WIEDZA i MYŚL

INTERNETOWY MIESIĘCZNIK TYFLOSPOŁECZNY

Wydawca Stanisław Kotowski

Czasopismo nie jest dofinansowywane ze środków publicznych ani żadnych innych.  Wydawane jest bez nakładów finansowych. Osoby piszące artykuły oraz zaangażowane przy redagowaniu,  korekcie oraz udostępnianiu nie otrzymują wynagrodzenia.  
Czytelnicy otrzymują miesięcznik również  bezpłatnie. Wystarczy napisać na adres:
ST.k@neostrada.pl
i w każdym miesiącu znajdzie się aktualny numer w „Skrzynce odbiorczej”. 
 
Marzec 2010 
Rok II 
Nr 3(15)/2010 
 
REDAKTOR NACZELNY 
Stanisław Kotowski 

ADRES REDAKCJI - wyłącznie internetowy: st.k@neostrada.pl 
Telefon komórkowy: 501-239-769 

Na łamach „Wiedzy i Myśli” zamieszczamy różne opinie i poglądy, w tym takie, z którymi się nie zgadzamy.

Spis treści

1. OD REDAKCJI
2. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OSÓB NIEWIDOMYCH I SŁABOWIDZĄCYCH
2.1. Desant - Stanisław Kotowski
2.2. Z laską czy bez laski - oto jest pytanie  - Liliana Laske
2.3. LISTY DO REDAKCJI "RF" - DLACZEGO JA?
2.4. Rozmowa z dr. Czesławem Ślusarczykiem - Rozmawia Stanisław Kotowski
3. Drogi i bezdroża niewidomych
3.1. Czy niewidomy jest człowiekiem pełnowartościowym - Jerzy Ogonowski
3.2. Stary Kocur do tablicy
4. OKULISTYKA, WYNALAZKI, UDOGODNIENIA, SPRZĘT  I POMOC REHABILITACYJNE
4.1. 2000 lat korekcji wzroku - historia okularów
4.2. Prośba Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących w Krakowie
4.3. W Bydgoszczy powstanie kino dla niewidomych - Daria Jankiewicz
4.4. Oddział Książki Mówionej w Nowohuckiej Bibliotece Publicznej
4.5. Droga Królewska do zwiedzania na dotyk - Dawid Hajok
5. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE
5.1. "Wiedza i Myśl" w sieci
5.2. Uwaga prenumeratorzy "Pochodni" na płytach CD
5.3. Osoby niepełnosprawne w SKM
5.4. Komunikat PFRON-u
5.5. Szkolimy psy dla niewidomych
5.6. Wzięli sprawy w swoje ręce - Magdalena Gajda
5.7. Niewidome dzieci poprowadzi GPS - Małgorzata Szlachetka
5.8. Sportowi ulubieńcy Warszawy - Anna Godziuk
5.9. Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego zaprasza - Marcin Piwowoński
5.10. PE zjazdowców: Rola w medalowej formie - Maciej Kowalczyk
5.11. Wystawa dla niewidzących - Mariola Hanusek
6. ORGANIZACYJNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY
6.1. Skuteczni, kompetentni, nowocześni - Anna Woźniak-Szymańska
6.2. W łapkach specjalistów - Weredyk
6.3. Druga strona medalu - odsłona III - Alicja Nyziak
6.4. Nie widzę, nie słyszę - pracuję
6.5. Galeria tylko dla... - Oset
6.6. POPON raportuje: Spada bezrobocie - Magdalena Gajda
7. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE
7.1. Likwidacja artykułu 80 Kodeksu Cywilnego - Aleksander Mieczkowski
7.2. Sejmowe veto dla Senatu - Magdalena Gajda
7.3. Renciści socjalni dorobią bez limitu
8. Z PRASY I Z INTERNETU
8.1. Warszawo, bierz przykład z Londynu! - Wojciech Karpieszuk/Gazeta Stołeczna
8.2. Ziści się marzenie niewidomego narciarza
8.3. Wzrok niepotrzebny, by cenić talię osy
8.4. Niewidomy skazany na 5 lat więzienia
9. DYSKUTUJEMY - O oczekiwaniach od PZN-u
10. Z PRZESZŁOŚCI - Na niej wzorowali się inni - Józef Szczurek
11. Mruczę i prycham - Kretynus maksimus
 
aaa
1. OD REDAKCJI 
 
Uwaga Panowie! 
 
