Pr 2590

WIEDZA i MYŚL

INTERNETOWY MIESIĘCZNIK TYFLOSPOŁECZNY

Wydawca Stanisław Kotowski

Czasopismo nie jest dofinansowywane ze środków publicznych ani żadnych innych.  Wydawane jest bez nakładów finansowych. Osoby piszące artykuły oraz zaangażowane przy redagowaniu, adiustacji i korekcie oraz kolportażu nie otrzymują wynagrodzenia. Fundacja „Klucz” przetwarza „WiM” nieodpłatnie na format MP3  w systemie DAISY, a IVO Software Sp. z o.o. udostępnia bezpłatnie niezbędne do tego oprogramowanie.
Czytelnicy otrzymują „WiM” również bezpłatnie. Wystarczy napisać na adres:
ST.k@onet.pl lub ST.k1@wp.pl
i w każdym miesiącu znaleźć aktualny numer w swojej „Skrzynce odbiorczej”.
Wersję dźwiękową można pobierać pod adresem:
http://wypozycz.bcpzn.pl/wim/ 

Styczeń 2011 
Rok III 
Nr 1(25)/2010 
 
REDAKTOR NACZELNY 
Stanisław Kotowski 

ADRES REDAKCJI - wyłącznie internetowy: 
st.k@onet.pl lub ST.k1@wp.pl 
Telefon komórkowy: 501-239-769 

Na łamach „Wiedzy i Myśli” zamieszczamy różne opinie i poglądy, w tym takie, z którymi się nie zgadzamy.

Spis treści
 
1. OD REDAKCJI
2. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OSÓB NIEWIDOMYCH I SŁABOWIDZĄCYCH
2.1. Cele rehabilitacji zawodowej - Stanisław Kotowski
2.2. Zdolność niewidomych i słabowidzących do pracy
2.3. Wywiad z Jerzym Ogonowskim odznaczonym Srebrnym Krzyżem Zasługi
3.    Patrzył sercem - Oprac. Józef Szczurek
4. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH - Niechciane dziecko - Jerzy Ogonowski
5. OKULISTYKA, WYNALAZKI, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE
5.1. Zestaw do rozpoznawania i czytania tekstu - Henryk Rzepka
5.2. Cyfrowe oczy - Mikołaj Rotnicki
6. ROZMOWA MIESIĄCA - Z Beatą Ingram, nauczycielką języka niemieckiego rozmawia Stanisław Kotowski (2/3)
7. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE
7.1. Programowa zmiana
7.2. Niepełnosprawni testerzy stron www pilnie poszukiwani
7.3. Uwaga prenumeratorzy czasopism PZN! - Monika Cieniewska
7.4. Miesięcznik Informatyczno-Elektroniczny dla Inwalidów Wzroku "Help"
7.5. "Film" w e-Kiosku
7.6. Nowe tytuły w e-Kiosku
7.7. "Średniowiecze na dłoni" - Jakub Gaweł
7.8. Niewidoma adwokat otworzyła kancelarię
7.9. Terapia przez ruch dla niewidomych i niedowidzących - PAP
7.10. Audiodeskrypcja w teatrze i w galerii - Na podstawie internetowych informacji oprac. Bożena Klonek
8. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH ZAJĘCIACH - Niby proste sprzątanie - Jaga Praktyczna
9. ORGANIZACYJNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY
9.1. "Niewidomi boją się urzędu skarbowego"
9.2. Stypendium za alergię - Piotr Kielin
9.3. Pismo KIN RP do Helsińskej Fundacji Praw Człowieka
9.4. Bajanie o pewnym zapisie - Alicja Nyziak
9.5. List otwarty do Pani Alicji Nyziak z radością pisany - Jerzy Ogonowski
9.6. Czy oburzające? - Aleksander Mieczkowski
9.7. List czytelniczki
10. FAKTY, ARGUMENTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI
10.1. Dyskutujemy, informujemy, radzimy
10.2. Anonimowy komunikat o ważnej decyzji
10.3. Dodatkowe informacje
10.4. Poglądy i opinie czytelników
10.5. Subskrybent i prezes o likwidacji listy PZN
10.6. Propozycja tematycznych list dyskusyjnych
11. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE
11.1. Ulgowe przejazdy Informacja dla Kół PZN
11.2. Wyższe ulgi komunikacyjne dla osób niewidomych od 2011 r. - Magdalena Gajda
11.3. Nowelizacja ustawy o rehabilitacji wchodzi w życie - Beata Kawecka
11.4. 450 mln zł więcej na osoby z niepełnosprawnością - Magdalena Gajda
11.5. Waloryzacja rent i emerytur w 2011 r. - Jan Brom
12. Z PRASY I Z INTERNETU
12.1. Niewidomi proszą: tramwaju Swing, daj w końcu głos - Michał Tusk
12.2. Informacja o otruciu psa przewodnika
12.3. Czytelnicy i internauci dla niewidomego tancerza - Izabela Żbikowska
12.4. Niepełnosprawni finansowo wykluczeni - Magdalena Gajda
13. Z PRZESZŁOŚCI Nasze rozmowy
14. MRUCZĘ I PRYCHAM Nad wielkim sukcesem

 aaa 
1. OD REDAKCJI 
 
Drodzy Czytelnicy! 
 
Oddajemy pierwszy w 2011 roku numer "Wiedzy i Myśli". Jest to doskonała okazja, żeby życzyć Wam, a także naszym współpracownikom, by był on lepszy od wszystkich poprzednich. Niechaj Wam się szczęści i dobrze powodzi w tym 2011 roku. Niech wszystko sprawia radość i zadowolenie. Niech będzie dla Was to naprawdę bardzo dobry rok. 
Drodzy Czytelnicy i Współpracownicy! 
Najlepszymi życzeniami obejmujemy również Waszych bliskich. Niechaj i im sprzyja każdy dzień tego nowego roku. 
Będzie to rok zebrań sprawozdawczo-wyborczych w kołach PZN i okręgowych zjazdów delegatów. Członkom i działaczom tego stowarzyszenia życzymy więc wybrania dobrych działaczy, przyzwoitych i uczciwych ludzi do władz wszystkich szczebli PZN-u. 
Sobie i Wam Drodzy Czytelnicy życzymy, żeby w "Wiedzy i Myśli" zawsze znajdowały się interesujące i pożyteczne publikacje. 
Szczęśliwego Nowego Roku! 

Styczeń, to przede wszystkim data urodzin i śmierci Ludwika Braille'a. Przypominamy te ważne daty, gdyż twórca pisma dla niewidomych powinien zajmować godne miejsce w naszej pamięci. 
Louis Braille (urodził się 4 stycznia 1809 w Coupvray we Francji, zmarł 6 stycznia 1852 w Paryżu. 
Kontynuujemy prezentowanie sylwetek osób zasłużonych dla rozwoju Ośrodka dla niewidomych w Laskach Warszawskich oraz Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi w Laskach. Jak informowaliśmy w numerze 11(23)/2010 obchody rocznicowe trwają od 22 listopada 2010 r. do 15 maja 2011 r. Tym razem pod pozycją 3 znajdą Czytelnicy sylwetkę wielkiego przyjaciela niewidomych Henryka Ruszczyca. 
Polecamy nową rubrykę "Fakty, argumenty, poglądy, opinie i polemiki". Powstała ona we współpracy z Czytelnikami i zawiera informacje, oceny i poglądy na temat ważny dla naszego środowiska. 
Prosimy też zapoznać się z pozycją 7.1 - "Programowa zmiana". Dowiedzą się Państwo więcej o nowej rubryce i powodach jej wprowadzenia. 
Mamy też nadzieję, że przynajmniej część z czterdziestu czterech publikacji, które znajdują się w niniejszym wydaniu "WiM", spotka się z Państwa zainteresowaniem. Zachęcamy więc do przejrzenia spisu treści naszego czasopisma i zapoznania się z wybranymi pozycjami. 
W pierwszej kolejności prosimy przeczytać pozycję 10.6 - "Propozycja tematycznych list dyskusyjnych" Jest to informacja Polskiego Związku Niewidomych o zamiarze powołania takich list i prośba o propozycje ich tematów. Termin zgłaszania propozycji mija 31 grudnia 2010 r. Stąd nasza prośba o zapoznanie się z tą pozycją w pierwszej kolejności. 
Warto również przeczytać pozycję 7.2 - "Niepełnosprawni testerzy stron www pilnie poszukiwani". Termin zgłaszania chęci podjęcia pracy w charakterze testera mija bowiem w dniu 10 stycznia 2011 r. 
Redakcja "Wiedzy i Myśli" 
 aaa 
2. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OSÓB NIEWIDOMYCH I SŁABOWIDZĄCYCH 
 
aaa 
2.1. Cele rehabilitacji zawodowej
Stanisław Kotowski 
 
Źródło: publikacja własna "WiM" 
 
Rozważania zacznę od definicji rehabilitacji zawodowej. W swoim "Przewodniku po problematyce osób niewidomych i słabowidzących" zamieściłem następującą definicję: 
"rehabilitacja zawodowa - przygotowanie do wykonywania odpowiedniej pracy, zatrudnienie na odpowiednim stanowisku, jeżeli trzeba, odpowiednie przygotowanie stanowiska pracy i jego otoczenia oraz włączenie w grupę społeczną zakładu pracy". 
Oczywiście, definicję tę można bardziej rozbudować, ale już tak skrótowa zawiera ważne warunki, które muszą być spełnione, żeby można było mówić o pełnej rehabilitacji zawodowej. 
Jak widzimy, pierwszym takim warunkiem jest odpowiednie przygotowanie do pracy. I trzeba od razu stwierdzić, że w naszym kraju nie jest z tym najlepiej. Jak mogliśmy przeczytać w numerze 12(24)/2010 "WiM", pozycja 2.2 jest trochę możliwości zdobycia zawodu na różnych poziomach ze szkołami wyższymi włącznie. Możliwości tych młodzież słabowidząca ma znacznie mniej niż młodzież bez niepełnosprawności, a młodzież niewidoma jeszcze mniej. Najgorsze jest jednak to, że dotyczą one niemal w całości młodzieży. W przypadku osób dorosłych, jeżeli tracą wzrok, w zasadzie pozostaje tylko nauka masażu leczniczego. Jej podjęcie wymaga pewnych predyspozycji fizycznych i psychicznych, dobrego stanu zdrowia, średniego wykształcenia, niezbyt zaawansowanego wieku życia i wyjazdu do szkoły na dwa lata. 
Dorośli ociemniali mają więc bardzo skromne możliwości zdobywania nowych kwalifikacji zawodowych oraz nauczenia się wykonywania wcześniej wyuczonego zawodu metodami bezwzrokowymi. W ostatnich latach organizuje się mnóstwo szkoleń, jak poszukiwać pracy i prawie wcale, jak ją wykonywać. 
Powstał też pewnego rodzaju mit - obsługa komputera jako przygotowanie do pracy zawodowej. 
Umiejętność posługiwania się techniką komputerową jest bardzo ważnym elementem rehabilitacji zawodowej, ale tylko elementem. Niewidomy musi umieć coś wykonywać, w czym komputer jest przydatny. Sama umiejętność posługiwania się komputerem i urządzeniami peryferyjnymi nie stanowi wystarczającej podstawy do podjęcia pracy zawodowej i jej wykonywania. Konieczne jest opanowanie umiejętności prowadzenia, np. telemarketingu, poradnictwa z jakiejś dziedziny, wyszukiwania i opracowywania informacji, prowadzenia baz danych. 
Umiejętność posługiwania się komputerem można porównać do znajomości języka obcego. Sama taka znajomość nie wystarczy do pracy. Trzeba umieć tłumaczyć, uczyć, udzielać informacji, prowadzić negocjacje itp. Onufry Zagłoba mówił o Michale Korybucie Wiśniowieckim, że zna kilka języków, ale w żadnym nie ma nic do powiedzenia. 
Celem rehabilitacji zawodowej na tym etapie, jest dobre przygotowanie się do pracy, zdobycie niezbędnych kwalifikacji, wiedzy i umiejętności oraz nawyków. Pamiętajmy, że niewidomemu znacznie trudniej jest wykonywać niemal wszystkie prace. Jeżeli chce dorównać pracownikom widzącym, musi być dobrze przygotowany do pracy i musi bardziej angażować się w to robi niż pracownicy widzący. Często musi też poświęcać więcej czasu i wysiłku, a czasami znacznie więcej niż pracownicy widzący. 
Mitem jest, że niewidomi mogą być lepszymi pracownikami niż osoby widzące. Oczywiście, bardzo dobry niewidomy pracownik może być lepszy od widzącego lesera, a nawet przeciętnego pracownika, ale to o niczym nie świadczy. Niewidomy o podobnych predyspozycjach fizycznych i psychicznych, podobnym wykształceniu, podobnej motywacji i wszystkim innym, co ma wpływ na wykonywanie pracy zawodowej jakimi dysponuje pracownik widzący, nie może być od niego lepszy. Co najwyżej może mu dorównać, ale to tylko w wąskim zakresie, przy wykonywaniu wyselekcjonowanych czynności w długim okresie. Twierdzę, że: 
- wybitny niewidomy pracownik może skutecznie rywalizować z bardzo zdolnym widzącym pracownikiem, 
- bardzo zdolny ze zdolnym, 
- zdolny z przeciętnym, 
- przeciętny ze słabym, 
- słaby z bardzo słabym, 
- bardzo słaby z nikim. 
 Na łamach "WiM" mogli Państwo przeczytać o Stanisławie Bukowieckim, Januarym Kołodziejczyku czy Karolu Szajnosze. Osiągnęli oni wybitne rezultaty w pracy, którą wykonywali. Nie oznacza to jednak, że brak wzroku w jakikolwiek sposób pracę im ułatwił. Z pewnością, gdyby nie utrata wzroku, ich osiągnięcia byłyby jeszcze większe. 
Reasumując chcę raz jeszcze podkreślić, że dobre opanowanie wiedzy i umiejętności wymaganych przy wykonywaniu pracy zawodowej jest podstawowym warunkiem, żeby być dobrym pracownikiem. Dalej, należy chcieć dorównać innym pracownikom, nie liczyć na ulgi w pracy, być człowiekiem ambitnym, odpowiedzialnym, wytrwałym, systematycznym, no i umieć współdziałać ze współpracownikami. Bez tego, niewidomy nie będzie dobrym pracownikiem. On nie może liczyć na improwizację, na to, że zrobi później, że może uda się wymigać. Powinien liczyć się, że niedociągnięcia będą zaliczane na konto jego niepełnosprawności i negatywnie oceniane. 
Kolejna sprawa - to zatrudnienie na odpowiednim stanowisku, przy wykonywaniu odpowiedniej pracy, odpowiednich czynności zawodowych. 
Są prace, które z góry należy wykluczyć. Trudno, żeby niewidomy był lekarzem, chociaż w pewnych warunkach może leczyć, może np. być konsultantem albo lekarzem psychiatrą. Jest to jednak możliwe tylko w przypadku ociemniałych lekarzy, którzy wykształcenie medyczne zdobyli przed utratą wzroku. Niewidomy nie będzie lotnikiem, kierowcą, operatorem dźwigu ani suwnicy, nie będzie malarzem pokojowym ani laborantem medycznym. Długo można wymieniać, kim nie może być niewidomy. Nas bardziej powinno interesować, kim może być niewidomy pracownik, jakie prace może wykonywać. 
Nie jest łatwo odpowiedzieć na te pytania. Możliwości człowieka są niemal nieograniczone i możliwości techniki są również niemal nieograniczone. Z tych względów, to co w przeszłości było niemożliwe, staje się możliwe, a to co jest obecnie niewykonalne, nie musi takie być w przyszłości. 
Jak już pisałem, wybór szkoły, a następnie zawodu, zależy od wielu czynników, tj. od: stanu zdrowia, zdolności, zamiłowań, sprawności, miejsca zamieszkania, oferty pracy na danym terenie i innych. Z tych względów, omawianie konkretnych zawodów, możliwości i ograniczeń, które się z nimi wiążą nie jest możliwe. Tego rodzaju omawianie bowiem wymaga uwzględnienia wszystkich tych czynników. Możliwe więc jest w odniesieniu do konkretnych przypadków, a nie do uogólnień. 
Warto natomiast zapoznać się z wykazem zawodów i prac, jakie niewidomi i słabowidzący wykonywali lub wykonują. Taki wykaz znajdą czytelnicy pod pozycją 2.2. Jest to rozdział mojego "Przewodnika po problematyce osób niewidomych i słabowidzących". Poradnik wydany był w grudniu 2008 r. Od tej pory, może pojawiły się jakieś nowe możliwości zawodowe. Być może, że jakieś zawody czy prace pominąłem. Mimo to myślę jednak, że przeczytanie tego zestawienia, poszerzy wiedzę na ten temat i ułatwi ocenę własnych możliwości. 
Kolejne zadanie - to dostosowanie stanowiska pracy do możliwości niewidomego lub słabowidzącego pracownika oraz dostosowanie otoczenia stanowiska pracy. I to jest jedno z łatwiejszych zadań. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w znacznej mierze finansuje to zadanie. Istnieją też możliwości techniczne służące temu celowi. Trzeba tylko dobrze się zastanowić, sprawę skonsultować z niewidomymi zatrudnionymi przy wykonywaniu podobnej pracy lub osobami zajmującymi się doradztwem zawodowym, przekonać pracodawcę i sprawa załatwiona. 
Trudnym zadaniem, a zarazem bardzo ważnym celem rehabilitacji zawodowej jest włączenie w grupę społeczną zakładu pracy, adaptacja do nowych warunków fizycznych i społecznych zakładu pracy. Niezbędna jest tu umiejętność współżycia i współdziałania z ludźmi, rezygnacja z nachalnego wymuszania swoich rzeczywistych lub rzekomych praw, koleżeństwo itp. 
W tym miejscu należy dodać, że poważnym utrudnieniem prawidłowego funkcjonowania w społecznym środowisku zakładu pracy mogą być uprawnienia niepełnosprawnych pracowników. Jakieś dodatkowe przerwy w pracy, częste zwolnienia, np. na badania lekarskie, krótszy czas pracy, dodatkowe urlopy, mogą wywoływać zazdrość i niechęć do niepełnosprawnego pracownika. Znam takie przykłady. 
Dodam, że w naszym kraju nie istnieje zorganizowana pomoc w adaptacji do warunków nowego zakładu pracy, podobna np. do tej, która istnieje w Holandii. Tam odpowiednio przygotowany pracownik pomaga znaleźć odpowiednią pracę, przygotować się do jej wykonywania, ustalić, jakiego dostosowania wymaga stanowisko pracy i, co bardzo ważne, opiekuje się nowo zatrudnionym niewidomym pracownikiem przez kilka miesięcy po zatrudnieniu, pomaga mu, radzi, współdziała z pracodawcą. U nas nic podobnego nie istnieje. Jest więc trudniej, ale nie oznacza to, że należy rezygnować z zatrudnienia. 
W podsumowaniu pragnę stwierdzić, że niewidomi mogą być dobrymi pracownikami. Muszą tylko chcieć dorównać innym pracownikom i nie chcieć wykorzystywać niepełnosprawności do uzyskiwania jakichś dodatkowych korzyści. No i muszą być dobrze do pracy przygotowani i mieć stworzone odpowiednie warunki. Rozważania te dotyczą zatrudnienia na otwartym rynku pracy. Zakłady pracy chronionej bowiem, to zupełnie inne zagadnienie. 
 
 *** 
 
Jak pisałem w poprzednim odcinku, w okresie, w którym młodzież przygotowuje się do życia, kształci się, wybiera zawód i pracę zawodową, ja wykonywałem podrzędne prace rolnicze w małym gospodarstwie, słuchałem "kołchoźnika" i nie widziałem żadnych perspektyw przed sobą. Wspomniałem też, że z "toczki" dowiedziałem się, że niewidomi pracują i żyją jak ludzie. Długo w to uwierzyć nie mogłem, ale myśl ta nie dawała się usunąć z mojej świadomości. Sprawa była dla mnie zbyt ważna. Wreszcie postanowiłem to sprawdzić. 
Trafiłem do PZN-u i do spółdzielni niewidomych w Białymstoku. Tam pan Józef Stroiński z podziwu wyjść nie mógł, jak i gdzie ja się uchowałem. Znał osobiście z imienia i nazwiska wszystkich niewidomych w województwie białostockim i o wszystkich wiedział, co wiedzieć należało, a tu ktoś taki. 
Było to 12 maja 1958 r. Rozmawiałem z panem prezesem Stroińskim. Nie chciał mi wierzyć, namawiał na wczasy do Muszyny, bo akurat było wolne miejsce, namawiał na szkolenie w Ośrodku Kształcenia Niewidomych w Bydgoszczy, ale te zaczynało się we wrześniu, a był maj. Słuchać nie chciałem o wczasach ani o czekaniu do września. Chciałem pracować, bo już wiedziałem, że niewidomi pracują. Rozmawiałem z nimi na warsztatach. 
Pan Stroiński zebrał o mnie informacje za pośrednictwem Milicji Obywatelskiej, która nic złego o mnie powiedzieć nie mogła i postanowił mnie zatrudnić. Postawił jednak srogi warunek - zatrudni mnie przy wyrobie zamknięć pałąkowych, zamieszkam u niego w mieszkaniu z kolegą, który już tam mieszkał i mam się uczyć. Ileż to moich marzeń dotyczyło właśnie uczenia się, szkół, książek... Trzy siostry się uczyły, a ja... No i tu taki warunek. Zgodziłem się i zostałem zatrudniony. 
Pracę podjąłem 15 maja 1958 r. Miałem wówczas 19 i pół roku i dwie klasy szkoły podstawowej - wspaniały start w dorosłe życie. 
O pracy w białostockiej spółdzielni napiszę za miesiąc. Teraz podzielę się z państwem swoimi poczynaniami, których celem było wywiązanie się z tego okrutnego warunku, żądania, że mam się uczyć. 
Od października 1957 r. trwał długoterminowy kurs brajla. Zanim podjąłem pracę, w okresie, w którym pan Józef Stroiński sprawdzał, z jakim to naciągaczem ma do czynienia, zostałem kursantem i zacząłem uczyć się brajla. Pani Grażynka miała kilkoro zaawansowanych uczniów, ale z chęcią włączyła mnie do tej grupy. Poznanie liter i nauczenie się pisania, to żaden problem. Problemem jest dopiero czytanie. Jak się później okazało, moi koledzy zaliczali kolejny kurs, przynajmniej niektórzy. W połowie czerwca mogłem już pomagać pani Grażynce, sprawdzać to, co koledzy napisali i niektórym podpowiadać jak się pisze trudniejsze litery i znaki. Niestety, w czytaniu nie byłem taki "genialny". Tego nigdy nie opanowałem w dobrym stopniu. Mój rekord to 30 stron na godzinę - mniej niż połowa tego, co osiągają prawdziwi rekordziści. Trzeba jednak dodać, że późno zacząłem uczyć się tego pisma. Dzieciom idzie to znacznie lepiej. Poza tym pracowałem w dziale metalowym. Skórę na dłoniach i opuszkach palców miałem zgrubiałą i ciągle pokaleczoną. To nie ułatwiało nauki, nie mówiąc już o opanowaniu umiejętności szybkiego czytania. 
Po ukończeniu kursu i stopniowym poznawaniu skrótów laskowskich, mogłem już robić notatki. Szło to najpierw bardzo kiepsko, nie mogłem nadążyć notować w czasie lekcji, ale z czasem osiągnąłem tempo pisania, które umożliwiało robienie notatek ze wszystkich przedmiotów - z fizyką, chemią i matematyką włącznie. 
Od razu zacząłem porządkować wiedzę szkolną. Zatrudniłem lektorkę i od połowy maja do końca sierpnia przerobiłem materiał z klasy piątej i szóstej szkoły podstawowej. We wrześniu zdałem egzaminy ze wszystkich przedmiotów nauczania do klasy szóstej włącznie i zostałem przyjęty do klasy siódmej w szkole wieczorowej dla pracujących w Białymstoku przy ulicy Fabrycznej. Pani dyrektor Korol znała możliwości niewidomych i nie robiła żadnych problemów. Wkrótce okazało się, że miała rację. Ja również nie robiłem żadnych problemów i uczyłem się wcale dobrze. Szczytem moich osiągnięć w klasie siódmej było, kiedy chemiczka poprosiła mnie, żebym został po lekcjach i kilkorgu uczniom wytłumaczył zasady powstawania cząsteczek z różnych atomów, wartościowości i co tam trzeba było. Trudno dzisiaj powiedzieć, jaki "sukces" dydaktyczny wówczas odniosłem, ale od strony rehabilitacyjnej był to niewątpliwie sukces. I to chyba wszystko, co z tego okresu warte jest opowiedzenia. Może jeszcze tylko opowiem historyjkę, która była śmieszna lub smutna, zależy jak na to popatrzyć. 
W tym samym roku, w szkole przy Fabrycznej podjęła naukę całkowicie niewidoma koleżanka Nina - ja w klasie siódmej, ona w szóstej. Wówczas trochę widziałem i chodziłem bez laski. Oczywiście, nie było wtedy takiego ruchu na ulicach, jak jest teraz. Pomagałem więc koleżance. Chodziliśmy razem do tej szkoły i razem wracaliśmy. 
Był koniec października, a może początek listopada, deszczyk siąpił, wieczór, ciemno, mokro i zimno. W drodze ze szkoły trzeba było przejść przez dość dużą ulicę Sienkiewicza. A na tej to ulicy akurat gaz zakładali, a może kanalizację, nie wiem tego. Wiem natomiast, że wzdłuż ulicy wykopany był rów dwa metry głęboki. Ziemia z tego rowu była wysypana na chodnik, a od strony jezdni nie było żadnego zabezpieczenia. Za to sam rów wyłożony był deskami. Deski deskami, ale teren gliniasty i deszcz. Weszliśmy na jezdnię i słyszę, samochód nadjeżdża. Przyśpieszyłem więc kroku i zniosło nas nieco w lewo. Poczułem, że ziemia mi się urwała pod nogami i stanąłem dwa metry niżej. Podparłem się rękami o te zaglinione deski i to wszystko. Usmarowane miałem tylko dłonie i buty, ale za to Ninka. A to co innego. Rozkrzebiła się gdzieś wysoko i powolutku zjechała w dół, szorując plecami po jednej ścianie rowu a kolanami po drugiej. Płaszcz, suknia i co tam miała zdarło się aż pod szyję, a tu glina. No, Ninka nadawała się tylko do wanny, a jej ubranie do pralni. 
Szkołę podstawową ukończyłem z bardzo dobrymi ocenami i bez problemów. Postanowiłem więc powtórzyć numer z wakacyjnym przerabianiem klas we własnym zakresie. 
W tych czasach liceum ogólnokształcące to były klasy od ósmej do jedenastej. Postanowiłem więc w wakacje przerobić materiał klasy ósmej i od września iść do klasy dziewiątej. Lektorki przychodziły do domu, czytały podręczniki, dyktowały zadania z matematyki, z chemii i z fizyki. A trzeba Państwu wiedzieć, że brajlowskich podręczników wówczas prawie nie było. Lektorki przychodziły też do warsztatu, siadały na koszu z zamknięciami pałąkowymi i czytały lektury. Huk, łomot przyrządów, głośne rozmowy, ja szarpię uchwyty przyrządu, a dziewczyna czyta mi lekturę. Dobrze, że miałem wyrozumiałych kolegów, z którymi pracowałem. Przecież mogli mnie razem z moją lektorką i książką oknem wyrzucić. Wprawdzie był to parterowy barak, ale miłe by nie było. Oni jednak ograniczali się do nazywania mnie studentem i żartowania, że i tak z tej nauki chleba jeść nie będę. Tak więc uczyłem się po pracy i w czasie pracy. Lałem zimną wodę na głowę i się uczyłem. Spółdzielnia popierała naukę. W czasie roku szkolnego niewidomi, którzy uczęszczali do szkół, pracowali po 6 godzin dziennie, a pozostali po 8 godzin. Pracowało się też w soboty - 6 godzin w każdą. No, ale ja uczyłem się w wakacje. Nie było więc podstaw do korzystania z tej zniżki. 
Nie to jednak było najgorsze. Otóż postanowiłem iść do liceum wieczorowego dla pracujących przy ulicy Kościelnej. Był to wielki budynek, w którym mieściły się dwa licea ogólnokształcące - jedno na parterze, drugie na piętrze. Postanowiłem uczyć się w tym na parterze. W tym drugim uczył się kolega, z którym mieszkałem u państwa Stroińskich. Tak postanowiłem, ale nie przewidziałem, że to nie tylko ode mnie zależy. 
Poszedłem do tego liceum, żeby dowiedzieć się, jakie dokumenty i kiedy należy złożyć, i wszystkiego, co należało wiedzieć. No i zaczęły się schody. Dyrektor Grochowski z góry oświadczył, że do szkoły mnie nie przyjmie. Nie zdążyłem nawet powiedzieć, że mam zamiar podjąć naukę w dziewiątej klasie z pominięciem klasy ósmej. Nie chciał słuchać żadnych argumentów. Miał z niewidomymi jakieś niedobre doświadczenia. Co było robić? Za kilka dni wybrałem się do niego po raz drugi. Próbowałem go przekonać. Kiedy się tak przekomarzaliśmy - on swoje, ja swoje, zeszła do niego dyrektorka z liceum z piętra. Posłuchała chwilę i zwróciła się do mnie: "Jak pan dyrektor pana nie chce przyjąć, proszę przyjść do mnie. Ja pana przyjmę". No tak, ale nie ze mną takie numery. Co to znaczy, że mnie nie chcą? Już uwierzyłem w swoje możliwości i nie zamierzałem z niczego rezygnować. 
Podziękowałem więc gorąco i oświadczyłem, że nie skorzystam z tej oferty. Bardzo zdziwiona pani dyrektor zapytała, dlaczego. Odpowiedziałem, że u niej jest już niewidomy uczeń, a tu nie. Dlatego chcę uczyć się w tej szkole, żeby więcej ludzi mogło poznać możliwości niewidomych. Wszystko to jednak nic nie pomogło. Pan dyrektor Grochowski oświadczył, że mnie nie przyjmie i koniec dyskusji. 
Pan prezes Stroiński postanowił mi pomóc. Przecież cała awantura powstała z nadgorliwości w wywiązywaniu się z przyrzeczenia, że się będę uczył, czyli realizacji jego warunku. Zaproponował, że napiszemy do kuratorium prośbę o zgodę na eksternistyczne zdanie egzaminów z klasy ósmej. Tak też zrobiliśmy, a w piśmie tym wskazaliśmy, że chcę zdać te egzaminy i uczyć się w liceum pana dyrektora Grochowskiego. No i lałem wodę na głowę i uczyłem się. Upały były jak diabli, barak ze sklejki, gorąco jak w piekle, praca ciężka i nauka do późnych godzin wieczornych, spanie i na piątą do pracy. Najgorsze było to, że nie miałem żadnych gwarancji, że coś z tego będzie. Oj, przeżyłem wówczas ciężkie czasy, przeżyłem. 
W końcu pan kurator Łojko zaprosił mnie na rozmowę. Poszliśmy z panem prezesem Stroińskim. Proszę Państwa! Nigdy więcej nie nasłuchałem się tylu pochwał pod moim adresem, ile wówczas wypowiedział ich pan Józef Stroiński. Poskutkowało. Dostałem zgodę. 
Nigdy wcześniej ani nigdy później nie bałem się tak egzaminów. Oczywiście, zorganizował je pan dyrektor Grochowski, bo i co miał zrobić, skoro kurator wyraził zgodę. Ręce mi tak latały, że rysik wyskakiwał poza tabliczkę brajlowską, kiedy usiłowałem zapisać zadanie matematyczne. Uspokoiłem się jednak, a wynik był taki, że we wrześniu, w liceum kierowanym przez pana dyrektora Grochowskiego, rozpoczął naukę w klasie dziewiątej pan niewidomy spółdzielca, metalowiec Stanisław Kotowski. Moje obawy były całkiem nieuzasadnione. Do liceum tego uczęszczałem dwa lata. Ukończyłem tam klasę dziewiątą i dziesiątą. Przez te dwa lata nie spotkało mnie nic przykrego i myślę, że pan dyrektor Grochowski trochę żałował, że postanowiłem maturę robić w innej szkole. 
Jak Państwo pamiętają, otrzymałem pracę pod warunkiem, że będę się uczył, a koledzy nazywali mnie studentem i nabijali się, że z tego nic nie będzie. Po tym wyczynie z dyrektorem Grochowskim, nie było to złośliwe, ale było w tym trochę racji. Dla wykształconych niewidomych znowu nie było tak wiele pracy. Przeciwnie, zawsze były z tym problemy. Chciałem skończyć szkołę średnią i iść na studia, ale co dalej? 
Znalazłem rozwiązanie. Postanowiłem iść na roczny kurs masażu leczniczego i jednocześnie w jakimś krakowskim liceum skończyć klasę jedenastą i maturę. I nastąpiła powtórka z rozrywki, ale teraz natrafiłem na opór tam, gdzie go się zupełnie nie spodziewałem. 
Zaraz po rozpoczęciu nauki w krakowskiej szkole masażu leczniczego złożyłem dokumenty i zostałem przyjęty do klasy jedenastej w korespodencyjnym liceum dla pracujących przy placu Na Groblach w Krakowie. W szkole masażu zapoznano nas z regulaminem, którego jeden z paragrafów zobowiązywał wszystkich słuchaczy do zgłaszania się do wychowawcy po przepustkę w przypadku chęci wyjścia do miasta. Pomyślałem, że muszę mieć stałą przepustkę, bo będę wychodził na kilka godzin w każdą sobotę i niedzielę. Poszedłem więc do pani dyrektor Marii Urban i zacząłem referować swoją sprawę. Jak tylko się zorientowała do czego zmierzam, powiedziała: "Dziecko moje! Tu jest tyle nauki, że i z tym będziesz miał trudności. Mowy nie może być o liceum i maturze". Próbowałem tłumaczyć, że dam sobie radę, że to dla mnie nic nowego. Ale skąd tam, pani dyrektor zmieniła ton. Powiedziała: "Kotowski! Nie zawracajcie mi głowy. To nie jest możliwe i nigdy się na to nie zgodzę". No i wyrzuciła mnie za drzwi. Pomyślałem, że trzeba odczekać i poszedłem za kilka dni. Wyleciałem, gdy tylko zacząłem mówić, po co przyszedłem. 
Pan Stroiński dał mi kilka adresów osób, które mogłyby mi pomóc, jakby zaistniała taka potrzeba, a wśród nich numer telefonu do kpt. Jana Silhana. Zatelefonowałem z budki telefonicznej. Wiedziałem, że kpt. Silhan z dyrektor Urban dobrze się znają i świetnie współpracują. Oboje pochodzili gdzieś z kresów. Kpt. Silhan wysłuchał, wyraził wątpliwości, czy sobie poradzę, ale obiecał porozmawiać z panią dyrektor. Za kilka dni spotkała mnie na korytarzu i powiedziała: "Kotowski! Kapitana Silhana na mnie napuściliście. To idźcie już do tej szkoły, ale ja nie chcę o tym nic wiedzieć. I tak nie dacie sobie rady". Pani dyrektor zwana "Mateńką", jak było wszystko w porządku, do każdego z nas mówiła "dziecko moje", a jak coś jej nie pasowało, od razu mówiła po nazwisku i przez "wy". I rzeczywiście, przez pół roku nawet nie wspomniała o mojej drugiej szkole. Kiedy jednak nie miałem żadnych problemów, z żadnym egzaminem, żadnym zaliczeniem, zaczęła podpytywać o liceum i tam wybrała się po informacje. Ale i tam problemów nie było. W czerwcu 1962 r. otrzymałem świadectwo maturalne i dyplom dyplomowanego masażysty. No, ale ile się wtedy egzaminów nazdawałem... W liceum trzeba było zdawać egzaminy z każdego przedmiotu, żeby być dopuszczonym do matury, następnie egzaminy maturalne, pisemne i ustne. W szkole masażu również z każdego przedmiotu, a było ich kilkanaście. I wreszcie egzaminy wstępne na psychologię na UJ. Ale za to byłem najlepszym uczniem pani dyrektor Marii Urban do jej śmierci. Powtarzała to wszystkim rocznikom masażystów i nie tylko. Kiedyś nawet na naradzie dyrektorów zakładów zawodowej rehabilitacji inwalidów chwyciła mnie pod rękę i oprowadziła po wszystkich dyrektorach przedstawiając: "To był mój uczeń, a teraz kolega dyrektor". Każdy też usłyszał, jakim dobrym uczniem byłem. 
Cóż, zawsze miałem jakieś przeprawy. Okazało się, że na psychologii w Krakowie nie było jeszcze niewidomego studenta. Odbyło się więc kilka narad pracowników naukowych, asystentów, a nawet studentów z ostatniego roku. Narady te przyniosły pozytywną dla mnie decyzję i zostałem przyjęty. Oczywiście, wcześniej musiałem zdać egzaminy i zwalczyć kilkoro konkurentów. O tych naradach nie wiedziałem i nie martwiłem się. Dowiedziałem się chyba dopiero na trzecim roku. 
Początki mojego studiowania zaliczam do najpaskudniejszych okresów mojego życia. Nie otrzymałem miejsca w domu studenta. Na szczęście byłem już pupilkiem pani dyrektor Urban. Zamieszkałem więc w internacie szkoły masażu i starałem się o dom studenta. Po dwóch tygodniach przeniosłem się do "Żaczka". Dodam, że pani dyrektor zleciła jednemu z wychowawców, żeby mi pomagał w pierwszych dniach poruszać się po budynkach, w których odbywały się zajęcia. 
Zamieszkanie w domu studenta rozwiązało tylko niektóre moje problemy. Mnóstwo ludzi nieznanych mi, a na dokładkę trudności w poznawaniu ludzi po głosie, mnóstwo miejsc, w których odbywały się zajęcia i od razu kupa lektury na ćwiczenia. Myślałem, że sobie nie poradzę. Na szczęście na psychologię przyjęta została niezrównoważona psychicznie koleżanka. Zobaczyła, jak piszę na zajęciach. Na przerwie dopadła do mnie i krzyknęła, co to jest. Ja po cichu tłumaczę, a ona na cały regulator: "Widzieliście coś takiego? Chodźcie zobaczyć! To niebywałe!! A skąd jesteś?". Lody pękły. Kolega z białostockiego Staszek Nieciuński zebrał manatki i przeniósł się do mojego pokoju, gdzie było jeszcze jedno wolne miejsce. Następnie zgłosiła się Żdana Łukawiecka z nieśmiałym pytaniem, czy nie mam nic przeciwko temu, żeby razem się uczyć. Skończyły się moje problemy, bo zgłosił się jeszcze Marian Naborowski, zgłosiła się Basia Niżankowska, Danusia Barcikowska i Władysława Zacharczuk. Miałem więc sześć osób do pomocy. Oczywiście, pomagały mi również inne osoby, ale już w mniejszym stopniu. Nie zawsze było wszystko tak, jak potrzebowałem, ale jakoś udawało się pogodzić moje potrzeby z zajęciami i życiem koleżanek i kolegów. 
Wielką trudność stanowił brak miejsca, w którym można było czytać głośno literaturę. Wówczas dziewczyny mogły przychodzić do męskiego akademika tylko w określonych dniach i godzinach. Myśmy mieli również ograniczony wstęp do żeńskiego akademika. Na dokładkę mieszkałem w pokoju czteroosobowym - ja z kolegą z psychologi, jeden kolega z filologii rosyjskiej i jeden z fizyki. Uczyliśmy się więc w Jagiellonce w pokojach dla naukowców i na korytarzach, w Kolegium Nowum na korytarzach i w chwilowo wolnych salach, na plantach, na dworcu, w Ogrodzie Botanicznym, na cmentarzu, w kawiarniach, gdzie się tylko dało, a wszystko w zależności od pory roku i od pogody. Potem problemy te zostały rozwiązane. Na drugim roku miałem już dwuosobowy pokój, a na piątym jednoosobowy. Wybudowany został nowy dom studentek "Jadwiga". Opiekunką tego domu, a także naszego roku, była pani docent Lidia Geppertowa. Dzięki jej zrozumieniu moich potrzeb i życzliwości, otrzymałem specjalne uprawnienia i mogłem w "Jadwidze" przebywać chociażby całą dobę. Ale nie piszę książki, tylko artykuł. Muszę więc na tym skończyć. 
Dyplom magistra otrzymałem w czerwcu 1967 r. i podjąłem pracę, ale o tym za miesiąc. 
Teraz tylko jeszcze dodam, że w 1979 r. obroniłem pracę doktorską z polityki społecznej na UŚ. Tym razem bez żadnych sensacji. pani profesor Lucyna Frąckiewicz zgłosiła tę pracę na konkurs najlepszych prac magisterskich i doktorskich do Ministerstwa Pracy, Płac i Spraw Socjalnych. Otrzymałem drugą nagrodę, która była wcale wysoka. Wynosiła trochę więcej niż moje ówczesne dwumiesięczne zarobki. Nie podaję kwot, ponieważ mogłoby to być mylące. Wówczas były to stare pieniądze, ale jeszcze przed hiperinflacją. Tak czy owak, nie można ich porównywać z obecną walutą. 
Pani profesor, kiedy wracaliśmy z Warszawy do Katowic po uroczystości wręczenia nagród powiedziała mi, że we wniosku o nagrodę nie napisała, że jej autor jest osobą niewidomą. Bardzo mnie to ucieszyło. 
W ten sposób zakończyłem formalną naukę i realizację obietnicy złożonej prezesowi Józefowi Stroińskiemu w maju 1958 r. Jak widać, zajęło mi to okrągłe 21 lat, z czego tylko 6 poświęconych wyłącznie na naukę. 
 
aaa 
2.2. Zdolność niewidomych i słabowidzących do pracy 
 
Źródło: "Przewodnik po problematyce osób niewidomych i słabowidzących" Stanisława Kotowskiego 
Data wydania: grudzień 2008 r. 
 
