Pr 2590

WIEDZA i MYŚL

INTERNETOWY MIESIĘCZNIK TYFLOSPOŁECZNY

Wydawca Stanisław Kotowski

Czasopismo nie jest dofinansowywane ze środków publicznych ani żadnych innych. Wydawane jest bez nakładów finansowych. Osoby piszące artykuły oraz zaangażowane przy redagowaniu, adiustacji i korekcie oraz kolportażu nie otrzymują wynagrodzenia. Fundacja „Klucz” przetwarza „WiM” nieodpłatnie na format MP3 w systemie DAISY, a IVO Software Sp. z o.o. udostępnia bezpłatnie niezbędne do tego oprogramowanie.
Czytelnicy otrzymują „WiM” również bezpłatnie. Wystarczy napisać na adres:
st.k@onet.pl lub st.k1@wp.pl
i w każdym miesiącu znaleźć aktualny numer w swojej „Skrzynce odbiorczej”. 
 
Marzec 2011 
Rok III 
Nr 3(27)/2010 
 
REDAKTOR NACZELNY 
Stanisław Kotowski 

ADRES REDAKCJI - wyłącznie internetowy: 
st.k@onet.pl lub st.k1@wp.pl 
Telefon komórkowy: 501-239-769 

Na łamach „Wiedzy i Myśli” zamieszczamy różne opinie i poglądy, w tym takie, z którymi się nie zgadzamy.

Spis treści 

1.	OD REDAKCJI
2.	KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OSÓb NIEWIDOMYCH I SŁABOWIDZĄCYCH
2.1.	Cele rehabilitacyjne realizowane w rodzinie - Stanisław Kotowski
2.2.	To był pasjonat - Iwona Różewicz
2.3.	OSWAJANIE CIEMNOŚCI - Teresa Januchta
2.4.	Bez płuca na szczyt? - Nie widzę problemu! - Trójka - Agnieszka Szałowska
3.	DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH - ”Prawdą w ślepe oczy” - Jerzy Ogonowski
4.	OKULISTYKA, WYNALAZKI, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE
4.1. Jaskra - najnowsza metoda leczenia laserem SLT - lek. med. Ewa Stąsiek Specjalista II stopnia okulistyki - lek. med. Violetta Szałkowska Specjalista II stopnia okulistyki
lek. med. Ewa Stąsiek Specjalista II stopnia okulistyki lek. med. Violetta Szałkowska Specjalista II stopnia okulistyki
4.2.	Witaj w NVDA!
4.3.	Nowy portal informacyjny ZUS - Magdalena Gajda
4.4.	Niewidomy odczyta zdjęcia z Internetu - PAP
4.5.	Coś dla brajlistów
5.	ROZMOWA MIESIĄCA Co pan widzi w tych Indochinach? - Magdalena Gajda
6.	WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE
6.1.	Konkurs czytelniczy - Komunikat Biblioteki Centralnej PZN
6.2. Konkurs czytelniczy - Wszyscy piszemy historię
6.3.	VII Edycja Festiwalu Zaczarowanej Piosenki im. Marka Grechuty! - Beata Kawecka
6.4.	Policja zatrudnia osoby z niepełnosprawnością
6.5.	Teatr, czyli sztuka przez duże S - Alicja Nyziak
6.6.	Stadion z brązu - korespondencja z Poznania - Agata Agar
6.7.	„Blind Watching” - powstaje nowy film Andrzeja Jakimowskiego
6.8.	Nowy serwis www.wypoczynekirehabilitacja.pl Info Baza
6.9.	Słowa zaklęte w obrazie, czyli o tym, jak tworzy się film - Barbara Szymańska
6.10.	Kampania dla niewidomych
6.11.	Termin składania wniosków w ramach programu pn. „Junior” w 2011 PFRON - oprac.: AB
6.12.	Wędrówki po niewidocznej Warszawie
6.13.	Konkurs „Strona Internetowa bez Barier”
6.14.	Pierwsza w Polsce wystawa, którą poczujesz
6.15.	Likwidacja Centrum Informacji Osób Niepełnosprawnych w Słupsku
6.16.	Forum Dostępnej Cyberprzestrzeni - Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej
6.17.	Nowy ośrodek dla niewidomych dzieci
6.18.	Ogłoszenie Fundacji „Vega” - Krzysztof Janusik
7.	O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH ZAJĘCIACH - Uwaga, niebezpieczeństwo! - Jaga Praktyczna
8.	ORGANIZACYJNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY
8.1.	Jeden dzień w MOPR - Weredyk
8.2.	Pat w konsultacjach w sprawie głuchoślepoty - Piotr Stanisławski
8.3.	Głuchoślepota - nowa kategoria niepełnosprawności POPON - oprac.: AB
9.	FAKTY, ARGUMENTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI
9.1.	Nie czytelnicy dyskutują, lecz wysokie instancje - Stanisław Kotowski
9.2. O ludzką godność - Stanisław Kotowski (fragment)
9.3.	Wielkie kłamstwa o czasie pracy - Jacek Zadrożny
9.4.	Uprawnienia czy przywileje?
9.5.	Uchwała nr : XVIII/7/13/10 z dnia 10.11.2010r.
9.6.	Pismo przewodniczącej ZG PZN do członków ZO Okręgu Podkarpackiego PZN
9.7.	Pismo przewodniczącego Zarządu Podkarpackiego Okręgu PZN do przewodniczącej ZG PZN
10.	W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE
10.1.	Pracujący rencista i emeryt musi powiadomić ZUS o osiągniętym przychodzie - Marek Opolski, oprac.: GR
10.2.	Jakie dochody emeryta i rencisty nie wpływają na ograniczenie lub zawieszenie świadczeń - Marek Opolski, oprac.: GR
10.3. Pracodawcy zapominają... - Oprac. Magdalena Gajda
10.4. Nie będzie zmian w zasadach ustalenia rent - Dziennik Gazeta Prawna (2011-01-24), - Bożena Wiktorowska, oprac.: GR
10.5.	Ustawa o rehabilitacji do TK - Mateusz Babak (PAP)
10.6.	Rencista nie uzyska statusu bezrobotnego w PUP - Katarzyna Wójcik-Adamska, - oprac.: GR
10.7.	Ile firm zrezygnuje ze statusu zakładu pracy chronionej - Łukasz Guza, - oprac.: AB
10.8.	Odszkodowanie za dyskryminację w zatrudnieniu - Magdalena Gajda, na podstawie Dziennika Gazeta Prawna
10.9. Kiedy osoba niepełnosprawna będzie dyskryminowana - Dziennik Gazeta Prawna (2011-02-22), - Łukasz Guza, oprac.: GR
11.	Z PRASY I Z INTERNETU
11.1.	Trudności niewidomej pasażerki
11.2.	Pomagają, mimo że od podopiecznych cięgi zbierają - Izabela Żbikowska
12.	Z PRZESZŁOŚCI - Wstęp do archiwalnego wydania miesięcznika „Pochodnia - Józef Szczurek
13.	WPROST ALBO NA OPAK
13.1.	Śmieszne, nieśmieszne?
13.2.	O konkursie mądrym inaczej - Bączek
13.3.	Mruczę i prycham - Na protoplastę! Na pryncypała!

aaa 
1.	OD REDAKCJI 
 
Drodzy Czytelnicy, Szanowni Państwo! 

Za kilka dni marzec, a w nim początek wiosny. Powitajmy ją radośnie, bo na to zasługuje. 
Zanim jednak będą Państwo rozkoszować się słońcem, zapachem budzącej się przyrody i świergotem ptaków, zachęcamy do przejrzenia naszego miesięcznika. 
Szczególnie polecamy rubrykę „Fakty, argumenty, poglądy, opinie i polemiki”. Tym razem znajdą Państwo kontrowersje na temat czasu pracy niepełnosprawnych pracowników i ostrą wymianę zdań między dwoma członkami ZG PZN. 
Proponujemy też zajrzeć do nowej rubryki „Wprost albo na opak”. Prosimy o nadsyłanie opisów śmiesznych przypadków, jakie niekiedy spotykają osoby niewidome i słabowidzące. Od Państwa zależy, czy rubryka ta będzie wypełniona dowcipem, zabawnymi przygodami i felietonami. 
Zapraszamy do lektury. 
Redakcja 
aaa 
2.	KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OSÓb NIEWIDOMYCH 
I SŁABOWIDZĄCYCH 
 
aaa 
2.1.	Cele rehabilitacyjne realizowane w rodzinie 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Publikacja własna „WiM” 

Każdy z nas jest członkiem rodziny i pełnimy w niej różne role. Raz jesteśmy dzieckiem, innym razem rodzicem, a najczęściej jednym i drugim jednocześnie. Jeżeli nasi rodzice żyją, jesteśmy dziećmi w rodzinie pochodzenia. Jeżeli mamy własne dzieci, jesteśmy rodzicami w rodzinie prokreacji. W rodzinie pełnimy rolę matki i żony, ojca i męża, dziecka, brata, siostry, babci i dziadka. A jeżeli będziemy rozpatrywali szerszą rodzinę, to również cioci, szwagra, bratowej, stryjka, kuzyna itd. 
O celach rehabilitacyjnych realizowanych przez rodziców w stosunku do swoich niewidomych lub słabowidzących dzieci pisałem już wcześniej. Teraz zastanówmy się nad naszymi celami rehabilitacyjnymi jako rodziców, żon i mężów. Dodajmy od razu, że małżeństwo to jeszcze nie rodzina. Jest to dopiero przygotowanie do utworzenia rodziny, która powstanie wraz z pojawieniem się pierwszego dziecka. 
A więc mamy najpierw małżeństwo, a potem rodzinę. Oczywiście są rodziny, które nie zostały poprzedzone małżeństwem. Nie chodzi mi o formalną stronę zagadnienia. Mam na myśli dwoje ludzi, którzy żyją wspólnie i wspólnie wychowują dzieci. Często jest inaczej - w rodzinie brakuje ojca, czasami matki. Wówczas mamy rodzinę niepełną. Nie to jest jednak przedmiotem moich rozważań. 
Osobom z uszkodzonym wzrokiem jest trudniej zawrzeć małżeństwo i stworzyć warunki do prawidłowego funkcjonowania rodziny. Chociażby tylko brak pracy może przekreślić wszystkie plany w tej dziedzinie. Cóż, osobom niewidomym niemal wszystko przychodzi trudniej, ale potrafią pokonywać wszelkie przeszkody i osiągać założone cele. Tak jest i z małżeństwem, a następnie z życiem rodzinnym. 
Rozpatrując małżeństwa, w skład których wchodzą osoby z uszkodzonym wzrokiem, można podzielić je na dwie grupy: 
•	małżeństwa, które powstały przed wystąpieniem niepełnosprawności u jednego lub u obojga współmałżonków, 
•	małżeństwa, które powstały od razu z udziałem osób niesprawnych wzrokowo. 
Małżeństwa można też dzielić ze względu na stan wzroku współmałżonków. Wyróżniamy tu: 
•	jedno ze współmałżonków jest osobą widzącą, drugie słabowidzącą, 
•	oboje współmałżonkowie są osobami słabowidzącymi, 
•	jedno ze współmałżonków jest osobą niewidomą, a drugie widzącą, 
•	jedno ze współmałżonków jest osobą niewidomą, a drugie osobą słabowidzącą, 
•	oboje współmałżonkowie są osobami niewidomymi. 
Oczywiście, w każdym z wymienionych małżeństw mogą wystąpić dodatkowe schorzenia i niepełnosprawności. Nie będę zajmować się takimi sytuacjami, żeby zbytnio nie komplikować tych rozważań. Konieczne bowiem byłoby uwzględnienie zbyt wielu czynników. 
Rzecz jasna, że każde z wymienionych małżeństw jest w nieco innej sytuacji życiowej. O każdym z wymienionych małżeństw można napisać artykuł, kilka artykułów, a nawet książkę. Zakupy, utrzymanie porządku, gotowanie, załatwianie spraw urzędowych, opłaty, pielęgnacja niemowląt, wychowanie dzieci, dziedziczenie ślepoty, wszystko to i wiele innych czynników może być udziałem niewidomych i, w mniejszym stopniu, słabowidzących rodziców. W jednym artykule można tylko zasygnalizować problemy. 
Należy przyjąć, że im wyższy stopień niepełnosprawności występuje u jednego ze współmałżonków, tym trudniej pokonywać codzienne trudności, a jeżeli znaczny stopień niepełnosprawności, a zwłaszcza całkowita utrata wzroku, występuje u obojga współmałżonków, wówczas mamy do czynienia z wielkim spiętrzeniem trudności. 
Nie oznacza to, że rodziny, w których oboje współmałżonkowie są osobami całkowicie niewidomymi, nie mogą funkcjonować prawidłowo. 
Znam małżeństwo dwojga całkowicie niewidomych osób. Są to ludzie pierwszorzędnie zrehabilitowani, wykształceni, zaradni. Z małżeństwa tego urodziło się czworo dzieci, dwie córki i dwóch synów. Wszyscy zostali dobrze wychowani i wykształceni. Osoby te miały mnóstwo problemów i trudności, ale umieli je pokonywać. Umieli, co podkreślam z całą mocą, bo byli świetnie do życia przygotowani. Mimo to, musieli korzystać z pomocy osób widzących. 
Znam wiele rodzin, w których jedno lub dwoje współmałżonków są osobami niesprawnymi wzrokowo. Jedne radzą sobie znakomicie, inne przeciętnie, a jeszcze inne nie radzą sobie zupełnie. Wszystko zależy od ludzi, od ich charakterów, przygotowania do życia, zrehabilitowania. I właśnie o tym powinni pomyśleć młodzi ludzie przed wstąpieniem w związek małżeński. Powinni zastanowić się, czy podołają trudnościom, czy ulegną im, czy zapewnią właściwe warunki swoim dzieciom. 
W rodzinie inna jest rola ojca, babci, córki, brata. Są role męskie i kobiece. Każdy z nas, oprócz pełnienia dziesiątek różnych ról, pełni jeszcze rolę niewidomego czy słabowidzącego. Nakłada się ona na inne role, związane z wiekiem, płcią, charakterem, usposobieniem i całym bogactwem różnorodnych stosunków społecznych. 
Niezmiernie ważne jest nie dopuścić do tego, żeby rola niewidomego stała się najważniejszą z pełnionych przez nas ról. Niewidomy nie może być tyranem dla swej rodziny. Nie może wymuszać, by nikt niczego nie przestawiał w mieszkaniu, by wszyscy zachowywali się w sposób, jakiego on sobie życzy. Ciągle podkreślam, że ślepota może być wspaniałą wymówką, usprawiedliwieniem lenistwa, złośliwości, tyranizowania pozostałych członków rodziny swoim nieszczęściem. 
Mimo trudności i ograniczeń, należy dobrze przygotować się do życia i stworzyć rodzinę. Jak Państwo pamiętają, psychiatra, na którego powoływałem się w poprzednim artykule, życie rodzinne uznał za jeden z dwóch ważnych punktów oparcia. Według tego psychiatry życie rodzinne, obok pracy zawodowej, jest najważniejszym czynnikiem zachowania równowagi psychicznej. Trzecim, mniej ważnym czynnikiem, punktem oparcia, może być cokolwiek - hobby, rozrywka, życie towarzyskie, turystyka itp. 
Życie rodzinne zawiera nieprzebrane bogactwo przeżyć, doznań, radości i trosk. Dobra rodzina to wielkie szczęście, zła przeciwnie - wielkie nieszczęście. 
W życiu rodzinnym i małżeńskim zaspokajana jest większość różnorodnych potrzeb człowieka. Nie dopracowaliśmy się innych form życia społecznego, zaspokajających równie dobrze potrzeby dorosłych i dzieci. Tak jest i chociażby wszystkie single świata twierdzili coś innego, rodziny nic nie zastąpi. 
Funkcjonowanie małżeństwa i rodziny zależy od wielu czynników wewnętrznych i zewnętrznych. Na te ostatnie, najczęściej nie mamy wpływu, chociażby klęski żywiołowe czy bezrobocie. Bez wątpienia pojedynczy człowiek nie może zmienić tych warunków. Może jednak w pewnym zakresie wpływać na złagodzenie ich skutków w odniesieniu do siebie i swojej rodziny. Im ktoś jest bardziej zaradny, tym łatwiej sobie poradzi nawet w bardzo trudnych warunkach. 
Należy raz jeszcze podkreślić, że niewidomi powinni być dobrze przygotowani do życia, do samodzielności, do pracy zawodowej, do życia społecznego. I są to główne cele rehabilitacji, a wśród nich przygotowanie do życia w rodzinie, do założenia rodziny i do tworzenia warunków jej prawidłowego funkcjonowania. 
Tak, jest to jeden z najważniejszych celów rehabilitacji, a zarazem jeden z najtrudniejszych do osiągnięcia. Przygotowanie do życia rodzinnego jest trudne, nawet bez niepełnosprawności. Świadczą o tym liczne rozwody, rozpady rodzin, tragedie dzieci. Niepełnosprawność niczego tu nie ułatwia. 
Jakość życia rodzinnego zależy od tak wielu czynników: psychicznych, społecznych, ekonomicznych, zdrowotnych, środowiskowych, obyczajowych, moralnych, że nie ma tu gotowych wzorów, recept, sposobów. Każdy sam musi rozwiązywać te skomplikowane problemy, a jeżeli będzie to robił w zgodzie, w porozumieniu ze współmałżonkiem, wszystko będzie łatwiejsze. Młodzi ludzie powinni dobierać tak partnerów życia, żeby porozumienie było możliwe. Dotyczy to również niewidomych. 
 *** 
 
Zdobyłem wykształcenie, miałem pracę, przyszedł czas na założenie rodziny. Niezbędne było jeszcze mieszkanie. Miałem pokój o powierzchni 9 metrów kwadratowych, a w nim: wersalkę, stół, dwa krzesła, kawałek szafy i kuchenkę gazową - wszystko w tym jednym pokoiku. Toaleta była wspólna i znajdowała się pół piętra niżej. Miałem i pewne rozrywki - trzydzieści metrów od mojego okna jeździły pojazdy. Niektóre z nich robiły taki raban, że szklanki skakały na stole. Założyłem książeczkę mieszkaniowo i była szansa rozwiązania problemu mieszkaniowego. 
Jak już pisałem wcześniej, pracowałem w Zakładzie Rehabilitacji i Szkolenia Inwalidów Wzroku w Chorzowie. Pracowała tam również nauczycielka Basia, moja przyszła żona. Nie piszę romansu. Na tej informacji więc poprzestanę. Dodam tylko, że Basia miała też jeden pokój, większy od mojego i z kuchnią zrobioną z przedpokoju. To też nie były warunki do życia przyszłej rodziny. No, ale miałem książeczkę mieszkaniową. 
20 lutego 1971 r. stałem się człowiekiem żonatym. Syn urodził nam się 15 maja 1973 r. Tak się złożyło, że żonę zabrałem ze szpitala do nowego, trzypokojowego, spółdzielczego mieszkania. 
W dniu 25 sierpnia 1974 urodziła mi się pierwsza córka, a w dniu 4 czerwca 1976 druga córka. Syn skończył medycynę a córki ekonomię. I myślę, że było to normalne życie. Oczywiście, można by opisywać szczegóły, ale po co. Nie w tym rzecz. Myślę, że nie byłem gorszym ojcem od tysięcy ojców w naszym kraju. Tak myślę, ale wiem, że brak wzroku nie ułatwiał mi tego zadania. Oczywiście, mogłem dzieciom to i owo wytłumaczyć, wyjaśnić, tego i owego nauczyć, ale były też sprawy, które musiała załatwiać żona. Czasami wyglądało to wręcz śmiesznie. 
Nie do końca mogłem zajmować się niemowlętami. Potrafiłem zmienić pieluszkę, ale tylko wtedy, kiedy nie było w niej nic poważniejszego. Jeżeli jednak było - wstyd powiedzieć. Wówczas to mną trzeba było się zajmować. Od razu wymioty i niech się dzieje co chce. No, ale to nie wynikało z braku wzroku. Robiłem więc wszystko, byle nie zostać sam na dłużej z niemowlęciem. Wolałem jechać z Chorzowa do Katowic czy do Bytomia, szukać apteki, żeby kupić lekarstwa czy humanę (mleko dla niemowląt) byle tylko nie narażać się na zmianę pieluchy. Robiłem zakupy, stałem w kolejkach, nosiłem siatki. Sąsiadom się nie podobało. Twierdzili, że widząca baba siedzi w domu, a ten biedaczysko musi tłuc się tramwajami i narażać na niebezpieczeństwo. 
Dzieciaki rosły. Zaczynały zauważać, że z ich tatą jest coś nie tak. Brały mnie więc za rękę, kładły na ekranie telewizora i pytały „tatusiu, co to jest?”. Wtedy trzeba było odwoływać się do mamy. Szło to nawet dobrze z obrazkami, ale z telewizorem... Zanim dziecko zmieniło konsultanta, obraz znikał i to coś zostawało nierozpoznane. 
Kiedyś wybraliśmy się na spacer nad rzekę. Mieszkaliśmy bardzo blisko Rawy. Poszedłem z synem przodem, a żona z córkami, jedna przy wózku, druga w wózku, szły za nami. W pewnym momencie syn zapytał: „tatusiu, co to jest?” Zacząłem dopytywać, o co mu chodzi - taki biały puder, powiedział. Poczekajmy, zaraz przyjdzie mama i nam powie. Przyszła i powiedziała - mgła nad rzeką. 
Podane przykłady świadczą o tym, że są sprawy, z którymi niewidomi rodzice sobie nie poradzą. Mam tu na myśli rzeczywiście niewidomych, a nie osoby uznane za niewidome. 
Na koniec chcę z całą odpowiedzialnością powiedzieć, że życie moje nie byłoby pełne, gdyby nie żona, gdyby nie dzieci. Teraz dzieci są już samodzielne, są też wnuki, a my z żoną żyjemy jak w pierwszych dwóch latach małżeństwa. Ale to już inny rozdział naszego życia. 
aaa 
2.2.	To był pasjonat 
Iwona Różewicz 
 
Źródło: „Pochodnia” listopad 1994 r.

„Non omnis moriar” - czytamy nieraz na nagrobkach i prawie zawsze jest to nasze ukryte życzenie. Nie chcemy odchodzić bez śladu. Są przecież ludzie, niekoniecznie z tych wielkich, przechodzących do historii, którzy zostawiają po sobie ślady głębsze, trwalsze, znaczące dla kręgu, w którym żyli i działali. Takim człowiekiem był Andrzej Adamczyk - jeden z wybitnych działaczy środowiska niewidomych. 
26 listopada mija 5 lat od Jego śmierci. Warto przypomnieć sylwetkę tego niezwykłego człowieka. Cztery lata temu „Pochodnia” w numerze 11-12/1990 i 1/1991 zamieściła obszerny szkic biograficzny o Andrzeju Adamczyku pióra Władysława Gołąba i tam odsyłamy Czytelników bliżej zainteresowanych. Nie wszyscy jednak artykuł czytali, nie wszyscy pamiętają, więc przypomnijmy kilka ważniejszych szczegółów biograficznych, dotyczących „Dyrektora Lasek”. 
Dr Andrzej Adamczyk (ur. w 1936 r ) był wychowankiem Lasek - wzrok stracił jako ośmioletni chłopiec na skutek zaprószenia oczu przy wybuchu niewypału. W Laskach ukończył zasadniczą szkołę zawodową z dyplomem mistrza dziewiarskiego. Pracując jako dziewiarz, m.in. w Spółdzielni Pracy Rękodzieła Artystycznego „Nowa Praca Niewidomych”, której był współzałożycielem, zrobił maturę w wieczorowym liceum ogólnokształcącym. Podjął i ukończył studia na Wydziale Matematyczno-Fizycznym Uniwersytetu Warszawskiego. W 1969 r został zatrudniony w Instytucie Badań Jądrowych w VII Zakładzie Teorii Jądra Atomowego, gdzie doszedł do stanowiska starszego asystenta. Obronił pracę doktorską. 
Od połowy lat siedemdziesiątych zaczyna się nowy rozdział w życiu Andrzeja Adamczyka. Będąc jeszcze pracownikiem IBJ, zaczął pracować jako nauczyciel fizyki w Laskach. Niedługo potem został powołany na stanowisko dyrektora szkół zawodowych. Rozstał się z IBJ i w roku 1981 objął stanowisko dyrektora Ośrodka Szkolno-Wychowawczego im. Róży Czackiej w Zakładzie w Laskach i na tym stanowisku pozostawał do śmierci. 
Działał także w strukturach Polskiego Związku Niewidomych. Przez wiele lat był przewodniczącym Rady Naukowej PZN, a w latach 1981-88 - wiceprzewodniczącym Zarządu Głównego PZN. Współpracował, z ramienia PZN, ze Światową Unią Niewidomych. Zajmował się adaptacją podręczników szkolnych dla dzieci niewidomych, pozostawił wiele publikacji popularnonaukowych, między innymi dotyczących metod i technik szkolenia niewidomych programistów. 
Jakim pozostał w pamięci współpracowników i przyjaciół? 
Andrzej Skóra - prezes zarządu Środowiskowej Spółdzielni Mieszkaniowej Niewidomych: 
„To był pasjonat. Gdy zainteresował się jakąś ideą, jakąś sprawą, oddawał się im bez reszty. Pracował po 14, 16 godzin na dobę. Musiał wszystko sprawdzić, zgłębić do końca. Dużo wymagał od siebie i innych i to budowało Jego autorytet. Był człowiekiem wybitnie uzdolnionym, zarówno w kierunku nauk ścisłych, jak i humanistycznych”. 
Kazimierz Lemańczyk - prezes Spółdzielni „Nowa Praca Niewidomych”: 
„Był nieprzeciętnie zdolny intelektualnie (miał bardzo ścisły, matematyczny umysł) i manualnie (wszystkie tego rodzaju prace wychodziły mu bardzo dobrze). Już jako młody człowiek był bardzo dojrzały, odpowiedzialny, może nawet zbyt poważny. Jego bystrość i lotność dobrze charakteryzuje wypowiedź jednego z kolegów: „ten Andrzej okropnie mnie denerwuje. Gdy się zbieramy, aby coś omówić, to zanim ja pomyślę, on już powie, i co najgorsze, ma rację”. 
Stanisław Kozyra - zastępca prezesa do spraw technicznych w „Nowej Pracy Niewidomych”, kolega z ławki szkolnej Andrzeja;Adamczyka: 
„Była to natura trochę buntownicza. Kiedyś zbuntowaliśmy się w warsztacie dziewiarskim, nie chcąc wykonywać mechanicznych prac. Zainicjował całą sprawę właśnie Andrzej. Pierwszą reakcją ze strony wychowawców był szok, ale później, dzięki panu Ruszczycowi, okazało się, że bunt był jednak uzasadniony. Andrzej był trochę ryzykantem. Robił różne rzeczy, chcąc popisać się swoją sprawnością, zwłaszcza wobec dziewcząt - na przykład skakał z pierwszego piętra albo wskakiwał z ławki na stół...” 
Andrzej Adamczyk był pierwszym niewidomym dyrektorem ośrodka w Laskach. Choć początkowo budziło to sporo wątpliwości, szybko się jednak rozwiały. 
„Rozmawiając z nim nie odnosiło się wrażenia, że mówi się z człowiekiem niewidomym” - wspomina obecny dyrektor ośrodka w Laskach Piotr Grocholski, widzący, w czasach Andrzeja Adamczyka jego zastępca. - „Robił na mnie wrażenie człowieka silnego, sprawiała to jego wiedza, kompetencja, to że wiedział czego chce w życiu. W kontaktach pedagogicznych wyróżniał się głęboką wiedzą o problemach niewidomych, rozumieniem ich potrzeb”. 
Wiele osób zadawało sobie pytanie, dlaczego dr Adamczyk, zdolny i zamiłowany fizyk, zrezygnował z pracy naukowej na rzecz Lasek? Czy dlatego, że w pewnym momencie stwierdził, że przekroczenie osiągniętego pułapu i dalsza kariera naukowa wymagałyby nakładów pracy nieproporcjonalnych do efektów, czy była to miłość do niewidomych dzieci i chęć służenia im? Sam zawdzięczał Laskom bardzo wiele, właśnie tu zaakceptował swoje inwalidztwo i nauczył się z nim żyć. Był zresztą typem przywódczym, co zgodnie stwierdzają ludzie, którzy w nim współpracowali, a właśnie stanowisko dyrektora ośrodka umożliwiało wykazanie się inicjatywą i talentem organizacyjnym. Nie sposób na te pytania odpowiedzieć, pewne jest to, że skoro podjął taką decyzję, sprawy niewidomych dzieci stały się Jego największą pasją. 
„Wiele razy obserwowałem - mówi dyrektor Grocholski - jego niezwykle osobisty stosunek do dzieci. Kiedy na przykład przychodziły do niego z życzeniami, przytulał je, jakby chciał je przekonać, że w Laskach jest tylko dla nich”. 
„I dzieci to wyczuwały, lgnęły do niego, a on miękł jak gąbka” - dodaje Bolesław Jońca - dyrektor Podstawowej Szkoły Specjalnej w Laskach. 
Dr Adamczyk wniósł ogromny wkład w rozwój i doskonalenie ośrodka. Zorganizował zespół inżynierów, który opracowywał i wytwarzał pomoce tyflologiczne, ułatwiające życie niewidomym.;Z jego inicjatywy powstało technikum masażu leczniczego, zaczął wprowadzać komputeryzację. Bardzo leżał mu na sercu los dzieci najbardziej skrzywdzonych - niewidomych z dodatkowymi odchyleniami - to przy jego współudziale powstał dom dla takich dzieci na Saskiej Kępie. A dla współpracowników... „Jego szorstkość była pozorna - wspomina Bolesław Jońca. - Jako szef miał jedną wielką zaletę: umiał fachowo zrugać, jak również coś dobrego, miłego powiedzieć. Był bardzo wrażliwy na biedę.” 
„Był to człowiek niezwykle rzetelny, uczciwy, pracowity, dociekliwy. Stawiał sprawy zasadniczo, nieraz przez to trudny w dyskusji, ale bardzo konsekwentny” - mówi mecenas Władysław Gołąb - prezes Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi. - „Niektórzy czuli się tak jakby po nich przejechał walec, bo Andrzej był bardzo ścisły, można rzec matematyczny. Ja w takich sytuacjach nie dawałem się zwalcować. Mówiłem: nie zgadzam się z tym, ale to Pan bierze odpowiedzialność, zaś skutki moim zdaniem będą takie a takie. I on na drugi dzień przychodził do mnie, mówiąc: - przemyślałem i zmieniłem zdanie. Bo jego można było przekonać, jeśli wysunęło się przekonujące argumenty, zaś on sam umiał przekonywać znakomicie, czego niejednokrotnie doświadczyłem”. 
Ten wrażliwy, o szerokich zainteresowaniach, lubiący muzykę poważną i literaturę człowiek, był niezwykle pryncypialny, zasadniczy. nie był dyplomatą - szedł jak czuł, że miał rację. Był bezkompromisowy i nie bawił się w żadne kombinacje. Za taką postawę płaci się wysoką cenę i zapłacił. Nie udało mu się w ten sposób działać w Zarządzie Głównym PZN, było to zbyt trudne dla różnych osób. Złożył rezygnację, co wielu jego współpracowników odczuło jako stratę, zaś on sam jako niesprawiedliwość ze strony tych, których uważał za przyjaciół, a takimi się nie okazali. Ta gorycz towarzyszyła jego trudnemu umieraniu na chorobę nowotworową. Swój los znosił mężnie, w czym dopomogła mu głęboka wiara. „...Zrozumiałem - zwierzał się jednej z osób - że za moją wierność Bóg mnie tak kocha, że zsyła na mnie niemoc, odjęcie mowy i paraliż. Wtedy zacząłem wielbić Boga i nagle doznałem tak głębokiego szczęścia, doświadczyłem tak wielkiej miłości Chrystusa... Czułem, że ona mnie ogarnia i w tej ogarniającej mnie miłości była także miłość tych wszystkich ludzi, którzy mnie w życiu kochali. Wtedy zrozumiałem przeżycia mistyków. 
Ludzie, którzy go znali i kochali, grono jego przyjaciół chce, aby wartości, którymi dr Adamczyk się odznaczał, jego postawa, choć tak niełatwa, znajdowały kontynuatorów, Jest on przecież, używając nieco staromodnego określenia, wzorem do naśladowania dla młodzieży. Dlatego postanowili utworzyć fundusz Jego imienia z przeznaczeniem na stypendium i nagrody dla tych uczniów z Lasek, którzy odznaczają się podobnymi jak Andrzej Adamczyk cechami charakteru - upartym dążeniem do zdobycia wiedzy, samodzielnością, uczciwością i bezkompromisowością. Wydrukowano już cegiełki o różnej wartości. Są one rozprowadzane wśród kolegów, współpracowników i przyjaciół dr. Adamczyka. Tym, którzy chcieliby się do tej inicjatywy przyłączyć, podajemy informację, gdzie można zadeklarować uczestnictwo w funduszu: Bolesław Jońca, Laski Warszawskie, tel. 722-70-04 lub 08 i 09 oraz dom: 663-59-77. 