Przeczytałem kiedyś, że odnaleziono grób pramatki Ewy, a na nim napis: "Tam był raj, gdzie Ty byłaś". I to jest wielka prawda. 
Pamiętajmy o tym w poniedziałek ósmego marca i nie zapomnijmy zbyt szybko. 
Naszym Paniom, Matkom, Żonom, Siostrom, Córkom, Wnuczkom, Koleżankom, Szefowym, Współpracowniczkom i Podwładnym złóżmy piękne życzenia i nie żałujmy miłych słów, kwiatów i buziaków. 
Składam Paniom Czytelniczkom i Współpracowniczkom przy tworzeniu "Wiedzy i Myśli" najserdeczniejsze życzenia. 
A czynię to przy pomocy pięknych słów nieznanego mi autora: 
Uśmiechu w każdej sekundzie, 
radości w każdej minucie, 
przyjaźni w każdej godzinie, 
szczęścia każdego dnia, 
miłości przez całe życie. 
Do życzeń dołączam wirtualną wiązankę pięknych kwiatów oraz wirtualnie całuję rączki i buzie. A Wy Panowie, zróbcie to wszystko swoim Paniom, lecz w rzeczywistości, a nie wirtualnie. 
 
Stanisław Kotowski 
 *** 
 Drodzy Czytelnicy! 
Spotykamy się po raz piętnasty i to w coraz liczniejszym gronie. Jesteśmy z tego bardzo zadowoleni. Cieszy nas również, że przed nami przedwiośnie i wiosna. Niechaj ta najpiękniejsza pora roku przyniesie Państwu dużo radości. 
Szczególnie polecamy artykuł Anny Woźniak-Szymańskiej pt. "Skuteczni, kompetentni, nowocześni" zamieszczony w numerze "Pochodni" datowanym na styczeń i luty br. 
Jest to ważna publikacja. Pani przewodnicząca ZG PZN przedstawia wizję Związku, informacje, oceny, plany i marzenia, które dotyczą wielu tysięcy osób z uszkodzonym wzrokiem. Uważamy, że artykuł ten powinni przeczytać wszyscy niewidomi i słabowidzący oraz działacze i pracownicy instytucji i organizacji działających w naszym środowisku. Gorąco polecamy. Artykuł ten znajdą Czytelnicy pod pozycją 6.1. 
Polecamy też rozmowę z dr. Czesławem Ślusarczykiem pozycja 2.4 oraz pozostałe pozycje naszego miesięcznika. 
Życzymy miłej lektury i rychłego spotkania wiosny. 
Redakcja Wiedzy i Myśli 
aaa 
2. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OSÓB NIEWIDOMYCH I SŁABOWIDZĄCYCH 
 