Niewidomi i słabowidzący jak w każdej dziedzinie, tak w pracy zawodowej mają ograniczenia. Dotyczy to również zdobywania wykształcenia ogólnego i kwalifikacji zawodowych. Nie znaczy to, że nie mają żadnych możliwości w tych dziedzinach. Osoby słabiej przygotowane do życia mają mniej możliwości, osoby przeciętne mają ich znacznie więcej, a wybitne bardzo dużo. O osiągnięciach wybitnych niewidomych możesz przeczytać w rozdziale 16. 
Jednak nie wszyscy niewidomi ani słabowidzący są ludźmi wybitnymi. Również nie wszyscy ludzie pełnosprawni są wybitni. Nie trzeba jednak wykazywać się ponadprzeciętnymi zdolnościami, żeby pracować. Nie każda praca tego wymaga. Przeciętne zdolności, a nawet nieco niższe niż przeciętne, umożliwiają pracę zawodową i samodzielne życie. Wykorzystanie tych możliwości wymaga: pracowitości, wytrwałości, ambicji i uporu w dążeniu do celu. 
W Polsce osoby z uszkodzonym wzrokiem pracują lub pracowały w przeszłości w różnych zawodach i na różnych stanowiskach. Wymienienie wykonywanych prac i zawodów bez uwzględnienia możliwości osób rzeczywiście niewidomych i uznanych za niewidome, nie dałoby prawidłowego obrazu ich zdolności do pracy. Dlatego wykaz zawodów i prac, sporządzony na podstawie statystyk PZN, został podzielony na: 
- prace możliwe do wykonywania przez osoby niewidome, 
- prace, które wymagają posługiwania się wzrokiem, chociażby mocno osłabionym. 
Podział taki nastręcza pewne trudności. Może okazać się, że prace, które obecnie nie są możliwe do wykonywania, na skutek postępu technicznego i technologicznego, staną się możliwe. Może też zdarzyć się, że wprowadzenie nowej technologii wykluczy wykonywanie danej pracy przez osoby z uszkodzonym wzrokiem. Podział taki jednak jest konieczny, gdyż inne są tu możliwości osób niewidomych, a inne osób słabowidzących. 
Należy zwrócić uwagę, że w "Przewodniku..." stosowany jest podział na niewidomych i słabowidzących, a nie na stopnie niepełnosprawności. Jak możesz przeczytać w podrozdziałach: 17.2., 17.3. i 17.4., osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności, orzeczonej z tytułu uszkodzenia wzroku, często widzą na tyle dobrze, że mogą wykonywać prace, które dla niewidomych są całkowicie niedostępne. 
Wszystkie prace, które wykonują osoby niewidome, mogą też wykonywać osoby słabowidzące. Wyjątkiem są prace wymagające podnoszenia ciężarów czy szarpania. Takich prac nie powinny wykonywać osoby, u których występuje zagrożenie odwarstwieniem siatkówki. 
W Polsce są lub byli niewidomi: akwizytorzy, akustycy, asystenci socjalni, bibliotekarze, brakarze, duchowni, dziennikarze, dziewiarze, elektromonterzy, elektrotechnicy, ekonomiści, frezerzy, informatycy, instruktorzy rehabilitacji, instruktorzy gry na instrumentach muzycznych, kontrolerzy jakości, korektorzy instrumentów muzycznych, koszykarze, literaci, masażyści, metalowcy, monterzy urządzeń elektrycznych i mechanicznych, muzycy, nauczyciele, naukowcy (w różnych dziedzinach nauki), notariusze, obsługujący wtryskarki, organiści, pakowacze, pedagodzy, pędzlarze, plecionkarze, psycholodzy, pracownicy upowszechniania kultury, radcy prawni, sędziowie, socjolodzy, specjaliści do spraw handlu, szczotkarze, ślusarze, stroiciele fortepianów, tapicerzy, telefoniści, tkacze, tłumacze, tokarze, urzędnicy, wikliniarze. Zatrudnieni są również w systemie telepracy, pracują jako operatorzy komputerów oraz doradcy w różnych dziedzinach. Prowadzą też działalność handlową i inną gospodarczą na własny rachunek. 
Osoby słabowidzące wykonują też wyżej wymienione prace, a ponadto pracują jako: cukiernicy, dozorcy, introligatorzy, kaletnicy, kolporterzy losów, krawcy, kserokopiści, księgowi, kucharze, magazynierzy, malarze, ogrodnicy, opiekunki dzieci, opiekunki osób starszych i niedołężnych, palacze, parkingowi, piekarze, portierzy, pracownicy budownictwa, pracownicy banku, praczki, robotnicy gospodarczy, robotnicy niewykwalifikowani, rolnicy, sprzątaczki, stolarze, sprzedawcy, strażnicy, stróże, szatniarze, szewcy, tapeciarze, technicy hotelarstwa. 
Jak wynika z powyższego zestawienia, osoby słabowidzące mają większe możliwości wyboru niż osoby niewidome. Dotyczy to przede wszystkim prac o charakterze fizycznym, które nie wymagają wysokich kwalifikacji, a przy wykonywaniu których niezbędne jest posługiwanie się wzrokiem. Mimo że możliwości osób niewidomych są mniejsze, nie jest ich tak mało, jak mogłoby się wydawać. Poza tym prawdopodobnie nie wszystkie prace wykonywane przez osoby z uszkodzonym wzrokiem zostały wykazane. Zestawienie zostało sporządzone, jak już wspomniano, na podstawie statystyk prowadzonych przez PZN. Nie są one pełne. Nie wszyscy niewidomi i słabowidzący są członkami tego stowarzyszenia, a i nie każdy członek PZN chce ujawniać miejsce pracy, a nawet fakt, że jest zatrudniony. 
W przeszłości osoby z uszkodzonym wzrokiem znajdowały zatrudnienie przede wszystkim w spółdzielniach niewidomych, spółdzielniach inwalidów i w innych zakładach pracy chronionej. Obecnie są większe możliwości na otwartym rynku pracy. O taką pracę jednak mogą starać się i ją wykonywać tylko osoby bardzo dobrze zrehabilitowane, dobrze do pracy przygotowane i zaradne. Każdy, kto chce pomóc, powinien znać te możliwości oraz ograniczenia i różne uwarunkowania. 
Jeżeli jesteś osobą niewidomą lub słabowidzącą, powinieneś wiedzieć, że skoro inni mogą, możesz i Ty. Powinieneś też wiedzieć, że w ostatnich kilkunastu latach nastąpił wielki spadek zatrudnienia osób z uszkodzonym wzrokiem. Spadek ten ilustruje poniższe zestawienie. 
Według danych statystycznych PZN-u, na koniec 1989 r. stan zatrudnienia niewidomych i słabowidzących wynosił 14 762 osób. Stan ten ulegał systematycznemu zmniejszaniu. Na koniec 2007 r. pracowało już tylko 5 243 osób. W okresie tym zatrudnienie zmniejszyło się o 9 519 osób, tj. o 64,5 proc. 
Szczególnie wysoki spadek zatrudnienia odnotowano w spółdzielczości niewidomych, w której na koniec 1989 r. zatrudnionych było 10 489 niewidomych i słabowidzących pracowników, a na koniec 2007 r. już tylko 956 osób. Spadek wyniósł 9 533 osoby, tj. 90,9 proc. 
Można by dokonać głębszych analiz tego zjawiska, np. porównywać stan zatrudnienia w poszczególnych latach, w poszczególnych zawodach i instytucjach. Nie ma potrzeby jednak rozpatrywać zbyt wielu liczb. Podane wyżej są na tyle wymowne, że powinny stanowić powód do wielkiego niepokoju i mobilizować do poszukiwania sposobów rozwiązywania problemu. Jest to tym bardziej ważne, że w omawianym okresie, zatrudnienie osób niepełnosprawnych w naszym kraju wspierane było wielkimi kwotami ze środków publicznych. Nasuwają się więc wątpliwości, czy środki te były efektywnie wykorzystywane. Nie można mówić tu o zaniku zdolności do pracy osób z uszkodzonym wzrokiem. Nie ma podstaw do takich wniosków. Spadek zatrudnienia świadczy natomiast o błędach systemowych w tej dziedzinie. Przeczytasz o nich w podrozdziale 11.5. 
 
aaa 
2.3. Wywiad z Jerzym Ogonowskim odznaczonym Srebrnym Krzyżem Zasługi 
 Rozmawia Stanisław Kotowski 

Źródło: publikacja własna "WiM" 
 
	S.K.: Przede wszystkim chcę Ci pogratulować zaszczytnego wyróżnienia. A przy okazji, może krótko spróbowalibyśmy coś bliżej powiedzieć na temat Twoich i nie tylko Twoich odznaczeń. Srebrny Krzyż Zasługi, to liczące się wyróżnienie, a jeżeli został nadany na wniosek organizacji spoza naszego środowiska, wyróżnienie to należy uznać za jeszcze bardziej znaczące. Zawsze nas cieszy, jeżeli praca osoby niewidomej jest doceniana poza środowiskiem, a jeżeli jeszcze osoba ta jest naszym stałym współpracownikiem, nasze zadowolenie jest o wiele większe. Dlatego serdecznie gratulując dziękuję za interesujące i wartościowe publikacje zamieszczane w "Wiedzy i Myśli". 
J.O.: Za gratulacje dziękuję tym bardziej, że akurat to odznaczenie, podobnie jak Srebrną Górską Odznakę Turystyczną bardzo sobie cenię. 
S.K.: Czy miałoby to znaczyć, że masz inne odznaczenia, których nie cenisz? 
J.O.: Sprawa jest złożona. Kiedyś na studiach filozoficznych dyskutowałem z prof. Pisarkiem, z którym zgadzałem się co do takiej zabawnej tezy: otóż profesor stwierdził, iż potrzeba odznaczeń ma swe źródło jeszcze w piaskownicy. Dzieci, bawiąc się na podwórku, znajdują przeróżne blaszki. Potem chwalą się między sobą, kto znalazł ładniejszą, większą, bardziej błyszczącą itp. Kiedy wchodzą te dzieci w wiek dorosły, już nie wypada im bawić się blaszkami, ale to lubią, zatem powymyślali ordery, krzyże, odznaki, i jeden drugiemu taką czy inną odznakę przyznaje, wzajemnie się tym chwalą i zabawa w blaszki pozostaje. 
Moje pierwsze odznaczenia, to 4-krotnie otrzymana odznaka Wzorowego Ucznia w czasie pobierania nauki w liceum. Prócz tego kilka odznak potwierdzających udział w rajdach turystyki pieszej i górskiej, srebrna i złota odznaka PZN, a także kilka innych, w tym nawet niektóre śmieszne, przypominające właśnie owe blaszki. 
Na przełomie ustrojów otrzymałem np. Odznakę Zasłużonego Spółdzielcy. Odznaki te przyznawano dorocznie, każda spółdzielnia w Związku Spółdzielczości Pracy co roku otrzymywała jakiś przydział tych odznaczeń. Pod koniec lat osiemdziesiątych ludzie z "układów" nie zawsze wiedzieli, czy daną odznakę warto już dostać. Ponadto tak się złożyło w spółdzielni, w której pracowałem, że już wszyscy odznaczenia te mieli, a nowi działacze wywodzący się z "Solidarności" niekoniecznie uważali to za zaszczyt. A ponieważ byłem akurat we władzach spółdzielni i zakładałem spółdzielnię tłumaczy, wszyscy rzucili się na mnie z radością, że jest jednak kogo odznaczyć. Zanim odznaka dotarła, już byłem w tej drugiej spółdzielni przez siebie założonej. Prezes nie bardzo miał ochotę zwoływać walne po to tylko, by wręczyć mi odznakę, zatem przekazał mi ją w windzie. 
Mam też odznakę zasłużonego działacza Związku Ociemniałych Żołnierzy, chociaż ze względu na wiek żołnierzem być nie mogłem. ZOŻ chciał w ten sposób uhonorować współpracę Klubu Inteligencji Niewidomej RP z tą organizacją w różnych płaszczyznach. Tak czy owak, kiedy komuś ze znajomych ta odznaka wpadnie w ręce, to pyta zdumiony, kiedy to ja byłem tym żołnierzem. 
	S.K.: Czy należy rozumieć, że są takie odznaczenia, których sobie nie cenisz? 
	J.O.: Nie, bo żadnego nie dostałem bez powodu, co więcej, o żadne sam nie występowałem. Nie wymieniłem np. medalu za zasługi dla rozwoju Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego Dzieci Niewidomych we Wrocławiu, odznaki Polskiego Towarzystwa Tłumaczy Przysięgłych i Specjalistycznych, może o czymś jeszcze zapomniałem. Każde z odznaczeń z czegoś wynikało, ktoś realnie docenił albo mój wkład pracy, albo moje kompetencje. 
	S.K.: Skąd więc to wyróżnienie srebrną odznaką GOT i Srebrnym Krzyżem Zasługi? 
	J.O.: Z odznaką GOT było tak: w Rabce na wczasach miałem kontakt z polskim himalaistą panem Kapłonem. Rozmawialiśmy sobie o różnych górskich szlakach, wycieczkach, w ogóle o przyjemnościach turystycznych. Podczas jednej z takich rozmów pan Kapłon zaproponował, żebym wpisał wszystkie miejsca, które odwiedziłem w punkty regulaminowe na odznaki górskie. Z całą pewnością wystarczy na srebrną. Tak też zrobiłem. Potem udałem się do stosownego punktu PTTK czy coś takiego. Najpierw przyjęto mnie tam jakoś z niedowierzaniem. Zapytywano, czy aby mam stosowne udokumentowanie. Po przedłożeniu dokumentów, nagle wszyscy umilkli i zaczęli mnie przepraszać, że nie mogą mi tego załatwić od ręki. Jutro to już na pewno sprawę załatwią. Poza tym zaproponowano mi, żebym jeszcze wziął odznakę popularną, bo punktów mam więcej niż trzeba. A potem dowiedziałem się, że pan Kapłon bardzo niechętnie podpisuje takie dokumenty. Rzadko dowierza turystom, że wszystko przeszli, co wykazują. Zatem w Rabce, gdy jest dokument podpisany przez tego himalaistę, informacje traktowane są jako dowód ponad wszelką wątpliwość, a odznaki przyznawane są od ręki. I trzeba zaznaczyć, że przecież sam Kapłon mi złożenie swego podpisu zaproponował. 
	Ostatnio otrzymany Srebrny Krzyż Zasługi jest uznaniem moich zasług dla rozwoju Polskiego Towarzystwa Tłumaczy Przysięgłych i Specjalistycznych. Otrzymałem go na 20-lecie istnienia tego stowarzyszenia bez jakiejkolwiek ingerencji z mojej strony. Mogę więc śmiało uznać, że Rada Naczelna, która o to odznaczenie dla mnie wystąpiła, i której jestem członkiem, nie traktuje mego członkostwa i uczestnictwa w pracach jako coś uciążliwego, lecz jako przydatną i wartościową działalność. Wysoko też ceni moją działalność w tym zakresie na rzecz podnoszenia kwalifikacji tłumaczy na terenie Dolnego Śląska. Wszędzie, gdzie się da, o czym mogą przekonać się Czytelnicy moich tekstów, lansuję tezę, że niewidomy staje się w pełni zrehabilitowany i zintegrowany, jeśli uzyskuje konkretne sukcesy w zwyczajnym otoczeniu, a nie tylko w środowisku niewidomych. Część moich odznaczeń jest dowodem, że moje tezy i założenia, to nie tylko czysta teoria, ale udało mi się je wcielić skutecznie w życie. 
	S.K.: Na koniec, czy nie obawiasz się, że takimi poglądami możesz zrazić sobie tych, którzy całe swe aktywne życie poświęcili pracy w Związku? 
	J.O.: Nigdy nie da się przewidzieć, kto i czym poczuje się urażony. Spółdzielcy pracujący w spółdzielczości niewidomych uważali, że mam ich w pogardzie, że się wywyższam itp. Ja tymczasem uważam, że my wszyscy, tj. prowadzący ów wywiad oraz wielu innych poprzednich działaczy, to ludzie, którzy naprawdę szanowali niewidomych. Można im wiele zarzucić, ale na pewno nie brak szacunku dla tych, z którymi pracowali. 
Pamiętam do dziś, że tacy ludzie jak Mieczysław Michalak czy Stanisław Madej, którzy przecież nie mieli wykształcenia, oburzali się szczerze, jeśli ktokolwiek kwestionował prawo niewidomego do studiowania. Myślę, że nigdy nie przyszłoby im do głowy kwestionować prawo niewidomego do uczestnictwa w grach telewizyjnych. To, co udało mi się osiągnąć, jest w niemałym stopniu zasługą dawniej funkcjonującego PZN-u, że wymienię choćby pomoc lektorską, trzy razy wymieniany optacon, dyktafony, magnetofony, o które na rynku było trudno. Te czasy bezpowrotnie minęły. Związek, zgodnie z tendencją w kraju, przechodzi stopniowo i w znacznej części na własne życzenie, na wszelkie, mówiąc za socjolog Kłoskowską, działania rekreacyjno-ludyczne, rozrywkowe. A ja nie chciałbym być ostatnim Mohikaninem w pełni społecznie zintegrowanych niewidomych. 
	S.K.: Dziękuję za rozmowę i życzę nam wszystkim, żeby sprawy układały się zgodnie z Twoim ich rozumieniem i tym, co udowodniłeś swoim życiem. 
 
 aaa 
3. Patrzył sercem 
Oprac. Józef Szczurek 
 
Źródło: "Pochodnia" maj 2001 r. 
 
 5 maja br. obchodzimy 100-lecie urodzin Henryka Ruszczyca - twórcy rehabilitacji zawodowej niewidomych w Polsce. We wcześniejszych latach w "Pochodni" ukazało się kilka artykułów omawiających jego działalność. Nie powiedzieliśmy natomiast, jakim był człowiekiem, z czego wynikała postawa sprawiająca, że wszystko, co miał, oddał bliźnim. W 1980 roku została nagrana na pięciu kasetach magnetofonowych praca pt. "Henryk Ruszczyc we wspomnieniach". Zawiera ona spostrzeżenia i przemyślenia różnych ludzi, widzących i niewidomych, którzy na swej drodze spotkali dobroczyńcę z Lasek. Myślę, że w kilku wybranych wypowiedziach z tego nagrania znajdziemy choć częściową odpowiedź na postawione pytanie. 
Siostra Monika Bogdanowicz: "Najbardziej charakterystyczna cecha osobowości Henryka Ruszczyca to niesłychana wrażliwość na cierpienie ludzkie, a jednocześnie niemożność zajęcia pasywnej postawy wobec czyjegoś cierpienia. Za wszelką cenę pomóc, pomimo przeszkód i trudności. Czasami - zdawałoby się - wbrew logice. 
W czasie powstania Ruszczyc troszczył się o rannych z naszego oddziału mieszczącego się w Domu Dziewcząt. Odwiedzin jego w salach, mówiąc szczerze, bardzośmy nie lubiły. Przy jego niesłychanej wrażliwości i chęci niesienia pomocy, obecność cierpiącego, chorego była dla niego czymś nie do zniesienia. - Skoro go boli, to powinien dostać coś przeciwbólowego. Nie pomagały żadne tłumaczenia, że chory dopiero co dostał, że za dużo dawać nie można, bo przestanie pomagać, a może zacząć szkodzić. Nie ustępował. 
Błędem byłoby jednak uważać Ruszczyca tylko za uczuciowca. W ciągu długich lat pracy na jednym terenie podziwiałam wielokrotnie, jak bogato i różnorodnie obdarowany był z natury. Wybitna inteligencja, umysł lotny, ale nie powierzchowny, zdolny do głębokich przemyśleń, pełen inwencji twórczej, dobry organizator, równocześnie samowolny, trochę kapryśny fantasta, a przy tym ofiarny aż do ostatnich granic. Ta ofiarność pozwalała mu odrzucić własne, osobiste życie, i oddać się całkowicie w służbę niewidomych. 
Janusz Wieczorek - szef Urzędu Rady Ministrów: "Pisanie o Henryku Ruszczycu nie jest rzeczą łatwą, był bowiem człowiekiem niezwykłym. Łączył w sobie niespotykany talent pedagoga i organizatora, z umiejętnością poświęcenia się bez reszty szlachetnym celom, sumiennością walki o ich osiągnięcie, z osobistą skromnością, na jaką potrafi się zdobyć tylko człowiek wielkiego serca, wynoszący ponad wszystko potrzeby innych ludzi. 
Takim poznałem Henryka Ruszczyca przed trzydziestu laty, w ówczesnym Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej, w którym podejmowaliśmy działalność na niezwykle trudnym odcinku - rehabilitacji społecznej inwalidów wojennych i ludzi dotkniętych kalectwem. Cały kraj leżał w gruzach. Codziennie ze wszystkich zakątków świata napływały transporty byłych więźniów obozów koncentracyjnych, obozów jenieckich, demobilizowanych żołnierzy, ludzi okaleczonych przez wojnę i hitlerowskie bestialstwo, którym trzeba było przywrócić cel życia, znaleźć należne im miejsce w społeczeństwie. 
Henryk Ruszczyc był właśnie konsultantem ministerstwa. Oczekiwano od niego koncepcji organizacyjnych i podejmowania konkretnych działań. On budował w tych pierwszych powojennych latach zręby całego systemu opieki nad inwalidami. Tworzył zasady pomocy lekarskiej i socjalnej. Organizował, jak się wtedy mówiło, produktywizację niewidomych. Jeździł po całej Polsce i jednał dla swojej idei dyrektorów fabryk, zarażał ich koncepcją pracy inwalidów. Tworzył zasady szkolenia zawodowego, inspirował inżynierów i techników, którzy z jego inicjatywy podejmowali się przystosowania maszyn i urządzeń do możliwości ludzi dotkniętych kalectwem. 
Był w swoich w działaniach nieustępliwy i konsekwentny, a jednocześnie okazywał niezwykłą cierpliwość i takt, które mu przysparzały sojuszników. Budził ludzkie sumienia i zarażał swoją wiarą. O tym, że żadne kalectwo nie stanowi przeszkody dla udziału w życiu zawodowym i społecznym, że to tylko kwestia stworzenia właściwych programów i stosowania odpowiednich metod, potrafił przekonać również kierownictwo ówczesnego resortu pracy i działaczy gospodarczych. 
Byliśmy więc zaskoczeni, kiedy pewnego dnia, po dwu latach pracy, postanowił opuścić ministerstwo i powrócić do Lasek. Wydawało się, że tu ma więcej do zrobienia, że jest bardziej potrzebny w realizowaniu kompleksowych działań, niż tam, na jednym tylko odcinku pracy. Ale Henryk Ruszczyc patrzył na wszystko sercem. Wiedział, że w Warszawie zasiał już ziarno, które będzie owocować. Tam natomiast, w Laskach, czekali na niego niewidomi, dla których był wzrokiem, których uczył patrzenia w przyszłość. 
Spotykaliśmy się później jeszcze wielokrotnie do ostatnich niemal chwil jego życia. Odwiedzał często Urząd Rady Ministrów, zawsze z problemami swych wychowanków. Raz były to sprawy związane z wyposażeniem internatu i szkoły, innym razem - konieczność zakupu urządzeń do szkolenia zawodowego, a jeszcze innym - interwencje dotyczące zatrudnienia. 
Nigdy nie miał spraw osobistych. Nie zdarzyło się, aby do kogokolwiek zwrócił się o coś, co byłoby wyłącznie jego osobistym problemem. Nie zdecydował się na stworzenie własnego domu. Może dlatego, że rozumiał lepiej niż inni, że serca nie można dzielić na dwoje. Takim pozostał w mojej pamięci. 
Dziennikarka - Ewa Kołaczkowska: 
Ostatni raz widziałam pana Ruszczyca 28 września 1968 roku. Zrobił na mnie wrażenie człowieka bardzo zmęczonego. Tym razem zaczął mi zaraz mówić o Kijowie, że chciałby tam pojechać. - Teraz wszystko jest tam inne - powiedziałam. - Ale rzeka została ta sama. Nigdy przedtem, ani w Lublinie, ani w Surhowie - nie wspominał kijowskich czasów. Obecnie jednak widać nurtowało go pragnienie obejrzenia scenerii lat dziecięcych i młodzieńczych. 
Pokazywał jakieś prospekty, jakby czekał na zachętę czy namowę z mojej strony. Chciał, abym go poparła. Wysunęłam argument niebezpieczeństwa konfrontacji z marzeniem. - Ale rzeka została ta sama - powtórzył. 
Zamilkłam. To prawda, pomyślałam. Zmienia się to, co dodał człowiek, i drobniejsze elementy natury, ale rzeczy wielkie - morze, góry, rzeki - pozostają niezmienione. I wyobraziłam sobie Dniepr i pana Henryka, stojącego na brzegu i patrzącego na swoje życie. 
Od 1966 roku aż do końca Henryka Ruszczyca otaczała pielęgniarską opieką siostra Róża Szewczuk. Oto jak wspomina ona ten okres: 
"Pan Ruszczyc nadal zajmował się wychowawstwem chłopców, którzy mieli wstęp do jego pokoju o każdej porze. Postanowiono przybudować do infirmerii mieszkanko dla pana Ruszczyca, z osobnym wejściem, gdzie po godzinach urzędowania w Domu Chłopców mógłby spokojnie odpocząć, a w razie potrzeby mieć pomoc lekarską i pielęgniarską. Bardzo niechętnie przyjął tę propozycję. Było to jednak konieczne, gdyż dzięki temu mógł dłużej pracować dla dobra niewidomych. 
Wiele miałyśmy kłopotu my, pielęgniarki, bo pan Ruszczyc życzył sobie, żeby niewidomi miejscowi i przyjezdni o każdej porze byli wpuszczani. W listopadzie 1972 roku pan Ruszczyc ciężko zachorował. Czuwała przy nim stale jego siostra - pani Janina. Nastał tragiczny dzień 3 stycznia. Wczesnym popołudniem, o godzinie 13.30 przyszedł atak kaszlu. Pan Ruszczyc uniósł się na poduszkach. Nastąpił silny krwotok. Ratunek był natychmiastowy, ale już nic nie pomogło. O godz. 13.45 zakończył życie. Spokój i dostojeństwo malowały się na jego umęczonej twarzy. 
Wychowanek zakładu w Laskach - Bartłomiej Rogowski: Był czwartek, 4 stycznia 1973 roku. Siedziałem w Klubie Aktora w SPATiF, gdzie grałem wieczorami dwa razy w tygodniu. Odwołano mnie do telefonu. Dzwoniła pani Welmanowa. Powiedziała tylko: - Umarł Pan Ruszczyc, pogrzeb w poniedziałek. Bardzo powoli odłożyłem słuchawkę i wróciłem do rozbawionej sali. Usiadłem przy fortepianie. 
Aleja Topolowa w Laskach pachnie, szumi, jest ciepło. Siedzimy na trawie i śpiewamy. Ja gram na akordeonie, a obok siedzi Pan Ruszczyc. Prawie już męskie głosy chłopców z zawodówki poprzez topolowe liście sięgają zachodniej ściany Domu Świętej Teresy i odbite - lecą w równoległą aleję Brzozową. Przestaję grać, bo czuję dotknięcie ręki Pana Ruszczyca. Umilkliśmy. Nie mógł mówić głośno. - Chłopcy, a teraz "Rozszumiały się wierzby" - wyszeptał z tym swoim charakterystycznym "r". Popłynęły słowa pieśni w topolową przestrzeń. 
Nagle teraz, tu w Klubie Aktora - usłyszałem, że wszyscy śpiewają tę właśnie melodię. Zacząłem ją grać zupełnie nieświadomie, ale gdy zdałem sobie z tego sprawę - włożyłem w nią całą duszę. Wszyscy wstali od stołów i otoczyli fortepian. Wszyscy oni czcili pamięć Henryka Ruszczyca, nawet o tym nie wiedząc." 
 aaa 
4. DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH 
Niechciane dziecko 
Jerzy Ogonowski 
 
 Źródło: publikacja własna "WiM" 
 