 *** 
 
Końcowa informacja i numery telefonów straciły aktualność. Dokonujemy przedruku artykułu, więc nic z niego nie wykreślamy. 
(Przypis redakcji „WiM”) 
aaa 
2.3.	OSWAJANIE CIEMNOŚCI 
Teresa Januchta 
 
Źródło: Poeticon, ZLP - Poznań 2001 

Stanisław Leon Machowiak, autor zbiorku poezji pt. „W oczach ciemności” jest człowiekiem ociemniałym Mimo to pisze wiersze dla dorosłych i dla dzieci Opublikował kilkanaście tomików poetyckich - m.in. „Noce ze słońcem” (1982 -debiut), „T było światło” (1986), „Jak krzyk milczenia” (1990), „Słowem - światłem” (1991), „Niech milczą słowa” (1992), „Światło zapisane” (1993), „Światło przed słowem” (1994), „Między żywiołami” (1995), „Światło na rozdrożach” (1997), „Do światła” (1998 - wybór wierszy). Wybrane wiersze były tłumaczone na język esperanto, francuski, ukraiński, włoski i niemiecki. 
Analizując tylko tytuły wydanych książek nietrudno zauważyć, że w kręgu poetyckich zainteresowań autora jest światło symbolizujące pragnienie widzenia i tęsknotę podmiotu lirycznego za światem dostępnym osobom widzącym. W jednym z najdawniejszych wierszy pt. „Przy stworzeniu świata” żali się swoim czytelnikom: 
kiedy się urodziłem / miałem lat dwadzieścia / 
stwórca złamał mi żebro /był to mój dzień pierwszy/...// 
wszystkie dni przeminęły /.../ 
siódmego nie widziałem / własnych źrenic /. 
Nie godzi się jednak z własną odmiennością, chce dorównać pełnosprawnym, dlatego wiersz kończy słowami: 
jesteście więksi ode mnie / tylko o światło. 
Ten bunt wewnętrzny towarzyszy poecie przez całą dotychczasową twórczość literacką, która podobnie jak dotyk białej laski pomaga mu trwać w świecie światła i barw: 
dziwisz się że powracam / bez światła / 
ono mnie opuściło / teraz wygrywam każdą noc / na klawiaturze słów („Bez światła” w: „Światło na rozdrożach” - s.42). 
W omawianym tu zbiorku autor wielokrotnie zamyśla się nad rolą słowa w kontekście własnej niepełnosprawności: 
czym dla ciebie jest. słowo opisem miłości / 
hymnem serca czy może / światłem w locie ptaka // 
Bóg zna wszystkie litanie / słowem może ocalić / utrapienie duszy (s.20). Samego siebie nazywa ogrodnikiem słów (s.25). 
Najnowszy tomik Machowiaka ma w tytule „ciemność”. Czy to coś oznacza? Spróbuję sobie odpowiedzieć na to pytanie, śledząc i analizując zawarte w nim utwory. Już pierwszy wiersz tchnie optymizmem: 
...w ślepocie / ukryty kielich światła i mądrością zawarta w puencie: gdzie wszystko zgasło / nic się spalić nie może zwłaszcza miłość („W ślepocie” -s.5). 
Miłość matki: Twoja miłość jak zorza / spływa z obłoków (s. 10), 
miłość żony: nasza miłość / z mgławicy gwiazd (s. 15), 
miłość przyjaciół: trudno zapomnieć miłość / którą wykradłeś bogom / żeby rozdawać ludziom (s.7 - wiersz dedykowany Nikosowi Chadzinikolau), 
miłość Boga: Twoja miłość tak wielka / iż nie wszystko może (s.24). A więc miłość - jako zamiennik światła? Tak, to dzięki niej pod parasolem nocy / serce / nie ulega mrokowi (s.24). 
Podmiot liryczny uświadamia sobie rolę bliskich mu osób w pokonywaniu ciemności, okazuje im wdzięczność (Żono / mój oceanie ciszy /.../ a. mnie wciąż brak słów / do pieśni sławiącej / Twoje przy mnie trwanie -s. 15) i pragnie się odpłacić sercem za serce: ...Róże...// wygasiłeś oczy / żebym nie widział nieba // zostaw mi chociaż serce niech bije dla drugiego człowieka (s.40). 
Nadzieję na pokonanie ciemności daje mu także wiara w Boga, czemu daje wyraz w wierszach zawartych pomiędzy stronami 25 - 34. Nazywa Boga swoim wiecznym światłem (s.27) i prosi: Panie oświeć mi drogę / niełatwe mam zadanie / bez Ciebie wstać nie mogę / podaj mi swoje ramię (s.26). 
Mimo iż jego ufność zostaje wielokrotnie wystawiona na próbę, godzi się ze swoim przeznaczeniem mówiąc: Jestem wierny / nieodwracalnej nocy (s.6). 
Swoje cierpienia łączy z cierpieniami innych łudzi („Hospicjum” -s.37), oswaja się z myślą o nieuchronnym („O śmierci zwyczajnie” -38), rozmawiając wierszami z tymi, którzy już odeszli w inny wymiar czasu (s.41). Wie, że jego serce śpieszy się nieustannie / żeby zdążyć do Ciebie // dniem i nocą bez reszty / wypala się z miłości (s.45). 
Wydaje się, że Stanisław Machowiak traktuje swoje pisarstwo jak pomost między ciemnością a światłem, między życiem a śmiercią, czemu daje wyraz także w „Wierszu ciszy”: 
nie użyję słów 
napiszę milczeniem 
wiersz zamkniętych ust 
cichy jak przejście 
między życiem a śmiercią. 
Zatem chyba nie bez znaczenia jest użyte w tytule słowo „ciemność”. Jego synonimami są często spotykane w utworach określenia: noc, mrok, ślepota, czarna dolina, śmierć. Poeta najwyraźniej oswaja się z ciemnością, by osiągnąwszy wewnętrzna równowagę, zbliżyć się do jasności, która będzie mu towarzyszyć przez całą wieczność. 
Stanisław Machowiak jest niezłym lirykiem, umiejętnie operuje środkami stylistycznymi. Jego wiersze, zwykle zwięzłe i lapidarne, zawierają duży ładunek emocjonalno-filozoficzny, wyrażony również w celnej puencie. Są ciepłe i mądre. Zastanawiając się nad ewentualnym związkiem jego niepełnosprawności z literaturą, zadaje sobie niekiedy pytanie, czy jest on poetą pomimo niej, czy też może dzięki niej. Czy paradoksalnie nie jest tak, że ślepcy „widzą” więcej niż mający zdrowe oczy, a głusi „słyszą” to, czego nie mogą usłyszeć ludzie o zdrowym słuchu? W każdym razie wielu ludzi może pozazdrościć Machowiakowi wrażliwości i umiejętności wyrażania swoich myśli, zaś jego heroizm w zmaganiu się z własnymi ograniczeniami może być dla innych wzorem do pokonywania fizycznych słabości i cierpień. 
aaa 
2.4.	Bez płuca na szczyt? Nie widzę problemu! 
Trójka 
Agnieszka Szałowska 
 
Źródło: www.polskieradio.pl 
Data: 18.01.2011 
 
Łukasz Żelechowski i Piotr Pogon rozpoczęli wyprawę na najwyższą górę Ameryki 
Południowej. Nie byłoby w tym nic dziwnego gdyby nie fakt, że pierwszy nie widzi, a drugi od 20 lat zmaga się z rakiem płuc. 
Poznali się w czasie wyprawy na Kilimandżaro zorganizowanej przez Fundację Anny Dymnej „Mimo Wszystko”. Razem zdobyli Elbrus, najwyższą górę Kaukazu (Łukasz był pierwszym niewidomym, który tego dokonał). 
17 stycznia wyruszyli zdobywać kolejny szczyt - najwyższą górę Ameryki Południowej - Aconcaguę. 
Piotr Pogon - Wydaje mi się, że od 24 lat uczestniczę w jakimś życiowym cudzie, bo od tylu lat jestem pod opieką onkologów po usunięciu płuca. Poznałem człowieka, który jest niewidomy, ale który otworzył mi oczy na bycie z przyjacielem - opowiada Piotr Pogon, podróżnik. 
Łukasz Żelechowski jest bardzo skoncentrowany przed wyprawą. - 19 stycznia najprawdopodobniej rozpoczniemy już wędrówkę do góry. Pierwszy etap to dotarcie do głównej bazy, a później aklimatyzacja, zdobywanie kolejnych obozów i atak na szczyt - przewiduje. 
Łukasz Żelechowski Z pewnością nie będzie to łatwe zadanie. - Tak wysoka góra jest wyzwaniem dla każdego wędrowca, który chce ją zdobyć. Wysokość 7000 m n.p.m to granica krytyczna, gdzie powinno się oddychać poprzez aparat tlenowy, ale jest taka niepisana zasada, że szczyty zdobywa się o własnych płucach - dodaje Łukasz. 
Dla Piotra, któremu usunięto płuco, będzie to równie trudna wyprawa, co dla niewidomego Łukasza. 
•	W moim przypadku każdy oddech muszę podzielić przez dwa. Skrajne niedotlenienie, waga plecaków i sprzętu, niskie temperatury powodują, że towarzyszy mi kaszel, mam utrudniony oddech i każdy krok w drodze na szczyt okupiony jest wielkim wysiłkiem. W czasie wyprawy na Elbrus miałem wysokościowe halucynacje, grudki śniegu przybierały kształty małych zwierzątek… Ale wchodziłem bez butli z tlenem i to było dla mnie najważniejsze, powód do dumy i satysfakcji - wspomina. 
Podróżnicy dodają, że mają dystans do swoich dysfunkcji zdrowotnych, potrafią z nich nawet żartować. 
•	Powtarzamy często, że wyprawa z Łukaszem musi się udać, bo on po prostu nie widzi problemów - śmieje się Pogon. 
Skąd w nich taka determinacja i siła? 
•	Chcielibyśmy by wszyscy, którzy nie mają tyle szczęścia co my, tyle sił, by pomyśleli, że może warto zdobyć taką swoją malutką Aconcaguę - tłumaczą. 
Aby wysłuchać całej opowieści Piotra Pogona i Łukasza Żelechowskiego przed wyprawą na Aconcaguę, wystarczy kliknąć ikonę dźwięku w boksie „Posłuchaj” w ramce po prawej stronie. 
Zapraszamy także do obejrzenia galerii zdjęć z wyprawy na Elbrus w 2009 roku. 
Aconcagua, liczący 6962 m n.p.m szczyt Andów jest wliczany do „Korony Ziemi”. 
Łukaszowi i Piotrowi towarzyszą Arkadiusz Mytko, podróżnik ekstremalny i Bogdan Bednarz, ratownik beskidzkiej grupy GOPR, specjalista technik linowych, opiekun górski osób niepełnosprawnych. 
Sponsorem wyprawy jest koncern farmaceutyczny Gedeon Richter. 
aaa 
3.	DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH 
”Prawdą w ślepe oczy” 
Jerzy Ogonowski 
 
Źródło: Publikacja własna „WiM” 

Tak w swoim czasie nazwany został mój artykuł, który najpierw chciałem zamieścić w środowiskowej „Pochodni”, ale się nie dało, więc zamieściłem u Juliana Bartosza we wrocławskich „Sprawach i Ludziach”. Z grubsza rzecz biorąc, chodziło o mój sprzeciw wobec hołubienia dziennikarzy dysydentów przez Jerzego Szczygła. Moje stanowisko wynikało nie tylko z faktu, że znajdowałem się podówczas nie po „jedynie słusznej” stronie „Solidarności”, lecz po drugiej - na skrzydle reformatorskim starego ustroju. Dziś myślę, że skrzydło to należałoby nazwać swoistym prądem naiwnej wiary, że da się naprawić coś, co już dawno się rozpadło. Stawiałem tezę, że jedyne, co może nas spotkać, to retorsje ze strony władz. Uważałem też, że nawet w razie wygranej „Solidarności”, nie powinniśmy spodziewać się nadmiernej wdzięczności ze strony hołubionych dysydentów. Jak sadzę, teza się potwierdziła, chociaż jej spełnienie nabierało różnorakich, skądinąd interesujących form. Nie są mi znane zbyt twarde działania wsparcia dążeń niewidomych ze strony dysydenckich dziennikarzy po przełomie. Kiedy spotkałem późniejszego redaktora „Polityki” w naszym środowisku, odbierałem go raczej jako człowieka wykazującego protekcjonalną postawę wobec naszych dziennikarzy, którą oni zresztą akceptowali. Potem szybko przyszła utrata pracy, utrata poczucia własnej godności i wartości przez niewidomych, powrót do pozycji żebraczych, przeniesienie dochodów z pracy niewidomych na pracodawcę itp. 
Wreszcie ukazał się artykuł Weredyka w ostatniej „Wiedzy i Myśli”, który pokazuje najprawdziwszą rzeczywistość i na tym tle - niemożliwości niewidomych. Tak się właśnie rzeczy mają. Ale cóż, żyjemy na takim etapie historycznego rozwoju i musimy się w nim znaleźć, tyle że mnie się marzy ciągle człowieczeństwo niepełnosprawnego, a nie zepchnięcie na margines, choćby na nim bywały czasem i darmowe łakocie. 
W latach dziewięćdziesiątych, kiedy to jeszcze, wbrew obserwowanym zjawiskom, wielu miało nadzieję na rozwój spółdzielczości niewidomych, nieżyjący już doc. Ludwik Rosiennik organizował międzynarodowe seminaria. Na seminariach tych wymieniano informacje o działalności niewidomych w różnych krajach w połączeniu z wypoczynkiem i międzynarodowymi kontaktami. Tam też spotkałem bardzo interesującego człowieka, Anglika, który - na moje szczęście - znał dobrze francuski, i z którym mogłem wymienić poglądy na szereg spraw. To, co dziś ukazał nam w sposób bardzo naturalistyczny Weredyk, ów Anglik prezentował mi wcześniej, była to jednak dla mnie jeszcze czysta teoria. Jeśli się nie mylę, nazywał się on Calys, a na pewno był w zarządzie stowarzyszenia niewidomych prowadzących działalność gospodarczą w Wielkiej Brytanii. Sądzę, że młodzi współcześni mogliby spróbować zaczerpnąć z tych doświadczeń na polskim gruncie, choć należy pamiętać, że stopień ucywilizowania tego gruntu jest jeszcze bardzo niewielki. Sam Calys świadczył, jako słabowidzący, usługi w zakresie doradztwa bankowego w ramach własnej działalności gospodarczej. Przedstawiam pokrótce filozofię wymienionego brytyjskiego stowarzyszenia. 
Obecny etap rozwoju kapitalizmu (między innymi korporacje, o których pisze Weredyk, szybkie zmiany gospodarcze, dynamika rozwoju wielkiego przemysłu i informatyki) praktycznie uniemożliwiają aktywny i pełnoprawny udział niewidomych w tym procesie. Natomiast wielkie możliwości stają przed niewidomymi w dziedzinie samodzielnej działalności gospodarczej. Masowe zatrudnienie niewidomych w wielkim przemyśle i dynamicznie przeobrażającym się sektorze usług jako osób wykonujących pracę w wąskim zakresie, staje się coraz bardziej niemożliwe. Zatem niewidomi powinni zatrudniać samych siebie, tworząc małe podmioty gospodarcze, na które jest społeczne zapotrzebowanie. Wymienione stowarzyszenie z pozyskanych środków udzielało wsparcia osobom gotowym taką działalność podjąć. Wsparcie to jednak nie opierało się o procedury, które nie wiadomo przez kogo są tworzone. Było ono bardzo proste i czytelne: zarząd rozpatrywał kolejno podania w oparciu o przedstawiany biznesplan i znajomość rynku. Po przedyskutowaniu i przeanalizowaniu pomysłu, udzielał pomocy, jeśli uważał, że pomysł ma szanse realizacji i rokuje duże nadzieje. Jeżeli pomysł taki budził wątpliwości komisji przyznającej pomoc, odmawiano jej udzielenia, zachęcając do przedłożenia innego pomysłu. 
Dość ciekawie przedstawiały się uwagi Calysa dotyczące pozyskiwania środków. Otóż w oficjalnym ujęciu po prostu składane są wystąpienia do różnych firm i stamtąd te środki pochodzą. Ale jest to raczej prawda oficjalnoprasowa, rzeczywistość wygląda nieco inaczej, chociaż o to samo chodzi i na tym samym się opiera. Stowarzyszenie wybiera kierownictwo spośród osób mających jak najszersze kontakty z wielkimi firmami o przeróżnym charakterze, tzn. rodzinnym, gospodarczym i wszelakim innym. Kierownictwo wykorzystuje te kontakty dla pozyskiwania środków z firm, z którymi wchodzi w bezpośredni kontakt ze względu na swe koneksje. I to są główne źródła finansowe, bo wysyłanie ofert na chybił trafił daje mizerne skutki - firmy dysponują licznymi segregatorami wypełnionymi wystąpieniami o wsparcie. Duże środki pochodzą z kontaktów personalnych zarządu. Oczywiście, udzielanie darowizn, dotacji itp. takim stowarzyszeniom jest wspierane przez państwo. 
Po „naładowaniu akumulatora” w ten sposób, kiedy w ciągu roku syn mój chciał coś załatwić, posłałem go do firmy złożonej z osób niepełnosprawnych. Po powrocie powiedział, że nigdy więcej tam się nie zwróci, bo oni akurat mieli przerwę, zastanawiali się nad dobrym przypieczeniem jajecznicy i kazali mu czekać. To już nie te czasy, takie firmy nie są nikomu potrzebne - stwierdził mój syn. 
Cóż, rzeczywistość jest wieloaspektowa, a „człowiek, to brzmi dumnie, a czasem trochę mniej” - jak śpiewa Wojciech Młynarski w tłumaczonej przez siebie piosence Włodzimierza Wysockiego. 

aaa 
4.	OKULISTYKA, WYNALAZKI, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE 
 
aaa 
4.1. Jaskra - najnowsza metoda leczenia laserem SLT 
lek. med. Ewa Stąsiek Specjalista II stopnia okulistyki 
lek. med. Violetta Szałkowska Specjalista II stopnia okulistyki 
 
Źródło: www.mediq.pl 
Data opublikowania: 2010-12-17 
 
Jaskra to choroba powodująca zanik nerwu wzrokowego, co skutkuje osłabieniem widzenia, stopniowym zawężeniem się pola widzenia aż do ślepoty w skrajnych, nie leczonych przypadkach. Główną przyczyną uszkodzenia nerwu wzrokowego jest jego niedokrwienie wynikające najczęściej z podwyższonego ciśnienia w oku. 
Podstępną postacią jaskry jest tzw. jaskra z prawidłowym ciśnieniem, gdzie nie stwierdzamy podwyższonych ciśnień śródgałkowych a stopniowe uszkodzenie nerwu wzrokowego wynika z jego niedokrwienia z przyczyn naczyniowych. 
W zależności od budowy oka wyróżniamy jaskrę z wąskim, zamykającym się kątem przesączania, dla której charakterystyczne są wysokie skoki ciśnienia śródgałkowego tzw. ostre ataki jaskry z towarzyszącym bólem głowy, wymiotami. Leczeniem z wyboru jest tu tzw. irydotomia YAG laserem - czyli wykonanie „dziurki w tęczówce”. 
Drugi typ to jaskra z szerokim kątem przesączania. Tutaj leczenie opiera się na stosowaniu miejscowo kropli przeciwjaskrowych a od niedawna z powodzeniem stosowany jest laser SLT, którym wykonujemy selektywną trabekuloplastykę. Zabieg ten powoduje poprawę odpływu cieczy wodnistej z oka a tym samym obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego. Trwa on kilka minut, jest całkowicie bezbolesny i nie daje żadnych powikłań. 
Trabekuloplastykę SLT zaleca się w każdym przypadku jaskry z otwartym kątem przesączania - zarówno we wczesnej jej postaci, gdzie zabieg laserowy może być jedynym leczeniem jak i w okresie zaawansowanych zmian, kiedy leczenie chirurgiczne jest obciążone dużym ryzykiem. Zabieg może być wielokrotnie powtarzany a pełen efekt terapeutyczny osiągamy po 5-6 miesiącach. 
Zachęcamy do profilaktycznych badań w kierunku jaskry, gdyż jest to choroba długo nie dająca żadnych niepokojących objawów. Stopniowe zawężanie się pola widzenia postępuje latami i umyka uwadze pacjentów, którzy zgłaszają się do okulisty często z zaawansowanymi uszkodzeniami jaskrowymi. Nowoczesna diagnostyka okulistyczna w tym badania HRT (laserowa ocena włókien nerwu wzrokowego) GDX (laserowa ocena włókien siatkówki) oraz komputerowe pole widzenia pozwalają wychwycić chorobę w jej wczesnym stadium, co jest gwarancją sukcesu leczenia. 
aaa 
4.2.	Witaj w NVDA! 
 
Źródło: www.nvda.tyflonet.com 
Data opublikowania 4 lutego 2011r. 
 
NVDA to wolny, darmowy i otwarty screenreader (czytnik ekranu) dla systemów Microsoft Windows, pozwalający osobom niewidomym na korzystanie z komputera przy pomocy brajla lub mowy syntetycznej. Powstał po to, by umożliwić niewidomym użytkownikom systemu Windows korzystanie z niego bez konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów finansowych, tak jak robią to osoby widzące. 
NVDA został przetłumaczony na ponad 20 języków i może zostać uruchomiony z pamięci USB, bez potrzeby instalacji. Najważniejsze możliwości programu to: Wsparcie dla popularnych aplikacji, w tym przeglądarek internetowych, klientów poczty, komunikatorów, programów i pakietów biurowych. Wbudowany Syntezator mowy obsługujący ponad 20 języków, w tym polski Odczyt informacji o formatowaniu tekstu, jeśli są dostępne, takich jak nazw i rozmiarów czcionek, stylów oraz błędów ortograficznych. Automatyczne odczytywanie tekstu znajdującego się pod myszką oraz opcjonalna dźwiękowa sygnalizacja pozycji wskaźnika myszy. Wsparcie dla wielu monitorów Brajlowskich. 
NVDA potrzebuje pomocy! 
Jak wiecie, nv-access, grupa rozwijająca nvda, jest organizacją non-profit skupiającą się przede wszystkim na tworzeniu oprogramowania dla niewidomych, które nie wymaga extra kosztów po za ceną samego komputera. Wielu z was jednak nie zdaje sobie sprawy z tego, że aby się utrzymać musimy polegać na wsparciu większych organizacji. Niestety obecny klimat finansowy sprawił, że granty będą o wiele mniejsze, niż do tej pory. Po mimo uznania dla nvda, którego wyrazy napływały do nas przez ostatnich kilka lat, Jamie i Mick, główni twórcy i programiści nvda, otrzymywali tak na prawdę minimalne wynagrodzenie za swoją wiedzę, doświadczenie i umiejętności wkładane w projekt. Abstrahując od ich chęci do kontynuowania dalszej pracy, jeśli nie otrzymamy dotacji od żadnej dużej firmy czy organizacji, w lipcu 2011 skończą się pieniądze na ich wynagrodzenia. Oczywiście będziemy szukać wsparcia, czy nawet współpracy z innymi firmami, jednak szara rzeczywistość jest taka, że plany te mogą nie zostać zrealizowane na czas. 
W skrócie, desperacko potrzebujemy waszej pomocy! Od wydania ostatniej wersji stabilnej, nvda został pobrany 50000 razy. Nawet, gdy odjąć od tej liczby 20000, (wielu ludzi mogło pobrać program kilka razy) zostajemy z 30000 użytkownikami. Gdy by już dziś każdy z nich wpłacił 10 dolarów, otrzymalibyśmy 300000 dolarów, co pozwoliłoby na dalszy nie zakłócony rozwój projektu w dającej się przewidzieć przyszłości. 
Jesteśmy dumni z tego, że robimy darmowy, wolny screenreader dla społeczności niewidomych i branży dostępności. Zasada wolności i darmowości nvda jest i zawsze była ważna dla nv-access. Jednak by jego rozwój przebiegał tak jak dotychczas, potrzebujemy waszego wsparcia. Nie jesteśmy chciwi ani zachłanni, chcemy być jedynie pragmatyczni i uczciwi. Pomyśl o tym, jak nvda pomogło/pomaga tobie i jak może pomóc innym i wesprzyj nas już dziś odwiedzając: 
http://www.nvaccess.org/wiki/Donate 
Szczerze dziękujemy za każde wsparcie. 
•	rada nv-access 
 
aaa 
4.3.	Nowy portal informacyjny ZUS 
Magdalena Gajda 
 
Źródło: www.zus.pl 
Data opublikowania: 2011-01-28 
 
Zakład Ubezpieczeń Społecznych podpisał z firmą Sygnity umowę na budowę i uruchomienie nowego portalu informacyjnego. Tym samym rozpoczął się najważniejszy etap tworzenia Platformy Usług Elektronicznych ZUS. To jeden z pierwszych polskich projektów tzw. e-administracji, czyli pełnej informatyzacji usług instytucji administracji publicznej. Budowa nowego - dostępnego także dla osób z niepełnosprawnością - portalu ZUS zakończy się na przełomie 2011 i 2012 r. 
Nowy portal informacyjny ZUS na ułatwić wszystkim klientom tej instytucji (także i tym, którzy mają trudności z samodzielnym poruszaniem się i załatwianiem spraw bezpośrednio w oddziałach terenowych) dostęp do usług świadczonych przez Zakład. Przez Internet będzie można np. zwrócić się z prośbą o wystawienie zaświadczenia o ubezpieczeniu, złożyć wniosek o świadczenie rehabilitacyjne lub sprawdzić aktualną wysokość renty. Każdy z użytkowników portalu będzie miał dostęp do danych zapisanych na jego indywidualnym koncie ZUS, co da im możliwość stałej kontroli zgromadzonych tam składek i wyliczenia przyszłej emerytury. Będzie też można wysłać drogą elektroniczną pytania do pracowników ZUS, a pomocą w poruszaniu się po systemie będzie służył wirtualny doradca. 
Jak powiedział Dariusz Śpiewak, członek zarządu ZUS ds. informatyki, nowy portal będzie w pełni profesjonalnym wirtualnym urzędem z funkcjonalnościami dla każdej z grup klientów ZUS: świadczeniobiorców, płatników składek i ubezpieczonych. 
Wojciech Andrusiewicz z biura prasowego ZUS zapewnia, że nowy portal - jak również pozostałe elementy globalnego projektu Platformy Usług Elektronicznych - będzie przystosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnością. Zostanie on wyposażony w przyjazny w obsłudze interfejs, zgodny ze światowymi standardami określanymi przez konsorcjum W3C (World Wide Web Concortium). Na portalu pojawi się także funkcjonalność w postaci syntezatora mowy (Text-to-speech), dzięki któremu informacje z witryny będą odczytywane głosowo w języku polskim. 
Budowa nowego portalu informacyjnego ma zostać zakończona na przełomie 2011 i 2012 r. Pierwsze elektroniczne konta (z indywidualnymi loginami i hasłami) będą uruchamiane na początku przyszłego roku. 
Wartość umowy z firmą Sygnity wynosi 18, 1 mln zł brutto, ale Zakład nie ponosi z tego tytułu żadnych kosztów - podobnie jak przy całym projekcie Platformy Usług Elektronicznych ZUS. Środki na budowę i wdrożenie nowego portalu informacyjnego pochodzą z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (85 proc. ) oraz z budżetu państwa (15 proc. ). 
Realizacja projektu Platformy Usług Elektronicznych zakończy się w grudniu 2012 r. Poza portalem informacyjnym, na platformie znajdą się także: system kierowania ruchem w placówkach ZUS na terenie Polski, urzędomaty i centrum informacji telefonicznej. 
aaa 
4.4.	Niewidomy odczyta zdjęcia z Internetu 
PAP 
 
Źródło: baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2011-02-17 
 
Naukowcy z Arizona State University postanowili pomóc osobom niewidzącym w poruszaniu się po internetowych serwisach. Uczeni skupili się na razie na względnie prostych fotografiach przedstawiających twarze uchwycone en face. 
W tym celu stworzyli oni specjalny program komputerowy, który zamienia typową fotografię w uproszczoną grafikę. Tak zmodyfikowany obrazek jest następnie drukowany na specjalnej drukarce. Powstają wydruki możliwe do odczytania poprzez dotyk - opuszkami palców. 
Zadanie nie było jednak łatwe. 
•	Zamieniamy zdjęcie w taki sposób, że główne rysy twarzy są dobrze zachowane. A to bardzo ważne, ponieważ nie możemy odtworzyć wszystkich cech w dotykowej formie. To byłoby dezorientujące - mówi prof. Baoxin Li, twórca pomysłu. 
Jedynym mankamentem tej innowacji są wysokie ceny drukarek dla niewidomych. Na szczęście trwają prace nad specjalnymi dotykowymi ekranami. Byłyby one dla niewidzącej osoby odpowiednikiem monitora. 
aaa 
4.5.	Coś dla brajlistów 
 
Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
Data opublikowania: 2011-02-02 
 
Na Liście dyskusyjnej Typhlos znaleźliśmy informację, która może zainteresować osoby posługujące się brajlem oraz instytucje i organizacje działające na rzecz osób z uszkodzonym wzrokiem. A oto ta informacja: 
„Miło mi poinformować Państwa, że Wydawnictwa PZN Sp. z o. o. wprowadziły jako usługę druk brajlowski na życzenie. Oferta obejmuje druk na papierze brajlowskim oraz na samoprzylepnych tabliczkach z plexi lub aluminium. 
Szczegóły oferty, cennik i formularz zgłoszeniowy są dostępne na stronie: 
http://oferia.pl/usluga/item309635-druk-brajlowski-na-zyczenie 
Z pozdrowieniami 
Krzysztof Markiewicz 
Wydawnictwa PZN Sp. z o.o.” 
 