aaa 
2.1. Desant
Stanisław Kotowski 
 
Niezależnie od umiejętności samodzielnego poruszania się, dobrej orientacji przestrzennej i znajomości terenu, zawsze może zdarzyć się, że niewidomy "wyląduje" nie tam, gdzie zamierzał. Zabraknie prądu w sieci tramwajowej - trzeba wysiadać, autobus ma objazd - i nic się nie zgadza. Niewidomy zamyśli się, przejedzie właściwy przystanek - musi wysiąść w przypadkowym miejscu. Ile jeszcze może zdarzyć się podobnych sytuacji? 
Oto przykłady. Trudno o bardziej charakterystyczne znaki rozpoznawcze drogi od tych, jakie ja mam jeżdżąc do pracy. Z powrotem jest trochę trudniej, ale do pracy... Otóż, przed przystankiem, na Bonifraterskiej, moje autobusy przy Dworcu Gdańskim mają pod rząd cztery ostre zakręty w prawo i ponadto przejeżdżają pod mostem. Jeśli ktoś by tego nie zauważył - nieco dalej przejeżdża się przez tory tramwajowe, co wiąże się z podskokami autobusu i następnymi dwoma zakrętami, tym razem łagodnymi. I co? Myślicie, że to wystarczy? Skądże znowu. Zdarzyło mi się parę razy nie zauważyć tego wszystkiego i pojechać dalej. Miałem też przyjemność wysiąść z tramwaju w Krakowie, w nocy, nie na tym przystanku, na którym należało. Mróz był jak licho. Oczywiście, nie było kogo zapytać, gdzie się znalazłem. Zdarzyło mi się też zabłądzić na Bronowicach, na peryferiach Krakowa w nocy, tym razem w lecie, ale również nie było żywego ducha. Po kilkunastominutowym błąkaniu się, spotkałem zakochaną, przytuloną parę, było na co popatrzeć, jak odskoczyli od siebie, gdy ich zapytałem o drogę. W Olsztynie, na dworcu PKP miał czekać na mnie samochód. Nie czekał, a ja nawet nie zabrałem adresu docelowej instytucji. Taki byłem mądry. 
W Warszawie, po jakimś zebraniu, skorzystałem z samochodu zamiejscowego kolegi. Wytłumaczyłem, gdzie chcę wysiąść. Gdy wysiadłem, okazało się, że nie dojechałem do znanego mi miejsca. Był to grudzień, padał deszcz ze śniegiem, wiał silny wiatr i na ziemi leżała breja, że nie można było się zorientować, czy to chodnik, trawnik czy jezdnia. W miejscu, w którym "wylądowałem" nie było przechodniów. W końcu się ktoś napatoczył. Okazało się, że to Rosjanin i wie jeszcze mniej ode mnie. Zdarzyło mi się też, w drugą "zimę stulecia", jechać z Katowic do Warszawy i nie dojechać. Chyba ze dwa kilometry przed Ursusem pociąg stanął i ani rusz dalej. Do Ursusa trzeba było iść po szynie. Inaczej się nie dało. Śnieg był zbyt głęboki. Najlepszą przygodę przeżyłem jednak w środku nocy, w lesie, na nasypie kolejowym. Otóż jechałem z Przemyśla. Przed nami rozbił się towarowy pociąg. Musieliśmy wysiąść i przejść przez niesamowite wertepy kilkaset metrów do podstawionego dla nas następnego pociągu. Niewidomy kolega wybrał się z dziewczyną na spacer do lasu. Nie wiem, co on jej zrobił, ale obraziła się, zostawiła go w środku lasu i wróciła do domu. No i musiał sobie poradzić. Przecież nie mógł tkwić tam do dzisiaj. Ja również musiałem sobie radzić w opisanych sytuacjach, a że sobie poradziłem, świadczy fakt, że do Was piszę. 
Niewidomy "po zrzucie" w nieznane miejsce - przede wszystkim powinien się zastanowić, pomyśleć, sięgnąć do wcześniejszych doświadczeń. 