	W latach osiemdziesiątych, poprzedzających powrót do kapitalistycznego ustroju, powstała w ramach struktur PZN Sekcja Zatrudnionych poza Środowiskiem Inwalidów. U podstaw powołania sekcji leżała potrzeba ochrony interesów osób pracujących poza spółdzielczością niewidomych i spółdzielczością inwalidzką. Chroniczny niedobór towarów na rynku powodował, że pracownicy ci, niezależnie od swych wysokich kwalifikacji, napotykali na potworne trudności ze zdobywaniem potrzebnego oprzyrządowania niezbędnego w pracy. Paradoksalnie spółdzielcy niewidomi byli zaopatrywani w różnego rodzaju sprzęt, np. magnetofony, radioodbiorniki, telewizory i inne środki (w tym również sprzęt gospodarstwa domowego), podczas gdy osoby poza spółdzielczością borykały się z rozlicznymi trudnościami, niekiedy uniemożliwiającymi wykonywanie ich pracy zawodowej. Chodziło zatem o uświadomienie władzom PZN zakresu problemu i potrzeb tych ludzi. 
Stosunek władz PZN do tego tworu był od początku ambiwalentny. Ówczesny prezes, Włodzimierz Kopydłowski, rozumiał potrzebę powołania sekcji. Z drugiej jednak strony odkładał sprawę poszukując takiego rozwiązania, aby nie powstał przypadkiem na jego podwórku jakiś gabinet cieni, który mógłby stanowić zagrożenie dla związkowego establishmentu. W końcu znalazł rozwiązanie kompromisowe, polegające na tym, że o ile PZN dzielił się na okręgi pokrywające się z podziałem terytorialnym kraju, to sekcja została podzielona na rejony, z których każdy mieścił w sobie kilka okręgów, a jeden z nich był siedzibą danego rejonu. Jednocześnie nie brakowało pieniędzy na delegacje przewodniczących rejonu, którzy mogli przemieszczać się w praktyce dowolnie po okręgach rejonu oraz brać udział w spotkaniach krajowych. Istnienie sekcji wywoływało również pewien opór psychiczny, jakąś nieufność ze strony spółdzielców, którzy stanowili zdecydowanie większą siłę w ramach PZN. "Sekciarze" byli traktowani jako pewna grupa wynosząca się ponad obowiązujący sojusz robotniczo-chłopski. Natomiast niewidomi "trzymający władzę" wyrażali, bardziej lub mniej ostentacyjnie, poczucie zagrożenia, jakoby członkowie sekcji uparcie dążyli do odebrania im intratnych jak na owe czasy posad. Jednocześnie, gdy władze PZN nie do końca wiedziały, jak ugryźć dany problem, jakie w rodzącej się nowej rzeczywistości stawiane były przed nimi zadania, w tym przez władze państwowe, zwracały się do sekcji, w której było trochę specjalistów z różnych dziedzin. Taka ambiwalencja trwała przez cały czas, a na dziś skutkuje najprawdopodobniej rozwiązaniem sekcji. 
	Pierwsze dwa krajowe tygodniowe spotkania członków sekcji pozwoliły zorientować się, że grupa pracujących w środowisku pozaspółdzielczym jest dość liczna. Okazało się, że mamy wielu pracowników domów kultury, pracowników bibliotek publicznych wypożyczających kasety, prawników, pracowników personelu pomocniczego w szpitalach i domach opieki, różnego rodzaju koordynatorów, monterów (np. w bydgoskiej fabryce rowerów), a nawet lekarzy rehabilitantów, nie licząc naukowców, tłumaczy, nauczycieli w szkolnictwie ogólnodostępnym, a w wypadku słabowidzących - również magazynierów.. 
	Kiedy pierwsze spotkanie zaszczycił swą obecnością prezes Włodzimierz Kopydłowski i próbował całą imprezę przekształcić raczej w coś bardzo rozrywkowo-zabawowego, został "postawiony do pionu". Kiedy zapytaliśmy go, czego władze Związku oczekują od sekcji ze szczególnym uwzględnieniem faktu, że zbliża się kolejny Zjazd, wpadł w zdziwienie graniczące z szacunkiem. 
 	Pierwszym przewodniczącym sekcji był prof. Jan Krępa - niewidomy matematyk, potem Tadeusz Grot - radca prawny. Prezydencja Tadeusza Grota zaznaczyła się właśnie częstym zwracaniem się do zarządu sekcji przez władze PZN z różnymi sprawami, a w tym: o wskazanie dziedzin, które należałoby uregulować normatywnie odnośnie niewidomych, opinię i propozycje co do rozwiązań prawnych w związku z przewidywanymi zmianami ustrojowymi. Ponieważ jednak ambiwalentny stosunek do sekcji ciągle trwał, zatem na względnie regularnych spotkaniach zarządu krajowego sekcji z Prezydium ZG PZN wyraźnie dawano do zrozumienia, że Związek dysponuje stosownymi specjalistami i niezbędną wiedzą, a do sekcji zwraca się tylko jako do ciała doradczego. I tak też było, bo żadne interpretacje prawników sekcji nie zostały wzięte pod uwagę. Toteż sprawdziły się ich przewidywania, że brak niezbędnych działań wyprzedzających spowoduje upadek spółdzielczości niewidomych. Sekcja opracowała kilka informatorów o pracy niewidomych w środowisku pozainwalidzkim, z których nie wszystkie ujrzały światło dzienne. 
Koniec lat osiemdziesiątych, to nie tylko przełom ustrojowy, ale także rewolucja informatyczna. Dlatego gdy przewodniczącym sekcji został Zenon Grodzki, na wiele lat wiodącym działaniem stały się komputery i ich upowszechnianie, a regularną i bardzo pożyteczną imprezą - sympozja komputerowe. 
 Trzeba było odejść od rejonowego podziału sekcji ze względu na koszty i zmianę warunków społecznych. Tak więc głównym trzonem organizacyjnym stał się zarząd krajowy wybierany na walnym zjeździe sekcji, a w terenie mieli działać przedstawiciele i pełnomocnicy. W rzeczywistości po tej zmianie sekcja w terenie nie wykazywała większej aktywności. Z kolei próby powtórzenia poprzednich imprez (spotkań szkoleniowych, wymiany doświadczeń, stworzenia dostosowanych do współczesności informatorów o niewidomych pracujących na otwartym rynku pracy) nie przyniosły oczekiwanych efektów. 
I tak, o ile pierwsze spotkanie w latach osiemdziesiątych pozwoliło stwierdzić, że grupa pracujących poza spółdzielczością jest liczna i zróżnicowana, to tego rodzaju spotkanie w sekcji, która przyjęła nazwę Sekcja Pracujących na Otwartym Rynku Pracy, nie przyniosło oczekiwanych rezultatów. Natomiast ujawniła się ostra sprzeczność w łonie PZN. Przede wszystkim spotkanie sekcji nie znalazło należytego zainteresowania. Dlatego nie można odpowiedzieć na pytanie, czy ilość niewidomych pracujących na otwartym rynku wzrosła, czy zmalała i w jakich dziedzinach. 
Poza tym nie wszystkich uczestników można uznać za zatrudnionych na otwartym rynku pracy. Przytłaczająca większość uczestników spotkania to ludzie, zajmujący się czymś w rodzaju metapracy, tj. badający, jak jest z tą pracą wśród niewidomych. Dalej, trudno zaliczyć do pracujących na otwartym rynku właścicieli firm komputerowych i podobnych, których działalność opiera się przede wszystkim na zaopatrywaniu niewidomych w sprzęt dotowany. Firmy te bowiem ani z innymi, ani ze sobą nie konkurują. 
Znikła też możliwość wielodniowego uczestniczenia w spotkaniach w normalne dni robocze, jeśli niewidomy chce utrzymać się na ważnym stanowisku. Ponadto powstaje pytanie, na ile pracownik, którego pracodawca jest dofinansowywany, może być uważany za pracującego na otwartym konkurencyjnym rynku. Zaostrzające się sprzeczności między pracą niechronioną i dofinansowywaną spowodowały, że wystąpienie nielicznej grupy pracowników niewidomych, do których nikt nie dopłaca i których nikt nie chroni, aby znieść uciążliwe przywileje, spotkały się z ostrym sprzeciwem "Solidarności" w PZN. Wykazało to dobitnie, że Polski Związek Niewidomych nie będzie w stanie udźwignąć tak złożonego problemu, jakim jest pełnowartościowa praca niewidomych na otwartym rynku oraz prowadzona na nim samodzielna działalność gospodarcza. 		 
Rozpoczęte w 1989 r. spychanie niewidomych na margines społecznego życia, a nawet na margines życia osób niepełnosprawnych, trwa nadal i zbiera swe żniwo. Na pierwszy rzut oka wygląda tak, że niewidomi niezbyt garną się do pracy, zwłaszcza pełnowartościowej, nie chcą podejmować prawdziwego trudu o zapewnienie sobie godnego życia. Próba reaktywowania poprzednich form działalności sekcji nie powiodła się. Oznacza to, że trzeba szukać podobnych lub innych form, lepiej dostosowanych do rzeczywistości. 
Konieczne też jest zbadanie, bez upiększeń i niepotrzebnej fanfaronady, ilu jest tych pracujących i prowadzących działalność gospodarczą pełną parą, na ile są oni zainteresowani prawdziwą walką na rynku, a na ile zatrudnieniem wspomaganym. Tego nie będzie mogła zrobić organizacja masowa i ogólnokrajowa. Problematyka pełnowartościowego zatrudnienia zostanie przytłoczona masą imprez rekreacyjnych, psychoterapeutycznych, ogólnorozwojowych, sportowych, zabawowych. I nie można powierzać sprawy pełnowartościowego zatrudnienia osobom w wieku, choćby piszącego te słowa, starego komucha. Tacy mogą posłużyć jako doradcy. Zaraz po wojnie, to nie weterani zajmowali się organizowaniem pracy dla niewidomych. Robili to młodzi podówczas ludzie, pragnący żyć godnie. Nie wszystko, co w tamtych czasach przyniosło pożądany skutek, przyniesie go dziś. Ale historia est mater magistra. 
 Życząc powodzenia w zawojowaniu obecnego ustroju, a także tego, aby nie wylać choćby niechcianego dziecka razem z kąpielą. 
 
aaa 
5. OKULISTYKA, WYNALAZKI, UDOGODNIENIA, SPRZĘT I POMOCE REHABILITACYJNE 
 
aaa 
 5.1. Zestaw do rozpoznawania i czytania tekstu 
Henryk Rzepka 
 
Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
Data opublikowania: 2010-12-10 
 
 Pearl Camera to jeden z dwóch składników zestawu do rozpoznawania tekstu i czytania. Drugim składnikiem jest program OpenBook. 
Pearl to kamera na specjalnym składanym uchwycie z podstawą. Podłącza się ją do komputera przez port USB. Współpracuje z programem OpenBook. 
OpenBook to zaprojektowany z myślą o ułatwieniu i usprawnieniu pracy związanej ze skanowaniem i czytaniem druków. Jest to połączenie funkcji skanowania, rozpoznawania i czytania. 
Użytkownik ma do dyspozycji 6 różnych silników OCR, które może samodzielnie zmieniać i dobierać do skanowanego tekstu lub wybrać automatyczne, optymalne dostosowanie silnika do danego tekstu. 
Program pozwala w każdej chwili panować nad całym procesem. Mamy dokładny podgląd strony i jeśli jakość skanu nie jest według nas dobra, to ją ponownie skanujemy i jest ona podmieniana dokładnie tam, gdzie chcemy i gdzie powinna być. Nie musimy przełączać się pomiędzy obrazem a tekstem. Program czyta rozpoznany tekst i całkowicie pozwala kontrolować dokument i obrazy. 
Tekst możemy oznaczać, na przykład nagłówki rozdziałów i sekcji. Możemy wstawiać komentarze. Tekst w całości lub w wybranym fragmencie możemy przeczytać, bo program czyta teksty głosem syntetycznym. Mamy także nawigację po stronach, znacznikach itp. Na podstawie spisu treści jesteśmy w stanie przechodzić do tej strony, którą potrzebujemy. Możemy także rozpoznany tekst zapisać jako dokument tekstowy lub wyeksportować go do pliku MP3. 
Inne dodatkowe funkcje, to: faksowanie, skanowanie obrazów, skanowanie i drukowanie (xero) itd. 
Proces skanowania i rozpoznawania jest bardzo szybki. Po dwóch sekundach od zrobienia zdjęcia tekstu, program zacznie go czytać automatycznie lub na nasze żądanie. Kamera co jakiś czas powtarza zdjęcie, a program porównuje je z poprzednim i na tej podstawie sam dodaje nowe obrazy do dokumentu. Nie musimy naciskać żadnych klawiszy, aby zrobić zdjęcie, wystarczy odwracać strony książki lub innego materiału drukowanego. Oczywiście, możemy także wykonywać zdjęcia ręcznie. 
 
aaa 
5.2. Cyfrowe oczy 
Mikołaj Rotnicki 
 
Źródło: Tyfloświat nr 2 (8) 2010 
 
Fotografia - wynalazek, który umożliwia utrwalanie otaczającego nas świata, towarzyszy nam już od połowy XIX wieku. Jednak prawdziwa rewolucja nastąpiła dopiero na początku XXI wieku wraz z pojawieniem się fotografii cyfrowej. Zdjęcia możemy dziś robić nawet telefonem komórkowym i w mgnieniu oka umieścić je w Internecie. Możliwości jej zastosowania ogranicza jedynie nasza pomysłowość. Okazuje się, że aparaty cyfrowe mogą być z powodzeniem wykorzystane także jako pomoc rehabilitacyjna dla osób słabo widzących. 
	Wzrok to najważniejszy ze zmysłów. Za jego pomocą zdrowy człowiek odbiera większość bodźców z otoczenia. Niestety, u osób z wadami wzroku ta zdolność jest w mniejszym lub większym stopniu ograniczona. Słabowidzącym z chorobami siatkówki, u których widzenia nie da się poprawić za pomocą okularów korekcyjnych, bardzo często trudno jest dostrzec obiekty na horyzoncie czy szczegóły przedmiotów w pobliżu. Pozbawia to ich możliwości podziwiania pięknych krajobrazów, misternie zdobionych fasad zabytkowych budynków, szczegółów niezwykłych liści czy kwiatów. Z pomocą przychodzi jednak fotografia cyfrowa. Wykorzystanie odpowiedniego aparatu cyfrowego (potocznie zwanego "cyfrówką") oraz komputera może w znaczący sposób ułatwić dostrzeżenie detali do tej pory niewidocznych dla chorego oka. 
 
DUŻY ZOOM I WYŚWIETLACZ TO PODSTAWA 
 
	Aby móc robić zdjęcia, które pozwolą nam zobaczyć przynajmniej częściowo to, co widzą ludzie ze zdrowym wzrokiem, potrzebny nam będzie odpowiedni aparat cyfrowy. Na rynku dostępne są setki modeli "cyfrówek". Różnią się rodzajem konstrukcji, oferowanymi parametrami technicznymi, funkcjami oraz ściśle z nimi związaną ceną. Jest kilka kluczowych parametrów, na jakie powinniśmy zwrócić uwagę przy wyborze aparatu do celów rehabilitacyjnych. 
	Zasadniczo producenci oferują dwa rodzaje konstrukcji: 
* lustrzanki, 
* kompakty. 
	Te pierwsze przeznaczone są głównie do zastosowań profesjonalnych. Najczęściej sprzedaje się same korpusy aparatu, a obiektywy należy do nich dobrać osobno, w zależności od potrzeb. Ich wieloelementowa budowa, spore rozmiary, dość skomplikowana obsługa, a także wysoka cena (nawet kilka tys. zł) sprawiają, że nie jest to najlepsze rozwiązanie do naszych zastosowań, choć bardziej zaawansowani użytkownicy docenią walory lustrzanek. 
	Druga grupa to "kompakty". Jak sama nazwa wskazuje, cechują je niewielkie rozmiary oraz to, że posiadają zintegrowany, niewymienny obiektyw. Cyfrówki te, ze względu na wielkość, prostotę obsługi oraz przystępną cenę (już od kilkuset złotych), skierowane są głównie do początkujących użytkowników i doskonale nadają się do naszych rehabilitacyjnych zastosowań. 
	Podstawowe kryteria, którymi należy się kierować przy wyborze odpowiedniego kompaktu, to posiadany przez aparat obiektyw o zmiennej ogniskowej (potocznie zwany zoomem optycznym) oraz duży wyświetlacz. Aby uzyskać odpowiednio duże przybliżenie fotografowanych obiektów, zoom powinien być co najmniej dziesięciokrotny (10x). Należy tutaj zwrócić uwagę, że chodzi tu o zoom optyczny, czyli ten związany z ogniskową obiektywu i dający rzeczywiste powiększenie, a nie o zoom cyfrowy, który jest tylko chwytem marketingowym producentów cyfrówek i polega na przybliżaniu poprzez cyfrowe wycinanie fragmentów kadru. 
	Drugim ważnym parametrem jest wielkość wyświetlacza LCD. Optymalna przekątna wyświetlacza to co najmniej 2, 5 cala. Jest to obecnie standard w większości aparatów cyfrowych. Duży wyświetlacz daje możliwość komfortowego kadrowania, ustawiania funkcji, robienia zdjęć oraz podglądu wykonanych już fotografii. 
	Warto także zwrócić uwagę na tzw. rozdzielczość matrycy, wyrażoną w megapikselach (Mpx). Ma ona bezpośredni wpływ na jakość i szczegółowość wykonywanych zdjęć. W oferowanych obecnie aparatach przyzwoita wielkość matrycy zaczyna się już od około 10 Mpx, choć ogólnie można przyjąć, że im większa rozdzielczość tym lepiej. 
Oto kilka wybranych modeli kompaktowych aparatów cyfrowych, które ze względu na swoje parametry nadają się jako pomoc rehabilitacyjna dla osób słabowidzących (stan na wrzesień 2010): 
* Sony DSC H55 - zoom: 10x, wyświetlacz: 3 cale, matryca: 14Mpx, cena: ok. 820 zł, 
* Canon PowerShot SX200 IS - zoom: 12x, wyświetlacz: 3 cale, matryca: 12Mpx, cena: ok. 1000 zł, 
* Panasonic Lumix DMC-TZ10 - zoom: 12x, wyświetlacz: 3 cale, matryca: 12Mpx, cena: ok. 1200 zł. 
	Nie wymieniam tu wszystkich cyfrówek, nadających się do celów rehabilitacyjnych, a jedynie przykłady aparatów dostępnych obecnie na rynku, spełniających wymienione wyżej kryteria. 
 
JAK ROBIĆ ZDJĘCIA? 
 
	Gdy już wybierzemy i kupimy najbardziej odpowiadający naszym potrzebom aparat, możemy wreszcie przystąpić do dzieła. Oczy wiście sposobów na robienie zdjęć jest mnóstwo. Wybór spomiędzy różnych technik zależy od tego, co fotografujemy i co chcemy osiągnąć. Aby przedstawić wykorzystanie aparatu cyfrowego w rehabilitacji wzroku, posłużmy się przykładem osoby słabowidzącej, która ma problem z dostrzeżeniem odległego obiektu. 
	W takim przypadku, używając dużego wyświetlacza, najlepiej wycelować obiektyw w kierunku fotografowanego obiektu tak, aby znalazł się mniej więcej w środku kadru na ekranie, i zrobić zdjęcie. Następnie, wykorzystując funkcję przybliżenia (zoom), utrzymując obiekt w centrum kadru, należy wykonać jeszcze dwa zdjęcia: jedno na powiększeniu pośrednim, a drugie na maksymalnym. 
	Z perspektywy osoby słabowidzącej taka technika robienia zdjęć obiektu ma kilka zalet. Po pierwsze, fotografując obiekt w kolejnych przybliżeniach zwiększamy prawdopodobieństwo, że utrzymamy go w kadrze. Po drugie, otrzymujemy kilka zdjęć o różnym poziomie szczegółowości obiektu. Po trzecie, mamy więcej fotografii do oglądania! 
 
OGLĄDAMY ZDJĘCIA 
 
	Ile technik robienia zdjęć, tyle sposobów ich oglądania. Możemy je oczywiście podglądać zaraz po wykonaniu, na wyświetlaczu naszego aparatu, jednak najwygodniej oglądać fotki na dużym ekranie. Może to być np. duży telewizor, do którego podłączamy aparat, lub monitor komputera, na którego dysk twardy przegramy zdjęcia z cyfrówki. To drugie rozwiązanie w naszym przypadku daje większe możliwości, gdyż istnieje sporo programów do porządkowania i obrabiania cyfrowych fotografii. 
	Wśród aplikacji, które mogą okazać się szczególnie pomocne, są: 
* IrfanView (http://www.irfanview.com) dla Windows, 
* Picasa (http://picasa. google. com) dla Windows i Mac OS, 
* iPhoto (część pakietu iLife na wyposażeniu komputerów Mac). 
	Wszystkie te programy oferują bardzo podobne funkcjonalności. W przypadku osób słabowidzących, z pewnością najbardziej przydatną okaże się możliwość powiększania wyświetlanych zdjęć. Dzięki niej będziemy mogli dokładnie przeanalizować szczegóły sfotografowanych przez nas obiektów. 
 
PODSUMOWANIE 
 
	Choć istnieje już ponad 150 lat, to dopiero dzisiaj, w cyfrowej postaci, fotografia staje się przydatnym narzędziem w rehabilitacji wzroku. Słabowidzącym pozwala zobaczyć to, co niedostrzegalne. Daje im nowe, “cyfrowe oczy". 
 
 *** 
 
 *Mikołaj Rotnicki (ur. w 1980 r. ) - absolwent Wydziału Zarządzania na Akademii Ekonomicznej (dziś Uniwersytet Ekonomiczny) w Poznaniu, ze specjalnością Transport i Logistyka. Jest osobą słabowidzącą - choroba Stargardta. Pracuje jako konsultant w firmie wdrażającej systemy informatyczne. Brał udział w dostosowaniu systemu SAP do potrzeb osób niewidomych i słabowidzących. Współtwórca aplikacji Ginger Blu - komórkowego rozkładu jazdy komunikacji miejskiej dla niewidomych. Autor i redaktor serwisu internetowego www.sixdots.pl. Ponadto, jako tyflospecjalista udziela porad osobom z dysfunkcją wzroku w poznańskim Komputerowym Punkcie Konsultacyjnym, prowadzonym przez Wielkopolskie Stowarzyszenie Niewidomych. 
 
aaa 
6. ROZMOWA MIESIĄCA 
Z Beatą Ingram, nauczycielką języka niemieckiego rozmawia Stanisław Kotowski (2/3) 
 
Źródło: publikacja własna "WiM" 
 
S.K. - Opowiedziała Pani o zdobywaniu wykształcenia i różnych problemach, które się z tym wiązały. Nie pominęła Pani nawet własnych błędów. To cenne i pouczające. Studia jednak ma Pani ukończone, dlatego czas popracować. Porozmawiajmy więc o Pani pracy. 
 
B.I. - Doskonale. Uczy się przecież człowiek po to, żeby zdobytą wiedzę i umiejętności wykorzystywać w pracy. 
 
S.K. - Tak jest. Proszę więc powiedzieć nam, od kiedy pracuje Pani w szkole dla niewidomych i słabowidzących? 
 
B.I. - W szkole pracuję od 13 lat. Wiernie uczę małe dzieci, te ze szkoły podstawowej i w tym się specjalizuję. Miałam też epizody jako nauczycielka języka niemieckiego w liceum, w studium policealnym, również w Ośrodku na Tynieckiej. To nieco inna praca. 
 
S.K. - Czy lubi Pani tę pracę? 
 
B.I. - Bardzo lubię pracować z dziećmi i w szkole dobrze się czuję, ale nauczyłam się również pracować z dorosłymi i z tego też potrafię czerpać wiele satysfakcji i przyjemności. Myślę, że praca w szkole podstawowej wymaga od nauczyciela znacznie więcej kreatywności oraz przygotowania metodycznego. Dzieci są bardzo wymagającymi odbiorcami, szybko się nudzą, chcą ciągle czegoś nowego, a przecież nauczanie języka wymaga ogromnej ilości monotonnych często ćwiczeń, powtórzeń, systematyczności. Niektórzy, zwłaszcza moi starsi uczniowie mówią, że niemiecki to prawie jak matematyka, nie da się odpuścić. Zaraz tworzą się zaległości, które trudno nadrobić i trudno się uczyć dalej, ponieważ każdy następny temat jest rozwinięciem poprzednich. 
Praca z uczniami starszymi wymaga z kolei znacznie większej wiedzy merytorycznej, ale każda z nich ma swój urok. Pracując z licealistami nauczyciel ma znowu szansę lepiej się rozwijać pod względem językowym, napotyka na trudniejsze problemy, ciągle musi być zorientowany w bieżącej sytuacji politycznej, kulturowej, gdyż młodzież jest ciekawa świata i ludzi. 
 
S.K. - Rozumiem, że praca nauczyciela wymaga ciągłego doskonalenia, ciągłego dokształcania się oraz ciągłego poszukiwania lepszych metod przekazywania wiedzy i opanowywania umiejętności. 
 
B.I. - To prawda. Po skończeniu intensywnej nauki w czasie studiów, bardzo ważne jest, aby nie spocząć na laurach, ale rozwijać się, gdyż bardzo łatwo można zapomnieć nabytą wiedzę i umiejętności. Proces zapominania jest odwrotnie proporcjonalny do procesu zapamiętywania, a zatem każda okazja, która zmusza nas do konieczności utrwalania i poszerzania posiadanej wiedzy jest wartościowa. 
Mój wychowawca ze szkoły podstawowej powiedział kiedyś do mnie: "Beata, ty urodziłaś się z dziennikiem pod pachą". Ten mądry człowiek, któremu wiele zawdzięczam miał wtedy rację. Bardzo lubię uczyć, dobrze się w tym czuję. Nigdy nie chciałam zostać tłumaczką. 
 
S.K. - To ciekawe. Tłumaczenie z języków obcych i na języki obce jest dostępne dla niewidomych. Niektórzy wykonują ten zawód, wypracowali sobie mocną w nim pozycję i dobrze się czują. W lutym br. opublikowaliśmy rozmowę z Jerzym Ogonowskim, który świetnie sobie radzi jako tłumacz przysięgły. 
 
B.I. - Jak w każdym zawodzie, jedni czują się dobrze, inni źle. Ja zdecydowanie wolę uczyć. Tłumaczenie mnie nudzi, jest to dla mnie za bardzo odtwórcze, choć tłumacze z pewnością mają tysiąc argumentów na podważenie tego stwierdzenia. Mało tego, sama potrafię wymienić kilka z nich, ale nie lubię tłumaczyć i koniec. Jeśli nie pracowałabym w szkole, to z pewnością szukałabym zatrudnienia na kursach, szkoleniach, co zresztą czynię niezależnie od pracy w szkole. 
Niektórzy twierdzą, iż praca w szkole jest nudna i monotonna, rok w rok te same treści od nowa. Jestem zdania, że nasze postrzeganie pracy zależy od nas i możemy je kreować sami. Jeśli widzę, że coś mnie nudzi, męczy, szukam innych ćwiczeń, rozwiązań, znajduję dodatkowe zajęcia. Przecież praca nauczyciela nie polega tylko na uczeniu. Można tworzyć scenariusze imprez, pracować nad projektami, nawet takimi wewnętrznymi, niekoniecznie finansowanymi ze środków grantowych, można prowadzić zajęcia pozalekcyjne. Trzeba tylko chcieć, świadomie i mądrze traktować swoje zajęcia, a do ludzi podchodzić z szacunkiem, zrozumieniem i uśmiechem. 
 
S.K. - Pani podejście do pracy, oceny i opinie są bardzo cenne z punktu widzenia rehabilitacji, ale nie tylko. Rozumiem jednak, że praca w szkole nie jest jedynym Pani zatrudnieniem? 
 
B.I. - Nie, bo w szkole od dwóch lat pracowałam na połowie wymiaru godzin. W szkole podstawowej zmieniono język z niemieckiego na angielski i z przyczyn obiektywnych nie było dla mnie pełnego etatu. Dlatego przez ten czas, obok zajęć z tymi klasami, które jeszcze kontynuowały język niemiecki, prowadziłam zajęcia rewalidacyjne. W bieżącym roku szkolnym jestem zatrudniona na stanowisku tyflopedagoga w szkole podstawowej i mam nadzieję, że docelowo już tak zostanie. 
 
S.K. - Ależ to zupełnie inny charakter pracy! Jak Pani to widzi? 
 
B.I. - Stworzenie sobie bazy dydaktycznej, wypracowanie metod i technik pracy od początku, po 13 latach pracy, jest ogromnym wyzwaniem i nową sytuacją, z którą muszę się zmierzyć. Podobno stres wpisany jest w nasze życie i czasem nawet pozytywnie mobilizuje do działania, więc spróbuję tak do tego podejść. Wygodnie jest pracować w jednym miejscu i koncentrować się na stałych zajęciach. Czasem jednak życie zmusza do podjęcia dodatkowej pracy. Często zmieniamy ją, aby się rozwijać, ale częściej w celach zarobkowych. Tak było i ze mną. 
Dojeżdżam do pracy ok. 50 km w jedną stronę, dodatkowo mam zobowiązania finansowe, jak większość ludzi, wydatki na leczenie itd. Chcąc nie rezygnować z dotychczasowego standardu życia, musiałam zacząć szukać dodatkowych źródeł zarobkowania. Po krótkim okresie złości i sprzeciwu - dlaczego właśnie ja mam zaczynać wszystko od nowa, zaczęłam i dziś cieszę się z tego. Chociaż na razie przywrócono mnie do pracy w pełnym wymiarze godzin, nie zrezygnuję z podjętych działań, ewentualnie je ograniczę, do takiego wymiaru, aby każde z tych zajęć traktować uczciwie. Nikt nie może tracić na moich licznych zajęciach. Ważne jest i to, żebym miała czas dla siebie, ponieważ zmęczenie materiału też negatywnie wpływa na jakość wykonywanych zadań. 
 
S.K. - No właśnie, gdzie jeszcze poza szkołą Pani pracuje? 
 
B.I. - Dodatkowo pracuję w firmie szkoleniowej, jako instruktor technologi informacyjnej wykorzystywanych prze zosoby niewidome w różnym wieku - od obsługi komputera i innych urządzeń elektronicznych poczynając, poprzez urządzenia i możliwości ułatwiające funkcjonowanie ich w codziennym życiu, na umiejętnościach koniecznych do skutecznego korzystania ze źródeł informacji, programów pomocowych i instytucji wspierających kończąc. Prowadzę szkolenia adresowane do osób, które mają lub mogą mieć styczność z osobami niepełnosprawnymi (nauczyciele pracujący w szkołach ogólnodostępnych, urzędnicy - jeśli jest taka potrzeba). Pracuję w projektach i prowadzę zajęcia indywidualnie, współpracuję z instytucjami oraz firmami, które chcą podejmować działania na rzecz dostosowania standardu swoich usług do potrzeb osób z niepełnosprawnością (muzea, biblioteki, w ramach pracy zleconej, a i często społecznej). Co najmniej od trzech lat współpracuję z organizacją pozarządową - Stowarzyszeniem na Rzecz Osób Niepełnosprawnych oraz Przewlekle Chorych - ULKA. Jestem jej współzałożycielką i wiceprezesem. Od września 2009 r. jestem tam zatrudniona na stanowisku specjalisty do spraw pozyskiwania funduszy, rozwoju, współpracy z podmiotami krajowymi i zagranicznymi. 
 
S.K. - Nie jest tego mało i chyba nie jest łatwo wykonywać tak różnorodne prace? 
 
B.I. - Z natury jestem osobą otwartą na ludzi. Lubię uczyć, więc jakoś sobie radzę. Oczywiście, wolałabym uczyć dzieci niemieckiego, ale rozumiem, że angielski jest bardziej przydatny, więc cieszę się z tych możliwości, jakie są. 
Wiem, jak duże jest bezrobocie wśród niewidomych. U mnie jeszcze nie jest aż tak źle. Poza tym coraz częściej widzę, że wykonując różnorodne zajęcia mam dużo pracy, muszę dużo więcej się uczyć, czasami od podstaw, poświęcać więcej czasu na przygotowanie się do zajęć. Jednak obserwuję, że taka sytuacja bardzo mnie rozwija, zdobywam nowe umiejętności. Moje ograniczenia pozostały, ale nie one są najważniejsze. Często mi przeszkadzają, ale coraz lepiej i sprawniej radzę sobie z nimi. Jestem bardziej pewna siebie, odważniej podejmuję decyzje, występuję z inicjatywą. Pracując w kilku miejscach, wykonując różne zajęcia znacznie poprawiłam swoją orientację w przestrzeni. Szybko uczę się nowych tras, sprawniej poruszam się w nieznanym otoczeniu. To wszystko sprawia, że jestem lepiej zrehabilitowana, dobrze radzę sobie z czynnościami życia codziennego, jestem bardziej niezależna. Ma to znaczenie nie tylko dla mnie i dla mojego najbliższego otoczenia. Stanowi też przykład dla osób niepełnosprawnych - dzieci, młodzieży, dorosłych, ich rodziców, opiekunów i środowiska, w którym żyją. Jest dowodem, że można do czegoś dojść, że warto próbować, podejmować wysiłek, że się opłaca. 
 
S.K. - Dobre podejście do życia i do pracy. Zamiast narzekać, lepiej i ciekawiej jest pokonywać trudności i być samodzielnym. Gratuluję takiego stosunku do życia i do siebie, ale wróćmy jeszcze na chwilę do szkoły. Jak radzi sobie Pani z dziećmi bez kontroli wzrokowej? W szkole podstawowej jest pewnie łatwiej, niż w gimnazjum, ale zawsze z uczniami mogą być kłopoty. 
 
B.I. - Tak, to prawda, że z dyscypliną u uczniów różnie bywa. Rozmawiając z koleżankami i kolegami z pracy, dochodzę do wniosku, że nie mam większych problemów z jej utrzymaniem w klasie. Nie miałam ich także przed kilkoma laty, kiedy uczyłam w ośmioletniej szkole podstawowej, a uczniowie klas siódmej i ósmej, wiekowo odpowiadali uczniom obecnego gimnazjum. W przypadku dzieci należy zwrócić większą uwagę na ich często nieodpowiedzialne pomysły. Może mniej, niż gimnazjaliści robią nauczycielom psikusy i złośliwości, ale z kolei są bardzo żywi, przychodzą im do głowy różne pomysły, np.: siadanie na parapecie przy otwartym oknie. W gimnazjum zaś uczniowie lubią próbować na ile mogą sobie pozwolić, kombinują. Myślę, że to dużo zależy od szczerości i konsekwencji. Mam rzeczywiście wypracowane techniki radzenia sobie z niesfornymi uczniami, wiele z nich jest skutecznych. "Wiedza i Myśl" trafia jednak także i do moich uczniów, dlatego nie zdradzę ich tutaj. 
Chętnie podzielę się doświadczeniami z niewidomymi nauczycielami, ale w innych okolicznościach. Myślę, że kilka z tych sposobów mogliby wykorzystać także i widzący pedagodzy. Staram się traktować moich uczniów z szacunkiem. Jestem konsekwentna, ale potrafię też odstąpić od swoich zasad, jeśli ktoś przekona mnie, że to konieczne. Nie traktuję wszystkich równo, ale staram się traktować ich uczciwie i wyjaśniać swoje decyzje. Jeszcze nie zdarzyła mi się klasa, bez względu na wiek, która nie próbowałaby sprawdzić, na ile może sobie pozwolić w trakcie moich zajęć, ale z czasem sytuacja się normuje. Mimo różnych problemów nie tylko z dyscypliną, zdecydowanie wolę pracę w klasie niż nauczanie indywidualne, tak bardzo polecane niewidomym nauczycielom. 
 
S.K. - Przez wiele lat pracowałem w chorzowskim zakładzie rehabilitacji niewidomych. Na podstawie tych doświadczeń, mogę z całą odpowiedzialnością potwierdzić, że prawdą jest, iż bardzo dużo zależy od nauczyciela. W Chorzowie mieliśmy niewidomego instruktora szczotkarstwa. Nie miał on wykształcenia pedagogicznego ani innego wyższego. Był mistrzem szczotkarstwa, ale miał talent. Radził sobie wspaniale nawet z trudną młodzieżą. Nauka szczotkarstwa nie należy do pasjonujących, ale u pana Józefa Szewczyka wszystko zawsze grało, pełne zaangażowanie młodzieży i prawie żadnych problemów wychowawczych. Tak dobrze było tylko u najlepszych widzących nauczycieli. 
 
B.I. - Również znam takich nauczycieli. Ze starszą młodzieżą rzeczywiście mogą być różne problemy. Chciałabym jednak wspomnieć, że zdecydowanie trudniej niż z uczniami współpracuje mi się z ich rodzicami. Kiedyś nie obawiałam się pracy w szkole ogólnodostępnej. Dziś dojrzałam do stwierdzenia, że wcale nie chcę tam pracować. Szkoda mi energii i czasu na udowadnianie komukolwiek, że mogę, że potrafię i przy pomocy innych osób jestem w stanie dobrze wykonywać tę pracę. Rodzicom, że mimo braku wzroku nauczę ich dzieci także czytania i pisania, że mimo braku wzroku zadbam o dokumentację, tylko trzeba odrobiny dobrej woli także i z tej drugiej strony. Wolę zająć się czymś innym, nawet kosztem odejścia ze szkoły, czego wcześniej wcale nie brałam pod uwagę. Trochę czasu zajęło mi dojście do takich wniosków, trochę czasu zmarnowałam na chaotyczne działania, kiedy obawiałam się o swoją przyszłość w Ośrodku na Tynieckiej i zastanawiałam się nad złożeniem podania do szkoły ogólnodostępnej. 
Ze starszymi pracowałam i pracuję nadal. W większości są to widzący uczniowie, studenci, dorośli kursanci. Tu radzę sobie bardzo dobrze. Nie mam kłopotów ani z przekazaniem im treści merytorycznych, ani z dyscypliną. Do ogólnodostępnej szkoły jednak nie poszłabym pracować, chyba że nie miałabym innego wyjścia. 
 
S.K. - Nie znam statystyk, ale według wielu jest coraz mniej niewidomych nauczycieli. Czy Pani podziela te oceny? Jeżeli tak, jaka jest tego przyczyna? 
 
B.I. - Myślę, że coraz więcej nauczycieli dochodzi do podobnych wniosków, jak ja. Szkoda im energii na udowadnianie innym, że mogą, że potrafią. Są już na tyle świadomi swoich możliwości i własnej wartości, że wolą poszukać innego zajęcia. 
W szkołach specjalnych są także różni uczniowie i różni rodzice. Dyrekcja coraz częściej wysuwa wobec niewidomych nauczycieli argumenty, że boi się o bezpieczeństwo uczniów, a na to nie ma kontrargumentu. Oczywiście, wypadek może przytrafić się nauczycielowi widzącemu, ale niewidomy praktycznie nie ma argumentów na swoją obronę. Może udowadniać w sądzie, że dopełnił swoich obowiązków, jednak zawsze można będzie mu zarzucić, że gdyby widział, mógłby temu zapobiec, a o sytuacje niebezpieczną w szkole, zwłaszcza w podstawowej, nie jest trudno. 
 
S.K. - I znowu porusza Pani ważne zagadnienie. Teoria to jedno, a rzeczywistość i praktyka to drugie. Niewidomy wiele może, wiele potrafi, ale często wymaga to od niego nieproporcjonalnie więcej czasu i wysiłku niż w przypadku osób widzących. Tym również należy się kierować przy wyborze zawodu i pracy. 
 
B.I. - To właśnie chciałam powiedzieć. Dodam jeszcze, że bezpieczeństwo dziecka w szkole jest sprawą priorytetową. Jeśli istnieją jakiekolwiek przesłanki ku temu, że z jakiejś lub z czyjejś przyczyny może ono się zmniejszyć, należy temu przeciwdziałać i ten fakt nie podlega dyskusji. Dzieci, zwłaszcza te najmłodsze, nie mają wpływu na decyzje dorosłych, nie mają możliwości się sprzeciwić, zaprotestować, dlatego, w mojej opinii, nikt nie ma prawa narażać ich na niebezpieczeństwo. Oczywiście, każdy z przypadków należy rozpatrywać indywidualnie. Nigdy nie ma stuprocentowej pewności, iż pod opieką pełnosprawnego nauczyciela nic się złego nie wydarzy i odwrotnie, nie można sugerować, że nauczyciel niewidomy zawsze nie zapanuje nad dyscypliną i bezpieczeństwem w grupie. 
Rozmawiałam z kilkoma nauczycielami z dysfunkcją wzroku, zatrudnionymi w różnych ośrodkach w Polsce, szczególnie dużo podczas warsztatów dla grup zawodowych, zorganizowanych przez ZG PZN w 2008 r. Zgłaszali podobne spostrzeżenia, zwłaszcza ci nauczyciele, którzy podzielają mój pogląd, iż osoba niepełnosprawna, choćby najlepiej zrehabilitowana, nie jest w stanie radzić sobie w życiu równie sprawnie, jak osoba bez ograniczeń. 
 
S.K. - Jeżeli w życiu nie, to i w szkole też nie. Czy tak mam to rozumieć? 
 
B.I. - Myślę, że na pytanie, czy osoba niewidoma może być nauczycielem prowadzącym zajęcia w klasie, nie da się tak naprawdę kategorycznie odpowiedzieć - tak lub nie. Dyrektor szkoły, w której pracuję, zna mnie od dawna, wie, że radzę sobie z młodzieżą (przepracowałam wiele lat w klasie), a mimo to nie zaproponowała mi pracy w gimnazjum. Powiedziała mi wprost, że młodzież jest tam trudna, że sobie nie poradzę, że młodzież będzie robiła mi na złość. Na takie słowa nie mam argumentu. Będę mieć zwykłego pecha, coś się wydarzy i zmarnuję mnóstwo czasu i zdrowia na udowodnienie swojej niewinności, zamiast zrobić w tym czasie coś konstruktywnego i wartościowego dla siebie i innych. 
Przepisy są tak skonstruowane, że za wszystko odpowiada nauczyciel. Uczniowie i rodzice mają coraz mniej szacunku do tej grupy zawodowej. Media, goniąc za sensacją, eksponują w większości tylko negatywne sytuacje. 
W zawodzie nauczyciela coraz trudniej odnaleźć się osobom widzącym, a co dopiero niewidomym. Jedni i drudzy muszą zmierzyć się ze stawianymi nauczycielom wysokimi wymaganiami przez zwierzchników, często roszczeniową postawą rodziców i uczniów. 
Praca z uczniami ze szkoły podstawowej i gimnazjum to prawdziwe wyzwanie! Nie widzę natomiast przeszkód do pracy z dorosłymi, ze studentami, i tu nie obserwuję specjalnego wycofywania się niewidomych nauczycieli. Przeciwnie, coraz więcej osób podejmuje pracę na uczelniach wyższych, coraz liczniejsza grupa niewidomych zajmuje się różnego typu szkoleniami, a to także przecież praca nauczyciela. 
 