Warto zainteresować się tą ofertą, gdyż zlecenie brajlowskiego druku może przyczynić się do poprawy informacji wewnątrz różnych instytucji oraz może ułatwić niewidomym dostęp do niezbędnych im tekstów. 
aaa 
5.	ROZMOWA MIESIĄCA 
Co pan widzi w tych Indochinach? 
Magdalena Gajda 
 
Źródło: IntegracjaInfo i www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2010-11-30 
 
To było pierwsze pytanie, które chciałam zadać Witoldowi Kondrackiemu, kiedy dowiedziałam się, że w ciągu 30 lat ponad 20 razy odwiedził Południową Azję. Szybko jednak uznałam, że takie sformułowanie może być niezręczne. Bo pan Witold, fizyk i matematyk, profesor Polskiej Akademii Nauk i przewodnik wypraw do Indochin, jest od ponad 40 lat niewidomy. W 2011 r. chce zabrać do Azji osoby z niepełnosprawnością. 
Urodził się w 1950 r. na warszawskim Żoliborzu, w rodzinie wywodzącej się z Wileńszczyzny. Witold Kondracki, syn Witolda Kondrackiego, żartuje, że to pewnie przez te litewskie korzenie, imię Wielkiego Księcia, który wraz z królem Władysławem Jagiełłą wystąpił przeciw Krzyżakom w bitwie pod Grunwaldem, przechodzi w jego rodzinie z ojca na syna. 
Byłem zwyczajnym chłopakiem. Lubiłem wspinać się na drzewa, nie unikałem bójek z kolegami. Dobrze wypadałem w zawodach zręcznościowych, trochę gorzej grałem w piłkę, więc stawiano mnie w bramce. Interesowałem się przyrodą. Całymi godzinami mogłem leżeć bez ruchu w trawie, obserwując ptaki, przyglądać się niestrudzonym wysiłkom mrówek, słuchać pasikoników - wspomina dzieciństwo pan Witold. 
Drugą pasją małego Witka była chemia i to, co w niej najbardziej spektakularne - eksperymenty pirotechniczne. To właśnie w wyniku jednego z takich doświadczeń, w 1964 r., domem, w którym mieszkał pan Witold wstrząsnął potężny wybuch. Budynek stracił wszystkie okna, a 14-letni chemik - wzrok. Utrata wzroku nie przeszkodziła jednak panu Witoldowi w dalszej nauce. W 1968 r. skończył liceum ogólnokształcące im. Księcia Józefa Poniatowskiego i rozpoczął studia na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. 5 lat później bronił tam pracę magisterską i jednocześnie studiował na Wydziale Matematyki tej samej uczelni. W 1973 r. zaproponowano mu stanowisko w Instytucie Matematycznym Polskiej Akademii Nauk. Pracuje tam do dziś na etacie profesora. Prywatnie jest szczęśliwym mężem i ojcem trojga dzieci. 
Indie po raz pierwszy 
Miłością do Indii zaraził pana Witolda prof. Karpiński, dyrektor Białowieskiego Parku Narodowego. 
•	Profesor był bliskim przyjacielem moich dziadków. W Indiach spędził kilka lat jako stypendysta carskiego uniwersytetu w Petersburgu. Jego opowieści i zdjęcia, które pokazywał, dla mnie - 12-letniego wówczas chłopca - były źródłem niezwykłej fascynacji. Od tego czasu studiowałem encyklopedie i atlasy, marząc, że kiedyś wybiorę się do tego pięknego i strasznego kraju. Niedługo później straciłem wzrok, ale marzenia pozostały wciąż żywe - opowiada Witold Kondracki. 
Mijały lata. Pan Witold założył rodzinę, skończył studia i rozpoczął pracę. Kiedy w 1970 roku I sekretarzem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej został Edward Gierek, Polacy zyskali większe szanse na wyjazd za granicę. W 1978 r., pan Witold namówił swojego kolegę - również matematyko-fizyka, Pawła Sadowskiego, aby wybrali się do Indii. 
•	Na wydanie paszportów czekaliśmy dwa miesiące. Ale to nie zdobycie dokumentów stanowiło największy problem w organizacji wyprawy. Urzędnicy nawet nie okazywali zdziwienia, kiedy słyszeli, że niewidomy chce jechać na drugi koniec świata. Najtrudniej było z uzyskaniem informacji o kraju, do którego mieliśmy jechać. Nie było wtedy przecież ani książkowych przewodników, ani Internetu - opowiada pan Witold. 
Wspólnie z kolegą odnaleźli więc ludzi, którzy już w Indiach byli. To od nich dowiadywali się m.in. jak korzystać z tamtejszej komunikacji, ile kosztuje przejazd rikszą, gdzie są dzielnice tanich hoteli i gdzie się można tanio wyżywić. Bo zdobycie odpowiedniej kwoty na wyprawę też było wówczas problemem. Pan Witold wspomina, że oprócz jedzenia w proszku i konserw zabrali wtedy ze sobą z Polski przedmioty, które potencjalnie można było sprzedać w Indiach - zegarki, wody kolońskie, butelkę whisky. 
•	A kiedy nie mieliśmy już pieniędzy, sprzedawaliśmy to, co mieliśmy w ekwipunku, włącznie z aparatem fotograficznym, kiedy już nie robiliśmy zdjęć, i naszymi plecakami. Do kraju wracaliśmy z workami - opowiada pan Witold. 
Pierwsza wyprawa pana Witolda do Indii była niezwykle trudna, bo prowadziła głównie lądem. 
•	Przebijaliśmy się pociągami i autobusami przez Rosję, Azerbejdżan, Iran, Pakistan, aż po dwóch tygodniach dotarliśmy do Indii. W ciągu dwóch miesięcy zjeździliśmy ten kraj od Kaszmiru po Goa. Później trzeba było wracać. W upale i kurzu znów przebijaliśmy się tysiące kilometrów przez Pakistan, Afganistan, Iran aż do Baku, skąd mieliśmy samolot do Warszawy - opowiada Witold Kondracki. 
 
Bo tam powstało zero 
Pan Witold, niezrażony trudnościami, w 1979 roku wraz z nieco większą grupą odwiedził Indie po raz drugi. Tym razem poleciał samolotem, co pozwoliło mu dotrzeć także do Nepalu i na Cejlon. W 1980 roku przyszedł czas na Malediwy, a potem na Indochiny. 
•	I tak, niepostrzeżenie, stałem się podróżnikiem - śmieje się pan Witold. 
W ciągu ostatnich 32 lat Witold Kondracki był ponad 20 razy w krajach Azji Południowej. Wielokrotnie podróżował po Indiach, Tajlandii, Kambodży, Laosie, Nepalu i Pakistanie. Udało mu się także dotrzeć do Korei Północnej (również służbowo, jako uczestnik międzynarodowych konferencji matematycznych), do Afganistanu i Wietnamu. 
•	Największym wyzwaniem była wyprawa do Birmy, dzisiaj zwanej Myanmarem. To duży i niezwykle piękny kraj, ale ludzie żyją tam w niesłychanej nędzy. Mimo to zachowują pogodę ducha i otwartość. Warunki podróżowania są tam bardzo trudne. Trasa wiedzie przez wertepy i bezdroża, na których gdzieniegdzie widać niewielkie płachty asfaltu szumnie nazwane drogą. Siedzenia w środkach komunikacji są bardzo wąskie, bo przeznaczone dla niewysokich Azjatów, i niewygodne. A jeśli kierowca chwali się, że ma w swoim autobusie klimatyzację, to znaczy, że pojazd ma powybijane wszystkie szyby. Ale mimo tego wszystkiego, właśnie Birmę uważam za jeden z najciekawszych krajów, które odwiedziłem - opowiada Witold Kondracki. 
A ja się dziwię. W ciągu 30 lat można przecież przemierzyć cały świat. Dlaczego pana Witolda ciągnie tylko w jeden jego zakątek? 
•	Stany Zjednoczone nie podobają mi się. Styl życia Amerykanów jest mi obcy. Brzydzę się ich bezideowością i pogonią za pieniędzmi. Europa niestety się do USA upodobniła, a i Australia to dla mnie taki inny rodzaj Europy lub Ameryki - mówi Witold Kondracki. 
Mieszkańcy Indii zachwycają go swoją jakże odmienną od europejskiej mentalnością i religijnością. 
•	W Europie mamy do czynienia z dwoma głównymi nurtami filozoficznymi - idealizmem i materializmem. A w Indiach jest aż osiem różnych systemów filozoficznych i to tak szczegółowo dopracowanych, że Europejczykom, nawet tym, którzy byli tam wiele razy, udaje się ich jedynie dotknąć, ale nie zgłębić. Ale nawet ten „dotyk” sprawia, że człowiek zaczyna inaczej patrzeć na życie, ludzi, czas - mówi Witold Kondracki. Dla niego, jako matematyka, Indie to także kolebka wielu osiągnięć cywilizacyjnych. 
•	To z Indii pochodzi pojęcie „zera”, najważniejszej liczby w matematyce, i dziesiętny system zapisu liczb, tzw. arabski, bez którego matematyka by nie istniała - przypomina prof. Kondracki. 
 
Chcę pokazać Indie niepełnosprawnym 
W ciągu 30 lat pan Witold namówił na wspólne wyprawy do Indii ponad 100 osób. Dodajmy - osób sprawnych, które pokochały ten kraj równie mocno, jak pan Witold, i wciąż do niego wracają. 
•	Własną żonę zachęcałem przez 15 lat, ale w końcu zgodziła się. W Indiach i Indochinach byliśmy razem już pięć razy - śmieje się pan Witold. Przyznaje, że dojrzał do tego, aby zorganizować i poprowadzić wyprawę do Indochin dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności. 
•	Wiem z własnego doświadczenia, czego potrzebują niewidomi i co sprawia im największy kłopot podczas podróży, zwłaszcza po zupełnie nieznanym terenie. A jeśli chodzi o osoby niepełnosprawne ruchowo, to ich oczekiwania zna doskonale pani Józefina Bal, która będzie nam towarzyszyć - mówi Witold Kondracki. 
Wyprawa do Tajlandii, Kambodży i Laosu będzie trwała ok. 4 tygodni i ma się odbyć na przełomie sierpnia i września przyszłego roku. To pora monsunowa, kiedy temperatury w tym regionie świata osiągają dość znośny poziom - około 30 stopni Celsjusza. 
Pan Witold ma ogromne doświadczenie w projektowaniu tras wypraw. Doskonale też wie, jak dogadać się tubylcami. Ale pokrycie kosztów wyprawy to już indywidualna sprawa każdego uczestnika. 
•	Najdroższy jest bilet na samolot w obie strony, który kosztuje ok. 3 tys. złotych. Reszta kosztów - noclegi, jedzenie, bilety wstępu do muzeów i innych obiektów turystycznych - zamyka się w kwocie ok. 16 euro na dobę - mówi pan Witold. 
Pan Witold jest gotów zabrać ze sobą ok. dziesięciu osób: pięć z niepełnosprawnością i ich przewodników lub asystentów. Uspokaja, że Indochiny są bezpieczne, mają dobrze rozwiniętą infrastrukturę turystyczną, wygodne autobusy i pociągi, liczną bazę hotelową, a program wyjazdu zostanie tak ułożony, aby nie było zbyt długich przejazdów z miejsca na miejsce. Ale to nie znaczy, że jest to łatwa wyprawa. 
•	Osoby, które chciałyby ze mną pojechać, muszą zdawać sobie sprawę, że to nie jest zorganizowana wycieczka z biurem podróży. Że będziemy zdani na siebie, że będziemy nocować w najtańszych hotelach, gdzie w pokoju jest jedynie łóżko, krzesło i wentylator, a w łazience - toaleta i umywalka. Że będziemy stołować się w tanich miejscach, często na ulicy. Ważne jest więc, aby uczestnicy wyprawy byli nie tylko w jak największym stopniu samodzielni, ale także energiczni, wyrozumiali, cierpliwi i posiadali umiejętność przystosowania się do życia w różnych warunkach. Powinni też posiadać przy sobie czynne telefony komórkowe i znać język angielski przynajmniej w stopniu komunikatywnym. To wszystko na wypadek, gdyby odłączyli się od grupy - mówi Witold Kondracki. 
Chętni do udziału w wyprawie Tajlandia - Kambodża - Laos, mogą skontaktować się z Witoldem Kondrackim telefonicznie, pod numerem: 666 343 929. 
Wstępny program wyprawy Tajlandia - Kambodża - Laos 
1.	Bangkok - 3 dni: zwiedzanie miasta 
2.	Przejazd do Kambodży, do miasta Siem Reap - 3 dni pobytu: zwiedzanie starożytnego miasta Angor, wycieczka do muzeum min przeciwpiechotnych 
3.	Przejazd do Phnom Phen (stolicy Kambodży) - 3 dni pobytu: zwiedzanie Pól śmierci i więzienia, zwiedzanie Pałacu Królewskiego 
4.	Przejazd do Wientianu (stolicy Laosu) - 3 dni pobytu: zwiedzanie zabytkowych pagod 
5.	Przejazd do Van Wien - 2 dni pobytu: odpoczynek, spływ rzeką na kajakach 
6.	Przejazd do Luang Prabang (dawnej stolicy) - 3 dni pobytu zwiedzanie miasta wpisanego na listę światowego dziedzictwa kultury 
7.	Podróż statkiem rzeką Mekong do granicy z Tajlandią - 2 dni 
8.	Przejazd do Chiang Mai - 4 dni pobytu: zwiedzanie zabytków, wycieczka do wioski kobiet o długich szyjach, wycieczka na farmę słoni, wycieczka do ośrodka hodowli tygrysów 
9.	Przejazd do Bangkoku - 4 dni. 
 
aaa 
6.	WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE 
 
aaa 
6.1.	Konkurs czytelniczy 
Komunikat Biblioteki Centralnej PZN 
 
Źródło: www.biblioteka-pzn.org.pl 

Biblioteka Centralna Polskiego Związku Niewidomych ogłasza konkurs czytelniczy na temat: „Książka, którą poleciłbym koledze”. W konkursie mogą wziąć udział wyłącznie osoby z niepełnosprawnością wzrokową. 
Zapraszamy dzieci starsze ze szkół podstawowych (klasy 4-6) oraz młodzież gimnazjalną. Współzawodnictwo odbywać się będzie w tych dwóch grupach wiekowych. 
Zadania dla uczestników 
Każdy uczestnik powinien przygotować krótką, nieprzekraczającą pięciu minut wypowiedź, w której zachęci kolegę (koleżankę) do przeczytania wybranej przez siebie książki. Forma wypowiedzi może być dowolna. Można deklamować, śpiewać, wygłaszać recenzję lub zaskoczyć jury czymś niezwykłym. Wymagamy jedynie kultury, trzymania się tematu oraz tego, by wypowiedź była jak najbardziej interesująca. 
Kryteria oceny 
Członkowie jury przyznają punkty w skali od 1 do 5 
Punkty są sumowane 
Nagrody otrzymają uczestnicy, którzy zdobędą największą liczbę punktów. Dla zwycięzców przewidziano nagrody rzeczowe. 
Przy zgłoszeniu koniecznie należy podać autora oraz tytuł wybranej książki. Zgłoszenia można nadsyłać do dnia 15 kwietnia 2011 roku 
telefonicznie - 22 831-22-71 w. 281 
e-mailem - brajl@bcpzn.pl 
listownie pod adres: 
Biblioteka Centralna 
Wypożyczalnia Książek Brajlowskich 
ul. Konwiktorska 7 
00-216 Warszawa 
z dopiskiem: Książka, którą poleciłbym koledze. 
 
Rozstrzygnięcie konkursu odbędzie się dnia 18 maja 2011 r. o godz. 11.00 na terenie Biblioteki Centralnej przy ul. Konwiktorskiej 7 w Tyflogalerii . 
Organizatorzy nie zwracają kosztów podróży. Dla uczestników oraz osób towarzyszących przewidziany jest gorący posiłek. 
Serdecznie zapraszamy. 

Aaa
6.2. Konkurs czytelniczy - Wszyscy piszemy historię 
 
 Źródło: www.bcpzn.pl 
 
Jeśli przeżyłeś w Polskim Związku Niewidomych choć jeden interesujący dzień, spotkałeś niezwykłą osobę, uczestniczyłeś w ciekawym wydarzeniu i jesteś gotowy podzielić się tymi wspomnieniami, to ten konkurs jest dla ciebie. "Wszyscy 
piszemy historię" to niepowtarzalna szansa na stworzenie jedynej w swoim rodzaju, prawdziwej, demokratycznej, mieniącej się tysiącami barw opowieści o ludziach, miastach i miejscach, o spotkaniach, uściskach dłoni, uśmiechach i łzach. 
W konkursie może wziąć udział każdy - nie tylko osoby niewidome i niedowidzące. Trzeba tylko chcieć i opowiedzieć swoją historię związaną z Polskim Związkiem Niewidomych. 
Na pisemne prace w brajlu, czarnym druku lub w wersji 
elektronicznej, nie dłuższe niż 9 tysięcy znaków (ok. 5 stron standardową czcionką), czeka z niecierpliwością Biblioteka Centralna Polskiego Związku Niewidomych. 
Termin nadsyłania prac mija 31 sierpnia 2011 roku (w przypadku listów decyduje data stempla pocztowego). 
Rozstrzygnięcie konkursu nastąpi we wrześniu, laureatów wyłoni pięcioosobowe jury. Autorzy trzech najlepszych prac otrzymają nagrody pieniężne. 
Pracę prosimy nadsyłać drogą elektroniczną na adres: 
biblioteka@bcpzn.pl 
lub 
Biblioteka Centralna PZN 
ul. Konwiktorska 7 
00-216 Warszawa 
Koniecznie z dopiskiem „konkurs'.

aaa 
6.3.	VII Edycja Festiwalu Zaczarowanej Piosenki im. Marka Grechuty!
Beata Kawecka 
 
Źródło: Publikacja własna „WiM” 

Chcesz zaśpiewać w Krakowie z największymi gwiazdami polskiej piosenki, zgłoś się do eliminacji! Wyślij kartę zgłoszeniową oraz kasetę vhs lub płytę dvd z nagraną przez siebie dowolną, polską piosenką. 
Honorowy patronat nad VII edycją konkursu przyjął Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Pan Bronisław Komorowski. Konkurs zostanie zorganizowany w dwóch kategoriach wiekowych: 
1)	kategoria dziecięca - poniżej szesnastego roku życia, 
2)	kategoria młodzieży i dorosłych - bez górnej granicy wieku. 
Przeżyj zaczarowaną przygodę! 
Jeśli masz jakieś pytania, albo problem z nagraniem swojej propozycji na kamerę video, wystarczy zadzwonić lub wysłać emaila do organizatorów, którzy deklarują pomoc. 
Biuro Festiwalu Zaczarowanej Piosenki 
tel. 22 547 87 91 
e-mail: biuro.festiwalowe@zaczarowana.pl 
 
Udział w konkursie zgłaszać można do 26 marca br. na adres: Festiwal Zaczarowanej Piosenki, Telewizja Polska S.A. 
ul. J. P. Woronicza 17 
00-999 Warszawa 
 
18 kwietnia zostanie opublikowana lista osób zakwalifikowanych do półfinałów, które odbędą się 7 maja, a finały 11 czerwca. 
Na sześcioro najlepszych finalistów, jak co roku, czekają stypendia i statuetki Zaczarowanego Ptaszka, ale wygrają wszystkie osoby zakwalifikowane do finałów. 
Organizatorzy Festiwalu Zaczarowanej Piosenki przygotowali wielką niespodziankę dla osób startujących w tegorocznej edycji konkursu. Możemy jednak uchylić rąbka tajemicy i poinformować naszych czytelników, że niespodzianką tą będzie udział wszystkich dwunastu finalistów w dwutygodniowych warsztatach wokalnych w czasie wakacji. 
Utalentowanych naszych czytelników zachęcamy do udziału w eliminacjach i życzymy im zakwalifikowania się do finału. Wszystkich czytelników prosimy o przekazanie powyższej informacji niewidomym i słabowidzącym wokalistom. 
aaa 
6.4.	Policja zatrudnia osoby z niepełnosprawnością 
 
Źródło: inf. prasowa i www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2011-02-09 
 
Komenda Główna Policji nawiązała współpracę z fundacją Integracja. Celem współpracy jest rozpropagowanie wśród osób z niepełnosprawnością informacji o wolnych stanowiskach pracy w policji, należących do korpusu służby cywilnej. Kierownictwo KGP ma nadzieję, że w ten sposób pozyska do pracy w pełni wartościowych pracowników. 
Policja od połowy lat 90. uczestniczy w działaniach w zakresie zatrudniania osób z niepełnosprawnością. W tym czasie brała udział w programach Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych pn. „Wspieranie aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych” oraz „Osoby niepełnosprawne w służbie publicznej”. Dzięki temu utworzono około 2000 miejsc pracy dla osób z niepełnosprawnością w jednostkach organizacyjnych policji na terenie całego kraju. 
Oprócz przedsięwzięć o zasięgu ogólnopolskim, jednostki organizacyjne policji podejmują własne działania polegające na współpracy z lokalnymi ośrodkami ds. zatrudniania osób z niepełnosprawnością. Oferują pracę na stanowiskach pomocniczych i obsługi, na które nie jest wymagane ogłaszanie naboru - odmiennie niż na stanowiska pracy należące do korpusu służby cywilnej. Obsada takich stanowisk odbywa się bowiem zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. Nr 227, poz. 1505, z późn. zm.) 
Na przestrzeni ostatnich lat w policji tworzone są przede wszystkim stanowiska urzędnicze, co determinuje procedurę naboru na nie. Jednakże z analizy aplikacji osób ubiegających się o zatrudnienie na stanowiska należące do korpusu służby cywilnej wynika, że osoby z niepełnosprawnością stanowią znikomą liczbę kandydatów, mimo że od dwóch lat w ogłoszeniach są zachęcane do składania ofert. 
Przedstawiciele Komendy Głównej Policji wyrazili przekonanie, że dzięki upowszechnieniu tych informacji, wśród osób aplikujących do pracy znajdą się także osoby niepełnosprawne, które spełniać będą oczekiwania i wymagania stawiane kandydatom do pracy w korpusie służby cywilnej. 
Adresy stron internetowych, które mogą okazać się pomocne przy ubieganiu się o zatrudnienie na wolne stanowiska pracy w służbie cywilnej: 
www.dsc.kprm.gov.pl 
Praca.policja.pl 
 
aaa 
6.5.	Teatr, czyli sztuka przez duże S 
Alicja Nyziak 
 
Źródło: Publikacja własna „WiM” 

18-go grudnia 2010 r. hol Teatru Dramatycznego im. Jerzego Szaniawskiego w Płocku, rozbrzmiewał gwarem. Mimo że rozległ się pierwszy gong, zapraszający do zajmowania miejsc na widowni, na holu nadal trwała nietypowa „transakcja”. Spora grupa widzów oddawała swoje dowody osobiste, w zamian odbierając niewielkie, mieszczące się w dłoni zestawy. Zabrzmiał trzeci gong i nim zgasło światło, baczny obserwator mógł zauważyć, że część publiczności przyozdobiła sobie ucho małą słuchawką. Natomiast w dłoni dzierżyła prostokątne „pudełeczko” i w skupieniu manipulowała pokrętłami. 
Zgasło światło, zapadła cisza i zaczęło się! 
Przedstawienie - widowisko muzyczne „Opowieść wigilijna” Karola Dickensa w reżyserii Rafała Sisickiego. 
Na scenę „wjechał” kantor, pojawiło się dwóch aktorów, jeden z nich zapalił świecę, drugi zdmuchnął jej płomień. Dzięki dodatkowemu, werbalnemu opisowi, słyszanemu w słuchawce nie było na sali widza, który nie orientowałby się w akcji spektaklu. A trzeba przyznać, że osoby niewidome i słabowidzące stanowiły spory odsetek publiczności. Tym razem nie musiały dyskretnie poszturchiwać sąsiada z lewej lub prawej strony i scenicznym szeptem podpytywać „... i co się dzieje na scenie?”, „co to za dziwny odgłos?”, „czemu ludzie się śmieją?”. Dzięki audiodeskrypcji niewidomi stali się równorzędnymi odbiorcami przedstawienia. Śmiali się wtedy, gdy robili to widzący widzowie, ale teraz byli w pełni świadomi śmieszności sytuacji, orientowali się, jak zmienia się sceneria, jak są ubrani aktorzy, otrzymali opis zachowań, mimiki twarzy bohaterów. 
Mimo że odbiór dźwięków, szelestów, szmerów, ludzkiej mowy, przyrody - pozwala niewidomemu zrozumieć i odczytać bardzo wiele z otaczającego go świata, to ... 
Jest jeszcze mowa ciała, gestów, mimiki twarzy, spojrzenia i ta do niedawna pozostawała nieczytelna dla niewidomych. Dopiero wprowadzenie techniki audiodeskrypcji pozwoliło osobom z dysfunkcją wzroku uzyskać pełny przekaz „oglądanego” filmu, sztuki, obrazu czy kabaretu. 
Jest jeszcze jeden ważny aspekt związany z audiodeskrypcją. Otóż dzięki niej osoby niewidome otrzymują ważną informację, a mianowicie dowiadują się, jak naprawdę nazywa się aktor, który w przedstawieniu czy filmie gra daną postać. Może wydawać się, że jest to mało znaczący detal, a jednak. Osoba widząca zerka na rozwieszone afisze, czyta napisy wieńczące projekcję, a niewidomi często pozostawali nieświadomi, że serialowy „Kowalski”, to tak naprawdę... Audiodeskrypcja pozwala im poznać nazwiska aktorów, wcielających się w daną postać. Nawet, jeśli po chwili nazwiska ulecą w byt niepamięci, to zawsze znajdzie się odbiorca, dla którego ta informacja będzie istotna. 
Pozostaje mieć nadzieję, że ta premiera przedstawienia z audiodeskrypcją w płockim teatrze dramatycznym będzie dobrym początkiem i coraz częściej niewidomi będą mieli możliwość pełnego korzystania z bogatego dorobku kultury świata. 
Realizator projektu: 
Mazowieckie Stowarzyszenie Pracy dla Niepełnosprawnych „De Facto” 
Współpraca: 
Anna Żórawska - Fundacja „Dzieciom zdążyć z pomocą” 
Narrator: Stefan Knothe 
 
aaa 
6.6.	Stadion z brązu - korespondencja z Poznania 
Agata Agar 
 
Źródło: Publikacja własna „WiM” 

Po raz pierwszy 15 października 2010 r., w Dniu Białej Laski, niewidomi mogli zobaczyć - dotknąć poznański Stary Rynek zaklęty w makietę z brązu. Autor makiety, artysta rzeźbiarz, Roman Kosmala nie krył zadowolenia z jej wykonania. Zapowiedział pracę nad kolejną inscenizacją, nad którą rozpoczął pracę. Realizacja projektu jest bardzo czasochłonna i trwa ponad 3 miesięcy. Kolejną miniaturą wykonaną przez tego artystę dla osób niewidzących jest stadion - miejsce rozgrywek EURO 2012 w Poznaniu. 
Proces powstawania makiety jakiegokolwiek obiektu dostępnego dla niewidomych jest technicznie skomplikowany. Zanim rozpoczną się prace typowo rzeźbiarskie, należy wykonać kilkadziesiąt zdjęć obiektu ze wszystkich stron, by stworzyć rysunki i koncepcję ostatecznego kształtu makiety. W ciągu dalszej pracy rzeźbiarz wykonuje model z gliny, formę gipsową, wypełnia ją żywicą poliestrową i powstaje następny model, który należy poddać ostatecznemu retuszowi. 
Aby model był w pełni czytelny, trzeba opracować elementy graficzne i tekst, które będą wkomponowane w płytę makiety. Po takiej obróbce wykonana zostaje forma silikonowa, służąca do odlania makiety w brązie. Brąz wybrano z uwagi na trwałość i szlachetność tego materiału. 
Należy pamiętać, że makieta wykonana dla osób niewidzących nie może zawierać zbyt wielu szczegółów. Powinny być przedstawione tylko istotne elementy: informacja o najbliższych ulicach i oznaczenie położenia obiektu względem kierunków świata. Na makiecie znalazł się tekst objaśniający dane techniczne stadionu napisany dla widzących i alfabetem Braille’a dla niewidomych. Całość umieszczono na granitowym bloku. Ciężar makiety wynosi 400 kg. 
Artysta Roman Kosmala i współpracująca z nim Dagmara Szymkowiak - konsultowali się na kolejnych etapach tworzenia z osobami niewidomymi, które przekazywały uwagi dotyczące czytelności formy oraz sposobu opisania makiety. Dagmara Szymkowiak jest nie tylko absolwentką ASP, ale także tyflopedagogiem, i na co dzień uczy plastyki w SOSW dla Dzieci Niewidomych w Owińskach. Problemy osób niewidomych nie są więc jej obce nie tylko teoretycznie, ale także dzięki długoletniemu doświadczeniu zawodowemu. 
Pomysłodawcą powstania makiety stadionu jest Michał Prymas, Pełnomocnik Prezydenta Miasta ds. EURO 2012 i Wiceprezes spółki EURO Poznań 2012. 
Stadion poznański jest otwarty dla wszystkich. 
Uroczystość odsłonięcia makiety miała jeszcze jeden sympatyczny akcent. Ogłoszono bowiem ósmą nominację na ambasadora Euro 2012 w Poznaniu. Został nim Jerzy Łączny, niewidomy dziennikarz realizujący od lat dla „Radia Merkury” audycje „Sygnały świata”. 
aaa 
6.7.	„Blind Watching” - powstaje nowy film Andrzeja Jakimowskiego 
 
Źródło: www.tokfm.pl 
data opublikowania: 2011-02-20 r. 
 
