jesteśmy również o zbliżaniu się do nagranych przez nas wcześniej punktów orientacyjnych. 
	Nagrywanie własnych punktów jest bardzo proste. Przykładowo, siedzimy na ławeczce i chcemy zapamiętać jej lokalizację. W tym celu wystarczy nacisnąć przycisk "Nagraj punkt orientacyjny" i po sygnale dźwiękowym powiedzieć do mikrofonu np. "ławeczka" (długość opisu powinna się zmieścić w 4 sekundach). Jej pozycja wraz z informacją głosową zostanie zapisana. Od teraz, gdy następnym razem będziemy przechodzić w jej pobliżu usłyszymy sygnał dźwiękowy, a zaraz po nim zostanie odtworzona nagrana przez nas informacja głosowa: "ławeczka". W ten sposób możemy oznaczać ważne dla nas miejsca. 
	Oprócz punktów orientacyjnych, za pomocą Trekkera mamy także możliwość nagrywania trasy, np. z przystanku tramwajowego do miejsca pracy. Podczas pierwszego przejścia i nagrywania nowej trasy może (choć nie musi) towarzyszyć nam osoba widząca - przewodnik, która pomoże przejść ją prawidłowo. Aby rozpocząć nagrywanie trasy, znajdując się na przystanku tramwajowym, przytrzymujemy dłużej przycisk "Nagraj punkt". Zostaniemy poproszeni o wypowiedzenie opisu trasy (maksymalnie 4 sekundy), np. "przystanek do pracy", i możemy ruszać w drogę. Podczas przebywania trasy, urządzenie rejestruje kolejne ulice, po których idziemy oraz zakręty, na których skręcamy. O procesie nagrywania trasy informują nas krótkie piknięcia, wydawane w 30-sekundowych odstępach. Gdy dojdziemy na miejsce, wystarczy ponownie dłużej przytrzymać przycisk "Nagraj punkt", a następnie potwierdzić zakończenie nagrywania trasy klawiszem wyboru. Trasa "przystanek do pracy" zostanie zapisana. Od tej chwili, gdy zechcemy być prowadzeni tą trasą, naciskamy przycisk "Idź do" i, poruszając się pomiędzy zapisanymi trasami (strzałki lewo/prawo), potwierdzić jej wybór przyciskiem "Wybierz". Urządzenie rozpocznie prowadzenie nas dokładnie po nagranej przez nas trasie, informując nas o ulicach, na których się znajdujemy oraz skrzyżowaniach, na których powinniśmy skręcić. Jeśli zboczymy z drogi, Trekker poprosi nas o powrót i poprowadzi do najbliższego punktu, znajdującego się na właściwej trasie. Gdy dotrzemy na miejsce, zostanie odtworzony sygnał dźwiękowy oraz komunikat "Jesteś u celu". Istnieje również możliwość prowadzenia po zapisanej trasie, ale w przeciwnym kierunku (w naszym przykładzie z miejsca pracy na przystanek tramwajowy). 
	Ciekawą funkcją, która może okazać się szczególnie przydatna w sytuacji, gdy zupełnie zabłądzimy, jest "Droga powrotna". Wystarczy przytrzymać dłużej przycisk "Eksploruj", a Breeze rozpocznie prowadzenie po całej przebytej trasie od momentu ostatniego włączenia urządzenia (dotyczy to jednak ostatniego odcinka przebytego pieszo, a więc bez części przebytej w pojeździe). 
	Warto wspomnieć, że urządzenie jest w stanie pomagać w nawigacji po obszarach nieobjętych mapą (siecią dróg), np. parki, pola, lasy. Gdy znajdziemy się w takim miejscu, usłyszymy komunikat "Wyjście na otwartą przestrzeń". Wówczas prowadzenie do punktu odbywa się w linii prostej, a kierunek do niego określany jest w systemie zegara ("na godzinie 12" - czyli przed nami, "na godzinie 6" czyli za nami itd.). 
	Trekker Breeze potrafi także samodzielnie wyznaczyć trasę do nagranego przez nas punktu orientacyjnego, obiektu w bazie punktów POI lub konkretnego adresu. W tym celu wystarczy dłużej przytrzymać przycisk "Idź do", a następnie z listy zapisanych punktów orientacyjnych wybrać cel lub wpisać adres. Podczas wpisywania adresu jesteśmy kolejno proszeni o wybór województwa, wpisanie miasta, nazwy ulicy oraz numeru domu. Breeze zapyta nas, czy będziemy poruszać się pieszo czy w pojeździe (samochodzie). Po wybraniu trybu, rozpoczyna się prowadzenie. Wygląda ono prawie tak samo, jak opisane powyżej prowadzenie po nagranej trasie z tą różnicą, że to Trekker wyznacza (z reguły najkrótszą lub najszybszą) trasę. 
 
BREEZE W TRAMWAJU, AUTOBUSIE LUB SAMOCHODZIE 
 
	Oprócz nawigacji pieszej Trekker Breeze może być używany w pojazdach. Gdy poruszamy się np. autobusem, urządzenie na podstawie analizy prędkości samo "domyśla się", że znajdujemy się w pojeździe i odpowiednio zmienia swój sposób działania. 
	I tak, podczas eksploracji nie będziemy informowani o pełnym opisie układu zbliżającego się skrzyżowania, a jedynie o samej nazwie mijanych przecznic. Ponadto, jadąc samochodem, nie ma możliwości nagrywania własnej trasy (dotyczy ona tylko trybu pieszego) ani nawigacji po już nagranych trasach. Bez problemu możemy natomiast korzystać z wyznaczania trasy do punktu. Należy jednak pamiętać, aby przed rozpoczęciem prowadzenia do celu wybrać tryb zmotoryzowany (dłuższe przytrzymanie przycisku "Wybierz"). 
	Dzięki istnieniu opcji trybu samochodowego, Breeze może więc stanowić alternatywę dla dedykowanych urządzeń do nawigacji samochodowej, a także służyć pomocą podczas korzystania z komunikacji miejskiej. 
 
MAP MANAGER 
 
Na płycie CD dostępnej w komplecie znajdziemy oprogramowanie Map Manager. Służy ono do zarządzania danymi w Trekkerze z poziomu komputera PC, do którego jest podłączony. I tak umożliwia ono m.in.: 
* zarządzanie mapami - wgrywanie/usuwanie zestawów map z różnych rejonów świata, 
* wykonywanie kopii zapasowej danych zawartych na karcie SD w urządzeniu - w szczególności zapisanych własnych punktów orientacyjnych oraz tras, 
* wgrywanie do Trekkera punktów uzyskanych od innych osób, 
* wgrywanie do urządzenia zestawów punktów w formacie GPX. 
 
INFORMACJE DODATKOWE 
 
* Trekker Breeze jest urządzeniem opartym na specjalnie dostosowanym systemie Windows CE i jako taki sprzęt jest wykrywany w chwili podłączenia go do komputera PC za pomocą kabla USB. Świadczy o tym również konieczność instalacji oprogramowania ActiveSync przed instalacją Map Managera. 
* Komunikaty odczytywane są przez syntezator mowy Nuance Agata. 
* Wyglądem (kolorystyka, przyciski, użyte materiały) oraz sygnałami dźwiękowymi urządzenie nawiązuje do innych produktów firmy HumanWare takich, jak Victor Reader Stream czy BrailleNote. 
* Dostawcą map do Breeze jest firma Navteq. 
* W urządzeniu zastosowano jeden z najbardziej popularnych odbiorników GPS, opartych na chipsecie Sirf Star III. Zapewnia to przyzwoitą dokładność ustalanej pozycji GPS. W sprzyjających warunkach może ona wynosić nawet mniej niż 10 m. 
* Aktualna wersja spolszczenia Trekkera Breeze zawiera jeszcze trochę błędów (głównie w komunikatach), jednak polski dystrybutor (Harpo) pracuje nad ich poprawieniem. 
 
TREKKER BREEZE A INNE SYSTEMY NAWIGACJI SATELITARNEJ DLA NIEWIDOMYCH 
 
 	Na rynku dostępnych jest kilka rozwiązań GPS, przeznaczonych dla osób z dysfunkcją wzroku, z którymi można porównać Trekkera. 
	Pod względem wyglądu i jednobryłowej budowy najbliżej mu do Nawigatora. Polski produkt oferuje co prawda większe możliwości, jeśli chodzi o ilość dostępnych informacji (np. szerokość i długość geograficzna, dokładny czas czy kierunek poruszania się), jednak w przeciwieństwie do Breeze'a nie umożliwia wyznaczania trasy i prowadzenia po siatce ulic pod konkretny adres. 
Funkcjonalność tą zapewniał WayFinder A ess, niestety rozwiązanie to jest już wycofywane z rynku, a ponadto wymagało łączenia się z Internetem, co generowało dodatkowe koszty. 
	Na wydatki nie naraża natomiast darmowa nawigacja dla udźwiękowionych komórek o nazwie Loadstone GPS. Możliwościami zbliżona jest do Nawigatora, wymaga jednak posiadania odpowiedniego telefonu komórkowego, programu udźwiękawiającego oraz najlepiej zewnętrznego odbiornika GPS, których zakup niewątpliwie kosztuje. 
	Na tle wspomnianych rozwiązań Trekker Breeze przedstawia się więc jako urządzenie godne polecenia, proste w obsłudze, oferujące przyzwoite możliwości, choć cena - ok. 3500 zł - nie zadowoli wszystkich potencjalnych użytkowników. 
	Warto zwrócić uwagę, że wszystkie rozwiązania GPS dla niewidomych stanowią jedynie dodatkową pomoc w. nawigacji. Nie zastępują one białej laski czy psa przewodnika. Nie można również nie uwzględnić ograniczeń płynących z dokładności systemu GPS. Maksymalnie dziesięciometrowe przybliżenie powoduje, że zadaniem tego typu rozwiązań jest zaprowadzenie nas w pobliże wybranego miejsca, a nie koniecznie idealnie pod same drzwi. 
	Pomimo swoich ograniczeń, systemy nawigacji ciągle się rozwijają. Nie ulega więc wątpliwości, że urządzenia takie, jak Trekker Breeze mogą coraz efektywniej pomagać osobom niewidomym i niedowidzącym w samodzielnym poruszaniu się i orientacji przestrzennej 
 
* Mikołaj Rotnicki (ur. w 1980 r.) - absolwent Wydziału Zarządzania na Akademii Ekonomicznej (dziś Uniwersytet Ekonomiczny) w Poznaniu, ze specjalnością Transport i Logistyka. Jest osobą słabowidzącą - choroba Stargardta. Pracuje jako konsultant w firmie wdrażającej systemy informatyczne. Brał udział w dostosowaniu systemu SAP do potrzeb osób niewidomych i słabowidzących. Współtwórca aplikacji Ginger Blu - komórkowego rozkładu jazdy komunikacji miejskiej dla niewidomych. Autor i redaktor serwisu internetowego www.sixdots.pl. Ponadto, jako tyflospecjalista udziela porad osobom z dysfunkcją wzroku w poznańskim Komputerowym Punkcie Konsultacyjnym, prowadzonym przez Wielkopolskie Stowarzyszenie Niewidomych. 
 
 aaa 
3.7. Bąble w metrze na Euro? 
 
Źródło: Życie Warszawy 
Data opublikowania: 2011-03-09 
 
Jak pisze Życie Warszawy bąble w metrze ostrzegające niewidomych mogą pojawić się przed Euro 2012. Projekt rozporządzenia w tej sprawie już jest gotowy - ujawnia Ministerstwo Infrastruktury. 
Metro Warszawskie upiera się, że nie może montować "bąbli" bez rozporządzenia - choć np. PKP i WKD spokojnie to robią. 
Miejska spółka przekazała Ministerstwu Infrastruktury projekt rozporządzenia w sprawie "bąbli" na peronach i wypukłych ścieżek w korytarzach w lipcu 2009 roku. Powolna machina ustawodawcza wypluwa go z siebie po upływie półtora roku. A to jeszcze nie koniec. Więcej w Życiu Warszawy z dnia 9 marca br. 
 
aaa 
4. ROZMOWA MIESIĄCA 
Ze Zbigniewem Niesiołowskim rozmawia Stanisław Kotowski 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
S.K. - Zbyszku, byłeś osobą bardzo aktywną. Uprawiałeś sport i miałeś w tej dziedzinie duże osiągnięcia. Pracowałeś zawodowo i można powiedzieć, że zrobiłeś karierę. W działalności społecznej również miałeś niemałe sukcesy. Przejście na emeryturę po tak aktywnym życiu chyba nie jest łatwym zadaniem. Dlatego proponuję, żebyśmy porozmawiali o Twoim życiu jako emeryta, a nie o przeszłości. 
 
Z.N. - Zgoda, wczoraj jest ważne, ale dzisiaj jest ważniejsze. 
 
S.K. - Z pewnością dla tak aktywnej osoby przejście na emeryturę wiąże się ze zmianą stylu życia, poszukania ujścia dla swej aktywności i często osoby takie nie potrafią znaleźć sobie miejsca w tej nowej sytuacji. Zanim jednak pomówimy o dniu dzisiejszym, wróćmy na chwilę do dnia wczorajszego. Jak powiedziałeś, wczoraj jest ważne. 
 
Z.N. - Co chcesz wiedzieć z mojej przeszłości? 
 
S.K. - Nie o mnie tu chodzi. Sporo wiem o Tobie, a Ty o mnie. Znamy się przecież od 1968 roku. Czytelnicy nasi, zwłaszcza młodsi, niewiele wiedzą o Tobie albo i nic nie wiedzą. Przedstaw więc pokrótce swoje dokonania w dziedzinach, o których wspomniałem we wstępie. 
 
Z.N. - Wzrok straciłem w 1958 roku w wyniku wybuchu niewypału, czyli jestem cywilną ofiarą wojny. Po ponadrocznym leczeniu, które nie dało pozytywnego rezultatu, wróciłem do domu jako osoba ociemniała. Najpierw siedziałem w mieszkaniu i nie miałem pomysłu na dalsze życie. Jednak powoli zacząłem wychodzić ze swoistego odrętwienia. Na początek zacząłem robić krótkie wypady do najbliższej poprzecznej ulicy i z powrotem. Potem trasa wydłużała się. A kiedy wreszcie zdecydowałem się wziąć do ręki białą laskę, wyprawy stawały się naprawdę długie, wielokilometrowe. Okazało się, że mając w pamięci mapkę terenu, można nie widząc całkiem nieźle sobie radzić. 
 
S.K. - Tak, takie przełamanie lęków, wstydu, braku wiary jest pierwszym krokiem na trudnej drodze do samodzielności. Jaki był Twój następny krok? 
 
Z.N. - Następny krok to było liceum wieczorowe, a potem studia ekonomiczne. I po 4,5 latach zostałem magistrem ekonomii bez większych perspektyw na pracę. 
 
S.K. - To Ty raczej takie siedmiomilowe kroki stawiałeś? 
 
Z.N. - Tak to wygląda w skróconej relacji. W rzeczywistości jednak tych kroków było bardzo dużo i wcale niekoniecznie siedmiomilowych. Krótkimi krokami też można dojść do celu, byle tylko konsekwentnie podążać w wybranym kierunku, nie zatrzymywać się, nie zawracać i nie skręcać raz w lewo, raz w prawo. 
S.K. - No, to opowiedz, jak podążałeś po swojej drodze. 
 
Z.N. - Na studiach miałem wysoką średnią i stypendium naukowe. Ale przed ich ukończeniem zaprosił mnie na rozmowę prorektor i powiedział, że nie mam co liczyć na pracę w uczelni. Nie było więc co płakać i ruszyłem na poszukiwanie pracy. Pomagał mi w tym pracownik ZG PZN, p. Skalski. W efekcie uzbieraliśmy 38 odmów na złożone podania. 
 
S.K. - Jak z tego widać, z pracą dla niewidomych nigdy nie było bardzo dobrze. Co więc zrobiłeś? 
 
Z.N. - Skoro normalna droga poszukiwania pracy nie dała rezultatu, mój ojciec uruchomił swoje znajomości i w ten sposób trafiłem na staż pracy do dużej fabryki kosmetyków. 
 
S.K. - No proszę, grunt to znajomości. 
 
Z.N - Tak, w światowej literaturze fachowej dotyczącej polityki kadrowej mówi się, że najskuteczniejszą metodą znajdowania pracy są wici rozsyłane wśród znajomych. 
S.K. - I jak dalej potoczyły się Twoje zawodowe losy? 
 
Z.N. - Mój staż trwał ponad rok i zorientowałem się, że chyba nie bardzo wiedzą, co ze mną zrobić. Wziąłem więc sprawę we własne ręce. Przejrzałem taryfikator kwalifikacyjny, w którym było stanowisko socjologa zakładowego, a ja pisałem pracę magisterską u prof. T. Szczurkiewicza właśnie z socjologii przemysłu. Zaproponowałem dyrekcji, że obejmę to stanowisko, na które właśnie wtedy zaczęła panować moda. Zdałem egzamin stażowy i zostałem zatrudniony na tym stanowisku. Po kilku badaniach jednak, z których wyłonił się nieciekawy obraz stosunków ukazujących w negatywnym świetle kilku kierowników będących jednocześnie działaczami samorządu robotniczego, postanowiono włączyć mnie do działu kadr pod kuratelę "zaufanego" kierownika działu. Miałem trochę szczęścia, bo kierownikowi zależało na dalszej karierze w strukturach ponadzakładowych. Dodatkowo tak się szczęśliwie składało, że władze polityczne zaczęły kłaść duży nacisk na szkolenie kadry mistrzowskiej, wyłanianie i przygotowywanie rezerwy kadrowej itp. Mój nowy szef dał mi wolną rękę i mogłem reorganizować cały dział. Rezultaty były pozytywne i to ugruntowało moją pozycję w fabryce. 
W 1980 roku, na fali solidarnościowych przemian, włączyłem się do tworzenia zakładowych struktur związku i zostałem rzecznikiem prasowym komisji zakładowej NSZZ Solidarność. Kilka miesięcy później wybrano mnie na przewodniczącego samorządu pracowniczego. W tym czasie udało się przekształcić strukturę organizacyjną zakładu i wprowadzić wiele zmian, między innymi w zakresie BHP. 
W 1982 roku zostałem szefem służby pracowniczej, w skład której wchodziły cztery działy zatrudniające ponad 50 osób. Miałem spory wpływ na kształt reform prorynkowych, w efekcie których zakład wybił się na jedno z czołowych miejsc w resorcie. Przy okazji mogłem pomóc osobom niepełnosprawnym. Doprowadziłem do stworzenia oddziału zatrudniającego ponad 50 osób z różnymi niepełnosprawnościami, w tym także z problemami wzrokowymi. Oddział ten przynosił zakładowi duże zyski. Dobra kondycja fabryki spowodowała włączenie jej do programu prywatyzacji w ramach Narodowych Funduszy Inwestycyjnych. 
W 1998 roku większościowy pakiet akcji objął koncern Beiersdorf z Hamburga. Szybko okazało się, że nie zależy im na fabryce, tylko na znaku towarowym NIVEA. Po kilku miesiącach ogłosili korzystny dla pracowników program dobrowolnych odejść, do którego zgłosiło się blisko 90 proc. załogi, w tym prawie cała służba pracownicza. Aby nie być generałem bez wojska, zrobiłem to samo. I od 1 stycznia 1999 roku przeszedłem na rentę. 
 
S.K. - Czyli Twoją karierę zawodową przerwała prywatyzacja. Czy to był jej koniec? 
 
Z.N. - Nie. Szkoda mi było zdobytych kwalifikacji, przyjąłem więc propozycje działalności w charakterze doradcy i radach nadzorczych spółek. Kiedy w roku 2007 kończyłem 65 lat, nabyłem prawo do emerytury, która dzięki długiemu okresowi aktywności zawodowej okazała się całkiem niezła. Pozwala to na urzeczywistnienie programu samorealizacji. 
 
S.K. - I w ten sposób moglibyśmy przejść do głównego tematu naszej rozmowy. Zanim jednak temat ten podejmiemy, opowiedz jeszcze o swojej działalności społecznej. To również ważne zagadnienie, a dla niewidomych praca społeczna ma szczególne znaczenie. Rehabilitacyjne korzyści odnoszą ci, którzy społecznie działają i ci, którzy z ich pracy korzystają. 
 
Z.N. - Podzielam ten pogląd. Dlatego równolegle do pracy zawodowej włączałem się do pracy społecznej w PZN. Działałem w komisjach rehabilitacyjnych i sportowych. Działałem również jedną kadencję jako członek ZG PZN i dwie kadencje jako wiceprzewodniczący ZG PZN. Był to trudny okres dla kraju, ale mimo to udawało się wdrażać programy rehabilitacyjne, w czym - rzecz jasna - największą rolę odgrywałeś Ty Staszku, jako pracownik ZG PZN i Józek Mendruń. 
 
S.K. - Miło to słyszeć. Miło mi też, że mogę zrewanżować się bardzo pozytywną oceną Twojej działalności jako wiceprzewodniczącego ZG PZN. Jedną kadencję miałem przyjemność być członkiem Prezydium ZG w czasie, w którym Ty byłeś wiceprzewodniczącym. Bardzo sprawnie, w przemyślany sposób i konsekwentnie prowadziłeś obrady. Żartowaliśmy z Ciebie, że każde zagadnienie precyzyjnie określisz, ustawisz w pionie i w poziomie i przeprowadzisz przez gąszcz sprzecznych interesów i poglądów. O ile wiem, w tym czasie nie ograniczałeś się do pracy zawodowej i społecznej. Czym jeszcze się interesowałeś i czym się zajmowałeś? 
 
Z.N. - Jednocześnie bardzo aktywnie uprawiałem sport: pływanie i lekkoatletykę w Zrzeszeniu Sportowym START. Dało mi to okazje do startów nie tylko w kraju, ale i zagranicą. 
 
S.K. - No, nie jest tego mało. Wystarczyłoby dla kilku mniej aktywnych osób. Teraz, jeżeli się dobrze orientuję, interesujesz się polityką, czytasz prasę, słuchasz audycji radiowych, a w prasie i w radiu interesuje Cię czysta polityka, ekonomia, socjologia i wiele innych zagadnień. Lubisz też czytać książki, uprawiasz turystykę pieszą i, co mnie najbardziej zaskoczyło, bardzo dobrze gotujesz, pieczesz, smażysz, robisz sałatki. Które z tych zajęć jest dla Ciebie najważniejsze, najwięcej sprawia Ci zadowolenia i najwięcej czasu zajmuje. 
 
Z.N. - W trakcie pracy zawodowej miałem przełożonego, który zawsze powtarzał podwładnym, że do emerytury trzeba się mentalnie dobrze przygotować. Ostrzeżeniem był dla nas przypadek pana, który twierdził, że pierwszego dnia po przejściu na emeryturę umrze, tak jak jego ojciec. I tak rzeczywiście się stało. Wobec tego uznałem, że do emerytury należy mieć pozytywne nastawienie i liczne zainteresowania w ramach programu samorealizacji. Ja wreszcie mogłem zająć się rozwijaniem zainteresowań muzyką poważną, poszerzać wiedzę o kompozytorach i wykonawcach, no i oczywiście słuchać wielu dobrych nagrań, których nie trzeba kupować, lecz można wypożyczać. Kontynuowałem rozwijanie zainteresowań czytelniczych, zwłaszcza w zakresie tzw. kanonu literatury światowej i polskiej. Pasjonują mnie również sprawy popularnonaukowe, zwłaszcza w dziedzinie kosmologii. Informacje zdobywam z prasy radia i telewizji. 
Jako że z wykształcenia jestem ekonomistą i po trosze socjologiem, z pasją śledzę to, co dzieje się w światowej gospodarce i w różnych społeczeństwach. Wielki kryzys budzi we mnie niepokój przez analogię z kryzysem w latach 1928 - 33 i straszliwymi jego skutkami. 
Pasją mego życia był sport, zwłaszcza pływanie i turystyka, i ten rodzaj aktywności staram się kontynuować przez uprawianie gimnastyki, nordic-walking, rajdy piesze, taniec towarzyski i czasem pływanie. 
 
S.K. - Nie za dużo tego w Twoim wieku? 
 
Z.N. - Właśnie w naszym wieku ta aktywność jest niesłychanie ważna. Zdecydowanie hamuje ona nieunikniony proces starzenia się organizmu. 
 
S.K. - Fakt, ludzie aktywni dłużej cieszą się dobrym zdrowiem, ale Ty jeszcze gotujesz, smażysz i pieczesz. Kiedy robisz to wszystko? 
 
Z.N. - W ramach domowego podziału obowiązków, żona zajmuje się pracami porządkowymi, a ja żywieniem. Przy takim podziale pracy, każde z nas nie ma jej zbyt dużo. Dodam, że mieszkamy tylko we dwoje. Syn od dawna ma własną rodzinę, więc większych obowiązków, np. związanych z wychowaniem wnuka nie mamy. 
 
S.K. - No tak, ale co z tym gotowaniem? Gdzie się tego nauczyłeś? 
 
Z.N. - Gotować nauczyła mnie mama, a potem w harcerstwie znalazło się kilku podobnych pasjonatów i przed pierwszym wyjazdem na obóz odbyliśmy praktykę w stołówce pracowniczej. Pracę w kuchni traktuję jako swoiste hobby. Szukam nowych przypraw, zestawień smakowych, oraz coraz lepszych metod obróbki. Często inspiracją są dla mnie zasłyszane opowieści, artykuły czy rozmowy. Za wypiek ciast wziąłem się po to, żeby odtworzyć smaki zapamiętane z domu rodzinnego. 
 
S.K. - Jesteś osobą całkowicie niewidomą. Jak sobie radzisz w kuchni? Wiele osób nie może sobie tego wyobrazić, prawdę mówiąc, ja również nie. Opowiedz więc, co w tej pracy jest najważniejsze, co najtrudniejsze, jakie metody stosujesz, jakich imasz się sposobów, żeby tak doskonale radzić sobie z tymi, bądź co bądź, niełatwymi pracami. 
 
Z.N. - Przede wszystkim jest to kwestia dobrej organizacji pracy. Najpierw przygotowuję wszystkie składniki i niezbędne oprzyrządowanie. Kolejny etap to obróbka poszczególnych surowców - marynowanie mięs, obranie ziemniaków, warzyw itp. W tym pomaga mi żona poprawiając, odmierzając i segregując. Mam dobre oprzyrządowanie w postaci malaksera, robota, blendera, licznych noży obieraków, brytfanek, patelni i garnków, których wybór jest ważny, bo od tego zależy smak i konsystencja potraw. Istotna jest również technologia, bigos na przykład robię w brytfannie w piekarniku, dobierając odpowiednie temperatury i czasy obróbki. 
Trzeba też wyciągać wnioski z każdego nieudanego eksperymentu. 
 
S.K. - No tak, jak się chce, to wiele można. Miałem okazję w naturalny sposób stwierdzić, że to co mówisz, jest szczerą prawdą, a potrawy przez Ciebie przygotowane - palce lizać. Jak doszedłeś do tych umiejętności? 
 
Z.N. - Wymagało to wielu lat praktyki, gromadzenia oprzyrządowania, receptur, zestawów przypraw i prób technologicznych. Ważne jest, by stale doskonalić warsztat i wyciągać wnioski z popełnianych błędów. Jednak najważniejsze jest, żeby lubić to, co się robi. 
 
S.K. - Czyli krótko mówiąc, korzystanie z literatury kucharskiej, doświadczeń innych osób, własne doświadczenia i eksperymenty dają doskonałe rezultaty. Co chciałbyś jeszcze dodać na ten temat? 
 
Z.N. - Mnie ciekawią smaki świata. Gdy idziemy z żoną na zakupy, pilnie przeglądamy półki "kuchnie świata", zdrowa żywność i wszelkie nowości. Nie wolno się bać nowych wyzwań. 
Dla mnie takim wyzwaniem było przejście żony na wegetarianizm. Otworzyło to nowe pole doświadczeń i ciekawych pomysłów oraz smaków. 
 
S.K. - Pojedliśmy smacznych, dobrze doprawionych potraw, to teraz możemy udać się na turystyczne szlaki. Opowiedz o swoich wyczynach w tej dziedzinie, sposobach chodzenia po górach, dolinach i wertepach. Z jakich pomocy korzystasz? Jak sobie radzisz? 
 
Z.N. - Urlopy spędzałem w górach, prawie od zawsze i wypróbowywałem różne metody chodzenia: na słuch, na linkę i na "dyszel", którym jest laska. Ostatnio prezes naszego stowarzyszenia "Razem na szlaku" opracował specjalną uprząż, dzięki której tandem przewodnik-niewidomy może swobodnie poruszać się po szlakach nizinnych i górskich przy pomocy kijów do nordic-walkingu. 
 
S.K. - Zmęczyliśmy się chodzeniem, odpocznijmy więc przy prasie, przy radiu lub przy książce. Opowiedz o swoich zainteresowaniach w tych dziedzinach, o stosowanych technikach czytania, używanym sprzęcie itp. 
 
Z.N. - Lubię czytać tygodniki, które kiedyś skanowałem przy pomocy autolektora, a teraz korzystam z oferty "De Facto". Mam również dużo książek w formacie txt, które czytam przy pomocy autolektora. Kiedyś czytałem dużo audiobooków, ale teraz nie mam na nie czasu. 
Jak już wspomniałem, najbardziej interesuje mnie literatura popularnonaukowa, która ma w moim odczuciu duże znaczenie dla podtrzymywania sprawności umysłowej. Czasem, aby zrozumieć sens danego fragmentu, trzeba go przesłuchać kilka razy. Przy okazji można odświeżyć znajomość ortografii literując trudniejsze wyrazy. To wszystko ma znaczenie w hamowaniu procesów starzenia. 
 