S.K. - W dawnych latach przy Zarządzie Głównym PZN istniała sekcja niewidomych nauczycieli. Jak Pani myśli, czy sekcja taka obecnie mogłaby być przydatna do rozwiązywania problemów niewidomych nauczycieli? Jeżeli tak, czy istnieją możliwości i potrzeba reaktywowania tej sekcji? 
 
B.I. - Nie wiem, czy istnieje potrzeba reaktywowania sekcji niewidomych nauczycieli, ponieważ nie wiem, jak liczną grupę oni stanowią i co ważniejsze, ilu spośród nich pracuje w zawodzie. Uważam, że warto o tym pomyśleć, zmobilizować się, i choćby zdalnie wspierać się w zmaganiach z zawodowymi problemami. Konieczne jest też, co najmniej raz w roku, zorganizowanie spotkania, bo najlepiej dyskutuje się twarzą w twarz. 
Oceniam jednak, że będzie to trudne ponieważ niewidomi rzadko prowadzą konstruktywny dialog. Częściej licytują się, kto lepiej sobie radzi - każdy, kto nie potrafi sobie z czymś poradzić, w opinii innych jest niezrehabilitowany. Nie chcę powiedzieć, że tak jest zawsze, bo zaraz zostanę zaatakowana i posądzona o występowanie przeciwko własnemu środowisku, ale takie są moje doświadczenia. 
 
S.K. - Chyba Pani trochę przesadza. Niewidomi, podobnie jak pozostali ludzie, różnią się między sobą wieloma cechami - tą, o której Pani mówi, również. 
 
B.I. - Może i tak, ale co najmniej kilkanaście razy, kiedy rozmawiałam z osobą niewidomą o moich problemach, zamiast mnie wysłuchać i porozmawiać, za wszelką cenę próbowała mi udowodnić, jaka to ja jestem nieporadna, a to przecież takie oczywiste i proste. 
Czy sekcja taka jest potrzebna? Z pewnością przydałaby się wymiana poglądów i doświadczeń. 
W 2008 r. w Bydgoszczy PZN organizował warsztaty dla grup zawodowych - tłumaczy i nauczycieli. Zostałam poproszona o poprowadzenie bloku zajęć adresowanego do grupy nauczycieli z zakresu "Zasady poglądowości w nauczaniu, wykorzystywanie środków multimedialnych, jak sobie z tym radzi nauczyciel z problemami wzroku". Okazało się, że wielu z obecnych nauczycieli aktywnie włączyło się w konstruktywną dyskusję, a z niektórymi pozostaję nadal w kontakcie. 
 
S.K. - Czyli nie zawsze jest źle. Może też być konstruktywna dyskusja. Ale wróćmy jeszcze na chwilę do ewentualnej zmiany pracy przez nauczyciela języka niemieckiego. Jak Pani wspomniała, nie ma zapotrzebowania na pracę nauczyciela tego języka. Chyba nie jest łatwo osobie niewidomej znaleźć nowe zainteresowania zawodowe? 
 
B.I. - Nie jestem jakoś mocno przywiązana do języka niemieckiego, kiedyś może tak było. Wówczas bardziej się w tym kierunku rozwijałam, zwłaszcza pasjonuje mnie dydaktyka i metodyka nauczania małych dzieci. Interesuję się też nauczaniem języków obcych osób z dysfunkcjami wzroku, ale dziś nie jest to już moim priorytetem. Życie najpierw zmusiło mnie do zmiany kwalifikacji i poniekąd zajęcia, a teraz już chyba sama zaczynam przekonywać się do tego, że mogę robić coś innego, niż tylko uczyć i że także i to może sprawiać mi przyjemność i dawać satysfakcję na równi z pracą w szkole. Zresztą, praca w szkole, jak już tu wielokrotnie wspomniałam, nie jest jedynym moim zajęciem. 
 
S.K. - Gdzie jeszcze Pani pracuje i czym się zajmuje? 
 
B.I. - Od 2002 r. współpracuję z Uniwersytetem Pedagogicznym w Krakowie oraz z Uniwersytetem Jagiellońskim jako opiekun praktyk studenckich. W latach 2002 - 2004 pracowałam w Medycznym Studium Zawodowym w Bochni jako nauczyciel rehabilitacji i komunikacji osób niewidomych i słabowidzących. Prowadziłam zajęcia dydaktyczne z tyflopedagogiki na studiach stacjonarnych, na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie (2008 r.). Od 2007 r., także na tej uczelni, prowadzę zajęcia w zakresie dydaktyki języka niemieckiego. Wymienię jeszcze wspomnianą wyżej pracę w Stowarzyszeniu na rzecz Osób Niepełnosprawnych oraz Przewlekle Chorych ULKA. W stowarzyszeniu tym pracowałam od roku 2007 społecznie, a teraz pracuję na etacie. Pracę tę traktuję na równi z pracą w szkole i to tym zajęciom poświęcam najwięcej czasu oraz energii. 
Dodatkowo, jak już też wyżej wspominałam, współpracuję z różnymi instytucjami i organizacjami, prowadzę warsztaty i szkolenia. Regularnie współpracuję z Firmą Usługowo-Handlową TUWI jako instruktor i szkoleniowiec. Wiele z tych zajęć ma charakter umowy zlecenia lub umowy o dzieło. Nie są to regularne zajęcia, ponieważ raz jest zapotrzebowanie na taką pracę, innym razem go nie ma. Jest to jednak całkiem sensowne źródło dodatkowego dochodu. 
Długo byłam przekonana, iż jeśli nie będę pracowała gdzieś na etacie, a w szkole może być różnie, to sobie nie poradzę. Okazało się jednak, że jak zdecydowałam się kilka razy wziąć pracę zleconą, to byłam później polecana innym zleceniodawcom. Instytucje, które ze mną podjęły współpracę, co jakiś czas proponują mi kolejne zadania do wykonania - staram się nie odmawiać, albo robię to rzadko - zawsze mam konkretne terminy i plany na kolejnych kilka miesięcy. 
Chętnie podejmuję nowe wyzwania zawodowe, ale zdaję też sobie sprawę z ograniczeń, jakie wynikają z mojego stanu zdrowia. Prawdą jest, że nie da się wszystkich srok za ogon złapać - wybieram, więc to, co naprawdę mnie interesuje i daje przyzwoite utrzymanie, co nie znaczy, że nie pracuję równie chętnie społecznie. 
 
S.K. - Wcale bogaty dorobek zawodowy i to w tak młodym wieku. Gdyby poszukiwała Pani nowej pracy, jak przedstawiłaby potencjalnemu pracodawcy swoje kwalifikacje? 
 
B.I. - Po podaniu faktów dotyczących dotychczasowej pracy, powiedziałabym, że mam doświadczenia w: kierowaniu projektami grantowymi finansowanymi z funduszu Unii Europejskiej oraz z funduszy krajowych. Mam doświadczenie w skutecznym aplikowaniu o środki grantowe oraz wdrażaniu i realizowaniu konkretnych projektów, np.: Socrates Comenius, Równe Szanse - Kolorowa Akademia. Potrafię biegle posługiwać się sprzętem komputerowym oraz oprogramowaniem, m.in. biurowym, biegle znam język niemiecki w mowie i piśmie. Posługuję się także na poziomie komunikatywnym językiem angielskim i rosyjskim. Mam doświadczenie we współpracy z różnymi organizacjami pozarządowymi oraz instytucjami - współpracuję w sposób cykliczny z Zarządem Głównym Polskiego Związku Niewidomych w Warszawie oraz jego terenowymi jednostkami, Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w Bochni, Małopolskim Związkiem Osób Niepełnosprawnych, Powiatową i Miejską Biblioteką Publiczną, Muzeum i Miejskim Domem Kultury w Bochni, Instytutem Austriackim w Krakowie, Stowarzyszeniem Partnerskim Bochnia-Saarlouis. 
Jestem nauczycielem - od trzynastu lat pracuję w szkole podstawowej, posiadam też praktykę w prowadzeniu zajęć ze słuchaczami szkół policealnych - Medyczne Studium Zawodowe w Bochni oraz w nauczaniu osób dorosłych i młodzieży w systemie stacjonarnym i zdalnym jako instruktor nowoczesnych technik informacyjnych dla osób niepełnosprawnych, współpracuję z krakowskimi uczelniami wyższymi jako wykładowca. Mam doświadczenie we wdrażaniu innowacyjnych metod i technik nauczania - zastosowanie metody stacji, a także praca metodą projektów. Mam doświadczenie w prowadzeniu otwartych zajęć z udziałem dorosłych, w tym nauczycieli ze szkół integracyjnych i ogólnodostępnych. Pracowałam też z młodzieżą i studentami - także niepełnosprawnymi podczas turnusów rehabilitacyjno-językowych w kraju i za granicą jako lektor języka niemieckiego i tłumacz. 
Dużym moim atutem jest doświadczenie w pracy w charakterze tłumacza podczas konferencji i warsztatów w kraju i za granicą. Mam trzyletnią praktykę w zarządzaniu organizacją pozarządową, szybko się uczę, lubię pracować w zespole ale samodzielnie również jestem w stanie realizować postawione cele. 
Pewnie jeszcze kilka innych nieprzychodzących mi teraz do głowy umiejętności czy doświadczeń mogłabym przytoczyć w konkretnej rozmowie z pracodawcą. Oczywiście, wybrałabym z powyższego to, co zbieżne byłoby z jego oczekiwaniami i dla niego przydatne, nie opowiadałabym o wszystkim. 
 
S.K. - Wcale nie mało tego. Jest Pani niemal jak ta "kobieta pracująca, która żadnej pracy się nie boi". Proszę powiedzieć, czy Pani działalność jest doceniana przez otoczenie i pracodawców. W przypadku osoby niewidomej, różnie to może wyglądać. 
 
B.I. - Przypuszczam, że tak. Są nawet obiektywne dowody na pozytywną ocenę mojej pracy. Są nimi, między innymi: wyróżnienie nagrodą Małopolskiego Kuratora Oświaty za wybitne osiągnięcia w pracy dydaktycznej i wychowawczej, Nagrody Dyrektora SOSW dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących w Krakowie (przyznane mi czterokrotnie na przestrzeni 13 lat) oraz odznaczenie mnie Brązowym Krzyżem Zasługi przez Prezydenta RP. 
 
S.K. - Proszę przyjąć moje gratulacje. 
 
B.I. - Dziękuję. 
 
S.K. - Dziękuję i spotykamy się za miesiąc na ostatnią część naszej rozmowy. 
 
aaa 
7. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE 
 
aaa 
7.1. Programowa zmiana 
 
Źródło: informacja własna "WiM" 
 
W miesięczniku naszym wprowadzamy programową zmianę. Począwszy od tego numeru zaprzestajemy publikowania rubryki "Dyskutujemy". Źródłem wypowiedzi zamieszczanych w tej rubryce były środowiskowe listy dyskusyjne. Z żalem rezygnujemy z korzystania z tego, tak bogatego źródła informacji, poglądów i opinii. Niestety, opracowanie takiego materiału informacyjnego jest bardzo czasochłonne. Wynika to przede wszystkim ze sposobu prowadzenia dyskusji, tj. dopisywania swoich wypowiedzi do już istniejących. Niektóre osoby swoje wypowiedzi dopisują na początku łańcucha już istniejących, inne na końcu tego łańcucha, a czasami w środku listu i to wielokrotnie. W ten sposób powstają bardzo długie tasiemce, w których wielokrotnie powtarzają się te same wypowiedzi. 
Bywało, że Pani Kaktus otrzymywała 200 czy 300 znormalizowanych stron maszynopisu i z tego wybrała np. 10 stron. Musiała odrzucać setki razy powtarzające się adresy e-mail, daty, sentencje, informacje o przebadaniu programem antywirusowym i inne niepotrzebne znaki oraz ciągi znaków, a także powtarzające się teksty. No i każda wypowiedź wymagała opracowania redakcyjnego. Na dokładkę, wyniki dyskusji ukazywały się z dużym opóźnieniem, po zakończeniu dyskusji na dany temat. 
Trudność stanowi też struktura tekstów pozyskiwanych z list dyskusyjnych. W tekście takim każdy wiersz jest odrębnym akapitem. Wymaga to żmudnego opracowania technicznego. 
Dlatego, zamiast rubryki "Dyskutujemy" wprowadzamy rubrykę "Fakty, argumenty, poglądy, opinie i polemiki". 
Zakładamy, że rubryka ta będzie się składała z dwóch części - z problemowego artykułu i opinii, uwag i poglądów Czytelników na temat omówiony w artykule problemowym. 
Artykuł problemowy może być publikacją własną "WiM" albo przedrukiem. Będzie on wysłany do części czytelników z miesięcznym wyprzedzeniem. Czytelnicy będą proszeni o wypowiedzi na tematy poruszone w artykule. Ich poglądy będą opublikowane w drugiej pozycji tej rubryki. 
W grudniu 2010 r. do części czytelników rozesłane były informacje dotyczące powołania Listy dyskusyjnej PZN w 2003 r. i jej zamknięcia w dniu 26 listopada br., a także kilka dodatkowych informacji wyjaśnień i pytania. 
Miał być to artykuł Jerzego Ogonowskiego pt. "Nie uszczęśliwiać na siłę?". Artykuł ten roześlemy do czytelników w styczniu i będzie opublikowany w lutym wraz z opiniami czytelników. Teraz pod pozycją 10.4 publikujemy 8 wypowiedzi na temat Listy dyskusyjnej PZN, jej znaczenia dla niewidomych i słabowidzących, zamknięcia bez podania przyczyn, a nawet bez podpisu na komunikacie w tej sprawie itp. Zagadnieniu temu poświęcony jest cały dział dziesiąty. Warto więc zapoznać się ze wszystkimi pozycjami tego działu. 
Wyjaśnienia wymaga, co oznacza, że będziemy takie problemowe artykuły wysyłali do części czytelników. Otóż "WiM" czyta już około 900 osób. Nie możemy wysyłać do wszystkich tych artykułów, bo jest to zbyt dużo. Dlatego w grudniu wysłaliśmy informację o likwidacji Listy dyskusyjnej PZN tylko do części osób. W styczniu wyślemy również do części, ale już innych, w lutym do następnych, a po kilku miesiącach znowu do tych pierwszych. W ten sposób, każdy z Państwa będzie kiedyś proszony o wypowiedź. 
Być może, w przyszłości wypracujemy inny sposób współdziałania z Państwem w tworzeniu omawianej rubryki. Tymczasem spróbujemy takiej metody. 
Od Państwa zależy, czy rubryka "Fakty, argumenty, poglądy, opinie i polemiki" przyczyni się do wzbogacenia "Wiedzy i Myśli" i co jest ważniejsze, do pogłębienia wiedzy na tematy ważne dla środowiska. Być może poglądy i opinie Państwa zainteresują również władze stowarzyszeń, fundacji i instytucji działających na rzecz osób z uszkodzonym wzrokiem. Jeżeli się tak stanie, wszyscy będziemy mieli powody do zadowolenia. 
Zapraszamy do współpracy, która może przynieść nam wszystkim pożytek. 
Redakcja "Wiedzy i Myśli" 
 
aaa 
7.2. Niepełnosprawni testerzy stron www pilnie poszukiwani 
 Magdalena Gajda 
 
Źródło: IntegracjaInfo 
 
Masz trudności z poruszaniem się, nie widzisz, nie słyszysz, ale dzięki specjalistycznemu oprogramowaniu świetnie obsługujesz komputer, a Internet nie ma przed tobą żadnych tajemnic? Zgłoś się do Stowarzyszenia Przyjaciół Integracji i zostań testerem stron internetowych. 
- Poszukujemy kreatywnych, ale i skrupulatnych osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności: niewidomych i słabowidzących, niesłyszących i słabosłyszących, a także tych z niepełnosprawnościami ruchowymi, które mieszkają w Warszawie lub w okolicach miasta, a na co dzień posługują się komputerem, wykorzystując przy tym specjalistyczne oprogramowanie lub oprzyrządowanie. Ich zadaniem będzie sprawdzenie stron internetowych należących do różnych instytucji publicznych pod kątem ich dostępności dla osób z niepełnosprawnością - mówi Jakub Dębski, koordynator projektu "Wsparcie osób niepełnosprawnych w swobodnym dostępie do informacji i usług zamieszczonych w Internecie", realizowanego przez Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji, jedną z największych w Polsce organizacji pozarządowych działających na rzecz osób z niepełnosprawnością. Te "testowane internetowo" instytucje publiczne to urzędy administracji państwowej, np. ministerstwa, oraz samorządowej, np. urzędy gmin, ale także organizacje pozarządowe reprezentujące osoby z niepełnosprawnością. W sumie w ramach internetowego projektu Integracji skontrolowanych zostanie ok. 200 witryn, po których - przynajmniej w założeniu- powinni się swobodnie poruszać wszyscy internauci, również ci z różnego rodzaju niepełnosprawnościami. 
- Coraz więcej firm komercyjnych postrzega osoby z niepełnosprawnością jako potencjalnych klientów. Starają się więc udostępnić im nie tylko swoje produkty i usługi, ale również miejsce w sieci, gdzie można znaleźć o nich informacje lub wykonać pewne operacje - czyli strony WWW. 
Nas szczególnie zainteresowały strony instytucji użyteczności publicznej instytucji, które z racji swojej prospołecznej funkcji powinny dawać przykład biznesowi. A czy tak jest rzeczywiście, to będziemy mogli ocenić po realizacji projektu - tłumaczy Jakub Dębski. 
Zainteresowanie dostosowaniem stron WWW do potrzeb osób z niepełnosprawnością ma swoje uzasadnienie również w wymiarze europejskim. W 2006 r. ministrowie odpowiedzialni za e-integrację w poszczególnych krajach Unii Europejskiej podpisali deklarację, w której zapowiedzieli zwiększenie wysiłków w zakresie dostępności publikacji elektronicznych w Internecie i walkę z wykluczeniem społecznym, na które narażone są również osoby z różnego rodzaju niepełnosprawnościami. Ministrowie zadeklarowali również, że do2010 r. publiczne strony internetowe w ich krajach będą zbudowane zgodnie ze światowymi standardami, określanymi przez konsorcjum W3C (World Wide Web Consortium). 
W ramach projektu badawczego Integracji, testerzy badać będą dostępność polskich stron właśnie pod kątem standardów W3C, a także przejrzystości i użyteczności witryn dla użytkowników z niepełnosprawnościami. 
- Panuje jeszcze niestety takie przekonanie, że strona internetowa dostosowana do potrzeb osób niepełnosprawnych to taka, która ma większą czcionkę. A to stanowczo nie wystarczy - mówi Jakub Dębski. Niepełnosprawni testerzy będą sięgać w głąb stroni sprawdzać szczegółowo, czy np. można je obsłużyć bez użycia myszki, korzystając tylko z klawiatury (szczególnie ważne dla osób z ograniczoną sprawnością rąk), czy zdjęcia i grafiki posiadają tekst alternatywny, czyli opisujący to, co jest na nich widoczne (ważne dla osób niewidomych), a także czy zamieszczone w sieci materiały dźwiękowe mają swoją wersję tekstową, tak, aby mogły się z nimi zapoznać osoby niesłyszące. 
- Poszukujemy osób z niepełnosprawnością, które na co dzień korzystają z Internetu. Oferujemy im stanowisko pracy w dostosowanym lokalu, wsparcie doświadczonych konsultantów technicznych, a także zatrudnienie w ramach umowy zlecenia i wynagrodzenie. Dodatkowym atutem kandydata będzie znajomość standardów WCAG oraz komunikatywne posługiwanie się językiem angielskim - mówi Jakub Dębski. 
Wszyscy chętni proszeni są o przesłanie swojego CV i listu motywacyjnego (wraz z klauzulą o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych) na adres: 
audyty@integracja.org, w terminie do 10 stycznia 2011 r. 
Pełne ogłoszenie o naborze na testerów internetowych można znaleźć na www.niepelnosprawni.pl. 
Projekt "Wsparcie osób niepełnosprawnych w swobodnym dostępie do informacji i usług zamieszczonych w internecie" rozpoczął się 1 grudnia 2010 r. a zakończy 30 listopada2011 r. Projekt realizowany jest przez Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji oraz Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przy wsparciu organizacji Shaw Trust z Wielkiej Brytanii, a współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. 
 
 aaa 
7.3. Uwaga prenumeratorzy czasopism PZN! 
Monika Cieniewska 
 
Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
Data opublikowania: 2010-12-03 
 
Zmuszony, z powodu braku dofinansowania, do wprowadzenia oszczędności Zarząd Główny Polskiego Związku Niewidomych podjął decyzję dotyczącą wydawania czasopism PZN w roku 2011. 
Zgodnie z tą decyzją magazyn społeczno-kulturalny "Pochodnia" staje się od początku nowego roku dwumiesięcznikiem. Oznacza to, że w ciągu najbliższych 12 miesięcy ukaże się 6 numerów czasopisma. "Pochodnia" będzie wydawana w następujących wersjach: brajl, druk powiększony, elektroniczna (wysyłana mailem, html), nagrywana na płytę CD (wykorzystanie mowy syntetycznej). Każdy pojedynczy numer czasopisma będzie miał większą objętość niż numery wydawane w roku 2010. 
Roczna opłata prenumeratorska będzie wynosić: brajl - 24 zł, druk powiększony - 24 zł, wersja na płycie CD - 18 zł, wersja elektroniczna (html) - bezpłatnie. 
Druk "Pochodni" (wersja brajlowska i druk powiększony) rozpocznie się dopiero w chwili, gdy Polski Związek Niewidomych będzie miał zagwarantowane finansowanie tego działania. Wtedy też rozpocznie się zbieranie wpłat od prenumeratorów. Na razie więc prenumerata na "Pochodnię" brajlowską i w druku powiększonym jest wstrzymana. 
Już teraz rozpoczyna się natomiast przyjmowanie wpłat od prenumeratorów zainteresowanych otrzymywaniem "Pochodni" na płycie CD. Osoby zainteresowane proszone są o wpłacanie 18 zł. Na konto: 
 42 1370 1037 0000 1706 4083 5205 Bank DnB NORD Polska S. A. 
Także teraz rozpoczyna się zbieranie zgłoszeń od osób chcących od 1 stycznia 2011 roku otrzymywać mailem wersję elektroniczną czasopisma. Wszyscy chętni proszeni są o przesyłanie zgłoszeń na adres: 
pochodnia@pzn. org. pl. 
Od 1 stycznia zacznie się również ukazywać bezpłatny internetowy biuletyn informacyjny "Pochodni". Będzie on rozsyłany mailem co dwa tygodnie. Wszyscy zainteresowani otrzymywaniem biuletynu proszeni są o przesyłanie zgłoszeń na adres: 
pochodnia@pzn. org. pl. 
W roku 2011 będą się także ukazywać czasopisma Polskiego Związku Niewidomych dla dzieci i młodzieży - "Światełko" i "Promyczek". Oba tytuły będą ukazywały się w brajlu i druku powiększonym. Ich druk rozpocznie się jednak dopiero, gdy PZN będzie miał zapewnione środki na finansowanie tego działania. Do chwili rozpoczęcia druku oba czasopisma będą umieszczane na swoich stronach internetowych: 
www.swiatelko.wydawnictwapzn.pl 
i www.promyczek.wydawnictwapzn.pl. 
Podobnie, jak w przypadku "Pochodni", zbieranie wpłat od prenumeratorów chcących otrzymywać "Światełko" lub "Promyczek" jest wciąż wstrzymane. Wyłącznie w wersji elektronicznej, dostępnej bezpłatnie na stronie www.pzn.org.pl, będzie się także ukazywało w 2011 roku czasopismo "Nasze dzieci" przeznaczone dla rodziców i opiekunów dzieci niewidomych i niedowidzących. 
Pozostałe tytuły czasopism PZN, a więc "Nasz świat" i "Encyklopedia prawa" zostały zawieszone. 
UWAGA: Prenumerata na wersję brajlowską i w druku powiększonym "Pochodni" i czasopism dziecięcych jest wciąż wstrzymana. Zbierane są wpłaty wyłącznie na "Pochodnię" wydawaną na płytach CD (18 zł) oraz zgłoszenia na bezpłatnie kolportowaną wersję elektroniczną. 

 aaa 
7.4. Miesięcznik Informatyczno-Elektroniczny dla Inwalidów Wzroku "Help" 
 
 Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
Data opublikowania: 2010-12-01 
 
 W latach 90-tych, z inicjatywy firmy Altix wydawany był Miesięcznik Informatyczno-Elektroniczny dla Inwalidów Wzroku o nazwie "Help". Niektórzy wciąż go pamiętają. Był oknem na świat, traktował o rzeczach ważnych dla niewidomych, odkrywał przed nimi arkana nowoczesnych rozwiązań tj. tyflorehabilitacyjnych. 
Obecnie, po latach, wracamy do jego idei i dlatego z okazji VIII edycji konferencji Reha For The Blind In Poland, oddajemy w Państwa ręce nowy, choć nawiązujący stylem i formą przekazu do swego poprzednika, biuletyn tyfloinformatyczny o nazwie "Help. Wiedzieć Więcej". Będziemy informować na jego łamach o najnowszych i najważniejszych produktach na rynku, o ciekawych wydarzeniach w środowisku, o sprawach, które mogą być istotne dla każdego z nas. Jest to biuletyn dedykowany nie tylko dla niedowidzących i niewidomych, ale też i dla osób z innymi niepełnosprawnościami. Wszystko po to, byśmy wspólnie osiągnęli optymalny poziom rehabilitacji niepełnosprawnych. Mamy nadzieję, że dzięki naszej pomocy, poziom tejże rehabilitacji w Polsce, będzie coraz wyższy i będzie się dokonywał w coraz bardziej świadomy sposób. 
W pierwszym numerze magazynu "Help. Wiedzieć Więcej" między innymi: 
- poruszający wywiad z Igorem Busłowiczem, który opowiada o swoich zmaganiach z niepełnosprawnością, 
- porady, jak ujarzmić system Windows 7 
- artykuł Michała Bałamuta - cykl, jak niewidomi funkcjonują w krajach europejskich - na początek Belgia, 
- artykuł Marii Kaliszan-Kaźmierczak na temat metody nauki podpisu czarnodrukowego przez osoby niewidome, 
- opis funkcjonalności nowych produktów np. Mobile Speak lub powiększalnik Sapphire, 
- recenzje ciekawych książek dla niewidomych - w tym numerze atlas "100 najpiękniejszych miejsc w Polsce. Zabytki i krajobrazy wreszcie dostępne dla niewidomych i słabowidzących", 
- reportaż z akcji "Tyflobus. Widzieć Więcej", 
- liczne porady z zakresu obsługi sprzętu i wiele, wiele innych interesujących informacji. 
Każda osoba, która odwiedzi stanowisko firmy Altix w czasie trwania konferencji Reha For the Blind In Poland w gmachu Biblioteki Narodowej w Warszawie, w dniu 2 i 3 grudnia otrzyma biuletyn bezpłatnie! 
W przypadku pytań odnośnie biuletynu proszę pisać na adres: 
biuletyn@altix.pl 
Kamila Wejman 
Redaktor naczelny 
 
aaa 
7.5. "Film" w e-Kiosku 
 
 Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
 Data opublikowania: 2010-12-08 
 
Drodzy Czytelnicy! 
 
 Z przyjemnością informujemy, iż w najbliższych dniach w ofercie internetowego kiosku z prasą dla osób niewidomych i słabowidzących ukaże się nowy miesięcznik: 
"Film" - to najstarszy polski miesięcznik o tematyce filmowej - ukazuje się od 1946 r. Zawiera aktualne informacje na temat premier filmowych, branży oraz sylwetek twórców produkcji kinowych i telewizyjnych. 
Film dzięki swojej długoletniej tradycji stał się tytułem niezwykle kompetentnym, wiarygodnym oraz opiniotwórczym. Artykuły pisane są przez najlepszych polskich filmoznawców, jednak w sposób przystępny dla przeciętnego miłośnika kina. 
Zespół obsługi e-Kiosku 
 
 aaa 
7.6. Nowe tytuły w e-Kiosku 
 
 Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
Data opublikowania: 2010-12-08 
 
 Sylwester Piekarski pisze: "Wprawdzie mail jest adresowany do czytelników e-Kiosku, ale myślę, że można go wysłać na Typhlos, aby zachęcić do podjęcia tej decyzji tych, którzy jeszcze nie są czytelnikami. Poza tym jest on informacją o najbliższych planach zespołu e-Kiosku. 
A tak swoją drogą, cieszy mnie, że inicjatywa, którą kiedyś podjęliśmy rozwija się i mam nadzieję, że Fundacja "Trakt", z którą miałem przyjemność współpracować w tworzeniu serwisu, dostanie jeszcze grant i będziemy mogli serwis ten uczynić bardziej funkcjonalnym dla odbiorców, zaś sam sposób przetwarzania materiałów udoskonalić, co zapewne przyczyni się do jeszcze większej ilości tytułów". 
 Ciesząc się z tego co już jest, przytaczam cały list Stowarzyszenia De Facto. 
 Pozdrawiam - Sylwek Piekarski 
 
 Redakcja "WiM" gratuluje Fundacji Polskich Niewidomych i Słabowidzących "Trakt" oraz Fundacji "De Facto" wspaniałej inicjatywy, opracowania założeń i programu Serwisu oraz realizacji tych założeń. Przyłączamy się do zachęty wyrażonej przez Sylwestra Piekarskiego dotyczącej korzystania z prasy udostępnianej przez eKiosk. 
 
Szanowni Państwo! 
 
 Bardzo dziękujemy za zainteresowanie działaniem Kiosku z prasą dla osób niewidomych prowadzonego przez Stowarzyszenie "De Facto". 
W ofercie są już 42 tytuły czasopism z otwartego rynku prasowego. Więc, można by rzec, najważniejsze potrzeby zostały zaspokojone. Co nie znaczy że wszystkie. 
Prosząc o nowe tytuły, proszę pamiętać, że przetwarzanie czasopism jest niezwykle pracochłonne. Nie pora tu na dokładniejsze przedstawienie problemu, może kiedyś będzie na to czas i miejsce. 
Szanowni Państwo, cały czas śledzimy potrzeby osób niewidomych z zakresu czytelnictwa prasy. W odpowiedzi na te potrzeby wprowadziliśmy do oferty miesięcznik "Film". Wkrótce wprowadzimy miesięcznik "Teatr". Prowadzimy starania by pozyskać miesięcznik "Playboy". Proszę o cierpliwość. Negocjacje z wydawcami mogą potrwać nawet rok. Będziemy informować czytelników Kiosku o postępie prac. 
Od nowego roku zamierzamy wprowadzić do oferty Kiosku dzienniki. Będą się one ukazywały w e-kiosku (tak, jedynie w serwisie on-line) co dzień. 
Jeszcze raz dziękujemy za zainteresowanie Kioskiem z prasą dla osób niewidomych Stowarzyszenia "De Facto" Prosimy przesyłać życzenia i uwagi na adres: 
 biuro@defacto.org.pl 
 Z poważaniem 
Administrator Kiosku 
 
Mazowieckie Stowarzyszenie Pracy dla Niepełnosprawnych 
 DE FACTO 
ul. Małachowskiego 4B/3 
09-400 Płock 
tel/fax + 48 24 366 86 76 
defacto.org@wp.pl 
www.defacto.org.pl 

aaa 
7.7. "Średniowiecze na dłoni"
Jakub Gaweł 
 
Źródło: publikacja własna "WiM" 
 
 Nieczęsto nadarza się okazja, aby wziąć do ręki najprawdziwszy miecz, założyć elementy zbroi rycerskiej, strój dworski, strzelić z angielskiego długiego łuku, a nawet zostać świadkiem pojedynku dwóch rycerzy. 
Te i wiele innych atrakcji czekało na niewidome i słabowidzące dzieci oraz ich rodziny na niezwykłym pokazie - żywej lekcji historii, zatytułowanej "Średniowiecze na dłoni". Wydarzenie miało miejsce 27 listopada 2010 roku w Szkole Podstawowej nr 35 w Gdańsku i zorganizowane zostało przez Okręg Pomorski Polskiego Związku Niewidomych, przy współpracy dyrekcji szkoły, która udostępniła bezpłatnie na ten cel salę gimnastyczną. O godzinie 11.00 przed uczestnikami pokazu pojawili się rycerze i damy z Bractwa Rycerskiego KOPIA OLIWSKA, którzy dzięki barwnym opowieściom i przywiezionemu wyposażeniu - wiernym replikom XV-wiecznych oryginałów, przenieśli wszystkich w dawne czasy. 
Zabawa zaczęła się od pojedynku dwóch skłóconych ze sobą rycerzy. Pojedynkowali się na miecze, a następnie kolejno na topory i tarcze oraz kiścienie - dawną broń obuchową. Różnorodność użytej broni i odgłosy zderzania się jej ze sobą oraz z tarczami pozwoliły wyobrazić sobie siłę i dynamikę tej walki, którą na gorąco przez mikrofon komentował trzeci ze zbrojnych, przy okazji opowiadając o zasadach kodeksu rycerskiego, w myśl których wygrany oszczędził pokonanego i podał mu braterską dłoń. 
 Na osobnym stoisku można było poznać sekrety średniowiecznej kuchni i obejrzeć przedmioty codziennego użytku: naczynia z gliny, drewniane i kościane sztućce oraz grzebienie, a także wykonane własnoręcznie przez członków Bractwa zabawki, wzorowane na znalezionych podczas wykopalisk archeologicznych. W wielkim kotle ku uciesze najmłodszych można było sporządzić na sucho mieszankę obiadową z różnych rodzajów kasz, fasoli i grochu. 
W zbrojowni można było przymierzyć i obejrzeć elementy opancerzenia rycerzy i przekonać się, jak silnym trzeba być, aby móc założyć na siebie zbroję, która waży - bagatela - około 30 kilogramów! 
Na zakończenie łucznicy przygotowali pokaz strzelenia z łuków angielskich - najsłynniejszych ze wszystkich łuków średniowiecza. Z odległości około 20 metrów strzelcy szyli do słomianej tarczy strzałami zakończonymi specjalnymi grotami, które gwiżdżą w czasie lotu. 
Uczestnicy zabawy mogli spróbować swych sił i wystrzelić tak zwane "pacynki" - strzały zakończone miękką szmacianą kulką. 
Podczas dwóch godzin zabawy dzieci wzięły także udział w wielu konkursach z pytaniami dotyczącymi średniowiecza, a wszystkie odpowiedzi nagrodzone zostały upominkami przygotowanymi przez Okręg Pomorski PZN. Spotkanie stało się świetną okazja do wręczenia paczek mikołajkowych. 
Spotkanie ze średniowieczem było pierwszą tego typu wspólną inicjatywą PZN i rekonstruktorów historycznych, a Bractwo Rycerskie KOPIA OLIWSKA już obiecuje kolejne niespodzianki i magię dawnych wieków. 
 
 aaa 
7.8. Niewidoma adwokat otworzyła kancelarię 
 
Źródło: informacja własna "WiM" 
 
Z Listy dyskusyjnej Typhlos dowiedzieliśmy się, że w dniu 20 grudnia 2010 r. została otworzona kancelaria prawna Pani adwokat Magdaleny Szyszki. Nie byłoby w tym nic nadzwyczajnego, gdyby Magdalena Szyszka była zwyczajnym adwokatem. I pewnie jest, ale oprócz tego jest niewidomym adwokatem. W Polsce mamy niewidomych prawników, ale tych, którzy osiągnęli adwokacką aplikację nie ma znowu tak wielu, a tych, którzy prowadzą własne kancelarie jest jeszcze mniej. Dlatego wydarzenie to uznajemy za ważne i interesujące. 
O trudnościach otrzymania pomocy finansowej na urządzenie kancelarii Pani adwokat, nasi Czytelnicy mogli przeczytać w numerze 12(24)/2010 "WiM", pozycja 10.1. Nie było łatwo. Były nawet przesłanki do przypuszczeń, że Pani Magdalena Szyszka spotkała się z dyskryminacją z powodu niepełnosprawności. Dlatego obecnie z wielką satysfakcją odnotowujemy zwycięstwo niewidomej koleżanki. 
Pani adwokat gratulujemy i serdecznie życzymy wielu sukcesów w tej działalności. Życzymy dużo klientów, ich uznania oraz wielu interesujących spraw. Życzymy też szczęścia i powodzenia w życiu osobistym. 
Redakcja Wiedzy i Myśli 
 
 aaa 
7.9. Terapia przez ruch dla niewidomych i niedowidzących 
PAP 
 
 Źródło: www.e-teatr.pl 
Data opublikowania: 2010-11-24 
 
Warsztaty terapii przez ruch dla osób niewidomych i niedowidzących prowadzi w Piekarach Śląskich Śląski Teatr Tańca z Bytomia. W ich pierwszej edycji uczestniczy 7 osób w starszym wieku. 
"Dzięki tym zajęciom zamierzamy udowodnić, że nie ma takiego rodzaju niepełnosprawności, który uniemożliwiałby uprawianie tańca współczesnego. Najważniejsze dla nas jest przekonanie o tym samych niewidomych i niedowidzących. Ważne jest też uświadomienie tego osobom zdrowym, bowiem integracja osób niepełnosprawnych od zawsze odgrywa ważną rolę w działaniach Śląskiego Teatru Tańca" - powiedziała PAP Anna Wróblowska z działu promocji teatru. 
W zajęciach uczestniczą osoby biorące udział w projekcie "Przywrócić wartości" Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie na rzecz integracji i aktywizacji mieszkańców Piekar Śląskich. To pierwszy wspólny projekt ośrodka i teatru. Przedsięwzięcie ma zachęcić osoby niewidome i niedowidzące do korzystania z zajęć tanecznych i przygotować je do wzięcia udziału w tworzeniu spektakli tańca współczesnego. Zajęcia koncentrują się na rozwijaniu świadomości ciała i ruchu, na wykształceniu umiejętności wyczucia ciężaru ciała, wyczucia przestrzeni, rozwijania płynności ruchu, kształtowania umiejętności współdziałania z partnerem i grupą. Zajęcia odbywają się w Ośrodku Kultury "Andaluzja" w Piekarach Śląskich. Potrwają do piątku. Prowadzi je Katarzyna Rybok, fizjoterapeutka i tancerka-pedagog od lat związana ze Śląskim Teatrem Tańca, odnosząca sukcesy na polu współpracy z osobami niepełnosprawnymi, dziećmi i osobami starszymi. 
Śląski Teatr Tańca to pierwszy polski zawodowy zespół tańca współczesnego, założony w 1991 r. przez choreografa Jacka Łumińskiego. Oprócz cenionej przez krytyków i publiczność działalności artystycznej, twórcy od lat angażują się też w projekty społeczne, aktywizując poprzez taniec środowiska osób starszych, niepełnosprawnych ruchowo i dzieci z rodzin społecznie wykluczonych. 
 
 aaa 
7.10. Audiodeskrypcja w teatrze i w galerii 
Na podstawie internetowych informacji oprac. Bożena Klonek 
 
Źródło: informacja własna "WiM" 
 
W dniu 16 stycznia o godz. 19.30 w Teatrze Dramatycznym w Warszawie odbędzie się spektakl "Wilk" z audiodeskrypcją. Bilety kosztują po 45 i 35 zł. Osobom niewidomym i słabowidzącym teatr przyznaje zniżkę w wysokości 10 procent. 
Więcej informacji uzyskać można w kasie biletowej teatru. Jest ona czynna 
- od poniedziałku do piątku w godz. 12.00-15.00 i 16.00-20.00 
- w soboty od 16.00-20.00 
- w niedziele (w dniu spektaklu) 16.00 - 20.00. 
Tel. 22-656-68-44 
e-mail: kasa@teatrdramatyczny.pl 
Spektakl "Wilk" oparty jest na motywach powieści Hermana Hessego "Wilk Stepowy", a jego reżyserem i scenarzystą jest Marcin Liber. 
Dodatkowe informacje i recenzje można znaleźć pod adresem: 
www.teatrdramatyczny.pl 
 
Galeria Labirynt we współpracy z lubelskim Towarzystwem ZACHĘTY SZTUK PIĘKNYCH w dniach 11.12.2010 do 6.01.2011 zorganizowała wystawę sztuki EWY ZARZYCKIEj "OD NIE DO TAK". Jest to wystawa z audiodeskrypcją i obejmuje twórczość z lat 1980-2010. 
Zorganizowana została dla uczczenia trzydziestolecia pracy twórczej artystki. 
 Galeria Labirynt, 20-112 Lublin 
ul. Grodzka 5a 
tel/fax +48 81 448 20 76 
Więcej informacji na stronie: www.labirynt.com 
 
aaa 
8. O ZWYKŁYCH I NIEZWYKŁYCH ZAJĘCIACH 
Niby proste - sprzątanie 
Jaga Praktyczna 
 
Prawidłowa organizacja czynności związanych ze sprzątaniem nie jest wcale nieskomplikowana, ponieważ wymaga odpowiedniego planowania, tak aby czas i energia były wydatkowane w sposób jak najbardziej ekonomiczny, szczególnie, że drobne przedmioty typu: ściereczki, niewielkie pojemniczki, nakrętki zawsze się gdzieś potrafią zawieruszyć. Och, ileż to razy tracę czas na znalezienie upartej zakrętki od Cifa czy Pronto, która wszak przed chwilą tu leżała. A przecież wystarczy do przechowywania i przenoszenia drobnych przyborów do sprzątania stosować plastikowy pojemnik. Dobra organizacja miejsca, w którym przechowuje się narzędzia i przybory, ułatwia wykonanie różnorodnych czynności związanych ze sprzątaniem. Idealnym rozwiązaniem jest "kącik, w którym można znaleźć wszystko i w którym każda rzecz ma swoje miejsce". Może być to szafka pod zlewem czy w łazienkowym segmencie. Najlepszym rozwiązaniem jest komórka lub wydzielona pakamera, ale często w mikroskopijnych mieszkaniach trudno ją wydzielić. Pamiętajmy przynajmniej o zamykaniu szafki z chemikaliami broniąc je przed ciekawskimi dziećmi. 
 