„Blind Watching” to roboczy tytuł najnowszego filmu Andrzeja Jakimowskiego, znanego z takich obrazów jak „Zmruż oczy” i „Sztuczki”. 
Zdjęcia do filmu, opowiadającego o świecie osób niewidomych - jak poinformował reżyser - rozpoczną się w maju w Lizbonie. 
Film - według scenariusza Jakimowskiego - będzie opowiadał historię Iana, charyzmatycznego opiekuna i instruktora niewidomych, który przyjeżdża do renomowanej kliniki okulistycznej w Lizbonie, gdzie prowadzi kursy dla niewidomych pacjentów. Wśród jego uczniów jest młoda kobieta o imieniu Ewa, mająca problemy z nawiązywaniem relacji społecznych. Ian koncentruje swoje wysiłki, aby przezwyciężyć jej nieśmiałość. Sam będąc osobą niewidomą na własne ryzyko decyduje się wyprowadzić pacjentkę poza klinikę. 
„Będzie to film o granicach wolności i o granicach poznania. Bohaterowie muszą rozpoznać i pokonać te granice. Wymaga to od nich odwagi. Przy tym Ian - główny bohater filmu - musi podjąć heroiczną walkę nie tylko z własnymi ułomnościami, ale także z cudzymi uprzedzeniami i przesądami” - powiedział reżyser. 
aaa 
6.8.	Nowy serwis www.wypoczynekirehabilitacja.pl Info Baza 
 
Źródło: Info Baza 
Data opublikowania: 2011-01-27 
 
Firma Info Baza Sp. z o.o. uruchomiła nowy serwis 
www.wypoczynekirehabilitacja.pl skierowany do osób poszukujących informacji na temat dostępnej bazy ofert w zakresie wypoczynku jak również rehabilitacji w tym ofert turnusów rehabilitacyjnych. 
Na łamach serwisu www.wypoczynekirehabilitacja.pl każda zainteresowana osoba znajdzie ośrodek spełniający zakładane kryteria, sprawdzi dostępność wolnych miejsc w wybranym przez siebie okresie oraz dokona wstępnej rezerwacji. 
Serwis www.wypoczynekirehabilitacja.pl został tak zaprojektowany aby umożliwić komunikację pomiędzy obiektami turystycznymi i rehabilitacyjnymi w tym z organizatorami -turnusów rehabilitacyjnych a osobami szukającymi ofert w wymienionych zakresach. 
Portal www.wypoczynekirehabilitacja.pl cechuje się dużą przejrzystością oraz przydatnymi możliwościami takimi jak: wyszukiwanie po profilach leczenia, rodzajach turnusów rehabilitacyjnych, położeniu geograficznym dostępnej bazy wypoczynkowo - rehabilitacyjnej dostępnych w danym czasie wraz z mapą dojazdu. 
Portal www.wypoczynekirehabilitacja.pl swoim zasięgiem obejmuje cały obszar Polski. Dodatkowo informacja o turnusach i ośrodkach zawarta na portalu www.wypoczynekirehabilitacja.pl dociera do ponad 2000 skupionych wśród portalu baza-wiedzy.pl zakładów pracy chronionej, zakładów z otwartego rynku pracy zatrudniających osoby niepełnosprawne oraz do większości działających w Polsce MOPS, które również udzielają informacji zainteresowanym osobom. 
aaa 
6.9.	Słowa zaklęte w obrazie, czyli o tym, jak tworzy się film 
Barbara Szymańska 
 
Źródło: Informacja prasowa Fundacji Audiodeskrypcja 
Data opublikowania: 2011-01-25 
 
Pomysł nagrodzony w drugiej edycji programu Akademia Orange. 
Fundacja Audiodeskrypcja w partnerstwie z Galerią im. Sleńdzińskich w Białymstoku rozpoczynają realizację projektu „Słowa zaklęte w obrazie, czyli o tym, jak tworzy się film”. 
Projekt jest realizowany od stycznia do maja 2011 roku w ramach programu Akademia Orange. Bezpośrednimi adresatami projektu są dzieci niewidome, słabowidzące oraz widzące w wieku od 7 do 13 lat z terenu powiatu białostockiego. Od 31 stycznia do 4 lutego będą brały udział w warsztatach filmowo-plastycznych, podczas których odbędą wspólną podróż w głąb świata filmu. 
Jego historię przybliży zaproszony gość, entuzjasta filmu - Pan Jan Bondaruk, technik radiowo-telewizyjny. W latach sześćdziesiątych uczestniczył w kursie dla reżyserów filmów amatorskich, prowadzonym m.in. przez Krzysztofa Zanussiego oraz prowadził klub filmowy w Wojewódzkim Ośrodku Animacji Kultury w Białymstoku. 
Pan Jan to nie tylko miłośnik filmu, ale także historii, krótkofalowiec i kolekcjoner urządzeń szpiegowskich. Zgromadzone przez Pana Jana eksponaty są unikatami na skalę światową. Sam naprawia zdobyte eksponaty, które działają po dziś dzień. Dzięki temu dzieci podczas zajęć będą mogły poznać eksponaty związane z filmem dawniej i dziś. Jak przyznaje - najważniejsze jest to, by ocalić historię od zapomnienia. 
W kolejnym etapie podróży po świecie filmu, dzieci oglądając i słuchając fragmentów różnych gatunków filmowych, poznają cechy charakterystyczne filmu niemego, dokumentalnego, animowanego, fabularnego. W oparciu o ekranizację opowieści Hansa Christiana Andersena pt. „Len”, zrealizowanej w technice animacji malarskiej, bezpośrednio pod kamerą, będą analizować etapy tworzenia filmu - od tekstu literackiego do jego ekranizacji. Dowiedzą się, w jaki sposób następuje budowanie postaci i jej charakteru, jakie elementy budują akcję, jaką rolę w filmie pełni słowo, dźwięk i obraz oraz jak każdy z tych elementów wpływa na odbiór filmu. Oglądając wspólnie film odnajdą te elementy, bez których dzieci niewidome nie mogą go w pełni doświadczyć, zrozumieć. 
Na tym etapie podróży poznają technikę audiodeskrypcji, dzięki której będą mogły odczarować słowa zaklęte w obrazie filmowym. 
Oglądając bajkę krok po kroku, w grupach będą tworzyć wypukłe ilustracje poszczególnych scen filmu. Stworzone prace plastyczne będą następnie opisywane przez ich twórców. Najbardziej trafne i obrazowe słowa zawarte w opisach, zostaną wykorzystane przez dzieci do stworzenia audiodeskrypcji filmu „Len” oraz utworzą słownik dla audiodeskryptorów. 
Podczas ostatniego etapu podróży dzieci wybiorą spośród siebie audiodeskryptora, który użyczy swego głosu do nagrania audiodeskrypcji filmu „Len”. 
Ostateczny rezultat swej pracy, dzieci wraz z rodzicami i zaproszonymi gośćmi, będą mogły zobaczyć podczas prezentacji w Galerii im. Sleńdzińskich, która odbędzie się 20 lutego 2011r. o godz. 15.00. 
Film „Len” to piękny, poetycki i niezwykle subtelny obraz filmowy dla dzieci o radości poznawania świata i siebie samego, o trudnej sztuce akceptacji życia we wszystkich jego przejawach. W metaforyczną opowieść o lnie, który zasiano, wyrósł, rozkwitł, dojrzał, zerwano go i zmieniono najpierw w płótno, potem w papier, a w końcu spalono, wpisane jest filozoficzne przesłanie o sensie przemijania. 
Film „Len” posiada już przekład narracji na język migowy, który w całości został stworzony przez młodzież niesłyszącą, wychowanków Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Poznaniu, w ramach warsztatów „Odczarować Dźwięki Filmu”. 
Teraz dzięki audiodeskrypcji, stworzonej w całości przez dzieci niewidome, słabowidzące i widzące, podczas warsztatów „Słowa zaklęte w obrazie, czyli o tym, jak tworzy się film”, stanie się pierwszym w Polsce filmem udostępnionym przez dzieci dla dzieci z niepełnosprawnością wzroku i z niepełnosprawnością słuchu. 
Film „Len” w roku 2005 zdobył Nagrodę Publiczności, podczas 11 Ogólnopolskiego Festiwalu Autorskich Filmów Animowanych w Krakowie „OFAFA 2005”. 
Reżyseria, plastyka, animacja, zdjęcia: Joanna Jasińska-Koronkiewicz / debiut 
Scenariusz: Frances Osterfelt 
Tłumaczenie bajki Ch. H. Andersena z języka duńskiego na język polski: Bogusława Sochańska 
Opieka artystyczna: Piotr Dumała 
Narrator: Jerzy Stuhr (Honorowy Ambasador Andersena w Polsce) 
Muzyka, wykonanie: Michał Makulski 
Współpraca operatorska, montaż: Krzysztof Napierała 
Kierownik produkcji: Mariola Olejniczak 
Za zgodą TV Studio Filmów Animowanych Sp. z o.o. w Poznaniu, producenta i dystrybutora filmu „Len”, nagranie filmu z audiodeskrypcją i językiem migowym, w kwietniu zostanie udostępnione wszystkim użytkownikom internetu, na portalu youtube, w ramach realizacji Projektu na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa 3.0 Polska. 
Opracowany cykl scenariuszy zajęć warsztatowych, słownik dla audiodeskryptorów i nagrania z warsztatów w kwietniu zostaną bezpłatnie udostępnione na stronie internetowej Fundacji Audiodeskrypcja oraz na platformie Akademii Orange: 
www.audiodeskrypcja.org.pl 
www.akademiaorange.pl 
Będą one mogły służyć jako cenny rodzaj motywacji dla innych placówek do podjęcia podobnej inicjatywy. Wszelkich dodatkowych informacji na temat projektu udzielają: 
Barbara Szymańska - Fundacja Audiodeskrypcja 
tel. kom. 500 093 090 
Katarzyna Siwerska - Galeria im. Sleńdzińskich w Białymstoku 
tel. kom. 662 476 834 
e-mail: projekt@audiodeskrypcja.org.pl 
 
aaa 
6.10.	Kampania dla niewidomych 
 
Źródło: www.rp.pl 

Francuski związek niewidomych i osób niedowidzących wydał specjalny kalendarz, który ma zwrócić uwagę społeczeństwa i władz na sytuację tej grupy niepełnosprawnych. 
W publikacji tej przedstawiono znane osobistości ze świata polityki, sportu, kultury czy show-biznesu, które w wyniku fotomontażu, sprawiają wrażenie niewidomych. Pierwsza Dama V Republiki idzie obok prezydenta Sarkozyego, który ma założone czarne okulary, a w dłoni białą laskę. Zdjęcie znanego aktora Gerarda Depardieu w czarnych okularach, z laską w dłoni i idącym obok psem przewodnikiem opatrzono apelem o równy dostęp do kultury. Piłkarz Zinedine Zidane przedstawiony w podobny sposób, ma być wezwaniem do stworzenia godnych warunków leczenia. Inne hasła wzywają o przystosowanie technologii do świata osób niewidomych i źle widzących oraz o stworzenie im miejsc pracy. 
We Francji tylko 3 proc. książek tłumaczonych jest na alfabet Braille’a, specjalny komputer kosztuje trzydzieści razy więcej niż zwykły, mniej niż jedna piąta miejsc publicznych jest dostępna dla niewidomych. 40 procent osób z tej grupy osób niepełnosprawnych nie ma pracy. Tydzień urlopu w specjalnie przystosowanych ośrodkach kosztuje 4 tysiące euro. 
We Francji żyje 80 tysięcy niewidomych i 300 tysięcy osób niedowidzących. 
aaa 
6.11.	Termin składania wniosków w ramach programu pn. „Junior” w 2011 PFRON, oprac.: AB 
 
Źródło: baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2011-02-09 13:26 
 
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych informuje, że w terminie do 15 marca 2011 r. przyjmowane są wnioski o przystąpienie do realizacji programu pn. „JUNIOR - program aktywizacji zawodowej absolwentów niepełnosprawnych” w 2011. Wnioski należy składać do Oddziału PFRON, właściwego terytorialnie dla siedziby powiatu . 
Szczegółowe informacje dotyczące programu, jak również druk wniosku o przystąpienie do realizacji programu dostępne są na stronie Funduszu oraz w Oddziałach PFRON. 
aaa 
6.12.	Wędrówki po niewidocznej Warszawie 
 
Źródło: www.pzn.org.pl 

Dom Spotkań z Historią serdecznie zaprasza dzieci oraz młodzież niepełnosprawną wzrokowo na warsztaty historyczno-varsavianistyczne zatytułowane „Wędrówki po niewidocznej Warszawie”. 
Uczestnicy, dzięki specjalnie przygotowanym mapom i makietom, będą mogli ruszyć na wędrówkę w czasie po wybranych rejonach stolicy. Za pomocą dotyku poznają dawne stroje, zabawki oraz przedmioty życia codziennego. Poczują zapachy towarzyszące pradziadkom, dziadkom i rodzicom. Posłuchają okrzyków gazeciarzy, komunikatów ulicznych „szczekaczek”, szumu przedwojennej Marszałkowskiej i warszawskiej dzielnicy Nalewki. O przełomowych dla Warszawy okresach dowiemy się z nagranych wypowiedzi jej mieszkańców. 
Projekt realizowany jest dla dzieci ze szkół podstawowych oraz młodzieży gimnazjalnej i ponadgimnazjalnej. Warsztaty będą odbywać się od drugiej połowy lutego w Domu Spotkań z Historią przy ul. Karowej 20 w Warszawie. 
Proponujemy trzy tematy spotkań. Można wybrać jeden z nich lub cały cykl zajęć: 
a.	Warszawa lat 20 i 30 
b.	Warszawa okupacyjna 
c.	Warszawa powojenna Udział w warsztatach jest bezpłatny. Zapisy w dziale edukacji DSH: 
edu@dsh.waw.pl 
lub tel. 22 255 05 05 
 
aaa 
6.13.	Konkurs „Strona Internetowa bez Barier” 
 
Źródło: www.pzn.org.pl 

Rozpoczęła się trzecia edycja unikatowego konkursu „Strona Internetowa bez Barier”organizowanego przez Fundację Widzialni wraz z Uniwersytetem Śląskim oraz europosłem Rafałem Trzaskowskim. Jest to jedyny taki konkurs w Polsce, konkurs który promuje nowoczesne serwisy budowane w zgodzie ze standardami dostępności. 
Konkurs ma za zadanie szerzyć idee Internetu przyjaznego i wolnego od barier. Organizatorzy zapraszają do udziału w nim wszystkich, którym nie jest obojętne zagadnienie dostępności i przeciwdziałania dyskryminacji w przestrzeni Internetu. W dwóch dotychczasowych edycjach konkursu udział wzięło ponad dwieście serwisów. 
Podobnie jak w edycjach ubiegłych serwisy będą oceniane w dwóch kategoriach: serwis administracji publicznej serwis komercyjny. 
Wszystkie informacje dotyczące poprzednich i obecnej edycji konkursu znajdują się na: http://widzialni.eu/ 
Zgłoszenia do konkursu Strona Internetowa bez Barier przyjmowane są do 15 maja 2011. Do konkursu przystąpić może każdy. Udział w konkursie jest bezpłatny. 
Wyniki pierwszego etapu - czyli wybór dziesięciu najlepszych serwisów z obydwóch kategorii - zostaną ogłoszone 31 maja 2011. Trzej finaliści zarówno z kategorii serwisów administracji publicznej jak i z kategorii serwisów komercyjnych wyłonieni zostaną 6 czerwca 2011. Finał konkursu odbędzie się podczas konferencji Cyfrowo Wykluczeni 17 czerwca 2011 roku. Konferencja będzie miała miejsce w Auli Głównej Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. 
aaa 
6.14.	Pierwsza w Polsce wystawa, którą poczujesz 
 
Źródło: Niepełnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2011-01-14 
 
„Poczuj sztukę”, tak brzmi hasło pierwszej w Polsce wystawy sensorycznej. To kolejny krok jaki poczyniło Muzeum Regionalne w Stalowej Woli, aby udostępnić swoją ofertę niepełnosprawnym. Wystawa została przygotowana z myślą o pełnej integracji osób niepełnosprawnych i pełnosprawnych. 
Pomysłodawczynią tego typu przedsięwzięcia jest dyrektor Lucyna Mizera, a nowoczesne urządzenia zaprojektowała grupa specjalistów z Krakowa pod kierownictwem Karoliny Perrin, która współpracowała także przy tworzeniu jednej z wystaw dla dzieci w Centrum Nauki Kopernik. 
Interaktywne eksponaty rozwijają wyobraźnię przestrzenną, pobudzają zmysły, mogą zostać również wykorzystane w celach rehabilitacyjnych i edukacyjnych - do nauki alfabetu Braille’a. 
Ekspozycja, inspirowana kulturą ludową Lasowiaków, mieści się w nowo urządzonej sali edukacyjnej. Zwiedzający mają w niej możliwość swobodnego poruszania się po wystawie, a wszystkie eksponaty przystosowane są do potrzeb osób poruszających się na wózkach inwalidzkich, niewidomych oraz niesłyszących. 
Dopełnieniem ekspozycji jest witryna internetowa, na której znalazła się interaktywna gra, jak również kolorowa książeczka „Czarodzieje”, dostosowana do odbioru przez osoby niewidome. Dzięki niej goście będą mogli utrwalić wrażenia doznane w trakcie zabawy. 
Multimedialna przestrzeń została stworzona przez 8 interaktywnych eksponatów zaawansowanych technologicznie, z których każdy wprowadza w inny świat doznań: 
a)	zobacz niewidzialne - porozmawiaj za pomocą ruchomych punktów 
b( muśnij wiatr - odczuj kształt, jaki rysuje powietrze 
c( dotknij dźwięku - poczuj go na swojej dłoni 
d( przepisz - pobudź siły twórcze i stwórz wspólne dzieło 
e)	powąchaj kolor - skojarz zapach z odpowiednią fakturą materiału 
f)	poczuj cień - narysuj coś, czego nie widać 
g)	wsłuchaj się w ruch - rozpoznaj dźwięki 
h)	gra interaktywna - sprawdź swoją pamięć i koncentrację. 
Oprócz tego stała wystawa „Z dziejów regionu nadsańskiego” wzbogacona została o trzy kioski multimedialne z panelami dotykowymi, umożliwiające dzieciom zapoznawanie się -przez zabawę - z historią i kulturą regionu. 
Do interaktywnych eksponatów nawiązuje także najnowsza publikacja Muzeum Regionalnego: „Przewodnik po wystawie stałej”. Ciekawa, zabawna historia tajemniczego mieszkańca Zamku Lubomirskich i jego niespodziewanego gościa uczy historii regionu i skłania do samodzielnych wędrówek po ekspozycji. 
Wystawa „Poczuj sztukę” będzie czynna od 3 lutego do 31 grudnia 2011 roku. Powstała ona w ramach projektu „Dostępne Muzeum”, realizowanego od 2007 roku. Projekt finansowany jest ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. 
 
aaa 
6.15.	Likwidacja Centrum Informacji Osób Niepełnosprawnych w Słupsku 
 
Źródło: www.ipon.pl 

31 grudnia 2010 r. zakończyło działalność Centrum Informacji dla Osób Niepełnosprawnych przy Polskim Związku Niewidomych w Słupsku. 
Centrum funkcjonowało 4 lata. Działało w ramach programu finansowanego przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. 
•	Niestety, PFRON nie przewiduje już dalszego kontynuowania programu. Nasze interwencje dotyczące dalszej kontynuacji Centrum u pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych, parlamentarzystów, samorządu województwa, jak i w samorządzie Słupska i powiatu słupskiego nie uzyskały wsparcia i pomocy - mówi Stanisław Pilarek, koordynator CIDON. 
CIDON w Słupsku wypracował sobie opinię niezbędnego lokalnego ogniwa i stał się identyfikowany przez osoby niepełnosprawne regionu słupskiego jako istotny element wsparcia wypełniający bardzo dużą lukę informacyjno-pomocową. Pilarek odbiera jego likwidację jako kolejny krok pozbawiający mieszkańców regionu instytucji informacyjnej wspierającą osoby niepełnosprawne. 
•	Publiczne środki były w pełni efektywnie wykorzystane na ten cel. Zdajemy sobie sprawę, że zaprzestanie działalności Centrum spowoduje wielką krzywdę osobom korzystającym z jego usług i wywoła ogromne rozgoryczenie środowiska osób niepełnosprawnych ich rodzin, opiekunów i pracodawców - dodaje Pilarek. 
W wyniku likwidacji Centrum przy ul. Sienkiewicza w Słupsku już nie będą udzielane porady prawne dla niepełnosprawnych. Zamknięty będzie również Punkt Ofert Pracy dla osób niepełnosprawnych. 

aaa 
6.16.	Forum Dostępnej Cyberprzestrzeni 
Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej 
(2011-02-04) 
Źródło: baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2011-02-07 
 
3 lutego 2011 roku w Biurze Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych odbyło się spotkanie inauguracyjne Forum Dostępnej Cyberprzestrzeni (FDC). 
FDC powstało z inicjatywy organizacji pozarządowych działających na rzecz przeciwdziałania wykluczeniu cyfrowemu i ma stanowić platformę współpracy organizacji pozarządowych, administracji publicznej oraz firm, które działają w tym obszarze. Członkami założycielskimi FDC są Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego, Fundacja Audiodeskrypcja, Fundacja Widzialni, Polskie Forum Osób Niepełnosprawnych, Fundacja Pomocy Matematykom i Informatykom Niesprawnym Ruchowo oraz Wielkopolskie Stowarzyszenie Niewidomych. 
Podczas spotkania wygłoszono referaty, których autorzy reprezentujący poszczególne organizacje przedstawili obszary swoich działań i problemy w ich obrębie wynikające z wykluczenia cyfrowego 
Bartosz Mioduszewski z FPMiINR naświetlił to zjawisko w kontekście osób niepełnosprawnych zamieszkujących tereny wiejskie. Omówił również Program e-Centra prowadzony i koordynowany przez FPMiING. 
Tomasz Strzymiński z Fundacji Audiodeskrypcja omówił zasady audiodeskrypcji, których prawidłowe stosowanie gwarantuje osobom niewidomym i słabo widzącym udział w odbiorze dzieł kultury i sztuki. 
Wojciech Kulesza z Fundacji Widzialni zaprezentował raport audytów dostępności stron internetowych administracji publicznej, z którego wynikało, że nie wszystkie serwisy spełniają minimalne wyma- gania dostępności, zgodnie z wytycznymi Konsorcjum W3C. 
Michał Dębiec z SEO omówił analogie między dostępnością serwisów internetowych a pozycjonowaniem stron podkreślając, że strony wykonane zgodnie ze standardami lansowanymi przez Konsorcjum W3C są tańsze i łatwiejsze do pozycjonowania. 
Jacek Zadrożny przedstawił prezentację dotyczącą dostępności, jako elementu polityki firm z branży IT. Na przykładzie dużych międzynarodowych koncernów działających na rynku informatycznym pokazał, że ich polityka skierowana na dotarcie do jak najszerszej grupy odbiorców, sprawia, że urządzenia przez nich oferowane są dostępne dla osób z różnymi niepełnosprawnościami. 
Mikołaj Rodnicki z Wielkopolskiego Stowarzyszenia Osób Niewidomych zaprezentował urządzenia do nawigacji satelitarnej służące osobom niewidomym i słabo widzącym w orientacji przestrzennej. 
W spotkaniu wzięli udział również przedstawiciele administracji publicznej (Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Rzecznik Praw Obywatelskich, Urząd Komunikacji Elektronicznej, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego) oraz firm komercyjnych (Microsoft, Comarch, SEO4Net). 
Aleksandra Domańska, przedstawicielka MSWiA, omówiła dokument Komisji Europejskiej pod tytułem Europejska Agenda Cyfrowa w kontekście stojących przed Polską wyzwań związanych z wdrażaniem tego dokumentu. 
Jacek Zadrożny, reprezentujący FIRR, poinformował o inicjatywie przetłumaczenia standardów dostępności na WCAG 2. 0 na język polski, która zgłoszona została do Konsorcjum W3C i zaakceptowana do realizacji zgodnie z przyjętymi przez tę organizację zasadami. Przyjęcie oficjalnej wersji tłumaczenia tych standardów stanowiłoby ważny krok w kierunku wdrożenia ich do polskiego porządku prawnego. 
Cele forum to między innymi: 
•	promowanie dostępności, uniwersalnego projektowania, cyfrowego włączenia i innych idei związanych z równością w sieci, 
•	włączenie zasad dostępności informacji do głównego nurtu rozwoju społeczeństwa informacyjnego, 
•	podniesienie wiedzy i świadomości wśród osób realizujących działania w obszarze społeczeństwa informacyjnego. 
Obecni na spotkaniu przedstawiciele administracji publicznej potwierdzili wolę współpracy z Forum w powyższym zakresie. 
aaa 
6.17.	Nowy ośrodek dla niewidomych dzieci 
 
Źródło: http://polskalokalna.pl 

Nową siedzibę Wczesnej Interwencji, ośrodka terapeutycznego dla niewidomych dzieci, otwarto w niedzielę w Gdańsku-Sobieszewie. To jedyna tego typu placówka w województwie pomorskim. 
Gdański ośrodek, działający od września 2007 r., stanowi jedną z dwóch w kraju, oprócz Rabki-Zdroju, filię Zakładu dla Niewidomych w Laskach k. Warszawy. 
W nowej placówce znajduje się sześć sal terapeutycznych dla dzieci, pomieszczenia dla rodziców, jadalnia, a także kilka miejsc noclegowych dla osób z bardziej oddalonych części województwa. 
Budowa rozpoczęła się w maju 2010 r. Jej koszt wynoszący 3 mln zł sfinansowały firmy i prywatni darczyńcy. 
•	W naszym ośrodku zajmujemy się rehabilitacją ponad 150 dzieci w wieku od dwóch miesięcy do siedmiu lat. Przygotowujemy je do normalnego funkcjonowania w szkole. U większości naszych podopiecznych poza kalectwem związanym ze wzrokiem występują dodatkowe niepełnosprawności takie jak upośledzenia umysłowe i różne schorzenia neurologiczne - powiedziała kierownik gdańskiego ośrodka Wczesnej Interwencji Ida Burzyk ze Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża. Dodała, że w zależności od potrzeb dziecka oraz możliwości dojazdu wizyty w ośrodku odbywają się najrzadziej co miesiąc. - Co ważne, w placówce pomagamy też rodzicom wyjść z tej swoistej żałoby i smutku, jaki wywołuje posiadanie niewidomego dziecka. Uczymy też ich umiejętności dalszej rehabilitacji swoich pociech w domu - podkreśliła siostra Burzyk. 
 
aaa 
6.18.	Ogłoszenie Fundacji „Vega” 
Krzysztof Janusik 
Prezes Zarządu Fundacji na rzecz Osób Niewidomych i Słabowidzących „Vega” 
Kielce, luty - 2011r. 
 INFORMACJA NT. PROJEKTU 
„RAZEM - UTWORZENIE MŁODZIEŻOWEGO KLUBU INTEGRACYJNEGO W KIELCACH” 
 
Projekt realizowany na podstawie umowy zawartej ze Świętokrzyskim Biurem Rozwoju Regionalnego - w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytet VII Promocja integracji społecznej, Działanie 7.2 Przeciwdziałanie wykluczeniu i wzmocnienie sektora ekonomii społecznej, Poddziałanie 7.2.1 Aktywizacja zawodowa i społeczna osób zagrożonych wykluczeniem społecznym 
1.	Realizatorem Projektu pn. „RAZEM - UTWORZENIE MŁODZIEŻOWEGO KLUBU INTEGRACYJNEGO W KIELCACH” jest Fundacja na rzecz Osób Niewidomych i Słabowidzących „VEGA” w partnerstwie ze Stowarzyszeniem Nadzieja Rodzinie oraz firmą Medison. 
2.	Biuro projektu mieści się w Kielcach przy ul. Witosa 18 (siedziba Projektodawcy), tel./fax 41-341-70-00, 695-660-340 oraz 501-395-539 
3.	Projekt współfinansowany jest przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. 
4.	Okres realizacji projektu: 01.02.2011 - 31.01.2013 r. 
5.	Celem ogólnym Projektu jest integracja społeczna uczestników realizowanego przedsięwzięcia. 
6.	W ramach projektu kompleksowym wsparciem objętych zostanie 50 uczestników spełniających kryteria uczestnictwa w Projekcie. 
7.	Wsparcie w ramach Projektu skierowane zostanie do osób w wieku 15 - 19 lat, zamieszkujących na terenie Miasta Kielc oraz Powiatu Kieleckiego, nieaktywnych zawodowo (uczących się lub kształcących) jak również bezrobotnych - zagrożonych wykluczeniem społecznym z powodów takich jak: 
•	niepełnosprawność wzrokowa, 
•	trudna sytuacja materialna, 
•	bezrobocie, 
•	uzależnienia. 
8.	Miejsce realizacji działań w ramach Projektu: 
KLUB WOLNA STREFA, Kielce, Os. Na Stoku 98 
tel. 41-362-37-44	lub 501-395-539, 695-660-340 
Czas pracy Klubu: poniedziałek - piątek: 13.00 - 19.00 
sobota: 9.00 - 14.00. 
9.	Działania w Projekcie: 
•	zajęcia integracyjne, w tym: zajęcia sportowo-rekreacyjne, informatyczne, kulinarne i plastyczne 
•	zajęcia rehabilitacyjne dla osób niepełnosprawnych, w tym m.in.: eliminacja blindyzmów, make up, orientacja przestrzenna 
•	zajęcia informatyczne dla osób niepełnosprawnych, mające na celu usprawnienie bezwzrokowego pisania oraz pozyskiwania informacji, w tym m.in.: wykorzystywanie sprzętu specjalistycznego, pomocy tyfloinformatycznych 
•	warsztaty z zakresu umiejętności miękkich, w tym m.in.: nabycie umiejętności poruszania się po rynku pracy, autoprezentacja, umiejętności negocjacyjne, aktywne formy zachowań na rynku pracy 
•	doradztwo zawodowe i psychologiczne - indywidualne plany zatrudnienia. 
10.	Atrakcje: 
•	małe kino z audiodeskrypcją 
•	strzelnica laserowa 
•	czytanie w ciemności - teatr wyobraźni. 
 