S.K. - Widzę, że robisz wszystko, żeby ZUS-owi nie ulżyć. I słusznie, tak trzymać! 
Na koniec powiedz nam, czy w Twoim życiu jest jeszcze miejsce na jakąś działalność społeczną? 
 
Z.N. - Nie. Uważam, że w życiu są różne etapy: przygotowania do aktywności zawodowej i społecznej, etap samej aktywności, a po nim czas samorealizacji. Wtedy należy pozostawić pole do popisu młodszym osobom, które często lekceważąco podchodzą do pomysłów "wapniaków". Jest to naturalny proces i nie ma się co zżymać, tylko wiedzieć, kiedy skończyć z działalnością społeczną. Oczywiście, jeśli ktoś się zwraca do mnie o pomoc, to nigdy jej nie odmawiam i włączam się do opracowania materiałów, wystąpień czy znalezienia odpowiednich rozwiązań. Czasami ludzie dzwonią i pytają o sprawy z dziedziny prawa pracy, pomocy społecznej itp. Ponieważ nie śledzę już na bieżąco przepisów, podpowiadam, gdzie można znaleźć odpowiednie informacje. 
S.K. Dziękuję za bardzo interesujące przedstawienie życia aktywnego emeryta. Twoje doświadczenia mogą podsunąć pomysły na organizację własnego życia przez wielu niewidomych i słabowidzących emerytów, a także młodszych osób z uszkodzonym wzrokiem, które nie pracują i mają nadmiar wolnego czasu. Dziękuję. 
Stanisław Kotowski 
 
 aaa 
5. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE 
 
aaa 
5.1. Apel Polskiego Związku Niewidomych 
 
Źródło: www.pzn.org.pl 
 
Szanowni Państwo! 
 
Uprzejmie prosimy o zapoznanie się z apelem Polskiego Związku Niewidomych w sprawie pozbawienia możliwości zakupu sprzętu pozwalającego uczyć się, pracować i funkcjonować na co dzień osobom niewidomym i słabowidzącym. 
Po zapoznaniu się z apelem prosimy o wyrażenie swojego poparcia. Można to zrobić przesyłając emaila na adres: 
homer@pzn.org.pl 
lub wysyłając formularz kontaktowy znajdujący się na stronie Polskiego Związku Niewidomych (www.pzn.org.pl). 
 
Powyższa prośba została wystosowana przez władze Polskiego Związku Niewidomych i zamieszczona na stronie internetowej PZN. 
Przypis redakcji "WiM" 
 
Polski Związek Niewidomych, w imieniu środowiska osób niewidomych wyraża swój protest w odpowiedzi na docierające do nas z Zarządu PFRON informacje, że osoby z dysfunkcją narządu wzroku, w tym dzieci i młodzież, będą pozbawione możliwości dofinansowania zakupu specjalistycznych elektronicznych urządzeń i sprzętu umożliwiających kształcenie, pracę zawodową i codzienne funkcjonowanie. Dzieje się tak już drugi rok z rzędu. 
Sprzeciwiamy się temu, że również i w tym roku nie zostanie ogłoszony konkurs pozwalający aplikować o pomoc w ramach programu "Komputer dla Homera 2010", zatwierdzonego uchwałą Rady Nadzorczej nr 4/2010. Mimo, że procedury tego programu (stanowiące załącznik do uchwały nr 222/2010 Zarządu PFRON z dnia 26 sierpnia 2010 r. ) są dużo mniej korzystne dla środowiska niewidomych w stosunku do obowiązujących w poprzedniej edycji programu tj. "Komputer dla Homera 2003" (co było przedmiotem uwag zgłaszanych przez Polski Związek Niewidomych w 2010 roku), to jednak stwarzały pewne możliwości pomocy osobom z dysfunkcją wzroku w zakupie sprzętu elektronicznego oraz oprogramowania. 
Elektronika i informatyka stworzyły osobom z uszkodzonym wzrokiem, nawet tym, które nic nie widzą, niewyobrażalnie wielkie możliwości dostępu do informacji, edukacji, zdobywania i podwyższania kwalifikacji zawodowych, wykonywania pracy zawodowej, naukowej, twórczej, a także sprawnego funkcjonowania na co dzień (zdobywania wiedzy ogólnej, prowadzenia korespondencji i in. ). 
Szczególnie dotkliwe jest to, że niewidomi nie mogą liczyć na pomoc w zaopatrzeniu się w oprogramowanie i sprzęt przystosowany specjalnie do ich potrzeb - cena takiego sprzętu jest nawet dziesięciokrotnie wyższa niż cena podstawowego oprogramowania i sprzętu komputerowego. Stanowi to ogromną barierę, by w taki sprzęt mogła się zaopatrzyć osoba niewidoma samodzielnie. Bez pomocy umożliwiającej zaopatrzenie się (lub modernizację czy rozbudowę):- w oprogramowanie specjalistyczne (np. generujące mowę syntetyczną, pozwalające interpretować cyfrowe informacje graficzne, umożliwiające powiększenie obrazu wyświetlanego na ekranie, konwersję różnego rodzaju systemów komunikowania się np. pisma drukowanego na pismo brajla i odwrotnie), - w specjalistyczny sprzęt taki jak urządzenia brajlowskie (np. drukarki, monitory/linijki brajlowskie), urządzenia do odtwarzania i przetwarzania dźwięku w formacie cyfrowym(np. dyktafony, notatniki cyfrowe) urządzenia ułatwiające poruszanie (np. urządzenie do nawigacji GPS), osoby niewidome staną się grupą, której będzie trudno się kształcić, podnosić poziom wykształcenia, zdobywać i utrzymać zatrudnienie, uczestniczyć w życiu społecznym m.in. komunikować się z innymi, zdobywać informacje powszechnie dostępne dla osób nie mających problemów wzrokowych. 
Dlatego apelujemy, aby Program "Komputer dla Homera 2010" został wdrożony w życie a niewidomi mogli otrzymać pomoc w zaopatrzeniu się w bezcenny dla nich sprzęt. 
 Anna Woźniak-Szymańska 
Prezes Zarządu Głównego Polskiego Związku Niewidomych 
 
aaa 
5.2. Fiskus bez tajemnic 
Anna Borys 
 
Źródło: PAP 
Data opublikowania: 2011-03-15 
 
Do końca kwietnia przez dwa dni w tygodniu śląscy doradcy podatkowi będą bezpłatnie doradzać niepełnosprawnym przy rozliczeniach podatkowych. 
Rozpoczynająca się 15 marca akcja "Fiskus bez tajemnic dla osób niepełnosprawnych" to druga edycja przedsięwzięcia zainicjowanego w ub. roku przez śląski oddział samorządu doradców podatkowych. Patronat nad nim objął marszałek woj. śląskiego. 
 
Biuro prasowe urzędu marszałkowskiego, w tym roku - podobnie jak w ubiegłym - porady będą udzielane we wtorki i czwartki w godzinach od 9. do 15. pod uruchomionym specjalnie na potrzeby tej akcji numerem telefonu: 
513 152 218. 
Na życzenie dzwoniącego doradca podatkowy będzie oddzwaniał na podany numer. 
W ub. roku akcja cieszyła się dużym zainteresowaniem. Przez półtora miesiąca doradcy podatkowi udzielali po kilkadziesiąt porad dziennie. 
Wiceszef śląskiego oddziału Krajowej Izby Doradców Podatkowych Piotr Maciejewski powiedział, że pytania dotyczyły różnych spraw - na każdym poziomie szczegółowości. 
Maciejewski wskazał, że problemem, który wśród niepełnosprawnych powodował i nadal powoduje najwięcej kontrowersji, jest limitowana ulga na używanie prywatnego samochodu osobowego na dojazdy na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne. Obecny limit tej ulgi to 2280 zł. 
"Podatnicy - osoby niepełnosprawne - bardzo często mylą zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne z dojazdami do lekarza na normalne badania. Ta ulga jest skierowana wyłącznie do osób, które przewożone są własnym samochodem lub same dojeżdżają na zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne. Tutaj podatnicy są trochę rozczarowani, że normalny wyjazd do lekarza uldze nie podlega" - wyjaśnił ekspert. 
Poza tą kwestią w zakresie ulg dla niepełnosprawnych nie wprowadzano poważniejszych zmian. Ekspert zwrócił tylko uwagę, że ostatnie interpretacje organów podatkowych - potwierdzone już orzeczeniami sądów - wskazują na tendencję wykluczenia z podlegania uldze uwzględnianego jeszcze dwa-trzy lata temu segmentu urządzeń agd przystosowanych dla potrzeb niepełnosprawnych, jak np. pralki sterowane alfabetem Braille'a. 
"Cała reszta jest praktycznie niezmienna od dobrych kilku lat - na szczęście dla osób niepełnosprawnych" - ocenił Maciejewski. 
Podobnie jak w ub. roku, tegoroczne konsultacje będą prowadzone przez należący do śląskiego oddziału Krajowej Izby Doradców Podatkowych numer telefonu komórkowego, który każdego dnia będzie przekazywany kolejnym biorącym udział w akcji członkom Izby. 
Według urzędników marszałka, ubiegłoroczne doświadczenie wykazało, że taka telefoniczna forma pomocy okazała się przystępna dla samych zainteresowanych, z których części nie stać na skorzystanie z usług biura podatkowego lub nie pozwala im na to ich ułomność. 
PAP/ab 
 
 aaa 
5.3. Organizacje pozarządowe w komisji ekspertów 
Magdalena Gajda 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2011-03-10 
 
 Rzecznik praw obywatelskich (RPO) prof. Irena Lipowicz zaprosiła Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji do udziału w pracach Komisji Ekspertów ds. Osób z Niepełnosprawnością przy RPO. Stowarzyszenie będzie reprezentował Michał Urban, dyrektor Centrum Integracja w Gdyni. 
W tym roku rzecznik praw obywatelskich zdecydowała o powołaniu trzech komisji ekspertów - ds. osób starszych, migrantów oraz osób z niepełnosprawnością. 
- Prof. Irena Lipowicz uważa, że kwestie związane z poszanowaniem praw obywatelskich właśnie tych trzech grup społecznych wymagają obecnie szczególnej uwagi - tłumaczy Barbara Imiołczyk, główny koordynator Komisji Ekspertów i Rad Społecznych przy RPO. Zadaniem członków Komisji Ekspertów ds. Osób z Niepełnosprawnością (podobnie jak i dwóch pozostałych komisji) będzie wspieranie rzecznika w realizacji jego ustawowych działań. 
- Chodzi nam przede wszystkim o wskazanie barier, które uniemożliwiają osobom z niepełnosprawnością korzystanie z konstytucyjnych praw, ale też o zaproponowanie konkretnych rozwiązań prawnych pozwalających na zlikwidowanie tych przeszkód. Pani rzecznik zależy na tym, aby eksperci analizowali obowiązujące w Polsce akty prawne i wspólnie z pracownikami Biura Rzecznika przygotowywali tezy wystąpień rzecznika do parlamentu, rządu, Trybunału Konstytucyjnego. - wyjaśnia Barbara Imiołczyk. 
Do udziału w pracach Komisji Ekspertów ds. Osób z Niepełnosprawnością przy RPO zostali zaproszeni przedstawiciele organizacji pozarządowych działających na rzecz osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności - m.in. Polski Związek Niewidomych, Polski Związek Głuchych, Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym, Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji, a także Polska Organizacja Pracodawców Osób Niepełnosprawnych i Instytut Spraw Publicznych. 
Komisja Ekspertów ds. Osób z Niepełnosprawnością będzie zbierać się w pełnym składzie przynajmniej raz na dwa miesiące. Jej pierwsze posiedzenie odbędzie się 10 marca. 
- Podczas tego spotkania chcielibyśmy przedstawić ekspertom nasze oczekiwania co do zakresu i rodzaju podejmowanych przez nich prac, ale - co ważniejsze - dowiedzieć się, które problemy związane z przestrzeganiem praw obywatelskich osób z niepełnosprawnością uważają za priorytetowe, którymi powinniśmy zająć się w pierwszej kolejności w 2011 roku - powiedziała Barbara Imiołczyk. 
Dla usprawnienia prac Komisji, RPO zwrócił się do organizacji z prośbą, aby delegowały od siebie pracowników z wykształceniem prawniczym. Aby przyspieszyć komunikację między specjalistami a samym Biurem RPO oraz realizację zadań, rzecznik praw obywatelskich powołał do składu komisji pracowników z 
poszczególnych jednostek organizacyjnych swojego biura. 
- Skorzystamy też zapewne z możliwości powoływania zespołów roboczych, które będą zajmowały się określonymi problemami. Pewne zespoły mogą być nawet wspólne dla dwóch lub więcej komisji eksperckich. Na przykład usprawnienie dostępu do usług publicznych dotyczy przecież nie tylko osób z niepełnosprawnością, ale także seniorów oraz obywateli obcych państw, którzy chcą osiąść w Polsce - wyjaśnia Barbara Imiołczyk. 
 
Skład Komisji Ekspertów ds. Osób z Niepełnosprawnością 
 
Przedstawiciele organizacji społecznych: 
- Ireneusz Białek - Biuro ds. Osób Niepełnosprawnych, Uniwersytet Jagielloński, 
- Elżbieta Sadło - Polska Organizacja Pracodawców Osób Niepełnosprawnych, 
- Mateusz Brząkowski - Polska Organizacja Pracodawców Osób Niepełnosprawnych, 
- Dominika Buchalska - Centrum Rehabilitacji - Polski Związek Niewidomych, 
- Piotr Kowalczyk - Oddział Łódzki Polskiego Związku Głuchych, 
- Marta Lempart - Towarzystwo Pomocy Głuchoniewidomym, 
- Scholastyka Śniegowska - Polskie Towarzystwo Stwardnienia Rozsianego, 
- Michał Urban - Centrum Integracji w Gdyni, 
- Paweł Wdówik - Biuro ds. Osób Niepełnosprawnych, Uniwersytet Warszawski, 
- Jacek Zadrożny - Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego, 
- Jarosław Zbieranek - Instytut Spraw Publicznych, 
- Monika Zima - Parjaszewska - Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego i Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym. 
 
Przedstawiciele Biura Rzecznika Praw Obywatelskich: 
- Anna Błaszczak z Zespołu Prawa Konstytucyjnego i Międzynarodowego, 
- Anna Figurniak i Dorota Siwiec z Zespołu Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego, 
- Sylwia Górska z Zespołu Społecznego, 
- Marta Drachal i Marta Junk z Zespołu Prawa Administracyjnego i Gospodarczego, 
- Barbara Imiołczyk - główny koordynator ds. Komisji Ekspertów i Rad Społecznych. 
 
 *** 
 
Organizacje pozarządowe w Komisji Ekspertów ds. Osób z Niepełnosprawnością, według naszej wiedzy, reprezentować będą cztery osoby niewidome, Są to: 
Ireneusz Białek, Dominika Buchalska, Paweł Wdówik i Jacek Zadrożny. 
(Przypis redakcji "WiM") 
 
aaa 
 5.4. "Teatr" w e-Kiosku 
 
 Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
 Data opublikowania: marzec 2011 r. 
 
Drodzy Czytelnicy! 
 
Z przyjemnością informujemy, iż w najbliższych dniach w ofercie internetowego kiosku z prasą dla osób niewidomych i słabowidzących ukaże się nowy miesięcznik - "Teatr". 
Jest - To najstarsze polskie pismo kulturalne. Regularnie ukazuje się od 1946 roku. "Teatr" zawsze rejestrował najważniejsze wydarzenia polskiego życia teatralnego. W każdym numerze miesięcznika znajdują się omówienia premier teatrów z całego kraju, rozmowy, publicystyka, felietony. 
Pismo zajmuje się przede wszystkim dniem dzisiejszym teatru, ale nie zapomina o jego przeszłości. Przedstawia dokonania wybitnych polskich twórców, także tych, którzy już odeszli. 
Osoby zainteresowane prenumeratą powyższego czasopisma mogą przesyłać zamówienia na adres poczty elektronicznej: 
biuro@defacto.org.pl 
Zespół obsługi e-Kiosku 
 
 aaa 
5.5. Magazyn Claudia na rzecz niewidomych kobiet 
Łukasz Szewczyk 
 
 Źródło: http://media2.pl 
 Data publikacji: 8 marca 2011 r. 
 
Stowarzyszenie De Facto i Claudia po raz pierwszy organizują wspólnie warsztaty dla niewidomych i słabowidzących kobiet. Są one skierowane do czytelniczek e-Kiosku. 
Claudia jest dotąd jedynym magazynem poradnikowym dla kobiet, dostępnym w e-Kiosku. Została wprowadzona na tę platformę w styczniu 2008 r. dzięki specjalnemu oprogramowaniu miesięcznik czytają regularnie kobiety niewidome i słabowidzące. 
Stowarzyszenie De Facto już po raz drugi organizuje cykl spotkań dla czytelników e-Kiosku. Najbliższe warsztaty odbędą się w Europejskim Centrum Komunikacji i Kultury (European Centre of Communication and Culture - E C) w Warszawie-Falenicy*, a finansuje je Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. 
W ramach dwutygodniowych spotkań warsztatowych, którym patronuje Claudia, odbędą się m.in. spotkania z ekspertem i specjalistą firmy szkoleniowej Norman Benett Group, coachem - Wiolettą Matysiak. Warsztat ten będzie poświęcony rozwijaniu umiejętności przyjaznego myślenia o sobie oraz przezwyciężaniu własnych ograniczeń w budowaniu relacji z otoczeniem. 
Uczestniczki spotkają się również z wizażystką - Magdaleną Gontarczyk: Kiedy czujemy się ładni, wzrasta nam poczucie własnej wartości i łatwiej nam się żyje. Swoimi umiejętnościami mogę pomóc ludziom dobrze się poczuć i podobać się sobie i innym. Zamierzam wykorzystać je na szkoleniu dla kobiet niewidomych i słabowidzących. Kobiety te są wspaniałe, wrażliwe, chcą o siebie dbać i pięknie wyglądać, tylko trzeba im trochę w tym pomóc. 
W ramach spotkań odbędą się również m.in. wykłady i zajęcia z zakresu zdrowia , dietetyki i psychologii. 
Stowarzyszenie De Facto wspólnie z magazynem Claudia swoim nowatorskim w skali Polski i Europy projektem daje niewidomym czytelniczkom możliwość poszerzania obszarów swojej samodzielność i tym samym realnego udziału w poznawaniu świata ludzi widzących. 
 
aaa 
5.6. Audycja dla niewidomych użytkowników komputerów 
 
 Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
Data opublikowania: marzec 2011 r. 
 
Od 21 marca, co tydzień, o godzinie 19 na www.radioen.fm pojawiać się będzie cykliczny program, w którym poruszać będziemy zagadnienia, mogące zainteresować niewidomych użytkowników komputerów. Audycja będzie rozszerzeniem publikowanych w Tyflopodcastcie i Tyfloświecie materiałów, a także co jakiś czas przedstawiać będziemy bieżące informacje o działalności Fundacji Instytut Rozwoju Regionalnego. 
W pierwszej audycji wspólnie z Piotrem Witkiem porozmawiamy o coraz częściej używanych interfejsach dotykowych w telefonach komórkowych i w innych urządzeniach - takich, jak choćby ostatnio omawiany na www.tyflopodcast.net Ipod. 
Prosimy o propozycje dotyczące tematów, które powinny być omawiane w kolejnych odcinkach. Sami mamy już kilka pomysłów, ale oczywiście jesteśmy otwarci na wszelkie sugestie z Waszej strony. 
W trakcie audycji możliwy będzie kontakt ze studiem:Za pomocą skype, login to: tyflopodcast.net , 
Telefonicznie: 22-398-80-27, wewnętrzny: 938 
Czekamy także na e-maile pod adresem: 
michal.dziwisz@tyflopodcast.net 
A oto bezpośrednie odnośniki do strumieni Radia EN:MP3, 192 KBPS - 
http://radioen.fm/strumienie/live_192.m3uMP3, 128 KBPS - 
http://radioen.fm/strumienie/live_128.m3uMP3, 64 KBPS - 
http://radioen.fm/strumienie/live_64.m3uAAC+, 48 KBPS - 
http://radioen.fm/strumienie/live_aac48.m3u-- 
, Michał Dziwisz 
www.tyflopodcast.net 
www.tyfloswiat.pl 

aaa 
5.7. Zaproszenie na konferencję 
 
 Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
Data opublikowania: marzec 2011 r. 
 
Koło Naukowe Studentów Anglistyki KUL wraz z prof. Bogusławem Markiem, opiekunem sekcji oraz Kołem Młodych Medyków Uniwersytetu Medycznego i Kołem Naukowym Studentów Pedagogiki KUL, ma zaszczyt zaprosić na konferencję zatytułowaną "Lubelskie Dni Osób Niewidomych i Słabowidzących", która odbędzie się 15-16 kwietnia 2011 roku na terenie Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego im. Jana Pawła II. 
W programie przewidywane są liczne prezentacje m.in.: 
- pokaz audiodeskrypcji przygotowanej przez lubelską Galerię Labirynt 
- wykłady Profesorów Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego im. Jana Pawła II i Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, niewidomych studentów i znanych osobistości z Lublina i okolic, w tym poetów i pisarzy. 
W harmonogramie przewidziana jest również wystawa innowacyjnych pomocy dydaktycznych i techniki dla osób niewidomych. 
 
Agata Marzec 
 przewodnicząca Sekcji Tyflodydaktycznej Koła Naukowego Studentów Anglistyki KUL. 
 
 aaa 
5.8. Światełko dla niewidomych 
Piotr Kielin 
 
 Źródło: www.pion.pl 
 Data opublikowania: 2011-02-23 
 
Miejską Społeczną Radą ds. Osób Niepełnosprawnych przy Prezydencie Miasta Poznania kieruje Halina Grzymisławska-Słowińska. Co miesiąc rada spotyka się z pełnomocniczką prezydenta ds. ON, Dorotą Potejko. Na ogół z góry się zakłada, że takie ciała nic nie robią, że nie ma efektów ich pracy. I kto by tak pomyślał, jest w błędzie. Ile wykonano mozolnej, tytanicznej czasami pracy, wiedzą ich członkowie. 
- Pierwszy rok walczyliśmy o przetrwanie - wyjaśnia przewodnicząca Rady. - Postawiliśmy sobie za cel uczynienie Poznania miastem przyjaznym niepełnosprawnym. Walczyliśmy przez pierwszą kadencję z Zarządem Dróg Miejskich, z różnymi służbami odpowiadającymi za komunikację, PKS-em, PKP, MPK, kto, za co odpowiada. Rada w końcu opracowała standardy, jakie mają obowiązywać w stolicy Wielkopolski. Dotyczą one głównie przejść dla pieszych, przystanków, wiat, podjazdów itp. 
Okazało się w trakcie prac, że najbardziej potrzebującymi są poznańscy niewidomi oraz osoby niedowidzące. 
- Oni właśnie najczęściej poruszają się samodzielnie po naszych ulicach - mówi pani Halina. - A dzięki niewidomym studentom zamiejscowym mamy coraz więcej takich ludzi. Mają prawo żyć, uczyć się mimo swej niepełnosprawności. Nie powinna ona im tego aż tak ograniczać. 
W efekcie prezydent Ryszard Grobelny wydał rozporządzenie ujednolicające owe standardy. Mówi ono m.in. jak mają wyglądać przystanki komunikacji miejskiej. 
- Zażyczyliśmy sobie, by przy każdej modernizacji przystanków czy wytyczaniu nowych dróg, standardy te były stosowane. 
O jakie konkretnie chodzi? 
- Przede wszystkim o oznakowania poziome, czyli wypukłe media line przy przejściach, dźwiękową sygnalizację, dodatkowe przyciski wstrzymujące ruch a dające e-światło zielone dla pieszych - wyjaśnia Halina Grzymisławska-Słowińska. 
- Nie wiadomo, dlaczego zawsze nam tłumaczono, że zwyczajowo są po lewej stronie. A to jest kłopotliwe także dla widzących, ruszanie się w poprzek przejścia, by uruchomić sygnalizację. Teraz są dodatkowe słupki po prawej stronie. Przy tej okazji ułatwiliśmy życie wszystkim. 
Mało kto wie, że wg tego rozporządzenia motorniczy są zobowiązani do włączania zapowiedzi o zbliżających się przystankach tramwajowych. - Często zaś tłumaczą, że to przeszkadza, jest niepotrzebne. 
Większość prac Rady skupia się na spotkaniach z projektantami. I z każdym z nich omawiane są postulaty ciała doradczego. Nie zawsze rozporządzenie idzie w parze ze zdrowym rozsądkiem. Bo z punktu niepełnosprawnego nie zawsze coś, co jest logiczne dla zdrowych, dla niego jest korzystne. 
- Przykładem niech będzie przejście dla pieszych. Zwracamy uwagę, by było pod kątem prostym w stosunku do jezdni, nigdy na łukach, bowiem grozi to wejściem niewidomego na np. środek skrzyżowania. 
Marzeniem Rady jest to, by w ZDM-ie była grupka ludzi, która już bez ich pomocy będzie nadzorowała konsultacje z projektantami. Rada ma mnóstwo spotkań, zadań a takie odciążenie byłoby korzystne dla miasta i potrzebujących. Bo każde jednorazowe uzgadnianie absorbuje mnóstwo czasu. 
Przewodnicząca Grzymisławska-Słowińska wierzy, że są w ZDM-ie osoby z sercem i zrozumieniem dla niepełnosprawnych. 
Paradoksalnie, działania Rady są dla niewidomych Poznaniaków światełkiem w tunelu. 
 
 aaa 
5.9. Tandem w szkocką kratkę 
Monika Zoch 
 
 Źródło: www.pion.pl 
 Data opublikowania: 2011-02-14 
 
Jeżeli ktoś z Was ma ochotę wybrać się w fascynującą podróż w głąb świata drugiego człowieka, zapraszam do przeczytania "Tandemu w szkocką kratkę" Hanny Pasterny, książki, która jest nie tylko opisem procesu budowania relacji międzyludzkich między obarczoną zespołem Aspergera Helen i niewidomą Hanią, ale także doskonałym źródłem wiedzy na temat samego zespołu Aspergera, bezwzrokowego życia, judaizmu, szeroko rozumianej odmienności, po prostu drogi do drugiego człowieka. 
Obie - wybitnie uzdolnione, oryginalne, akceptujące siebie w pełni i przede wszystkim potrafiące kochać, uczą nas, jak należy patrzeć na świat, by nie czuć nudy i monotonii, rezygnacji i samotności. 
Książka porywa, czyta się ją lekko, często z uśmiechem na ustach, nie tylko dzięki komicznym sytuacjom, których nie szczędziło im życie, ale także dzięki niewybrednemu humorowi autorki. Czasem jednak w oku pojawić się może łza, gdyż książka ta w niezwykły sposób pozwala wydobyć z wnętrza to, co do tej pory nie poznało światła dziennego. Czytając ją można wiele się dowiedzieć także na swój własny temat. Gorąco polecam, zwłaszcza tym, którzy stanęli na drodze swojego życia i szukają bodźca, by w dobrą stronę wyruszyć dalej. 
Autor: Hanna Pasterny 
Tytuł: Tandem w szkocką kratkę 
Wydawnictwo: Credo 
 
 aaa 
5.10. Lady D. Niepełnosprawne panie, które pomagają innym Lady D. nie zna przeszkód 
 
Źródło: PAP 
Data opublikowania: 2011-03-07 
 
Sześć aktywnych zawodowo i działających społecznie niepełnosprawnych pań odebrało w poniedziałek w Sejmie dyplomy i tytuł Lady D. Nazwa jest skrótem od angielskiego Lady Disabled - Dama Niepełnosprawna. 
Plebiscyt ma promować te osoby, które, walcząc ze swoją niepełnosprawnością, potrafią pomagać innym. Honorowy tytuł przyznawany jest od 2002 roku, a od roku 2009 wyróżnienia te przyznawane są w pięciu kategoriach. 
W kategorii sport uhonorowana została w tym roku Natalia Partyka z Gdańska, która "mimo braku prawego przedramienia jest mistrzynią tenisa stołowego" zdobyła m. in. brąz na Mistrzostwach Europy w 2008 roku i złoto na Mistrzostwach Polski 2009. Partyka na zawodach konkuruje z pełnosprawnymi zawodniczkami. W minioną niedzielę sportsmenka zdobyła srebrny medal na Mistrzostwach Polski osób pełnosprawnych. 
W kategorii życie społeczne nagrodzono Annę Woźniak-Szymańską z Warszawy, która "mimo utraty wzroku z precyzją doskonałego menedżera i sercem społecznika zarazem kieruje Polskim Związkiem Niewidomych oraz Ogólnopolską Koalicją na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością". "Skutecznie buduje także współpracę organizacji pozarządowych z parlamentem" - podkreślono w uzasadnieniu. 
W kategorii kultura i sztuka wyróżniono Jolantę Borek-Unikowską ze Szczecina, która "mimo głębokiej niepełnosprawności ruchu profesjonalnie realizuje swój talent, malując ustami, a jednocześnie spełnia się w obowiązkach matki i w działalności społecznej". 
W kategorii dobry start uhonorowano Karolinę Karbownik z Zabrza, która studiuje prawo na Uniwersytecie Śląskim, gdzie pełni także rolę Rzecznika Studentów Niepełnosprawnych. "Mimo niesprawności ruchowej angażuje się w działalność społeczną: wolontariat w Polsce i Niemczech. Interesuje się lingwistyką prawniczą. W 2010 roku wygrała ogólnopolski konkurs na najlepszy esej z języka prawniczego" - napisano. 
Wyróżnienie specjalne Kapituła Lady D. przyznała prof. Marion Hersh ze Szkocji, która "mimo poważnej wady wzroku i zespołu Aspergera od lat opracowuje technologie wspomagające niewidomych, głuchoniemych i niesłyszących". "Na terenie całej Europy przeprowadziła badania na temat poruszania się tych osób, w wyniku czego opracowała rekomendacje dla Komisji Europejskiej i państw Unii" - głosi uzasadnienie. 
Anna Woźniak-Szymańska, która w imieniu wszystkich nagrodzonych dziękowała za przyznane wyróżnienia, mówiła o swych marzeniach. Ich realizacja pozwoliłaby spełnić się większej liczbie niepełnosprawnych. 
- Pierwsze moje marzenie to takie, aby zbudować w Polsce trwały, ciągły system rehabilitacji społecznej i zawodowej, która z budżetu państwa finansowałaby koszyk usług rehabilitacyjnych dla każdej z grup osób niepełnosprawnych - powiedziała. I dodała, że marzy też o tym, "aby przedstawiciele organizacji pozarządowych, specjaliści, praktycy mogli mieć szansę na zreformowanie procedur bardzo ważnej instytucji - Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych". 
Plebiscyt Lady D. organizują wspólnie Parlamentarna Grupa Kobiet oraz Parlamentarny Zespół ds. Osób Niepełnosprawnych. Patronat nad przedsięwzięciem objęła w tym roku prezydentowa Anna Komorowska. 
Tytuły Lady D. przyznaje kapituła spośród kandydatur zgłaszanych przez jej członków lub spośród kandydatur zgłaszanych przez prywatne osoby za pomocą poczty e-mail. 
W skład kapituły wchodzą dziennikarze, naukowcy, działacze społeczni. Są to osoby zarówno niepełnosprawne jak i niedoświadczające bezpośrednio niepełnosprawności, jednak dobrze orientujące się w tej tematyce. 
Wieloletnią przewodniczącą kapituły była śp. wicemarszałek Senatu Krystyna Bochenek. Od tego roku kapitule przewodniczy posłanka Magdalena Kochan. 
Podczas poniedziałkowej gali Kochan podkreśliła, że plebiscyt promować ma te panie, które, walcząc ze swoją niepełnosprawnością, potrafią pomagać innym. 
 