Odkurzanie 
 
Do regularnego odkurzania mieszkania nie muszę nikogo przekonywać, szczególnie gdy mieszkamy przy ruchliwej ulicy albo w pobliżu dymiącej ciepłowni. Kurz osiada nie tylko na podłodze, ale na meblach, firankach, parapetach i tapicerce. Na szczęście w handlu mamy wybór preparatów i ściereczek do odkurzania. Można także wykonać je domowym sposobem, umieszczając kawałek miękkiego materiału w pojemniku zawierającym kilka kropli płynu do polerowania mebli i zostawiając go tam na 24 godziny. Można też tym płynem nasączyć zwykłe kuchenne rękawice. 
Na początek odkurzmy dużą gładką powierzchnię na przykład stół. 
1. Dotknij ręką jego krawędź. 
2. Stojąc po lewej stronie, bez ściereczki w ręku, połóż koniuszki palców obu dłoni na krawędzi stołu. Dłonie powinny być skierowane ku dołowi, a palce swobodnie rozstawione na boki, tak aby kciuki spotykały się. 
3. Przesuwaj ręce ostrożnie do przodu, w stronę przeciwległej krawędzi, zdejmując ze stołu napotkane przedmioty i odstawiając je w bezpieczne miejsce, np. pod mebel. 
4. Zorientuj się, gdzie znajduje się miejsce, z którego zacząłeś i przesuwaj ręce z powrotem w tę stronę. 
5. Przesuń się o krok w prawo i kontynuuj w ten sam sposób oczyszczanie stołu z przedmiotów. 
6. Kontynuuj tę czynność aż do momentu, kiedy cała powierzchnia będzie oczyszczona z przedmiotów. 
7. Weź ściereczkę złożoną do wielkości dłoni w jedną rękę, z palcami wygodnie rozsuniętymi. 
8. W drugą rękę weź śmietniczkę (lub inne naczynie z rączką o podobnym kształcie) i trzymaj ją tuż pod przednią krawędzią stołu. Upewnij się, że śmietniczka dotyka lekko spodniej powierzchni stołu. 
9. Stań bokiem do stołu, tak aby jego przednia krawędź znajdowała się po twojej prawej stronie, trzymając śmietniczkę dotykającą spodniej krawędzi tuż przed sobą. 
10. Połóż ściereczkę na tylnej krawędzi stołu i przesuwaj ją ku przodowi, aż dojedziesz do przedniej krawędzi, w miejscu, gdzie przytyka do niej śmietniczka. Wtedy strzepnij cały zebrany kurz i okruszki na śmietniczkę. 
11. Przesuń ściereczkę w prawo na długość ręki i powtarzaj procedurę aż cały stół będzie odkurzony. 
12. Odłóż śmietniczkę w bezpieczne miejsce. 
13. Połóż ściereczkę na przedniej krawędzi stołu, tak aby cała dotykała powierzchni i przesuwaj nią w stronę tylnej powierzchni ruchami kolistymi. 
14. Przesuń ściereczkę w bok na długość dłoni i powtarzaj cały proces. 
15. Kontynuuj czynność aż do momentu, w którym cała powierzchnia stołu będzie gruntownie odkurzona. 
16. Połóż z powrotem na stole usunięte do odkurzania przedmioty. 
Wiele osób używa do odkurzania mebli specjalnie do tego celu przystosowane części odkurzacza (najczęściej jest to miękka, nieduża szczoteczka). 
 
Nogi stołów i krzeseł odkurzamy nieco innym sposobem. 
1. Ustaw się w takiej pozycji, aby było ci wygodnie odkurzać daną część. 
2. Okręć ściereczkę dookoła wyższej części nogi stołu lub krzesła. 
3. Uchwyć ściereczkę mocno jedną lub dwiema rękami i przesuwaj ku dołowi. 
4. Powtórz ten ruch trzy lub cztery razy. Zastosuj tę samą metodę, odkurzając przęsła przy krzesłach i stołach. 
 
Czyszczenie i polerowanie mebli. 
Wbrew pozorom pionowe ścianki mebli także pokrywają się drobinami kurzu i tracą barwę i połysk, dlatego wymagają starannego odświeżania przynajmniej raz na kwartał. W sklepach możemy znaleźć preparaty czyszczące, przystosowane do mebli drewnianych i fornirowanych - pasty, emulsje, płyny i aerozole. W zależności od typu materiału, z którego wykonane są meble, dobieramy odpowiedni preparat. Osobiście unikam wszelkich aerozoli ze względu na możliwość popryskania ścian czy powierzchni szklanych. Zdecydowanie preferuję pasty i emulsje. 
Spróbujemy odświeżyć stół. 
Potrzebna będzie wilgotna ściereczka, płyn samopolerujący bądź pasta i miękka szmatka. 
1. Oczyść z przedmiotów i odkurz powierzchnię mebla, tak jak omówiliśmy poprzednio. 
2. Jeśli posługujesz się płynem, wstrząśnij pojemnik, aby rozprowadzić zawiesinę. Następnie zdejmij pokrywkę\nakrętkę i odłóż ją w bezpieczne miejsce. 
3. Złóż ściereczkę do wielkości dłoni i weź ją w jedną rękę. 
4. Przytknij ściereczkę do otworu pojemnika i ostrożnie przechyl pojemnik raz lub dwa razy. 
5. Połóż ściereczkę na powierzchni, która ma być wypolerowana, zwilżoną stroną do góry. 
6. Załóż pokrywkę na pojemnik i odłóż go w bezpieczne miejsce. 
7. Ponownie weź zwilżoną ściereczkę i przyjmij pozycję odpowiednią do czynności, którą masz wykonywać. Połóż drugą rękę na frontowej powierzchni mebla, mniej więcej pośrodku swego ciała. Ta ręka będzie ci służyć za punkt odniesienia. 
8. Umieść rękę ze ściereczką na frontowej krawędzi czyszczonego mebla upewniwszy się, że cała ściereczką przytyka do powierzchni, przesuwaj ją kolistymi ruchami ku tylnej krawędzi. 
9. Przesuń rękę ze ściereczką w bok na szerokość dłoni, w miarę potrzeby na nowo zwilż ściereczkę płynem\pastą do czyszczenia. 
10. Kontynuuj tę czynność aż do momentu, kiedy cała powierzchnia będzie wypolerowana. 
Nogi i przęsła mebli odświeżamy w analogiczny sposób do ich odkurzania. 
 
Meble są odświeżone, wypada odkurzyć podłogę. 
Opisywanie wszystkich typów odkurzaczy zajęłoby sporo czasu. A jest ich niemały wybór, począwszy od workowych, poprzez bezworkowe, piorące i miniroboty. Wyposażone bywają w przydatne końcówki do powierzchni podłogowych, jak i do czyszczenia powierzchni tapicerskich, zasłon, szczelin poza framugami i specjalne szczotki do czyszczenia powierzchni między żeberkami kaloryferów. To co ważne w ergonomii pracy odkurzacza, to teleskopowa rura do węża pozwalająca czyścić podłogę bez zbytniego schylania się. 
No, to do dzieła: 
1. Podziel pokój na sektory, używając mebli i ścian jako punktów odniesienia. Jeżeli pokój jest duży i pośrodku znajduje się szeroka, otwarta przestrzeń, wówczas można użyć kilku krzeseł jako oznaczeń granic sektorów. 
2. Zamontuj do odkurzacza szczotkę, włóż wtyczkę do kontaktu i naciśnij guziczek. 
3. Trzymaj metalową rurę wzdłuż ciała ze szczotką na jej końcu, przylegającą płasko do dywanu (w ten sposób lepiej ciągnie). Zaczynając od zewnętrznej krawędzi pierwszego sektora dywanu, posuwaj szczotkę w przód i w tył wzdłuż podłogi, na odległość, do której wygodnie sięgnie operujące szczotką ramię. 
4. Przesuń się o pół kroku w bok powtarzaj całą czynność aż do momentu, kiedy kolejny pas sektora będzie odkurzony na całej długości. 
5. Cofnij się o pół kroku wstecz i odkurz miejsce, w którym początkowo stałeś. 
6. Kontynuuj powyższe czynności aż cały sektor zostanie odkurzony. Zwróć uwagę na to, aby poszczególne kwadraty wewnątrz sektora zachodziły częściowo na siebie. 
7. Powtarzaj te same czynności w obrębie następnego sektora, zwracając uwagę na to, aby sektory częściowo na siebie zachodziły. 
8. Po odkurzeniu całego sektora ustaw meble z powrotem na miejsce. 
9. Rozpocznij odkurzanie od sektora najdalszego od drzwi i posuwaj się przez kolejne sektory w tył, w kierunku drzwi. 
10. Przy odkurzaniu pod meblami należy rurę odkurzacza ustawić niemal równolegle do podłogi. 
11. Przyssawką przeznaczoną do odkurzania podłogi nie da się wyczyścić narożników i powierzchni wzdłuż listwy podłogowej. Należy więc założyć specjalnie do tego przeznaczone końcówki odkurzacza, czyli szczelinówkę. 
12. Zmień końcówkę odkurzacza na miękką szczotkę i odkurz nią meble tapicerowane. W tym celu jedną ręką sprawdzaj powierzchnię mebla, a drugą przesuwaj szczoteczką podłączoną bezpośrednio do węża. Zapewni to sprawne przesuwanie po meblu. 
13. Starannie oczyść używane końcówki z włosów i kurzu. Jeśli pojemnik na śmieci jest pełny, wyjmij go i włóż do plastikowego woreczka i odwróć dnem do góry, aby wytrząsnąć śmieci. W ten sposób unikniesz ponownego kurzenia w pomieszczeniu. 
14. Zawiąż dokładnie woreczek i wyrzuć do pojemnika na odpadki. 
Roboty odkurzające, czyli broomby nie wymagają nadzoru przy sprzątaniu, ale niosą pewne ograniczenia. Meble albo powinny przylegać spodami do podłogi, albo być na wysokich nóżkach, aby broomba mogła swobodnie pod nie wjechać. Należy postawić krzesła na stole, ponieważ robot odbija się od nich i nie zawsze pod nie wpełza. Także proces czyszczenia szczotek-wąsów jest pracochłonny i uciążliwy. Osobiście do szybkiego odkurzania wybrałam popularną Kasię, czyli ręczną szczotkę do czyszczenia dywanów. 
A broomba? Z tego urządzenia najbardziej jest zadowolony kot moich znajomych. Kiedy pani domu uruchamia urządzenie, kotek wskakuje na dysk i jeździ na nim po pokoju. 
W następnym odcinku mokre interesy. 
 
 aaa 
9. ORGANIZACYJNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY 
 
aaa 
9.1. "Niewidomi boją się urzędu skarbowego" 
 
 Źródło: www.polskieradio.pl 
 Data: 30 listopada 2010 r. 
 
Sejm szykuje zmiany w przepisach, które niewidomym utrudnią życie. Jeśli będą chcieli skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej, to będą zmuszeni ujawnić dane swego przewodnika. Jeśli osobie niewidomej pomaga pies, to urząd skarbowy skontroluje, czy pies jest odpowiednio wyszkolony i ma certyfikat. 
- To wszystko zmierza w kierunku jakiegoś absurdu - mówi Małgorzata Pacholec, dyrektor Polskiego Związku Niewidomych. W "Sygnałach Dnia" zastanawia się, co miał na myśli ustawodawca. Przekonuje, że aktywne życie osoby niewidomej jest kosztowniejsze. I zazwyczaj niewidomy korzysta z pomocy osoby drugiej. 
Niewidomi nie chcą specjalnego prawa, ale chcą, żeby prawo traktowało ich tak, jak innych obywateli. - Urzędnik nie musi do niewidomego przychodzić. On sam pójdzie do urzędu - zapewnia Krzysztofa Grzesiowskiego. - Ale dlaczego mamy ciągle coś udowadniać - podkreśla dyrektor PZN. 
Małgorzata Pacholec mówi, że z pracą dla niewidomych jest bardzo źle. Działa tu pewna bariera mentalna. A niewidomi chcą pracować i mogą być wykorzystywani w różnych zawodach. - Choćby w call-centrach, czy jako telemarketerzy. Również jako tłumacze albo psycholodzy - zapewnia. 
Gość Jedynki ubolewa, że dużo się robi, kiedy są pieniądze z programów unijnych. Ale jeśli tych funduszy nie ma, bo projekty są okresowe, to dobrych doświadczeń nie wdraża się do prawodawstwa i do codziennej praktyki. - Tego nam brakuje - ocenia Małgorzata Pacholec. 
Dziś na antenie Programu 1 trwa kampania "Jedynka przeciwko barierom". 
(ag) 
* 
Krzysztof Grzesiowski: Przypominamy, że dziś w naszym programie akcja, kampania "Jedynka przeciw barierom". W bydgoskim studiu Sygnałów nasz gość: pani Małgorzata Pacholec, dyrektor Polskiego Związku Niewidomych. 
 
Zwracamy uwagę Szanownych Czytelników, że poniższy tekst jest zapisem rozmowy. Oznacza to, że nie jest on autoryzowany i poprawiony pod względem stylistycznym, a język mówiony różni się od języka używanego w piśmie. Dlatego w tekście rozmowy na żywo mogą być językowe uchybienia. 
 (przypis redakcji "WiM") 
 
Krzysztof Grzesiowski: Dzień dobry, witamy. 
Małgorzata Pacholec: Dzień dobry, bardzo mi miło. 
K.G.: Dosłownie osiem dni temu w Rzeczpospolitej ukazał się taki artykuł noszący tytuł "Niewidomy pod ścisłą kontrolą". Zna pani treść tego artykułu? 
M.P.: Tak, oczywiście. 
K.G.: Odnosi to się do pewnych uprawnień, jakie mają osoby niewidome, z punktu widzenia izb, urzędów skarbowych, chodzi o odliczenia. 
M.P.: Tak jest. 
K.G.: I czytamy w tym artykule, że osoba, która chce skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej, będzie musiała ujawnić dane swojego przewodnika. To prawda? 
M.P.: Tak. Tak teraz zarządził, niestety, ale Sejm. 
K.G.: No tak, ale jest jeszcze druga sprawa, jeszcze bardziej dziwna. Oto jeśli osobie niewidomej pomaga pies, to urząd skarbowy sprawdzi, czy pies ma uprawnienia do opieki nad niewidomym. 
M.P.: No tak, teraz będziemy wszystko kontrolować. Wydaje mi się, że to idzie do jakiegoś absurdu. Jesteśmy właśnie w Bydgoszczy na zebraniu Polskiego Związku Niewidomych, ścisłego zarządu i wczoraj dyskutowaliśmy na ten temat, jak to będzie postrzegane, co miał na myśli ustawodawca, co chciał osiągnąć. Jeżeli niewidomi mają ciągle udowadniać, komu zapłacili za pomoc, za udzieloną nam pomoc, boimy się, że za jakiś czas, jeżeli poprosimy o pomoc, ktoś może powiedzieć: przecież możecie opłacać przewodników, to ja nie muszę pani pomagać bezinteresownie. Może w tej chwili demonizuję, ale tak naprawdę nie wiem, o co chodzi. Wydawało nam się, że nie ma wątpliwości, że osoba niewidoma, no niestety, ale żeby być aktywną w życiu, korzysta z pomocy osoby drugiej i życie osoby niewidomej jest kosztowniejsze. A aktywne życie osoby niewidomej jest kosztowniejsze. A przecież wszystkie programy, projekty, strategie europejskie, ale też i światowe dążą do tego, żeby właśnie uaktywniać osoby niepełnosprawne, w tym również niewidome, które są chyba osobami też bardzo izolowanymi. 
K.G.: Powrócę jeszcze do sprawy tych psów przewodników. Podobno takich psów w Polsce jest 120. 
M.P.: Tak. Polski Związek Niewidomych zdobył możliwość właśnie certyfikowania psów przewodników, chociaż od wielu, wielu lat, dziesiątków lat byliśmy i jesteśmy w zasadzie jedynym podmiotem, który do tej pory szkolił psy. Ten rok jest wyjątkowy, ponieważ jest krach finansów publicznych, nie otrzymaliśmy dotacji na ten temat... na ten... no, na ten temat, tak, i nie szkolimy. I takich certyfikowanych psów jest w tej chwili około stu, 120 (...) 
K.G.: I osoba, która ma szczęście mieć takiego psa-przewodnika, jeśli te przepisy oczywiście wejdą w życie, będzie musiała wziąć certyfikat, osoba niewidoma, pójść do urzędu skarbowego i przedstawić właśnie stosowny dokument, że pies jest wyszkolony odpowiednio i ma papiery. 
M.P.: Tak, że nie jest to zwykły piesek, wyszkolony właśnie w szkole tresury, musi być to rzeczywiście szkoła taka tresująca i pies musi być sprawdzony, oczywiście, jest do tego specjalny egzamin. 
K.G.: Ale osoba będzie musiała do urzędu pójść, tak? 
M.P.: Oczywiście, tak. 
K.G.: Bo urząd w końcu nie przyjdzie do osoby niewidomej. 
M.P.: Nie przyjdzie, tak. Znaczy ja bym powiedziała tak - nie upierałabym się, bo jesteśmy takimi samymi obywatelami, zresztą tak jak już powiedział pan Pawłowski, nie chcemy jakichś specjalnych... jakiegoś specjalnego traktowania wobec prawa, ale chcemy, żeby prawo nie dyskryminowało nas. To, że jesteśmy wezwani, no dobrze, pójdziemy, to nie jest znowu takie uciążliwe. Jeżeli pokażemy certyfikat, że pies jest prawdziwym psem przewodnikiem, w porządku, niech tak będzie. Myślę, że trudniejsze jest do zrozumienia właśnie wskazanie osoby, która... albo osób, które pomagały nam... 
K.G.: Pomagają. 
M.P.: I które pomagają nam, tak, komu po prostu zapłaciliśmy. I to jest w ogóle jakieś wielkie upokorzenie, bo nie wiemy, już mnie pytano, czy przewodnik musi być pełnoletni. A przecież my korzystamy też z kilkunastoletnich fantastycznych młodych ludzi, którzy świetnie nam pomagają. Czy oni będą mogli być? Mamy dużo pytań do urzędu skarbowego i nie wiem, czy uzyskamy... 
K.G.: Te kłopoty z urzędem skarbowym mają osoby niewidome, na przykład (to też coś z życia) ostatnio na jednej ze stołecznych ulic, w samym centrum, czyli przy Emilii Plater, powstała pierwsza w stolicy ścieżka dla osób niewidomych, to bardzo dobrze ktoś powie, owszem, pewnie tak, natomiast nikt do końca nie potrafi odpowiedzieć na pytanie: dlaczego zaprojektowano ją tylko po jednej stronie ulicy? Może pani zna odpowiedź. 
M.P.: Ja rozmawiałam z panem z Zarządu Dróg Miejskich, który przyjechał do nas, żeby pokazać nam fakturę, z jakiej będzie zbudowany ten chodnik. Też pytaliśmy, dlaczego. Na to odpowiedziano nam, że cieszmy się z tego, że chociaż z tej jednej strony. My nie jesteśmy właśnie takimi bardzo agresywnymi ludźmi, ale trudno nam jest powiedzieć, dlaczego z jednej strony, aczkolwiek cieszymy się, bo ten chodnik po stronie Sali Kongresowej był bardzo trudny i tam jest trudno znaleźć punkty orientacyjne. To jest bardzo szeroki chodnik. Ale z drugiej strony do Dworca Centralnego też dużo ludzi przecież chodzi, to jest ważne miejsce. 
K.G.: No właśnie, po drugiej stronie jest Dworzec Centralny, to dla osób informacja, które nie znają Warszawy. 
M.P.: Tak, nie znają Warszawy, tak. 
K.G.: Ale dlaczego ta ścieżka powstała tylko z jednej, nie po obu stronach ulicy, jest odpowiedź: bo podobno tego typu ścieżki to jest standard w krajach na zachodzie Europy, ale rzecznik Zarządu Dróg Miejskich powiada, że jest taka bajka o dwóch kanarkach i jeden wychowany w klatce, a drugi żyjący na wolności, na Zachodzie to może i standard owe ścieżki, ale polscy niewidomi nie znają takich rozwiązań i może wcale ich nie zaakceptują, zatem po co budować po obu stronach ulicy, może na próbę po jednej. Jak się sprawdzi, to... 
M.P.: Aha, z całą pewnością mówiła to osoba widząca, prawda? Tak że nie docenia osób niewidomych. 
K.G.: Bo jestem pewien. 
M.P.: Nie docenia nas. Ja jestem też osobą niewidomą, a byłam kiedyś widzącą. I zapewniam wszystkich ludzi, że my się uczymy bardzo szybko, jeżeli da nam się szansę. A na pewno mamy też apetyty na aktywne i barwne życie. Więc chcemy być aktywni, nie chcemy siedzieć w domach, nie chcemy być ciężarem dla swoich rodzin, nie chcemy być sfrustrowani. Dlatego musimy wychodzić, musimy pracować, musimy korzystać z dóbr kultury, chodzić do teatru, do kina. Do kina, właśnie ostatnio zaczęłam chodzić do kina, ponieważ od czasu do czasu są filmy z audiodeskrypcją. To jest koszt do każdego filmu podobno tylko 4 tysiące złotych w skali chyba wielu, wielu dziesiątków tysięcy złotych na produkcję filmu. Czemu to nie jest standard? Już na Zachodzie to jest standard, ale mi się wydaje, że jesteśmy już na Zachodzie. 
K.G.: No tak, ale zacytuję raz jeszcze, że być może nasi rodacy, osoby niewidome niekoniecznie chciałyby z takiego standardu korzystać, może się nie sprawdzi. Może być i tak. 
M.P.: Sprawdzi się, sprawdzi. 
K.G.: I jeszcze jedna kwestia na zakończenie. Jak pani wspomniała o osobach niewidomych, słabo widzących, które chodzą do pracy. Jak jest z pracą w tej chwili dla osób niewidzących? 
M.P.: Z pracą jest źle, bardzo często osoby niewidome spotykają się z takim oporem właśnie mentalnym, to jest bariera mentalna. Często ludzie w ogóle nie mają pojęcia, że niewidoma osoba może w ogóle pracować. Sama kiedyś się spotkałam z takim myśleniem, że: "Pani chodzi do pracy? Ojej, a czy to tak długo będzie pani jeszcze chodzić? - Ja mówię: - No, mam nadzieję, że do emerytury". Tak że wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że my, niewidomi mają wykształcenie często dobre, mamy wiele umiejętności, korzystamy z komputera, a przecież w większości... w urzędach w różnych miejscach praca polega na właśnie doskonałej obsłudze programów komputerowych. W tej chwili technologie są tak wysoko zaawansowane, że niewidomi potrafią się skomunikować z całym światem i dobrać do różnych programów. Tak że to jest niewykorzystane i znakomite miejsce pracy i narzędzia naszej pracy. Ale nie tylko. Są tłumaczami, są psychologami, są pedagogami, mogą być telemarketerami, mogą przekonywać ludzi przez telefon do różnych czy zakupów, czy do... no właśnie, w różnych call centerach. Ale też myślę, że to jest tak, że nie ma w tej chwili specjalnych zawodów dla niewidomych czy dla słabo widzących. To każdy z nas powinien i tak przygotowujemy ludzi do pracy, że po prostu badamy, sprawdzamy, jakie są marzenia, jakie są predyspozycje i wtedy podążamy jakby właśnie za marzeniami, za planami i szukamy, gdzie taka osoba mogłaby się sprawdzić. Na to są oczywiście potrzebne pieniądze, bo to nie jest tak, my wiemy, Polski Związek Niewidomych w tej chwili prowadzimy taki projekt dzięki środkom unijnym, ale widzimy jedno - że dużo się robi wtedy, kiedy są projekty, kiedy są pieniądze unijne, a kiedy ich braknie, bo projekty oczywiście są okresowe, to nie wdraża się tych dobrych doświadczeń do prawodawstwa, do praktyki takiej codziennej, rutynowej. I tego nam brakuje. 
K.G.: Dziś, przypomnę państwu, w naszym programie "Jedynka przeciw barierom" nasz gość w bydgoskim studiu, pani Małgorzata Pacholec, dyrektor Polskiego Związku Niewidomych. Dziękujemy bardzo za rozmowę. 
M.P.: Dziękuję pięknie. 
(J.M.) 
 
aaa 
9.2. Stypendium za alergię 
Piotr Kielin 
 
Źródło: www.pion.pl/index.php?page=Czytelnia 
Data opublikowania: 2010-11-25 
 
Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu to liczący trzynaście tysięcy osób ośrodek naukowo-dydaktyczny liczący się nie tylko w Polsce, ale również w Europie. Na uczelni, tak wynika przynajmniej ze statystyk, studiują 143 niepełnosprawne osoby. Czy tak jest w rzeczywistości? 
Jak przystało na uczelnię o wielkich aspiracjach, ale także o dużych możliwościach, poznański UE jest przystosowany dla potrzeb niepełnosprawnych. 
- W tym roku akademickim 143 osoby zostały zakwalifikowane jako osoby niepełnosprawne - mówi Marlena Chomska, rzeczniczka prasowa uniwersytetu i zarazem dyrektorka Biura Rektora i wyjaśnia natychmiast: 
- Kwalifikujemy je na podstawie oświadczeń lekarskich. Dzięki nim mogą złożyć wnioski o przyznanie stypendium dla tych właśnie osób. Są to różne stopnie niepełnosprawności. I tak mamy jedną osobę z dysfunkcją ruchu, kolejna jest niedowidząca oraz jedna z upośledzeniem słuchu. 
A pozostałe osoby? - pytam. 
- Są to przede wszystkim różnego rodzaju alergie... - zauważa M. Chomska. - Dlaczego tak się dzieje? Pytanie należałoby zadać lekarzom, którzy owe zaświadczenia wydają. - Uczelnia nie ma prawa ingerować i podważać merytorycznie zasadności wydania takiej a nie innej opinii - podkreśla pani rzecznik. 
I trudno się dziwić władzom uniwersytetu, że postępują zgodnie z obowiązującą literą prawa. Jednak już dziwić się należy, że takie prawo istnieje. Nie ma też wątpliwości, co sprawia, że studenci starają się o takie zaświadczenia. Pozwalają bowiem na ubieganie się o stypendium dla osób niepełnosprawnych. 
Jak widać na tym przykładzie, niepełnosprawność może być rozumiana i interpretowana bardzo szeroko i elastycznie. I, co ciekawe, problem z alergią ma gros studentów towaroznawstwa uczulonych na... chemikalia. 
Rodzi się kolejne pytanie, o zasadność takich studiów, skoro schorzenie -teoretycznie - wyklucza w przyszłości wykonywanie zawodu. Naturalnie, nie wszystkich to dotyczy. 
- Nie mnie oceniać takie postępowanie - nie ukrywa smutku pani dyrektor. - Jest to sprawa, którą należałoby rozpatrywać w kategoriach etycznych. 
Na szczęście te moralne zawiłości nie przeszkadzają uczelni opiekować się tymi, którzy tej pomocy jak najbardziej potrzebują. I tak osoba ze znacznym upośledzeniem słuchu korzysta z pomocy opiekuna - koleżanki z roku. 
- Jest to dla nas nowe wyzwanie - kontynuuje Marlena Chomska. - Wystąpiliśmy o dofinansowanie z PFRON-u. Nie tylko na opłacenie opiekuna, który sporządza notatki, pomaga w kontakcie z nauczycielami czy ustala terminy egzaminów. Także na zakup skomplikowanej aparatury przetwarzającej dźwięk dla potrzeb tej właśnie osoby niedosłyszącej. Swojego opiekuna ma również student niewidzący. 
Czy to oznacza, że UE nie borykał się z problemami przy przystosowaniu ośrodka akademickiego dla niepełnosprawnych? Nic z tych rzeczy. Największe kłopoty dotyczyły adaptacji budynku B przy al. Niepodległości, gdzie mieszczą się m.in. władze uczelni. 
- Ten budynek jest z 1926 roku - opowiada rzeczniczka. - Objęty jest nadzorem Miejskiego Konserwatora Zabytków. Jakiekolwiek zmiany czy innowacje wymagają zgody pani Marii Strzałko. Po wielu, naprawdę wielu latach udało nam się uzyskać zgodę na budowę dźwigu osobowego przystosowanego do wózków. Jest ona uruchamiana na kartę magnetyczną będącą do dyspozycji potrzebującego. W tej chwili już wszystkie nasze obiekty je mają, jak również odpowiednie podjazdy czy toalety. Do poprzedniej kadencji uczelnia miała pełnomocnika ds. osób niepełnosprawnych. Obecne władze m.in. w wyniku zmian rozporządzeń i przepisów zrezygnowały z niego, zadania pełnomocnika przejął pracownik w dziale ds. studenckich. 
- Prawdę mówiąc mamy kilku niepełnosprawnych studentów - podsumowuje M. Chomska. - Niemniej jesteśmy przygotowani na nowych. Znajdą u nas wsparcie i życzliwość. Zapraszamy i zachęcamy więc tegorocznych maturzystów do odwiedzenia naszych murów. I naturalnie do podjęcia u nas studiów. 
 
 aaa 
9.3. Pismo KIN RP do Helsińskej Fundacji Praw Człowieka 
 
 Źródło: korespondencja KIN 
 Data wystosowania: 2010-11-25 
 
Mgr Jerzy Ogonowski 
 Wrocław, 25 listopada 2010 r. 
 Prezes Klubu 
Inteligencji Niewidomej RP 
 
 						Helsińska Fundacja Praw Człowieka 
						Warszawa 
						Pani Dorota Pudzianowska 
 
	W nawiązaniu do rozmowy Pani z Prezesem Fundacji "Trakt" - Józefem Mendruniem, niniejszym pragnę zwrócić uwagę Fundacji Helsińskiej na - jak sądzę - wieloaspektowe łamanie praw człowieka w kraju w stosunku do osób niepełnosprawnych. Jak się wydaje, problematyka ta nigdy nie była przedmiotem analizy przez Fundację, a istniejący i pogłębiający się stan rzeczy warto byłoby szerzej zbadać i ocenić. 
	Poniżej przedstawiam w punktach zagadnienia, które - moim zdaniem - wskazują wyraźnie na łamanie tych praw. Przez całe życie pełniłem różne funkcje społeczne w rozmaitych organizacjach osób niepełnosprawnych (Polski Związek Niewidomych, Wrocławskie Stowarzyszenie Przyjaciół Dzieci Niewidomych, Fundacja Polskich Niewidomych i Słabowidzących "Trakt", Klub Inteligencji Niewidomej RP" oraz w licznych komisjach opiniujących udzielanie pomocy i zaspokajanie potrzeb osób niewidomych. Ponadto sam jestem niewidomy niemal od urodzenia, a wykonuję zawód tłumacza przysięgłego języka francuskiego i rosyjskiego. Mam zatem możliwość dokonania pewnych uogólnień i zaobserwowanych zjawisk. 
Ponieważ jednak po raz pierwszy występuję do Fundacji Helsińskiej w tego rodzaju sprawie, a chciałbym, aby stała się ona przyczynkiem do pewnej głębszej analizy, uprzejmie proszę o zapoznanie się z moimi tezami zamieszczonymi poniżej i ocenę, czy nadają się one do rozpatrzenia przez Państwa. A jeśli tak, to czy warto przedstawić je w takiej całości, czy też ograniczyć się do jakiegoś jednego aspektu lub problemu. Uprzejmie proszę o ewentualne wskazanie, jaką drogą pójść dalej i do kogo się zwrócić. 
Chcę zaznaczyć, że nie pretenduję do wydania jedynie słusznej oceny, natomiast ukształtowana i umacniająca się sytuacja budzi mój niepokój, ze względu na zdobyte doświadczenie, a także i dlatego, że - jak sądzę - ukazane poniżej przesłanki legły u podstaw praktycznej samolikwidacji Klubu Inteligencji Niewidomej RP. 
Jestem gotów do egzemplifikacji poszczególnych tez i licząc na zainteresowanie, łączę wyrazy szacunku. 
Mgr Jerzy Ogonows
ki - Prezes KIN RP 
 