 *** 

Więcej informacji dotyczących działalności Fundacji na rzecz Osób Niewidomych i Słabowidzących „Vega” postaramy się przekazać w jednym z najbliższych numerów „Wiedzy i Myśli”. 
(przypis redakcji „WiM”) 
aaa 
7.	O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH ZAJĘCIACH 
Uwaga, niebezpieczeństwo!
Jaga Praktyczna 
 
Źródło: Publikacja własna „WiM” 

Życie niejako podpowiada tematy na gorąco. I takim tematem stało się bezpieczeństwo osoby lub osób niewidomych. 
Obecnie,może więcej niż potrzeba, słyszymy o zagrożeniach ze strony przede wszystkim rozpasanej młodzieży. Czy tego zagrożenia jest więcej czy mniej, trudno powiedzieć, ponieważ statystyki są zmienne. Jednak dobrze, że się o tym mówi dając ku rozwadze rodaków informacje o pewnej części krajanów mijających się z prawem i żyjących na koszt innych. A ponieważ okazja, czyli brak rozwagi i bezmyślność czyni złodzieja, więc warto mieć na uwadze kilka praktycznych podpowiedzi.Byliśmy i jesteśmy narażeni na wszelakiego rodzaju niebezpieczeństwa we własnym domu i na ulicy. Jak można złagodzić albo wyeliminować chociaż ich część. 
Jeśli jesteśmy samotną niewidomą osobą, albo małżeństwem osób niewidomych, starajmy się przestrzegać kilku podstawowych zasad. 
•	Pamiętajmy o zamontowaniu w mieszkaniu drzwi typu GERDA PORTA itp., są trudne do sforsowania. Będąc w mieszkaniu pamiętajmy, aby drzwi zawsze były zamknięte na zamek. 
•	Unikajmy zawieszania na klatce schodowej listy mieszkańców, a na drzwiach mieszkania wizytówki z nazwiskiem. Znajomi wiedzą gdzie mieszkamy, a listonosz, przedstawiciel administracji czy inkasent kontaktuje się z posiadaczem konkretnego adresu. 
•	Poszukajmy w sklepach ze sprzętem radiowym zestawu domowego. Jest to urządzenie posiadające mikrofon wmontowywany w drzwi i głośniczek wzmacniający. Jeśli ktoś dzwoni do nas, możemy włączyć urządzenie i sprawdzić kto zacz. Gdy powie, że inkasent, to możemy zapytać do kogo (przyjmując, że na klatce ani na drzwiach nie ma nazwiska). Rzadko się zdarza, aby nieproszony gość znał personalia osoby, do której dzwoni. 
•	Nie otwierajmy domokrążcom czy oferantom różnych okazyjnych towarów. Jakaś wspaniała okazja może nam przejść obok, ale możemy i na pewno unikamy wejścia złodziei i wydrwigroszy. 
•	Jeśli się zdarzy, że nieopacznie wpuścimy kogoś obcego i zorientujemy się, że stanowi zagrożenie, i mamy szanse wyskoczyć na klatkę schodową, wrzeszczmy: „pożar, pożar, pali się”. Ten alarm jeszcze skutkuje. Inne alarmy typu: „na pomoc, ratunku” - już nie. Ludzie boją się interweniować. Jeśli nie mamy szans ucieczki na klatkę, dajmy złodziejom pozwolenie na zabranie cennych rzeczy, uratujemy zdrowie i życie. 
•	Wychodząc z domu zabierajmy tyle pieniędzy, ile w danym momencie będzie nam potrzebne. 
•	Nie nosimy bez potrzeby karty kredytowej. 
•	Torby zawieszane na paskach umieszczajmy bardziej z przodu niż z boku. 
•	Telefony komórkowe trzymajmy nie w plecaczkach, kieszeniach czy torebkach, a najlepiej zawieszone na szyi i ukryte pod kurtką czy bluzą. Mamy szanse, że nikt nie wyjmie i nie zerwie ich. 
•	Gdy potrzeba zmusi nas do posiadania przy sobie większej sumy gotówki, ważnych dokumentów itp., ukryjmy je bardzo głęboko -wewnętrzne kieszenie,specjalny pas. 
•	W trakcie nocnej podróży, jeśli nam się zdarzy być samemu w przedziale, warto zamontować do bagażu i półki, na której bagaż leży urządzenie alarmujące. W trakcie próby zdjęcia tobołków, urządzenie zaalarmuje cały wagon. 
A jeśli się nam zdarzy być zaczepionym, to pomimo strachu, nie okazujmy lęku. Wiem, że to niełatwe. Zdarzyło mi się w takiej sytuacji znaleźć kilkakrotnie. Razu pewnego straciłam niewielką sumę pieniędzy, ale przytomnie poprosiłam, aby rabuś zostawił mi legitymację osoby niepełnosprawnej. Zarechotał i .. zostawił. 
aaa 
8.	ORGANIZACYJNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY 
 
aaa 
8.1.	Jeden dzień w MOPR 
Weredyk 
 
Źródło: Publikacja własna „WiM” 

Chciałbym się czuć jak polski odpowiednik Don Kichota, niestety, mam kłopot z odnalezieniem w naszej literaturze ekwiwalentu tego szlachetnego choć niepraktycznego bohatera. Rycerz z La Manchy stawał w obronie słabszych i bezradnych. No może Janosik zapełniłby te lukę, tyle że prawy rozbójnik był silny i przewodził gromadzie. Ale czy w czasach obecnych słabi potrzebują obrońcy. Przecież spora ich część nieźle daje sobie radę walcząc nie tyle z przeciwnościami losu, ile z jeszcze słabszymi. 
Do takich wniosków doprowadziła mnie obserwacja dnia pracy MOPR. Zostałem zaproszony do odwiedzenia tej placówki w jednym z większych miast, ale koniecznie w dniu 3 stycznia, czyli w pierwszym dniu powszechnym nowego roku. U drzwi, na godzinę przed otwarciem urzędu, kłębił się kłótliwy tłum petentów raźno przytupując i chuchając w zgrabiałe ręce. No tak, w myśl zasady „kto pierwszy, ten lepszy”, należy jak najszybciej złożyć papiery. 
Składane wnioski dotyczyły przede wszystkim turnusów rehabilitacyjnych i likwidacji barier. Według opinii mojej zaprzyjaźnionej urzędniczki pomoc społeczna ma różne odmiany, ale generalnie osoby niepełnosprawne zwracają się o podobny rodzaj pomocy jak osoby „zdrowe”. 
To prawda, każda dysfunkcja ogranicza. Można mieć kłopot z utratą wzroku, słuchu. Ale przecież do tego dochodzi niska emerytura czy renta, mieszkanie na wyższej kondygnacji, bo przecież jest jeszcze element starości. I już jest problem do dyskusji: czy jest się bardziej chorym, czy bardziej starym, czy bardziej niewidomym. I dlatego ustawodawca przewidział pomoc społeczną z tytułu niepełnosprawności. Jest ona równoznacznie traktowana z osobami z problemami opiekuńczo-wychowawczymi, z alkoholizmem i narkomanią, z ubóstwem, utratą pracy. Jest to wspólny mianownik trudnej sytuacji życiowej. Dlatego niepełnosprawny ma taką samą ofertę pomocy społecznej, jak każdy inny podopieczny. Stąd kryterium jest jednakowe dla wszystkich: określony próg dochodów na członka w rodzinie. 
W miejskim ośrodku można się starać również o dofinansowanie zakupu leków, opłat za mieszkanie, o opał na zimę, dożywianie, środki czystości czy asystenta rodziny. Oprócz pomocy doraźnej MOPR oferuje pomoc w aktywizacji zawodowej, adresowanej także do niepełnoprawnych, w ramach projektu „Pomoc - Aktywizacja - Wsparcie” współfinansowanego przez Unię Europejską. 
Ta oferta raczej nie cieszy się zainteresowaniem - lenistwo, inercja czy brak wiary, a może niechęć do podejmowania wysiłku i przekonanie, że państwo powinno. 
Zatrudnione w MOPR osoby stwierdzają, że środowisko niepełnosprawnych jest niejednolite i bardzo sobie wrogie. 
•	Wydawałoby się, powinni być sobie bliscy, mają wspólny cel: uporać się z chorobą, swoim kalectwem. Ze zdziwieniem odkryłam, że te środowiska niepełnosprawnych są sobie nieżyczliwe, a wręcz wrogie - opowiada pani Grażyna - petenci ścigają się, brutalnie rozpychają, chcą być pierwsi. 
W pewnym stowarzyszeniu niewidomych dzieci miały dostać komputery w czterech transzach, za każdym razem po pięć. O pierwsze, które nadeszły była wojna. Przez te waśnie stowarzyszenie o mało nie upadło - opowiada p. Teresa. Dodaje - Te środowiska są bardzo roszczeniowe, gdyby można było je w jednakowy sposób wyposażyć, to przypuszczam, że osoba niewidoma uważałaby, że jej dysfunkcja jest większa i gorsza od osoby głuchej. Ta zaś by uważała, że jest w większym deficycie życiowym niż wózkowicz, a on by znów stwierdził, że ma kłopoty z poruszaniem, że ma zwykły wózek, a nie elektryczny itd. Dziwi mnie, że licytują się niepełnosprawnością. To są rzeczy bolesne. 
Zapytałem, jak ofertę MOPR widzą odbiorcy. Przytaczam jedynie dwie znamienne wypowiedzi. 
I.	Przykre, że z budżetu państwa idą tak małe pieniądze na pomoc społeczną. Politycy mogliby sami spróbować żyć za te kwoty, obowiązkowo zanim dostaną mandat radnego, posła czy senatora. A co może uczciwy człowiek chory i przez nich sponiewierany? 
II.	Fakt, że środowisko niepełnosprawnych rywalizuje ze sobą zamiast współpracować, godzi w nasze interesy. Można by uzyskać dużo więcej, gdybyśmy dostrzegali, że wszyscy jedziemy na wspólnym wózku. Czasem myślę, że dla różnych inwalidzkich ważniaków członkowie dużo mniej znaczą, niż własne ambicje i aspiracje. Samo „środowisko” jest, jak widać, mało wrażliwe na innych, bo zazwyczaj interesuje się jedynie końcem własnego nosa. Dla „środowiska” termin „dobro wspólne” jest niezrozumiały. 
I tylko jedna petentka miała odmienne zdanie. Mam mieszane uczucia dotyczące ratownictwa społecznego, czyli dawania ryb a nie wędki. Taka sytuacja rodzi rywalizację typu, kto jest bardziej inwalidą. Najgorsze jest to, że w ramach grupy zwycięża nie ten najbardziej bezradny, ale ten przebojowy - inwalida potrafiący się rozpychać łokciami i laską. To inwalida, który marznie w kolejce do urzędu od wczesnych godzin rannych, aby złożyć podanie na turnus rehabilitacyjny, czyli na zwykłe wczasy, to osoba bardziej pseudochora niż chora i nieco inwalida na wyrost, któremu nie opłaca się pracować osiem godzin. Tych ludzi raczej spotyka się wszędzie tam, gdzie dają. 
Kiedy patrzę na niewidomych czytających gazetę, jadących rowerem, a zaraz potem idących bez kolejki, bo nie widzi, to robi mi się niedobrze. W sumie smutne to i nie powoduje sympatii. Oczywiście, to nie są wszyscy inwalidzi, ale ten odsetek „zaradnych” okupujących MOPR tworzy klimat. „Ja przyszłam pytać o kursy, ale nie ma chętnych i nie ma kursów, i tyle mojego. A ręki nie będę wyciągać”. 
Po godzinie piętnastej wyszedłem z bólem głowy i mętlikiem, a także uparcie powracającym pytaniem: ile w tych podaniach było rzeczywistej prawdy, a ile naciąganej? Ile braku chcenia i ile rzeczywistej biedy, ile alkoholu i myślenia, że państwo musi... 
aaa 
8.2.	Pat w konsultacjach w sprawie głuchoślepoty 
Piotr Stanisławski 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2011-02-03 
 
Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt rozporządzenia o nowej kategorii niepełnosprawności - głuchoślepocie. Z jej definicją nie zgadzają się jednak przedstawiciele Towarzystwa Pomocy Głuchoniewidomym, którzy wyrazili swój sprzeciw wobec kryteriów, mających stanowić podstawę do otrzymania orzeczenia o tym rodzaju niepełnosprawności. 
2 lutego, podczas zebrania Komisji Polityki i Rodziny, rozpatrywano odpowiedź Ministra Pracy i Polityki Społecznej na dezyderat nr 8 w sprawie uznania w polskim systemie orzecznictwa odrębnej niepełnosprawności dotyczącej osób głuchoniewidomych. Odpowiedź ta nie zadowoliła partnerów społecznych. Obecni na spotkaniu przedstawiciele Towarzystwa Pomocy Głuchoniewidomym apelowali do zebranych posłów, aby ci nie przyjmowali projektu Ministerstwa Prac i Polityki Społecznej. 
TPG od roku intensywnie zabiega o uznanie głuchoślepoty jako odrębnej niepełnosprawności. Podczas konsultacji zaproponowało definicję głuchoślepoty stosowaną od lat przez Towarzystwo Pomocy Głuchoniewidomym w oparciu o definicje zagraniczne. Do niej przychyliła się także Komisja. Niestety, nie chce się na nią zgodzić Biuro Pełnomocnika ds. Osób Niepełnosprawnych. 
Definicja ta brzmi następująco: 
„Głuchoślepota w postaci jednoczesnego występowania choroby słuchu i choroby narządu wzroku, których sprzężenie powoduje ograniczenia w wykonywaniu czynności życiowych, w szczególności w przemieszczaniu się, dostępie do informacji i w komunikowaniu się z otoczeniem, w tym wrodzonych lub nabytych wad narządu wzroku powodujących ograniczenie jego sprawności, prowadzących do obniżenia ostrości wzroku przynajmniej w jednym oku lub ograniczenia pola widzenia, występujących jednocześnie z upośledzeniem słuchu przynajmniej w jednym uchu, w zależności od stopnia uszkodzenia zmysłu słuchu i zmysłu wzroku oraz możliwości kompensacyjnych”. 
Minister Jarosław Duda zapewnił, że zarówno prace, jak i konsultacje wciąż trwają i kod dotyczący głuchoślepoty na pewno zostanie wprowadzony. 
•	Nie możemy jednak przyjąć obecnej wersji definicji przedstawionej przez TPG - mówił Jarosław Duda. - Gdyby taka weszła, oznaczałoby to, że również ja - ponieważ mam uszczerbek wzroku i słuchu - mógłbym się orzec jako osoba głuchoniewidoma. To prowadziłoby do absurdu - wyjaśnił. 
Według Ministerstwa, definicja przedstawiona przez TPG dopuszcza różne możliwości interpretacyjne dla lekarzy orzeczników i nie określa minimalnego poziomu upośledzenia wzroku i słuchu, stanowiącego podstawę do otrzymania odpowiedniego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Ministerstwo obawia się, że brak takiego określenia spowoduje, że osoby z jakimkolwiek stopniem upośledzenia słuchu i wzroku będą kwalifikowane do grupy osób głuchoniewidomych, a tym samym wielu Polaków będzie starało się uzyskać orzeczenie o niepełnosprawności w tym zakresie. Dlatego Ministerstwo nalega, aby ustalić minimalny poziom obniżenia sprawności pola ostrości widzenia oraz ubytku słuchu dla ustalenia kryteriów kwalifikacji do grupy osób niepełnosprawnych i stopnia niepełnosprawności. 
Obecni na spotkaniu przedstawiciele Towarzystwa Pomocy Głuchoniewidomym wyrazili swój sprzeciw wobec jedynie medycznego kryterium w definiowaniu, kto może być osobą głuchoniewidomą, co proponują Ministerstwo i Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych. 
•	Nie możemy zgodzić się na to, aby głuchoślepotę definiowano jedynie za pomocą sztywnych progów medycznych - mówi Marta Lempart. - Zgodnie z propozycją Ministerstwa, przewodniczący Towarzystwa Pomocy Głuchoniewidomym, Grzegorz Kozłowski, nie kwalifikowałby się do uzyskania statusu osoby głuchoniewidomej, bo zgodnie z nią musiałby nie widzieć i nie słyszeć w niemal 100 proc.. To jest absurd. Tymczasem już przy 50-proc. uszkodzeniu obu zmysłów nie da się korzystać z udogodnień dla osób tylko głuchych albo tylko niewidomych, bo opierają się one na zastępowaniu słuchu wzrokiem i odwrotnie. O specyfice i odrębności głuchoślepoty w stosunku do innych niepełnosprawności decyduje nie sam fakt uszkodzenia słuchu i uszkodzenia wzroku, ale sprzężenie tych uszkodzeń i brak wzajemnej kompensacji zmysłów. Propozycja MIPS w rzeczywistości ma na celu, aby praktycznie nikt w Polsce nie okazał się głuchoniewidomy - dodała. 
TPG postuluje, aby nowy kod niepełnosprawności obejmował osoby, które mają równoczesne ubytki słuchu i wzroku, lecz w różnym do siebie w stosunku, a nie na tym samym poziomie, jak chce Ministerstwo. Powinien więc obejmować osoby zupełnie niewidzące i niesłyszące, bardzo słabo widzące i bardzo słabo słyszące, niewidzących i słabosłyszących, oraz odwrotnie - niesłyszących i słabowidzących. 
Towarzystwo jest rozczarowane, że Biuro Pełnomocnika ds. Osób Niepełnosprawnych nie skorzystało ze specjalistów od głuchoślepoty zaproponowanych przez TPG, a zwróciło się o opinie do lekarzy, którzy są specjalistami w dziedzinie wad słuchu i wzroku, nie zaś głuchoślepoty. 
•	Po zapoznaniu się z odpowiedzią MPiPS z przykrością stwierdzam, że podtrzymuje ona szkodliwe dla osób głuchoniewidomych stanowisko resortu w sprawie głuchoślepoty - mówił Grzegorz Kozłowski. - Jesteśmy zaniepokojeni uporem, z jakim MPiPS próbuje zdefiniować głuchoślepotę za pomocą sztywnych progów medycznych, a nie chce uwzględnić funkcjonalnego jej aspektu. Osoba głuchoniewidoma nie może - tak, jak osoba niewidoma, która słyszy - skompensować sobie braku któregoś z tych zmysłów. Ma to duży wpływ na jej funkcjonowanie w środowisku - podkreślił. - Nie jesteśmy przekonani, abyśmy byli traktowani jako partnerzy społeczni. Jeśli już, to w bardzo dużym cudzysłowie. Nie uwzględniono naszych propozycji, choć to właśnie Towarzystwo Pomocy Głuchoniewidomym skupia wokół siebie najwybitniejszych specjalistów od głuchoślepoty. Jesteśmy zawiedzeni, słysząc odpowiedź MPiPS - dodał prof. Bogdan Szczepankowski. 
Do 15 marca Biuro Pełnomocnika ds. Osób Niepełnosprawnych ma zaproponować ostateczną wersję definicji głuchoślepoty. Minister Jarosław Duda jest pewien, że razem z TPG uda się wypracować jakiś kompromis. 
Na razie sytuacja wygląda na patową, wydaje się bowiem, że obie strony prezentują dwa różne podejścia do tego, czym jest głuchoślepota i kogo można określić jako osobę głuchoniewidomą. 
Komisja Polityki i Rodziny już wcześniej przychyliła się do definicji zaproponowanej przez TPG, która stwierdza, że najważniejszą cechą głuchoślepoty jest wzajemne powiązanie tych uszkodzeń, powodujące ograniczenia w komunikowaniu się, poruszaniu i dostępie do informacji, którego zakres decyduje o stopniu uszkodzenia funkcjonowania. Oznacza to niezasadność określania w przepisach powszechnie obowiązujących dolnych i górnych progów uszkodzeń wzroku i słuchu przy orzekaniu głuchoślepoty. 
Zasada nieokreślania konkretnych wskaźników liczbowych przy ocenie przyczyny niepełnosprawności stosowana jest do 11 spośród 
12 przyczyn niepełnosprawności. Głuchoślepota, z racji swojego złożonego charakteru i jej skutków, z pewnością powinna także być nią objęta. 
aaa 
8.3.	Głuchoślepota - nowa kategoria niepełnosprawności 
POPON, oprac.: AB 
 
Źródło: www.popon.pl i baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2011-02-07 
 
Będzie wprowadzona nowa kategoria niepełnosprawności - głuchoślepota - poinformował wiceminister pracy i polityki społecznej Jarosław Duda. To odpowiedź na postulaty środowiska osób z niepełnosprawnością. 
Podczas posiedzenia sejmowej komisji polityki społecznej i rodziny Duda podkreślił, że projekt rozporządzenia w tej sprawie został już przygotowany i powinno ono wejść w życie w ciągu 30 dni. W tej chwili znajduje się w uzgodnieniach międzyresortowych. Podkreślił, że rozporządzenie zostanie przekazane do konsultacji także stronie społecznej. 
Ewa Wiśniewska z Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych zaznaczyła, że głuchoślepotę będą określały parametry medyczne. Niepełnosprawność ta 
będzie obejmowała osoby niesłyszące i niewidome, słabo słyszące i słabo widzące, niewidome i słabo słyszące, niesłyszące i słabo widzące. 
aaa 
9.	FAKTY, ARGUMENTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI 
 
aaa 
9.1.	Nie czytelnicy dyskutują, lecz wysokie instancje 
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: Publikacja własna „WiM” 

Szanowni Państwo! Drodzy Czytelnicy! 
Do części z Państwa, w ramach konsultacji „WiM”, rozesłany został artykuł redaktora Józefa Szczurka pt. „Wierzę w ludzi” i zebrane zostały wypowiedzi na tematy poruszone w tym artykule. Artykuł i Państwa wypowiedzi miały być opublikowane w marcowym wydaniu „WiM” w rubryce „Fakty, argumenty, poglądy, opinie i polemiki”. Ze względu na dyskusję w łonie władz PZN i protest Sekcji Krajowej Osób Niewidomych NSZZ „Solidarnośc”, wyżej wymieniony artykuł i wypowiedzi Czytelników na jego temat, opublikowane zostaną w kwietniowym wydaniu „WiM”. 
Za tę zmianę przepraszam Szanownych Czytelników i redaktora Józefa Szczurka. 
Pragnę poinformować Państwa, że wśród władz PZN-u wyłoniła się poważna różnica zdań na tle nowelizacji Ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych . Przemyskie Koło Powiatowe i Grodzkie zarzuciło przewodniczącej ZG PZN Annie Woźniak-Szymańskiej, że opowiedziała się za ograniczeniem uprawnień niepełnosprawnych pracowników. Zarząd Podkarpackiego Okręgu PZN podjął w tej sprawie uchwałę, w której zaprotestował przeciwko stanowisku przewodniczącej ZG PZN zajętemu na posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Osób Niepełnosprawnych. Uchwałę tę przewodniczący zarządu okręgu Ryszard Cebula rozesłał do członków ZG PZN. Zagadnienie to omawiane było na plenarnym posiedzeniu ZG PZN w dniach 29-30 listopada 2010 r. 
W korespondencji na ten temat padły stwierdzenia i zarzuty, o których powinny wiedzieć osoby niewidome i słabowidzące. 
Nie przesądzam prawdziwości zarzutów ani prawdziwości słów. Nie wiem, kto mówi prawdę, a kto się z nią mija, ale z pewnością zarzuty te i zaprzeczenia zasługują na uwagę. 
Przewodnicząca ZG PZN pisze: „Biorąc pod uwagę powyższe chciałabym dodać, że czuję się dotknięta i urażona formą ataku na moją osobę, a tym samym Polski Związek Niewidomych”. Pani przewodnicząca uważa, że atak na jej osobę jest atakiem na PZN. Trudno jest się zgodzić z tym poglądem. Tak rozumując można by uznać, że środki przekazu w Polsce bardzo często atakują właśnie Polskę, bo atakują i krytykują rząd, premiera oraz prezydenta. Jest to twierdzenie żywcem wzięte z minionej epoki. Wówczas krytyka władz państwowych, a zwłaszcza partyjnych, traktowana była jako atak na ustrój, na przyjaźń polsko-radziecką, na Polskę.Stanowisko takie wyklucza dyskusję nad problemami żywotnymi dla PZN-u i dla całego naszego środowiska. 
Przewodniczący Ryszard Cebula pisze: „W piśmie zaprzecza Pani jakoby na posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Osób Niepełnosprawnych w dniu 4 października 2010 r. wyrażała Pani Prezes pogląd, że „osoby niewidome chcą pracować 8 godzin dziennie i nie chcą mieć dodatkowego urlopu”. 
Tymczasem inne osoby niewidome obecne na posiedzeniu twierdzą inaczej. 
Osoby sprawujące najwyższe funkcje w PZN powinny cechować się odpowiednimi cechami moralnymi, w tym prawdomównością”. Jest to poważny zarzut i wymaga wyjaśnienia, bo rzeczywiście osobom sprawującym najwyższe funkcje powinniśmy móc wierzyć. 
Tak samo słowa Ryszarda Cebuli: „Musiałem przerwać milczenie i zaprotestować wobec przyjętego sposobu pozbywania się majątku Związku. Przyjęty sposób uważam za niezgodny z prawem, a samo działanie za szkodzące interesom Polskiego Związku Niewidomych”, nie powinny pozostać bez wiarygodnego wyjaśnienia. 
Żeby wprowadzić Państwa w zagadnienie i umożliwić samodzielne wyciągnięcie wniosków, publikujemy: 
1)	fragment artykułu Stanisława Kotowskiego ze stycznia 1992 r. pt. „O ludzką godność” (artykuł ten w całości był przedrukowany w „WiM” w maju 2009 r.), 
2)	artykuł Jacka Zadrożnego z grudnia 2010 r. pt. „Wielkie kłamstwa o czasie pracy”, 
3)	Wypowiedź Mariana Sowińskiego pt. „Uprawnienia czy przywileje?”, 
4)	Uchwałę Zarządu Podkarpackiego Okręgu PZN jako protest przeciwko stanowisku przewodniczącej ZG PZN w sprawie ograniczenia uprawnień niepełnosprawnych pracowników, 
5)	pismo przewodniczącej ZG PZN do członków Podkarpackiego Okręgu PZN, a pod nim wyciąg z protokołu posiedzenia ZG PZN w dniach 29-30 listopada 2010 r., 
6)	Pismo przewodniczącego Zarządu Podkarpackiego Okręgu PZN do przewodniczącej ZG PZN. 
Wymienione pisma zamieszczam bez jakichkolwiek zmian, nawet bez poprawy interpunkcji. 
Zachęcam do uważnego przeczytania publicystycznych wypowiedzi dotyczących ograniczenia uprawnień niepełnosprawnych pracowników oraz wyżej wymienionych pism PZN. W tym miejscu pragnę podkreślić, że jeżeli pani przewodnicząca poparła ograniczenie uprawnień niepełnosprawnych pracowników, według mnie, uczyniła słusznie. Jak Państwo mogą przekonać się z lektury mojego artykułu pt. „O ludzką godność”, minęło już ponad 20 lat od czasu, kiedy krytykowałem te uprawnienia, uważałem, że są one szkodliwe. 
Dyskusja na tematy merytoryczne powinna być czymś naturalnym w naszym środowisku. Dotąd jednak nie mieliśmy możliwości poznawania różnic poglądów członków najwyższych władz Związku na takie tematy. Spory, jeżeli występowały, były skrzętnie ukrywane. Teraz niektóre z nich zostały częściowo ujawnione. Piszę częściowo, gdyż Zarząd Podkarpackiego Okręgu PZN swoją uchwałę rozesłał do członków ZG PZN, a nie do zwykłych członków PZN. 
Raz jeszcze podkreślam, że nie mogą być dla nas obojętne zarzuty nieprawdomówności kierowane pod adresem przewodniczącej ZG PZN, zarzut dotyczący niezgodnego z prawem zbywania majątku PZN, ani twierdzenie pani przewodniczącej, że krytyka jej wypowiedzi jest krytyką Związku. 
Poczytajmy więc i wyciągnijmy wnioski. 
aaa 
9.2. O ludzką godność 
Stanisław Kotowski 
(fragment) 
 
Źródło: „Pochodnia” styczeń 1992 r. 