Na dużych, nie zamieszkałych terenach w lesie, na polu - pierwszym i najważniejszym zadaniem jest odnalezienie jakiejś drogi lub wsi. Należy spokojnie stanąć i starać się usłyszeć warkot pojazdów, głosy ludzkie lub szczekanie psów. Jeżeli uda się ustalić kierunek, z którego dźwięki te płyną - jesteśmy "w domu". Znalezienie drogi lub jakiejś miejscowości daje podstawy do przypuszczeń, że i ludzi uda się spotkać. Kiedy już spotkamy ludzi, z pewnością nie odmówią nam pomocy. Należy jednak pamiętać, że pole, łąka czy las to nie ulica z chodnikami. Trzeba poruszać się bardzo ostrożnie, gdyż mogą spotkać nas niemiłe niespodzianki. Możemy trafić na doły, dziury, kupy kamieni, strumienie, bagna, drzewa, kolczaste krzewy, łany zbóż. 
Warto wiedzieć, że niektóre zauważalne cechy terenu, nawet tak mało zorganizowanego, jak pole, mogą ułatwić orientację. Bez wątpienia, jeżeli znajdziemy miedzę, to idąc nią, w jedną lub drugą stronę, z pewnością można dojść do drogi. Taką samą rolę mogą spełnić bruzdy czy ogrodzenia. 
W przypadku, gdy zostaniesz "wysadzony" w charakterze desantu w nieznanym mieście, nic Ci nie pozostaje, jak tylko pytać o drogę, szukać przystanków komunikacji miejskiej i odpowiednich linii tramwajowych lub autobusowych. Wiesz już z lektury naszej rubryki "Odpowiadamy, podpowiadamy", jak z nich skorzystać. Gdy już ustalisz, gdzie i do jakiego pojazdu masz wsiąść oraz jak się tam dostać, Twoje trudności zostaną pokonane. 
Tak oczywiście będzie, jeżeli wiesz, w jakim mieście wylądowałeś i czego można tam szukać. Ale trudno sobie wyobrazić, że ktoś całkowicie przypadkowo i nieświadomie znajdzie się np. we Wrocławiu. Coś takiego raczej może się zdarzyć z małym miasteczkiem. W małej miejscowości łatwo można niespodziewanie wysiąść z pociągu lub autobusu. Wówczas jednak, nie ma czego szukać, chyba że toalety lub baru. Należy na dworcu poczekać na następne połączenie i kontynuować podróż. 
W znanym mieście, o wiele łatwiej sobie poradzić. Należy najpierw starać się uświadomić sobie, gdzie mogłeś być pozostawiony. Przypomnij sobie, jakim autobusem jechałeś, w jakim kierunku. Gdzie wsiadłeś? Jak długo jechałeś? Jakie charakterystyczne znaki trasy zapamiętałeś? Może uda ci się ustalić, gdzie jesteś. Jeżeli nie - "koniec języka za przewodnika". Trzeba pytać. Nie ma innej rady. Ale trzeba też próbować znaleźć wyjście z sytuacji. Nie wszędzie i nie zawsze są ludzie, których można zapytać. Spróbuj odnaleźć większą ulicę z autobusami lub tramwajami. Gdy znajdziesz przystanek i dowiesz się, jakie autobusy tam jeżdżą, Twoje trudności są już prawie przezwyciężone. Wystarczy tylko ustalić, w którym kierunku znajduje się jakieś znane Ci miejsce, wsiąść i jechać. Tak czy owak, trzeba pytać, bo nie zawsze uda się we własnym zakresie rozpoznać miejsce "wylądowania". Musiałoby ono być bardzo charakterystyczne, np. młyn, dworzec kolejowy czy fabryka chemiczna. Oczywiście, można rozpoznać i inne obiekty, np. apteki, piekarnie czy restauracje. Niewiele to jednak daje, gdyż podobnych placówek w dużych miastach jest mnóstwo. 
Na szczęście nie mieszkamy na Alasce, w Amazonii czy na Saharze. U nas nie ma tak olbrzymich, bezludnych terenów. A jak są ludzie, z całą pewnością nie dadzą Ci zginąć. 
Takie wydarzenia, jak "desant" należy traktować z humorem, jak przygody, zadania do rozwiązania, niespodzianki. Nie należy bać się wszystkiego. Z każdej sytuacji jest jakieś wyjście, a nawet znaczne ryzyko i najdziwniejsze niespodzianki są lepsze od siedzenia w domu. Sama satysfakcja z pokonania trudności jest coś warta, a co dopiero możliwość kontaktów z ludźmi i poczucie niezależności. 
 