Zaobserwowane przez nasze Stowarzyszenie przejawy dyskryminacji osób niepełnosprawnych przez służby, których ustawowym zadaniem jest pomoc, działania na rzecz integracji społecznej i wyrównywania szans osób niepełnosprawnych w Polsce, są następujące: 
1) Obciążanie osób niepełnosprawnych skutkami oszczędności wynikających z kryzysu gospodarczego w sposób rażąco nieproporcjonalny w stosunku do innych środowisk społecznych, przejawiające się w ograniczaniu lub rezygnacji z programów celowych, a tym samym wstrzymujących rozwój zatrudnienia osób niepełnosprawnych w kraju, którego poziom i tak jest najniższy w krajach Unii Europejskiej, ograniczające dostęp do kultury i informacji (znaczne zmniejszenie środków na wydawanie czasopism środowiskowych, wysokie wymagania, co do środków własnych wobec stowarzyszeń niedysponujących własnymi dochodami, oszczędzanie na programach udostępniających komputery osobom niepełnosprawnym itp.). 
2) Niepodejmowanie prac nad wprowadzeniem w życie ustawy antydyskryminacyjnej osób niepełnosprawnych, co ułatwia i ugruntowuje działania ujęte w pkt. 1.		 
3) Arbitralne ustalanie tematów konkursów przy ubieganiu się o środki z PFRON i innych funduszy celowych bez udziału i konsultacji z zainteresowanymi oraz bez liczenia się z realnymi potrzebami poszczególnych grup osób niepełnosprawnych. Powyższe przyjmuje formy: 
a. ustalania tematyki i zakresu konkursów przez nieznane gremia i zespoły nieposiadające żadnej merytorycznej wiedzy w zakresie szeroko pojętej rehabilitacji poszczególnych grup osób niepełnosprawnych 
b. braku możliwości przedyskutowania proponowanych zadań przez zainteresowanych z gremiami decyzyjnymi 
c. upokarzania i poniżania osób niepełnosprawnych oraz osób im pomagających poprzez niemerytoryczne szykany, w rodzaju odrzucania projektów konkursowych na podstawie drobnych błędów literowych w tekście, a nie zawartości merytorycznej projektu 
d. wskazywania na niemerytoryczne błędy w sposób wyrywkowy, zmuszając osoby niepełnosprawne i ludzi im pomagających do wielokrotnego pojawiania się w danej instytucji, celem kolejnego usunięcia drobnego błędu, co jest niedopuszczalnym molestowaniem osób niepełnosprawnych, które nierzadko mają kłopot z dojściem do takiej instytucji oraz zniechęcaniem innych do udzielania tym osobom pomocy 
e. braku możliwości odwołania od postanowienia anonimowego grona decyzyjnego nieposiadającego wiedzy w zakresie rehabilitacji ani potrzeb osób niepełnosprawnych 
f. złośliwego wydłużania terminów przekazywania środków, celem późniejszego ewentualnego egzekwowania ich zwrotu z tytułu niewykonania powierzonego zadania 
g. braku należytej dbałości ze strony urzędników załatwiających problem osoby niepełnosprawnej, czy organizacji osób niepełnosprawnych o meritum zagadnienia i przerzucania problematyki na sprawy czysto formalne, administracyjno-techniczne, pogardy dla merytorycznej wiedzy tych ludzi i ich realnych potrzeb 
h. zmian warunków konkursu w trakcie jego realizacji nakierowanych, przede wszystkim, na uzyskanie założonych z góry wyników konkursu 
i. braku kontynuacji dobrze prowadzonych i społecznie użytecznych działań na rzecz osób niepełnosprawnych i zastępowanie ich rzekomymi działaniami innowacyjnymi, pomimo że badania naukowe wskazują na konieczność takiej kontynuacji. 
	4) Wymóg ponownego ustalania rodzaju niepełnosprawności ze wszystkimi formalnościami lekarskimi wobec osób, które od lat legitymują się niepełnosprawnością orzeczoną na stałe, a obecnie albo zagubili legitymację osoby niepełnosprawnej, albo ubiegają się o kartę parkingową. Powyższe dotyczy często osób w podeszłym wieku, osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym. 
Zasygnalizowane zjawiska utrwalają i umacniają mechanizm, który powoduje, że organizacje zrzeszające osoby niepełnosprawne lub osoby działające na ich rzecz pozostają w ustawicznym strachu, iż z powodów niemerytorycznych projekt czy wniosek będzie odrzucony, co bardzo skutecznie przeciwdziała wszelkim sprzeciwom i wymusza podporządkowanie się choćby najbardziej absurdalnym wymogom. 
Wymienione zjawiska naruszają w sposób rażący prawo osób niepełnosprawnych do równego traktowania i uzyskiwania ze strony powołanych organów i instytucji pomocy w zakresie wyrównywania szans oraz integracji społecznej. Przewaga kryteriów formalno-administracyjnych nad merytorycznymi w zakresie rehabilitacji i integracji społecznej osób niepełnosprawnych, brak możliwości odwołania czy wyjaśniania projektowanych działań, powierzanie spraw związanych z rehabilitacją i integracją społeczną ośrodkom decyzyjnym niedysponującym stosowną wiedzą, wszystko to powoduje, że łamane jest nagminnie prawo osób niepełnosprawnych do równoprawnego życia w społeczeństwie. 
Szczególnie jaskrawym przejawem instrumentalnego traktowania osób niepełnosprawnych jest powoływanie od roku 1989 na stanowisko pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych - osób, które otwarcie przyznają, że powierzone im zagadnienia są dla nich całkowicie obce, ale obiecują się nauczyć, a także odsuwanie na dalszy plan prac nad ustawą antydyskryminacyjną, gdyż mogłaby ona wymusić na stosownych środowiskach równoprawne traktowanie osób niepełnosprawnych. Instrumentalne traktowanie osób niepełnosprawnych, podporządkowane przypadkowo powołanym z partyjno-koalicyjnego klucza podziału powyborczych łupów urzędnikom oraz arbitralne ustalanie, co danej grupie osób niepełnosprawnych jest potrzebne bez odniesienia do specjalistycznej wiedzy i specjalistów oraz samych niepełnosprawnych jest rażącym łamaniem praw przysługujących każdej osobie niepełnosprawnej w demokratycznym kraju. 
	Pojawia się zatem wyraźna potrzeba oceny istniejącego stanu rzeczy w dziedzinie integracji społecznej i rehabilitacji osób niepełnosprawnych w sensie praktycznej realizacji teoretycznych, często bardzo górnolotnie brzmiących haseł ideowych, za którymi albo nie kryje się nic, albo kryje się bezkarne łamanie praw osób niepełnosprawnych przy pełnym uniemożliwieniu jakiejkolwiek obrony lub prezentacji swego stanowiska przez te osoby. 
 
 aaa 
9.4. Bajanie o pewnym zapisie 
Alicja Nyziak 
 
 Źródło: publikacja własna "WiM" 
 
Przygotowałam kubek gorącej, aromatycznej kawy i zasiadłam do lektury listopadowego numeru "Wiedzy i Myśli". Myśl wyrażona słowem pisanym płynęła wartko, czytana przez syntezator do chwili, gdy dotarłam do artykułu zawartego w cyklu: DROGI I BEZDROŻA NIEWIDOMYCH - "Wesołe jest życie ślepuszka" Jerzego Ogonowskiego, z emocji o mało kawa nie chlupnęła mi na odzienie. 
Hm, ja tu czegoś nie rozumiem! Najpierw niewidomi domagają się zniesienia zapisu art. 80 kc., krzyczą, że są traktowani niczym osoby ubezwłasnowolnione, że muszą ponosić dodatkowe koszty na notariusza, tracić czas na bieganie i załatwianie dodatkowej formalności, nie mogą dokonać zakupu na raty, bo sprzedawca traktuje ich jak osobę niezdolną do czynności prawnych itp. Natomiast, gdy zapis artykuł 80 kc. zniknął, doszukują się przysłowiowej dziury w całym! Teraz pracownicy banku są be, bo oczekują, by niewidomy klient odwiedzał progi szacownej placówki, w towarzystwie widzącej, zaufanej osoby. 
Czy, tak powinno być? 
Moim zdaniem tak! Myślę, że pan Jerzy Ogonowski zapomniał o drobnym, ale jakże istotnym szczególe. Otóż podczas załatwiania jakichkolwiek formalności w banku, jego pracownik jest stroną zainteresowaną w sprawie o... 
Dlatego banki, aby uniknąć niezdrowej sytuacji wymagają, aby treść umowy niewidomemu przeczytała osoba postronna. Jeśli umowę czyta mi ktoś, komu ufam, to mam pewność, że słyszę faktycznie treść umowy, którą mam zamiar podpisać. Jakież tu spychanie odpowiedzialności na osoby trzecie? Ja podpisuję umowę, ja ponoszę jej konsekwencje, a jeśli ktoś jest moim żyrantem, to przepraszam bardzo, ale oczywiste jest, że jeśli ja nie wywiążę się z podjętych zobowiązań, to będzie musiał, to zrobić żyrant. Wydaje mi się, że autor pomylił pojęcia żyrant i osoba zaufana. Przecież, jeśli potrzebujemy zabezpieczenia kredytu w postaci żyrantów, to rozglądamy się po rodzinie, znajomych w poszukiwaniu chętnego. Uświadamiamy delikwenta, o co nam chodzi i jeśli się zgadza, to idzie z nami do banku. Żyrant, to problem kredytobiorcy, a nie banku i ten nie robi "łapanki" na towarzyszące niewidomemu osoby. 
Uważam, że wręcz nieetyczne byłoby czytanie umowy przez pracownika banku. Dopiero mielibyśmy uroczy bajzel! Proszę sobie wyobrazić sytuację, w której niewidomy podpisuje umowę, którą przygotował i przeczytał mu pracownik banku. Nadchodzi czas spłaty kredytu, a tu niewidomy przylatuje z worem pretensji i oskarżeń: miało być inaczej, raty powinny być mniejsze, czas spłaty kredytu dłuższy - tak mi pracownik przeczytał. Pracownik banku w takiej sytuacji broni się, że przygotował optymalną propozycję dla danego klienta, ten się zgodził, przygotował umowę i odczytał treść umowy zgodnie z tym, co widnieje na papierze. Teraz dopiero zaczyna się awantura na trzy fajerki - komu wierzyć? Kto uczciwy, a kto mija się z prawdą? Jak dyrekcja banku uwierzy pracownikowi (co jest raczej pewne), to niewidomy poleci do prasy, telewizji, awantury narobi, bo "gwałt" w biały dzień na nieszczęśniku. 
Efekt łatwy do przewidzenia, cóż wtedy po zniesieniu zapisu art. 80 kc., skoro banki zaczną unikać niewidomych klientów jak ognia. Dopiero wtedy rozmnożą się wewnętrzne regulaminy bankowe i rzeczywiście ofiarą tych działań staną się bliscy i znajomi, którzy w chwilowym przyćmieniu władz umysłowych zgodzą się pójść do banku i coś nie tylko przeczytać, ale może i faktycznie podpisać. 
Dodam, że po zniesieniu rzeczonego zapisu, również odwiedziłam bankowe progi, faktycznie proszono, aby umowę przeczytała osoba mi towarzysząca, ale podpis składałam jedynie ja. Fakt, że akurat nie dokonywałam manewrów związanych z kredytem, który należy podżyrować. Z racji tych działań nie poczułam się w najmniejszym stopniu upokorzona, czy też jakoś ubezwłasnowolniona. Choć przyznaję, że to już kwestia indywidualnych odczuć. 
Natomiast w drugiej części wypowiedzi Pan Jerzy był uprzejmy sam sobie zaprzeczyć. Otóż podany przez niego przykład podpisania w ciemno oferty przedstawionej przez rządnego prowizji dealera, jest pełnym zaprzeczeniem tego, co napisał wcześniej. Jaka naprawdę jest treść krótkiej umowy, dowiedział się dopiero wtedy, gdy przeczytał mu ją ktoś ze znajomych. A więc osoba trzecia! 
W takim razie chcemy czy nie, aby traktowano nas jako pełnoprawnych obywateli? 
Jeśli tak, to nie szukajmy dziury w całym. 
Warto pamiętać, że zawsze będą sytuacje, w których brak wzroku będzie wymuszał alternatywne rozwiązania i nie należy się na nie obrażać! 
 
aaa 
9.5. 		List otwarty do Pani Alicji Nyziak z radością pisany 
Jerzy Ogonowski 
 
 Źródło: publikacja własna "WiM" 
 
 	Szanowna Droga Pani albo odwrotnie, jak Pani sobie życzy! 
 
W pierwszych słowach mego listu pragnę wyrazić wielką radość, że to, co napisałem, Panią aż tak zbulwersowało, chociaż kawy wylewać nie warto, bo szkoda. Jeśli bowiem ktoś reaguje, to znaczy, że nie tylko przeczytał, ale i pomyślał. Nie ma nic radośniejszego dla autora niż pobudzenie do myślenia, wywołanie gniewu, radości czy też sprzeciwu. Byle więcej takich lub innych reakcji. 
	Muszę jednak ustosunkować się do postawionych mi zarzutów, bo takie moje zbójeckie prawo. 
	Otóż sławny i już nieistniejący artykuł 80 nie miał, w zamyśle ustawodawcy, utrudniać życia niewidomym, wprost przeciwnie. Ale potem dostał się w ręce ludzkie i zrobiono z nim to, co bardzo często ludzie zwykli czynić z różnymi rzeczami. I podobnie rzecz się ma z uczestnictwem osób trzecich, co - jak już niektórzy sygnalizują - odbierają jako formę ubezwłasnowolnienia. Ja patrzę na te sprawy jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, z natury rzeczy więc obciążona ryzykiem, jestem stałyn kredytobiorcą, stałym spłacającym, stałym zamawiaczem reklam, a więc stale narażony na wpadki i nabijanie w butelkę przez firmy reklamowe, telekomunikacyjne itp., toteż mój punkt widzenia jest w określony sposób uwarunkowany. 
Jeśli chodzi o konieczność notarialnego poświadczenia, byłem zmuszony korzystać z tego trzykrotnie. W jednym wypadku, nie kto inny, lecz sam notariusz zwrócił mi uwagę, że nie powinienem pozwalać na dyskryminowanie mnie jako niewidomego. Chodziło o to, że akurat kilkanaście dni wcześniej u tego samego notariusza podpisywałem się na protokole z walnego zgromadzenia spółki francusko-polskiej, tymże podpisem stwierdzając, że spółka ta wprowadza do firmy 500 tysięcy złotych. Jednocześnie, kiedy bank udzielał mi pożyczki na 50 tysięcy zł, ten sam notariusz musiał stwierdzać autentyczność mojego podpisu i fakt, że zapoznał mnie z umową kredytową. Notariusz uznał to za nieporozumienie, ponieważ, jak stwierdził, bank posiada określoną liczbę pracowników, do obowiązków których należy, między innymi, rzetelne i uczciwe załatwianie klientów, a bank w odniesieniu do mnie nie działa charytatywnie, lecz na mnie zarabia i winien zapewnić stosowną i należytą obsługę, tym bardziej, że ma w tym wypadku do czynienia z osobą publicznego zaufania, jaką jest tłumacz przysięgły. 
Artykułu 80 już nie ma, ale banki wcale nie zamierzają się narażać na kłopot, lepiej, żeby na kłopot naraził się ktoś, kto pomaga niewidomemu. Bo co się stanie, jeżeli niewidomy uzna, że czytająca mu umowę osoba trzecia niedokładnie przekazała treść? Powstanie spór między niewidomym i jego pomocnikiem, co zupełnie nie będzie interesować banku. Rzecz bowiem tkwi nie w tym, czy należy wymagać udziału osoby trzeciej, ale w tym, aby niewidomy, jak każdy obywatel naszego kraju, miał możność wyboru. Jeśli zdecyduje, że polega całkowicie na urzędniku bankowym, to jego sprawa. Jeśli uzna, że potrzebna mu osoba trzecia, a nawet notariusz, to też jego sprawa. Dyskryminacja nie tylko polega na nakładaniu na niewidomego dodatkowych obowiązków, lecz także na tym, że pozbawia się go możliwości wyboru. 
Różnica zdań między Panią i mną wynika stąd, że występujemy z bardzo różnych pozycji. Ja jestem ciągle - i będzie tak do końca moich dni - uczestnikiem stałego wyścigu szczurów i od pewnego czasu udaje mi się biec na czele. Żaden rozsądny człowiek, żeby nie wiem jak przyjazny, nie zgodzi się na podpisanie papieru bankowego, który będzie zagrażał koniecznością spłaty sumy, na jaką go nie było i nie będzie nigdy stać. Na marginesie, instytucja żyranta w praktyce już nie istnieje, została zastąpiona hipoteką, zastawem samochodu i innych dóbr materialnych, a także współodpowiedzialnością małżonka, jeśli małżonkowie mają wspólność majątkową. Świat biznesu ma swoje prawa i - niech mi Pani wierzy - świat ten różni się diametralnie od świata postulowanego w niedzielę podczas kazań. 
Każdy bank posiada w regulaminie klauzulę, że może odmówić udzielenia kredytu bez podania przyczyny. Zatem ustawianie dodatkowych barier odnośnie niewidomego jest nonsensowne. Wymóg lub propozycja (tak lepiej) uczestnictwa osoby trzeciej przy niewidomym jest racjonalny dopóki ta trzecia osoba nie będzie musiała niczego podpisywać. Pracownik banku winien być taką samą osobą zaufania publicznego, jak notariusz, tłumacz przysięgły, biegły sądowy itp. Inaczej można by dojść do takiego absurdu, że oto niewidomy sporządzający akt notarialny przychodzi z osobą trzecią, która poświaddcza, że notariusz sporządził właściwą umowę. Należy pamiętać, że postępowanie w ramach sądów, banków, instytucji kredytowych itp. nie ma nic wspólnego z postulatami ze szkolnej ławy. Tu niszczy się każdego, jeśli jest konkurentem i jeśli można go zniszczyć. Każde więc utrudnienie wobec niewidomego pogarsza jego konkurencyjność na rynku i tyle. Zawsze jest tak, że niewidomy może zarzucić, iż go o czymś nie poinformowano, ale to wcale nie oznacza, że ogół niewidomych ma być dyskryminowany. Na przykład można zawrzeć umowę w obecności dwóch urzędników, co będzie jak gdyby zwiększać wiarygodność banku. 
	Z kolei zarzut, jakobym sobie przeczył, podając przykład żądnego prowizji dealera jest bezpodstawny. Obok anulowanego artykułu 80 istnieją inne, nakładające na właśnie takich dealerów i firmy obowiązek uczciwości wobec pozyskiwanego klienta. Ale z kolei brak art. 80 nakłada na niewidomego konieczność ostrożnego zachowania i uwagi. To zresztą nie dotyczy tylko niewidomych. Już kilkakrotnie zdarzyło mi się interweniować w rodzinie, pomagając osaczonym przez nieuczciwych dealerów starszym osobom. Że wymienię choćby jeden przypadek, kiedy to zdurniały z pazerności pośrednik Netii wymusił na mojej szwagierce podpisanie przejścia na operatora Netii, tłumacząc, że teraz już wszyscy na Netię przechodzą. Potem musieliśmy z żoną sprawę odkręcać, jeździć do Netii, tłumaczyć, a w końcu, jako że nie jestem strachliwy, zagrozić procesem o wyłudzenie, żeby przywrócić poprzednie status quo. Takie przykłady można by mnożyć, ale podam tylko jeszcze jeden, bardzo charakterystyczny. Nie dotyczy on zwyczajnych zjadaczy chleba, ale osób prowadzących działalność gospodarczą. Otóż w okresie ostatnich kilku miesięcy otrzymałem cztery oferty na wizytówkę mojej firmy w Internecie: pierwsza opiewała na 950 zł, druga - na 450 zł, trzecia - na 150 zł, a czwartą miałem mieć za darmo (sic), przy czym każda była identyczna. Ponieważ czasy były prosperujące, a obecność w Internecie jest dziś nieodzowna, to przyjąłem oferty, a kiedy się zorientowałem, że w zasadzie zostałem nabity w butelkę, było już za późno. Umowy były zawierane przez telefon i faksem, tak więc gdyby zastosować artykuł 80, który jeszcze wówczas obowiązywał, sprawa byłaby wygrana. Nie wiem, czy zdecyduję się na ten krok, wiem natomiast, że wobec zniknięcia tego artykułu, niewidomi muszą zacząć być ostrożni, jeśli chcą funkcjonować zwyczajnie. 
	No i sama Pani widzi, do jakiego gadulstwa mnie Pani sprowokowała. Nie chodzi przecież o to, aby bronić artykułu 80, ale o to, by mieć pełne prawo wyboru. Nie ma żadnego powodu, aby bankowy urzędnik miał prawo być nieuczciwym w stosunku do niewidomego tylko dlatego, że ten niewidomy może coś "przegapić" w umowie. 
I na koniec jedna uwaga: warto odróżniać mechanizmy gospodarcze, konkurencji i tzw. "wyścigu szczurów" od zachowań ludzi jako poszczególnych jednostek. Tak się złożyło, że jestem zadłużony w licznych bankach, po części z konieczności, po części z niefrasobliwości w okresie prosperity. W pierwszej fazie opóźnień w płatnościach otrzymywałem pogróżki od windykatorów, z których praktycznie wynikało, że już tylko śmierć może mnie i najbliższą rodzinę uratować. A potem, kiedy już to wszystko wytrzymałem i napastnikom odpłacałem pięknym za nadobne, zacząłem prowadzić spokojne negocjacje z poszczególnymi bankami. Obecnie mam wszystko poukładane, raty kredytowe poobniżane, co więcej, jeden z inspektorów, gdy znów zacząłem coś opóźniać, przyszedł osobiście, pogadaliśmy, a potem stwierdził, że jeśli znów będą kłopoty, to przyjdzie i postaramy się wspólnie znaleźć rozsądne rozwiązanie. W każdym wypadku nie musiałem się powoływać ani na żaden artykuł, ani na ślepotę. Stałem tylko zdecydowanie na stanowisku, że to nie bank robi mi łaskę, lecz tenże bank na mnie zarabia, a ja mam takie czy inne kłopoty i we wspólnym naszym interesie leży polubowne rozwiązanie problemu. Jakże skomplikowałaby się sprawa, gdyby do tego doszła jeszcze osoba trzecia, która musiałaby zapewniać, że przeczytała umowę, jak należy. Szczerze mówiąc, jeśli to bank ma mi narzucać jakieś własne zasady dyskryminacyjne, to ja już wolę notariusza, gdzie jedynym kłopotem jest koszt sporządzenia aktu. Idealnego rozwiązania nie ma, ale nie należy sięgać do rozwiązań, które całą odpowiedzialność za ewentualne kwestie sporne zrzucają na klienta, pozostawiając w błogostanie zarabiającego na nim zgarniacza pieniędzy. Ot, zupełnie jak przy wyborach: jednemu wystarczy pomoc członka rodziny, drugiemu pełnomocnik, a trzeciemu potrzebna jest prawdziwa tajność głosowania. 
	Trzeba sobie uświadomić, że z okresu siermiężnego socjalizmu przyszło nam wchodzić w siermiężny polski kapitalizm, w którym czyha na nas trochę zagrożeń. Jakiś czas temu zwróciła się do mnie 90-letnia sąsiadka z prośbą o wyjaśnienie, czy ona rzeczywiście musi mieć jakiś "internat", bo co parę dni ktoś jej chce coś takiego założyć, a ona nie wie, do czego to jest. Kiedy jeszcze raz przyszli, psem poszczułem i sprawa się skończyła. Ale i tak ktoś inny narobił jej kłopotu, zakładając telewizję satelitarną. Osaczonej przez nachalnych akwizytorów babci pomóc stosunkowo łatwo, jeśli o taką pomoc się zwróci. Gorzej, kiedy nachalność i natręctwo wiąże się z przewidywaniem własnych skutków gospodarczych, bo wtedy często człowiek ulega, żeby potem nie żałować, że coś ważnego stracił. I żeby dojrzeć do racjonalnych decyzji, trzeba trochę czasu. W tej sytuacji narażenie niewidomego jest większe, bo czasem nie jest w stanie natychmiast, jednym rzutem oka, ogarnąć, co już załatwiał wcześniej i może wydać niepotrzebnie pieniądze. Takim zjawiskom miał zapobiegać w latach dwudziestych ubiegłego wieku ów artykuł 80, ale szybko został przekształcony w narzędzie ułatwiające życie wszystkim, tylko nie niewidomym. 
Tak oto wspólnie z Panią omówiliśmy, jak sądzę, sprawę do końca. A jeśli tego było dużo, to niech nam będzie wybaczone, bo kto wie, może ktoś z czytelników uchroni się dzięki temu przed tym i owym. 
 
aaa 
9.6. Czy oburzające?
Aleksander Mieczkowski 
 
Źródło: publikacja własna "WiM" 
 
Na Liście dyskusyjnej Typhlos przetoczyła się burzliwa dyskusja na temat ulg komunikacyjnych uchwalonych dla niewidomych. Piszemy o tym pod pozycją 11.1 i 11.2. Jedni cieszą się z możliwości korzystania z wysokich ulg, inni twierdzą, że niesprawiedliwe jest, żeby tylko niewidomi niezdolni do samodzielnej egzystencji korzystali z takich ulg. Uważają, że osoby niezdolne do samodzielnej egzystencji, niezależnie od rodzaju niepełnosprawności, powinny korzystać z takich samych uprawnień. Właśnie, jak z tym powinno być? 
Dyskusje i różne reakcje wywołała nowelizacja ustawy o podatkach od dochodów osobistych. W myśl tej noweli, praktycznie cofnięte zostało prawo do odliczenia określonej kwoty od dochodu, jeżeli zostanie przeznaczona na opłacenie usług przewodnika. Rzeczywiście, uprawnienie pozostaje, a możliwości korzystania są nikłe albo i żadne. Załóżmy np. że ktoś wydał 1000 zł na płace przewodnika. Ma więc prawo o kwotę tę pomniejszyć swój dochód, który podlega opodatkowaniu. Zyska 190 zł. I byłoby wszystko w porządku, ale nie jest. Przewodnik, który kwotę tę otrzymał, jako wynagrodzenie za swą pracę, musi zgłosić ją do opodatkowania. Zapłaci on 190 zł podatku. Fiskus wychodzi na swoje, ale niewidomy już nie. Musi podnieść płace swojemu przewodnikowi, żeby powetować mu stratę. No i co to za uprawnienie? Wynik tych machinacji sprowadza się do zera, a zachodu z tym co niemiara. 
Oburzenie wywołuje też obowiązek posiadania certyfikatu stwierdzającego, że posiadany pies jest psem przewodnikiem. Czy jednak w tym przypadku oburzenie jest w pełni zasadne? 
Wydawałoby się, że wycofanie artykułu 80. kc nie powinno budzić wątpliwości. A jednak sprawa nie jest tak prosta i tworzy nowe problemy. Pisze o tym Alicja Nyziak - pozycja 9.4 i Jerzy Ogonowski - pozycja 9.5. 
Państwo znają opinie prasowe na temat prawa uchwalanego w naszym kraju. Często słyszymy, że uchwalono znowu jakiś knot prawny. Ostatnim przykładem jest ustawa zakazująca palenia tytoniu w miejscach publicznych. Pomijam oburzenie wielu palaczy. Proszę jednak zwrócić uwagę na fakt, że zakaz ten obowiązuje również w szpitalach psychiatrycznych. Spróbujmy pacjentom takiego szpitala wytłumaczyć, że nie wolno im palić. Spróbujmy nie dopuścić, żeby palili w w różnych ukrytych miejscach, w których łatwo mogą spowodować pożar. Knot? 
Można też inaczej podejść do tego zagadnienia. Można zastanowić się, jak trudno jest przewidzieć wszystkie okoliczności, wyjątki, uwarunkowania. 
Bez wątpienia przyznawanie stypendiów niepełnosprawnym studentom należy uznać za słuszne. A poczytajcie rubrykę 9.2, z której dowiecie się, jak często i przez kogo uprawnienie to jest nadużywane. 
Prawdopodobnie każdy z nas zna przypadki, że z ulgi na przewodnika korzystali słabowidzący ze znacznym stopniem niepełnosprawności, czyli niezdolni do samodzielnej egzystencji, którzy w życiu nie korzystali z usług przewodników. Powiem więcej, pewnie znamy przypadki, że osoby, które w różnych sytuacjach służą niewidomym jako przewodnicy, dokonują odliczeń na przewodnika. 
To samo z psami przewodnikami. Jak inaczej udowodnić, że pies jest psem przewodnikiem, a nie tapczanowym albo podwórkowym? Certyfikat rozwiązuje problem, bo z pewnością pracownicy urzędów skarbowych nie potrafią samodzielnie oceniać kwalifikacji psów. A przecież niewidomi to też ludzie. Nie tylko alergicy potrafią korzystać z uprawnień, które dla nich nie były przewidziane - wynikają z prawnej niedoróbki. 
W informacji zamieszczonej na liście dyskusyjnej Typhlos o nowych ulgach komunikacyjnych, czytamy m.in.: 
"Bardzo proszę wszystkich niewidomych o wykazanie się szczególnym rozsądkiem przy korzystaniu z nowo nabytych uprawnień. Musimy bowiem pamiętać, że jakiekolwiek nadużycia zapisów ustawy staną się pretekstem do ograniczenia, bądź całkowitej likwidacji z takim trudem wywalczonych ulg. W wielu środowiskach, m.in. dziennikarskim, ekonomistów i urzędników istnieje utrwalona opinia, że przysługujące nam uprawnienia są "nienależnymi przywilejami". Jeszcze raz uczulam, że zachowanie każdego z nas będzie rzutować na wizerunek całego środowiska". 
Właśnie, czy możemy być pewni, że nie pojawią się w pociągach niewidomi "niezdolni do samodzielnej egzystencji" z gazetami przed oczyma? 
Jak widzimy, tworzenie prawa nie jest łatwe. Jedni się oburzają, inni wykorzystują każdą lukę, a wielu widzących obserwuje, ocenia i wyciąga wnioski. Oceny te i wnioski, wcześniej czy później, trafiają do decydentów i prawodawców. 
A swoją drogą, niektóre osoby wypowiadające się na liście dyskusyjnej, uważały, że uprawnienia te są niesprawiedliwe, bo nie dotyczą wszystkich niepełnosprawnych osób , niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Na liście Typhlos zgłoszono też inną nieprawidłowość. Otóż jedni niewidomi są zamożni, inni biedni, a ulgi przyznano wszystkim. 
Wątpliwości dotyczące zgodności przyznanych ulg z Konstytucją RP wyrażali niektórzy posłowie. 
Pod adresem: lex.pl/?cmd=artykul,8214 czytamy m.in.: 
"Ulgi dla niewidomych budziły kontrowersje. Poseł Krystyna Skowrońska z PO powiedziała przed głosowaniem, że jej klub wstrzyma się od głosu, ponieważ poprawka budzi wątpliwości pod względem zgodności z Konstytucją. Pytała, czy poprawka może zwiększać deficyt budżetowy. "Senat nie zaproponował żadnych źródeł zwiększenia przychodów, z których mogłyby być pokryte wydatki związane z ulgami" - powiedziała Skowrońska. 
 Stanisław Stec z SLD zwrócił uwagę, że poprawka dotyczy ustawy okołobudżetowej, a nie budżetu, więc nie zwiększa deficytu. Sejm pracuje nad ustawą budżetową, w związku z tym - zdaniem Steca - jest czas na dokonanie odpowiednich przesunięć wydatków, aby ulgi dla niewidomych nie zwiększały deficytu. 
W opinii wiceminister finansów Hanny Majszczyk poprawka jest niezgodna z Konstytucją, m.in. dlatego, że wykracza poza zakres możliwości zgłaszania poprawek w Senacie. "Jeśli chodzi o deficyt, to naszym zdaniem ta ustawa jest ściśle związana z realizacją ustawy budżetowej na rok 2011. Środki na pokrycie dodatkowych wydatków związanych z ewentualnym przyjęciem takiego rozwiązania nie zostały ujęte w ustawie budżetowej. Przyjęcie tej zmiany () powiększałoby deficyt" - argumentowała". 
 Tak więc mamy problem finansowania ulgi. Czy znajdą się na to pieniądze? A może rząd lub Rzecznik Praw Obywatelskich skieruje interesujące nas postanowienie do Trybunału Konstytucyjnego? 
Miejmy nadzieję, że się tak nie stanie i niewidomi ze znacznym stopniem niepełnosprawności, czyli niezdolni do samodzielnej egzystencji będą mogli korzystać ze zwiększonych ulg. 
 
 aaa 
9.7. List czytelniczki 
 
Źródło: publikacja własna "WiM" 
 
Szanowny Panie Redaktorze! 
 
Znaczenia dostępu do informacji i możliwości poznawania różnych poglądów na interesujące nas sprawy nie trzeba uzasadniać. Bez tego społeczne funkcjonowanie jest niemal niemożliwe. Cieszyć się należy, że "De Facto" udostępnia nam wiele tytułów prasy codziennej i czasopism. Mają one jednak ogólny charakter. Znacznie gorzej jest z prasą o problematyce osób niewidomych i słabowidzących oraz całego naszego środowiska. Tu mamy coraz mniej tytułów i ciągle ich ubywa. 
Dlatego cieszę się, że przynajmniej "Wiedza i Myśl" ukazuje się regularnie bez ograniczeń. I pomyśleć, że już dwa lata czytuję ten niedotowany miesięcznik i robię to z należytą uwagą oraz ciekawością. Może dobrze się dzieje, że za miesięcznikiem nie stoi żaden wydawca dyktujący politykę, profil i nachylenie pisma pod rygorem zamrożenia dotacji. 
"WiM" jest autonomiczna i z tego powodu też ma niepowtarzalną szansę na sporą niezależność prezentowanych opinii, przedstawiania zróżnicowanych - często wykluczających się opinii. A więc ma możliwość stać się miesięcznikiem opiniotwórczym, pod warunkiem, że jego czytelnicy zechcą być nie tylko odbiorcami, ale także współtwórcami szeroko pojętej społecznej dyskusji pisząc co nas cieszy i co nas boli. 
Maria Marchwicka 
 
 aaa 
10. FAKTY, ARGUMENTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI 
 
aaa 
10.1. Dyskutujemy, informujemy, radzimy 
 
 Źródło: "Biuletyn Informacyjny" kwiecień 2003 r. 
 
PZN rozpoczął świadczenie usług rehabilitacyjnych za pośrednictwem Internetu. Usługi będą świadczone niewidomym, słabowidzącym i osobom współpracującym z naszym środowiskiem, przede wszystkim w formie przekazywania informacji i udzielania porad. 
Prowadzone będą: lista dyskusyjna i indywidualne kontakty przy pomocy poczty elektronicznej. 
Zamierzamy wprowadzać stopniowo zakres usług, który będzie obejmował: 
1. organizowanie dyskusji na liście dyskusyjnej ukierunkowanej na realizację celów rehabilitacji podstawowej, zawodowej, psychicznej i społecznej oraz na omawianie szeroko rozumianej problematyki naszego Związku i środowiska, 
2. udzielanie indywidualnych porad i informacji z zakresu: 
a) rehabilitacji niewidomych i słabowidzących, 
b) sprzętu rehabilitacyjnego, w tym komputerowego i oprogramowania, 
c) instytucji i organizacji działających na rzecz niewidomych i słabowidzących, 
d) działalności Polskiego Związku Niewidomych, 
e) prawa, 
f) zatrudnienia niewidomych i słabowidzących, 
g) uprawnień osób niewidomych i słabowidzących, 
h) możliwości skorzystania z pomocy w PCPR-ach i innych instytucjach, 
i) możliwości pobierania nauki na wszystkich poziomach, 
j) możliwości korzystania z dóbr kultury, literatury, prasy itp., 
k) możliwości uprawiania sportu i turystyki, 
l) innych informacji i porad zgodnie z potrzebami i możliwościami. 
W przyszłości przewidujemy przesyłanie pocztą elektroniczną zamówionych informacji na określone tematy zawartych w prasie środowiskowej i literaturze rehabilitacyjnej dostępnej w zapisie cyfrowym. 
Lista powstała w celu ułatwienia porozumiewania się, wymiany informacji, integracji środowiska, poznawania nowych ludzi, a także wypowiadania się na temat działalności Związku. Ta forma kontaktu powinna być wygodna i atrakcyjna dla osób z poważnymi dysfunkcjami wzroku. (...) 
 (...) Dla tych, którzy chcieliby przekazać swoje uwagi lub zadać pytania dotyczące szeroko pojętej rehabilitacji bezpośrednio, a nie na forum, jakim jest lista, stworzone zostało konto poczty elektronicznej: 
info@pzn.org.pl. 
 Osoby współpracujące przy obsłudze naszej listy dyskusyjnej i organizujące inne formy pomocy starać się będą odpowiedzieć na każdy list, a zawarte w nich pytania będą dla władz i pracowników Związku informacją o tym, co Państwa interesuje. 
Do dyskusji, do przekazywania uwag i opinii oraz do zadawania pytań zaprasza zespół w składzie: 
* opiekun listy Jacek Zadrożny, 
* współpracownicy: Anna Rozborska, Dominika Buchalska, Andrzej Brzeziński, Henryk Rzepka, Gustaw Żbikowski i Stanisław Kotowski, 
* w miarę potrzeby wyjaśnień udzielać będą również radca prawny ZG PZN oraz pracownicy działów Rehabilitacji i Samorządowo-Organizacyjnego w ZG PZN. 
 