Należy też wykazać trochę odwagi przy podejmowaniu prób rozwiązania zadania zatrudnienia niewidomych. Moim zdaniem warunkiem bezwzględnie koniecznym, chociaż niewystarczającym, jest natychmiastowa rezygnacja ze wszystkich uprawnień przysługujących inwalidom w zatrudnieniu. Mam tu na myśli przede wszystkim skrócony czas pracy, inne ograniczenia związane z czasem pracy i dodatkowe dni urlopu. I tak nasze możliwości są ograniczone. Jeżeli chcemy ograniczać je dodatkowo - utrzymujmy takie właśnie uprawnienia. 
Na pewno przy ekonomizacji służby zdrowia czas pracy niewidomych masażystów uniemożliwi im dalsze zatrudnienie. W krajach bogatych, jak Niemcy, masażyści pracują po 8 godzin dziennie, a nie, jak u nas - 6 godzin. 
Szanowni Czytelnicy! Łatwiej jest najeść się samym chlebem bez masła, niż samym masłem bez chleba. Jeżeli chcemy zachować tylko uprawnienia związane z zatrudnieniem, a stracić zatrudnienie, możemy udawać, że problem ten nie istnieje. 
Wiem, że omawiane zagadnienia regulowane są aktami normatywnymi najwyższego rzędu. Ale nawet konstytucję można zmienić, zwykłe ustawy tym bardziej. Trzeba się tylko o to starać. Trzeba się nie bać. 
aaa 
9.3.	Wielkie kłamstwa o czasie pracy 
Jacek Zadrożny 
 
Źródło: „Pochodnia” grudzień 2010 r. 

Nadchodzą zmiany w prawie pracy dotyczącym osób niepełnosprawnych. Przyniesie je ustawa nowelizująca ustawę o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, która pod koniec października trafiła do podpisu prezydenta Bronisława Komorowskiego. 
Nowelizacja jest w większości zachowawcza i jej podstawowym celem jest poczynienie oszczędności w wydatkach PFRON, a przez to uchronienie go przed bankructwem. Jednak w nowelizacji są też zmiany, które zaczynają kruszyć betonowy mur stojący do tej pory wytrwale na drodze do szerokiego zatrudnienia osób niepełnosprawnych. A mówię tu o zmianach w czasie pracy. 
Od początku 2012 roku wszystkie osoby niepełnosprawne będą pracować 8 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo, chyba że lekarz stwierdzi konieczność skrócenia tego wymiaru czasu. Zmiana budzi kontrowersje, ale ja się z niej cieszę. 
Propozycję likwidacji skróconego czasu pracy osób niepełnosprawnych zgłosił na posiedzeniu podkomisji sejmowej, zajmującej się wspomnianym powyżej projektem, PKPP Lewiatan. Nie był zresztą pierwszy. Dokładnie tę samą propozycję zgłaszałem sporo wcześniej, występując jako przedstawiciel Fundacji Instytut Rozwoju Regionalnego, a jeszcze dużo wcześniej ostrzegał przed tymi uprawnieniami Stanisław Kotowski. Dyskusja nie była jednak podejmowana lub gaszono ją w zarodku. 
Dlaczego się tak działo? Znalezienie odpowiedzi, przy głębszym zastanowieniu, nie jest bardzo kłopotliwe. W odróżnieniu od przyznania, odebranie jakichkolwiek przywilejów pracowniczych wszędzie i zawsze jest rzeczą trudną. Jeżeli przy tym przywileje te dotyczą niepełnosprawnych, to sprawa robi się beznadziejna, bo przecież z osób z dysfunkcją nie można nawet się śmiać. Jak zatem można kazać im pracować tyle samo, co innym pracownikom? Przecież to okrucieństwo. I to jest pierwsze kłamstwo dotyczące czasu pracy. 
Tak naprawdę bowiem ogromna większość osób niepełnosprawnych może pracować tyle samo, co osoby sprawne. Nie zmienia tego faktu niewielka grupa tych, którym stan zdrowia na to nie pozwala. 
Dla przypomnienia: przywileje pracownicze zapisane są w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w artykułach 15-20 i są następujące: 
1.	Czas pracy osoby niepełnosprawnej nie może przekroczyć 8 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo, a w przypadku osób ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności - odpowiednio 7 i 35 godzin (to właśnie tu nastąpi zmiana). 
2.	Pracownikowi niepełnosprawnemu przysługuje dodatkowa przerwa w pracy w wysokości 15 minut. 
3.	Przysługuje mu także dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni. 
4.	Pracodawca musi go także puścić na płatne zwolnienie w wymiarze do 21 dni w roku na turnus rehabilitacyjny oraz w ciągu dnia pracy w celu zrobienia badań. 
5.	Pracownik niepełnosprawny nie może także pracować w nadgodzinach oraz w porze nocnej. 
Sporo tego, a ja kilka lat temu podliczyłem, że z powodu tych uprawnień wydajność pracy pracownika niepełnosprawnego jest niższa od pracownika pełnosprawnego o 23 proc., a na to dopiero nakładają się ograniczenia związane z niepełnosprawnością, czy, jak chyba trafniej byłoby powiedzieć pracownika z orzeczeniem i pracownika bez orzeczenia. Niepełnosprawność ma tu niewiele do rzeczy. W 
przyznawaniu i egzekwowaniu ulg stosowany jest pełen automatyzm, w którym brak jest jakiejkolwiek racjonalności. Ot, z grubsza - odcięto czas pracy na poziomie umiarkowanego stopnia, niezależnie od faktycznego stanu zdrowia. Zupełnie tak, jakby osoba niepełnosprawna zawsze była chora i zawsze w takim samym stopniu. To też jest kłamstwo. 
W 2007 roku próbowaliśmy przekonać parlamentarzystów oraz Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej do zlikwidowania tych przywilejów, ponieważ zniechęcają pracodawców do zatrudniania osób niepełnosprawnych. Spotkaliśmy się ze zrozumieniem ze strony posłów i senatorów oraz oporem Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. Na spotkaniu w tym resorcie, jedyny głos w tej sprawie, jaki padł ze strony ministerstwa brzmiał mniej więcej tak: „Nie możemy narażać na dodatkowe obciążenia pracowników niepełnosprawnych. To są ludzie chorzy, którzy nie mogą pracować tak, jak inni”. I to jest kwintesencja poglądów na tę sprawę ludzi, którzy znają osoby niepełnosprawne tylko ze spotów organizacji zbierających fundusze na opiekę. 
Taki obraz jest kłamstwem, bo jest jednostronny. Jednak dla tych, którzy zbierają w ten sposób pieniądze jest to wygodne. Zaraz potem sejm się rozwiązał, przyszły wybory i pojawili się nowi ludzie. Temat wtedy umarł i dobrze, że teraz odżył na nowo. 
Przypomina mi się tutaj starcie, jakie zaszło między mną, a Ewą Samonek - niewidomym związkowcem - na spotkaniu Krajowej Sieci Tematycznej. Otóż pani Samonek zaczęła na nas krzyczeć, że pozbawiamy pracowników ich praw, a obowiązek rehabilitacji zawodowej spoczywa na pracodawcy i nie należy tego obowiązku z niego zdejmować. Wtedy - przyznaję to ze wstydem - poniosły mnie nerwy i sam nakrzyczałem na panią Samonek, że bezmyślne chronienie przywilejów bardziej szkodzi, niż pomaga. O dziwo - wsparł mnie w tym inny działacz związkowy, będący na tym samym spotkaniu, pan Grzybowski. Jednak nie sądzę, żeby przekonał panią Samonek, bo przecież ona musi bronić uprawnień pracowniczych niezależnie od ich sensowności. A tymczasem kłamstwem jest twierdzenie, że każde uprawnienie jest godne obrony. Niektóre są głupie i szkodliwe. 
Zgadzam się, że są osoby, którym niepełnosprawność uniemożliwia pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Kodeks pracy jednak nie zmusza do pracy 8 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo, a jedynie stawia tutaj górną granicę czasu pracy. Jest wolną wolą pracownika i pracodawcy, na jaką liczbę się zgodzą, a pozostaje także praca na pół lub ćwierć etatu. Jest za to ogromna większość osób niepełnosprawnych, które chcą i mogą pracować w normalnym wymiarze, ale ustawodawca im to na razie jeszcze uniemożliwia. 
Dzieje się tak, mimo że od tej reguły jest wyjątek - obniżone normy nie obowiązują przy pracy polegającej na pilnowaniu (strażnicy, dozorcy itp.), a więc nie zawsze niepełnosprawność uniemożliwia normalną pracę. Co więcej - ta sama osoba przesunięta z biura na portiernię okazuje się sprawniejsza, bo za biurkiem mogła pracować tylko 7 godzin dziennie, a na portierni już nawet 24 godziny. Czyż zatem nie jest wierutnym kłamstwem, że możliwości pracy nie zależą od danej osoby, lecz determinuje je stopień niepełnosprawności? 
Jest jeszcze jeden argument, który do tej pory był ukryty głęboko, choć wszyscy o nim wiedzieli. Otwarcie zaprezentowała go przedstawicielka MPiPS na posiedzeniu Komisji Nadzwyczajnej „Przyjazne Państwo” w styczniu 2010 roku, więc go tylko powtórzę: obniżone normy pracy wprowadzono po to, by pracodawcy mogli uzyskać refundację podwyższonych kosztów wynagrodzenia pracowników. Tak! To nie pomyłka - dziurawi się opony po to, by warsztat mógł zarobić na wulkanizacji. I tu dotykamy sedna sprawy - na zmianach nie zależy związkom zawodowym - co jest zrozumiałe, choć się z tym nie zgadzam, ale na zmianach nie zależy także części pracodawców, szczególnie z zakładów pracy chronionej, bo to może pociągnąć za sobą obniżenie wysokości dofinansowań. 
Jednak obecna nowelizacja ustawy pokazuje, że tak naprawdę to czas pracy nie ma nic wspólnego z dofinansowaniami, którymi wszak żongluje się w sposób dowolny. Kłamstwem jest zatem, że dofinansowania rekompensują pracodawcom podwyższone koszty zatrudnienia osób z dysfunkcją. 
Od kilku lat zajmuję się prawami osób niepełnosprawnych, aktywizacją zawodową, otwieraniem edukacji i udostępnianiem informacji. Każdy siedzący w temacie podziela moje poglądy i siedzi cicho. Bo ludzie boją się utraty popularności, podjęcia ryzyka zaproponowania zmian, które mogą być źle odebrane. Czasem nieśmiało wspiera się propozycje likwidujące dyskryminację w różnych obszarach, bo wielu ludzi ma bardzo krótki wzrok. Nie widzą, że pracodawcy potrzebują pracowników, a nie dofinansowań. 
Gdzie nie spojrzeć - osoby niepełnosprawne pracują w pełnym wymiarze czasu, a potem idą do kolejnej pracy. Będąc konsekwentnym, należałoby zabronić im takiego procederu, a jednak się tego nie robi. Dlaczego? Ponieważ wiadomo, że kłamstwem jest twierdzenie, iż pracownicy niepełnosprawni nie mogą pracować 8 godzin dziennie. Mogą i często pracują. 
Związki zawodowe z uporem bronią tych uprawnień, bo taka jest ich rola. Jednak rolą innych środowisk, na przykład organizacji pozarządowych, jest spojrzenie na problem szerzej. Trzeba dostrzec, że pracodawca potrzebuje do pracy osobę, która dosiedzi do szesnastej, a nie wyjdzie godzinę wcześniej. Takie wychodzenie budzi opory wśród pracodawców, ale także wśród współpracowników osoby niepełnosprawnej, bo przecież oni muszą pracować dalej. 
Trzeba zdjąć z głów pracodawców problemy nakładane na nich przez prawo. Bo kolejne kłamstwo to stwierdzenie, że pracodawcy mają rehabilitować niepełnosprawnych pracowników. Ten obowiązek spoczywa na państwie, jego organach oraz tych, którym zlecono te zadania. Pracodawca ma zatrudniać, wypłacać wynagrodzenie i organizować pracę. 
Marzy mi się Polska, w której ludzie niewidomi są dumni. Nie zarozumiali, aroganccy i butni, lecz po prostu dumni. Wszyscy jesteśmy Polakami, obywatelami, wyborcami. I nie możemy być nimi na pół gwizdka, tylko całkowicie i w pełni. Nie da się żyć w rozkroku: dajcie pracę, a zostawcie przywileje. Jeżeli my sami nie będziemy siebie szanować, to inni też nas nie uszanują. 
Praca zawodowa jest dla większości ludzi sensem życia, a ogromna większość z nas jest jej pozbawiona. A może sami się jej pozbawiamy, bo jesteśmy nieudacznikami, którzy mogą pracować tylko siedem godzin, muszą mieć dłuższy urlop, marne wykształcenie i piętrzące się problemy... 
Ja jestem obywatelem, wyborcą, podatnikiem, ojcem, pracownikiem i studentem. A tylko przy okazji jestem osobą niewidomą. Nie chcę żyć w otoczeniu kłamstw na mój temat i innych osób niepełnosprawnych. To my musimy kształtować swój los i nie wolno oddawać go w obce ręce. Dlatego oczekujmy od innych szacunku i sami szanujmy innych. W tym także pracodawców. 
Powinniśmy zrezygnować z nadmiernych uprawnień, chociaż to czasem boli. I nie dajmy sobie zamydlić oczu, że te przywileje są dla naszego dobra. One stoją pomiędzy nami i pracodawcami. 
aaa 
9.4.	Uprawnienia czy przywileje? 
 
Z prawdziwym niepokojem przeczytałem artykuł Jacka Zadrożnego „Wielkie kłamstwa o czasie pracy”. W tym artykule autor wyraża radość z faktu zmian normy czasu pracy osób zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od dnia 1 stycznia 2012 roku. 
Cóż, jestem osobą niewidomą, znającą system wspierania rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych, w tym niewidomych i wbrew przekonaniu autora, iż „każdy siedzący w temacie podziela jego poglądy”, ja absolutnie ich nie podzielam i wręcz nie zgadzam się z nimi. 
Co więcej, widzę błędy w informacjach podanych przez autora. Wprawdzie słusznie zauważył, iż czas pracy osoby niepełnosprawnej nie może przekroczyć 8 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo, natomiast czas pracy osoby zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może przekraczać 7 godzin dziennie i 35 godzin tygodniowo i to, że osoba niepełnosprawna, z pewnymi wyjątkami, nie może być zatrudniona w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych. 
Autor jednak zapomniał wspomnieć, iż na wniosek osoby niepełnosprawnej i za zgodą lekarza osoba niepełnosprawna może pracować 8 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo (art.16 obecnie obowiązującej ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych). 
Autor artykułu wskazuje również, że nie mają obowiązku pracy w pełnym wymiarze czasu pracy osoby, którym niepełnosprawność uniemożliwia pracę w maksymalnym wymiarze. Wskazuje, że mogą pracować na część etatu. Filozofią wprowadzenia skróconej normy czasu pracy było umożliwienie najciężej poszkodowanym osobom niepełnosprawnym pracy, właśnie w skróconym czasie, ale za niezmniejszone wynagrodzenie. Widocznie ustawodawca, który wprowadził do systemu prawnego przepis o skróconej normie czasu pracy inwalidów I i II grupy ( tak to się wówczas nazywało) zdawał sobie sprawę, iż praca stanowi źródło dochodu, a renta nie rekompensuje zwiększonych kosztów funkcjonowania osób niepełnosprawnych, wynikających właśnie z niepełnosprawności. Autor zdaje się zapominać, iż wynagrodzenia większości osób niepełnosprawnych, w tym niewidomych są na ogół bardzo niskie i niewiele osób, właśnie z powodów finansowych, może sobie pozwolić na luksus pracy na część etatu. Z częścią etatu wiąże się część wynagrodzenia, o czym autor nie wspomniał. 
Celem wprowadzenia skróconej normy czasu pracy było umożliwienie wykonywania i utrzymania pracy przez osoby niepełnosprawne bez uszczerbku dla wynagrodzenia. Jest to wyrażone wprost w rozporządzeniu, którym niemal trzydzieści lat temu wprowadzono do systemu prawnego - skróconą normę czasu pracy dla pracowników zaliczonych do I lub II grupy inwalidów. Było to rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1981 r. w sprawie czasu pracy i płatnych urlopów dodatkowych dla pracowników zaliczonych do I lub II grupy inwalidów ( Dz. U. 1981, Nr 31, poz. 175). W myśl par. 1 rozporządzenia, norma czasu pracy pracowników zaliczonych do I lub II grupy inwalidów wynosiła 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo. W tygodniach, w których przypadał ustawowo uznany dzień za wolny od pracy, czas pracy wynosił 28 godzin na tydzień. Natomiast par. 2 rozporządzenia stanowił, iż godzinowe stawki wynagrodzenia zasadniczego pracowników wynagradzanych według czasowej lub akordowej formy płac, odpowiadające ich osobistemu zaszeregowaniu lub zaszeregowaniu wykonywanej przez nich pracy, zwiększa się proporcjonalnie do skrócenia czasu pracy w roku. Skrócenie czasu pracy nie powodowało zmiany wysokości wynagrodzenia pracowników wynagradzanych miesięcznie. 
W artykule tym zawarte są też pewne niespójności logiczne. Z jednej strony remedium na niemożność pracowania przez osobę niepełnosprawną na pełen etat ma być zatrudnienie na część etatu, a z drugiej strony autor wyraża przekonanie, iż „pracodawca potrzebuje do pracy osoby, która dosiedzi do szesnastej, a nie wyjdzie godzinę wcześniej.” No cóż, osoba pracująca na część etatu też nie „dosiedzi” do szesnastej i też wyjdzie wcześniej. W tym miejscu zauważyć należy, iż system rehabilitacji przez pracę został zaprojektowany z myślą o osobach niepełnosprawnych a nie o pracodawcach. To osobom niepełnosprawnym ma służyć a nie pracodawcom. 
W ostatniej części polemiki pragnę odnieść się do wypowiedzi dotyczącej bronienia uprawnień przez związki zawodowe. I słusznie - bo taka jest ich rola. Trudno się z tym nie zgodzić. Rolą zawiązków zawodowych jest obrona praw pracowniczych, w tym także oczywiście niepełnosprawnych pracowników. Przy czym zauważyć należy, iż związki zawodowe wydają się być w Polsce jedyną organizacją zainteresowaną wspieraniem osób niepełnosprawnych w pracy. Członkami związków zawodowych są pracownicy, w tym niepełnosprawni. Niepełnosprawni członkowie NSZZ „Solidarność” nie podzielają przekonania autora, iż wydłużenie czasu pracy zwiększy ich szanse na rynku pracy. Pracując dłużej będą tak samo niewidomi jak wtedy, gdy pracowali krócej. Obniży się im za to standard życia. Wychodząc godzinę wcześnie z pracy, czyli realizując w życiu uprawnienie, które tak bardzo nie odpowiada autorowi artykułu, mają szansę na powrót do domu przed godzinami szczytu, co dla osób korzystających z transportu publicznego jest bardzo ważne. Jeżeli pracuje się przy maszynach na halach produkcyjnych, to jedna godzina pracy mniej robi im wielką różnicę odnośnie obciążenia i zmęczenia organizmu. 
W końcowej części artykułu autor nawołuje do rezygnacji z „przywilejów” twierdząc, że osoby z nich korzystające nie szanują się, są nieudacznikami, którzy mogą pracować tylko siedem godzin dziennie, muszą mieć dłuższy urlop, marne wykształcenie i piętrzące się problemy. 
Uważam, że jest to obraźliwie. Autor nawołując do zrzeczenia się „przywilejów”, jak je nazywa, nie rozpatrzył jednej możliwości. Nie ma obowiązku korzystania z uprawnień. Jeśli ktoś jest przekonany, iż uprawnienia przeszkadzają w znalezieniu zatrudnienia to może nie przedstawiać pracodawcy orzeczenia o niepełnosprawności i pracować osiem godzin dziennie. Skrócony czas pracy przysługuje dopiero po przedstawieniu pracodawcy orzeczenia o niepełnosprawności. 
Jeżeli ktoś się czuje w pełni zdolny do pracy to tylko pogratulować, ale głupotą i złą wolą jest żądanie od innych, których sytuacja zdrowotno - zawodowa nie jest tak korzystna, aby zrzekli się wprowadzonych dla nich ułatwień tylko dlatego, iż jednej osobie są one niepotrzebne. Drogi autorze jeżeli nie chcesz korzystać ze skróconej normy czasu pracy to z niej nie korzystaj, ale pozwól korzystać tym, dla których jest cennym wsparciem w pracy. 
Kolego Jacku, ponadto jeżeli nie odróżniasz uprawnień od przywilejów to nie manipuluj swoją wypowiedzią środowiskiem osób niepełnosprawnych. 
 
Przewodniczący Sekcji Krajowej 
Osób Niewidomych NSZZ „Solidarność” 
Marian Sowiński 
 
aaa 
9.5.	Uchwała nr : XVIII/7/13/10 
z dnia 10.11.2010r. 
 
Zarząd Okręgu Podkarpackiego Polskiego Związku Niewidomych w Rzeszowie uchwala aby wystąpić do Zarządu Głównego Polskiego Związku Niewidomych z protestem w sprawie wypowiedzi Pani Prezes ZG PZN Anny Woźniak Szymańskiej na posiedzeniu w dniu 04.10.2010r podczas prac Podkomisji Sejmowej ds. Polityki Społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz innych ustaw, która jako reprezentant osób z dysfunkcją wzroku stwierdziła: „że osoby niewidome czują się dyskryminowane przez zmniejszony wymiar czasu pracy i chcą pracować 8 godzin dziennie oraz nie chcą korzystać z dodatkowego urlopu rehabilitacyjnego”, dając przyzwolenie środowiska niewidomych na zmiany w art.15 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. 
Do wiadomości: 
1.	Prezydium ZG PZN 
2.	Członkowie Plenum ZG PZN 
 
aaa 
9.6.	Pismo przewodniczącej ZG PZN do członków ZO Okręgu Podkarpackiego PZN 
 
POLSKI ZWIĄZEK NIEWIDOMYCH 
ORGANIZACJA POŻYTKU PUBLICZNEGO 
ul. Konwiktorska 9, 00 - 216 Warszawa 
022 831 22 71 
centrala 022 887 60 86 i 022 831 33 83 
Prezes, Dyrektor Związku 
fax 022 635 76 52 
www.pzn.org.pl 
e-mail: pzn@pzn.org.pl 
Konto: Bank PEKAO SA, XV O/Warszawa 
16 1240 2887 1111 0000 3388 2352	 
Bank DnB NORD III O/Warszawa 
55 1370 1037 0000 1701 4091 2200 

Warszawa, 27 stycznia 2011 
Prezydium Zarządu Okręgu Podkarpackiego 
Członkowie Zarządu Okręgu Podkarpackiego 
 
l.dz.241/2011 
Szanowni Państwo, 
 
W związku z protestem otrzymanym dnia 23 listopada 2010 roku nadesłanym przez Koło Powiatowe i Grodzkie Polskiego Związku Niewidomych w Przemyślu, a wysłanym do członków Plenum Okręgu Podkarpackiego, a także do przedstawicieli wszystkich Okręgów Polskiego Związku Niewidomych, informuję, że kategorycznie nie zgadzam się z wieloma stwierdzeniami zawartymi w tym piśmie. 
Cytowana w piśmie wypowiedź („osoby niewidome czują się dyskryminowane przez zmniejszony wymiar czasu pracy i chcą pracować 8 godzin dziennie oraz nie chcą korzystać z dodatkowego urlopu rehabilitacyjnego”) nie jest wypowiedzią moją, jak sugerują autorzy listu, lecz Pana Jacka Zadrożnego, co potwierdza wiele osób obecnych na posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Osób Niepełnosprawnych w dniu 4 października 2010 r. 
Na tym posiedzeniu wyraziłam moją opinię na temat tego, by dać osobom niepełnosprawnym możliwość 8-godzinnego dnia pracy. Poruszony temat nie był tematem nowym, przypominam, że dyskutowany jest od wielu lat, w tym również bardzo intensywnie przez Sekcję Niewidomych Zatrudnionych na Otwartym Rynku Pracy podnoszony już ponad 4 lata temu. Obowiązujący dziś zapis art. 15. ust. 2 Ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w brzmieniu: 
„Czas pracy osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 tygodniowo jeżeli lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracownika lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad osobą niepełnosprawną wyda w odniesieniu do tej osoby zaświadczenie o celowości stosowania skróconej normy czasu pracy.” zaproponowany został już w lipcu 2010 roku w projekcie poselskim i jestem przekonana, że moja wypowiedź nie wpłynęła na decyzję posłów. Zapis ten bowiem nie powstał jako skutek mojej wypowiedzi w dniu 4 października 2010, ale znacznie wcześniej z inicjatywy parlamentarzystów. 
Z zapisów znowelizowanej ustawy jasno wynika, że osobom niepełnosprawnym pozostawiono wybór i powyższym zapisem dano możliwość tym niepełnosprawnym, którzy chcą i czują się na siłach pracować w 8-godzinnym wymiarze pracy, szczególnie na otwartym rynku pracy. 
Drugą kwestią, do której chciałabym się odnieść jest fakt, że Prezes Okręgu Podkarpackiego, Pan Ryszard Cebula, na prośbę Koła Powiatowego i Grodzkiego w Przemyślu rozesłał przedmiotowe pismo do wszystkich Okręgów w Polsce. Moim zdaniem powinien on najpierw wyjaśnić to z zainteresowanym, czyli ze mną 
Biorąc pod uwagę powyższe chciałabym dodać, że czuję się dotknięta i urażona formą ataku na moją osobę, a tym samym Polski Związek Niewidomych. 
Jednocześnie w związku z toczącą się od wielu lat dyskusją na temat czasu pracy osób niewidomych deklaruję swoją gotowość wzięcia udziału w posiedzeniu plenarnym Zarządu Okręgu Podkarpackiego w celu bezpośredniego omówienia tego tematu. Bardzo proszę o powiadomienie mnie 14 dni przed planowaną datą posiedzenia. 
Poniżej załączam wyciąg z protokołu posiedzenia Zarządu Głównego Polskiego Związku Niewidomych z dn. 29-30 listopada 2010 roku, na którym to poruszano kwestię treści przedmiotowego pisma. 
Ad.8.1 Protest Podkarpackiego Koła PZN 
Punkt ten przedstawił wiceprezes R. Mazur. Uczestniczył w posiedzeniu podkomisji sejmowej, o którym wspomina list wysłany przez Okręg Podkarpacki do wszystkich okręgów PZN jako protest Podkarpackiego Koła PZN. 
List ten zawiera wiele sformułowań nieprawdziwych. Zapis o którym mowa w liście, dotyczący 8 godzinnego dnia pracy niewidomych a nie jak dotychczas 7 godzinnego, na skutek wypowiedzi pani prezes ZG PZN, nie powstał w dniu 4.10.br ale znacznie wcześniej z inicjatywy posłów. Na spotkaniu w dniu 4.10 br. nikt tego zapisu nie kwestionował. O dyskryminacji mówił p. Zadrożny a nie pani prezes. Osobiście upewniał się co do przebiegu tego spotkania rozmawiając z innymi uczestnikami. Pamiętają tak jak on. Jest zniesmaczony tym listem. Dlaczego Zarząd Okręgu rozesłał protest nie sprawdzając i nie wyjaśniając sprawy u źródła. Uważa, że każdy z nas gdzieś występuje i jakieś opinie prezentuje i jego zdaniem ma do tego prawo. 
A. Woźniak-Szymańska dodała, że sprawa 8 godzinnego dnia pracy niewidomych poruszana była już w 2006 roku przez Sekcje Zatrudnionych na otwartym rynku. Na ten temat pisała już wtedy „Pochodnia”. Już wtedy był protest ze strony p. E. Samonek. Prezes czuje się dotknięta tym atakiem ponieważ nikt w tej sprawie o nic ją nie zapytał. 
R. Cebula wyjaśnił, że nie jest to zamach na panią prezes. Zarząd Koła napisał pismo 10.11. br. Działacze z tego Koła byli na tym posiedzeniu podkomisji sejmowej. On osobiście tam nie był wiec nie wie jaka jest prawda. To panowie Sęk i Andrejko inicjowali temat żeby go rozpropagować. On osobiście wypełnił tylko wolę członków ZO. Nie wie jakie rozwiązanie jest lepsze a jakie gorsze. Tu nie było złej woli. A niedobrze by było gdyby członkowie bali się mówić. 
A. Woźniak- Szymańska dodała, że w wielu krajach Europy niewidomi nie mają skróconego czasu pracy. W tej sprawie oczywiście głosy są podzielone. 
W. Żarna jest zdania, że konieczność przynoszenia zaświadczenia od lekarza że konkretny niewidomy ma pracować 7 a nie 8 godzin stwarza dla wielu osób barierę. Dotychczasowe rozwiązanie było lepsze. 
M. Ostojewski przypomniał, że w przeszłości p. St. Kotowski pisał wiele na ten temat. Uważa, że stworzona furtka, że można przy pomocy zaświadczenia lekarskiego pracować 7 a nie 8 godzin jest rozwiązaniem. Szkoda tylko, że w posiedzeniu nie uczestniczy pan Zenon Grodzki, który zabrał by w tej kwestii głos. 
J. Deja dodał, że przy poprzednim zapisie problemy z zatrudnieniem mieli niewidomi masażyści. Ta zmiana da efekty w zatrudnieniu. 
A. Kużdżał uważa, że niewidomi i tak mają przywileje w pracy ( np. przerwa rehabilitacyjna). Jego zdaniem pani prezes wybrana przez delegatów na Zjeździe ma prawo zabierać głos w różnych sprawach. Nie uważa za słuszne rozsyłanie takich listów po Polsce. 
S. Peryt jest zdania, że problem leży gdzie indziej. Ludzie uciekają ze Związku bo odpływają kolejne ulgi. Ludzie są rozgoryczeni. Jak rozwiązać tę różnicę poglądów? 
Z. Nastaj dodał, że Sejm tworząc ustawę o rehabilitacji ma na myśli nie tylko niewidomych, ale także inne niepełnosprawności. Są inne czasy, jest konkurencja i jeżeli chcemy pracować musimy akceptować nowe prawo i wymaganiom sprostać. 
A.Woźniak-Szymańska nie ma żalu do p. Cebuli ale uważa, że szkoda, że do niej nie zadzwonił i dał jej szans na udzielenie odpowiedzi na to pismo. W tym piśmie wkłada się w jej usta to czego nie powiedziała. 
A. Hanc poparł wypowiedź pana Z.Nastaja. 
aaa 
9.7.	Pismo przewodniczącego Zarządu Podkarpackiego Okręgu PZN do przewodniczącej ZG PZN 
 