Źródło: "Życiu naprzeciw" kwiecień 1998 r. 
 
 aaa 
2.2. Z laską czy bez laski - oto jest pytanie 
Liliana Laske 
 
Zgodnie z przepisami ustawy o ruchu drogowym, osoby posiadające znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności z tytułu upośledzenia narządu wzroku, mogą się poruszać po drogach publicznych jedynie przy pomocy białej laski. Niewidomi nie przestrzegający tego przepisu, w razie wypadku, tak samo jak pijani, odpowiadają za wszelkie wypadki powstałe z ich udziałem bez względu na to, po czyjej stronie leżała wina. 
No właśnie. Biała laska. Symbol ślepoty, przedmiot najbardziej znienawidzony przez wielu niewidomych. Przezwyciężenie psychicznych zahamowań związanych z wyjściem na ulicę z laską w ręku to chyba najtrudniejszy etap rehabilitacji. Wymaga przełamania strachu i wstydu. Niemniej jednak uważam, że umiejętność samodzielnego poruszania się, robienia zakupów, załatwiania swych spraw jest podstawową potrzebą każdego niewidomego - stanowi podstawę niezależnego życia. Daje pewność siebie, ułatwia komunikację z otoczeniem. Całkowicie niewidomi oraz resztkowcy bez względu na to, ile wzięcie do ręki białego kija ich kosztuje, powinni z nim chodzić. Czy jednak wyjście z laską w każdej sytuacji jest bezpieczne? 
Mój chłopak, mimo minimalnych resztek widzenia, porusza się po mieście bez laski. Żadne prośby ani groźby nie pomagają. On nie weźmie laski do ręki i już! Jest to dla niego niebezpieczne i nieraz się wściekam, gdy widzę go w akcji. Są jednak sytuacje, w których jestem o niego spokojniejsza wiedząc, że idzie bez laski. Mieszkam daleko od centrum miasta. Okolica ładna i spokojna, jednak wieczorami zupełnie wyludniona. W niektórych miejscach, po ciemku, strach chodzić. Z tych powodów Andrzej wieczorami odprowadza mnie pod sam dom. Drogę do mojego domu zna na pamięć, a niespodzianki w postaci wielkiej dziury na środku chodnika zdarzają się niezwykle rzadko. Jedynym wypadkiem, jaki mu się przydarzył, było zderzenie z zaparkowanym na ulicy samochodem. Podczas wieczornych spacerów nieraz słyszymy bogate w polską łacinę słownictwo pijanych nastolatków. Czy samotny chłopak z białą laską w ręku może czuć się w tym przypadku bezpiecznie? Czy nie lepiej udawać widzącego? W ciemności ślepotę łatwiej zamaskować. Kto zwróci uwagę na idącego mężczyznę? 
Podzielcie się swoimi doświadczeniami. Czy wieczorami czujecie się bezpieczni na opustoszałych ulicach? Może, gdy teren jest wam dobrze znany, bezpieczniej jest poruszać się bez laski? A może zabezpieczenie przed wpadnięciem w dół lub wpakowaniem się pod samochód jest ważniejsze i niewidomy pod żadnym pozorem bez laski wychodzić nie powinien? 
Do PZN-u należy około 80 000 niewidomych i słabowidzących, w tym całkowicie niewidomych mniej niż 10%. Resztę stanowią słabowidzący. Stan wzroku wielu członków PZN pozwala na swobodne poruszanie się. Jednak możliwości te zależą od różnorodnych czynników, a przede wszystkim oświetlenia. Osłabione oczy wszystkiego nie wypatrzą, mimo to niedowidzącego z białą laską w ręku można by szukać ze świecą. 
Wśród tyflologów nie ma zgody co do optymalnego momentu rozpoczęcia nauki orientacji przestrzennej. Jedni uważają, że powinno się ją rozpocząć dopiero, gdy samodzielne poruszanie sprawia trudności. Ganianie słabowidzących w goglach mija się z celem i jest wręcz śmieszne. Inni natomiast twierdzą, że im wcześniej człowiek oswoi się z białym kijem, tym lepiej, a nadmiar umiejętności nikomu nie zaszkodził. I jedni i drudzy po części mają rację. 
Faktem jest, że słabowidzący niejednokrotnie traktują kursy rehabilitacji podstawowej jak darmowe wczasy. Wykonywanie różnych czynności z zawiązanymi oczami jest dodatkową frajdą. Z całą pewnością niektórzy z nich na takim turnusie nie powinni się znaleźć. Daleka jednak jestem od stwierdzenia, że wprowadzanie osób posługujących się resztkami wzroku w tajniki życia "po niewidomemu" jest pozbawione sensu. 