 *** 
 
Wykreśliliśmy fragmenty publikacji dotyczące: 
a) wyjaśnienia, co to jest lista mailingowa, 
b) jak zapisać się na listę, 
c) jak wypisać się z listy. 
Obecnie osoby, które posługują się techniką komputerową doskonale wiedzą, czym jest lista mailingowa, a informacje, w jaki sposób się na nią zapisać i wypisać są już nieaktualne. 
Przypis redakcji "WiM" 
 
aaa 
10.2. Anonimowy komunikat o ważnej decyzji 
 (Tytuł nadany przez redakcję "WiM", bo autorzy nie zatytułowali informacji) 
 
Źródło: Lista dyskusyjna PZN 
Data opublikowania: 2010-11-26 
 
W imieniu Polskiego Związku Niewidomych uprzejmie informujemy, że z dniem 26 listopada br. lista dyskusyjna "Hydepark Niewidomych" zostanie zamknięta. 
 Rozważamy w przyszłości uruchomienie list dyskusyjnych o charakterze tematycznym. 
Dziękujemy za dzielenie się opiniami na temat wydarzeń dotyczących środowiska osób niewidomych. 
 
 aaa 
10.3. Dodatkowe informacje 
 
Źródło: informacja własna "WiM" 
 
Powyższy komunikat nie został podpisany. Wiadomo tylko, że w dniu 26 listopada br. wyszedł z adresu: sekcjait@pzn.org.pl 
Po tym komunikacie Lista dyskusyjna PZN została natychmiast zamknięta. Pewnie chodziło o to, żeby nikt nie mógł wyrazić opinii w tej sprawie. 
Decyzja o zamknięciu Listy spotkała się z bardzo negatywną oceną osób, które wypowiedziały się na ten temat na Liście dyskusyjnej Typhlos. Niektóre wypowiadające się osoby uznały, że decyzja ta jest wyrazem lekceważenia niewidomych przez władze Polskiego Związku Niewidomych. 
Przesyłamy Państwu: 
a) informację o powołaniu Listy dyskusyjnej PZN, opublikowaną w "Biuletynie Informacyjnym" z kwietnia 2003 r. ("Biuletyn Informacyjny" był wydawany do końca 2004 r. przez ZG PZN) 
b) Komunikat opublikowany na Liście dyskusyjnej PZN przed jej zamknięciem, 
c) nasze informacje. 
Uprzejmie prosimy o wyrażenie opinii na ten temat, a w szczególności: 
1) Czy powołanie Listy dyskusyjnej PZN w 2003 r. było celowe? 
2) Czy lista dyskusyjna może i powinna stanowić forum wymiany poglądów na tematy środowiska osób niewidomych i słabowidzących, przekazywania informacji, kontaktowania się władz PZN-u z osobami z uszkodzonym wzrokiem, wyjaśniania zagadnień, które mają znaczenie dla niewidomych i słabowidzących itp.? 
3) Czy słusznie postępowały władze PZN-u, że nie reagowały po marcu 2004 r. na problemy poruszane na Liście dyskusyjnej, nie udzielały wyjaśnień, nie odpowiadały na krytykę? 
4) Czy słuszna była decyzja z 2008 r. nadania Liście dyskusyjnej PZN nazwy "Hydepark niewidomych)? Jak wiadomo, w londyńskim Hyde Parku każdy może mówić wszystko i nikt się tym nie musi przejmować, nie musi reagować na krytykę, nie musi nic wyjaśniać, nic prostować, nic tłumaczyć. 
5) Czy uzasadniona była decyzja władz PZN-u o zamknięciu Listy? 
6) Czy władze PZN-u postąpiły słusznie wydając komunikat o zamknięciu Listy bez jego podpisania i bez podania uzasadnienia swojej decyzji? 
Państwa opinie zostaną opublikowane razem z powyższymi publikacjami w styczniowym wydaniu "Wiedzy i Myśli" w nowej rubryce: "FAKTY, ARGUMENTY, POGLĄDY, OPINIE I POLEMIKI". 
Państwa opinie mogą być podpisane imieniem i nazwiskiem, pseudonimem lub inicjałami. Gwarantujemy pełną dyskrecję każdemu, kto sobie tego życzy. 
Opinie prosimy przysyłać na adres: 
st.k1@wp.pl lub 
st.k@onet.pl 
w terminie do 6 grudnia br. 
 Stanisław Kotowski 
 
 aaa 
 10.4. Poglądy i opinie czytelników 
 
 Źródło: publikacja własna "WiM" 
 
 Pierwsza dyskutantka odpowiada oddzielnie na każde z pytań postawionych przez redakcję "WiM, pozycja 10.3. Dlatego są one zamieszczone przed odpowiedziami. Następne osoby wypowiedziały się w sposób syntetyczny, nie nawiązując bezpośrednio do pytań. 
 
 1) Czy powołanie Listy dyskusyjnej PZN w 2003 r. było celowe? 
 
Maria Marchwicka - W tym założeniu było to, co być powinno i chyba w okresie, w którym opiekę nad listą sprawował p. Zadrożny ze współpracownikami, lista spełniała nałożone na nią wymagania. 
 
2) Czy lista dyskusyjna może i powinna stanowić forum wymiany poglądów na tematy środowiska osób niewidomych i słabowidzących, przekazywania informacji, kontaktowania się władz PZN-u z osobami z uszkodzonym wzrokiem, wyjaśniania zagadnień, które mają znaczenie dla niewidomych i słabowidzących itp.? 
 
M.M. - Tak, ponieważ Internet jest sposobem komunikacji masowej. 
 
3) Czy słusznie postępowały władze PZN-u, że nie reagowały po marcu 2004 r. na problemy poruszane na Liście dyskusyjnej, nie udzielały wyjaśnień, nie odpowiadały na krytykę? 
 
M.M. - Zdaje mi się, że lista przechodziła załamania i właściwie z upływem czasu jej moderatorzy chyba byli niedoinformowani. Stąd nie mogli służyć rzetelną informacją, a władze PZN coraz bardziej stawały się hermetyczne. 
 
4) Czy słuszna była decyzja z 2008 r. nadania Liście dyskusyjnej PZN nazwy "Hydepark niewidomych"? Jak wiadomo, w londyńskim Hyde Parku każdy może mówić wszystko i nikt się tym nie musi przejmować, nie musi reagować na krytykę, nie musi wyjaśniać, prostować, tłumaczyć. 
 
M.M. - I to był koniec przyzwoitego funkcjonowania listy. Od tego czasu zaczęły się ple, ple, pogaduchy i nieodpowiedzialne wypowiedzi, które zdominowały racjonalną dyskusję nad sprawami ważnymi dla środowiska. Natomiast władze PZN poczuły się zwolnione z kontaktów i reakcji na opinie (nawet te wyważone). 
 
5) Czy uzasadniona była decyzja władz PZN-u o zamknięciu Listy? 
 
M.M. - W tym kontekście tak, to znaczy, gdy stała się forum nieznaczących pogaduszek. Dyskusyjna pozostaje jedynie naganna forma jej zamknięcia. 
 
6) Czy władze PZN-u postąpiły słusznie wydając komunikat o zamknięciu Listy bez jego podpisania i bez podania uzasadnienia swojej decyzji? 
 
M.M. - Forma i sposób zamknięcia Listy jest naganny i lekceważący dla tej grupy członków, którzy poważnie traktowali dialog z władzami (niestety, jednostronny, na zasadzie mówił dziad do obrazu...) 
Z drugiej strony, w potoku bzdur, tasiemcowych wątków o niczym, bądź jakichś nieistotnych, ale długotrwających sporów, pozostawienie listy było niecelowe. Ale grzeczność i dobre obyczaje nakazują napisać o powodach decyzji i przede wszystkim należało podpisać komunikat. Brak podpisu świadczy albo o lekceważeniu przez władze Związku wszystkich jego członków, bądź o zwykłym tchórzostwie osób, które podjęły taką decyzję. 
 
Bartłomiej K. - Nie zaskoczył mnie wcale fakt zamknięcia listy dyskusyjnej Hydepark Niewidomych. Ja bym ją już dawno zamknął, oczywiście, gdybym miał do niej taki stosunek, jaki miał PZN. Lista nie była prowadzona zgodnie z założeniami z 2003 r. i to nawet nie w przybliżeniu. Przeciwnie, można powiedzieć, że pozostawiono ją samą sobie i dawno przestała być prowadzona, moderowana i czytana przez szefów Związku. Władze nie traktowały listy dyskusyjnej jako wspaniałego narzędzia kontaktowania się z niewidomymi, zapoznawania się z ich poglądami i ocenami oraz przekazywania im informacji, prezentowania stanowiska w różnych sprawach, wyjaśniania, przekonywania itp. Nie robiły tego, bo wcale im nie zależy na niewidomych. 
Wyrazem ich stosunku do listy było nadanie jej nazwy "Hydepark Niewidomych". To wszystko wyjaśnia. Nic więc dziwnego, że lista stała się forum spontanicznej dyskusji o różnych sprawach, w tym dotyczących PZN. W tym ostatnim przypadku dyskusja przybrała charakter ostrej krytyki PZN-u i jego władz. Było też dużo kłótni, niekulturalnych odzywek, a nawet chamstwa. Niestety, tak musiało być, skoro nikt ze strony PZN nawet nie próbował ukierunkować dyskusji na zbieranie informacji dotyczących oczekiwań członków Związku, ich potrzeb i poglądów. 
W tej sytuacji zamknięcie listy było najlepszym wyjściem. Szkoda, bo mogło być inaczej. Cóż, stało się i dobrze. Dodam tylko, że to nie dyskutanci są winni likwidacji tak taniego, a zarazem doskonałego narzędzia komunikowania się z niewidomymi. To lekceważenie niewidomych przez ich Związek było tego przyczyną. 
 
Z.C. - Subskrybentem listy dyskusyjnej PZN byłem praktycznie od daty jej powstania i uważam, że pomysł powołania takiej listy był bardzo dobry. Rzadko pisałem na Listę, ale z uwagą śledziłem dyskusję, czytając niemal wszystkie wypowiedzi listowiczów. 
Lista, oczywiście, może stanowić forum wymiany poglądów na temat środowiska niewidomych i słabowidzących. Dla wielu niewidomych była jedynym źródłem uzyskania informacji o tym, co dzieje się w środowisku, jakie działania podejmują władze Związku, jakie szkolenia i imprezy organizowane są na szczeblu centralnym, okręgowym itp. Poza tym mogli podzielić się swoimi spostrzeżeniami z innymi listowiczami. Mogli wyrazić swoje opinie, m.in. o imprezach organizowanych przez różne organizacje związane ze środowiskiem i o ich działalności - no i oczywiście o działalności władz Związku. Wydaje się, że to najmniej podobało się Zarządowi Głównemu PZN. 
Władze Związku, zamiast informować, wyjaśniać, prostować i czasem przekonywać na liście, jak to było planowane, milczały. Brak reakcji na krytykę to nie najlepsza polityka. Z doświadczenia wiem, że strusia polityka jeszcze nikomu nie pomogła, a prawie zawsze zaszkodziła. Wiele wypowiedzi zamieszczonych na Liście było wyważonych i rzeczowych, były też wypowiedzi napastliwe i złośliwe, ale i te trzeba brać pod uwagę. Trzeba bowiem zadać sobie pytanie, co skłania niewidomych do takiej agresywnej postawy. 
Nadanie Liście nazwy "Hydepark Niewidomych" traktowałem z przymrużeniem oka. Władze Związku istotnie zachowywały się jak królowa angielska. 
Zamknięcie listy bez podania powodu jest co najmniej dziwne. W wysłanym na listę komunikacie nie podano ani powodu, ani odpowiedzialnych za zamknięcie listy. Pod komunikatem nikt się nie podpisał. Listowicze odebrali to, i słusznie, jako lekceważenie ich przez władze Związku. Gdyby zamieszczono powody zamknięcia listy, uniknęłoby się domysłów, jak np. obawa przed krytyką władz Związku przed zbliżającą się kampanią wyborczą. 
Od dawna twierdzę, że naszemu środowisku bardzo potrzebna jest silna organizacja. Niestety, PZN już nią nie jest. Przestarzałe struktury Związku skazują organizację na powolne umieranie. Obecnie obowiązujące struktury PZN sprawdzały się w realiach PRL - w nowej rzeczywistości są jednak zupełnie nieprzydatne. Potrzebna jest pilna reorganizacja PZN-u i powołanie do władz ludzi z profesjonalnym przygotowaniem do działania. 
Polski Związek Niewidomych, działający na dotychczasowych zasadach, niewiele może pomóc niewidomym. Nic dziwnego, że bardzo dużo niewidomych i słabowidzących opuściło i nadal opuszcza szeregi członków Związku. Moim zdaniem nasza organizacja ma do wyboru gruntowną reorganizację systemu zarządzania i przystosowanie swojej działalności do nowej rzeczywistości, albo całkowity upadek. Ja przynajmniej nie widzę innego wyjścia. 
Moim zdaniem zamknięcie Listy dyskusyjnej PZN to jeszcze jedna z wielu błędnych decyzji podjętych przez władze centralne PZN. 
 
Z.15 - Początkowo nie miałem zamiaru pisać opinii dotyczącej problemów zamieszczonych w przysłanej ankiecie, ale po namyśle postanowiłem podzielić się kilkoma moimi uwagami. 
Sądzę, że ta dyskusja jest przysłowiowym sporem o nać pietruszki i jako taka nie ma większego sensu. Każdy dobry pomysł powinien sam się obronić i nawet gdyby to forum dyskusyjne miało się przenieść gdzie indziej, jeżeli jest potrzebne, to będzie funkcjonować choćby przy redakcji "Wiedzy i Myśli". 
Uważam natomiast, że dyskusja poważna i rzeczowa powinna się toczyć na temat głębokich reform struktur, zmian instytucjonalnych i merytorycznych, związanych z opieką i pomocą osobom z dysfunkcją wzroku. W obliczu aktualnej sytuacji ustrojowej i gospodarczej Polski, wydaje się, że Zarząd Główny Polskiego Związku Niewidomych jest reliktem przeszłości i atawistyczną formą post PRL-owskiego systemu zarządzania centralnego. PZN z jego okręgowymi biurami wojewódzkimi jest mało skuteczny i efektywny, a przy tym niezwykle kosztowny w związku z koniecznością utrzymywania etatowych pracowników we władzach centralnych i okręgowych, a także nieruchomości w Warszawie i w terenie. 
Przypuszczam, że warto byłoby się przyjrzeć, jak problemy związane z opieką i pomocą niewidomym i słabowidzącym rozwiązano w innych krajach. 
Tak się składa, że od dwudziestu lat mieszkam częściowo w Niemczech, a kilka miesięcy w roku w Polsce, więc mam pewną wiedzę na ten temat. Coś takiego jak centralna siedziba związku niewidomych w Niemczech nie istnieje w ogóle. W większych miastach jest zatrudniony dosłownie jeden pracownik socjalny, mający do dyspozycji pomieszczenie biurowe odpowiednio wyposażone, i z tego co mi wiadomo, dwa samochody - osobowy i mikrobus, przeznaczone w razie zgłoszonej potrzeby telefonicznie lub internetowo do dowożenia osób niewidomych, do lekarzy, na zabiegi rehabilitacyjne, na basen itp. Ten pracownik socjalny jest w razie potrzeby przewodnikiem, kierowcą lub mężem zaufania w kontaktach osoby niepełnosprawnej z urzędami i instytucjami. 
Wprawdzie nie należę już do tutejszego związku niewidomych, ale wiem, że przy tym biurze są dwa pomieszczenia świetlicowe, gdzie osoby z dysfunkcją wzroku spotykają się dwa razy w tygodniu lub częściej, w miarę chęci i czasu. Jest wybierany honorowy trzyosobowy zarząd spośród ludzi niewidomych i oni służą poradami i pomocą w takim zakresie, w jakim są w stanie pomóc. 
Takie zredukowanie administracji i pracowników etatowych daje fundusze na comiesięczne wypłacanie przez odpowiednik wojewódzkich wydziałów zdrowia, tzw. Blindengeld, każdemu niewidomemu z pierwszą grupą inwalidzką z tytułu utraty wzroku i ma to wymiar średnio wysokiej renty. Każda osoba, która to świadczenie otrzymuje, sama decyduje, w jaki sposób je zagospodarować. 
Legitymacje inwalidzkie stwierdzające stopień utraty zdrowia, wydawane są przez wydział zdrowia wojewódzki lub okręgowy, po przedłożeniu przez zainteresowanego odpowiednich badań okulistycznych. Na podstawie tej legitymacji niepełnosprawny może korzystać z ulg na przejazdy środkami komunikacji publicznej i samoloty. Niestety, obecnie nie znam szczegółów. Wiem tylko, że osoby pozbawione wzroku są zwolnione z abonamentu radiowo-telewizyjnego, telefonicznego i mogą otrzymać emblemat do oznakowania prywatnego samochodu, uprawniający do bezpłatnego parkowania oraz do wjazdu w miejsca niedozwolone. Nikt, kto nie chce, nie musi opłacać składek, chyba że zapisze się dobrowolnie do związku niewidomych. 
Finansowaniem sprzętu rehabilitacyjnego dla osób niewidomych nie zajmuje się żaden PFRON, tylko, w przypadku ludzi na emeryturze lub rencie zdrowotnej, urząd rentowy, czyli odpowiednik polskiego ZUS, albo w przypadku osób młodszych i pracujących - kasy chorych. 
Taki system jest przejrzysty, prosty i mało kosztowny, bo nie ma specjalnych urzędów do obsługi osób niepełnosprawnych. 
Takiego absurdalnego problemu, jak w Polsce, a dotyczącego kodowania "książek mówionych" nie ma w ogóle w Niemczech. Istnieje wypożyczalnia centralna, oferująca bezpłatnie ogromny księgozbiór, a poza tym każda biblioteka dzielnicowa ma też obficie zaopatrzone zbiory książek na płytach i do pobrania na inne nośniki. 
Myślę, że może także w Polsce przydałby się system przejrzysty, prosty i mało kosztowny, stworzony do rzeczywistej pomocy ludziom dotkniętym dysfunkcją wzroku. 
 
Hanna Pasterny - Powołanie listy dyskusyjnej miało sens i było bardzo potrzebne. Cele, jakie jej postawiono, zostały dobrze określone. 
Informacje na niektóre tematy można uzyskać na liście Typhlos. Od listy PZN oczekiwałam więc głównie informacji o działalności Związku, , kontaktu z jego władzami, dyskusji na temat statutu i możliwych ulepszeń pracy organizacji, wyjaśniania naszych wątpliwości, reagowania na sygnalizowane na liście nieprawidłowości. 
Unikając odpowiedzi na pytania, władze przyczyniały się do tego, że jeszcze bardziej negatywnie je postrzegano. Myślę, że nie wszystkie zarzuty listowiczów były słuszne, ale milczenie władz utwierdzało ich w przekonaniu, że mają rację, a władza chce coś ukryć. Szkoda też, że działacze Związku nie korzystali z konstruktywnej krytyki. 
Z jednej strony mówi się o bierności członków, z drugiej - torpeduje pomysły i działania niejednego z nich, a osoba starająca się wyjaśnić nadużycia jest piętnowana i ma duże kłopoty. 
Zmiana nazwy listy na Hydepark nie była słuszna. Odebrałam ją jako nieliczenie się decydentów z listowiczami niech sobie pogadają, ale nas to nie obchodzi i nie zamierzamy reagować. 
Brak podpisu, uzasadnienia i zamknięcie listy w kilka minut to według mnie kolejny dowód na nieliczenie się z listowiczami. Skoro wszystko jest w porządku, dlaczego pod tą decyzją nie podpisała się konkretna osoba, nie dano nam możliwości ani czasu ustosunkowania się do tej kwestii? 
Doceniam zaangażowanie pań Eli Oleksiak i Ani Lemańczyk, które starały się pomagać listowiczom. 
 
Cyprian Bolda - Zamknięcie listy dyskusyjnej PZN dla niektórych osób może być decyzją kontrowersyjną. Ja sądzę, że między innymi powodem są również postępujące zmiany poza "murami" Polskiego Związku Niewidomych. W Internecie powstały portale społecznościowe z zaawansowanymi narzędziami, umożliwiającymi bycie w wielkim gronie internautów. Każdy znajdzie coś dla siebie. Dziennikarze-amatorzy mają do dyspozycji na przykład portal - wiadomości24.pl. Osoby przedsiębiorcze - goldenline.pl. Inni - facebook.pl, oraz liczne fora specjalistyczne. Wychodzi na to, że nie tylko ja głoszę tezę o wychodzeniu poza własną niepełnosprawność. Coraz więcej osób tak robi. 
A czy krytykowanie władz PZN-u ma sens? W moim odczuciu nie, bowiem to tylko jedna z wielu organizacji, z takim statutem i strukturą, uzależnionych od środków publicznych, którą tworzy hermetyczna grupka osób. Poza tym wolny rynek nie był i nie jest mi obcy, ale od jakiegoś czasu zauważyłem inny, specyficzny rynek w obszarze organizacji non profit. Jest to rynek na przykład turystyki szkoleniowej. 
 
Rafał Charłampowicz - Źle się stało, że lista została zamknięta w takim, dość nieładnym stylu. Członkowie listy powinni usłyszeć nie tylko decyzję, do której PZN ma prawo, ale i uzasadnienie. 
Sama lista od wielu lat dublowała "Typhlos", więc w tej postaci nie miała większego sensu. Listy tematyczne wydają się lepszym rozwiązaniem, ale wymagają konsekwentnych administratorów, pilnujących, by uczestnicy listy trzymali się tematu. 
Jak ze zdziwieniem przeczytałem, założenia listy PZN były bardzo ambitne. Szkoda, że wyszedł z tego klon "Typhlos". 
 
Jerzy Ogonowski - Ponieważ decyzja o zamknięciu listy dyskusyjnej nie została podpisana i brak jest jej uzasadnienia, oznaczać to może tylko tyle, że albo władze PZN zakładają, że wszystko jest jasne i oczywiste, albo też członkowie PZN powinni zająć się czymś pożytecznym, tj. poszukiwaniem odpowiedzi na pytanie, co jest przyczyną zamknięcia listy. 
Zacząłem się więc nad tym zastanawiać i pewne przesłanki doprowadziły mnie do określonej konkluzji, o której poniżej. 
Otóż pierwsza przesłanka do ta, że władze nigdy na tej liście się nie pojawiały, nie podejmowały żadnego drażliwego tematu, nie udzielały ani odpowiedzi, ani reprymendy. 
Druga przesłanka to ta, że lista zawierała liczne uwagi krytyczne pod adresem PZN, a przecież mogą ją czytać nawet osoby z zagranicy, np. z Białorusi, Arabii Saudyjskiej i Korei Północnej, a tam żadna krytyka nie jest dopuszczalna. 
Wniosek: władze i organy PZN nie potrafią posługiwać się Internetem, trzeba zatem było zamknąć tę listę, bo brak tej umiejętności uniemożliwia sprawowanie skutecznej kontroli nad tym, co się ukazuje. Gdyby władze umiały posługiwać się Internetem, to przecież bez większego trudu obaliłyby wszystkie bezpodstawne zarzuty i pomówienia. Należy przypuszczać, że podjęcie określonych tematów, co jest zapowiedziane, nastąpi, gdy władze przejdą z pozytywną oceną kurs obsługi komputera ze szczególnym uwzględnieniem posługiwania się Internetem. 
Jeśli dalsze badania pozwolą mi na wyciągnięcie kolejnych wniosków, nie omieszkam podzielić się tym z internautami. 
 Opracowała Kaktus 
 
 aaa 
10.5. Subskrybent i prezes o likwidacji listy PZN 
 
Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
Data opublikowania: 2010-12-23 
 
 Subskrybent do listowiczów 
 
Witam wszystkich serdecznie. 
Uważnie czytałem e-maile na temat tego delikatnie mówiąc dziwnego zamknięcia Listy dyskusyjnej PZN. Sam byłem tym faktem bardzo zaskoczony i postanowiłem napisać do Zarządu Głównego PZN z prośbą o udzielenie mi informacji na ten temat. Właśnie wczoraj otrzymałem odpowiedź. Poniżej wklejam odpowiedź Pani Prezes, propozycję ZG otwarcia list tematycznych, jak i mój list, w którym domagałem się odpowiedzi na temat sposobu zamknięcia Listy PZN. 
Powód podany przez Panią Prezes jest dla mnie nie do przyjęcia. Jeżeli istotnie pojawiały się na liście jakieś wulgaryzmy - to grzecznie pytam, gdzie był moderator Listy? 
Propozycja otwarcia tzw. list tematycznych mnie wprost oczarowała. Mam jeszcze kilka propozycji tematów: "O przyrodzie", "Geografia gospodarcza Polski i świata", "Historia starożytna i nowożytna" itp. Można by wtedy powołać Internetowy Uniwersytet Trzeciego Wieku dla niewidomych i słabowidzących. Sam z racji wieku mógłbym się na taki Uniwersytet zapisać. 
No i jak się Wam Drodzy Listowicze podoba mój pomysł? Zastanawiam się tylko, gdzie będzie można napisać o pracy i niewątpliwych osiągnięciach władz Związku? 
W przyszłym roku rusza kampania wyborcza. Do 30 września zakończone będą wybory w kołach terenowych PZN, a do końca 2011 roku zostaną powołane władze na szczeblu okręgów. Na początku drugiego kwartału 2012 roku odbędzie się przypuszczalnie Krajowy Zjazd Delegatów PZN. Powiecie, że można by pisać do "Pochodni". Ale jak wiecie na to czasopismo nie stało funduszów - ot i bieda. 
Jeżeli chodzi o mnie, to byłoby na tyle. Przepraszam, że denerwuję Was przed świętami - ale musiałem podzielić się z Wami tymi rewelacjami, bo wygląda na to, że nikt oficjalnej odpowiedzi od ZG PZN do tej pory nie otrzymał. A może się mylę? Piszę na Listę Typhlos, ponieważ na tej liście ukazało się dużo e-maili na omawiany temat. 
Na zakończenie pragnę życzyć wszystkim Listowiczom zdrowych, spokojnych i radosnych Świąt Bożego Narodzenia i szczęśliwego Nowego Roku 2011. 
Serdecznie pozdrawiam. 
Zygmunt Czaja 
 
Pan Subskrybent do Pani Prezes 
 
Luboń 15.12.2010 r. 
 
Dzień Dobry! 
 
Piszę na adres sekretariatu ZG PZN, ponieważ nie wiem komu zadać pytania, na które chciałbym pilnie uzyskać odpowiedź. Sprawa dotyczy zamknięcia Listy dyskusyjnej PZN. 
A oto kilka słów wyjaśnienia: Jestem subskrybentem środowiskowych list dyskusyjnych. W jakiś sposób pomaga mi to w pracy społecznej w PZN. Byłem także subskrybentem Listy Dyskusyjnej PZN. Przed kilkoma tygodniami na w/w Liście ukazał się komunikat, który mówił, że Lista zostaje zamknięta od dnia następnego i że rozważa się otwarcie list tematycznych. W komunikacie nie było uzasadnienia dlaczego Lista została zamknięta - nie podano również, kto podjął taką decyzję. Komunikatu nikt nie podpisał. Sądziłem początkowo, że to niemądry żart, ale Lista została zamknięta i nie zamieszczono żadnego dodatkowego wyjaśnienia. Na stronie internetowej PZN także nie znalazłem żadnej informacji na ten temat. 
Lista Dyskusyjna istniała od 2003 r. i moim zdaniem była środowisku niewidomych potrzebna. Nagłe zamknięcie Listy i to w taki sposób jest dla mnie, oględnie mówiąc, bardzo dziwne i zastanawiające. Bardzo proszę o odpowiedź na następujące pytania: 
1. Kto podjął decyzję o zamknięciu Listy dyskusyjnej PZN. 
2. Dlaczego Lista została zamknięta. 
3. Dlaczego komunikat o zamknięciu Listy nie został podpisany. 
Informuję, że odpowiedź, lub jej brak, wykorzystam w publikacjach środowiskowych. 
Serdecznie pozdrawiam. 
Zygmunt Czaja 
 
Pani Prezes do Pana Subskrybenta 
 
Od: "Anna Woźniak-Szymańska" prezes@pzn.org.pl 
Do: zygmunt_czaja@mail.icpnet.pl 
Temat: Fw: W sprawie zamknięcia Listy Dyskusyjnej PZN 
 Data: 21 grudnia 2010 
 
Witam serdecznie. 
Uprzejmie informuję, że kierownictwo PZN zawiesiło listę dyskusyjną pod tytułem Hydepark z uwagi na wulgaryzmy, które bardzo często gościły na naszej liście. Obniżały wizerunek naszego stowarzyszenia, a także wizerunek samych osób niewidomych. 
Zgodnie z komunikatem, który załączam zachęcam do dyskusji i pomysłów tematów merytorycznych list dyskusyjnych, które będą prowadzone na stronie Związku. 
Z okazji zbliżających się Świąt i Nowego Roku życzę dużo zdrowia, radości, pomyślności oraz dobrych ludzi wokół. 
z poważaniem Anna Woźniak-Szymańska 
 
 aaa 
10.6. Propozycja tematycznych list dyskusyjnych 
 
 Źródło: www.pzn.org.pl, grudzień 2010 r. 
 
 Uprzejmie informujemy, że z dniem 1 grudnia 2010 roku Biuro Zarządu Głównego Polskiego Związku Niewidomych zostało przekształcone w Instytut Tyflologiczny PZN. 
W strukturze Instytutu będą funkcjonowały dotychczasowe działy jak m.in. Centrum Rehabilitacji oraz powstaną nowe jak np. Centrum Komunikacji. 
Jednym z zadań Centrum Komunikacji będzie prowadzenie tematycznych list dyskusyjnych poświęconych aktualnym i ważnym dla środowiska tematom. 
Do 31 grudnia br. prosimy o przesyłanie propozycji zagadnień, którym będą poświęcone poszczególne listy na adres e-mail: 
 sekcjait@pzn.org.pl 
 Do końca stycznia przedstawimy propozycję list uwzględniające najczęściej proponowane przez Państwa tematy. Osoby zainteresowane zapraszamy do wspólnego stworzenia zasad ich funkcjonowania. 
Przykładowo proponujemy uruchomienie listy pt. "Kultura", "Służba zdrowia", "Rehabilitacja", "Wzorcownia" (poruszającej tematy związane ze sprzętem codziennego użytku), "Pies Przewodnik" (będącej forum wymiany doświadczeń dla posiadaczy psów). 
Listy dyskusyjne mają być platformą komunikacji i wymiany myśli dla wszystkich Państwa, dlatego też zachęcamy do aktywnego i twórczego włączenia się w ich utworzenie. 
 Anna Woźniak-Szymańska 
Prezes ZG PZN 
 Małgorzata Pacholec 
Sekretarz Generalna ZG PZN 
 
 aaa 
11. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE 
 
W rozdziale tym polecamy przede wszystkim dwie informacje dotyczące rozszerzenia zakresu ulg osób niewidomych w komunikacji kolejowej i autobusowej. Warto się z nimi zapoznać, ponieważ obowiązywać mają już od 1 stycznia 2010 r. 
 
aaa 
11.1. Ulgowe przejazdy 
Informacja dla Kół PZN 
 
Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
 Data opublikowania: 2010-11-29 
 
Wywalczyliśmy zmianę ustawy! 
 
Z niezmierną satysfakcją mam zaszczyt poinformować Państwa, iż dzięki staraniom zespołu ds. transportu publicznego przy Kole PZN Warszawa-Śródmieście, któremu przewodniczę, Parlament RP znowelizował ustawę o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu, rozszerzając zakres uprawnień do ulgowych przejazdów dla osób niewidomych niezdolnych do samodzielnej egzystencji. 
 To, co było nieosiągalne dla reprezentantów naszego środowiska w czasach względnej stabilizacji - czyli przywrócenie uprawnień do ulgowych przejazdów do poziomu zbliżonego przed rokiem 2002 - my wywalczyliśmy w czasach kryzysu gospodarczego i złej kondycji finansów publicznych. 
26 listopada b.r. Sejm RP zatwierdził ostateczny kształt wspomnianej ustawy, przyjmując poprawkę Senatu, spełniającą nasze oczekiwania w 100 procentach. Teraz ustawa czeka już tylko na podpis Prezydenta i publikację. 
Nowe, korzystne dla niewidomych zapisy obowiązywać będą od 1 stycznia 2011 roku. Od tego dnia niewidomi niezdolni do samodzielnej egzystencji będą mogli podróżować pociągami osobowymi oraz autobusami komunikacji zwykłej "PKS" z ulgą w wysokości 93 proc. ceny biletu. W pozostałych rodzajach pociągów i autobusów ulga wyniesie 51 proc. ceny biletu. Uprawnienie to dotyczy biletów jednorazowych oraz miesięcznych imiennych - za które do tej pory niewidomy płacił 100 proc. stawki. 
Jednocześnie pragnę poinformować, że uprawnienia do ulgowych przejazdów dla niewidomych nie uznanych za niezdolnych do samodzielnej egzystencji (stopień umiarkowany, druga grupa) pozostają na dotychczasowym poziomie. 
Bardzo proszę wszystkich niewidomych o wykazanie się szczególnym rozsądkiem przy korzystaniu z nowo nabytych uprawnień. Musimy bowiem pamiętać, że jakiekolwiek nadużycia zapisów ustawy staną się pretekstem do ograniczenia, bądź całkowitej likwidacji z takim trudem wywalczonych ulg. W wielu środowiskach, m.in. dziennikarskim, ekonomistów i urzędników istnieje utrwalona opinia, że przysługujące nam uprawnienia są "nienależnymi przywilejami". Jeszcze raz uczulam, że zachowanie każdego z nas będzie rzutować na wizerunek całego środowiska 
 Z wyrazami szacunku 
Jerzy Waldemar Figiel 
 
aaa 
11.2. Wyższe ulgi komunikacyjne dla osób niewidomych od 2011 r. Magdalena Gajda 
 
Źródło: IntegracjaInfo 
Data opublikowania: 2010-12-16 
 
Prezydent RP, Bronisław Komorowski podpisał 13 grudnia ustawę z dnia 26 listopada 2010 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją ustawy budżetowej. 
Ustawa tzw. okołobudżetowa wprowadza od 2011 r. m.in. wyższe ulgi dla osób niewidomych na przejazdy pociągami i autobusami.Zgodnie z nową ustawą, osobom niewidomym niezdolnym do samodzielnej egzystencji będzie przysługiwała 93 proc. ulga na bilety jednorazowe i miesięczne na przejazdy autobusami i pociągami osobowymi. Ulga na pociągi pośpieszne i ekspresowe będzie wynosić 51 proc. W przypadku innych biletów osoby niewidome otrzymają ulgi w wysokości od 37 do 49 proc. w zależności od środka transportu i rodzaju biletów. 
Podpisana przez Bronisława Komorowskiego ustawa okołobudżetowa wprowadza również 51 proc. ulgę dla studentów (do 26 r.ż.) na przejazdy: pociągami osobowymi, ekspresowymi i pośpiesznymi na podstawie biletów jednorazowych, pociągami osobowymi i pospiesznymi na podstawie imiennych biletów miesięcznych oraz autobusami zwykłymi i pośpiesznymi publicznego transportu zbiorowego również na podstawie imiennych biletów miesięcznych. 
Poprawka rozszerzająca ulgi komunikacyjne dla studentów i osób niewidomych została wprowadzona przez senat do ustawy okołobudżetowej wbrew woli ministerstwa finansów i rządu. Może się jednak okazać, że jest ona niezgodna z Konstytucją RP, bo zwiększa deficyt budżetu państwa. Wprowadzając tę poprawkę, Senat nie zaproponował bowiem źródła zwiększania przychodów, z których można by pokryć wydatki związane z ulgami. 
 aaa 
11.3. Nowelizacja ustawy o rehabilitacji wchodzi w życie 
Beata Kawecka 
 
Źródło: informacja własna "WiM" 
 
29 listopada 2010 r. prezydent Bronisław Komorowski podpisał nowelizację ustawy o zatrudnianiu i rehabilitacji osób niepełnosprawnych, która wchodzi w życie. 
O głównych postanowieniach ustawy można przeczytać w grudniowym wydaniu "Wiedzy i Myśli" z 2010 r., pozycje 9.4 i 9.5. 
 Informacjami na ten temat powinny zainteresować się przede wszystkim pracodawcy prowadzący zakłady pracy chronionej oraz niewidomi i słabowidzący pracujący i starający się o pracę, w tym niepełnosprawni pracownicy zakładów pracy chronionej. 
Ze względu na zmiany dotyczące Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, nowelizacja ustawy może zainteresować kierownictwa organizacji pozarządowych działających na rzecz osób niewidomych i słabowidzących oraz potencjalnych beneficjentów Funduszu. 
Dlatego zachęcam do zapoznania się z wyżej wymienionymi pozycjami w grudniowym wydaniu "WiM" oraz z pozycją 11.4 zamieszczoną poniżej. Jeżeli okaże się to niewystarczające, zachęcam do poszukiwania dokładniejszych informacji na ten temat. 
 
aaa 
11.4. 450 mln zł więcej na osoby z niepełnosprawnością 
Magdalena Gajda 
 
Źródło: IntegracjaInfo 
Data opublikowania 2010-12-17 
 
- Dzięki zmianom w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych organizacje pozarządowe i samorządy otrzymają w 2011 r. 450 mln zł więcej na swoje działania na rzecz osób niepełnosprawnych - zapewnił Wojciech Skiba, prezes Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych podczas spotkania z przedstawicielami Koalicji na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością, które odbyło się 16 grudnia w Warszawie. 
Zdaniem Wojciecha Skiby, w 2011 r. organizacje pozarządowe reprezentujące osoby z niepełnosprawnością powinny otrzymać z PFRON wsparcie finansowe na poziomie podobnym do tego z 2008 r. Środki, które w przyszłym roku zostaną zaoszczędzone dzięki wprowadzeniu zmian w ustawie rehabilitacyjnej PFRON zamierza przeznaczyć w części także na tzw. programy celowe, z których korzystają indywidualne osoby z niepełnosprawnością (np. dofinansowanie do zakupu komputera i oprogramowania, wózka inwalidzkiego, sprzętu wspomagającego słyszenie itp. ), oraz instytucje, np. uczelnie wyższe. 
Zanim jednak dojdzie do przekazania nadwyżki budżetowej z PFRON-u, organizacje pozarządowe będą musiały przetrwać zbliżający się I kwartał 2011. Pierwsze trzy miesiące każdego nowego roku to dla nich najtrudniejszy okres, bo zakończyły już one realizację starych projektów dofinansowywanych z Funduszu, ale nie mają jeszcze informacji, czy ich nowe projekty otrzymają tego rodzaju wsparcie. Niepokój organizacji pozarządowych wzmagają jeszcze wiadomości na temat potencjalnej utraty przez PFRON płynności finansowej. 
Ministerstwo Finansów zadeklarowało, że na początku przyszłego roku zasili Fundusz dotacją, więc w tym okresie o tę płynność nie musimy się martwić - zapewnia Wojciech Skiba. 
- Organizacje, które mają podpisane umowy wieloletnie powinny otrzymać dofinansowanie w styczniu i lutym. W przypadku nowych konkursów nie mamy możliwości wypłacania jakichkolwiek zaliczek przed podpisaniem umowy, ale będziemy rozważać kwalifikowalność odsetek od kredytów, aby organizacje nie ponosiły dodatkowych kosztów. Jeśli takie rozwiązanie zostałoby wprowadzone organizacja, która zaciągnie na początku roku kredyt na realizację danego projektu będzie miała możliwość spłacenia i kapitału i odsetek z pieniędzy otrzymanych z PFRON w ramach dofinansowania projektu. 
PFRON planuje również wprowadzenie w 2011 r. pozakonkursowego trybu powierzania zadań organizacjom pozarządowym. Prezes Skiba zapewnia, że szczegóły tego projektu zostaną przekazane już wkrótce. 

aaa 
11.5. Waloryzacja rent i emerytur w 2011 r. 
Jan Brom 
 
Źródło: publikacja własna "WiM" 
 
W numerze 8(20)/2010 "WiM", pod pozycją 8.2 przedrukowaliśmy z "Gazety Wyborczej artykuł Leszka Kostrzewskiego pt. "Waloryzacja 2011, czyli o ile w marcu wzrosną emerytury i renty". Wówczas przewidywano, że w marcu 2011 r. każdy rencista i emeryt otrzyma o 2,45 proc. wyższe świadczenie. Od tego czasu rozważana była też możliwość wprowadzenia waloryzacji kwotowej, zamiast procentowej i zróżnicowania świadczeń w zależności od ich wysokości. 
Waloryzacja kwotowa jest zwykle bardziej korzystna dla osób pobierających niskie świadczenia i prowadzi do spłaszczania wymiaru świadczeń. Waloryzacja procentowa natomiast powoduje, że kwotowa rozpiętość między niskimi i wysokimi świadczeniami ulega zwiększeniu. 
Przypomnę, że do ustalania wskaźnika waloryzacji rent i emerytur uwzględnia się: wysokość inflacji z roku poprzedniego oraz 20-proc. wzrostu płac w przedsiębiorstwach. 
 