Rzeszów, 04 luty 2011 roku. 
Ryszard Cebula 
Prezes Zarządu Okręgu Podkarpackiego 
Polskiego Związku Niewidomych 
 
Szanowna Pani 
Anna Woźniak-Szymańska 
Prezes Zarządu Głównego 
Polskiego Związku Niewidomych 
 
Szanowna Pani Prezes, 
Otrzymałem pismo od Pani Prezes z dnia 27.01.2011. W piśmie zaprzecza Pani jakoby na posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Osób Niepełnosprawnych w dniu 4 października 2010 r. wyrażała Pani Prezes pogląd, że „osoby niewidome chcą pracować 8 godzin dziennie i nie chcą mieć dodatkowego urlopu”. 
Tymczasem inne osoby niewidome obecne na posiedzeniu twierdzą inaczej. 
Osoby sprawujące najwyższe funkcje w PZN powinny cechować się odpowiednimi cechami moralnymi, w tym prawdomównością. Wyjaśnienie przebiegu posiedzenia w dniu 4 października powinno być dokonane po to by nie było żadnych wątpliwości do prawdomówności Pani Prezes. 
Sprawę wystąpienia Pani Prezes zgłosiłem na prośbę działaczy członków PZN Okręgu Podkarpackiego, których znam, szanuję i nie mam podstaw by im nie wierzyć. 
Muszę dodać, że od czasu zgłoszenia problemu, otrzymałem kolejne prośby osób niewidomych z całej Polski z prośbą o wyjaśnienie stanowiska zajętego przez Panią Prezes. 
Odpowiedzi na pytanie nie otrzymałem. Pani Prezes zaprzecza stwierdzeniom które się jej przypisuje. 
Zdumiały mnie słowa Pani Prezes z pisma „czuję się dotknięta i urażona formą ataku na moją osobę, a tym samym Polski Związek Niewidomych”. 
Szanowna Pani Prezes to w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej pytania do członków władz były traktowane jako atak na partię. Ja w PZPR nie byłem i tamte porządki są mi obce. Moim zdaniem powinny być obce także w PZN. To już nie te czasy, Pani Prezes. 
Mogę zapewnić że dla mnie, Ryszarda Cebuli, jest zupełnie obojętne co robi, myśli, jak wygląda i jak się zachowuje Pani Anna Woźniak-Szymańska. 
Dla Ryszarda Cebuli członka PZN, Prezesa ZO Podkarpackiego nie jest obojętne, jak działa i jak reprezentuje Związek Pani Prezes Anna Woźniak Szymańska. 
Ze statutu PZN, z zasad obowiązujących w organizacjach pozarządowych wynikają wprost moje prawa do zadawania pytań i krytyki działań władz Związku. 
Zatem wróćmy do tego co powiedziała albo czego nie powiedziała Pani Prezes na posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Osób Niepełnosprawnych w dniu 4 października 2010 r. 
Sprawa nie jest drobna i nie dotyczy jedynie członków PZN z Podkarpacia którzy wyrazili swoje oburzenie słowami Pani Prezes. 
Komisja Krajowa Solidarności, obradująca 25 stycznia w Katowicach zdecydowała o skierowaniu do Trybunału Konstytucyjnego wniosku o zbadanie nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych . Związek kwestionuje m.in. wydłużenie normy czasu pracy dla pracowników z orzeczonym znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności do 8 godzin na dobę oraz 40 godzin tygodniowo (zamiast odpowiednio 7 i 35 godzin). Zdaniem autorów wniosku, w procesie legislacyjnym nie przedstawiono argumentów na wydłużenie normy czasu pracy, podczas gdy skrócony czas pracy jest elementem systemu rehabilitacji zawodowej osób z niepełnosprawnością. Związkowcy obawiają się, że pod naciskiem pracodawców niepełnosprawni będą rezygnowali ze skróconego czasu pracy, nawet wbrew własnemu zdrowiu. 
Zatem, problem stanowiska Pani Prezes w tej sprawie, to nie spór historyczny. 
Sekcja Krajowa pracowników niepełnosprawnych występuje przeciwko przyjętej ustawie. Pracownicy niewidomi obecni na posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu w dniu 4 października 2010 roku twierdzą, że to Pani Prezes popierała niekorzystną nowelizację ustawy. 
Czy mamy zatem do czynienia z podziałem środowiska, w którym Pani Prezes z jakichś powodów występuje przeciwko interesom pracujących osób niewidomych? 
Czy może mamy do czynienia z haniebną próbą oczernienia Pani Prezes? 
Wobec stanowiska i działań podjętych przez Komisję Krajową Solidarności musimy wyjaśnić kto mówi prawdę. W interesie jedności środowiska osób niewidomych, w obronie opinii Pani Prezes PZN, wnoszę o to by na najbliższym plenum ZG na krótko wrócić do sprawy protestu Koła Powiatowego i Grodzkiego Polskiego Związku Niewidomych w Przemyślu. 
Wnoszę, o: 
1.	Przedstawienie przez Panią Prezes stanowiska jakie zajęła na posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Osób Niepełnosprawnych w dniu 4 października 2010 r. 
2.	Umożliwienie mi przedstawienia zeznań bardzo wiarygodnego świadka obecnego na tym posiedzeniu. 
Na zakończenie pragnę podkreślić , że chociaż kandydowałem przeciwko Pani Prezes w wyborach na funkcję Prezesa ZG, to przez minione 7 lat starałem się nie utrudniać Pani Prezes i wybranym władzom realizowania ich wizji kierowania Związkiem. 
Musiałem przerwać milczenie i zaprotestować wobec przyjętego sposobu pozbywania się majątku Związku. Przyjęty sposób uważam za niezgodny z prawem, a samo działanie za szkodzące interesom Polskiego Związku Niewidomych. 
Ponownie występuję z prośbą o wyjaśnienie, bowiem nabrałem podejrzenia że władze PZN prezentują na zewnątrz opinie nie konsultując ich wewnątrz Związku. 
aaa 
10.	W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE 
 
aaa 
10.1.	Pracujący rencista i emeryt musi powiadomić ZUS o osiągniętym przychodzie 
Marek Opolski, oprac.: GR 
 
Źródło baza-wiedzy.pl za Dziennikiem Gazeta Prawna 
Data opublikowania: (2011-02-02 
 
Osoby uprawnione do emerytury lub renty, które zarobkowały w 2010 r., do końca lutego muszą przesłać do ZUS zaświadczenie płatnika składek o ubiegłorocznym przychodzie. Dotyczą ich bowiem progi zarobkowe. 
Niższa kwota graniczna wynosi 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy. Jeśli osoba uprawniona przekroczyła ten limit, a jej przychód nie był wyższy od wyższego progu zarobkowego, świadczenie podlega odpowiedniemu zmniejszeniu. Zmniejszenie to równe jest kwocie przekroczenia niższego limitu, ale nie może być wyższe niż maksymalna kwota zmniejszenia ustalona dla emerytury lub renty w danym okresie. 
Drugi próg zarobkowy wynosi 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy ostatnio ogłoszonego przez prezesa GUS. Przekroczenie tego progu powoduje, że emerytura lub renta podlega zawieszeniu. 
Obowiązek powiadomienia ZUS o przychodzie osiągniętym w 2010 r. nie dotyczy emerytów, którzy w całym poprzednim roku mogli dorabiać bez ograniczeń ze względu na ukończenie powszechnego wieku emerytalnego wynoszącego 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 2 lutego 2011 r. 
aaa 
10.2.	Jakie dochody emeryta i rencisty nie wpływają na ograniczenie lub zawieszenie świadczeń
Marek Opolski, oprac.: GR 
 
Źródło baza-wiedzy.pl za Dziennikiem Gazeta Prawna 
Data opublikowania: 2011-02-18 
 
Do końca lutego emeryci i renciści dorabiający do swoich świadczeń muszą powiadomić ZUS o wysokości ubiegłorocznych zarobków. Na tej podstawie ZUS dokona rozliczenia ich przychodu. Jednak nie wszystkie uzyskane przez emerytów i rencistów dochody wpływają na wysokość emerytury lub renty - czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej. 
Jak informuje „DGP’, emeryci i renciści mogą uzyskiwać nieograniczone zarobki z działalności niepodlegającej obowiązkowi ubezpieczeń społecznych. Na zawieszenie lub zmniejszenie emerytury bądź renty nie wpływa przychód m.in. z tytułu: 
•	umów o dzieło zawartych z innym podmiotem niż własny pracodawca (jeżeli umowy te nie są wykonywane na rzecz własnego pracodawcy), 
•	praw autorskich i patentowych, 
•	wynajmu lub dzierżawy nieruchomości albo lokali (chyba że wynajem lub dzierżawa stanowią przedmiot działalności gospodarczej), - honorariów za działalność twórczą lub artystyczną, 
•	umowy agencyjnej, umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, wykonywanej przez uczniów gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych, a także studentów, do czasu ukończenia przez nich 26 roku życia. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 17 lutego 2011 r. 
dodano: 2011-02-18 10:27 
 
aaa 
10.3. Pracodawcy zapominają... 
Oprac. Magdalena Gajda 
 
Źródło: Polska Organizacja Pracodawców Osób Niepełnosprawnych 

pracodawcy zapominają, że 8-godzinny dzień pracy dla osób ze znacznym i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności będzie obowiązywał dopiero od stycznia 2012 r. 
Nowelizacja ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, która weszła w życie 1 stycznia, zakłada, że jeszcze przez rok czas pracy osób ze znacznym i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności nie będzie mógł przekroczyć 7 godzin dziennie i 35 godzin tygodniowo. 
•	Po tym okresie skrócony czas pracy nie będzie dotyczył „z automatu” żadnej grupy niepełnosprawnych - mówi Mateusz Brząkowski, doradca prawny Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych (POPON). 
Czy w 2012 r. i w kolejnych latach będzie zatem istniała jakaś możliwość skrócenia czasu pracy dla pracowników z niepełnosprawnością? 
Jak najbardziej! Pracodawcy muszą liczyć się z tym, że po ocenie stanu zdrowia osoby z niepełnosprawnością znaczną lub umiarkowaną lekarz może wydać zaświadczenie o konieczności skrócenia czasu jej pracy do 7 godzin dziennie i 35 godzin tygodniowo. Taką skróconą normę czasu pracy pracodawca będzie musiał stosować od dnia dostarczenia przez pracownika dokumentu od lekarza. 
Wprowadzenie w nowelizacji zbyt wielu nowych przepisów jednocześnie i to z różnymi datami wejścia w życie spowodowało, że i pracodawcy, i pracownicy z niepełnosprawnością czują się zdezorientowani. 
•	Trafia do nas wiele pytań w sprawie czasu pracy. Obie strony z pewnością muszą się przygotować: osoby niepełnosprawne powinny zdać sobie sprawę, że bez odpowiedniego zaświadczenia lekarskiego będą pracować godzinę dłużej, a pracodawcy - zwrócić uwagę na ewentualne podziały wśród załogi i zapewne początkowe trudności z dostosowaniem się do tej zmiany;- komentuje Mateusz Brząkowski. 
W 2012 r. pozostałe uprawnienia pracowników z niepełnosprawnością nie ulegną zmianie. 
aaa 
10.4. Nie będzie zmian w zasadach ustalenia rent 
Dziennik Gazeta Prawna (2011-01-24), 
Bożena Wiktorowska, oprac.: GR 
 
Źródło: Baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2011-01-25 
 
Jak donosi Dziennik Gazeta Prawna, wbrew zapowiedziom rządu w pierwszym półroczu tego roku nie wejdzie w życie ustawa zmieniająca zasady ustalania rent z tytułu niezdolności do pracy. Jak ustalił „DGP” Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, nie prowadzi żadnych prac nad nowym projektem ustawy, która uzależniałaby wysokość rent od wysokości kapitału zgromadzonego na koncie emerytalnym w ZUS. Także Kancelaria Prezydenta RP poinformowała, że prezydent nie zamierza opracować projektu ustawy zmieniającej zasady przyznawania i ustalania wysokości rent. 
•	Wysokość rent powinna być ustalana na podobnych zasadach jak emerytury. Jeśli tego nie zrobimy, to za kilka lat wysokość renty będzie wyższa niż emerytury z nowego systemu - mówi Agnieszka Chłoń-Domińczak, ekspert ubezpieczeniowy SGH. 
Potwierdza to Krzysztof Pater, były minister polityki społecznej. Jego zdaniem utrzymanie obecnego systemu jest bardzo niebezpieczne dla systemu ubezpieczeń społecznych. 
•	Im dłużej będą obowiązywać obecne zasady, tym więcej budżet będzie musiał do nich dopłacać - mówi Krzysztof Pater. Zwraca uwagę, że MPiPS w projekcie wyliczyło, że uzależnienie wysokości rent od kapitału emerytalnego spowoduje, że do 2020 roku budżet zaoszczędzi na tym 11,5 mld zł. 
Ale to nie koniec problemów. - Jeśli renta będzie nadal ustalana na podstawie ciągle rosnącej kwoty bazowej, to osoby oszczędzające na emeryturę zrobią wszystko, aby przejść na rentę. Możemy więc założyć, że 60-latkowie będą oblegać lekarzy szukając chorób dających im prawo do renty - ostrzega Krzysztof Pater. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 24 stycznia 2011 r. 
aaa 
10.5.	Ustawa o rehabilitacji do TK 
Mateusz Babak (PAP) 
(fragment dotyczący ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych) 

Źródło: www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2011-01-26, 
 
O skierowaniu dwóch wniosków do Trybunału Konstytucyjnego zdecydowała komisja krajowa Solidarności, obradująca 25 stycznia w Katowicach. Pierwszy z nich dotyczy nowelizacji Kodeksu pracy, wprowadzonej na mocy ustawy, która przywraca dzień wolny w Święto Trzech Króli. Solidarność skieruje też do Trybunału wniosek o zbadanie nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Oba wnioski przyjęto jednogłośnie zostaną one skierowane do TK do końca tygodnia. 
Związek kwestionuje m.in. wydłużenie normy czasu pracy dla pracowników z orzeczonym znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności do 8 godzin na dobę oraz 40 godzin tygodniowo (zamiast odpowiednio 7 i 35 godzin). 
Zdaniem autorów wniosku, w procesie legislacyjnym nie przedstawiono argumentów na wydłużenie normy czasu pracy, podczas gdy skrócony czas pracy jest elementem systemu rehabilitacji zawodowej osób z niepełnosprawnością. Związkowcy obawiają się, że pod naciskiem pracodawców niepełnosprawni będą rezygnowali ze skróconego czasu pracy, nawet wbrew własnemu zdrowiu. 
Według Solidarności ustawodawca - wbrew pierwotnym założeniom - nie wykazał też, w jaki sposób wydłużenie normy czasu pracy osób niepełnosprawnych miałoby przyczynić się do zwiększenia przychodów PFRON czy zapewnienia środków publicznych na realizację zadań przewidzianych w ustawie o rehabilitacji. 
Związek uważa, że założenia tej nowelizacji są sprzeczne z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego, a także konstytucyjnym obowiązkiem zapewnienia szczególnej pomocy osobom niepełnosprawnym. 
•	Ustawodawca dojrzał w obecnym systemie różne patologie związane z funkcjonowaniem pracy chronionej, ale od patologii są odpowiednie instytucje - mówił. Dodał, że ustawa nie powinna być z tego powodu bardziej rygorystyczna, a w niektórych przypadkach - niezgodna z prawem. 
•	Chcemy, żeby osoby niepełnosprawne mogły łatwiej odnaleźć się na rynku, a nie przeciwnie - wyjaśnił Duda. 
 
aaa 
10.6.	Rencista nie uzyska statusu bezrobotnego w PUP 
Katarzyna Wójcik-Adamska, oprac.: GR 
 
Źródło: Rzeczpospolita 2011-02-04 i baza-wiedzy.pl 

Nawet najniższa renta wyklucza uzyskanie statusu bezrobotnego. Zrzeczenie się jej nic nie zmieni. Osoba, która nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, nie może uzyskać statusu bezrobotnego - czytamy w Rzeczpospolitej. 
Jak informuje dziennik, zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotnym może być osoba, która nie nabyła m.in. prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, do renty szkoleniowej, renty socjalnej, renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. 
Bezrobotny nie może także pobierać nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego. 
Ponadto ustawodawca wyraźnie odróżnia sformułowanie „nie nabyła prawa” od zwrotu „nie pobiera”. Nie wystarczy się więc zrzec prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy - nawet wówczas nie można uzyskać statusu bezrobotnego. 
Więcej w Rzeczpospolitej z 4 lutego 2011 r. 
aaa 
10.7.	Ile firm zrezygnuje ze statusu zakładu pracy chronionej 
Łukasz Guza, oprac.: AB 
 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna 
Data opublikowania: (2011-02-14), 
 
Jak informuje Dziennik Gazeta Prawna, zakłady pracy chronionej przygotowują się do zwolnień. Pracodawcy zapowiadają, że z powodu zmian wprowadzonych nowelizacją ustawy o rehabilitacji będą rezygnować ze statusu ZPChr i przechodzić na otwarty rynek pracy. 
Jedną z najtrudniejszych zmian dla ZPChr będzie odebranie im od marca dofinansowania do pensji osób z lekkim lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, które mają prawo do emerytury - czytamy w „DGP”. 
•	W naszej firmie pracuje ponad 100 osób niepełnosprawnych z prawem do emerytury. Rachunek ekonomiczny jest nieubłagany, więc musimy przeprowadzić zwolnienia - mówi w „DGP’ Barbara Szpyrka z Międzywojewódzkiej Usługowej Spółdzielni Inwalidów w Rzeszowie. Podkreśla, że osobom takim nadal będą przysługiwać szczególne uprawnienia pracownicze z tytułu niepełnosprawności, a firma straci pomoc, jaką otrzymywała na ich zatrudnienie. 
Nad strategią zatrudnienia niepełnosprawnych po zmianie przepisów pracuje np. Grupa Impel. 
•	W ostatecznym rozrachunku to kompetencje i predyspozycje naszych pracowników zadecydują o zatrudnieniu - zapewnia Wojciech Rembikowski, wiceprezes spółki. 
Duże znaczenie dla ZPChr ma także zaostrzenie warunków, jakie muszą spełniać, aby utrzymać dotychczasowe ulgi podatkowe. Od 1 stycznia przysługują one tym ZPChr, których co najmniej 30 proc. pracowników stanowią osoby niewidome, psychicznie chore albo upośledzone umysłowo (ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności). 
Niektórzy pracodawcy szukają bezrobotnych ze schorzeniami szczególnymi i zatrudniają ich, aby utrzymać dla siebie ulgi podatkowe, a dla swoich kontrahentów ulgi we wpłatach na PFRON. 
Kłopotem dla ZPChr okazał się też przepis, który wydłużył z 14 do 25 dni termin, w którym po prawidłowym złożeniu wniosku PFRON musi wypłacić pracodawcom dofinansowania do pensji niepełnosprawnych pracowników. Jeżeli fundusz zakwestionuje prawidłowość wniosku, termin ten jest przedłużany. 
•	W rezultacie już teraz niektóre ZPChr czekają do tej pory na dofinansowania za np. listopad ubiegłego roku. To powoduje zachwianie ich płynności finansowej - mówi przedsiębiorca prowadzący ZPChr w woj. wielkopolskim, który chce zachować anonimowość. Podkreśla, że dochodzi już do sytuacji, gdy potencjalni kontrahenci przed zawarciem umowy z ZPChr żądają gwarancji finansowych, np. zaliczek. A to nie zachęca przedsiębiorców do zachowania takiego statusu. 
W najbliższym czasie czekają ZPChr kolejne trudne zmiany. Od 1 stycznia 2012 r. stopniowo będzie obniżana wysokość dofinansowania do wynagrodzenia osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym i lekkim. Wyższa będzie natomiast pomoc na zatrudnienie osoby znacznie niepełnosprawnej. Jednocześnie zaostrzone zostaną wymogi, jakie muszą spełniać ZPChr. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 14 lutego 2011 r. 
aaa 
10.8.	Odszkodowanie za dyskryminację w zatrudnieniu 
Magdalena Gajda, na podstawie Dziennika Gazeta Prawna 
 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
Data opublikowania: 2011-02-16 
 
1 stycznia br. weszła w życie ustawa z 3 grudnia 2010 roku o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania. W myśli nowej ustawy każdy pracodawca powinien tak zorganizować pracę podwładnych, aby wszyscy mogli ją wykonywać jak najsprawniej. Wszyscy - to znaczy m.in. uczestnicy szkoleń, stażyści i praktykanci, ale także osoby z niepełnosprawnością. 
Ustawa o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania nakłada na przedsiębiorstwa obowiązek wprowadzenia racjonalnych usprawnień, które wpłynęłyby korzystnie na efektywność pracy wykonywanej przez osoby z niepełnosprawnością. Racjonalnych, to znaczy takich, które nie spowodowałyby nieproporcjonalnie wysokich obciążeń finansowych dla firmy. Karolina Kędziora, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Prawa Antydyskryminacyjnego, tłumaczy, że często te „racjonalne usprawnienia’ polegają na zmianie organizacji pracy w firmie czy przeniesieniu stanowiska pracy osoby z niepełnosprawnością np. ruchową do pomieszczeń znajdujących się na parterze budynku. Wydatki na ten cel mogą zostać uznane za proporcjonalne, jeśli będą w wystarczającym stopniu rekompensowane ze środków publicznych. 
Kędziora powołuje się na przykład asystenta osoby z niepełnosprawnością: jeśli niepełnosprawny pracownik łatwiej wykonywałby swoje obowiązki dzięki obecności takiego asystenta, to pracodawca powinien go zatrudnić. W takiej sytuacji pracodawca może bowiem otrzymać z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zwrot miesięcznych kosztów zatrudnienia osoby, która pomaga w pracy niepełnosprawnym pracownikom. 
Zgodnie z nową ustawą, wszyscy pracownicy (w tym stażyści i praktykanci) powinni zgłaszać pracodawcy potrzebę dostosowania dla nich stanowiska, o ile potrzeba ta wynika z ich stanu zdrowia lub rodzaju niepełnosprawności. Nowe przepisy stanowią bardzo wyraźnie, że niedokonanie przez pracodawcę owych racjonalnych usprawnień będzie uznane za naruszenie zakazu dyskryminacji pracowników. W takim przypadku podwładni mogą ubiegać się o odszkodowanie w wysokości nie mniejszej niż minimalne wynagrodzenie za pracę (obecnie - 1368 zł) za naruszenie zasad równego traktowania w zatrudnieniu.

Aaa 
10.9. Kiedy osoba niepełnosprawna będzie dyskryminowana 
 Dziennik Gazeta Prawna (2011-02-22), 
Łukasz Guza, oprac.: GR 
 
Źródło: www.baza-wiedzy.pl 
Data opublikowania: 2011-02-22 
 
 Osoba niepełnosprawna nie może być dyskryminowana przez 
pracodawcę ze względu na swój stan zdrowia. Tak wynika z 
ustawy z 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych 
przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania. Weszła ona w życie 1 stycznia 2011 r. - informuje Dziennik Gazeta Prawna. 
Jak czytamy w dzienniku, ustawa przewiduje, że warunki podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej lub zawodowej nie mogą dyskryminować osób fizycznych ze względu na ich niepełnosprawność. Oznacza to, że pracodawca lub zleceniodawca nie może w sposób mniej korzystny określić warunków zatrudnienia niepełnosprawnego pracownika lub zleceniobiorcy. Działanie takie jest przejawem dyskryminacji. 
Osoba niepełnosprawna może w takim przypadku zażądać zaniechania dyskryminacyjnego zachowania oraz odszkodowania. Wystarczy, że uprawdopodobni przed sądem przejaw dyskryminacji. To pracodawca musi w takiej sytuacji udowodnić, że jego działanie nie miało dyskryminującego charakteru. 
Nowe przepisy nie zezwalają też na dyskryminację ze względu na niepełnosprawność w podejmowaniu kształcenia zawodowego, w tym dokształcania, doskonalenia, przekwalifikowania zawodowego oraz praktyk zawodowych. 
Ustawa potwierdza uprawnienie osób niepełnosprawnych do przystępowania i działania w związkach zawodowych, organizacjach pracodawców oraz samorządach zawodowych, a także korzystania z uprawnień przysługujących członkom tych organizacji. Jakiekolwiek ograniczenie tych praw ze względu na stan zdrowia jest niedopuszczalne. 
W takich przypadkach osoba niepełnosprawna może domagać się odszkodowania. Roszczenie takie przysługuje jej także w razie nierównego traktowania w dostępie do instrumentów rynku pracy i usług rynku pracy określonych w ustawie z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (czyli np. szkoleń organizowanych przez urzędy pracy). 
Ustawa z 3 grudnia 2010 r. wprowadza także zmiany do ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zobowiązuje pracodawców do wprowadzenia racjonalnych usprawnień w firmie i dostosowania jej do potrzeb osób niepełnosprawnych. Ustawa przewiduje, że sami pracownicy mogą zgłaszać, jakie potrzeby wynikają z ich niepełnosprawności. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 22 lutego 2011 r. 