Wzrok ma to do siebie, że lubi się pogarszać. Medycyna robi ogromne postępy. Jednakże dla osób o złożonych wadach wzroku obecnie niewiele może zrobić. Życie jest brutalne i choć nie chcemy o tym myśleć, to za rok, dwa czy za kilka lat, piękno otaczającego świata pozostanie tylko wspomnieniem... 
Dbajmy o swoje oczy, miejmy nadzieję, że to najgorsze nigdy nie nastąpi. Jednak różnie może się zdarzyć. Czy więc nie lepiej być przygotowanym? 
We wszystkich artykułach podkreślam, jak ważna dla każdego niewidomego jest umiejętność samodzielnego poruszania się. Dla mnie - rasowego globtrotera, uzależnienie od innych osób jest nie do przyjęcia. Człowiek, który nagle utracił wzrok musi przejść pole minowe realnych niebezpieczeństw i własnych oporów psychicznych, by w końcu samodzielnie chodzić i podróżować. 
My słabowidzący mamy czas się przygotować. Wiem, że biała laska napawa wstrętem. Jednak, moim zdaniem, nauka posługiwania się nią przychodzi łatwiej, gdy człowiek widzi. Mając dobre wyobrażenie otaczającej przestrzeni, czujemy się bezpiecznie. Bez większych stresów możemy skupić się na opanowywaniu technik. Chodzenie w goglach słabowidzący traktują jako swego rodzaju zabawę. Ułatwia to przezwyciężyć problemy emocjonalne związane z wzięciem do ręki białego kija. Ogromną rolę odgrywa świadomość, że po zdjęciu gogli znowu będą mogli posługiwać się wzrokiem. 
Niestety, niewidomi tego komfortu są pozbawieni. Poza tym mają trudności z akceptacją nowej sytuacji. Biała laska jest widomym znakiem niepełnosprawności, budzącym lęk i skrępowanie. 
Nie ulega wątpliwości, że słabowidzącym, szczególnie tym, którym wzrok się pogarsza, nauka poruszania się z laską jest potrzebna. Czy jednak powinni jej używać w życiu codziennym? 
Gdy dwa lata temu nadarzyła się okazja wzięcia udziału w kursie orientacji przestrzennej, zdecydowałam się bez wahania. W goglach i z laską w ręku przemaszerowałam całą Bydgoszcz. Wydaje mi się, że moje przygody na długo pozostaną w pamięci pani instruktor. Jednym z zadań było rozpoznawanie sklepów po zapachu. Bez problemów odnalazłam sklep rybny oraz aptekę. Idąc dalej, poczułam intensywny zapach. Dość głośno stwierdziłam, że gdzieś w pobliżu jest perfumeria. Perfumerią okazała się kobieta. Możecie sobie wyobrazić śmiech przechodniów obserwujących tę scenę. 
Idąc w upalny, lipcowy dzień przez miasto, nabrałam ochoty na lody. Jak jednak znaleźć lodziarnię, skoro lody nie mają zapachu? Poratował mnie brzęk szklanek dobiegający z boku chodnika. Nie czekając na instruktora, ruszyłam w tym kierunku. Towarzystwo przy stolikach w jednej chwili ucichło. Dziewczyna w goglach to niecodzienny widok. Lodów nie mieli. Następnego dnia dowiedziałam się, że była to jedna z najgorszych spelun. 
W celu utrwalenia zdobytych umiejętności, postanowiłam chodzić z laską również po zajęciach. Zaobserwowałam wtedy dziwne zjawisko. Okazało się, że laska nie chroni mnie przed potknięciami. Gdy chodziłam w goglach, potknięcia się nie zdarzały. Tłumaczę to w prosty sposób. Mam bardzo duże zaufanie do wzroku. Chociaż czasami to, co widzę, okazuje się złudne, ale i tak bodźce wzrokowe są dla mnie ważniejsze niż dotyk. 
Obecnie laska spoczywa na półce. Jeśli nadejdzie moment, w którym będzie mi potrzebna, bez wahania wezmę ją do ręki. Na razie doskonale radzę sobie bez niej. 
Nasuwa się pytanie. Czy każdy słabowidzący bez względu na stopień uszkodzenia wzroku powinien posługiwać się laską lub przynajmniej nosić ją dla celów sygnalizacyjnych? 
A może sami powinniśmy decydować, kiedy zaczniemy korzystać z usług "blondynki"? Wyraźcie swoją opinię. Zachęcam również do dyskusji całkowicie niewidomych. Napiszcie, jak wyglądała Wasza droga do usamodzielnienia. Czy w razie odzyskania choć niewielkich możliwości widzenia odstawilibyście laskę w kąt? 
 