 *** 
 
Serdecznie gratulujemy Paniom zaszczytnych wyróżnień, życzymy dalszych, wspaniałych osiągnięć w prowadzonej działalności oraz wszystkiego najlepszego w życiu osobistym. 
 Redakcja "Wiedzy i Myśli" 
 
aaa 
5.11. N jak Niewidomy, czyli jak pomóc osobie z dysfunkcją wzroku 
 
Źródło: www.pzn.org.pl 
 
Polski Związek Niewidomych otrzymał z Ministerstwa Spraw Zagranicznych dotację na realizację zadania "N jak Niewidomy, czyli jak pomóc osobie z dysfunkcją wzroku". Dzięki finansowemu wsparciu zostanie stworzony film, którego celem będzie podniesienie świadomości społecznej oraz edukacja społeczności lokalnych mająca na celu przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu osób niewidomych oraz ich integrację z resztą społeczeństwa. 
Dzięki informacji podanej w sposób klarowny odbiorcy filmu poznają skuteczne sposoby udzielania pomocy osobom z dysfunkcją wzroku. Na razie bowiem osoby niemające do czynienia z niewidomymi często pozostają bezradne w kontakcie z osobami z niepełnosprawnością wzrokową. Wynika to często nie ze złej woli, ale z braku wiedzy czy z lęku przed kontaktem z osobami niepełnosprawnymi. 
Film pokaże m.in. jak sygnalizować osobie niewidomej swoje przybycie, w jaki sposób witać się z nią, jakich środków werbalnych używać podczas rozmowy, gdy komunikacja pozawerbalna jest dla niej nieczytelna, jak w sposób dyskretny pomagać jej przy posiłku. 
W przygotowanym materiale znajdą się również sceny rozgrywające się w miejscach użyteczności publicznej, w kawiarni, na ulicy, na przystanku, w autobusie. 
Materiał będzie konsultowany przez specjalistę ds. tyflologicznych z wieloletnim doświadczeniem w pracy na rzecz osób niewidomych. 
Końcowym etapem projektu będą emisje filmu w lokalnych stacjach telewizyjnych na terenie całej Polski oraz pokazy w jednostkach Polskiego Związku Niewidomych. Te ostatnie połączone będą ze spotkaniami szkoleniowo-informacyjnymi przy udziale członków zespołu projektowego. 
Projekt współfinansowany ze środków Komisji Europejskiej 
 aaa 
5.12. Konkursy fotograficzny i poetycki 
 
 Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
Data opublikowania: 2011-03-18 
 
W lutym na naszych stronach: 
www.ptsr.org.pl, 
www.symfoniaserc.pl 
zamieściliśmy informację o konkursach prowadzonych przez PTSR: poetyckim i fotograficznym. 
Konkursy te ogłaszamy z myślą o ludziach chorych i niepełnosprawnych, którzy poprzez fotografowanie bądź poezję przekazują swój obraz świata. W marcu został ogłoszony także konkurs dla mediów. 
Konkursy cieszą się dużym powodzeniem, ale aby trafiły do jeszcze większej liczby odbiorców, bardzo serdecznie proszę o zawieszenie informacji o nich na swoich stronach. Proszę także o rozpowszechnianie tych informacji w każdy inny dostępny sposób oraz o zachęcanie do uczestnictwa w nich. 
Katarzyna Cendrowska 
Asystent koordynatora "Symfonii Serc" Polskie Towarzystwo Stwardnienia Rozsianego 
Plac Konstytucji 3/94 
00-647 Warszawa 
Tel. 22 696 57 51 
fax: 22 622 94 78 i 602 344 355 
e-mail: k.cendrowska@ptsr.org.pl 
www.ptsr.org.pl 
PTSR jest organizacją pożytku publicznego. 
 
 aaa 
5.13. Niewidomi chcą zapowiedzi głosowych przystanków w komunikacji miejskiej 
E. Oleksy, A. Werońska 
 
 Źródło: Gdańsk Wydarzenia Regionalne 
 Data opublikowania: 2011-03-17 
 
Niewidomi chcą, by w pojazdach ZKM zapowiadano przystanki. ZKM i ZTM zapewniają, że są otwarte na propozycje. Jest nawet człowiek, który jest gotów nagrać zapowiedzi za darmo, jednak nie wszystko jest takie proste. Decyzje władze miasta mogą wydać najwcześniej w czerwcu... 
 
Zapowiedzi głosowe ułatwiłyby życie niewidomym pasażerom 
 
Dziesiątki maili z tą samą prośbą o wyposażenie autobusów i tramwajów w funkcję głosowej zapowiedzi przystanków wpływają do skrzynek Urzędu Miejskiego i Zarządu Komunikacji Miejskiej w Gdańsku. Będą ich setki albo nawet tysiące, bo akcja zorganizowana przez Katarzynę Hebę i Rafała Charłampowicza dopiero nabiera rozpędu. 
Obydwoje są niewidomi i walczą o to, by poruszanie się po mieście było łatwiejsze nie tylko dla nich, ale i dla osób starszych czy przyjezdnych. Takim się stanie, gdy nazwy przystanków będą w pojazdach podawane przez głośniki. 
 
- Wysyłamy treść listu z naszą prośbą wszystkim znajomym, a oni przekazują dalej. Od wtorku ludzie z całej Polski hurtowo to wysyłają. Wiem, że do urzędników wpłynęła ich masa - mówi pani Katarzyna. Znalazły się już osoby, które bezinteresownie oferują swoją pomoc przy realizacji przedsięwzięcia. 
- Mogę za darmo nagrać te komunikaty, bo rzeczywiście brakuje ich w Gdańsku - przyznaje Piotr Maćkowski, właściciel studia lektorskiego. Jego zapał musi jednak poczekać, bo decyzji władz miasta można się spodziewać nie wcześniej niż w czerwcu. 
- Teraz nie odważę się niczego obiecać - zastrzega Maciej Lisicki, wiceprezydent Gdańska. - W maju wchodzą podwyżki cen biletów, na pewno będziemy mieć z nich większe wpływy. Mogę zadeklarować, że część pieniędzy zostanie na ten system przeznaczona, ale o tym porozmawiamy dopiero wtedy, gdy będę znał konkretne kwoty. 
Pani Katarzyna odpuszczać nie zamierza. 
- Zwodzeni jesteśmy już tyle czasu, że mogliby nam powiedzieć wprost, że nie przeznaczą na ten system żadnych pieniędzy - żali się kobieta, która na własnej skórze, jadąc autobusem czy tramwajem, przekonała się nieraz, jak brak informacji z głośników potrafi uprzykrzyć życie. By się dowiedzieć, gdzie powinna wysiąść, pani Katarzyna pyta o nazwę przystanku innych pasażerów. 
- Ludzie chętnie pomagają, ale to nic przyjemnego informować cały tramwaj o tym, gdzie jadę. Czasem zaczynają się dyskusje na ten temat. To bardzo niekomfortowe - przyznaje. 
Pierwsze pismo w sprawie zainstalowania głosowego powiadamiania wewnątrz pojazdów na biurko wiceprezydenta Lisickiego trafiło wiosną ubiegłego roku. Podpisali się pod nim rektorzy największych gdańskich uczelni. W maju pani Katarzyna odbyła rozmowę z Jerzym Dobaczewskim, szefem ZTM. Usłyszała jednak, że powinna zwrócić się do ZKM. Tam jednak padły słowa, których nigdy nie zapomni. 
- Poinformowano mnie, że nie wprowadzą tych komunikatów, bo przeszkadzały by one pasażerom w czytaniu prasy - opowiada Heba. 
 
ZTM chce wiedzieć, co lubią pasażerowie 
 
Izabela Kozicka-Prus, rzecznik ZKM, zapewnia jednak, że firma jest otwarta na wszelkie propozycje. 
- W tym wypadku mamy stosowną wiedzę i możliwości techniczne. Związani jesteśmy jednak kontraktem z ZTM, którego obecne zapisy nie przewidują takiego rozwiązania, a co za tym idzie - pokrycia kosztów - wyjaśnia rzecznik. 
- Czekamy na sygnał ze strony ZTM. 
Szef ZTM obiecuje, że zrobi wszystko, by system głosowy w pojazdach się pojawił. 
- W przyszłym tygodniu mam w tej sprawie spotkanie w Bydgoszczy. O tym, czy system zainstalujemy, zadecyduje więc najprawdopodobniej koszt takiego przedsięwzięcia - mówi Jerzy Dobaczewski, dyrektor ZTM. 
Zapowiedzi głosowe przystanków są we wszystkich dużych miastach - mówi Rafał Charłampowicz Okazuje się, że nie tylko. W województwie pomorskim takie zapowiedzi głosowe są nawet w autobusach komunikacji miejskiej w Słupsku. 
 
aaa 
5.14. Audiodeskrypcja w telewizji 
Barbara Szymańska 
 
 Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
Data: 4 marca 2011 r. 
 
Myślę, że osoby zainteresowane dostępnością telewizji dla niewidomych i słabowidzących ucieszy fakt, iż wszystkie kluby parlamentarne poparły w środę, w drugim czytaniu, nowelizację ustawy o radiofonii i telewizji, która wdraża do polskiego prawa przepisy unijnej dyrektywy audiowizualnej. 
W związku z tym, w ustawie znalazły się zapisy zgłoszone przez Fundację Audiodeskrypcja, dotyczące wprowadzenia usług dostępności, tj. audiodeskrypcji, napisów i języka migowego do oferty programowej dostawców telewizyjnych. 
Dostawcy audiowizualni zostali w ten sposób zobowiązani do zapewnienia, by co najmniej 10 proc. nadawanego programu, z wyłączeniem reklam i telesprzedaży, posiadało udogodnienia umożliwiające odbiór programu telewizyjnego osobom z niepełnosprawnością wzroku i z niepełnosprawnością słuchu. 
Do ustawy została przyjęta także zaproponowana przez Fundację definicja audiodeskrypcji w następującym brzmieniu: 
"Audiodeskrypcja oznacza werbalny, dźwiękowy opis obrazu i treści wizualnych zawartych w audycji audiowizualnej, przeznaczony dla osób niepełnosprawnych z powodu dysfunkcji narządu wzroku, umieszczony w audycji lub rozpowszechniany równocześnie z nią". 
Osoby niewidome i słabowidzące oraz osoby głuchoniewidome i niesłyszące, mogą zatem liczyć, iż w najbliższym czasie oferta programowa telewizji stanie się dostępna i bardziej przyjazna dzięki zastosowaniu audiodeskrypcji, napisów i języka migowego. 
Wierzę, że poziom dostępności będzie wzrastał tak, byśmy mogli wkrótce stwierdzić, iż telewizja jest dostępna dla wszystkich. 
 
 aaa 
5.15. Spektakle dla niewidomych 
Wojciech Karpieszuk 
 
 Źródło: Gazeta Wyborcza Stołeczna 
 Data opublikowania: 11.03.2011 
 
Audiodeskrypcje dla niewidomych, ekrany z tekstem dla niesłyszących - tak ma być niebawem na warszawskich scenach. Ratusz już zaprosił na rozmowę wszystkich dyrektorów teatrów. Cel: przystosować teatry dla niepełnosprawnych widzów. 
Staramy się o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury, byłby wstyd, gdybyśmy zamykali się na osoby niepełnosprawne sensorycznie - mówi Iza Natasza Czapska z miejskiego biura kultury. Właśnie zaczął się pilotażowy program "Kultura bez barier". Chodzi o to, by teatry, ale też muzea, otworzyły się na osoby niewidome, niesłyszące i głuchoniewidome. 
- Dyrektorzy teatrów mówią: "Mamy dla niepełnosprawnych platformę przy schodach" - opowiada Iza Natasza Czapska. - Ale kiedy pytam o osoby np. niewidome, to czasami słyszę: "Nie wiem, jak mógłbym im pomóc". A te przeszkody też są do przezwyciężenia. 
 
Lektor mówi, co widać 
 
Jak to zrobić, wie fundacja Dzieciom Zdążyć z Pomocą. Od kilku lat prowadzi projekt "Poza ciszą i ciemnością". 
Polega on na przystosowaniu sztuk teatralnych do potrzeb widzów niepełnosprawnych sensorycznie. Np. dla osób niewidomych przygotowana jest audiodeskrypcja. Przeszkolony lektor opisuje scenografię, kostiumy, ruch aktorów. Osoby głuche czytają dialogi na specjalnych ekranach. 
- Przez dwa lata próbowaliśmy zainteresować tym projektem teatry. Mieliśmy na to różne dotacje, ale spotkaliśmy się z niezrozumieniem - mówi Anna Żórawska z fundacji. Udało jej się namówić do współpracy Teatr Narodowy (sztuki dla niewidomych i głuchych raz w miesiącu) i Teatr Konsekwentny (przedstawienia są tłumaczone na język migowy). Pojedyncze spektakle odbyły się też w Rampie. 
- Osoby niepełnosprawne czekają jednak na więcej - mówi Anna Żórawska. - To bardzo wdzięczna publiczność. Najbardziej mnie cieszy, kiedy zaczynają krytykować jakąś sztukę i mówią, co im się podoba, a co nie. 
 
Dyrektorzy do raportu 
 
W tej sprawie miejscy urzędnicy spotkali się właśnie z przedstawicielami teatrów. 
- Zależało nam, by przyszły osoby podejmujące decyzje. Chcieliśmy im pokazać, w czym tkwi problem - mówi Iza Natasza Czapska. - Było ok. 40 dyrektorów teatrów i reprezentanci Muzeum Historii Żydów Polskich - cieszy się z zainteresowania Anna Żórawska. Plan jest taki: do końca roku mają być przygotowane trzy spektakle zgodnie z potrzebami osób niewidomych i niesłyszących. 
- Koszt lektora to ok. 300 zł za przedstawienie. Nie jest to wygórowana stawka - uważa Irena Chmiel, wicedyrektorka miejskiego biura polityki społecznej, które też jest zaangażowane w projekt. 
- Lektor nie jest nagrany, tylko na żywo opisuje to, co się dzieje na scenie. Nie może zakłócać dialogów - dodaje. Powstaną też raporty z sugestiami, co i jak należy poprawić w teatrach. - Tak by osoby niewidome pokonały ciemność, a niesłyszące ciszę - mówi Anna Żórawska. Dla dyrektorów teatrów odbędą się dwudniowe szkolenia z tej problematyki. 
 
Jest dyskryminacja 
 
- To jest misja - podkreśla Aldona Machnowska-Góra z Teatru Konsekwentnego, współautorka projektu. - Czuję, że udało nam się otworzyć furtkę. Zorganizowaliśmy spotkanie dla niemal wszystkich dyrektorów teatrów w Warszawie. Jest spora szansa, że nie skończy się na pilotażu. Pomysłodawcy stawiają też sobie za cel dotarcie do samych zainteresowanych, czyli osób niepełnosprawnych, i przekonanie ich, że teatry, galerie, muzea to miejsca jak najbardziej dla nich. Chcą połączyć siły z Instytutem Teatralnym, który ostatnio sprawdzał dostępność teatrów dla widzów poruszających się na wózkach. 
- Placówki kultury powinny być otwarte dla wszystkich - podkreśla Anna Woźniak-Szymańska, prezes Polskiego Związku Niewidomych. - Teraz przeprowadza się pojedyncze projekty, a ja i tysiące innych niepełnosprawnych czujemy się dyskryminowani z powodu ograniczonego dostępu do dóbr kultury. 
 
 aaa 
5.16. Konkurs "Sztuka Widzenia" 
 
Źródło: PAP 
Data opublikowania: 2011-02-11 
 
Rozpoczął się konkurs na zabawkę dla dzieci słabowidzących pt. "Sztuka Widzenia". Organizatorem akcji są koła naukowe działające przy Instytucie Fizyki Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. 
Konkurs został zainicjowany przez doktorantów Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej zrzeszeni w kołach naukowych Nicolaus Copernicus University SPIE Chapter oraz Nicolaus Copernicus University OSA Chapter. 
Konkurs ma charakter otwarty i adresowany jest do wszystkich osób zainteresowanych, w szczególności zaś do studentów i absolwentów kierunków ścisłych, technicznych i projektowych. W konkursie nie mogą uczestniczyć firmy zajmujące się produkcją zabawek dla dzieci. 
Zadaniem uczestników konkursu jest zaprojektowanie i wykonanie prototypu urządzenia - zabawki dla dzieci słabowidzących w wieku przedszkolnym (3-4 lata). Powinna być bezpieczna i atrakcyjna dla dziecka i możliwa do wykorzystania w celach edukacyjnych. Chodzi bowiem o to, aby zabawka taka pobudzała efektywnie koncentrację wzrokową dziecka słabowidzącego. Powinna stymulować wzrok dziecka bodźcami świetlnymi, a to ze względu na to, iż bodźce takie są szczególnie istotne w rehabilitacji dzieci słabowidzących - uczą spostrzegawczości, koncentracji oraz koordynacji wzrokowo-ruchowej . 
Nie istnieją ograniczenia wymiarów przestrzennych prototypu biorącego udział w konkursie, priorytetem jest bezpieczeństwo dziecka. 
Nagrodą główną jest 5 tysięcy zł. Zdobywca drugiego miejsca otrzyma 3 tysiące zł, a za zajęcie trzeciego miejsca można otrzymać 1 tysiąc zł. 
Zgłoszenia przyjmowane są do 31 lipca 2011 roku. 
Więcej o konkursie przeczytasz tutaj: 
 http://sztuka-widzenia.fizyka.umk.pl/ 
 
 aaa 
5.17. Poszukiwani niewidomi bohaterowie filmu dokumentalnego 
 
Źródło: CI Gdynia 
Data opublikowania: 2011-02-28 
 
Centrum Integracja Gdynia zdecydowało się wesprzeć studenta elitarnej Gdyńskiej Szkoły Filmowej, Filipa Jacobsona, w poszukiwaniu osób niewidomych gotowych do podzielenia się swoimi marzeniami i snami. Rozmowy przeprowadzone z wybranymi osobami stanowić będą główny motyw społecznego filmu dokumentalnego. 
- Cieszy nas fakt, że przyszli reżyserzy podejmują się tak ważnych społecznie problemów, jak niepełnosprawność. Niepełnosprawność pokazywana w sposób pozytywny, dający nadzieję, a nie wzbudzający wyłącznie litość i smutek - mówi Iwona Mikulska z Centrum Integracja Gdynia. 
Wszystkie zainteresowane osoby niewidome, chcące wziąć udział w projekcie, proszone są o kontakt z Centrum Integracja Gdynia, 
tel. 58 660 28 38. 
 
 *** 
 
Publikację tę zamieszczamy wyłącznie w celu poinformowania naszych Czytelników o gdyńskiej inicjatywie na rzecz popularyzacji spraw osób niewidomych. Jako ogłoszenie możliwości zgłaszania się do udziału w tworzeniu filmu informacja jest spóźniona. 
(Przypis redakcji "WiM") 
 
aaa0 
5.18. 1 proc. dla Fundacji "Klucz" 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 Zwracamy się z uprzejmą prośbą do Państwa, Waszych rodzin oraz znajomych o przekazanie 1 proc. podatku na naszą statutową działalność. 
Jeżeli kochacie książki, jeżeli są one dla Was "artykułem pierwszej potrzeby" i zależy Wam na tym, aby ukazywało się ich jak najwięcej, wesprzyjcie naszą działalność. Wszystkie darowizny będą - tak jak dotychczas - przeznaczane na wydawanie książek multimedialnych w standardzie DAISY, najbardziej komfortowym dla niewidomych i dającym największe możliwości osobom słabowidzącym. 
Aby przekazać 1 proc. podatku, w bieżącym roku wystarczy wpisać numer KRS: 233669 oraz wyliczoną kwotę. 
Wszystkim darczyńcom z góry serdecznie dziękujemy za zaufanie i wsparcie. 
Zarząd oraz Rada Fundacji "Klucz" 
 
 aaa0 
5.19. Fundacja "Klucz" w 2010 roku 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Miniony rok - już szósty naszego istnienia - przyniósł ważne wydarzenie: zawarcie porozumienia w sprawie przetwarzania do standardu DAISY miesięcznika "Wiedza i Myśl" pod redakcją dra Stanisława Kotowskiego. Znaczenie i wysoka pozycja WiM-u w naszym środowisku wzrosły jeszcze bardziej po zawieszeniu przez Fundację "Trakt" wydawania miesięcznika "BIT". Dodajmy, że również ten periodyk przetwarzaliśmy na system DAISY. 
Ponadto opracowaliśmy w standardzie DAISY instrukcję obsługi do glukometru, dzięki której osoby niewidome mogą samodzielnie korzystać z tego urządzenia. 
Istotnym punktem naszej działalności było rozpoczęcie prac nad spolszczeniem bezpłatnego programu Amis, obsługującego książki DAISY, który został opracowany przez konsorcjum DAISY. Mamy nadzieję, że uda nam się udostępnić Amis polskim czytelnikom w bieżącym roku, choć prace, niestety, przedłużają się ze względu na błędy w programie i negocjacje z producentem w celu ich wyeliminowania. 
Na tym zakończyły się nasze dokonania w 2010 roku, choć plany i zamierzenia obejmowały znacznie więcej przedsięwzięć, głównie wydawniczych. To, że dorobek jest skromny, wynika z braku środków na wydanie kolejnych książek, ponieważ nie udało się nam uzyskać dotacji z instytucji państwowych ani innych funduszy. Mamy jednak nadzieję, że 2011 rok będzie znacznie lepszy pod tym względem, i że będziemy mogli kontynuować wydawanie lektur szkolnych, a także zapowiedzianych w roku 2009 dwóch powieści Stephena Kinga. 
Planujemy również przeprowadzenie szkolenia w zakresie digitalizacji zbiorów audiowizualnych, które z powodu trudności finansowych nie doczekało się realizacji w ubiegłym roku. 
Ponadto chcemy rozszerzyć naszą działalność o audiodeskrypcję dzieł sztuk plastycznych i w ten sposób zachęcić osoby niewidome do "obcowania" z nimi, przede wszystkim z malarstwem polskim i światowym. 
Mamy nadzieję, że plany na ten rok będziemy mogli wprowadzić w życie między innymi dzięki Państwa życzliwości, którą każdy może okazać, przekazując 1 proc. podatku na statutową działalność Fundacji. W tym roku jest to ułatwione - wymaga się tylko wpisania numeru KRS (nasz numer: 233669) oraz wyliczonej kwoty. 
Jeżeli ktoś z Państwa chciałby przekazać nam 1 proc. podatku, a ma wątpliwości, czy zrobi to dobrze, prosimy o skontaktowanie się z nami. Pracownicy Fundacji chętnie i rzetelnie pomogą w wypełnieniu rocznego zeznania podatkowego. W tym celu wystarczy na adres e-mail Fundacji "Klucz" przesłać zeskanowany PIT 11 wraz z informacją o odliczeniach. Zwrotnie otrzymają Państwo prawidłowo wypełnione zeznanie w formacie PDF. 
 
 aaa 
5.20. SOSW - "Odkrywcą Talentów" 
Renata Szałwińska 
Małgorzata Rozwadowska 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Dzieci Słabo Widzących i Niewidomych w Dąbrowie Górniczej otrzymał w styczniu 2011 r. zaszczytny tytuł "Szkoły Odkrywców Talentów" biorąc udział w projekcie ogłoszonym przez MEN, a współfinansowanym przez Unię Europejską. Uczniowie Ośrodka działają w wielu dziedzinach, ale najwięcej laurów zdobywają śpiewając, grając w szachy i tworząc poezję. Długoletnią tradycję ma gra w szachy, której miłośnicy systematycznie od kilkunastu lat trenują w ramach zajęć pozalekcyjnych, obozów sportowo-rehabilitacyjnych w czasie ferii i letnich spotkań szachowych. Efektami tych ćwiczeń są czołowe lokaty w zawodach o mistrzostwo na szczeblu miasta i rejonu. 
"Już w 1993 r. byliśmy Mistrzami Polski indywidualnie i drużynowo w gronie osób niewidomych i słabo widzących, a w roku 2001 nasz uczeń reprezentował Polskę na Mistrzostwach Świata w Alicante Hiszpania, gdzie zdobył VI miejsce na 22 zawodników". - wspomina nauczyciel i trener mgr Henryk Dudek. - "Od wielu lat szachiści znajdują się w kadrze narodowej Polski juniorów oraz seniorów i startują w zawodach szachowych grając z osobami pełnosprawnymi. W historię Ośrodka wpisały się organizowane na jego terenie Mistrzostwa Dąbrowy Górniczej Szkół Gimnazjalnych w Szachach Drużynowych Dziewcząt i Chłopców o Puchar Prezydenta Miasta". 
Równie widoczne są sukcesy wokalne uczniów SOSW. Już w latach 90-tych Zespół Muzyki Dawnej "Pro Musica Dąbroviensis" założony przez nauczycielkę Ośrodka mgr Teresę Leśniak był zdobywcą Złotych Wawrzynów i pierwszych miejsc w Ogólnopolskim Turnieju Artystycznym Szkół i Ośrodków Szkolno-Wychowawczych "Asy z naszej klasy", a w 2003 r. otrzymał zaproszenie do udziału w imprezie "Niewidomi Widzącym" odbywającej się na Zamku Królewskim w Warszawie w ramach obchodów "Europejskiego Roku Osób Niepełnosprawnych". Wiele nagród przyniosły udziały indywidualne uczennic w Ogólnopolskich Festiwalach Zaczarowanej Piosenki im. Marka Grechuty dla osób niepełnosprawnych organizowanych przez Fundację Anny Dymnej "Mimo Wszystko". Za zajmowanie czołowych lokat naszą placówkę w listopadzie 2010 r. uhonorowano statuetką i przyznawano jej tytuły "Przyjaciela Zaczarowanego Ptaszka". 
"Wielogodzinne ćwiczenia instrumentalne, emisyjne i wokalne w czasie zajęć pozalekcyjnych indywidualnych i grupowych, aranżacje tekstów dają wspaniałe efekty, bo śpiew uczniów podziwiany jest nie tylko w czasie szkolnych akademii, ale również na uroczystościach miejskich i wojewódzkich" - podkreśla obecna nauczycielka muzyki mgr Aneta Trybulec. Lista sukcesów jest imponująca, bo obok nagród na festiwalach i w konkursach wokalnych są koncerty w Strakonicach i Brnie - Czechy oraz na krakowskim Rynku i w warszawskich Łazienkach. W obecnym roku szkolnym grupa wokalna zdobyła Grand Prix w Dąbrowskim Przeglądzie Twórczości Dzieci i Młodzieży "Graj i pomagaj". 
Uczniowie Ośrodka, którym bliska jest poezja i literatura, też z dużym powodzeniem rozwijają swoje talenty. W czasie zajęć wzbogacają osobowości w zakresie przeżyć i uczuć, rozwijają wyobraźnię i stają się bardziej wrażliwi na piękno poezji oraz sztuki. Uczestniczą w zajęciach teatralnych, muzealnych i poetyckich. "Nawet ci nieśmiali, którzy do tej pory pisali "do szuflady", nabierają odwagi i publikują swoje utwory w szkolnej gazecie i na stronie internetowej" - mówi nauczycielka języka polskiego dr Aldona Fojkis. 
Świetnym wzorcem dla uczniów jest patronka Ośrodka - niewidoma poetka i aktorka Zofia Książek-Bregułowa, która również docenia talenty młodych autorów na spotkaniach i organizowanym przez placówkę Ogólnopolskim Integracyjnym Konkursie Recytatorskim. 
Tego rodzaju twórczość mieści się w wieloletniej tradycji Ośrodka, uczniowie bowiem byli wyróżniani w Konkursie "Kacze Pióro", Ogólnopolskim Konkursie Literackim - "Czy niewidomy mógłby zostać prezydentem?" i Miejskim Konkursie Twórczości Własnej. 
	Wszystkie zajęcia prowadzone w SOSW nie tylko odkrywają talenty, ale pomagają uczniom przełamywać bariery, lęki i uprzedzenia. Wzmacniają poczucie własnej wartości, rozwijają umiejętność wyrażania uczuć i publicznych wystąpień oraz uaktywniają osoby niepełnosprawne w życiu społecznym. 
 