11.	Z PRASY I Z INTERNETU 
 
aaa 
11.1.	Trudności niewidomej pasażerki 
 
Źródło: www.razemztoba.pl 

Od pierwszego stycznia 2011 roku obowiązuje w Polsce nie tylko nowa stawka podatku VAT, lecz również nowa ulga na przejazdy komunikacją zbiorową dla osób niewidomych niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Ulga daje tym osobom prawo do przejazdów o 93 proc. tańszych. Wydaje się, że nie wszyscy jednak o tym wiedzą lub nie chcą wiedzieć. 
Do redakcji przyszła prosić o interwencję, mieszkanka Gronowa Elbląskiego, która codziennie dojeżdża do pracy. Po noworocznej zmianie rozkładów jazdy PKP nasza czytelniczka nie chcąc z samego rana być w Elblągu, postanowiła dojeżdżać do pracy autobusem linii SPKS Dzierzgoń. Tutaj zaczęły się kolejne problemy. Trudno winić kierowcę, czy przewoźnika za spóźniony autobus, gdy zima utrudniała życie wszystkim, i na to czytelniczka się nie uskarża, mimo nawet znacznych opóźnień. Jednakże nieznajomość przepisów, czy też ich nierespektowanie, już nie może pozostać bez reakcji. 
•	Zaraz po nowym roku, orientując się, że przysługuje mi nowa zniżka, poprosiłam kierowcę o taki właśnie bilet. Jakież było moje zdziwienie, kiedy otrzymałam bilet wystawiony jeszcze po staremu - z ulgą 37 proc. -opowiada nasza czytelniczka. 
Po pierwszym sygnale od tej pani, redakcja skontaktowała się z dzierzgońskim SPKS i poprosiliśmy o wyjaśnienie. Pracownica przewoźnika, która z nami rozmawiała, wyraziła ubolewanie z powodu zaistniałej sytuacji i obiecała, że sprawą się zajmie. Na tym etapie, zważywszy, że były pierwsze dni obowiązywania nowego prawa, uznaliśmy, że można sytuację potraktować jako incydent. Jednakże, gdy po niespełna dwóch tygodniach nasza czytelniczka ponownie przyszła do redakcji z tym samym problemem, trochę się zdziwiliśmy. 
•	Jeżdżę do pracy codziennie i gdy pierwszy raz się zdarzyło, że kierowca wydał mi bilet według starej ulgi, machnęłam ręką, nie interweniowałam - relacjonuje nasza czytelniczka. Gdy sytuacja się powtórzyła nazajutrz, zażądałam wydania nowego biletu a kierowca, choć niezbyt chętnie, wymienił go na właściwy. Tymczasem dziś znów mi sprzedano bilet według starej ulgi a na moją prośbę o prawidłowy bilet, otrzymałam odpowiedź, że kierowca nie zna kodu, i znów byłam zmuszona zapłacić prawie o trzy złote drożej. Nie zrujnuje mnie ta kwota, ale chodzi o zasadę. Jestem przekonana, że nie jestem wyjątkiem, nikt się na mnie nie uwziął, lecz inne osoby uprawnione są z pewnością tak samo traktowane przez kierowców - mówi wyraźnie wzburzona. 
Ponownie interweniujemy w dzierzgońskim SPKS. Po raz kolejny obiecano nam, że sprawa zostanie wyjaśniona a kierowca pouczony. 
•	Z naszej strony mogę tylko przeprosić za zaistniałe sytuacje. Pasażerka może także przyjechać do Dzierzgonia z biletami i wtedy zwrócimy jej kwotę, którą nienależnie pobrano. Obiecuję jednocześnie, że jeszcze zajmę się tą sprawą i postaram się ją jak najszybciej wyjaśnić - mówi pracownica SPKS Dzierzgoń. 
•	Do Dzierzgonia oczywiście nie pojadę, bo nie mam tak dużo czasu aby tracić cały dzień na podróże. Zresztą nie chodziło o te sześć złotych, tylko o porządek. Ja się mogę upomnieć, bo wiem o co, inne osoby niewidome i słabowidzące, być może nawet jeszcze nie wiedzą, że budżet państwa zdecydował się PKS-owi płacić za tę ulgę - mówi nasza czytelniczka. PKS więc nic nie traci, a można odnieść wrażenie, że kierowcy mają z tym jakiś problem - dodaje. 
Redakcja ma nadzieję, że tym razem sprawa zostanie należycie rozwiązana i nie będzie już powodów do interwencji. 
Jednocześnie przypominamy, że od pierwszego stycznia 2011 roku obowiązują większe ulgi dla osób niewidomych. Ustawa okołobudżetowa wprowadza nowe, wyższe ulgi na przejazdy komunikacją autobusową oraz kolejową dla osób niewidomych niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Na;podstawie;biletów;jednorazowych lub miesięcznych;imiennych przysługuje takim osobom 93 proc. ulgi a pozostałym niepełnosprawnym niezdolnym do samodzielnej egzystencji 49 proc. ulgi, na przejazdy środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych oraz autobusowego w komunikacji zwykłej. 
Z kolei niewidomy niezdolny do samodzielnej egzystencji chcący podróżować środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach innych niż osobowe oraz autobusowego w komunikacji innej niż zwykła, na podstawie;biletów jednorazowych lub imiennych miesięcznych uprawniony jest do przejazdów z ulgą 51 proc.. 
aaa 
11.2.	Pomagają, mimo że od podopiecznych cięgi zbierają 
Izabela Żbikowska 
 
Źródło: Gazeta Wyborcza Opole 
Data opublikowania: 2011-02-06 
 
Niewidomy tancerz zarzucił pomagającej mu fundacji, że chce się obłowić jego kosztem. Okazuje się, że Fioletowy Pies to niejedyna fundacja, która ma przykre przeżycia z ludźmi, do których ruszyła z pomocą 
Opolska fundacja Fioletowy Pies pomaga Arturowi Wyrwichowi, niewidomemu tancerzowi, od końca listopada ubiegłego roku, kiedy ktoś podrzucił jego psu przewodnikowi trutkę i omal go nie zabił. Wtedy na prośbę „Gazety” użyczyła swojego konta, by czytelnicy mogli w akcji „Bruno” przekazywać datki na wyszkolenie nowego psa przewodnika i leczenie ciężko zatrutego Bruna (stracił wzrok w jednym oku i nie może już być przewodnikiem). 
Czyje pieniądze? 
Celem akcji było zgromadzenie 15 tys. zł, bo tyle kosztuje podstawowe szkolenie psa przewodnika. Historia niewidomego tancerza wzruszyła tysiące osób, dlatego już po kilkunastu dniach udało się uzbierać potrzebną sumę. Jednak mimo zakończenia akcji pieniądze wciąż wpływają. 
•	Uzbieraliśmy dotąd 45 tys. zł. Bardzo się cieszyliśmy, bo to rozwiązywało wszelkie problemy szkolenia psa i leczenia Bruna. Zostawała spora nadwyżka, którą można przeznaczyć na kolejnego psa przewodnika dla innej potrzebującej osoby i na cele fundacji, czyli pomoc bezdomnym zwierzętom - mówi Magda Stefańska, szefowa Fioletowego Psa. 
Specjalnego psa przewodnika mógłby dzięki tej nadwyżce dostać niewidomy chłopiec, który potrzebuje za przewodnika pudla, bo jego rodzice są uczuleni na sierść ras tradycyjnych przewodników. Ale pojawił się problem. Niewidomy Artur uznał, że należą mu się wszystkie pieniądze, które wpłynęły na konto w związku z akcją. 
•	To są pieniądze Bruna. Niech innym niewidomym pomaga Polski Związek Niewidomych - oświadczył. 
Potrzebna była więc analiza prawnika, który stwierdził jednoznacznie, że pieniądze trafiające do fundacji należą do fundacji i to ona decyduje, jak je wydać. 
•	Uznaliśmy, że najlepiej będzie doprowadzić do końca akcję pomocy dla tancerza, a potem z tego, co zostanie, pomóc komuś innemu. Dlatego mimo wielu trudnych rozmów staramy się z panem Arturem współpracować - zaznacza Stefańska. 
W międzyczasie rozpoczęło się leczenie oczu Bruna. Fundacja z zebranych pieniędzy płaciła za dojazdy do weterynarzy, leki i karmę (jak na razie 6750 zł). Znalazła też wolontariuszkę, która zakraplała Brunowi oczy. 
Dostało się i trenerowi 
Pod koniec roku fundacja przelała pieniądze na szkolenie psa przewodnika na konto Polskiego Związku Niewidomych (na razie koszt szkolenia oszacowano na 20 tys. zł), a następca Bruna został wytypowany przez trenera Jerzego Przewiędę. Wykrył jednak, że krewny szczeniaka ma wadę genetyczną oczu. Fioletowy Pies chce więc przeprowadzić badanie oczu u wytypowanego psa. 
•	Nie twierdzimy, że pies jest chory. Chcemy jedynie wykluczyć ryzyko - mówi Stefańska. 
Na to badanie nie chce się zgodzić ani pan Artur, ani hodowczyni, która podarowała szczeniaka. Dlaczego? Bo psu trzeba by było podać „głupiego Jasia”. Oboje twierdzą, że to niebezpieczne. 
•	W żadnym razie - komentuje opolski lekarz weterynarii Marek Tymowicz. 
Ale spór trwa. Pan Artur, telefonując do Polskiego Związku Niewidomych, postraszył nawet tresera prokuraturą. Więc ten rozważa rezygnację ze współpracy z nim. 
•	Nie dlatego, że się obraziłem. Staram się jednak patrzeć w przyszłość: ostatnim, najważniejszym etapem szkolenia jest zgranie psa i osoby niewidomej. Wtedy konieczne jest zaufanie do trenera, otwartość na jego pracę. Tymczasem po tym telefonie wątpię, czy to jest możliwe. A jeśli ten ostatni etap się nie powiedzie, całe szkolenie pójdzie na marne - tłumaczy. 
Artur Wyrwich twierdzi, że nikogo nie straszył. 
Bo nie dostaną 1 procentu 
Ostatnio pojawił się kolejny problem: pan Artur za trzy przejazdy na trasie Szczedrzyk - Opole - Szczedrzyk przedstawił fundacji faktury na kwotę 450 zł. 
•	Odmówiliśmy zapłaty, bo uprzedzaliśmy wcześniej, że mamy wolontariusza, który go będzie woził i przywoził od weterynarza. Ale pan Artur zrezygnował, mówiąc, że wozić go będzie jego kolega za zwrot kosztów paliwa - mówi nam Stefańska. Potem okazało się, że kolega wiózł dwa razy, a potem Artur Wyrwich wynajął firmę transportową. Fioletowy Pies dowiedział się o tym, gdy dostał faktury do zapłacenia. - Naszym zadaniem jest m.in. czuwanie nad tym, by pieniądze, które ludzie wpłacili na nasze konto, wydawać rozsądnie, dlatego odmawiamy zapłacenia tych faktur - mówią w fundacji. 
Pan Artur odpowiada na to, że pójdzie z donosem na fundację do prokuratury. A na antenie Radia Opole przekonywał, że Fioletowy Pies jego kosztem chce zarobić. 
•	To nas najbardziej zabolało. Bo my nie prowadzimy żadnej działalności gospodarczej. Wszystko robimy w ramach wolontariatu i z tego, że pomagamy temu panu, nie mamy ani złotówki. Choć w jego sprawie wykonujemy dziesiątki telefonów, poświęcamy czas i energię. Za to wszystkie te konflikty odbiją się negatywnie na wizerunku naszej fundacji, na który pracowaliśmy przez trzy lata. Tracą na tym nasi podopieczni - zaznacza Stefańska. Zapowiada również, że od tej pory wszystkie ustalenia z panem Arturem będą sporządzać na piśmie. 
•	Dla mnie sprawa jest jasna. Jak Fioletowy Pies zapłaci za te przejazdy, to zamykam sprawę i mogę w radiu powiedzieć, że jest po wszystkim. Jak nie, to pójdę z tym do prokuratury i do sądu. Chcę mieć czarno na białym, że nie mam racji. Poza tym ludzie wpłacali na mnie pieniądze, a fundacja chce na wszystko faktury, papiery, chce mnie kontrolować - wylicza Wyrwich. - Jednak ja się Fioletowego Psa nie obawiam, bo za mną stoją ludzie i media. Dzięki artykułowi w „Pani Domu” dostaję pieniądze na moje prywatne konto. Zebrałem już połowę tego co Fioletowy Pies. 
Zaznacza, że opolska fundacja powinna uważać. - Właśnie jest czas na zbieranie 1 procentu podatku. Chyba nie chcą, by nikt na nich nie wpłacił? - kwituje Artur Wyrwich. 
Pomagamy mimo przykrości 
Inne fundacje działające na terenie kraju też miały przykre przejścia z ludźmi, którym pomagały. 
Aneta Motak, szefowa fundacji SOS dla Zwierząt działającej w woj. śląskim, mówi, że często osoby, którym pomagają, nasyłały na fundację kontrole skarbowe. 
•	Takie doświadczenia są bardzo przykre, tym bardziej że w większości fundacji pracują wolontariusze, którzy poświęcają swój czas, energię, serca. Taka pomoc wiąże się z wielkimi emocjami. A potem zamiast dobrego słowa są pretensje. Niektórzy szargają nasze dobre imię i starają się siać zamęt - mówi. 
Przyznaje, że najboleśniejsze doświadczenia miała z pewną mieszkanką Bytomia. 
•	Naszym celem jest przede wszystkim pomoc zwierzętom, ale pewnego razu otrzymaliśmy informację, że spalił się dom kobiety, która miała dwa bardzo chore psy. Chcieliśmy pomóc psom, ale gdy po nie pojechaliśmy, okazało się, że kobieta żyje w skrajnej nędzy. Sąsiedzi mówili o niej „biedna, ale kocha zwierzęta”. Wzruszył nas jej los - przyznaje. 
Zorganizowali zbiórkę pieniędzy na leczenie psów i pospolite ruszenie wśród ludzi, by pomóc odnowić dom kobiety. Dzięki zaangażowaniu wielu osób udało się wyleczyć psy, częściowo odremontować spalony dom, założyć w nim ogrzewanie. Jednak po kilku tygodniach akcji zaczęły się telefony do fundacji: „Gdzie są moje pieniądze? Oddawaj moją kasę”. - Zupełnie nie wiedzieliśmy, o co chodzi - relacjonuje szefowa fundacji SOS dla Zwierząt. 
•	Okazało się, że kobieta miała liczne długi i z pieniędzy z fundacji chciała je pokryć, więc domagała się kolejnych wpłat. Kilka miesięcy później dowiedzieliśmy się również, że wszystko, co dla niej zorganizowaliśmy i kupiliśmy z uzbieranych pieniędzy, zostało upłynnione... - opowiada Anna Motak. Wspomina również, jak trafił do nich żebrzący chłopiec. 
•	Zainteresowaliśmy się jego losem, tym bardziej że rodzina miała psa, więc był dla nas punkt zaczepienia. Pojechaliśmy, zastaliśmy samotną matkę z piątką dzieci, w tym z jednym noworodkiem. Mówiła, że ojciec ich opuścił, że tak biedują, że noworodek jest karmiony wodą z cukrem. I znów zorganizowaliśmy pomoc: zbiórkę na leczenie psa i pospolite ruszenie, by pomóc rodzinie, bo ludzie mają wielkie serca i często chcą pomagać - opowiada Anna Motak. 
Ludzie ci dostali dary, meble itd. I wtedy fundacja usłyszała od rodziny, że nie chce darów, tylko pieniędzy. - Okazało się też, że ojciec jest na miejscu i ma się świetnie, tylko przed każdą naszą wizytą się ukrywał - opowiada szefowa fundacji. Zaznacza, że jedyną rekompensatą był list z przeprosinami od tej rodziny. 
•	Jest wiele pozytywnych przykładów i dlatego wciąż działamy. Jednak myślę, że prędzej czy później każdej fundacji trafi się przykry przypadek - mówi Jolanta Racka, założycielka Pro Animals - na Pomoc Zwierzętom. 
•	Nigdy nie zapomnimy również człowieka, który pozwał nas za uśpienie ślepego miotu. Ustawa na to pozwalała, zwierzęta były w fatalnym stanie. Wiele miesięcy musieliśmy walczyć o nasze dobre imię, bo osoba nieznająca się na zwierzętach nie potrafiła zaakceptować naszej decyzji - wspomina. 
 
aaa 
12.	Z PRZESZŁOŚCI 
Wstęp do archiwalnego wydania miesięcznika „Pochodnia 
Józef Szczurek 
 
Źródło: Archiwalne zbiory „Pochodni” 

W maju 2005 r., prezydium Zarządu Głównego Polskiego Związku Niewidomych, mając na uwadze upamiętnienie przypadającego na bieżący rok jubileuszu Związku, podjęło uchwałę o wydaniu całej „Pochodni”, od początku jej istnienia, w wersji komputerowej. Jest to pierwszy, ale jakże ważny, krok na drodze upowszechnienia tego czasopisma, udostępnienia jego treści nowym, współczesnym i przyszłym zastępom czytelników. I to jest wspaniałe przedsięwzięcie, oby udało się je w jak najkrótszym czasie zrealizować. Przypomnijmy w kilku zdaniach historię tego wydawnictwa. 
Pierwszy numer „Pochodni”, który był dziełem trzech niewidomych działaczy - Józefa Buczkowskiego, Tadeusza Józefowicza i Wacława Kotowicza, wyszedł we wrześniu 1948 roku. Wydawcą był Zarząd Główny Związku Pracowników Niewidomych RP. Jego przewodniczący dr Włodzimierz Dolański- zdawał sobie sprawę z wielkiej roli, jaką może odegrać czasopismo w podnoszeniu oświaty, kultury oraz konsolidowaniu i zwiększeniu aktywności środowiska, toteż powołanie stałego wydawnictwa prasowego zaliczał do najważniejszych zadań nowo powstałej organizacji. 
Początki były bardzo trudne. Brakowało papieru, maszyn drukarskich i odpowiednio przygotowanych kadr. Pierwsze numery czasopisma wychodziły w Gdańsku. W połowie 1950 r., w wyniku oddania władzom miejskim obiektu, w którym dotychczas mieściły się placówki związkowe, wydawnictwo zostało przeniesione do Warszawy, jednak przez dziewięć miesięcy Pochodnia nie wychodziła, gdyż w stolicy nie było odpowiedniego lokalu i urządzeń drukarskich. Zaczęto ją wydawać dopiero na wiosnę 1951 roku. Od tego czasu „Pochodnia” spełnia swą społeczną rolę po dzień dzisiejszy. 
Aby zakończyć ten najwcześniejszy okres, zacytujmy fragment pierwszego redakcyjnego artykułu zamieszczonego w „Pochodni” we wrześniu 1948 roku, który zapoczątkował życie czasopisma. 
Do Czytelników 
Dwadzieścia lat temu, we Lwowie, pojawiła się „Pochodnia”, czasopismo brajlowskie, pod redakcją dr. Włodzimierza Dolańskiego. Od jej to żywego płomienia zapalamy dziś naszą nową „Pochodnię”, przejmując jej miano i dążenia. 
Chcemy, aby ta nowa „Pochodnia” niosła Wam, Drodzy Czytelnicy, światło prawd najistotniejszych, na których wspiera się całe życie jednostki, narodu i ludzkości, światło niezahamowanego postępu, odkrywając nowe drogi i nowe horyzonty, światło ideału, podnoszące z bezcelowej dreptaniny do potężnego lotu ku odwiecznym metom człowieczeństwa oraz ciepło wzajemnej, coraz głębszej wspólnoty. 
Niezłomne pragnienie zdobywania dla niewidomych w Polsce coraz wyższych, należnych im miejsc w życiu społecznym oraz zaufanie, pokładane w Waszym zrozumieniu dla sprawy i w Waszej współpracy, są dla nas źródłem przeświadczenia, że nowa „Pochodnia” spełniać będzie coraz lepiej swą szczytną funkcję wśród niewidomych polskich”. 
Tak było prawie 60 lat temu. Od tego czasu „Pochodnia przeszła długą drogę, i- obok innych wydawnictw prasowych i książkowych- stała się jednym z najważniejszych kierunków działalności PZN. Jak zapewne pamiętają nasi czytelnicy, „Pochodnia” wychodzi w czterech wersjach: w brajlu, druku zwykłym, powiększonym, na taśmie magnetofonowej i od pięciu lat- w wersji elektronicznej. Na bieżąco można się z nią zapoznawać, wchodząc na stronę internetową PZN i stamtąd pobierać ją do swych prywatnych zasobów katalogowych. 
W kwietniu 1990 r. „Pochodnię” zaczęto drukować techniką komputerową. Dzięki temu, od początku lat 90. znajduje się ona w archiwach internetowych w zapisie cyfrowym Biblioteki Centralnej PZN. Teraz chodzi o to, aby w zasobach archiwalnych na dysku komputerowym znalazło się to czasopismo od początku swego istnienia. 
Powstało pytanie, w jakiej formie przenieść je do przestrzeni internetowej, czy przepisywać je w całości, czy też wybierać jedynie materiały dotyczące problematyki niewidomych, mające trwałą wartość merytoryczną i dokumentalną. Przyjęto decyzję, że przepisywane będą tylko artykuły i informacje poświęcone sprawom niewidomych, ponieważ inne - komentarze polityczne, wiadomości popularnonaukowe oraz o treściach ogólnospołecznych straciły z biegiem lat na znaczeniu i aktualności, dlatego poszczególne numery czasopisma w wersji elektronicznej są znacznie zróżnicowane pod względem objętości. 
Dokonanie wyboru artykułów władze Związku powierzyły mnie, jako że w redagowaniu „Pochodni” uczestniczyłem ponad czterdzieści lat i dobrze znam jej problematykę toteż selekcja tak dużego materiału dziennikarskiego nie stanie się zbyt pracochłonna i łatwiej będzie uniknąć przypadkowości. 
Konieczne jest tu jeszcze jedno wyjaśnienie.W niektórych rocznikach, zwłaszcza z lat 50., brakuje poszczególnych numerów czasopisma. Po prostu zaginęły i nie ma ich w Bibliotece Centralnej. Na szczęście egzemplarzy takich jest bardzo mało, a po roku 1965 wszystkie roczniki są już kompletne. Najważniejsze, że praca nad oddaniem czytelnikom całej „Pochodni” jest rozpoczęta i na pewno doprowadzona zostanie do szczęśliwego końca. 
aaa 
13.	WPROST ALBO NA OPAK 

aaa 
13.1.	Śmieszne, nieśmieszne? 
 
Źródło: Publikacja własna „WiM” i Lista dyskusyjna PZN 
Kup mi bilet! 
Niewidomy podchodzi do okienka na dworcu kolejowym i prosi o bilet ze zniżką 37% oraz ulgowy bilet dla przewodnika. 
Pani w okienku: „Dlaczego przewodnik nie kupuje biletów?” Niewidomy pacnął dłonią w pulpit i cmoknął. Duży pies podskoczył i oparł się przednimi łapami na pulpicie. 
Niewidomy do niego: „Kup mi bilet!” 
Powstała sytuacja, w której tylko pies się nie śmiał. 
 
Wskazane trochę nieufności 
W Nowym Jorku na lotnisku upatrzył sobie stanowisko pracy ciemnoskóry niewidomy żebrak. Na piersiach zawiesił dużą tablicę z napisem: 
„Jestem niewidomy i prawdopodobnie czarny. Proszę o wsparcie”. 
aaa 
13.2.	O konkursie mądrym inaczej 
Bączek 
 
Źródło: Publikacja własna „WiM” 

Znakomity Redaktor WiM gromkim głosem zawołał: „pomożecie, przyślecie?” Oby zawołał nie w złą godzinę. Chociaż boję się trochę o swoje kości, bo wiadomo, u nas nie lubi się prześmiewców, ale skoro Staremu Kocurowi nie oberwali... tego... no... wąsów, to pewnie i mnie się upiecze. 
Obrodziło ci u nas w konkursy w trosce o niepełnosprawnych, o niewidomych rzecz jasna też. Pytają troskliwie a to, co myślą o niewidzeniu, a to, co lubią. A co się stanie, jeżeli okaże się, że doglądani i hołubieni nie kochają nikogo ani niczego. A to pieczołowicie badają ich życiowe pasje. To jeszcze nic, to są drobne pikusie wobec pomysłu bydgoskiej Arki. Jakiś czas temu na stronie tej fundacji przeczytałem ogłoszenie o konkursie „Czy warto zawierać znajomości, a nawet przyjaźnie z niepełnosprawnymi”. 
Lubię takie fantazje. To prawie jak zapytanie, czy warto przyjaźnić się z kimś, kto prawie jest z innej planety, a jak nie z niej, to przynajmniej z egzotycznego kraju. Dociekliwa sonda „czy warto” już podpowiada - czy się opłaci i czy ja coś z tego będę miał. 
Postanowiłem napisać i zakpić z pomysłodawców, jak i z płycizny tematu. I zdecydowałem się pójść na całość. Bo niby czemu ma być nie warto. Taki niepełnosprawny znajomy, a jeszcze lepiej przyjaciel, to prawie kura co złote jajeczka znosi. Nie wierzycie, już spieszę z wyliczanką: 
•	darmowe obiady i poczęstunki w domu osoby, której pomagamy, no przecież nie zostawi nas o suchej gębie, 
•	dorobienie jako lektor, 
•	zniżki na bilety w teatrach, kinach i innych podobnych płatnych imprezach, wprawdzie nie we wszystkich miejscowościach, ale w większości i owszem, 
•	bezpłatny bilet w komunikacji miejskiej, prawie bezpłatny w autobusach PKS i kolei, 
•	załapanie się jako opiekun na turnus z pokaźną zniżką, resztę dopłaci PCPR, 
•	jeśli mamy mniej skrupułów to można to i owo dyskretnie zabrać i tak się nie połapie. 
Ponadto chodzi się w chwale poświęcającego się dla takiego biedaka, osoby cierpliwej, wyrozumiałej i prawie świętej. 
W konkursie mogli także wziąć udział niepełnosprawni. Nie bardzo wiem, jak mieli pisać na ten temat, zachwalać siebie: „atrakcyjny niepełnosprawny pozna przyjaciela wieczorową porą”. 
Najbardziej ucieszyły mnie proponowane nagrody. Dla osób sprawnych był proponowany udział w warsztatach artystycznych - oczywiście w roli wolontariuszy. Co za sprytny sposób zapewnienia kadry z tzw. łapanki. Ale, jak się później okazało, warsztaty nie odbyły się ze względu na brak środków. Za to ukazał się pokonkursowy zbiór prac. 
W sumie okazałem się leniem i zanim się zadumałem i napisałem dlaczego warto ze mną... termin upłynął. Na szczęście podobny pomysł miała niewidoma koleżanka i jej porady, jak można inwalidę wykorzystać ukazały się w pokonkursowym zbiorku. No, ładne rzeczy. Nikt z szacownej jury i redaktorów nie pomyślał, że tekst jest karykaturą ich pomysłu. 
A mnie opadły ręce. Nie mam pojęcia, jaki jest nakład i do kogo to dziełko trafiło i trafi. Wynika z tego, że organizatorzy są „rozrywkowi”. Jak można być tak bezmyślnym i nierzetelnym! Kupiłem zbiorek i wyróżniona praca koleżanki to rzeczywiście jest poradnik i jeśli trafi w niepowołane ręce... 
A swoją drogą, ci, którzy przyznali fundusze na ten cel albo chcieli odfajkować akcję, albo nie zrozumieli, iż taki temat to nonsens, absurd i zwyczajna głupota. Pytanie, czy warto się z nami zadawać, z góry stawia nas na przegranej pozycji. Jeżeli trzeba się aż zastanowić, to nie wiadomo czy warto. Ludzie, którzy chętnie nas widzą, nie muszą być przyciągani konkursami, a ci którzy patrzą na nas jak na coś dziwnego i tak nie zmienią się w harcerzy. 
aaa 
13.3.	Mruczę i prycham 
Na protoplastę! Na pryncypała! 
 
Źródło: Publikacja własna „WiM” 

Tak, prychnę sobie na mojego protoplastę, na pryncypała, czyli naczelnego „Wiedzy i Myśli”. Prychnę na niego i zaraz mi się lżej zrobi, a jak już sobie dobrze poprycham, to i pomruczę z zadowolenia. 
Naraził mi się, psia jego w tę i nazad, naraził! Myślę jednak, że Wam też się zdrowo naraził, tylko że Wy jeszcze o tym nie wiecie. Ale przecież się dowiecie i wówczas poprychacie sobie razem ze mną. 
Otóż ten, żebym nie musiał się wyrażać, wymyślił, żeby do „Wiedzy i Myśli” wprowadzić więcej satyry i środowiskowego humoru. No, tego ostatniego to w niej wcale nie było i myślę, że to Was szczególnie nie zmartwi. Przecież wiem, że lubicie od czasu do czasu pośmiać się z koleżanki, pośmiać się z kolegi. Tak, to lubicie, ale czy lubicie też, kiedy koleżanki czy koledzy śmieją się z Was? A to już inna sprawa. Często wtedy się boczycie, naburmuszacie, obrażacie. No, ale zawsze można powiedzieć sobie, że to nie ze mnie żartują, że to pasuje jak ulał do mojego przyjaciela, kolegi, znajomego, pasuje do innych, a mnie nie dotyczy. Wy tak potraficie, bo chociaż nie posiadacie doskonałego wzroku, źdźbło w oku bliźniego widzicie. Co się zaś tyczy belki w Waszym oku, a co to, to nie. Przecież jesteście niewidomi. Jak więc macie widzieć. 
Tak czy owak, z humorem nie będzie problemu. Ale ta satyra... 
No, jeżeli jesteście działaczami... No, jeżeli jesteście dyrektorami, specjalistami... Oj, będzie kiepsko. Przecież wszyscy wielcy we własnych oczach, diablo nie lubią, kiedy ktoś sobie z nich dworuje. Każdy środowiskowy działacz jest doskonały, jest wspaniały, jest tak wielki, że znacznie większy od samego siebie. To samo dotyczy środowiskowych dyrektorów, kierowników i głównych specjalistów, za przeproszeniem, od nauczania, jak pracy poszukiwać, jak życiorysy pisać. Ej, pomyliłem się, nie życiorysy, lecz CV. Przepraszam. Znam ja Was spece od „Białej Laski”, od wycieczek, od spotkań integracyjnych we własnym gronie, czyli od spotkań segregacyjnych, specjalistów od narzekania, od pretensji pod adresem działaczy większych od Was, a głównie pod adresem zwykłych pracowników, którzy robią co im każą i na nic wpływu nie mają, specjalistów od spraw zbędnych, ubocznych, ale dofinansowywanych. Znam Was, znam. Oj, wiem, jak Was boli chociażby tylko cień krytyki, a wielu z Was wścieka, nie tylko najmniejsza krytyka, ale brak mnóstwa wielkich pochwał. A tu redaktor naczelny wprowadza więcej satyry... A przecie wiadomo również, że satyra prawdę mówi. Kto więc może ją lubić? Wiadomo, że satyra nie chwali. Jak więc można ją cenić? 
To jednak Wasz problem. Ja bym tam znowu tak bardzo nie przejmował się Waszymi upodobaniami i szczerą awersją do satyry na Wasz temat. Jak się rzekło, to Wasz problem. Ale ten, taki owaki, mnie skrzywdził i to wcale nie humorem, nie satyrą, nie żartem, jeno całkiem na serio i boleśnie. 
Jak wiecie, byłem głównym środowiskowym prześmiewcą, kpiarzem, satyrykiem i czym tam chcecie. Miałem własną rubrykę, nie jakieś byle co, ale pisaną wielkimi literami i do tego pogrubionymi, a ostatnio nawet czerwonymi. Była to wprawdzie ostatnia rubryka, ale tak właśnie chciałem. Jak ktoś przeczytał na końcu moje prychanie i mruczenie inaczej, dłużej zapamiętał, a o to właśnie mi chodziło. Tak było, ale się skończyło. Ten to pryncypał wymyślił nową rubrykę pt.: „Wprost i na opak”. To ona stała się główną bazą humoru i satyry. Ogłosił, że poszukuje felietonistów i jest odzew, skromny bo skromny, ale odzew. Ogłosił, że jest zapotrzebowanie na środowiskowy humor i również jest odzew - nie tęgi, ale jest. W ten sposób straciłem uprzywilejowaną pozycję w „Wiedzy i Myśli”. No i nie mam już własnej rubryki, której tytuł oznaczony jest głównym numerem, a nie jakimś tam po kropce, a sam tytuł - wygrubiony, wykolorowany i wielkimi literami. W tej nowej rubryce dostałem wprawdzie jeden punkt, jedną pozycję, ale przecie to nie to samo. Mało tego, z największym trudem obroniłem tytuł główny, czyli „Mruczę i prycham”. I to mi chciał odebrać. 
Czy wy byście się nie wściekli na coś takiego? 
Rozwścieczony Stary Kocur