Źródło: "Biuletyn informacyjny" listopad i grudzień 2003 r. 
 
aaa 
2.3. LISTY DO REDAKCJI "RF" 
DLACZEGO JA? 
 
Nietrudno zauważyć, że i mnie dostało się w spadku coś od przodków. RP - to było na początku przynajmniej coś mało dla mnie pojętego. Ale kiedy miałem niespełna 10 lat taką właśnie wiadomość otrzymałem w Centrum Zdrowia Dziecka. No i od tego czasu, a minęło już 16 lat - pytam dlaczego ja? Na początku pytania te były bardzo częste i nurtowały nie tylko mnie, ale i moich staruszków również. Teraz z problemem tym nauczyłem się po prostu żyć. Długo by mi przyszło pisać o swoim życiu, bo i ono barwne, i mniej czy bardziej interesujące. Ale na początek mojej korespondencji z Państwem chciałem podziękować, że ktoś założył taką stronkę, gdzie pełno informacji i aktualności. Z niecierpliwością będę czekał na tą jedyną - a mianowicie na info o możliwości wyleczenia. Postanowiłem napisać do Państwa tę wiadomość, bo przecież nie kto inny, jak właśnie WY wiecie o mnie i o nas najwięcej. Pozdrawiam 
Łukasz T. z Konina 
 
Odpowiedź Redakcji RF 
Dlaczego ja? - to pytanie, które zadają sobie ludzie w każdej trudnej, osobistej sytuacji. Nie ma na nie prostej odpowiedzi. Choroba uwarunkowana genetycznie jest wynikiem gry w ruletkę naszym życiem, losem, przeznaczeniem. Można by w tym miejscu zapytać - Kto i po co w nią gra? Też nie znajdziemy na to odpowiedzi. Po prostu trzeba z tym żyć, iść do przodu mimo wszystko, a czasem i wszystkim. Dotkniętych chorobami, w tym i genetycznymi, było wielu znakomitych twórców, Beethoven, Graham Green, Plath, Lautrec, Degas, Homer, Bach, Czajkowski, Norwid... Wystarczy? Zapytajmy - Dlaczego oni...? 
Można powiedzieć, że Łukasz wypowiedział te słowa nie tylko w swoim imieniu, ale także tysięcy innych ludzi, których dotknęła w życiu ciężka choroba, nieszczęście, tragedia. Pytanie, na które trudno było odpowiedzieć nawet największym filozofom. To nie znaczy, że nie warto o tym dyskutować, rozmawiać. Próby odnalezienia odpowiedzi na to - i wiele innych trudnych życiowych problemów - zawarte są m.in. w książce autora strony RETINA FORUM pt.: "Czy tędy na wyspy szczęśliwe..." [Wyd. Komograf 2008, ISBN 978-83-85907-55-8, więcej informacji na stronie: www.wyspy-szczesliwe.retina-forum.pl]. 
Jakże często wartościami o wiele cenniejszymi są: nieustanna wędrówka, poszukiwanie, przypadkowa rozmowa z drugim człowiekiem na rozstaju dróg niż odnalezienie "złotego runa", za którym nie ma już nic... 
Serdecznie pozdrawiam i życzę wielu sukcesów w życiu, "choćby i na przekór całemu światu". 
red. Piotr Stanisław Król 
 
 Data opublikowania 2010-02-10 
Źródło: RETINA FORUM Ok(n)o wiedzy genetycznej 
www.retina-forum.pl 
 
aaa 
2.4. Rozmowa z dr. Czesławem Ślusarczykiem 
Rozmawia Stanisław Kotowski 
 
St.K. - Jesteś osobą całkowicie niewidomą. Powiedz naszym czytelnikom, jak dawno straciłeś wzrok. 
 