aaa 
5.21. Relacja z realizacji projektu "Słowa zaklęte w obrazie, czyli o tym, jak tworzy się film" 
 
Źródło: Informacja prasowa Fundacji "Audiodeskrypcja" 
 
Projekt realizowany w ramach programu Akademia Orange 
 
 "Słowa zaklęte w obrazie, czyli o tym, jak tworzy się film" - pomysł nagrodzony w drugiej edycji programu Akademia Orange 
 
W listopadzie 2010 roku Fundacja Audiodeskrypcja i Galeria im. Sleńdzińskich w Białymstoku, zawiązały partnerstwo na rzecz realizacji projektu "Słowa zaklęte w obrazie, czyli o tym, jak tworzy się film". 
Projekt został zgłoszony i nagrodzony w ramach II edycji Akademii Orange. Wzięły w nim udział dzieci niewidome, słabowidzące oraz widzące w wieku od 7 do 15 lat z obszaru powiatu białostockiego. 
Celem projektu były działania mające przyczynić się do integracji dzieci niewidomych, słabowidzących z dziećmi widzącymi poprzez wspólne działania warsztatowe, umożliwiające poznanie i udostępnienie z audiodeskrypcją dzieła filmowego. 
Powstałe podczas projektu publikacje i materiały audiowizualne, mają posłużyć jako przykład dobrych praktyk w zakresie włączania dzieci niewidomych i słabowidzących do działań plastycznych oraz przykład udostępniania treści wizualnych, produkcji audiowizualnych osobom z niepełnosprawnością wzroku, tak aby w konsekwencji doprowadzić do zwiększenia efektywności działań merytorycznych podejmowanych w zakresie dostępności kultury i sztuki. 
Od 31 stycznia do 4 lutego dzieci brały udział w pięciodniowych warsztatach filmowo-plastycznych, które odbywały się w siedzibie Galerii im. Sleńdzińskich w Białymstoku. 
Pierwszego dnia dzieci poznawały język, historię oraz różne gatunki filmu. Gościem specjalnym podczas zajęć był Jan Bondaruk, technik radiowo-telewizyjny i entuzjasta filmu. Jako miłośnik, ale także twórca filmowy, podzielił się z dziećmi swoją bogatą wiedzą na temat tworzenia dzieła filmowego oraz zaprezentował eksponaty związane z filmem dawniej i dziś, tj. kamerę 8mm, taśmę filmową, światłomierz, kamerę "pistoletową", kasetę VHS. Jak sam przyznaje - najważniejsze jest to, by ocalić historię od zapomnienia, a może się to stać m.in. za sprawą dzieci, które dotykowo poznawały unikatowe eksponaty z kolekcji Pana Jana. Do udziału w zajęciach przyłączyła się także ekipa Telewizji Polskiej tworząca reportaż filmowy o warsztatach, umożliwiając dzieciom poznanie kamery reporterskiej DVC PRO. 
Na koniec pierwszego dnia warsztatów dzieci oglądając fragment bajki "Piotruś i Wilk" z audiodeskrypcją, analizowały język filmu, wyodrębniając jego istotne elementy, bez których film nie mógłby istnieć. Wspólnie odnalazły rozwiązanie - audiodeskrypcję, dzięki której mogą oglądać film zarówno dzieci widzące, jak i dzieci z problemami widzenia. W oparciu o ekranizację opowieści Hansa Christiana Andersena pt. "Len", zrealizowanej w technice animacji malarskiej bezpośrednio pod kamerą, dzieci wspólnie analizowały etapy tworzenia filmu - od tekstu literackiego do jego ekranizacji. 
Przez kolejne cztery dni warsztatów, dzieci oglądając film wybierały sceny, które bez dodatkowego werbalnego opisu, czyli audiodeskrypcji, są niezrozumiałe i niewidzialne dla dzieci niewidomych i słabowidzących. W grupach tworzyły do wybranych scen wypukłe ilustracje, tak by dotykiem mogły je poznać również osoby niewidome. Opisując każdą ilustrację, dzieci stworzyły treść audiodeskrypcji. 
W ostatnim dniu warsztatów, kiedy wszystkie wybrane sceny z filmu zostały już przedstawione w postaci wypukłych ilustracji oraz opisane zgodnie z zasadami audiodeskrypcji, dzieci spośród siebie wybrały audiodeskryptora - dziewczynkę, która użyczyła swego głosu do nagrania audiodeskrypcji oraz lektora - chłopca, który odczytał napisy do filmu. 
Zwycięska dwójka wybrała się następnie do studia Echo MMR na nagranie. Nagrana audiodeskrypcja wraz z napisami została dołączona do ścieżki filmowej filmu "Len", który dodatkowo posiadał już tłumaczenie narracji na język migowy, stworzone w całości przez młodzież niesłyszącą. W ten sposób film "Len" stał się pierwszą w Polsce produkcją audiowizualną, udostępnioną przez dzieci dla dzieci z niepełnosprawnością wzroku i z niepełnosprawnością słuchu. 
Warsztaty zakończyły się uroczystym pokazem filmu "Len" z audiodeskrypcją, napisami i językiem migowym, na który dzieci przybyły wraz z rodzicami i zaproszonymi gośćmi. 
Wszystkie materiały stworzone w ramach projektu zostaną udostępnione na stronie internetowej Fundacji Audiodeskrypcja: 
www.audiodeskrypcja.org.pl 
oraz na platformie Akademii Orange: 
www.akademiaorange.pl/ 
 
Za zgodą TV Studio Filmów Animowanych Sp. z o.o. w Poznaniu, producenta i dystrybutora filmu "Len", nagranie filmu z audiodeskrypcją, napisami i językiem migowym, zostało udostępnione wszystkim użytkownikom internetu, na portalu Youtube pod adresem: 
http://www.youtube.com/watch?v=liwzCJh1JRQ 
w ramach realizacji Projektu na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa 3.0 Polska. 
Na potrzeby projektu opracowany został również cykl scenariuszy integracyjnych zajęć filmowo-plastycznych. W trakcie warsztatów powstał reportaż filmowy, dokumentujący przebieg warsztatów, który można obejrzeć pod adresem: 
http://www.youtube.com/watch?v=TEpOqn_NXBE 
 
Wypukłe ilustracje wraz z opisami opracowanymi przez dzieci, utworzyły pierwszą wirtualną galerię z audiodeskrypcją. Można ją zwiedzić online na portalu youtube: 
Część 1: 
http://www.youtube.com/watch?v=8aJGFYXeE3A 
Część 2: 
http://www.youtube.com/watch?v=niO93Z1HKJs 
 
Celowość realizacji kolejnych tego typu projektów potwierdziły pytania rodziców i dzieci o najbliższy termin warsztatów oraz wypowiedź jednego z dzieci, iż w trakcie warsztatów dowiedziało się, że nie ma różnicy czy dziecko widzi, czy nie widzi. Czasami wystarczy trochę pomóc, kiedy ktoś tego potrzebuje. 
 
Wszelkich informacji na temat projektu udzielają: Barbara Szymańska z Fundacji Audiodeskrypcja, oraz Katarzyna Siwerska z Galerii im. Sleńdzińskich 
projekt@audiodeskrypcja.org.pl 
 
 *** 
 
 Do materiałów z warsztatów można także dotrzeć ze strony głównej kanału Fundacji Audiodeskrypcja na portalu YouTube pod adresem: 
http://www.youtube.com/user/audiodeskrypcja 
 
W zakładce Media o nas na stronie Fundacji Audiodeskrypcja pod adresem: 
http://www.tinyurl.pl?G4pKqHhU 
znajduje się m.in. reportaż dźwiękowy Studia Reportażu i Dokumentu Polskiego Radia o warsztatach "Słowa zaklęte w obrazie, czyli o tym, jak tworzy się film". 
kkk 
 aaa 
6. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH ZAJĘCIACH 
Plamy i plamki - część pierwsza 
Jaga Praktyczna 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Nadeszła wiosna, trzeba więc zrobić pozimowy przegląd domu, wyposażenia i ubrań, bo może okazać się, że tam i ówdzie szczerzy się na nas plama. Co z nią zrobić. 
 
A jak atrament 
To plama, która buduje przerażenie na twarzy każdej gospodyni, ale jest do opanowania. Należy jak najszybciej plamę wypłukać w zimnej wodzie, następnie wetrzeć w nią płynny detergent i dobrze wypłukać. 
Jedną ze skutecznych metod wywabiania plam atramentowych jest zastosowanie cytryny przy wyrobach skórzanych, ubraniach, ciele ludzkim, podobnie jak na drewnie lub podłodze. Zabrudzone miejsca trzeba pocierać szmatką zwilżoną cytrynowym sokiem do momentu, aż zejdzie atrament. Powierzchnie drewniane po tym zabiegu powinno się przemyć wodą z mydłem i osuszyć. 
Atramentowe świeże palmy na meblach są dosyć łatwe do usunięcia, choć wygląda to przerażająco. Im wcześniej zadziałamy - tym łatwiej je usuniemy. Rozlany atrament należy jak najszybciej wysuszyć bibułą lub ligniną, a następnie zmywać surowym mlekiem. Wytrzeć i przecierać tamponem z waty umoczonym w soku z cytryny. Po wyschnięciu polerować do połysku. 
Inny sposób: po wysuszeniu bibułą przetrzeć szmatką zwilżoną spirytusem denaturowanym i natychmiast zmyć ciepłą, mydlaną wodą. Wytrzeć, wysuszyć i wypolerować. 
Atramentowe stare plamy na meblach to już większy problem z którym jednak można walczyć.Atramentowe plamy na jasnych meblach wyglądają kontrastowo i wydaje się, że nie są do całkowitego usunięcia. Jasne meble politurowane, splamione atramentem można po wywabieniu plamy natrzeć piwem i polerować wełnianą szmatką z odrobiną pszczelego wosku. Przy bardzo starych plamach - zabiegi powtarza się parokrotnie, a wtedy przecieranie piwem i polerowanie stosuje się dopiero po wywabieniu plam. 
Uwaga! Piwo służy do użytkowania zewnętrznego a nie wewnętrznego. 
 
B jak błoto 
Błota dostarczają nam na co dzień milusińscy, potrafią przyjść z podwórka upaprani od stóp do głów. W przypadku plam z błota należy spokojnie poczekać aż wyschną, następnie wyszczotkować i to już może dać efekt. Gdy plamy z błota są nadal widoczne, koniecznie przeczyścić miejsca zabrudzone spirytusem, a następnie płynnym detergentem. 
Buraki - to nie lada klęska i zanim coś się zrobi, należy ustalić, z jaką tkaniną mamy do czynienia. Jeśli tkanina może być prana w gorącej wodzie (etykieta z 90 stopniami), to skuteczną metodą jest polanie świeżej plamy wrzątkiem. Gdy nie mamy takiej pewności, czy tkanina wytrzyma wysoką temperaturę, plamę z buraka wytrzeć jak najszybciej mokrą gąbką i zamoczyć na kilka godzin w zimnej wodzie. W plamę wetrzeć nierozcieńczony detergent, który później intensywnie płuczemy. 
Bielizna - pożółkła to problem wielu gospodyń. Koszule długo nie używane, bądź bez stosowania wybielaczy przy praniu żółkną. Bieliznę, koszulę należy zamoczyć na kilka, kilkanaście godzin w zsiadłym mleku. Następnie wypłukać bieliznę i normalnie wyprać w proszku. 
C jak cukier 
Cukier, karmel gdy na ubraniu wyląduje, plamę zanurzyć w zimnej wodzie z płynnym detergentem. Gdy to nie da pożądanego efektu, plamę potraktować dosyć mocno rozcieńczonym perhydrolem. 
Curry - przy stosowaniu sosów zdarzy się poplamić ubranie, zwłaszcza przy zamaszystych ruchach. Plamę zanurzamy w rozcieńczonej benzynie ekstrakcyjnej. Raczej nie stosować wybielaczy, bo może to spowodować usunięcie plamy wraz z tkaniną. 
Czekolada - to częsty przypadek mało uważnej konsumpcji naszych milusińskich. Można sobie poradzić z tego typu zabrudzeniem. Nadmiar czekolady usunąć poprzez staranne zeskrobanie, później intensywnie wypłukać w zimnej wodzie. Splamione ubranie namaczamy w proszku z enzymami. Efekt można poprawić wywabiaczem do plam. Plamy z czekolady i kakao czyścimy również mieszanką sporządzoną z 1 łyżeczki ciepłej wody i 1/2 łyżeczki gliceryny. Następnie spłukujemy wodą z mydłem. 
Czerwone wino - plamę natychmiast posypać solą (aksamit i jedwab mąką ziemniaczaną) i pokropić sokiem z cytryny. Uciążliwe lub stare plamy natrzeć alkoholem lub zamoczyć na noc w maślance. 
D jak dezodorant 
Czyni czasami spustoszenia, których trzeba się pozbyć. Plamę potraktować wywabiaczem. Po takim czyszczeniu wszystko należy spłukać. Dezodorantów w sztyfcie nie używać, jeśli nosimy ciemne ubrania, ponieważ pozostawiają na ubraniu jasne smugi. 
Długopis - przeważnie lubi zostawić ślady na mankietach, palcach czy w dowolnym innym miejscu naszej garderoby np. przy kieszeniach. Gdy plama jest świeża, można ją usunąć mocząc tkaninę w kwaśnym mleku, a następnie pierzemy w wodzie z proszkiem. Gdy plama jest stara, można ją wywabić sokiem z cytryny lub 10-20 proc. kwasem cytrynowym. Plamę można też tamponować alkoholem. Inna metoda to pocieranie plamy tamponem nasączonym spirytusem. Później materiał płuczemy intensywnie. Plamy z długopisu na zamszu można zetrzeć delikatnym, drobnoziarnistym papierem ściernym. Z wełny i jedwabiu plamy należy usunąć terpentyną, ale bez gwarancji efektu. 
F jak farby 
Farby, w tym akrylowe należy osuszyć, by później uprać w detergencie. Oporne plamy oczyścić wywabiaczem do plam lub spirytusem. Farby emulsyjne, gdy są stare, bardzo trudno je usunąć. Stosować albo odpowiedni rozpuszczalnik - nabyty w sklepie z farbami, albo pilnować, by farba nie zaschła i zmywać wodą. Farba olejna trudna do eliminacji, ale jest szansa. Plamy z farby olejnej należy potraktować benzyną do czyszczenia, a następnie plamę namoczyć w płynnym detergencie. Farbki pastelowe wydaje się, że łatwe do usunięcia, ale to nic bardziej złudnego. Plamy po pastelach eliminuje się specjalnym wywabiaczem do plam lub uniwersalnym. Po pocieraniu wywabiaczem należy wypłukać alkoholem. 
G jak guma do żucia 
To specjalność ludzi młodych, ale i starszym zdarza się przykleić do tego, co przed chwilą z lubością trzymali w ustach. Tutaj postępujemy w sposób bardzo specyficzny. Ubiór wkładamy do zamrażarki tak długo, by guma skruszała i dała się oddzielić od tkaniny. Resztki gumy usuwamy alkoholem albo benzyną ekstrakcyjną. 
H jak herbata 
To klęska znana tak długo, jak znana jest herbata czy kawa, ale można i takim plamom zaradzić. Jak najszybciej namaczamy ubranie w ciepłym roztworze detergentu. Po kilkudziesięciu minutach czyścimy alkoholem i doczyszczamy perhydrolem. Herbata z białej serwety czy obrusu skutecznie zniknie, jeśli szybko na plamę podziałamy sokiem z cytryny, a potem spłuczemy letnią wodą. 
J jak jodyna 
Ta plama zdarza się obecnie rzadko, bo i rzadko stosuje się jodynę. Plamę należy nawilżyć wodą przetrzeć spirytusem. Gdy dni są słoneczne, warto wykorzystać promienie słoneczne jako wybielacza. 
Jajka - przy nieuważnym operowaniu sztućcami często osiadają na serwecie. Należy wypłukać w zimnej wodzie, a następnie uprać w proszku enzymatycznym. 
K jak kał 
To brzydka plama, ale się niestety zdarza. Najpierw wysuszyć, nadmiar zeskrobać - czynność mało estetyczna, ale cóż. Materiał na około godzinę zamoczyć w roztworze boraksu. Prać w proszku z enzymami. 
Kawa - lubi czasami wylądować na rękawie a nie w filiżance i wtedy postępujemy szybko i zdecydowanie. Jak najszybciej namaczamy ubranie w ciepłym roztworze detergentu. Po kilkudziesięciu minutach czyścimy alkoholem i doczyszczamy perhydrolem. Przy kawie z mlekiem plamę namoczyć w ciepłej wodzie z proszkiem z enzymami. 
Ketchup - lubi paść nie na kanapkę, ale na nasz brzuch i wtedy konieczna jest zdecydowana interwencja. Ubranie wrzucamy do zimnej wody i zanurzamy w płynnym detergencie. Gdy nie da to pożądanego efektu, dopieszczamy ubiór spirytusem metylowym. 
Krew - plamy przy wypadkach, ukłuciach, cięciach, otarciach nie stanowią głównego punktu naszego zainteresowania, dlatego usuwamy je przeważnie długo po zdarzeniu. Jeśli plama jest świeża, to pierzemy ją w zimnej wodzie z dodatkiem soli. Jeśli plama jest stara, to usuwamy ją przez zeskrobanie lub zeszczotkowanie. Później pierzemy w wodzie z amoniakiem, w roztworze z perhydrolem, bądź proszkiem z enzymami. Na żółte plamy, które niestety często pozostają, jest tylko jedna rada, potraktować je pocierając wodą utlenioną. 
Klej celulozowy - nie dość, że ubrudziliśmy się klejem, to jeszcze wysmarowaliśmy ubranie. Klej celulozowy maczamy w zimnej wodzie i spłukujemy, następnie pocieramy roztworem salmiaku, bądź pierzemy w proszku z enzymami. Należy na końcu silnie płukać miejsca zaplamione. 
Klej epoksydowy - niebezpiecznie dobrze spajający rękę do ręki i rękę do ubrania, polecam szczególnie uważać na ten rodzaj kleju. Jak stwardnieje, to jest już za późno. Należy szybko reagować i usuwać plamę spirytusem. 
Klej typu wikol - lubi skapnąć na ubranie. Plamy z takowego kleju należy czyścić acetonem lub octanem amylu. Wiele z takich klei posiada odpowiedni składniowo rozpuszczalnik. 
Klej poliwinylowy - niezwykle użyteczny w domu, stąd duża możliwość zrobienia sobie plamy na ubiorze. Plamy z tego kleju czyści się przede wszystkim spirytusem. 
Kwiaty - nie tylko pięknie wyglądają, ale potrafią być źródłem trudno usuwalnych plam. Materiał namoczyć w wodzie i pocierać płynnym detergentem. Gdy plama nadal jest widoczna, należy czyścić ją wywabiaczem, octanem amylu lub spirytusem metylowym. 
L jak lakier do paznokci 
Na ciele lub co gorsze na ubraniu. Należy oczyścić octanem amylu lub acetonem. Uwaga, przestrzegamy przed używaniem zmywacza do paznokci natłuszczającego. Możemy sprawić sobie innego rodzaju kłopoty. Płukać benzyną ekstrakcyjną do czyszczenia. 
Lakier do włosów - przy modelowaniu fryzury może się zdarzyć, że nadmiar trafi na bluzkę czy koszulę. Jak usunąć takie nieszczęście? Należy czyścić octanem amylu, a później wywabiaczem do plam. Po usunięciu zabrudzenia raczej nie stosować płukania. 
Likier - jest smaczny, ale gdy trafi na tkaninę, to od razu nie mamy na niego ochoty. Tkaninę wrzucamy do zimnej wody i pierzemy w detergencie. 
Lody - zwłaszcza na patyku lub w pucharkach, po brzegi wypełnionych, lubią przylepić się do rękawa. Lody zrzucamy z rękawa sztućcami lub strząsamy, później zaplamiony fragment moczymy w ciepłej wodzie z detergentem. Resztę tłustej plamy czyścimy rozpuszczalnikiem. 
M jak marmolada, dżem 
Często zsuwa się z noża przy smarowaniu kanapki, ale to jeszcze nie powód do odtrąbienia klęski. Plamę spłukujemy zimną wodą, później wkładamy do roztworu z detergentem. Pozostałość w postaci tłustej plamy usuwamy przy pomocy rozcieńczonego perhydrolu. 
Masło - kto potrafi wyczyścić tę tłustą plamę, potrafi poradzić sobie z każdą kuchenną klęską. Jeśli działamy szybko, świeże plamy zdołamy wyprać w gorącej wodzie z mydłem. W kolejnym etapie posypujemy zaplamione miejsce mąką, a potem czyścimy szczoteczką. Następnie należy podłożyć podkład i tamponikiem z gazy umoczonym w benzynie uderzać w zaplamione miejsce. Gdy plama jest zastarzała, to kłopot jest większy. Należy zwilżyć ją gliceryną, posypać zaplamione miejsce mąką i czyścić szczoteczką. Następnie podłożyć podkład i tamponikiem z gazy umoczonym w benzynie uderzać w zaplamione miejsce. Ubranie można też czyścić wywabiaczem do plam i wysuszyć suszarką do włosów. 
Miód - najlepiej wypłukać w letniej wodzie, a następnie wyprać w wodzie z mydłem lub w roztworze ługowym. 
Mleko - lubi wykipieć i spłynąć nam na spodnie. Spodnie wtedy płuczemy w zimnej wodzie i moczymy w proszku z enzymem. 
Mocz - plamę koniecznie, podobnie jak wino, grubo posypać solą i po 30 minutach wypłukać w zimnej wodzie. Można też plamę usunąć rozcieńczonym perhydrolem. Następnie wyprać w proszku z enzymami. 
Musztarda - wrogiem spodni i spódniczek, na które najczęściej spada. Rada jest dosyć prosta, ale czasochłonna. Spodnie należy wypłukać w zimnej wodzie i następnie namoczyć w płynnym detergencie. 
Plamy po muchach i pająkach - na meblach politurowanych zdarzają się rzadko. Można usunąć je w prosty sposób. Bierzemy dwie łyżeczki krochmalu, ewentualnie mąki ziemniaczanej, rozpuszczamy w czterech łyżeczkach oliwy jadalnej, maczamy watę i pocieramy splamione miejsca. Po wyschnięciu polerujemy miękką wełnianą szmatką do połysku. W przypadku ciemnych mebli należy pocierać splamione miejsca letnimi fusami z kawy i polerować do połysku. Można też pocierać plamy octem i polerować wełnianą szmatką. Jasne meble natomiast pocieramy białym winem i również polerujemy wełnianą szmatką. 
Plamy po muchach i pająkach na meblach powlekanych farbą zdarzają się często, ponieważ meble te są przeważnie stare i posiadają je osoby w podeszłym wieku. Meble powlekane farbą zmywa się ciepłą, mydlaną wodą z dodatkiem amoniaku. Świeże plamy ustąpią przy potarciu przekrojoną cebulą. 
Ciąg dalszy w następnym numerze. 

aaa 
7. ORGANIZACYJNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY 
 
aaa 
7.1. Nie ma "szczęśliwego końca" 
Józef Szczurek 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
W marcowym numerze "Wiedzy i Myśli" ukazał się artykuł mojego autorstwa, zatytułowany: Wstęp do archiwalnego wydania miesięcznika "Pochodnia", a przedrukowany z "Pochodni" z lutego 2006 roku. Publikacja ta, zawierająca sporą dawkę optymizmu, i nie ma co ukrywać - jeszcze większą porcję mojej naiwności, zaczyna się następująco: 
W maju 2005 r., Prezydium Zarządu Głównego Polskiego Związku Niewidomych, mając na uwadze upamiętnienie przypadającego na bieżący rok jubileuszu Związku, podjęło uchwałę o wydaniu całej "Pochodni", od początku jej istnienia, w wersji komputerowej. Jest to pierwszy, ale jakże ważny, krok na drodze upowszechnienia tego czasopisma, udostępnienia jego treści nowym, współczesnym i przyszłym zastępom czytelników. I to jest wspaniałe przedsięwzięcie, oby udało się je w jak najkrótszym czasie zrealizować. 
Po zapoznaniu się z tym artykułem, czytelnik mógłby utwierdzić się w przekonaniu, że zadanie zostało pomyślnie wykonane i wszystkie roczniki czasopisma przeniesione zostały z wersji papierowej na zapis cyfrowy. Niestety, tak się nie stało. I tym razem między planami i praktyką nastąpił duży rozdźwięk. 
W wersji elektronicznej udostępnione zostały czytelnikom jedynie roczniki od 1951 do 1958 i dodatkowo rocznik 1964. Do tego dochodzą roczniki od 1990, gdyż w tym czasie Związek zaczął drukować czasopismo w technice komputerowej. Tak więc, na zapis elektroniczny czeka jeszcze trzydzieści roczników. Zabrakło pieniędzy, a pewnie i wyobraźni, na przepisanie wybranych artykułów z druku zwykłego lub brajlowskiego na dysk komputerowy. 
Chciałbym tu przypomnieć, że przystępując do umieszczenia czasopisma w przestrzeni internetowej, przyjęto zasadę, iż przepisywane będą jedynie artykuły dotyczące problematyki niewidomych, mające trwałą wartość merytoryczną i dokumentalną, ponieważ inne - komentarze polityczne, wiadomości popularnonaukowe oraz o treściach ogólnospołecznych straciły z biegiem lat na znaczeniu i aktualności. 
Jestem przekonany, że zadanie to, wcześniej czy później, musi być na nowo podjęte, gdyż papier, na jakim wydrukowane zostały czasopisma z biegiem lat niszczeje i za lat dwadzieścia, trzydzieści staną się one niedostępne. 
Ponadto mało kto, na przykład ze Szczecina, Wrocławia czy Rzeszowa, przyjedzie do Warszawy, aby przejrzeć archiwalne wydawnictwa zalegające biblioteczne pomieszczenia. Zupełnie inaczej sprawa wygląda, gdy każdy ma czasopismo na dysku we własnym domu. 
Nie wspomnę już o kosztach związanych z opłacaniem pracowników i powierzchni bibliotecznej. Godzi się też przypomnieć, że na przeniesienie do internetu czekają również inne wydawnictwa prasowe, na przykład - "Niewidomy Spółdzielca" oraz kwartalniki: "Głos Kobiety" i "Niewidomy Masażysta". 
Wspomniany na wstępie artykuł z lutego 2006 roku kończy pełne ufności zdanie: "Najważniejsze, że praca nad oddaniem czytelnikom całej "Pochodni" jest rozpoczęta i na pewno doprowadzona zostanie do szczęśliwego końca. Niestety, wygląda na to, a przynajmniej jak na razie, że droga do szczęśliwego końca jest jeszcze bardzo daleka. 
 