Jak informuje "Gazeta Wyborcza" z dnia 20 grudnia 2010 r., Rząd wstępnie ustalił zasady waloryzacji emerytur i rent w 2011 roku. Rząd postanowił utrzymać waloryzację procentową i to na nieco wyższym poziomie niż wcześniej przewidywano, tj. zamiast 2,45 proc. 2,7 proc. 
Według "Gazety Wyborczej" osoba, która otrzymuje najniższą emeryturę, rentę rodzinną i rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz rentę rolniczą w marcu 2011 r. otrzyma o 19,06 zł więcej, czyli 725,35 zł. 
- Renta socjalna wynosić będzie 609, 29 zł brutto. 
- Renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy - 557,95 zł. 
- Renta z powodu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową oraz renta rodzinna wypadkowa wzrośnie do 870,43 zł. 
- Renta z powodu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową do 669,55 zł. 
- O wskaźnik waloryzacji wzrosną również specjalne dodatki: pielęgnacyjny, kombatancki i za tajne nauczanie - do 185,98 zł, a dla sierot zupełnych - do 349,58 zł. 
Jak już wspomniałem, jest to wstępna decyzja, a ostateczną ma podjąć Rząd w lutym 2011 r. 
 
aaa 
12. Z PRASY I Z INTERNETU 
 
aaa 
12.1. Niewidomi proszą: tramwaju Swing, daj w końcu głos 
Michał Tusk 
 
Źródło: GW Gdańsk 
Data opublikowania: 2010-11-30 
 
 Zapowiedzi głosowe w tramwajach to problem w gdańskim Zakładzie Komunikacji Miejskiej. 
Choć sporo pojazdów ma takie urządzenia, nie są używane. 
Nowoczesny Swing jest wyposażony w głośniki, ale system informacji głosowej nie. . . Informacja głosowa o następnym przystanku to norma w europejskim mieście. Ale nie w Gdańsku. Zakład Komunikacji Miejskiej męczy się z jej wprowadzeniem od lat. 
Co ciekawe, ZKM w umowie na przewozy zawartej z miastem jest zobowiązany do uruchomienia zapowiedzi przystankowych we wszystkich pojazdach do końca 2011 r. , ale wyłącznie wizualnych - nazwa następnego przystanku ma wyświetlać się na ekranie w środku autobusu czy tramwaju. O informacjach głosowych w umowie nie ma mowy. - To tak, jakby wędkarzom dawać łuk zamiast wędki. 
Zapowiedzi przystankowe są ważne szczególnie dla osób niewidomych i niedowidzących. Wyświetlanie nazwy następnego przystanku bez równoczesnej informacji głosowej to kpina z niepełnosprawnych - mówi Agata Rytlewska, której mama jest niewidoma. W nowych "Swingach" wyświetlanie następnego przystanku już działa. Aż się prosi, by włączyć także funkcję głosową. 
- Nie ma obecnie takiej technicznej możliwości - twierdzi Izabela Kozicka-Prus, rzeczniczka ZKM. 
 Co innego twierdzi producent tramwaju. 
 - "Swingi" zostały dostarczone ZKM-owi wraz z systemem zapowiedzi głosowych. Trzeba jedynie wgrać odpowiednie komunikaty do pamięci komputera - mówi Michał Żurowski, rzecznik bydgoskiej PESY, która produkuje "Swingi". Na szczęście wszystko wskazuje na to, że wie o tym także prezes ZKM. 
- Rozmawialiśmy ostatnio o tym i prezes Zgilczyński obiecał mi, że w najbliższym czasie w "Swingach" pojawią się zapowiedzi głosowe - mówi Jerzy Dobaczewski, dyrektor ZTM. - Nasze stanowisko jest jasne - zapowiedzi głosowe powinny być włączone we wszystkich pojazdach. W tej sprawie wielokrotnie interweniowały u nas osoby niewidome. 
Choć "mówiące Swingi" i tak będą już dużym sukcesem jak na gdańską komunikację, ciągle zagadką jest, dlaczego zapowiedzi nie mogą się pojawić też w innych pojazdach, np. w Bombardierach oraz "Dortmundach" (też są odpowiednio wyposażone). 
- Nie rozumiem oporu ZKM-u w tej sprawie. Obiecuję, że wyjaśnimy ten problem i wszędzie tam, gdzie jest taka możliwość, zapowiedzi się pojawią - mówi wiceprezydent Gdańska Maciej Lisicki. 
 
aaa 
12.2. Informacja o otruciu psa przewodnika 
 
Źródło: Telewizja Polska 
Data: 26 listopada 2010 r. 
 
 Jest jego wiernym przyjacielem i jeszcze do niedawna zastępował mu wzrok - dziś walczy o życie. 
Bruno - pies przewodnik pana Artura ze Szczedrzyka - prawdopodobnie został otruty. Nawet, jeśli przeżyje, nie będzie mógł służyć swojemu panu, bo sam też stracił wzrok. 
Bruno od kilku dni był osowiały. Kiedy pan Artur zorientował się, że z psem jest coś nie tak, zwierzę było już w bardzo ciężkim stanie. Nie wiadomo czy Bruno przeżyje. Najgorsze jednak jest to, że pies przewodnik stracił wzrok. Badania nie pozostawiły wątpliwości - Bruno musiał zjeść trutkę na szczury. 
Pies zastępował oczy panu Arturowi przez 8 lat. Nie odstępował go na krok. 
Tresura psa przewodnika trwa długo i sporo kosztuje. Wszyscy są w szoku i podejrzewają, że psu ktoś podrzucił trutkę. Tym, bardziej, że panu Arturowi zdarzały się przykre incydenty. Policja prowadzi dochodzenie. Za otrucie psa grozi rok więzienia. 
 
 aaa 
12.3. Czytelnicy i internauci dla niewidomego tancerza 
Izabela Żbikowska 
 
Źródło: Gazeta Wyborcza, Opole 
Data opublikowania: 2010-11-30 
 
 Po naszych tekstach, w których opisaliśmy otrucie Bruna, psa przewodnika niewidomego tancerza, do "Gazety" zgłaszają się czytelnicy nawet z zagranicy, którzy chcą pomóc. Jest ogromna szansa na to, że uda się zebrać pieniądze na nowego psa i jego wyszkolenie, a także na rehabilitację Bruna. 
Przypomnijmy - w zeszłym tygodniu niewidomy Artur Wyrwich, znany opolski tancerz, zorientował się, że coś złego dzieje się z jego psem przewodnikiem Brunem. W czwartek rano chciał się dostać do Opola, Bruno nie był jednak w stanie zaprowadzić go na przystanek. Tancerz poprosił o pomoc znajomych, którzy zawieźli psa do weterynarza. 
Zwierzak krwawił z oczodołów i dziąseł, ledwo się ruszał. 
- Wszystkie objawy wskazują na zatrucie trutką na szczury - stwierdził weterynarz Marcin Dziedziak. 
Konieczna okazała się transfuzja krwi. Tancerz musiał jechać aż do Mikołowa, by zdobyć osocze. 
- Leczenie na razie przynosi pozytywne rezultaty, Bruno przestał krwawić. Ale już wiadomo, że stracił wzrok... - mówi smutno Artur. 
- Trudno mi się z tym pogodzić. Leczenie psa już pochłonęło 700 zł, a konieczne są kolejne transfuzje i wizyta u psiego okulisty we Wrocławiu. 
Tancerz zapowiada, że będzie leczył Bruna tak długo, jak będzie to konieczne. 
- A potem postaram się zaopiekować nim najlepiej jak potrafię - mówi. Pies jest już w domu w Szczedrzyku, ale codziennie trzeba z nim jeździć do Opola na zabiegi. - Bruno często się do mnie tuli, jakby chciał mi podziękować za opiekę - opowiada wzruszony Wyrwich. Jest przekonany, że ktoś celowo otruł Bruna, bo pies przebywał tylko na jego dobrze ogrodzonej posesji. 
- A skąd się tam wzięła trutka na szczury? Wiem, że nie jestem lubiany, bo mimo niepełnosprawności osiągnąłem sukces. Zrobił to ktoś zawistny. Takiego ciosu się jednak nie spodziewałem. Ten, kto to zrobił, zabrał mi oczy - powtarza. 
Gdy "Gazeta" opisała historię Bruna, odezwali się nasi czytelnicy, którzy chcą pomóc w finansowaniu leczenia Bruna i zdobyciu nowego psa przewodnika dla niewidomego tancerza. 
Jedną z tych osób jest lekarka z Opola, pani Elżbieta. 
- Jestem wielkim miłośnikiem psów. Sama mam niewielkiego czworonoga w domu. Jestem do niego bardzo przywiązana, dlatego wyobrażam sobie, jak czuje się teraz pan Artur - mówi. - Otrucie Bruna to niesamowite okrucieństwo. Tym bardziej że to przewodnik niewidomego. Nie mogę tego zrozumieć, ale mam nadzieję, że jeśli zbierze się dużo wrażliwych osób, to uda się pomóc panu Arturowi. 
"Nie mogę uwierzyć w to, że człowiek z premedytacją byłby zdolny do takiej zbrodni. Wolę wierzyć, że to nieszczęśliwy przypadek" - napisała do nas pani Grażyna, która również zadeklarowała pomoc. 
Napisała do nas również dziennikarka i blogerka z Warszawy Anna Gidyńska. 
- Natrafiłam na tę historię w internecie. Bardzo mnie poruszyła, dlatego wysłałam ją moim znajomym. Kilku już odezwało się do mnie, by zapytać, czy wiem, jak pomóc tancerzowi w zdobyciu nowego psa i w leczeniu Bruna - opowiada. - Jestem przekonana, że chętnych do pomocy będzie więcej, zwłaszcza w tym przedświątecznym okresie, kiedy jesteśmy bardziej wrażliwi i skłonni do pomocy - zaznacza. 
Zgłosili się również czytelnicy z zagranicy. Anna Wieczorek od kilku lat mieszka w Luksemburgu. Jest pracowniczką Komisji Europejskiej. 
- Moim sąsiadem jest osoba niepełnosprawna, która na co dzień korzysta z opieki psa przewodnika. Wszyscy staramy się jej pomóc, więc to, co przytrafiło się niewidomemu tancerzowi i jego psu, jest dla mnie czymś nie do pomyślenia - mówi. 
Wyszkolony pies przewodnik kosztuje 15 tys. zł. Tancerz nie ma takich pieniędzy, dlatego prosi o wsparcie finansowe. Rozważa kupno szczeniaka i oddanie go na specjalistyczną tresurę. - To znacznie obniżyłoby koszty, nawet o połowę. Wprawdzie psa potrzebuję od zaraz, ale po prostu mnie na niego nie stać - przyznaje. 
 
Jak pomóc 
 
Serce rośnie, gdy widzi się reakcje naszych czytelników na nieszczęście, jakie spotkało Bruna i jego niewidomego pana. Dzięki takim ludziom, spieszącym bezinteresownie z pomocą, są szanse, że Bruno przeżyje. Niestety, stracił wzrok, więc nie może już być dla niewidomego tancerza podporą. Możemy jednak pomóc obu. W dzisiejszych czasach umieszczenie informacji o tancerzu i jego psie w gronie naszych znajomych w portalach społecznościowych zajmuje tylko chwilę. A im więcej osób dowie się o akcji i postanowi wesprzeć tancerza, tym szybciej uda się zebrać pieniądze i znaleźć dla niego nowego psa przewodnika, a Brunowi zapewnić pokonanie śmiertelnego zagrożenia. 
By pomóc w kupnie i wyszkoleniu nowego psa-przewodnika założyliśmy specjalny profil i fanpage "Akcja Bruno" na popularnym portalu Facebook.pl Zamieściliśmy tam historię tancerza i Bruna a także zdjęcia. Na bieżąco będziemy aktualizować profil i zamieszczać informacje o leczeniu psa i postępów w szukaniu zastępcy Bruna. 
Każdy, kto chciałby pomóc tancerzowi, może wpłacać pieniądze na konto fundacji Fioletowy Pies, która wspiera naszą akcję, z dopiskiem "Akcja Bruno". 
Numer konta: 
96 1940 1076 3046 8481 0000 0000 LUKAS BANK SA. 
Te dane znajdą państwo również w profilu akcji. 
 
aaa 
12.4. Niepełnosprawni finansowo wykluczeni
Magdalena Gajda 
 
Źródło: IntegracjaInfo 
Data opublikowania: 16 grudnia 2010 18:24 
 
Niedostosowanie architektoniczne placówek bankowych i bankowości elektronicznej, skomplikowane procedury, brak przeszkolonego personelu oraz zbyt niskie dochody nieuprawniające do korzystania z kredytów - oto najważniejsze bariery, na jakie napotykają osoby z niepełnosprawnością w dostępie do usług i instrumentów bankowych w Polsce. 
Z danych przedstawionych przez Narodowy Bank Polski wynika, że pod koniec 2009 r. konto osobiste w banku lub SKOK-u (kasy oszczędnościowe) posiadało 77, 2 proc. dorosłych Polaków. A to oznacza, że prawie co czwarty Polak nie ma własnego konta. W konsekwencji nie może on korzystać także z innych usług finansowych: nie zaciągnie kredytu, niezapłaci kartą płatniczą, nie otrzyma karty kredytowej, nie podejmie legalnej pracy. W razie kłopotów pieniężnych skazany jest na skorzystanie z pożyczek: albo wręcz lichwiarsko oprocentowanych, albo udzielanych przez pośredników, którzy nie znajdują się pod nadzorem państwa. 
Problem niewielkiej ilości rachunków bankowych nie dotyczy jedynie Polski, ale to właśnie nasz kraj ma w tym względzie jeden z najgorszych wyników wśród krajów Unii Europejskiej. Gorsza sytuacja jest jedynie w Bułgarii i Rumunii, a porównywalna - we Włoszech, na Węgrzech i Łotwie. 
13 grudnia w siedzibie Narodowego Banku Polskiego odbyła się konferencja pt.: "Jak zmniejszyć wykluczenie finansowe w Polsce? ". Spotkanie odbyło się w ramach realizowanego przez NBP programu "Finanse dostępne", a jego partnerem było Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji, ogólnopolska organizacja pozarządowa działająca na rzecz osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności. 
Podczas konferencji omawiano m.in. takie kwestie, jak działania na rzecz zwiększenia liczby rachunków bankowych w Polsce i dostępności kredytów hipotecznych. Jeden z paneli w całości poświęcono problemowi dostępu osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności do banków i ich oferty. Z badań NBP wynika bowiem, że właśnie ta grupa Polaków - oprócz osób o niskich dochodach, bezrobotnych, starszych i młodzieży, a także osób uprawiających wolne zawody i niepracujących w oparciu o umowę o pracę - należy do najbardziej zagrożonych wykluczeniem finansowym. 
 
Dobry dla wszystkich Kowalskich? 
 
- W tym roku już po raz drugi przeprowadziliśmy badanie pt. "Przyjazny Bank Newsweek", w którym znalazł się moduł dotyczący dostosowania polskich banków do potrzeb osób niepełnosprawnych - powiedział Piotr Aleksandrowicz, szef Działu Biznes tygodnika "Newsweek Polska". - Poprosiliśmy osoby niepełnosprawne ruchowo i niewidome o przeprowadzenie audytów w 24 bankach. Wcielili się oni w rolę "tajemniczych klientów", których zadaniem było sprawdzenie: cech placówki, jakości obsługi, procedur oraz gotowości do pozyskania i zatrzymania klienta. Audyt potwierdził, że jeśli jakiś bank jest "dobry" dla "Kowalskiego", to jest również "dobry" dla "niepełnosprawnego Kowalskiego", choć pewne jego wady, np. skomplikowanie procedur bankowych, dla osób niepełnosprawnych mogą być jeszcze bardziej uciążliwe. 
W tegorocznym badaniu "Przyjazny Bank Newsweek" w module: Niepełnosprawny, na pierwszych trzech miejscach znalazły się Alior Bank, ING Bank Śląski i Nordea Bank. - Interesujące jest to, że banki, które w poprzednim naszym rankingu wypadły źle, w tegorocznym nie poprawiły swojej pozycji. Oznacza to, że większość banków ocenianych negatywnie przez osoby niepełnosprawne nie zrobiła nic, aby przyciągnąć do siebie tych klientów i zaskarbić sobie ich zaufanie. Chlubnym wyjątkiem jest Bank Zachodni WBK, który znalazł się na czwartej pozycji, a był na 13. - powiedział Piotr Aleksandrowicz. 
Dodajmy, że to właśnie za działania na rzecz osób z niepełnosprawnością, Bank Zachodni WBK został w tym roku nagrodzony prestiżowym Medalem Przyjaciela Integracji. 
 
A schody ciągle są. 
 
Z jakimi zatem problemami zmagają się wciąż osoby z niepełnosprawnością, które chcą skorzystać z polskich banków? 
Piotr Pawłowski, prezes Stowarzyszenia Przyjaciół Integracji, prowadzący panel dyskusyjny dot. wykluczenia finansowego osób z niepełnosprawnością, wskazał na bariery architektoniczne (np. brak podjazdów przy wejściu do placówek, zbyt wysokie blaty przy okienkach bankowych, brak krzeseł dla klientów załatwiających sprawy itp. ), które odstręczają osoby z niepełnosprawnością ruchową do wizyt w banku i skłaniają do korzystania z bankowości elektronicznej, choć okazuje się, że korzystanie z niej może również nastręczać im trudności jeśli dokonywane tam operacje wymagają szybkości i sprawności. 
Pawłowski wystąpił również w imieniu osób niewidomych, które mają kłopoty z korzystaniem z niedostosowanych do ich potrzeb bankomatów oraz usług bankowych prowadzonych elektronicznie poprzez - również niedostosowane - strony internetowe. Największym jednak problemem jest tłumaczenie dokumentacji bankowej, z którą musi zapoznać się niewidomy klient. - W Polsce żyje ok. 200 tys. osób niewidomych, z czego jedynie ok. 7 proc. zna alfabet Braille'a. Przetłumaczenie dokumentu na ten alfabet nie rozwiąże problemu - powiedział Piotr Pawłowski. 
Przytoczył również prośbę swojej niemówiącej koleżanki ze Stowarzyszenia Przyjaciół Integracji, aby banki w Polsce zrezygnowały z potwierdzania pewnych operacji (np. zmiana kodu PIN) przez telefon. 
- Klienci banków z uszkodzonym słuchem mają dwa główne problemy w korzystaniu z placówek finansowych:w komunikowaniu się i w dostępie do informacji - powiedział podczas konferencji prof. Bogdan Szczepankowski z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. 
Wszystkie osoby z dysfunkcjami narządu słuchu można podzielić na cztery grupy. 
Pierwsza to osoby niedosłyszące, których w Polsce jest ok. 1 mln, a które do prawidłowej komunikacji potrzebują komfortu akustycznego i urządzeń wspomagających słyszenie. 
Druga grupa to osoby głuche, ale takie, które kiedyś słyszały, czyli np. osoby starsze. Najczęściej używają one aparatów słuchowych lub komunikują się pisemnie. Odczytywanie słów z ruchu warg to wśród nich bardzo rzadka umiejętność. 
Trzecią grupę stanowią osoby głuchonieme, których w naszym kraju jest ok. 40-50 tys. Nie mówią one wcale, lub ich mowa jest bardzo niewyraźna, niezrozumiała dla otoczenia. W kontaktach z innymi potrzebują zatem pośrednika - tłumacza języka migowego, a załatwienie jakiejś sprawy przez telefon jest dla nich po prostu niemożliwe. Osoby te mają też problem ze zrozumieniem informacji w dokumentach bankowych, bo są one napisane w języku polskim, który dla większości z nich jest językiem obcym - podobnie jak dla osób słyszących język angielski, japoński lub suahili. 
W czwartej grupie znajdują się osoby głuchoniewidome, którym łatwiej skorzystać z usług placówek bankowych, bo zwykle przychodzą tam ze swoimi asystentami, niż z niedostosowanej dla nich bankowości elektronicznej i bankomatów. 
 
Przede wszystkim życzliwość 
 
Około 40 proc. klientów Banku Zachodniego WBK deklaruje, że otworzyło właśnie tam rachunek bankowy opierając się na rekomendacji znajomych, a nie na podstawie informacji bankowej. - Prowadzimy również specjalny program "Obsługa bez barier" dla osób niepełnosprawnych, który uwzględnia m.in. takie elementy, jak dostosowania architektoniczne placówek i elektroniczne naszej strony internetowej, pierwszeństwo obsługi i bankomaty dla osób niewidomych i słabowidzących - powiedział Tadeusz Kościński, dyrektor Banku Zachodniego WBK. - Prowadząc ten program uświadomiliśmy sobie o klientach z różnymi rodzajami niepełnosprawności i formach ich obsługi. 
Piotr Pawłowski przypomniał, że w Polsce żyje ok. 5, 5 mln osób z niepełnosprawnością, coraz więcej z nich jest aktywnych zawodowo. 
 
Co zatem można uczynić, aby zwiększyć ich dostępność do usług bankowych? 
 
Prof. Szczepankowski nie ma wątpliwości, że kluczem do rozwiązania wielu problemów jest życzliwość i racjonalne myślenie. Powołał się na przykład przeprowadzonego kilka lat temu konkursu i stworzonej przez specjalistów od różnych form niepełnosprawności publikacji pt. "Bank dostępny", opisującej, co może zrobić placówka bankowa, aby zachęcić osoby z niepełnosprawnością do korzystania z jej usług. Przypomniał też, że wiele rozwiązań ułatwiających dostęp do banków - np. budowa podjazdu do drzwi lub przeszkolenie personelu - nie wymaga dużych nakładów finansowych. 
Prof. Szczepankowski zwrócił również uwagę, że kiedyś placówki bankowe wynajmowały tłumaczy języka migowego, którzy w określone dni i godziny pomagali osobom niesłyszącym w załatwianiu spraw. 
Szkolenia dla pracowników banków w zakresie obsługi klientów z niepełnosprawnością prowadzi obecnie Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji. 
- Przeprowadzamy także audyty architektoniczne, czyli podpowiadamy w jaki sposób dostosować placówkę bankową, aby mogły z niej swobodnie korzystać klienci z różnymi dysfunkcjami, a także dostosowujemy dokumenty (np. umowy, regulaminy), tak, aby mogły się z nimi zapoznać osoby niewidome i słabowidzące. Z naszej pomocy skorzystały już Bank Zachodni WBK, Bank Handlowy, Alianz Bank oraz Bank BPH. Podobne szkolenia i audyty, ściśle sprofilowane pod kątem rodzaju działalności, prowadzimy również dla instytucji publicznych i firm komercyjnych - mówi Dariusz Radulski, dyrektor ds. relacji biznesowych Stowarzyszenia Przyjaciół Integracji. 
Wykluczenie finansowe to nie tylko brak dostępu do usług, ale także do instrumentów bankowych. Osoby z niepełnosprawnością, które utrzymują się głównie z renty albo z renty i niewielkich dodatkowych dochodów, umożliwiających im zachowanie świadczenia, podobnie jak wielu innych Polaków o niskich dochodach mają utrudniony dostęp do wszelkiego rodzaju kredytów - np. na zakup domu, mieszkania, samochodu lub na sprzęt AGD i RTV. Często uzyskanie takiego kredytu jest niemożliwe, a przecież w wielu przypadkach zakup np. auta gwarantuje osobie z niepełnosprawnością samodzielność, zdobycie pracy lub założenie własnego biznesu. 
Osoby z niepełnosprawnością częściej niż inni skazane są na korzystanie z usług instytucji finansowych, które działają poza nadzorem bankowym. 
Andrzej Wolski, dyrektor generalny Związku Banków Polskich, broni banków. 
- Nie możemy zastępować państwa w jego roli opiekuńczej, socjalnej. Musimy dostosować nasze działania do obowiązującego prawa, a ono nie daje możliwości udzielania kredytów wszystkim osobom - mówi. 
Po raz kolejny okazuje się więc, że ułatwienie osobom z niepełnosprawnością dostępu- tym razem do instrumentów finansowych - wymaga nie tylko zmian mentalnościowych i architektonicznych, ale i ustawodawczych 
 aaa 
13. Z PRZESZŁOŚCI 
Nasze rozmowy 
 
Źródło: "Pochodnia" kwiecień 1964 r. 
 
 Tym razem udzielamy głosu niewidomej koleżance - Teresie Wilczak, zatrudnionej w jednej z warszawskich spółdzielni. Pozwólmy jej przedstawić się czytelnikom. 
- Mam dwadzieścia pięć lat. Pracuję jako dziewiarka już od czterech lat. Mieszkam wraz z inną niewidomą koleżanką w pokoju sublokatorskim. Mam duże trudności w poruszaniu się, ale do pracy chodzę sama, mimo, że muszę dojeżdżać kilka przystanków tramwajem. To chyba wszystko, co mogę tak ogólnie o sobie powiedzieć, a teraz czekam na pytania. 
- Jak spędza Pani czas po pracy? 
- Praca w dziewiarstwie jest bardzo wyczerpująca, toteż po przyjściu do domu muszę wypocząć, zwłaszcza, że pod względem zdrowotnym nie jestem zbyt silna. W domu chętnie słucham radia, interesują mnie zwłaszcza pogadanki popularno - naukowe i słuchowiska. Czytam także książki brajlowskie, a z czasopism "Pochodnię" i "Nasz Świat". Bardzo chciałabym mieć magnetofon, mogłabym wtedy korzystać z książek nagranych na taśmę. 
- Czy wychodzi Pani na spacery, a jeśli tak, to z kim? 
- Bardzo rzadko. W Warszawie mam niewielu znajomych. Pochodzę z krańców województwa. Czasami przyjeżdża do mnie ciotka z Otwocka i wtedy przeważnie idziemy do miasta. Pomaga mi zrobić zakupy, ale ciotka pracuje i ma rodzinę, nie może więc poświęcać mi zbyt wiele czasu. Nieraz myślałam już o tym, co zrobić, by mieć więcej znajomych, zdobyć nowych przyjaciół, z którymi można by wyjść na spacer lub do sklepu. Kiedy byłam w szkole, od czasu do czasu były urządzane wspólne zabawy rozrywkowe z młodzieżą szkół dla widzących. Można było wtedy nawiązać wiele ciekawych przyjaźni. Z dwiema koleżankami z tego czasu przyjaźnię się do dziś, ale one są w innych miastach. 
Wydaje mi się, że tę metodę można by przenieść na teren zakładu pracy. W tym celu należałoby ze trzy czy cztery razy w roku urządzić imprezę rozrywkową wspólnie z załogą innego zakładu pracy dla ludzi widzących. Można by nawiązać stały kontakt z jakąś fabryką. Takie imprezy rozrywkowe, gdzie byłaby lampka wina, ciastka, kawa, muzyka, jakaś zgaduj - zgadula, w której niewidomi i widzący mieliby równe szanse, nieco nagród dla zachęty, umożliwiłyby niewidomym nawiązanie kontaktów, ułatwiających im życie. W ciągu jednego spotkania niewiele można zdziałać, ale w ciągu kilku spotkań z tą samą grupą ludzi na pewno nawiązałoby się już wiele miłych znajomości. 
Nurtuje mnie jeszcze jedna myśl. W spółdzielniach jest wiele samotnych niewidomych osób, które nie bardzo mogą sobie poradzić w różnych sytuacjach. Wydaje mi się, że w spółdzielniach niewidomych powinien być jeden albo nawet dwóch pracowników, którzy pomagaliby niewidomym w załatwianiu różnych spraw - na przykład, gdy trzeba pójść do lekarza, pochodzić po sklepach, kupić coś z odzieży, itp. Każdy z korzystających zgodziłby się na pewną odpłatność, strącaną mu co miesiąc przy wypłacie pensji. Byłoby to coś bardzo konkretnego w zakresie rehabilitacji. Dotychczas w spółdzielni najważniejszą sprawą jest wykonanie planu. Może to i słuszne, bo przecież większość ludzi chce jak najwięcej zarobić, ale dużo jest takich, którym należałoby jakoś pomóc, aby nie musieli się borykać z różnymi sprawami, które dla ludzi widzących nie stanowią żadnego problemu. 
Nie wiem, czy to, co mówię, ma jakiś sens, ale mnie wydaje się, że byłoby to jakimś rozwiązaniem pewnej grupy problemów. Wtedy nie musiałoby się korzystać z pomocy ludzi, którzy, jak to się mówi, robią łaskę i często dają to niewidomemu do zrozumienia. - 
Dziękujemy koleżance Teresie Wilczak za interesującą wypowiedź, a wysunięte przez nią sugestie ułatwienia życia samotnym niewidomym poddajemy pod rozwagę i dyskusję komisjom socjalno - bytowym i kulturalnym przy spółdzielniach, a także asystentom socjalnym. 
 
 aaa 
14. MRUCZĘ I PRYCHAM 
Nad wielkim sukcesem 
 
Źródło: publikacja własna "WiM" 
 
No, nareszcie się udało. Moje najszczersze gratulacje. Przecie do niczego nie była ona podobna. Dobrze, że przestała cyberprzestrzeń zaśmiecać i podniecać różnych środowiskowych warchołów. 
Tak, tak, dobrze się domyślacie. Mam na myśli likwidację Listy dyskusyjnej Polskiego Związku Niewidomych. Muszę przyznać, że moje zdziwienie wywołuje fakt, że lista ta istniała aż tyle lat. Dawno należało ją skasować. I tak nikt nie wie, po co została powołana. Ale to robota tych nieudaczników sprzed 2004 roku. Coś wymyślili i stworzyli, i pewnie sami nie wiedzą, czemu to miało służyć. 
Nowe władze szybko się zorientowały, że ze świecą albo i z "Pochodnią" na liście można szukać pochwał pod ich adresem, ale czy znaleźć - a to już inna sprawa. A skoro tak, to po co szukać? Po co czytać krytykę, oskarżenia, niewiarygodne głupoty? 
Władze, które kierują się praktycyzmem i zdrowym rozsądkiem, nie będą szukać tego, czego się znaleźć nie da, albo tylko bardzo rzadko. Nie warto więc pokazywać się w takim miejscu i szukać. Toteż władze unikały wypowiedzi na liście jak zarazy. Nie odpowiadały na krytykę, nie prostowały, nie wyjaśniały, nie dyskutowały, nie... I słusznie postępowały. 
Żeby czasami komuś się nie roiło, że na swojej liście pokaże się chociaż raz na miesiąc ktoś z władz, co jak wiadomo, sensu nie ma, nadały liście nazwę "Hydepark niewidomych". A to już chyba trzeba być kompletnym nieukiem, żeby przypuszczać, iż królowa brytyjska stanie na skrzynce w londyńskim Hyde Parku i będzie dyskutowała z różnymi krzykaczami. A może myślicie, że niby nasze pezetenowskie władze są gorsze od brytyjskiej królowej? Tylko naiwniak może tak uważać. 
Przemianowanie listy było wyraźnym, bardzo wyraźnym, najbardziej wyraźnym sygnałem, że listę tę i jej uczestników władze bardzo kochają. A jeżeli kochają, nie będą zabierały głosu na liście i coś tam tłumaczyły. W ten sposób można komuś sprawić przykrość. Wielu, bardzo wielu, na omawianej liście plotło duby smalone, szczególnie na temat PZN-u. Zaprzeczać takiemu... Nie ma sensu. I tak nie zrozumie, a poza tym może mu być nieprzyjemnie, że jest taki głupi. A wiadomo, że milczenie jest złotem. Władze więc wykazywały się humanitaryzmem i nie szczędziły złota członkom PZN-u, którzy wygłupiali się na onej liście. 
Aż wreszcie sytuacja dojrzała i Lista dyskusyjna "Hydepark niewidomych" kaput. I bardzo dobrze. W ten sposób wszyscy będą ozłoceni i zadowoleni, ja również. 
No i jakże elegancko one władze dokonały tej operacji. Dały niepodpisany komunikat na liście i natychmiast ją zamknęły. W ten sposób żaden pieniacz nie miał szans zgłoszenia pretensji, wyrażenia durnej opinii, zaprotestowania. Kochane i mądre władze nic też nie wyjaśniały, nie tłumaczyły, nie podały powodów. Taki sposób postępowania muszę uznać za elegancki, wręcz wytworny, no i zgodny z kilkuletnią tradycją tj. złotego milczenia. 
Prawda, że różnym osobom mądrym inaczej decyzja ta się nie podoba, ale kto by się tam nimi przejmował. Są mądrzy inaczej, niech więc zapiszą się do jakiegoś stowarzyszenia osób z upośledzeniem umysłowym. Wśród niewidomych, inteligentnych niewidomych, nie ma dla nich miejsca. Niech więc plotą, że to najtańszy sposób komunikowania się z niewidomymi, że za pośrednictwem listy można łatwo uzyskiwać i przekazywać informacje, lepiej się zrozumieć itd. Wiemy, że tak mówią mądrzy inaczej, a to wszystko tłumaczy i nie ma się czym przejmować. Tak też nikt się nie przejmuje, bo i po co? Lista sczezła, a to najważniejsze. 
Reasumując pragnę stwierdzić, że szczerze podziwiam cierpliwość władz PZN-u, że tak długo czekały z tak słuszną decyzją. Wreszcie naprawiły swój błąd, wprawiając w zachwyt nad ich mądrością, stanowczością i elegancją mnie Starego Kocura. A co jak co, ale Wy wiecie, że mnie zachwycić byle czym nie można. 
Na koniec drobna rada. Dotyczy ona Listy dyskusyjnej Typhlos. Przecież ci malkontenci wszelkiej rasy i maści mogą nadal wypisywać swoje bzdury na tej liście, a prowadzona jest ona przez Uniwersytet Warszawski. Proponuję więc, żeby władze PZN-u wystąpiły o jej zamknięcie. Będzie to wniosek ze wszech miar zasadny i Jego Magnificencja Pan Rektor nie będzie mógł odmówić. A tworzeniem nowych "Hydeparków niewidomych" na innych portalach można się nie przejmować. Nie będą one odgrywały żadnej roli i nie będą miały znaczenia. 
Pełen podziwu Stary Kocur