 aaa 
7.2. TyfloinstytutoPZN 
Weredyk 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
W Biuletynie Informacyjnym "Pochodni" (BIP, bbb nr 04 (04), 18 marca 2011 r.) znalazłem interesującą informację, która skłoniła mnie do refleksji "Instytut Tyflologiczny: Wybory w kołach PZN. Zebrać się, obradować i wybrać nowe władze - to jedno z najważniejszych zadań, jakie stoi w tym roku przed wszystkimi kołami Polskiego Związku Niewidomych. Aby wszystko przebiegało maksymalnie sprawnie, warto, od samego początku, postępować zgodnie z zapisami statutu PZN". 
Przypomnienie na czasie gdyby, gdyby nie drobne wątpliwości, a może niuansy. Zgodnie z definicją "Słownika Języka Polskiego": "instytut to placówka prowadząca działalność naukowo-badawczą, doświadczalną, dydaktyczną, kulturalną itp. także wyodrębniona jednostka w strukturze szkoły wyższej". Natomiast określenie instytut tyflologiczny wskazuje na placówkę naukowo-badawczą zajmującą się badaniami nad i wśród niewidomych. I faktycznie znalazłem odnośny zapis potwierdzający istnienie placówki. 
Instytut Tyflologiczny PZN 
ul. Konwiktorska 9 
00-216 Warszawa 
Prezes Anna Woźniak-Szymańska 
Dyrektor Małgorzata Pacholec 
Instytut posiada także: Centrum Rehabilitacji, Centrum Kultury z siedzibą w Kielcach, Centrum Współpracy zagranicznej Centrum Komunikacji, oraz Centrum Badań i Strategii. 
Ponieważ przypomnienie zawarte w Biuletynie Pochodni dotyczyło wyborów władz kół PZN, drążyłem uparcie temat. W Statucie PZN nadal aktualny jest par. 22. pkt. 1. stanowiący, że: 
"W skład Zarządu Głównego wchodzą: prezes, 3 wiceprezesów, sekretarz generalny, skarbnik (o ile został wybrany), prezesi zarządów okręgów oraz przedstawiciele okręgów, wybrani zgodnie z postanowieniem par. 34 pkt 6". 
Na oficjalnej stronie PZN ten zapis statutu został skonkretyzowany. "Centralny szczebel PZN, posiada osobowość prawną i podlega mu 16 jednostek bez osobowości w randze zakładów własnych. Władze naczelne Związku XV kadencji (2008-2012) to: 
* prezes Zarządu Głównego - Anna Woźniak-Szymańska (z Okręgu Mazowieckiego), 
* wiceprezesi Zarządu Głównego: Ryszard Mazur (z Okręgu Śląskiego) Zbigniew Terpiłowski (z Okręgu Kujawsko-Pomorskiego) Teresa Wrzesińska (z Okręgu Łódzkiego), 
* sekretarz generalny Zarządu Głównego: Małgorzata Pacholec (z Okręgu Mazowieckiego) zatrudniona także w charakterze Dyrektora Związku, 
* skarbnik ZG Jerzy Janas (z Okręgu Śląskiego). 
Należałoby więc spodziewać się, że powyższe władze, a nie Instytut - przypomną o wyborach w kołach zrzeszających niewidomych. 
Podejrzewam, że tzw. szary członek organizacji - dodam, że pożytku publicznego, ma podobnie jak i ja - spore kłopoty z uporządkowaniem kompetencji przypadających władzom naczelnym PZN i Instytutowi. No, bo kto komu podlega i kto komu przyznaje, i wypłaca wynagrodzenie, skoro w obu strukturach na kształt decyzji wpływają te same osoby. 
Wielka szkoda, że w reformatorskich zapędach zatrzymano się w pół drogi pozostawiając dotychczasowe terenowe struktury. Bezinteresownie podpowiadam dalsze rozwiązania. Aby podnieść rangę środowiska niewidomych, warto przekształcić okręgi PZN w oddziały instytutu tyflologicznego, a zakłady własne w placówki doświadczalne prowadzące zakrojone na szeroką skalę badania nad niewidomymi. Zapanuje wówczas jedność pojęciowa, a przede wszystkim biedne władze PZN - a zarazem Instytutu, nie będą narażać cennego zdrowia pracując ponad siły oraz cierpiąc na psychiczne i fizyczne rozdwojenie. 
 
 aaa 
7.3. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH 
Pointy nie będzie 
Jerzy Ogonowski 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 	Ale się porobiło! Historia w moim życiu zatoczyła jakieś kółko graniaste i jestem jakby na początku, albo w ogóle diabli wiedzą gdzie. 
	Kiedy w dzieciństwie słuchałem bardzo dużo radia, chyba co najmniej raz w tygodniu, natykałem się na przyrodnicze felietony dra Jana Żabińskiego. Rozumiałem je średnio na jeża, głos doktora nieco mnie denerwował, ale ogólnie - otoczenie radiosłuchaczy oceniało pozytywnie te pogadanki. Jedną z nich zapamiętałem do dziś. W felietonie tym dr Żabiński opowiedział i wyśmiał fakt, że oto oślepłemu psu przewodnikowi niewidomego, przywrócono wzrok, zamiast popracować nad możliwością przywrócenia wzroku niewidomemu. Doktor wyśmiewał ten fakt, tłumacząc, że zmysł wzroku ma dla psa drugorzędne znaczenie i, aby służyć jako przewodnik niewidomego, wystarczy mu węch, którym głównie ocenia środowisko oraz słuch. 
	I oto znów problem wrócił przy okazji ostatnio nagłośnionej sprawy Artura Wyrwicha, któremu prawdopodobnie psa podtruto, a może nie, diabli wiedzą, tak czy owak, pieniądze na operację dla pieska niewidomy zebrał. Pojawiły się przy tym różne wątpliwości, dziwne informacje, nie do końca jasne moralnie wiadomości itp., o czym wiedzą czytelnicy, słuchacze i oglądacze mass mediów. 
	Kiedy przypomniałem sobie pogadankę Żabińskiego sprzed lat, zadzwoniłem do weterynarza, który leczy moją Dianę i zapytałem, jak to jest z tym wzrokiem. Weterynarz wypowiedział się mniej więcej tak: otóż nie jest prawdą, że wzrok psu, zwłaszcza psu przewodnikowi, nie jest potrzebny. Jest, zwłaszcza w nowym otoczeniu. W otoczeniu znanym, pies głównie poznaje świat węchem i słuchem. Przy pomocy wzroku może nawet pana swego z daleka nie poznać. Węchem natomiast od razu rozpozna i wcale pan ten śmierdzieć ani pachnieć nie musi. Ale w nowym otoczeniu ślepy pies będzie obijał się o ściany, nie trafi do drzwi itp. Tak więc Żabiński racji tu nie miał. Inna sprawa, czy tego psa z ostatnich komunikatów, rzeczywiście ktoś podtruł, czy sam się zatruł. Jeśli jest to pies o takim apetycie, jak ma labrador - praktycznie jest zawsze nienajedzony. Weterynarze określają labradory jako "recyklingowe", bo wciągają wszystko, co się nawinie. Oczywiście, rozpowszechnienie pogłoski, że pies został złośliwie otruty, stworzyło możliwość pozyskania środków na jego leczenie. 
	Niedawno była też sprawa zatrucia muchomorem sromotnikowym małego Tomka. Potem pojawiły się opowieści o wysiłkach lekarzy przy ratowaniu jego życia. Potem mieliśmy informacje, jak to ojciec wykorzystał pozyskane środki nie tylko na leczenie, ale także na wyremontowanie domu. Dodatkowo hojni ofiarodawcy przekazali jeszcze Tomkowi komputer itp. Ponieważ akurat mój syn, ojciec trojga małych dzieci, jest w trakcie zagospodarowywania i wykończania nabytego przez siebie nowego mieszkania. A nie jest to łatwe ze względów finansowych w naszym siermiężnym kapitalizmie z socjalistycznymi naleciałościami. Pomyślałem więc, że gdyby tak podtruł, wzorem ojca Tomka, swoje małe dzieci muchomorem, to pewnie udałoby się mu zdobyć tyle pieniędzy , że dom by wykończył, kredyt spłacił, a może nawet byśmy jeszcze za zdrowie tych moich wnuków popili. 
		Gdyby teraz chcieć dorobić do tego pointę, to trzeba by odpowiedzieć na pytania, jak odróżnić świrów i zwykłych naciągaczy od ludzi, którzy mają realne kłopoty. Do jakiego miejsca mamy do czynienia ze społeczną wrażliwością, a gdzie zaczyna się oszustwo i wykorzystywanie ludzkiej naiwności? Jak uniknąć takich oszustów, naciągaczy i ludzi, których postawa moralna budzi wiele zastrzeżeń? Pointy nie będzie, jak w tytule obiecałem, sądzę bowiem, że każdy sam musi zająć wobec tych zjawisk stanowisko. A to nie jest proste ani łatwe, bo jesteśmy atakowani przez niekompetentnych i poszukujących newsów dziennikarzy, jesteśmy zatem narażeni stale na ów zakłócający rzeczywistość szum medialny. Kto wie, czy nie od tej grupy ludzi należałoby zacząć... Ale czy z kolei potrafimy wypracować jednolite, korzystne dla niewidomych stanowisko? Jeśli potrafimy, to znajdziemy prędzej czy później należną nam i godną człowieka pozycję w społeczeństwie. Jeśli nie, to będzie tak, jak na to niewidomi sobie zasłużą. Jeżeli Trybunał Konstytucyjny uzna zasadność złożonej skargi odnośnie zmian w ustawie o rehabilitacji, to będzie oznaczało, że za kilka lat praca niewidomego będzie traktowana, jako głupi wymysł Stalina. A jeśli tak, to może i lepiej, że mnie już chyba wtedy nie będzie. 
 
aaa 
8. FAKTY, ARGUMENTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI 
 
aaa 
8.1. List do grupy czytelników 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Szanowni Państwo! 
 
Są Państwo trzecią grupą, do której zwracam się o opinię, propozycje, wnioski, wypowiedzi w ramach konsultacji prowadzonych przez "Wiedzę i Myśl" od stycznia br. Następny raz zwrócę się do Państwa w tej sprawie za ponad pół roku. 
(List był wysłany do Czytelników pod koniec stycznia i miał być opublikowany w marcu. Ze względu na polemikę bardziej aktualną, został przesunięty do niniejszego numeru. Stąd data 8 lutego.) 
W załączeniu znajdą Państwo artykuł redaktora Józefa Szczurka pt. "Wierzę w ludzi". 
Uprzejmie proszę o zapoznanie się z propozycjami redaktora Józefa Szczurka, z jego przemyśleniami i oceną sytuacji w ruchu niewidomych. Uprzejmie proszę o przemyślenie poruszonych i pominiętych zagadnień oraz napisanie do "Wiedzy i Myśli" na adres: 
st.k1@wp.pl lub st.k@onet.pl 
Na Państwa wypowiedzi, na opinie, oceny, propozycje oczekuję do dnia ósmego lutego br. 
Forma i treść wypowiedzi zależy wyłącznie od Państwa. Wszystkie Państwa wypowiedzi (z wyjątkiem obraźliwych, których z pewnością nie będzie) zostaną opublikowane w marcowym wydaniu "Wiedzy i Myśli" pod artykułem redaktora Szczurka. 
Jeżeli będą to krótkie wypowiedzi, zostaną opublikowane pod wspólnym tytułem: "Wypowiedzi czytelników" w rubryce: "FAKTY, ARGUMENTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKi". Dłuższe, bardziej wszechstronne, pogłębione itp. zostaną opublikowane jako odrębne artykuły w tej samej rubryce. 
Wypowiedzi mogą być podpisane imieniem i nazwiskiem, samym imieniem, inicjałami, pseudonimem, a nawet liczbą, zależy to od każdego z Państwa. Gwarantuję pełną dyskrecję. Jest to zgodne z prawem prasowym. 
Uważam, że Państwa wypowiedzi, oceny, wnioski i propozycje mogą stanowić inspirację dla kierownictw stowarzyszeń i fundacji oraz instytucji działających na rzecz niewidomych i słabowidzących. Działacze tych organizacji i instytucji powinni interesować się poglądami, oczekiwaniami i potrzebami osób, na rzecz których pracu=ją. Powinni korzystać z pomysłów, propozycji, inspiracji wynikających z Państwa wiedzy i doświadczenia. 
Wszystkim nam zależy na możliwościach udzielania pomocy i korzystania z niej. Wszyscy chcemy, żeby osoby, które sobie nie radzą, które mają problemy, którym potrzebne jest wsparcie i pomoc mogły liczyć na organizacje i instytucje działające w naszym środowisku. 
Jeżeli mogą Państwo przyczynić się do pozytywnych zmian, możliwości te warto wykorzystać. 
Stanisław Kotowski 
 
aaa 
8.2. Wierzę w ludzi 
Józef Szczurek 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
W artykule, zatytułowanym: "Mój punkt widzenia" - zapowie=działem, iż w najbliższym czasie postaram się przedstawić swe poglądy na charakter działalności służącej potrzebom ludzi niewidomych i słabowidzących na obecnym etapie rozwoju polskiego społeczeństwa. Musimy sobie bowiem uświadomić, że od początku lat 90. wszystko się gwałtownie zmieniło. 
W okresie powojennym przez kilkadziesiąt lat działalność na rzecz niewidomych miała charakter socjalny. Opierała się na różne=go rodzaju ulgach i przywilejach, zaopatrywaniu w lodówki, pralki, magnetofony, zapomogi. To było ważne, a jednocześnie nie wyma=gało od działaczy i pracowników Związku większych kwalifikacji. Teraz, w zmienionych ustrojowo warunkach społeczno - ekonomicznych te formy pracy stały się nieprzydatne. Dzisiejsze cele i zada=nia organizacji i instytucji służących niepełnosprawnym z tytułu inwalidztwa wzroku muszą być inne niż 40 lat temu. Nieodzowną koniecznością stało się, aby usługi na rzecz inwalidów wzroku przybrały charakter rehabilitacyjny i to w jak najszerszym znaczeniu tego pojęcia. 
Do priorytetów należy fachowe doradztwo we wszystkich dziedzinach: w zatrudnieniu, kształceniu się, rehabilitacji podstawowej po utracie wzroku, nauce obsługi komputera i urządzeń pochodnych, zaopatrzeniu w sprzęt rehabilitacyjny. Jeżeli uświadomi=my sobie, jakie cele należy realizować i jakimi sposobami, łatwiej będzie znaleźć i dopasować do nich odpowiednie struktury organizacyjne. 
Z fachowym doradztwem ściśle wiąże się wszechstronna informacja. Powszechnie uważa się, że informacja jest krwioobiegiem w organizmie społecznym. Jak bez prawidłowego krążenia krwi nie ma życia, tak bez dobrej informacji nie ma normalnego istnienia struktury społecznej. Zadanie to umożliwia dynamicznie rozwijająca się informatyzacja. Jest to najskuteczniejsza i najtańsza działalność informacyjna obejmująca szerokie kręgi ludzi. 
Mam tu na myśli nie tylko pocztę elektroniczną i szerzej - internet, ale także dostępność i łatwość druku wszelkich materiałów, również w brajlu. Dzięki drukarkom komputerowym tradycyjne techniki powielania tekstu również mogą być unowocześnione. 
Aby zamierzenia oparte na powszechności informatyzacji sprawdziły się w praktyce, należy podjąć starania, by jak najwięcej osób niesprawnych wzrokowo miało dostęp do komputera i posiadło umiejętności posługiwania się sprzętem elektronicznym. Ważną rolę w tej akcji może odegrać niedoceniany dotychczas sponsoring indywidualny, świadczony przez niewielkie i nie najbogatsze firmy. Praktyczne rozwiązania w tej mierze opanowało wielu moich znajomych, wykazujących inicjatywę i pomysłowość w kontaktach z takimi firmami. Ich przykład pozwala na dużą dozę optymizmu. Oczywiście, nie należy zaniedbywać rozwiązań systemowych, jakim dotychczas było zaopatrywanie inwalidów przez PFRON. Komputer najpełniej umożliwia dostęp do wiedzy i kultury, porozumiewanie się między ludźmi i realizację wszelkich osobistych ambicji. Warto więc podjąć maksimum wysiłku, aby to narzędzie zyskało cechy powszechności. 
W dawniejszych czasach istniała bliska współpraca pomiędzy kołami i okręgami PZN i radami narodowymi. Owocowało to między innymi i tym, że przedstawiciele władzy terenowej nieźle znali problemy niewidomych, interesowali się ich sprawami, uczestniczyli w imprezach kulturalnych organizowanych przez Związek. Wtedy była inna struktura rad narodowych, ale zawsze ich główny cel polegał na rządzeniu miastami czy gminami. Jednostki związkowe od=nosiły niemałe korzyści, nie tylko materialne, z bliskich kontaktów z władzą terenową. 
W latach 90., gdy zmienił się charakter rad narodowych, i w chaosie organizacyjnym, w jakim pogrążył się Związek, te kontakty prawie całkowicie zanikły. Chcąc zwiększyć aktywność środowisk niesprawnych wzrokowo, należałoby nawiązać bliską współpracę z gospodarzami terenu. Samorządy mają istotny wpływ na bieg wydarzeń w miastach i gminach, dysponują niemałymi funduszami i mogłyby w wielu sprawach być bardzo pomocne. 
W nowej sytuacji społecznej niepomiernie wzrasta rola szkół dla dzieci i młodzieży niesprawnej wzrokowo. Spośród jednostek służących niewidomym i słabowidzącym jest to prawie jedyna instytucja, którą nadal finansuje państwo i z woli Konstytucji - nie może się to zmienić. Do szkół powinno należeć organizowanie niezbędnych podręczników, pomocy szkolnych oraz systematyczna wymiana doświadczeń między poszczególnymi ośrodkami - krajowymi i za=granicznymi. 
Zakłady szkolne powinny lepiej i wszechstronniej przygotowywać wychowanków do życia zawodowego i społecznego. Wychowanie powinno iść w tym kierunku, aby uczniowie wyrastali na ludzi bez kompleksów, aktywnych, odpowiedzialnych, odważnych i z inicjatywą, nie zaniedbując oczywiście poziomu intelektualnego. Takie potrzeby rodzą się z faktu, że szkoły, jak już wspomniałem, nie są zagrożone destabilizacją, mają dobrą sytuację, między innymi finansową. 
Bardzo pomocną w rozwiązywaniu problemów niepełnosprawnych wzrokowo mogłaby być współpraca z odpowiednimi instytucjami zagranicznymi. Sprzyjają jej wstąpienie Polski do Unii Europejskiej oraz upowszechnienie nauki języków obcych, zwłaszcza angielskiego. Niestety, współpraca z instytucjami i poszczególnymi osobami z innych krajów niemal całkowicie zanikła. A przecież takie kraje, jak Wielka Brytania, Francja, Niemcy, Szwecja - mają ogromne doświadczenia tyflologiczne i moglibyśmy wiele ich rozwiązań przenieść na nasz grunt. Dobrym przykładem mogą być esperantyści różnych krajów, którzy korespondują ze sobą, organizują spotkania i kongresy. 
Kontakty zagraniczne powinny mieć szeroki zasięg, przenikając takie dziedziny, jak: kultura, zagadnienia zawodowe, sport, życie organizacyjne. 
Przejdźmy wreszcie do tematu bardzo trudnego - pieniędzy. Bez nich każda działalność jest mocno ograniczona. Chciałbym od razu zastrzec, że jestem przeciwnikiem wydawania społecznych środków na administrowanie, urzędowanie i pracę pozorowaną oraz na wszelkie zabawy, taneczne wieczorki, ogniska i wycieczki. Za takie imprezy każdy powinien płacić z własnej kieszeni. 
Jak zdobywać fundusze? Sądzę, że nie ma tu jednej recepty. Dużo zależy od inicjatywy, doświadczeń, fachowości i pomysłowości poszczególnych ludzi. Wcześniej wspomniałem już o ściślejszych więziach z samorządami. Z praktycznych doświadczeń niektórych znanych mi stowarzyszeń wiem, że ze strony samorządów można otrzymać liczącą się pomoc. Nie rezygnowałbym również z dotychczasowych źródeł zaopatrzenia, jeśli będą nadal istniały. Trzeba także dostrzec sponsora prywatnego. Jeśli firmy i instytucje zorientują się, że przekazywane środki nie służą rozrywce, ale przynoszą ludziom korzystne zmiany życiowe - chętniej przekażą pieniądze na pożyteczną działalność. 
Wszystko, o czym dotychczas starałem się powiedzieć, dotyczy rodzaju i programów pracy. Powstaje jednak niełatwe pytanie, kto i jak ma to robić. Ta płaszczyzna rzeczywistości dotychczas najbardziej zawodzi. W niej tkwi najwięcej zagubienia i znaków zapytania. Wydaje mi się, że powinny powstawać niewielkie stowarzyszenia i zespoły fachowców, które specjalizowałyby się w określonych dziedzinach, na przykład - w organizowaniu pomocy socjalnej - głów=nie w kontaktach z urzędami samorządowymi i państwowymi, w poszukiwaniu pracy zawodowej, w organizowaniu i realizowaniu programów kulturalnych oraz w nauce obsługi komputera, w korzy=staniu z możliwości rehabilitacji podstawowej, udzielaniu pomocy prawnej. Jestem przekonany, że małym organizacjom, pozbawionym cech masowości, łatwiej będzie włączyć się aktywnie do realizacji przyjętych programów. Powinno się w większym stopniu angażować do pracy społecznej ludzi widzących, zwłaszcza emerytów, którzy mając dużą teoretyczną i praktyczną wiedzę oraz sporo wolnego czasu, mogliby w istotny sposób przysłużyć się sprawie pomocy niewidomym i słabowidzącym. 
Od wielu lat obserwujemy zjawisko, iż na uczelniach studiuje duża liczba inwalidów niepełnosprawnych wzrokowo. Pragnąłbym, aby każdy z nich znalazł satysfakcjonującą pracę zawodową, ale prawdopodobnie w wielu wypadkach to się nie uda. Wśród tych, którzy będą mieli więcej czasu i nie zechcą zmarnować zdobytej wiedzy, należałoby szukać chętnych do pracy społecznej w wyspecjalizowanych stowarzyszeniach czy fundacjach pracujących na rzecz ludzi niewidomych i słabowidzących. 
Wiem, że bardzo daleko mi do wyczerpania tematu, ale na=wet przez małą chwilę nie miałem takiego zamiaru. Swą wypowiedź traktuję jedynie jako głos w dyskusji, która zdąża do prawidłowego ułożenia systemu niezbędnej pomocy ludziom niepełnosprawnym wzrokowo w Polsce. 
Na koniec chciałbym wyrazić swe optymistyczne przekonanie, że duża część z przedstawionych prognoz i postulatów przyjmie realne kształty. W krajach z nami sąsiadujących także są trudności i przełomy, ale inwalidzi lepiej sobie radzą i na ogół nie są spychani na margines. Przecież my nie jesteśmy gorsi. Wierzę, że i u nas jaśniej zabłyśnie słońce. 
 
aaa 
8.3. Wypowiedzi czytelników 
Opracowała Kaktus 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 Po przesłaniu artykułu Józefa Szczurka grupie czytelników z prośbą o wypowiedzi na poruszone tematy, redakcja "WiM" otrzymała 4 artykuły i 6 krótszych wypowiedzi. Artykuły zamieszczamy jako odrębne publikacje, a wypowiedzi czytelników znajdą Państwo poniżej. 
 
Słoneczko - Takie artykuły to ja mogę czytać. P. Szczurek pisze: 
"Chciałbym od razu zastrzec, że jestem przeciwnikiem wydawania społecznych środków na administrowanie, urzędowanie i pracę pozorowaną oraz na wszelkie zabawy, taneczne wieczorki, ogniska i wycieczki. Za takie imprezy każdy powinien płacić z własnej kieszeni". 
Jak najbardziej tak, informacje takie brzmią optymistycznie. Czy jednak mój optymizm jest uzasadniony? Żeby pozyskiwać pieniądze, trzeba się pokazać od jak najlepszej strony. Z całą pewnością mogę powiedzieć, że niewidomy bez dodatkowej niepełnosprawności, może wykonywać różne czynności. To my sami powinniśmy wychodzić na ulicę do mieszkańców, proponować jakieś usługi, żeby ludzie przekonali się, kim tak naprawdę jesteśmy, żeby chcieli nas zatrudniać, współpracować z nami. 
Czytamy: "Jeśli firmy i instytucje zorientują się, że przekazywane środki nie służą rozrywce, ale przynoszą ludziom korzystne zmiany życiowe - chętniej przekażą pieniądze na pożyteczną działalność". 
Najpierw sponsorów trzeba szukać wśród swoich, w konkretnym regionie. Jest to najtrudniejsze, ponieważ każdy z wadą wzroku wie, jak był traktowany. Wiadomo, że nikt nie dofinansuje przysłowiowej kawiarenki w kole działalności pań, które z racji wieku gorzej widzą. Paniom takim nie zależy na iksińskim niewidomym, tylko na pseudoszkoleniach, które organizują, jednak nie dla niewidomych. Dlaczego? Odpowiedź jest prosta. Owe panie wiedzą doskonale, że niewidomi na szkoleniu upomną się o zajęcia, dlatego lepiej ich nie brać. Niech siedzą w domach, będzie spokój. 
Czytamy: "Wydaje mi się, że powinny powstawać niewielkie stowarzyszenia i zespoły ludzkie, skupiające fachowców, które specjalizowałyby się w określonych dziedzinach, na przykład - w organizowaniu pomocy socjalnej". 
Każdy, kto zadzwoni czy przyjedzie do koła PZN powinien otrzymać interesujące go informacje, wskazówki, porady. Tworzenie fundacji nie jest, moim zdaniem, zdrowe, ponieważ powoduje bijatykę o pieniążki pefronowskie. Pula pieniędzy pefronowskich powinna być przyznawana konkretnej osobie niepełnosprawnej w zależności od jej potrzeb, a także od tego, jak i kiedy doszło do utraty wzroku. Przede wszystkim osoby, którym z wiekiem pogarsza się wzrok, mam tu na myśli takie osoby, które po pięćdziesiątce noszą okulary do czytania, nie powinny być członkami organizacji zrzeszających niewidomych. 
Cukrzycy powinni mniej korzystać z pomocy PZN-u, ponieważ mają swoje stowarzyszenie, z którego korzystają. Dlatego szkolenia dla nich w Związku Niewidomych powinny się odbywać raz na 2 lata. Jeśli dany cukrzyk zaniewidzi całkowicie, musi wybrać jedną organizację. Nie może tak być, że jedna osoba korzysta z pomocy kilku organizacji, a inna z żadnej. 
Katarzyna - Boli mnie rozpowszechniana propaganda przeciwko Polskiemu Związkowi Niewidomych. Do PZN należę od przedszkola, a teraz jestem już emerytką. Całe moje świadome życie to PZN. Jestem członkiem tej organizacji i pozostanę nim do końca. Nic nie może wpłynąć na zmianę tej decyzji. Teraz będę przeżywała sześćdziesięciolecie PZN. To szmat czasu i różne okresy, lepsze i gorsze, dobre i złe. To nie wina władz PZN, że PFRON ma coraz mniej pieniędzy i coraz mniej daje. Rząd oszczędza na najbiedniejszych i co może na to poradzić Pani Prezes czy Pani Dyrektor. A ci, którzy ciągle tylko krytykują i sami nic nie robią, tylko przeszkadzają. Z przykrością muszę napisać, że również Pan Kotowski zwalcza PZN. Wiem, że nie opublikuje mojej o nim opinii, ale jak pyta o zdanie, to je przekazuję. 
Prawda, że ludzie występują ze Związku. Prawda, że jest w nim coraz mniej całkowicie niewidomych. Nie wiedziałam, że są oni tak mało zorientowani i nie dbają o swoje interesy. Przecież dobrze jest należeć do jakiejś silnej grupy, na pomoc której można liczyć. Wielu się wydaje, że sami sobie poradzą. Może i tak jest dopóki są młodzi, ale co będzie na starość? Kto o tym myśli? A do mojego koła zawsze można iść, porozmawiać, Pani przewodnicząca wysłucha, poradzi i już lżej. Może to nie podoba się Panu Kotowskiemu, ale tak jest. 
Uważam, że powinniśmy popierać PZN, dbać o jego opinię, a nie krytykować. Taka krytyka do niczego nie prowadzi. Ale nie będę się wysilała, bo i tak czytelnicy tego nie przeczytają. Swojej wypowiedzi nie podpisuję nazwiskiem, bo Pan Kotowski przestanie wysyłać mi "Wiedzę i Myśl", a lubię poczytać, chociaż nie wszystko. Bardzo żałuję, że "Pochodnia" w brajlu nie jest wydawana. Nawet na tym rząd oszczędza… 
J.Ch. - Odpowiadając na korespondencję i artykuł Pana Józefa Szczurka, chciałbym zauważyć, że obecnie brakuje nam autorytetów w naszym środowisku. Dobrze by było, gdyby powstało stowarzyszenie niewidomych, gdzie brano by pod uwagę prawdziwy stan wzroku. Dla małej grupy można by było starać się o lepsze renty czy inne przywileje. Co do miesięcznika "WIM", przydałoby się trochę dobrego humoru. 
Janina - Uważam, ale może się mylę, że takimi sprawami powinien zajmować się Zarząd Główny PZN, a nie "Wiedza i Myśl" i nie zwykli członkowie. Bo i co my wiemy? Każdy chciałby co innego. Mnie teraz najbardziej zależy na brajlowskiej "Pochodni". Tylko to nam zostało. I to nie wiadomo, czy na pewno, bo jej wydawanie jest zawieszone. Z rozrzewnieniem wspominam czasy, kiedy mogłam czytać: "Głos Kobiety", "Credo", "Życiu naprzeciw", "Pochodnię", "Naszą Szansę", "Promyczek", "Światełko" i "Nasz Świat". Młodzi nie cenią brajla. Ja też nauczyłam się komputera, ale wolę czytać brajlem. To zupełnie co innego. I jak mam porozumieć się z młodymi? Oni swoje, ja swoje. Zarząd jest od tego, żeby podobne sprawy rozstrzygał. A jest ich dużo. Nie ma co. To nie nasza rola i tyle. 
Joanna Nibelska - Uważam, że PFRON nie do końca dobrze spełnia powierzone mu zadania. Nie jest tajemnicą fakt, iż ludzie starający się np. o sprzęt komputerowy, niejednokrotnie zostają pozbawiani dofinansowań, czego ja jestem żywym przykładem, gdyż 5 lat bezskutecznie starałam się o kredyt na komputer. Natomiast gros ludzi mających znajomości otrzymuje nawet po kilka dofinansowań. Znam takie osoby i przypadki, ale zostawmy to. 
Obecnie komputer i orientacja przestrzenna dla niewidomego, to podstawa. Ogromną barierą w zakupie sprzętu są bardzo wysokie ceny. Wspomniany przez pana Szczurka sponsoring to świetna sprawa, tylko czy znajdują się ludzie gotowi pomóc? Większość fundacji działających na rzecz niepełnosprawnych jest fikcją i niezłym biznesem. Przykro mi o tym mówić, ale taka jest rzeczywistość. Bardzo fajnym natomiast rozwiązaniem byłoby nawiązywanie kontaktów zagranicznych. 
Jadwiga W. - Bardzo cenię Redaktora Józefa Szczurka. Teraz jestem już na emeryturze, ale zawsze towarzyszyła mi "Pochodnia", a w niej Józef Szczurek. Jego artykuły były zawsze spokojne, wyważone, potrzebne. Ten ostatni "Wierzę ludziom" również jest taki. Cieszę się, że Pan Redaktor pisze do "Wiedzy i Myśli". To nam wszystkim wyjdzie na dobre. 
Nie wierzę jednak, żeby jego propozycje miały szansę przebicia się do świadomości działaczy. Oni wiedzą swoje i tak pozostanie. Jestem osobą całkowicie ociemniałą. Nie widzę swojego miejsca w PZN. Nic na to nie poradzą artykuły Redaktora Szczurka, ani próby Redaktora Kotowskiego organizowania dyskusji. Popiszemy sobie i na tym się skończy. A będzie tak dlatego, że działacze już dawno przestali być działaczami społecznymi. Garstka tych, którzy jeszcze pozostali, niczego nie dokona. Pseudodziałacze i pseudoniewidomi im na to nie pozwolą. W przeciwieństwie do Redaktora Szczurka, nie bardzo wierzę w ludzi. Chcę się mylić w tej ocenie i życzę nam wszystkim, żeby wiara Redaktora Szczurka nie została poddana próbie, której nie przetrzyma. 
aaa 
8.4. Czy to jeszcze aktualne? 
Wieloletnia niewidoma z powiatowego miasta 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Wpadło to w moje ręce, z apetytem zabieram się do czytania i ... Właśnie trudno to określić. Skoro jednak mam napisać co odczuwam, co myślę, to musisz Czytelniku sam usłyszeć. 
P. Szczurek pisze: "Do priorytetów należy fachowe doradztwo we wszystkich dziedzinach: w zatrudnieniu, kształceniu się, rehabilitacji podstawowej po utracie wzroku, nauce obsługi komputera i urządzeń pochodnych, zaopatrzeniu w sprzęt rehabilitacyjny. Jeżeli uświadomimy sobie, jakie cele należy realizować i jakimi sposobami, łatwiej będzie znaleźć i dopasować do nich odpowiednie struktury organizacyjne". 
Teraz Ci się przyznam, że miałam ogromną ochotę siarczyście sobie zakląć i ręce mi opadły. Lata dziewięćdziesiąte już dawno minęły i właśnie wtedy powinniśmy sobie takie sprawy uświadamiać, a nie dopiero teraz. Dzisiaj wiele osób siedzi w domach, nie mając żadnych celów w życiu. Ktoś może powiedzieć, że nie chciał lub nie chce się rehabilitować i dlatego tak jest. Przecież za rączkę nikogo ciągnąć nie można, bo i tak nic z tego nie będzie. Trzeba natomiast uświadamiać ociemniałych, ich rodziny i przyjaciół. Słowa nic nie kosztują, ale trzeba być człowiekiem, a nie biurokratą. Troszeczkę ochłonęłam i widzę dalej. 
Czytamy: "Jak bez prawidłowego krążenia krwi nie ma życia, tak bez dobrej informacji nie ma normalnego istnienia struktury społecznej. Zadanie to umożliwia dynamicznie rozwijająca się informatyzacja. Jest to najskuteczniejsza i najtańsza działalność informacyjna obejmująca szerokie kręgi ludzkie". 
Owszem, nie jest droga, tylko w przeciętnym powiatowym mieście właśnie w kołach często jej brakuje. A przecież w każdym powiatowym mieście znajdzie się ktoś niewidomy ze sprzętem, kto poświęci swój czas i wytłumaczy, najprościej jak się da, w jaki sposób obsługuje się komputer. Porozmawia też z nowo ociemniałym i spróbuje pogodzić go z nową sytuacją. Internauci mają wiele wiadomości, którymi dzielą się bezinteresownie między sobą. Dlaczegóż nie mieliby robić tego na swoim podwórku. Przecież są lokalne media, które informacje o organizacjach pozarządowych umieszczają za darmo na swoich łamach. Wszyscy powinni mieć możliwość dowiadywania się o każdym pokazie sprzętu specjalistycznego. W moim powiecie nie mówi się o tym w lokalnych mediach, a sami niewidomi się izolują. Obecnie musimy sami zainteresować sobą lokalne społeczeństwo. 
Każde koło czy okręg posiada telefon. To tu przeciętny niewidomy powinien się dowiadywać o kursach orientacji przestrzennej i o innych. Powinien też móc sam się zgłaszać na konkretne kursy i szkolenia, np. kiedy chce nauczyć się brajla. Musi też wiedzieć, co ma robić i do kogo się zwrócić o pomoc, gdy na skutek jakichś wydarzeń zostanie sam. 
Niewidomy powinien mieć możliwość skorzystania z pomocy prawnika, który pomoże przebrnąć przez formalności, kiedy ma poważną sprawę do załatwienia. 
Dzieci niewidome powinny bez żadnych przeszkód uczyć się w szkołach integracyjnych, w których powinna być osoba znająca brajla. Niestety, często takich osób po prostu nie ma. Wystarczy zatrudniać nauczyciela brajla na zlecenie, wówczas gdy dziecku taka pomoc jest potrzebna. 
Sprawy należy załatwiać z urzędnikami samorządu. Są wyznaczone dni i godziny, w których burmistrz czy starosta przyjmuje interesantów. U sekretarek można dowiedzieć się, jak to w konkretnym mieście wygląda i zapisać się na wizytę. Można wówczas przedstawić swoje trudności oraz problemy innych niewidomych osób. 
Nie tylko ważna jest rozmowa z burmistrzem czy starostą, zarządem komunikacji miejskiej w danej miejscowości, z okulistami itd. Media również mogą zajmować się tą tematyką. Przecież do niektórych można się zgłaszać, gdyż proponują dyskusję zwykłym mieszkańcom. Niestety, moim zdaniem, problem tkwi całkiem gdzie indziej - nie w stowarzyszeniach, nie wynika również z braku pieniędzy. Trudności powodują działacze PZN, którzy nie potrafią zmienić swojego sposobu myślenia i dalej tkwią w PRL-owskiej rzeczywistości. Nie szukają oszczędności u siebie. Potrafią tylko żebrać i błagać o datki, jak bezdomni na ulicach. 
 
 aaa 
8.5. Wierzę w ludzi, ale umiarkowanie 
Maria Marchwicka 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Tytuł felietonu "Wierzę w ludzi" red. J. Szczurka podniósł mnie na duchu. W dobie podjazdów, nieczystej gry i zakulisowych wypadów, autor wyznaje, że pozostał pełen optymizmu, wiary i dobrych myśli. Wprawdzie optymistką jestem także, ale mój dobry nastrój studzą nieco społeczne komplikacje. 
Autor rzuca hasła-zagadnienia, wokół których powinna się ogniskować działalność Polskiego Związku Niewidomych. Są to: wszechstronna informacja tradycyjnymi i nowoczesnymi sposobami, fachowe doradztwo i zaopatrzenie w sprzęt rehabilitacyjny. 
Jako panaceum prawie na wszystkie finansowe bolączki, red. Szczurek wskazuje sponsoring indywidualny. Owszem, jest to jakiś sposób na finansowy zastrzyk, ale także niesie niebezpieczeństwo uaktywnienia się pewnej liczby "zaradnych", którzy nie cofną się nawet przed wyłudzaniem i graniem na emocjach, na litości i współczuciu. Podejrzewam, że popyt na "Operę za trzy groszy" i biznesplan szefa Tatuma gwałtownie wzrośnie i to wprost proporcjonalnie do niesmaku środowiska. 
Aktualnie proponowane rozwiązania PFRON w ramach programu "Komputer dla Homera", są niedopracowane i opierają się na społecznym ratownictwie, ponieważ trudno uznać za wiodące kryteria wieku i dochodu na członka rodziny. Przypomnijmy, PFRON w założeniu ma wspierać wszelkie formy aktywności zawodowej, a więc otwarty rynek pracy, ZPCh, ZAZ i WTZ. Praktyka wskazuje, że można przez całe życie być odbiorcą renty socjalnej i systematycznie korzystać z oferty "Homera". A jeśli niewidomy odważy się i podejmie pracę osiągając średni poziom zarobków, wypada z homerowej gry, ponieważ jego przychód przekroczył ustanowiony pułap. Ponosi swoistą karę za aktywną postawę i sięgnięcie dalej niż ZPCh lub ZAZ. 
I choć ustawa o rehabilitacji była niejednokrotnie nowelizowana, należałoby tę nowelizację sensownie uporządkować, pozostawiając w "Homerze" studentów (nie powtarzających roku), osoby podejmujące pracę i zatrudnionych. Pozostałych zainteresowanych skierować do odrębnego rehabilitacyjnego programu, w którym kryterium winno być efektywne wykorzystanie przyznanego sprzętu. Oczywiście, kontrolowanie sposobu wykorzystania oprzyrządowania jest kłopotliwe, ale możliwe. Skończyłyby się handelki z godziwym zarobkiem trzyletnią aparaturą, a także szepty o oddawaniu nowych zestawów dzieciom i wnukom. Sądzę, że PZN powinien być taką grupą nacisku w dobrze pojętym interesie wszystkich osób niewidomych. 
"W nowej sytuacji społecznej niepomiernie wzrasta rola szkół dla dzieci i młodzieży niesprawnej wzrokowo. - pisze p. Józef. I dalej - Zakłady szkolne powinny lepiej i wszechstronniej przygotowywać wychowanków do życia zawodowego i społecznego. Wychowanie powinno iść w tym kierunku, aby uczniowie wyrastali na ludzi bez kompleksów, aktywnych, odpowiedzialnych, odważnych i z inicjatywą, nie zaniedbując, oczywiście, poziomu intelektualnego". 
Zapewne zyskam wielu oponentów pisząc, że szkolnictwo nie wykonało wolty w XXI wieku, pozostając w większości w tradycyjnych programach nauczania i wychowania, lansując model ni to integracyjny, ni to separacyjny. Stawianie niskiego pułapu wymagań na zasadzie "a po co mu to". W rezultacie takiej podbudowy absolwenci nie są zmotywowani do podjęcia wyzwania i nie interesuje ich kierunek edukacji dający szansę zatrudnienia, lecz jakikolwiek kierunek na uczelni, która zmiecie pyłek spod stóp. 
Red. Szczurek zwraca uwagę na konieczność nawiązywania współpracy z instytucjami i osobami prywatnymi z innych krajów, gdyż takie kraje, jak: Wielka Brytania, Francja, Niemcy, Szwecja - mają ogromne doświadczenia tyflologiczne i moglibyśmy wiele ich rozwiązań przenieść na nasz grunt. Tę propozycję udałoby się zrealizować przy odrobinie dobrych chęci, choćby przez stworzenie banku wymiany osób prywatnych, czy pomiędzy poszczególnymi szkołami. Lansowany przez PZN model wymiany działaczy niczemu i nikomu nie służył i nie służy. Jaką korzyść dla określonej szkoły, dla niewidomych przyniesie wizyta wypróbowanych działaczy w Wielkiej Brytanii, zamiast nauczycieli z placówki kształcenia niewidomych. 
A jaka korzyść dla postępu jest z działalności kulturalnej typu zabawy, taneczne wieczorki, ogniska i wycieczki? Za takie imprezy każdy powinien płacić z własnej kieszeni. Zdobywanie pieniędzy na ten cel jest działaniem, które nie wymaga wysiłku. A potem zabawi się grono ciągle tych samych ludzi, najczęściej słabowidzących, a niewidomi nadal pozostaną w domu. 
Na taki okazjonalny cel, owszem, da się wyżebrać jakieś - nie tyle fundusze - ile pomoc rzeczową, z którą nie wiadomo co robić. Pamiętajmy, że pomocobiorców od momentu wejścia w życie ustawy o organizacjach pożytku publicznego jest prawdopodobnie więcej, niż ofiarodawców. Od lat zasypywana jestem prośbami redagowanymi tak, aby poruszyć moją czułą strunę, bywają też prośby dowcipne, a wszystkie dotyczą tego magicznego jednego procentu podatku. Kto jest bardziej potrzebujący, a kto mniej? W takiej sytuacji znajdują się instytucje, zakłady i osoby prywatne. Wygrywają posiadacze medialnej twarzy albo celebryty. 
Pan Józef pisze: "powinny powstawać niewielkie stowarzyszenia i zespoły fachowców, które specjalizowałyby się w określonych dziedzinach, na przykład - w organizowaniu pomocy socjalnej - głównie w kontaktach z urzędami samorządowymi i państwowymi, w poszukiwaniu pracy zawodowej, w organizowaniu i realizowaniu programów kulturalnych oraz w nauce obsługi komputera, w korzystaniu z możliwości rehabilitacji podstawowej, udzielaniu pomocy prawnej". 
Znając struktury organizacji pożytku publicznego, nie potrafię wyobrazić sobie ich funkcjonowania w zaproponowanych obszarach, choć społeczna potrzeba takiego działania jest bardziej niż pilna. Sądzę, że dobrym pomysłem byłoby skupienie obszaru związanego z rehabilitacją w jednej strukturze. A tak, rehabilitacja podstawowa i pogłębiona, znajduje się w gestii PZN i podobnych stowarzyszeń. Aktywizacja zawodowa, pomoc w zatrudnieniu, szkolenia leżą w gestii urzędów pracy. Sięgają po nie także różne firmy szkoleniowe i specjaliści, którym często wydaje się, że wiedzą... A wszystko to się kręci na zasadzie "nie wie lewica, co czyni prawica". 
I wreszcie trwoniony kapitał ludzki - jest od lat jak najbardziej trwoniony. I nieprawdą jest, że młodzi nie chcą. Owszem chcą, ale nie liczyć głosy w komisjach skrutacyjnych, czy obsługiwać listy obecności. A takie chwalebne zadania im się przydziela, chociaż młodzi chcą być w środku wydarzeń i mieć szanse wpływania na nie. Jeśli stale będą postrzegani jedynie jako "wykształciuchy", to trudno, aby garnęli się tam, gdzie ich nie chcą. 
Pan Szczurek konkluduje: "W krajach z nami sąsiadujących także są trudności i przełomy, ale inwalidzi lepiej sobie radzą i na ogół nie są spychani na margines. Przecież my nie jesteśmy gorsi. Wierzę, że i u nas jaśniej zabłyśnie słońce." 
A może otrzymujemy nie to, co powinniśmy, czyli rybkę a nie wędkę. 
 
 aaa 
8.6. Nie całkiem tak, jak pisze redaktor Józef Szczurek 
Janina Szef 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
1. Ten artykuł nie zmienił moich poglądów, horyzontów mi nie poszerzył, a do przemyśleń mnie nie zmusił. Problem mój zawsze polegał nie na tym, co trzeba zmienić, ale jak to zrobić. Pewnych rzeczy nie umiałam zrealizować w czasie mojej aktywności zawodowej, w czasach, mimo wszystko, łatwiejszych, więc tym bardziej nie umiem teraz. Zatem pisanie o moim punkcie widzenia "psu na buty się zdaje". 
2. 	Nie zgodzę się z p. Szczurkiem, że kilkadziesiąt lat działalności na rzecz niewidomych, to głównie działalność socjalna. A organizacja kursów i największa ich wartość - rehabilitacja psychiczna? Kto teraz organizuje kursy? Poza tym nie wszyscy mają problemy ze wzrokiem od dziecka, więc najlepsza szkoła wszystkiego nie załatwi. 
3. 	Pisze p. Szczurek o priorytetach: doradztwie w zatrudnieniu, kształceniu, itd. Dla mnie priorytetem byłaby dobrze ustawiona rodzina, która swojego dziecka nie będzie się wstydzić, nie będzie go traktować jak istoty bez rąk i nóg, tzn. myć, karmić, ubierać i jak pakunku wkładać do samochodu, czy robić z dziecka geniusza przez wykonanie za niego pracy i wmawianie wszystkim dookoła, jak świetnie samodzielnie wykonało zadanie. 
"Przerobiłam" wszystkie typy rodzin i niewiele moich wskazówek wdrażano w życie. Słyszałam za to pytanie o posiadanie dzieci i rady, żebym urodziła dziecko, najlepiej niepełnosprawne. W najlepszym wypadku pomijano moje uwagi milczeniem . Może nie zawsze tak było, ale tak bywało. 
Punktów wczesnej interwencji jest coraz więcej, ale czy spełniają swoją rolę? Myślę, że rodzice nadal robią swoje, a na specjalistach wymuszają, aby w zaleceniach pisali, że dziecko w szkole powinno posługiwać się zwykłym drukiem i żeby nie wymagano wykonania czegoś tam od dziecka, bo dla niewidomego jest to za trudne. Dziecko, oczywiście, chętnie wykorzystuje pójście na łatwiznę i na zwracane uwagi odpowiada, żeby się do niego i do mamusi nie wtrącać. Do dziś widzę minę matki, jako reakcję na wykonaną przeze mnie pomoc do nauki. Poczułam się jak święta-naiwna, której coś takiego chciało się zrobić. Oczywiście pomoc przez matkę nigdy nie została wykorzystana. 
3. Następna sprawa, to dobre szkoły i dobrzy nauczyciele. Słusznie p. Szczurek pisze: "Zakłady szkolne powinny lepiej i wszechstronniej przygotowywać wychowanków do życia zawodowego i społecznego". Powinny - i na tym koniec. Szkoły integracyjne powstają jak grzyby po deszczu i co? Chciałabym wiedzieć, ilu nauczycieli zna pismo punktowe?! Kiedy w swoim mieście w szkole integracyjnej zaproponowałam kurs brajla za darmo, usłyszałam od pani dyrektor, że nie może nauczycieli do takiego kursu zmusić. O pozostałych przygodach z nauczycielami tej szkoły szkoda wspominać. Nauczyciele szkół dla niewidomych i niedowidzących usprawiedliwiają brzydkie pismo dzieci złym stanem wzroku, ale nie wymagają, aby dzieci posługiwały się brajlem. W szkołach ogólnodostępnych dzieci słabowidzące sadzane są w ostatniej ławce, bo "nie sprawiają problemów wychowawczych". Często niewiele się od nich wymaga, bo "takie dziecko i tak niewiele w życiu osiągnie". 
Zawsze wydawało mi się, że bardzo wysokie wymagania za bardzo dobre pieniądze dla nauczycieli rozwiązałyby problem, ale po dyskusji z koleżanką nauczycielką, fanką zawodu, przestałam wierzyć w poprawę. Młodzieży nie chce się uczyć, więc nie wystarczy dobry nauczyciel i dobra szkoła. Konieczne jest też inne podejście rodziców, dzieci i młodzieży do nauki. I kółko się zamyka. 
Może niepotrzebnie to piszę, bo wiele razy omawialiśmy takie problemy. 
4. Pisze p. Szczurek, że przeciwny jest organizowaniu za społeczne pieniądze wieczorków, zabaw czy wycieczek. Ja w jakimś stopniu też. Tylko że inwalidzi, renciści i emeryci należą z reguły do słabo uposażonych grup społecznych i nie wiadomo co lepsze: sponsorowanie zakupu komputera osobie, która kupuje go dla wnuków, dzieci czy rodzeństwa, czy wyciągnięcie inwalidy na imprezę. 
Ale to też przerabialiśmy. 
5. 	Proponuje p. Szczurek powstawanie małych stowarzyszeń i zespołów fachowców, które będą specjalizowały się w określonych dziedzinach. Co w takim razie będą robiły koła PZN? Przecież są one małymi grupami, które w dodatku powinny najlepiej "czuć" problem. I to właśnie działacze koła powinni szukać fachowców do rozwiązywania istniejących problemów. Fachowców zaś powinny przygotowywać uczelnie. Skąd jednak wziąć społeczników, kiedy obecnie każdy pyta: "za ile?". 
Młodzi nigdy się do kół nie garnęli. Jedni mieli pracę zawodową, rodziny i pomysł na spędzenie wolnego czasu, a inni do niczego się nie nadawali i nawet "z naklejonymi znaczkami trudno było ich gdzieś wysłać". Społecznikiem trzeba się urodzić. Nie wystarczy skończyć studia i nie mieć pracy. Dobrze wykształcony i zrehabilitowany absolwent znajdzie sobie pracę, bądź założy własny biznes, a niezrehabilitowany, niedouczony, a w dodatku roszczeniowy absolwent, obojętnie gdzie: w kole, stowarzyszeniu, fundacji, niczego nie zwojuje. 
6.	Nie wierzę, by czyjekolwiek przemyślenia mogły stać się inspiracją, bo każdy dobrze wykonujący swoją pracę dostrzega problemy i stara się je, w miarę swoich możliwości, rozwiązywać. Oby tylko było jak najwięcej tych, którzy chcą problemy dostrzegać i chcą je rozwiązywać. I tylko tego, i aż tego, oczekiwałabym od osób pracujących na rzecz inwalidów wzroku. 
 
aaa 
8.7. A nie mówiłem? 
Jerzy Ogonowski 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
	Bo mówiłem, że starszyzny warto posłuchać, oni (albo raczej: my) coś jednak wiedzą i to się może przydać. 
	Najogólniej zgadzam się z poglądami Pana Józefa Szczurka, tyle że niekiedy nieco inaczej rozkładałbym akcenty, ale generalnie jest właśnie tak. Chociaż powiedziałbym, że dobrze by było, żeby tak było, ale może ku temu zmierza. 
	To prawda, że niewidomi w minionym okresie otrzymywali wiele w postaci sprzętu, zapomóg itp. Ale czy teraz jest inaczej? A może jest jednak gorzej... 
	W przeszłości świadczenia w naturze i pieniężne były przekazywane przez określone jednostki: spółdzielczość, PZN, czasem opiekę społeczną. W momencie, kiedy ustalono, że prosić o wsparcie, to nic zdrożnego, niewidomi rzucili się masowo na "żebraczy chleb". Przez szereg lat byłem prezesem Wrocławskiego Stowarzyszenia Przyjaciół Dzieci Niewidomych. Uzyskiwaliśmy skutecznie dotacje z fundacji Kuronia, kilka razy z Dolnośląskiego Banku Gospodarczego, a także z cegiełek. Ale większość członków zarządu, złożona przede wszystkim z rodziców, wykazywała roszczeniowe postawy wobec absolutnie wszystkich firm. Każdy, komu trzeba było zapłacić rynkową cenę za dany sprzęt, traktowany był jak szubrawiec. Spotykałem po roku dziewięćdziesiątym osoby, które za darmo się strzygą jako niewidomi, uczestniczą w imprezach nie płacąc za bilety, znałem takich, którzy otrzymali ekspres do kawy w ramach pomocy itp. 
Zatem pytanie, gdzie tkwi konieczny "złoty środek", jak odróżnić prawdziwy sponsoring od prawdziwego żebractwa? 
Kiedy uczestniczyłem w Festiwalu Chopinowskim w Dusznikach, ze strony organizatorów otrzymałem wielką pomoc, ale nie finansową, lecz organizacyjną. Byłem z moim psem, pies zdobył sympatię publiczności, widnieje na zdjęciu festiwalowej prasy. Byłem też bardzo dobrze traktowany przez personel pobliskiej restauracji, gdzie się stołowałem. Kiedy jednak na koniec imprezy wręczyłem kelnerowi średni napiwek, ojciec posiadający dwójkę niewidomych dzieci ostro zaprotestował. Tłumaczył mi, że nie powinienem tego robić, bo jest wielu niewidomych, których na to nie stać. Jego dzieci uczestniczyły prawdopodobnie w festiwalu za darmo. Odpowiedziałem, że jeśli kogoś nie stać, to niech postępuje tak, żeby kiedyś stać go było. 
Granica między sponsoringiem i żebractwem jest płynna, śliska i niejednoznaczna. Kiedy otrzymywałem na rzecz Klubu Inteligencji Niewidomej RP darmowe bilety do teatru we Wrocławiu, nie czułem tego jako poniżenie. Teatr honorował w ten sposób nasze stowarzyszenie. Gdybym jednak wystąpił do dyrekcji Festiwalu o darmowe uczestnictwo w koncertach dla siebie czy moich dzieci, bo jestem niewidomy, moje odczucia byłyby zupełnie inne. Nigdy o coś takiego bym nie występował. 
Podobnie ma się rzecz z imprezami, finansowanymi ze społecznych pieniędzy. Są grupy notorycznych uczestników organizowanych szkoleń, spotkań itp. Bywa i tak, że dany osobnik opuszcza dwa dni wcześniej jedno szkolenie, bo już jest zapisany na następne. Jest to swego rodzaju sposób na życie, podobnie jak wielofakultetowość niektórych studentów. Przynajmniej dwa razy odbywały się już kursy inspektorów ds. zatrudnienia, jednak ich działalność w okręgach jest prawie utajniona, a skutki nieznane. 
	Patrząc na to wszystko, można mieć poważne wątpliwości, czy napawa to optymizmem, tak mocno zakorzenionym w wypowiedzi Pana Szczurka. Zadania wykonywane są pod programy, które nie wiadomo, kto tworzy. Nie są one konsultowane z fachowcami, a obecnie jedyna potrzebna fachowość, to umiejętność wypełniania formularzy przy zgłaszaniu konkretnych zadań, zgodnie z konkursami ogłaszanymi na podstawie nie wiadomo czego. 
Wielka i masowa organizacja, jaką jest PZN, zamiast oceniać i profilować konkretne zadania w dziedzinie rehabilitacji, zdana jest na łaskę i niełaskę twórców procedur, decydentów konkursowych, do których w dodatku nie można się zwrócić o wyjaśnienie, bo nie wiadomo, kto to jest. Drobne organizacje, jeśli nie podporządkują się procedurom, muszą zniknąć. 
Może nie warto mnożyć tych przykładów, o wielu zjawiskach zresztą już pisywałem. Jednak zmiany w tym zakresie nie nastąpią bez realnego uczestnictwa samych niewidomych w organizowaniu odpowiednich nacisków. A to już rzecz młodych, którzy muszą się zaangażować. 
	Wypowiedź Pana Szczurka jest, oczywiście, niezwykle wyważona, bardzo kompetentna i optymistyczna. Tego trzeciego członu nie podzielam. Potrzebna jest jeszcze zmiana mentalności młodych niewidomych, a w gruncie rzeczy - raczej "słabowidzów", aby postulat dostosowania do realiów gospodarczych i społecznych mógł się ziścić. 
	Nie chciałbym występować tu jako kruk kraczący nad padliną. Jednak stosownie do tego, co dostrzegam - próbuję tarabanić w bęben alarmowy. Praktycznie między Panem Józefem i mną jest tylko taka różnica, że On jest optymistą, a ja widzę zbyt dużo bezdroży, które mogą zaprowadzić na manowce. 
	Szkoły specjalne na przykład mają olbrzymie znaczenie. Kiedy zdawałem do liceum w Cieplicach, pytano mnie, gdzie jest tak wysoki poziom z polskiego i matematyki (we Wrocławiu matematyki uczył mnie późniejszy prof. Płonka, a polskiego - nieżyjąca już Pani Semeniukowa). Wówczas szkoła współpracowała z PZN. Obecnie pracownicy PZN uważają, iż bardzo dobrze, że nie byli w szkole specjalnej, a wychowawca w szkole pisze w ankiecie, że niewidomy musi widzieć, żeby studiować. Nie są to podstawy do optymizmu. Ale oczywistym jest, że może, że musi, że powinno być inaczej. A do tego potrzebni są ludzie, którzy nie będą służalczo realizować programy wymyślane przez nieznane osoby. Potrzebni są ludzie, którzy zechcą wziąć sprawy we własne ręce, opierając się na istniejącym prawie i postulując, w razie potrzeby, inne rozwiązania. Nie tylko wolontariusze niewidomi winni jeździć za granicę, by robić za darmo to, za co pełnosprawni biorą pieniądze. Powinni tam jechać fachowcy od rehabilitacji i dążyć do przeniesienia na nasz grunt sprawdzone rozwiązania. 
Nie należy też całkowicie odżegnywać się od dawnych rozwiązań nieudanego skądinąd ustroju. One też czasem były dobre. 
	I jest jeszcze jeden czynnik, który nie pozwala mi być optymistą, przynajmniej na razie. Personel pracowniczy PZN jest przede wszystkim zainteresowany utrzymaniem własnych stanowisk pracy. Niestety, nierzadko wiąże się to ściśle z dokładnym przestrzeganiem obowiązujących procedur, nawet wówczas, gdy szkodzą one niewidomym. Bardzo często nie mają oni innego wyboru, pracują tu, bo jest bezrobocie. Oni nigdy nie staną po stronie niewidomych, jeśli ci ostatni zaczną "fikać". A nadmiaru formularzy, rubryk, procedur siłami społeczników nie da się wypełniać. I tak, z jednej strony jesteśmy w organizacjach obsługiwani przez pracowników obawiających się o utratę pracy, a z drugiej - nabijamy kabzę pracodawcom, którzy wszem i wobec głoszą, iż muszą mieć coraz więcej dotacji, bo niepełnosprawni są z natury rzeczy mniej wydajni. 
Chciałbym, aby moja wypowiedź, w której często nieco mnie ponosiło, była traktowana jako pewne uzupełnienie czy ukazanie drugiej strony medalu optymistycznej wypowiedzi Pana Józefa Szczurka. Dodam, że ogólną ideę autora w całości popieram. 
aaa 
8.8. Informować i radzić 
Stanisław Kotowski 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Redaktor Józef Szczurek poruszył kilka ważnych problemów. Chcę pogłębić jeden z nich - znaczenie informacji i poradnictwa w działalności stowarzyszeń zrzeszających osoby z uszkodzonym wzrokiem. 
Jest to niezmiernie ważne zagadnienie i mogłoby być "wizytówką" każdego stowarzyszenia działającego na rzecz niewidomych i słabowidzących. Piszę jednak w trybie warunkowym "mogłoby". Dlaczego nie piszę jest wizytówką albo będzie wizytówką? 
Informacja ma wielkie znaczenie we współczesnym świecie. Mówi się, że informacja jest towarem, na którym można dobrze zarobić. Dla niewidomych i słabowidzących dobra i łatwo dostępna informacja ma jeszcze większe znaczenie, gdyż im trudniej ją zdobywać. A skoro tak, nasuwa się pytanie, dlaczego stowarzyszenia, w tym PZN, nie "zarabiają" na informacjach udzielanych swoim członkom. Oczywiście, mam na myśli zarabianie w sensie moralnym, prestiżowym, atrakcyjności stowarzyszeń, a nie pieniądze. 
Informacja powinna dotyczyć zagadnień rehabilitacyjnych, socjalnych, ubezpieczeniowych, tj. rent i emerytur, sprzętu i pomocy rehabilitacyjnych, wypoczynku, rozrywki i innych ważnych dziedzin życia. 
Informacja powinna wiązać się ściśle z poradnictwem z tych dziedzin, a także poradnictwem prawnym, psychologicznym, a częściowo i zdrowotnym, przede wszystkim okulistycznym, a w tym dotyczącym możliwości treningu wzroku i pomocy optycznych. 
Doceniam znaczenie informacji i poradnictwa. Już w ostatnich latach siedemdziesiątych utworzyłem w Chorzowie Wojewódzką Poradnię Rehabilitacyjną dla Niewidomych i Słabowidzących, która zajmowała się szeroko rozumianym poradnictwem rehabilitacyjnym, w tym poradnictwem prawnym. Poradnia jednak upadła po moim wyjeździe ze Śląska. 
W latach 2003-2004 usiłowałem zorganizować podstawy poradnictwa w całym kraju. Redagowałem wówczas "Biuletyn Informacyjny" wydawany przez PZN. W ramach pracy redakcyjnej przygotowywałem "ściągi", "gotowce" dla osób prowadzących poradnictwo, przede wszystkim w kołach PZN. Oczywiście, wydawanie różnego rodzaju poradników nie było niczym nowym. Wydania książkowe, zwłaszcza jeżeli dotyczą, np. sprzętu rehabilitacyjnego, pomocy socjalnej, programów pefronowskich szybko się dezaktualizują. Jakiś przepis traci moc, jakiś zostaje znowelizowany, jakiś nowy wchodzi w życie i już nie wiadomo, co jest aktualne i gdzie czego szukać. 
Wprowadziłem więc, i to była nowość w naszym środowisku, wydawanie informacji w postaci luźnych kartek - jedna informacja, jedna kartka. 
Opracowaliśmy kolorowe przekładki. Każdy rozdział miał kartonową przekładkę w innym kolorze. Każda informacja z danego działu, na odrębnej kartce, oznaczona była numerem głównym rozdziału, numerem w ramach tego rozdziału i takim kolorem, jak przekładka tego rozdziału. Informacje były pisane powiększonym drukiem, a kartki podziurkowane, przygotowane do wkładania do segregatorów. 
Taki system umożliwiał łatwe posługiwanie się tymi informacjami, zwłaszcza przez osoby słabowidzące. Co najważniejsze jednak, umożliwiał aktualizację zbioru informacji. W podanych latach "Biuletyn Informacyjny" wydał kilkadziesiąt, a może więcej, informacji ułożonych w kilkunastu działach. W ciągu tych dwóch lat, mieliśmy kilka zmian przepisów i dostarczaliśmy je na podmianę do wszystkich jednostek organizacyjnych PZN-u. Dodam, że kartka ze zmienioną informacją oznaczona była tym samym kolorem i numerem jak poprzednia, no i nową datą. W ten sposób nie groziły pomyłki. Wystarczyło wyjąć i wyrzucić starą kartkę, a w to miejsce włożyć nową. 
Byłem bardzo dumny z tego wynalazku. Cóż, miał on dwie poważne wady - nie zyskał uznania wielu terenowych działaczy i nie zyskał uznania władz PZN-u wybranych w 2004 r. "Biuletyn Informacyjny" został zlikwidowany i zlikwidowane zostały informacje wydawane w tej formie. 
Napisałem, że mój wynalazek nie wszędzie zyskał uznanie. Wiele kół PZN nie założyło odpowiednich segregatorów i nie prowadziło aktualizacji informacji. Dodam, że w tym systemie, przewidziany był rozdział również dla okręgów, w którym mógł zamieszczać i aktualizować informacje dotyczące terenu swego działania. Jeden ze znanych działaczy zapytany, jak ten system się sprawdza, odpowiedział, że nie wie, bo go nie stosuje. Zapytałem dlaczego, odpowiedział: "Myślałem, że będę pamiętał, a tu tyle tego...". 
Warto jeszcze nadmienić, że duże szanse w tej dziedzinie stwarza internet. Moim zdaniem jednak, jeszcze dosyć długo nie zastąpi on informacji papierowej, nie zastąpi inicjatywy wprowadzonej przez "Biuletyn Informacyjny". W kołach działają przeważnie starsze osoby, dla których poruszanie się po internecie nie jest prostym zadaniem, a wiele z nich boi się komputera jak zarazy. Nawet gdy koło posiada dobry sprzęt, często nie jest on wykorzystywany. A na papierze - wielu słabowidzących dobrze sobie radzi. Mało tego, można dać segregator osobie towarzyszącej niewidomemu i powiedzieć, w którym dziale może znaleźć informację, która go interesuje. 
Bez wątpienia informacja i poradnictwo ma wielkie znaczenie, ale kto ma się tym zajmować? Na taki cel pieniędzy najczęściej otrzymać nie można. Wielu działaczy działalność taka nie interesuje. Wymaga ona systematycznej pracy, a grono stałych bywalców koła interesuje się przede wszystkim wycieczkami, spotkaniami, rozrywką, paczkami. 
PZN i inne stowarzyszenia mogłyby oferować informacje, bardzo potrzebne informacje, ale nie są one ważne w rozumieniu wielu działaczy. Jak się wydaje, w kołach są pracownicy, często przewodniczący na etatach. Od nich można by wymagać. Ale oni są delegatami na okręgowe zjazdy. Lepiej więc nie wymagać. Władze centralne też nie mogą naciskać okręgów, bo to delegaci okręgów głosują na krajowych zjazdach. A w końcu, słabowidzący i tak sobie poradzą. 
Tak więc, w tym punkcie, wiara w ludzi redaktora Józefa Szczurka chyba nie ma solidnych podstaw. Mimo to problem jest ważny i trzeba o nim pisać, mówić, dyskutować, domagać się rozwiązania, a raczej rozwiązywania. Wymaga to bowiem pracy ciągłej, a nie jednorazowej akcji. 
 
 aaa 
9. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE 
 
aaa 
9.1. Co się stanie z PFRON-em? 
Magdalena Gajda 
 
 Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 Data opublikowania : 2011-03-14 
 
 Środowisko osób z niepełnosprawnością obawia się, że Fundusz wkrótce zniknie. - Jako pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych jestem temu przeciwny. Mam nadzieję, że przekonam zarówno ministra Rostowskiego, jak i całe Ministerstwo Finansów do utrzymania PFRON w takim stanie prawnym, jaki jest dzisiaj - deklaruje minister Jarosław Duda. 
 
Panie Ministrze, co się stanie z Państwowym Funduszem Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych? Zgodnie z planami, w dotychczasowej formule prawnej PFRON ma działać tylko do końca tego roku. Potem, zgodnie z ustawą o finansach publicznych, ma zostać przekształcony w rachunek bankowy ministerstwa pracy i polityki społecznej. Osoby z niepełnosprawnością martwią się, że PFRON zniknie. 
 
Jarosław Duda: Ja też się martwię, ale rozpoczęliśmy działania, aby temu zapobiec. Mamy dwie możliwości, które chcę omówić z ministrem finansów Jackiem Rostowskim. Pierwszą z nich jest przygotowanie nowej ustawy dotyczącej działalności PFRON - tak, jak stało się to np. z Funduszem Ochrony Środowiska. To założenie utrzymujące PFRON na wiele lat w takiej konfiguracji prawnej, która jest obecnie. Dla mnie najlepszym rozwiązaniem byłoby przedłużenie obecnego stanu prawnego PFRON o trzy lata, bo w 2014 roku wchodzi w życie nowe rozporządzenie Komisji Europejskiej mówiące o pomocy publicznej. Moglibyśmy wówczas powiązać działanie PFRON z tym rozporządzeniem. Ja, jako pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych, jestem absolutnym przeciwnikiem takiej formuły działania PFRON, którą się proponuje od 2012 r. I mam nadzieję, że przekonam zarówno ministra Rostowskiego, jak i całe Ministerstwo Finansów do utrzymania PFRON w takim stanie prawnym, jaki jest dzisiaj. 
Kwestie działalności PFRON omówiliśmy z posłami z Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz przewodniczącym Podkomisji Stałej ds. Osób Niepełnosprawnych. Omówiliśmy z nimi też mankamenty rozwiązania proponowanego dla PFRON od 2012r. Nowe usytuowanie PFRON-u, które teraz jest zapisane w ustawie o finansach publicznych, nie pozwala Funduszowi na realizowanie jego zadań wynikających z ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Tym będziemy głównie motywować potrzebę utrzymania obecnego stanu prawnego PFRON. 
 
Jaki jest stan realizacji prac nad ustawą o języku migowym? 
 
Projekt ustawy jest już po uzgodnieniach międzyresortowych. Jest duży kłopot z tą ustawą. Chcę powiedzieć, że to jest moja największa bolączka. Nie chcę mówić jeszcze w tym momencie, że porażka, ale jest nam bardzo trudno pozyskać do tego projektu akceptację całego środowiska osób niesłyszących. Środowisko jest podzielone. A my z kolei mamy ograniczone możliwości finansowe. Możemy wydać na realizację tej ustawy ok. 8 mln zł, a nie 120 mln zł, jak chcieliby niektórzy. I dlatego albo uzyskamy porozumienie i ta ustawa przejdzie w tym roku, albo będziemy jeszcze nad nią pracować. Chciałbym bardzo, aby projekt ten został uchwalony jeszcze podczas kadencji obecnego Sejmu. 
 
Co się stało z projektem ustawy antydyskryminacyjnej, którą złożyła Koalicja na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością? 
 
W oparciu o projekt przygotowany przez Koalicję, przygotowaliśmy własne założenia do projektu ustawy antydyskryminacyjnej. W trakcie prac, podczas uzgodnień pomiędzy poszczególnymi ministerstwami, a także ze środowiskiem osób z niepełnosprawnością, otrzymaliśmy dużo uwag: i do założeń, i do samego już projektu ustawy (bo on też jest przygotowany), które uniemożliwiły poddanie go pod głosowanie w takiej formule, w jakiej jest. 
Wiele kwestii zawartych w tym projekcie zostało rozwiązanych w innych obszarach. Myślę tu o prawie budowlanym, prawie transportowym, o dostosowaniu prawa wyborczego do potrzeb osób z niepełnosprawnością. 
Wiele też spraw nam umknęło. I zbieranie ich na nowo napotkało ogromny opór wielu resortów - przede wszystkim Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwa Kultury i Ministerstwa Sprawiedliwości. 
Uważam, że teraz, w związku z wejściem w życie w 2014 r. rozporządzenia Komisji Europejskiej dotyczącego pomocy publicznej, potrzebna nam jest kompleksowa ustawa o osobach niepełnosprawnych, gdzie również zawarte będą treści z projektu ustawy antydyskryminacyjnej. 
 
 aaa 
9.2. Inicjatywa ws. zniesienia "pułapki rentowej" 
Oprac. Natalia Łyczko 
 
Źródło: Stop-pulapcerentowej.pl 
Data opublikowania: 2011-02-18 r. 
 
Stop-pulapcerentowej.pl - to inicjatywa, którą rozpoczęli renciści socjalni na rzecz zniesienia obowiązujących limitów zarobków. 
Projekt związany jest z artykułem 10. ustawy o rencie socjalnej, który uzależnia wypłatę renty od wysokości uzyskanego dochodu. Aktualnie, aby nie stracić przysługującego świadczenia, renciści socjalni mogą miesięcznie zarobić maksymalnie 961 zł brutto (ok. 689 zł netto), czyli 30 proc. przeciętnego wynagrodzenia. 
Problem ten dotyczy 248 tysięcy polskich obywateli, posiadających orzeczenia o niepełnosprawności powstałej przed osiągnięciem wieku aktywności zawodowej. Z informacji podanych na stronie projektu wynika, że zatrudnienie ma niecałe 2 proc. z nich. 
- Osoby te poprzez wczesne uszkodzenie organizmu miały ograniczoną możliwość: zdobywania doświadczenia zawodowego, kończenia kursów ułatwiających zatrudnienie, edukacji czy nabycia umiejętności interpersonalnych. Natomiast te czynniki są kluczowe w znalezieniu pracy w dzisiejszych realiach - podkreślają autorzy przedsięwzięcia na stronie internetowej. Grupa ta ponosi także znacznie wyższe koszty utrzymania, wynikające m.in. z konieczności zakupu leków, sprzętu specjalistycznego czy rehabilitacji. 
Aby poprawić sytuację osób z niepełnosprawnością na rynku pracy, komitet Stop-pulapcerentowej.pl przygotował projekt nowelizacji, który znosi obowiązujący od 2003 r. artykuł 10. ustawy o rencie socjalnej. Rozpoczęto już zbiórkę wymaganych 100 tys. podpisów. 
Aby wesprzeć inicjatywę, należy wypełnić kartę poparcia, a następnie odesłać ją do siedziby Komitetu Inicjatywy Osób Niepełnosprawnych do sprawy Zniesienia "Pułapki Rentowej", na adres: 
ul. Łowicka 51 m 2 
02-535 Warszawa lub do punktu zbiorczego. 
Wszystkie informacje związane z projektem dostępne są na stronie 
www.stop-pulapcerentowej.pl 
 
aaa 
9.3. Zniesienie pułapki rentowej jeszcze w tym roku? 
Filip Miłuński 
 
 Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 Data opublikowania: 2011-03-15 
 
- Jesteśmy bardzo blisko zniesienia - jeszcze w tej kadencji parlamentu - tzw. "pułapki rentowej", która mocno blokuje rozwój zawodowy osób niepełnosprawnych - zadeklarował poseł Marek Plura, goszcząc w programie "Integracja" w Polsat News. 
- Renta socjalna powinna być narzędziem wyrównywania szans, a nie świadczeniem zastępującym płacę. Ci, którzy ją otrzymują, mogliby te dodatkowe środki przeznaczyć na cele ułatwiające udział w życiu społecznym i zawodowym, takie jak np. praca osobistego asystenta - wyjaśniał Plura, pełniący funkcję przewodniczącego Parlamentarnego Zespołu ds. Osób Niepełnosprawnych. Dodał, że wielu osobom obecnie po prostu nie opłaca się tracić świadczenia rentowego i podejmować nisko płatnej pracy. 
- W marcu w parlamencie odbędzie się trudna debata na temat zmian w systemie emerytalnym. Ta kadencja zajmie się już głównie tymi zasadniczymi zagadnieniami. Mam jednak nadzieję, że w przeciągu najbliższych dwóch miesięcy zapadną też ostateczne decyzje w sprawie zniesienia pułapki rentowej - podsumował poseł Plura. 
Określenie "pułapka rentowa" związane jest z artykułem 10. ustawy o rencie socjalnej, który uzależnia wypłatę renty od wysokości uzyskanego dochodu. Aktualnie, aby nie stracić przysługującego świadczenia, renciści socjalni mogą miesięcznie zarobić maksymalnie 961 zł brutto (ok. 689 zł netto), czyli 30 proc. przeciętnego wynagrodzenia. 
Obejrzyj całą rozmowę z posłem Markiem Plurą w oknie wideo na stronie głównej portalu www.niepelnosprawni.pl. 
 
 aaa0 
9.4. Urzędy skarbowe ograniczają ulgę rehabilitacyjną 
Ewa Matyszewska, oprac.: GR 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna i baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2011-03-17 
 
Jak czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej, podatnicy, którzy odliczyli od dochodu wydatki na nabycie sprzętu rehabilitacyjnego, mogą mieć kłopoty. Niektóre urzędy skarbowe konsekwentnie wzywają takie osoby do przedstawienia specjalnego zaświadczenia od lekarza specjalisty. 
Jak informuje "DGP", ma ono potwierdzać konieczność używania tego konkretnego sprzętu rehabilitacyjnego. Tymczasem przepisy ustawy o PIT (tj. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm. ) wcale nie nakazują podatnikom posiadania takich zaświadczeń. Dlatego pytani przez "DGP" eksperci działania fiskusa oceniają w sposób jednoznaczny: to próba ograniczenia prawa do korzystania z ulgi rehabilitacyjnej. 
Fiskus ma o co walczyć. Każdego roku z ulgi rehabilitacyjnej korzysta ponad milion osób, zaś odliczana od dochodu kwota przekracza 2 mld zł. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 17 marca 2011 r. 
 
 aaa 
10. Z PRASY I Z INTERNETU 
 
aaa 
10.1. Niewidomy malarz widzący perspektywę 
 
Źródło: www.nlp-shop.pl 
Data publikacji: 04.01.2008 r. 
 
Esref Arma (ur. 1953 w Stambule, Turcja) niewidomy od urodzenia malarz tureckiego pochodzenia, urodzony w biednej rodzinie. Rysuje i maluje od dzieciństwa. Miał wystawy w Turcji, Holandii i Czechach. 
W 2004 r. był obiektem badań ludzkiego postrzegania, prowadzonych przez Johna Kennedyego z University of Toronto. To że potrafi malować świat to jedno. Ale on uwzględnia na swoich rysunkach... perspektywę! Naukowcy myśleli, że umiejętność malowania i posiadania świadomości perspektywy jest dostępna tylko i wyłącznie za pomocą wzroku i tych części mózgu, które odpowiadają za widzenie. 
Kolejny raz się mylili. Podczas badań PTE (pozytronowym tomografem emisyjnym) okazało się, że u niewidomego Esrefa podczas malowania zaczynają pracować w mózgu nie tylko miejsca odpowiedzialne za widzenie! ale też te nieużywane przez przeciętnego człowieka. 
Sam mówi o sobie: "Nikt nie może powiedzieć, że jestem niewidomy... Mogę zobaczyć więcej palcami niż większość ludzi za pomocą oczu!" Z niecierpliwością czekam, aż najwybitniejsi NLPowcy zaczną współpracować z tak niezwykłymi ludźmi. 
To mógłby być przełom w dziedzinie uczenia się tak fascynujących umiejętności! 
 
aaa 
10.2. Seks w pracy? Promocja zatrudniania niepełnosprawnych 
 
 Źródło: http://www.wirtualnemedia.pl 
 
 Pracodawcy z Norwegii w oryginalny sposób są zachęcani do zatrudniania niepełnosprawnych osób. 
W Norwegii trwa kampania społeczna, w której wymieniane są dość nietypowe korzyści płynące dla firm zatrudniających osoby niewidome. Jedna z reklam w ramach akcji prowadzonej przez Norweskie Stowarzyszenie Niewidomych (Norwegian Association of the Blind) komunikuje: "Unikaj plotek w pracy, zatrudnij osobę niewidomą". 
Slogan ten poprzedza scena w pomieszczeniu biurowym, gdzie dwoje kochanków zostaje zaskoczonych wejściem niewidomego współpracownika. Po krótkiej rozmowie nieświadomy niczego mężczyzna wychodzi z pokoju. 
Spot pt. "Office Love" przygotowała agencja reklamowa Try z Oslo. 
 
 aaa 
11. Z PRZESZŁOŚCI 
Wniosek Zarządu Głównego o ustawę dotyczącą prawa pracy 
 
 Źródło: "Pochodnia" styczeń 1952 
 
Zarząd Główny Polskiego Związku Niewidomych na plenarnym posiedzeniu w dniu 16 grudnia 1951 roku postanowił zwrócić się do Komisji Konstytucyjnej o wprowadzenie ustaw dotyczących prawa do pracy inwalidów. Niżej podajemy treść wysłanego wniosku: 
 
Obywatel przewodniczący Komisji Konstytucyjnej 
Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej 
Bolesław Bierut 
Warszawa, Belweder 
 
Praca w Polsce Ludowej jest obowiązkiem obywatela wobec społeczeństwa, ale jest ona również i podstawowym prawem każdego obywatela. My inwalidzi, bez względu na rodzaj inwalidztwa, spotykamy się z poglądem społeczeństwa, że jeśli nie jesteśmy ciężarem, to przynajmniej mamy uzasadnione prawo do korzystania z pomocy charytatywnej, za którą uważane jest nawet zapewnione ustawami zatrudnianie nas. Przełamanie tego błędnego poglądu, rehabilitację nas jako członków społeczeństwa, da wprowadzenie do Konstytucji Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej wyraźnego przepisu, bezpośrednio omawiającego prawo do pracy inwalidów. W głębokim przekonaniu, że stanowisko nasze podzielają rzesze inwalidów wszelkiej kategorii, Zarząd Główny Polskiego Związku Niewidomych ma zaszczyt wnosić o rozpatrzenie przy redakcji Konstytucji i tego zagadnienia. Pozwalamy sobie sformułować wyżej ujęte założenia w próbną redakcję artykułu Konstytucji: 
"Praca jest obowiązkiem oraz prawem każdego obywatela. Obowiązek ten regulują przepisy ludowego ustawodawstwa pracy i socjalistycznej dyscypliny pracy. Realizację prawa do pracy zapewnia: planowa gospodarka uspołeczniona, szkolenie zawodowe, industrializacja inwalidów, opracowywanie i wprowadzanie norm, techniki i organizacji pracy ogólnej oraz pracy inwalidów wprowadzenie przez państwo i spółdzielczość zakładów pracy ogólnej i zakładów specjalnych, dostosowanych do ograniczonych fizycznie i technicznie możliwości pracy poszczególnych grup inwalidów, zapewniających im możność osiągnięcia wydajności pracy i zarobkowania równorzędnego z pełnosprawnymi do pracy". 
Wnosimy równolegle o szerokie rozbudowanie wykonawczego ustawodawstwa pracy, normującego: zagadnienia szkolenia specjalnego inwalidów, przeszkalanie ich przy normalnych zakładach, prowadzenie zakładów mieszanych- inwalidów i pełnosprawnych, przy ewentualnym rezerwowaniu pewnych działów dla inwalidów, wytypowanie niektórych zawodów dla poszczególnych grup inwalidztwa, z ustawowym zagwarantowaniem pierwszeństwa w tych zawodach dla inwalidów, np. masaż czy strojenie fortepianów dla niewidomych, rozbudowę ubezpieczeń społecznych i świadczeń specjalnych dla inwalidów, np. protezowanie techniczne i kosmetyczne, zaopatrywanie w narzędzia pracy i produkcję narzędzi specjalnych itp. 
 
 aaa 
12. WPROST ALbo NA OPAK 
 
aaa 
12.1. Śmieszne, nie śmieszne 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Siedzi jakaś taka... 
 
Do Działu Rehabilitacji w biurze Zarządu Głównego PZN wparował wielce wzburzony Józef Stanisławski z Białegostoku, wówczas członek Głównej Komisji Rewizyjnej, osoba bardzo słabowidząca. 
Józku! Co sę stało? Co Cię tak oburzyło? 
I Ty byś się wściekł! 
Może i tak, ale na co? 
Józek ździebko odsapnął, uspokoił się i zaczął. Jak tak można i to w biurze ZG PZN? Toż to lekceważenie niewidomych... 
Ale co się stało? 
Wchodzę, mówię "Dzień dobry", a tu nic. Siedzi jakaś taka przy komputerze i nawet głowy nie raczyła odwrócić. Pytam: "Czy jest pani Ela Oleksiak?" i znowu nic, ani drgnęła. Postałem chwilę i wyszedłem. Do czego to podobne, żeby w PZN-ie tak niewidomych traktować? Żeby w jakimś innym biurze, ale tu...! 
Gdzie to było? 
Idąc stąd , drugie drzwi za klatką schodową po lewej. 
Ja i jeszcze jedna pracownica, która była przy tej rozmowie, parsknęliśmy śmiechem. To dodatkowo wzburzyło naszego gościa. Zapytał: "Takie to śmieszne?" 
Józku! Do tej jakiejś należało podejść, dotknąć jej ramienia i wtedy załatwiać sprawę. Dostałbyś specjalny mikrofon do ręki i otrzymał odpowiedź na każde pytanie. 
Jak to mam rozumieć? 
A no tak, że ta "jakaś taka" to głuchoniewidomy Grzegorz Kozłowski. 
 
Co On jej zrobił? 
 
Brajlosław wybrał się z dziewczyną w letni dzień do lasu. Wrócił w kiepskim nastroju. 
Co się stało? Randka się nie udała? 
No właśnie, ledwo do domu trafiłem. 
A to dlaczego? 
Zostawiła mnie w lesie i sobie poszła. 
Coś Ty jej zrobił? 
A guzik Cię obchodzi! 
Pewnie tak, pomyślałem i zapytałem, a jak się stamtąd wydostałeś? 
Siadłem na pieńku i słuchałem. Usłyszałem gdzieś daleko warkot samochodu i poszedłem w tym kierunku. Co chwilę stawałem i słuchałem aż przejedzie następny samochód. I tak doszedłem do szosy, a dalej już nie było problemów. 
Dodam, że wtedy było mało samochodów, a ta droga nie była widocznie zbytnio uczęszczana. Do dzisiaj zastanawiam się, co on jej zrobił. Ale swoją drogą, chłopak sobie poradził w trudnej sytuacji. 
 
W barze 
 
Na Liście dyskusyjnej Typhlos Leszek pisze: 
Poszedłem w barze na fajkę do "prosektorium" - tak nazwaliśmy palarnię, bo jest tam zimno. Siedziały 3 dziewczyny... Kiedy wszedłem i zacząłem szukać krzesła, słyszę taki szept: "Nie widzi, on nie widzi..." 
Odzywam się więc: "Jakie nie widzi? Z ryb wracam!" 
Na to jedna z dziewczyn: 
"Mnie nie interesuje, gdzie pan był". 
 
Drodzy Czytelnicy! 
 
Przysyłajcie opisy przygód, zdarzeń, incydentów itp. związanych z brakiem wzroku lub jego osłabieniem. Każdy z nas przeżył różne wydarzenia, które ściśle wiążą się z naszą niepełnosprawnością. Czasami były one komiczne, częściej przykre w czasie, kiedy je przeżywaliśmy, ale później wywoływały uśmiech. Niektóre z naszych przygód były tak dotkliwe, że trudno o nich zapomnieć. 
Przypomnijmy je sobie raz jeszcze i przeżyjmy, uśmiechnijmy się albo zaklnijmy soczyście, w zależności od wspominanego wydarzenia. Napiszmy o tym, niech i inni się uśmiechną lub zaklną. Z pewnością nikomu to nie zaszkodzi. Uświadomienie sobie natomiast, że i innych spotykają podobne przygody oraz przeczytanie, jak sobie radzą w różnych tarapatach, może być bardzo pożyteczne. Może pomóc zrozumieć własne reakcje i ułatwić radzenie sobie w mało zręcznych sytuacjach. 
E-maile proszę wysyłać na adres: st.k@onet.pl 
 
Stanisław Kotowski 
 
 aaa 
2.2. W Gdańsku nie pogadasz 
Bączek 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Jestem zadziwiony, a nawet zachwycony informacją płynącą z chluby polskich nadmorskich miast - Gdańska. A rzecz przedstawia się następująco. 
W Gdańsku, jak i w większości naszych większych, a nawet mniejszych miast, kursują autobusy i tramwaje wyposażone w zauważalne, albo i nie, numery linii. Przy dobrej pogodzie cyferki nawet widać, ale w czasie mgły albo przy słabym świetle już nie. Ale komu to przeszkadza, przecież było tak zawsze i nikt głośno nie protestował. No, może jakaś babcia czy dziadek, albo i osobnik w okularach, pomarudzili i poklęli, że wsiedli do nie tej linii, albo wysiedli nie na oczekiwanym przystanku. Ale kto by się przejmował drobiazgami, gdy tabor się rozsypuje, dochodów nie ma, bo i bilety tanie i gapowiczów pełno. 
Aż tu nagle zaczęli protestować niewidomi, że chcą pogadać z takim autobusem albo i tramwajem, to znaczy chcą usłyszeć, przy którym przystanku się zatrzymał. Tak jakby nie można było zapytać jakiegoś pasażera, gdzie wysiąść, a przy okazji pochwalić ZKM, że w ogóle pojazd na trasę wypuścił. 
W słusznym oburzeniu przedstawiciele miejskiego taboru przepłoszyli petentów w trosce o pozostałych użytkowników pojazdów. Autobus czy tramwaj to nie imieniny u cioci i nie kawiarnia, w której się gada albo gadania słucha. Pojazd to sanktuarium skupienia i ciszy oraz kontemplowania gazetki i książki. Nie wolno montować zestawów głosowych, ponieważ komunikaty przeszkadzają w czytaniu - orzekli władcy z ZKM. 
Tak jest, i tak trzymać "gdańszczanie!" 
 
 aaa 
12.2. "W ciemno" po białą laskę 
Alicja Nyziak 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Kod zaopatrzenia medycznego będącego przedmiotem ortopedycznym/środka pomocniczego 919206 - pod tym tajemniczym oznaczeniem liczbowym kryje się biała laska dla osoby niewidomej. 
Nigdy nie starałam się o dofinansowanie do zakupu tej nieodłącznej "towarzyszki" niewidomego w poruszaniu się w terenie. W pierwszych latach członkostwa w PZN (początek lat 90-ych minionego wieku), w kole PZN często oferowano mi nieodpłatnie białą laskę. Ponieważ moje zrehabilitowanie przestrzenne w tamtym czasie raczej "leżało martwym bykiem", jakby powiedziała autorka poczytnych kryminałów, tylko profilaktycznie zaopatrzyłam się w jeden teleskopowy egzemplarz. Podczas wizyty w kole zapytano mnie, jak to jest, że nie widzę i nie chcę laski, a pan, który jeszcze widzi, i to w miarę dobrze, przychodzi po nią co kwartał? Rety, to pytanie należało skierować do gorliwego użytkownika atrybutu niewidomego, a nie do mnie. Pytanko panu zadano i się okazało, że osobnik, niczym "Pomysłowy Dobromir", używał lasek do okładania krówek, które opornie maszerowały do domciu. Oj, też się rzetelnie zdziwiłam, ale z drugiej strony... Polak potrafi, a skoro laskę dawali darmo, to należało brać i używać. Po pewnym czasie wprowadzono odpłatność za laski i natychmiast liczba chętnych do nabywania tego charakterystycznego atrybutu, gwałtownie spadła. Najwyraźniej jakieś grupowe terapie zadziałały i poprawił się ludziom wzrok, a może ... Odwieczna teoria się sprawdziła - darowanego nie cenimy, ale jak zapłacimy, to szanujemy. 
Trochę czasu minęło i postanowiłam nabyć odpowiednią do moich potrzeb białą laskę. Stwierdziłam, że skorzystam także z przysługującego mi dofinansowania z NFZ-u. W tym celu udałam się do okulisty i poprosiłam o wystawienie stosownego wniosku. Pani doktor, i owszem, bezproblemowo odniosła się do mojej prośby. Zabrała się do działania, ale po chwili stwierdziła, że ona jeszcze nigdy nie wystawiała zlecenia na białą laskę i nie zna właściwego kodu oraz nie wie, co dokładnie należy wpisać w rubryce przedmiot zaopatrzenia ortopedycznego. Trochę mnie to stwierdzenie zdziwiło, ale przecież dziwić się jest rzeczą ludzką! Pani doktor załatwiła sprawę kompleksowo, będąc w NFZ dopytała, co i jak, uzupełniła zlecenie i przysłała mi je pocztą. O tak, to lubię, poczułam się niczym panisko! Wspaniale, zlecenie jest, teraz pognałam do PCPR-u po wniosek na dofinansowanie, aby uzupełnić limit NFZ o 150 proc. tej kwoty. Rety, ileż się człowiek musi nabiegać! Tu usłyszałam, że koniec roku, więc, wiadomo, pustki w kasie. Należy dokonać zakupu po nowym roku i wtedy złożyć wniosek o dofinansowanie, ale nawet na grosze marne szanse. Tym sposobem zostałam skutecznie przystopowana. Zerknęłam na czas realizacji zlecenia i odetchnęłam z ulgą, mam caluteńki kwartał. 
Odłożyłam sprawę coby "nabrała mocy" i spałam spokojnie do połowy stycznia. Wiadomo, że zaraz po rozpoczęciu roku firmy, sklepy, punkty medyczne robią remanenty, podpisują umowy i lepiej pozwolić im zrobić to spokojnie. 
W międzyczasie wybrałam odpowiednią białą laskę oraz sklep medyczny w stolicy, w którym postanowiłam ją nabyć. Tak przygotowana przystąpiłam do działania. Zadzwoniłam, przedstawiłam sprawę i usłyszałam "Nie mamy podpisanej umowy z NFZ-em, może pani nabyć laskę uiszczając pełną odpłatność". O kurcze, tego nie przewidziałam! Uzbrojona w tę dodatkową wiedzę ruszyłam na dalsze łowy. Ale nie ma lekko! Umowa z NFZ-em to jedno, ale jeszcze trzeba doprecyzować, z którym oddziałem. Moje zapędy na zakupy w stolicy szybko zostały przystopowane. Trudno, skoncentrowałam się na rodzimej "metropolii". 
W pierwszym punkcie pan zaoferował mi dwie "łamane" laski, jedna (jak stwierdził) w sam raz, bo w cenie limitu z NFZ-u, czyli 40 PLN. Zabrałam się do oglądania proponowanych modeli, intensywnie się zastanawiając, czy już kiedyś ktoś niewidomy kupował u niego "blondynę" z przeznaczeniem do właściwego jej celu. Laskę rozłożyłam, leciutko nią ruszyłam na boki i dodatkowy breakdence nam wyszedł! Zerknęłam na końcówkę laski i stwierdziłam, że nie jest wymienna. W odpowiedzi usłyszałam, że w myśliwskim sklepie mogę sobie dokupić taką gumową nasadkę i będzie dobrze. Teraz już byłam pewna, że to pana debiut w sprzedaży białej laski, z jej właściwym przeznaczeniem. 
Okazało się, że o sprowadzeniu wybranego przeze mnie modelu białej laski - mogę zapomnieć. Ta kategoryczna odpowiedź, w dobie dorodnego kapitalizmu, jaki rozgościł się w naszym kraju, trochę mnie zdumiała. 
Kolejne dwa punkty nie miały w ofercie białych lasek i o sprowadzeniu na zamówienie jakiegokolwiek typu, również nie było mowy. 
W perspektywie pozostał ostatni punkt medyczny. Trochę zdumiona i zniechęcona takim obrotem sprawy, udałam się do niego. Przedstawiłam pani wniosek na ten jakże deficytowy towar i... Miałam wrażenie, że ulegam słuchowemu omamowi. Usłyszałam bowiem, że lasek na stanie nie mają, ale postarają się sprowadzić wybrany model. Szybciutko wyjaśniłam o jaki typ mi chodzi i czekałam na reakcję. Teraz, jak nic, usłyszę, że nie da rady. O raju, nadal nie było problemu, jeśli tylko ten typ jest dostępny na rynku, to nie ma sprawy - sprowadzimy na indywidualne zamówienie. 
Zdaje się, że miałam nieco głupią minę, bo pani zapytała, czy ta forma realizacji wniosku mi odpowiada. 
Ależ odpowiadała, i to jak! 
Szybciutko podałam kod zakupu wybranego modelu i pełna optymizmu pomaszerowałam do domu. Po kilku dniach okazało się, że potrzebny jest jeszcze dokładny namiar na producenta. 
O rety, a mnie skąd to wiedzieć? 
Następnie trzeba było podać certyfikat oraz kilka innych drobiazgów. 
Okazało się, że NFZ wymaga fury danych dotyczących producenta oraz nabywanego sprzętu. 
Oj, niech ktoś teraz powie, że społeczny grosz jest bezmyślnie trwoniony. NFZ dba, niczym Ebenezer Scrooge o... 
Właśnie, o co tak naprawdę dba? 
Dofinansowanie nie zostało wykorzystane, petent nabył towar za własne pieniądze - korzyść jest? 
Oczywiście, że jest! Nie podobała się laska za 40 zł, zachciało się "rarytasów", to trzeba płacić. 
Zastanawiające jest, że w dobie tak ogromnego rozwoju technologicznego, nabycie solidnej białej laski stanowi taki problem. Przecież, zanim niewidomy zdecyduje się na różnorodny sprzęt wspomagający przestrzenne poruszanie się, czy zacznie się starać o psa przewodnika, najpierw sięga po zwykłą, tradycyjną białą laskę. 
Mam nadzieję, że w innych powiatowych miastach zaopatrzenie w ten podstawowy osprzęt niewidomego jest lepsze? 
Dodam, że w kole PZN można zamówić odpłatnie białą laskę w "ciemno", tzn. podaje się jakiej wysokości ma być laska i czeka się aż przy okazji ktoś ją przywiezie z okręgu. Nie ma żadnej informacji o tym, jaki jest wybór w tym asortymencie. A przecież mówimy o terenowych jednostkach Polskiego Związku Niewidomych! 
Może się również wydawać, że kruszę kopię o 40 PLN, skoro mogę kupić laskę za tę kwotę lub niewiele drożej. To prawda, ceny białych lasek są dość mocno zróżnicowane, ale nie w tym rzecz. Otóż, każdy dysponuje różną zasobnością portfela, różną wiedzą na temat rodzajów i typów białych lasek, (warto pamiętać, że nie wszyscy mają dostęp do sieci, gdzie można sprawdzić dosłownie wszystko), z różną częstotliwością także użytkownicy są zmuszeni wymieniać steraną intensywnym używaniem laskę na nówkę. 
Limit, jaki przyznaje NFZ na zakup tego sprzętu, jest raczej mało atrakcyjny. Jeśli dodamy do niego jeszcze ogrom czasu, jaki jest potrzebny, aby załatwić wszystkie papierkowe formalności, to lepiej od razu wliczyć pełny koszt laski do domowego budżetu. 
Oczywiście, każdy ma tutaj wolny wybór! 
Ja pierwszy raz "przespacerowałam się" tą biurokratyczną ścieżką, nabyłam nowego doświadczenia i wnioski wyciągnęłam. 
 
 aaa 
12.3. Dzieci wiedzą lepiej 
Aleksandra Bohusz 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
 Życie jest pełne niespodzianek zarówno tych miłych, jak i nieprzyjemnych. Nas - osoby niewidome i słabowidzące - ciekawe przygody spotykają chyba jeszcze częściej, gdyż ich dodatkowym źródłem stają się choćby samodzielne sprzątanie, gotowanie, podróżowanie czy reakcje otoczenia na niepełnosprawność. 
W odpowiedzi na prośbę Pana Redaktora Stanisława Kotowskiego, zamieszczoną w lutowym numerze "Wiedzy i Myśli", postanowiłam spróbować swoich sił i opowiedzieć Czytelnikom o zabawnych, a czasem groteskowych zdarzeniach z życia własnego bądź z życia znajomych. 
Na początek kilka historyjek z cyklu "podróżniczego", bo właśnie podczas różnego rodzaju wypraw spotykają ludzi z dysfunkcją wzroku najdziwniejsze sytuacje. A oto pierwsza historyjka. 
Niewidomi to "myśliwi", czyli o tym, że dzieci zawsze wiedzą lepiej. 
W autobusie było dość luźno, udało mi się więc usiąść. Już zamierzałam zapaść w ulubioną autobusową półzadumę, półdrzemkę, kiedy za mną usadowił się mężczyzna z synkiem. Chłopiec mógł mieć trzy-cztery lata, był bardzo rezolutny, energiczny i nieustannie coś mówił. Z powodu dzielącej nas niewielkiej odległości, nie dało się tego nie słyszeć. W pewnym momencie powiedział coś, co obudziło mnie na dobre: 
- "Tatusiu, a ta pani to ma stselbe". 
Intuicyjnie wyczułam, że chodziło mu o mnie i moją białą laskę, a odpowiedź "pana-tatusia" potwierdziła owe przypuszczenia. 
- "Nie, synku. Ta pani jest niewidoma i ma taką laskę, która pomaga jej samodzielnie się poruszać. 
Mały gentleman nie przyjął jednak ojcowskich wyjaśnień: 
- "Nieplawda, to jest stselba". 
- "Nie, kochanie". 
Chłopczyk nadal nie dowierzał: 
- "Kiedy to naplawde jest stselba". 
Mężczyzna widząc, że jego ojcowski autorytet w tym wypadku niewiele znaczy, wybrał rozwiązanie stosowane dość często przez rodziców. Powiedział do synka: 
- "To zapytaj tej pani". 
Chłopcu nie trzeba było tego dwa razy powtarzać. Bez wahania zwrócił się do mnie i zapytał: 
- "Plose pani, plawda, ze to jest stselba?" 
Starając się, mimo wewnętrznego rozbawienia, zachować poważny wyraz twarzy, odpowiedziałam, że nie, i że ten "sprzęt" to biała laska umożliwiająca osobom niewidomym chodzenie po mieście. W ramach lepszego wyjaśnienia dodałam coś o wykrywaniu i omijaniu dzięki niej różnych przeszkód. Powiedziałam też, że jeśli zobaczy kiedyś człowieka z taką laską na przykład na przejściu dla pieszych lub przystanku autobusowym, warto do niego podejść i zapytać, czy mu nie pomóc. 
Byłam bardzo zadowolona, że tata chłopca nie zbagatelizował tematu, a malec miał tyle odwagi, żeby zwrócić się z pytaniem do mnie. Zadowolona byłam także z samej siebie - oto za sprawą moich wyjaśnień dowiedział się czegoś o niewidomych i jest duża szansa, że jeśli znowu spotka osobę z białą laską, nie będzie patrzył na nią, jak na "myśliwego". 
Radość z tego faktu trwała jednak zaledwie kilka sekund. Chłopak zareagował na nią prawie natychmiastowo. Z rozczarowaniem i złością w głosie powiedział, a raczej wykrzyczał: 
- "Pani kłamie! To jest stselba!" 
Tak, proszę Szanownych Użytkowników białych lasek: dzieci zawsze wiedzą lepiej. Zamiast więc bezskutecznie przekonywać je, że to my mamy rację, szykujmy nasze "strzelby" na wiosenne "polowania". 
 
 aaa 
12.4. Nygusy i bonusy 
Bączek 
 
Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Mamy miłościwie patronujący nam program "Komputer dla Homera", a w nim bezlik ofert: a to komputery duże i małe, notatniki zwykłe i brajlowskie, powiększalniki, gadacze, a to programy rozpoznające, piszące, szukające i prowadzające za wirtualną rączkę. Wielu niewidomych otwarcie przyznaje, że przy takim technicznym bogactwie staruszek brajl został zarzucony w kącie, bo kto by tam kropki pod palcami liczył. 
I nagle pękła bomba, czyli któraś tam z kolei nowelizacja ustawy o szkolnictwie wyższym, a w niej zapis poświecony studentom niepełnosprawnym mówiący o konieczności dostosowania sposobu zdawania egzaminu do możliwości niepełnosprawnego żaka. 
Bardzo dobry, wychodzący naprzeciw ludzkim kłopotom zapis. Ale ma on charakter ogólny i niewidomi zaczęli mnożyć kłopoty, trudności i przeszkody stawiane im w trakcie niewątpliwego wysiłku konsumowania wiedzy. 
Ponieważ uczelnie - jak wiadomo - są autonomiczne, przeto każda stara się być poprawna politycznie i dwoi się i troi powołując specjalne biura obsługujące niepełnosprawnych studentów. Można zwracać się z prośbą o wyręczenie w rozmowach z poszczególnymi wykładowcami. Organizuje się centra wsparcia, gdzie można poprosić o powiększony druk, nagranie dźwiękowe, albo przepisanie całej pozycji, aby stosowne urządzenia mogły ją przeczytać. 
Nic, tylko studiować. Niewidomy ma tylko za zadanie dogadać się z egzaminatorem w jakiej formie sprzeda wiedzę. A sposobów jest wiele: zaliczenie lub egzamin ustny, zabranie laptopa na salę i napisanie pracy na komputerze, umówienie się z prowadzącym i odpowiedź ustna na pytania testowe, rozwiązanie testu, jeśli jest to test wyboru lub opisowy, za pośrednictwem komputera. 
Pozostają jeszcze specyficzne formy egzaminów, szczególnie na kierunkach lingwistycznych, ale także można ponegocjować z prowadzącym podsuwając mu sugestie, które zadowolą obie strony. Słowem, ocena wiedzy powinna być taka sama, a jedynie sposób może, a czasem powinien, być odmienny. 
Z reguły poważne egzaminy (wstępny i podsumowujący jakiś przedmiot) trwają dostatecznie długo, aby zmieścić się w wyznaczonym czasie, podobnie jak pozostali zdający. Tymczasem nagle przypomniano sobie o starym, dobrym brajlu i wrzaśnięto, że jak to, że niewidomy to jest taki student, który wolniej pisze i trzeba mu dać 50 proc. czasowego bonusu. Jeśli więc egzamin pisemny trwa 3 godziny, to niewidomy powinien pisać przez 4,5. Za tym "prezentem" opowiadają się gorliwie i niewidomi, i niedowidzący na co dzień posługujący się zwykłym pismem. Ale jak się należy, to się należy, i basta! 
I na nic zdają się argumenty i głosy ludzi, którzy w czasach tabliczek brajlowskich i maszyn do pisania dawali sobie znakomicie radę. Egzaminy pisali w takim samym czasie jak i pozostali studenci. Z samej definicji niepełnosprawności student niewidomy musi być traktowany bardzo specjalnie. 
Zastanawiam się poważnie, w jakim celu istnieje to wspaniałe i wielostronne wsparcie techniczne, skoro nie wyrównuje szans, nie niweluje warsztatowych różnic pomiędzy studentami. Zwolennicy czasowych bonusów przywołują argumenty o niepełnosprawnych, którzy nie dali rady, nie sprostali. Nie jest to argument, który czyni wiarygodnym wydłużenie czasu zdawania. Nie wiadomo, z jakich powodów ludzie ci odpadli, może zwyczajnie się nie uczyli, a może zabrakło zdolności i wytrwałości. Studenci zdrowi także nie wszyscy kończą studia. 
Zapominamy, że bonusy czasowe to pierwszy szczebel wymagań specjalnego traktowania, następnym jest skrócony czas pracy i liczne przywileje. A tego nie da się zapewnić, ani zmusić pracodawcę, żeby zatrudnił niewidomego. Nie ma kapitalistów filantropów, nawet wśród niewidomych przedsiębiorców, znających progi i bariery bycia niewidomym. 
 
aaa 
12.5. Mruczę i prycham 
Mało nas, mało nas do jedzenia chleba... 
 
 Źródło: Publikacja własna "WiM" 
 
Za czasów moich lat kocięcych i szczenięcych lat mojego protoplasty dzieci bawiły się w głupawą i podławą zabawę. Przyśpiewka do niej brzmiała mniej więcej tak: mało nas, mało nas do pieczenia chleba, jeszcze nam, jeszcze nam - Zosi Jasia, Krysi, Józka tu potrzeba. I tak, tyle razy, ile było dzieci chętnych do zabawy. Gdy już wszystkie dzieci zostały włączone do kręgu tańczących i śpiewających, zaczynało się pozbywanie zbędnych gąb do jedzenia. Śpiewało się przy tym: Dużo nas, dużo nas do jedzenia chleba. Już nam, już nam Zosi, Janka, Krysi, Józka tu nie trzeba. 
No, sami widzicie, że to głupawe i podławe. Ale czego wymagać od dzieci. Wszystkie osoby niepełnosprawne od dzieciństwa wiedzą, że "niewinne dziadki" są tak okrutne, że z wielką lubością zatruwają życie kolegom i koleżankom, które różnią się od nich pod jakimś względem. Mój protoplasta przekonał się o tym na własnej skórze. Tak samo koleżanka, która miała rude włosy. Lepiej nie mówić, co ta dziewczynka przeżyła, zanim przekształciła się w dziewczynę z pięknymi rudymi włosami. 
Ale po co ja Wam to mówię? Otóż jest powód, żeby o tym mówić i nad tym się zastanowić. 
Osoby niepełnosprawne w ogólności i niewidome w szczególności są dwunogami wielce humanitarnymi i nie są już dziećmi, ale wciąż bawią się w tę głupawą zabawę. Przekształciły ją ździebko i uprościły - była głupawa i podława, a stała się karykaturalnie piękna. 
Jak się rzekło, niepełnosprawne dwunogi są stworzeniami humanitarnymi. I przez ten to humanitaryzm nie zapraszają nikogo do pieczenia chleba i nie wypraszają zbędnych osobników od jedzenia chleba. Od razu zapraszają do jedzenia. I to się chwali. I to jest słuszne, piękne i sprawiedliwe, a nawet idealnie odrzeczne. 
Otóż niepełnosprawne dwunogi zapraszają do swojego grona, czyli do jedzenia chleba, coraz to nowych uczestników. A to okazuje się, że niskie dwunogi są osobami niepełnosprawnymi, a to wysokie dwunogi są niepełnosprawne, a to jąkające się, a to znowu takie, które się zacinają, a to bez jednego palca, a to znowu chore na chroniczny katar itd., itp. 
Jakby tak dobrze pomyśleć, 85 procent społeczeństwa to osoby niepełnosprawne. Dzieci, bo jeszcze nie dorosły, starzy, bo już przerośli, chorzy i chorawi, łysi i otyli, chudzi i mało piękni, alergicy, alkoholicy, artretycy, narkomani, i różnego rodzaju nieudacznicy. Jest więc mnóstwo dwunogów gotowych do jedzenia chleba i nie ma gotowych do pieczenia chleba. Gąb przybywa, a bochenek nie wystarcza, chociaż olbrzymi. I jak tu nakarmić nim te rzesze niepełnosprawnych dwunogów? 
Otóż jest na to sposób. Posłużę się przykładem z dzieciństwa. W mojej okolicy była wieś, z której wszyscy się nabijali. Twierdzili, że w onej wsi mieszkają wielce głupi dwunogi. I te oto dwunogi znalazły w lesie jedną jagodę. Towarzystwo było bardzo zżyte, szczodre i sprawiedliwe. Postanowiło więc podzielić się tym to owocem. Ale jak? Wieś duża, a jagoda mała, i tylko jedna. Głupie to były dwunogi, ale każdy głupi ma swój rozum. Wymyślili więc, że oną jagodę rozetrą na dużej szybie i każdy liźnie raz. W ten sposób wystarczy dla wszystkich. Mądrzejsi od nich nie wiedzieliby, jak tego podziału dokonać, a głupi potrafili to zrobić. Cóż, za to mądrzy wiedzą, że jak się nie naje, to się i nie naliże. 
Ale niepełnosprawne dwunogi o tym nie wiedzą i uważają, że im więcej ich będzie, tym dla nich lepiej. Uparcie twierdzą, że jest ich 15 procent ogółu społeczeństwa albo pięć i pół miliona. I nie mają racji, bo tak biorąc, to chyba piętnaście procent społeczeństwa nie ma żadnych wad, żadnych schorzeń ani urojeń. Toć do diabła, nawet Robert Korzeniowski i multimedalistka norweska w narciarstwie, zażywają leki przeciwastmatyczne. A ile osób cierpi na depresję, na lenistwo, na swędzenie pięt? 
Nie inni są niewidomi dwunogi. Raz jest ich osiemdziesiąt tysięcy, za chwilę sto i dwieście tysięcy, a niektórzy uważają, że powinno ich być ponad pół miliona. 
Pamiętam, jak ichni związek starał się, żeby rozszerzyć definicję niewidomych. Najpierw niewidomymi zaczęli nazywać również słabowidzących, tj. ówczesną całą pierwszą i drugą grupę inwalidów. Potem skutecznie pomieszali niewidomych ze słabowidzącymi tak, że już nikt nie wiedział, kto jest kto. Tego jednak było mało. Wtedy jednak druga grupa to osoby, których ostrość wzroku nie przekraczała osiem procent. Zaczęli więc domagać się, żeby grupa ta obejmowała osoby, których ostrość wzroku nie przekracza dziesięć procent, czyli żeby zwiększyć liczbę niewidomych, którzy nie są niewidomymi. I tak się stało, bo tak było na świecie, bo polscy niewidomi sportowcy byli w gorszej sytuacji. 
Tak działano z urzędu i tak postępowało wielu działaczy, którzy pomagali uzyskać widzącym dwunogom orzeczenia niepełnosprawności z tytułu utraty wzroku. 
W każdym siedzi homo sovieticus, jak pisał ksiądz Józef Tischner. A taki homo sovieticus domaga się, żeby wszystkiego było coraz więcej - tego, co nikomu nie jest potrzebne również. Nigdy nie mogło być mniej, jeno więcej, chociażby bubli, które psuły się zaraz po opuszczeniu fabryki. Buble nikomu nie przeszkadzały, a plan musiał być wykonany, musiało być więcej niż w roku poprzednim. A że w sklepach i tak niczego nie było, to już cud ustroju sprawiedliwości społecznej. Ale się zapędziłem... Przecie nie o nim mam pisać. Wracam więc do właściwego nurtu. 
PZN zorganizował wielką uroczystość z jakiejś tam okazji. Przedstawiciel Komitetu Centralnego PZPR zabrał głos, gratulował wielkich osiągnięć i życzył dalszych sukcesów, m.in. i tego, żeby Związek miał coraz więcej członków, żeby szybko przybywało niewidomych. No i przybywało chętnych do jedzenia chleba, ale chleba nie przybywało. Dążenie do stałego wzrostu, w tym liczby niewidomych, pozostało. W rezultacie jest mnóstwo słabowidzących, którzy nazywają się niewidomymi, a niewidomi uciekają ze swojego związku. Tu i ówdzie pojawiają się głosy, żeby do PZN-u przyjmować również osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności z tytułu osłabienia wzroku. Wówczas byłoby nas ponad pół miliona. To już rzeczywiście niewidomi rozpuściliby się zupełnie w tym morzu lekko niepełnosprawnych. 
I jakoś niewidome i słabowidzące dwunogi nie chcą wierzyć, że im jest ich więcej, tym gorzej. Żadne pefronowe ani inne pieniądze nie wystarczą na liczącą się pomoc takim masom osób. No chyba, że zostaną rozsmarowane na szybie. 
Ale to wszystko pestka. Popis liczbowo-mocarstwowych tendencji dało Towarzystwo Pomocy Głuhoniewidomym. Otóż TPG intensywnie zabiega o uznanie głuchoślepoty jako odrębnej niepełnosprawności. I słusznie. Jest to zaiste paskudna niepełnosprawność, jeżeli jest rzeczywistą, a nie honorową niepełnosprawnością. 
TPG zaproponowało następującą definicję głuchoślepoty: 
"Głuchoślepota w postaci jednoczesnego występowania choroby słuchu i choroby narządu wzroku, których sprzężenie powoduje ograniczenia w wykonywaniu czynności życiowych, w szczególności w przemieszczaniu się, dostępie do informacji i w komunikowaniu się z otoczeniem, w tym wrodzonych lub nabytych wad narządu wzroku powodujących ograniczenie jego sprawności, prowadzących do obniżenia ostrości wzroku przynajmniej w jednym oku lub ograniczenia pola widzenia, występujących jednocześnie z upośledzeniem słuchu przynajmniej w jednym uchu, w zależności od stopnia uszkodzenia zmysłu słuchu i zmysłu wzroku oraz możliwości kompensacyjnych". 
Pięknie, ale przecież nie ma tu żadnych wartości granicznych, żadnych ograniczeń, jest za to czysta uznaniowość. Przyjmując taką definicję, za osobę głuchoniewidomą należy uznać każdego dwunoga, który ma jednocześnie obniżoną ostrość widzenia w jednym oku o jeden procent, a może o jeden promil, albo zawężenie pola widzenia o jeden stopień, a może wystarczy ułamek stopnia, też w jednym oku i osłabienie słuchu w jednym uchu o jednego imbecyla - pfu! Pomyliłem się chodziło mi o jeden decybel. A może wystarczy ułamek imbecyla - tam do kata - to chyba starość! Znowu myślałem o ułamku decybela. Toż mój protoplasta jest od dawna osobą głuchoniewidomą. Boć jest ślepy jak nowonarodzone kocie, a i tykania zegarka już nie słyszy. Ja też jestem głuchoniewidomym kotem. Ale co tam ja i mój protoplasta... Dyć 18 milionów Polaków ma ździebko osłabiony wzrok w jednym albo i w obu oczach i ździebko osłabiony słuch w jednym lub w obu uszach. Dyć prawie wszystkie bardziej leciwe dwunogi mają takie osłabienia wzroku i słuchu. O co więc chodzi władzom TPG? Koniecznie chcą mieć 18 milionów podopiecznych? 
Ale jestem Starym Mądrym Kotem i wiem, co jest grane. Otóż Pan Prezes Grzegorz chce zostać prezydentem Polski. Toż 18 milionów głosów, to chyba w drugiej turze wyborów nie mieli łącznie Jarosław Kaczyński i Bronisław Komorowski. Skoro więc dwaj tak wybitni politycy uzyskali łącznie tylko tyle głosów, to Pan Grzegorz, przy swoich osiemnastu milionach, nie da szans żadnemu kandydatowi przez najbliższe sześć kadencji. 
A jednak dobrze to wykalkulowali. To jest myśl... A może by tak o krok dalej pójść? Może nie warto aż tak rygorystycznie traktować głuchoniewidomych? Może wystarczy mieć jakiś niewielki defekcik między lewym okiem i prawym uchem albo prawym okiem i lewym uchem? W ten prosty sposób doszlibyśmy do 28 milionów podopiecznych, czyli wyborców. A to ogromna armia wyborców, armia która może nie tylko Polskę zdominować, ale całą Unię Europejską, a nawet Stanom Zjednoczonym zagrozić. 
Ale jest, psia jego w te i nazad ganiana, pewien szkopuł. Czy ci wszyscy głuchoniewidomi zechcą głosować na Pana Prezesa Grzegorza. Mieliśmy już Pana Prezesa Tadeusza, który uczestniczył w wyborach. Nie wiem, ile głosów uzyskał przy pierwszych wyborach, w których został posłem. Przy próbie powtórzenia tego wyboru, uzyskał coś ponad 400 głosów. A trzeba Wam wiedzieć, że startował w okręgu wyborczym, w którym zamieszkiwało dwa tysiące niewidomych i grube tysiące innych wyborców. Znaczy to, że te niewidome juchy nie głosowały na swojego Pana Prezesa. Czy więc wszyscy wymarzeni, wydumani, upragnieni głuchoniewidomi zechcą głosować na swojego Pana Prezesa? Można wątpić... 
 Wątpiący Stary Kocur