Cz.Ś. - Przez pierwsze sześć i pół roku życia widziałem zupełnie dobrze i za parę miesięcy miałem pójść do szkoły. Ale pewnego dnia zaciekawił mnie, niestety, niewielki, dziwny przedmiot, który okazał się niewypałem. No i ciekawość stała się nie tyle pierwszym stopniem do piekła, ile pierwszym i ostatnim krokiem do niewidzenia. Gdyby odłamki trafiły gdziekolwiek indziej niż w oczy, pewnie nie doznałbym większej krzywdy, ale trafiły właśnie tam, no i klops. Mimo leczenia w szpitalu w Warszawie i Lublinie nie udało się przywrócić wzroku. Przez wiele lat miałem poczucie światła, ale jakieś kilkanaście lat temu i ono zanikło. Formalnie chyba należy zaliczyć mnie do grupy ociemniałych, ale prawdę mówiąc, moja pamięć przechowuje niewiele wrażeń z czasów, gdy dane mi było oglądać nasz piękny świat. Podstawowe kolory, jakieś pejzaże, strzępy otaczającej rzeczywistości, ale jakby przykurzone i zamglone, to wszystko, co pamiętam. No cóż, może dobre i tyle? 
 
St.K. - Ukończyłeś studia ekonomiczne i jesteś doktorem nauk ekonomicznych. Zanim jednak to nastąpiło, musiałeś skończyć szkołę podstawową i średnią. Jakie były to szkoły - dla niewidomych czy ogólnodostępne? 
 
Cz.Ś. - I takie, i takie. Najpierw - z pewnym opóźnieniem wynikającym z prób ratowania mojego wzroku - trafiłem do szkoły dla niewidomych w Owińskach i przeszedłem tam całą ośmioletnią edukację podstawową. Bardzo sobie to chwalę, bo wiedza i umiejętności zdobyte w Owińskach były ogromnie pomocne w dalszej nauce. Śmiało mogę powiedzieć, że przydają mi się do tej pory. W szkole w Owińskach było wielu wspaniałych nauczycieli, którzy chcieli i potrafili uczyć niewidome dzieci. Pragnę tu wymienić: 
- panią Danusię Kaczmarek, zaangażowaną i bardzo ciepłą nauczycielkę nauczania początkowego, 
- panią Elę Kuberską-Szczepańską, rewelacyjną nauczycielkę matematyki, 
- pana Edwarda Osesa, niezapomnianego i niezastąpionego nauczyciela WF-u, 
- panią Krystynę Huszczę, świetną nauczycielkę geografii, 
- pana Leona Gronka, nauczyciela muzyki, który za darmo uczył uczniów grać na różnych instrumentach (m.in. mnie uczył grać na trąbce), 
- pana Zygmunta Nowaka, który był doskonałym nauczycielem umiejętności technicznych, 
- pana Henryka Tarczewskiego, świetnego polonistę. 
Wszystkim tym nauczycielom bardzo wiele zawdzięczam i dzięki nim mogę powiedzieć, że w pełni zgadzam się z moim kolegą, który głosi pogląd, że żadne wyższe studia nie zastąpią dobrej szkoły podstawowej. A ja znalazłem się w bardzo dobrej placówce. Pobyt w Owińskach miał też oczywiście pewne mankamenty, ale nie pora i miejsce, aby je omawiać. 
Po ukończeniu szkoły podstawowej kontynuowałem naukę w liceum ogólnokształcącym w Rogoźnie Wielkopolskim. Była to szkoła ogólnodostępna (w tamtych czasach nie było w ogóle szkół średnich dla niewidomych), z pewnego względu jednak specyficzna - bez problemów przyjmowała niewidomych uczniów. Przede mną, a właściwie przed nami, bo równocześnie ze mną do szkoły w Rogoźnie dostali koleżanka Halinka i kolega Janek - uczęszczali już uczniowie niewidomi. Nie mieliśmy więc żadnych kłopotów, aby po zdaniu egzaminu zostać przyjętym do szkoły. 
 
St.K. - Który z systemów nauczania niewidomych i słabowidzących dzieci oraz młodzieży uważasz za korzystniejszy? 
 
Cz.Ś. - Rozumiem, że chodzi Ci o to, czy dla niewidomych lepsze jest szkolnictwo specjalne, czy ogólnodostępne. Uważam, że w polskich warunkach najlepszym rozwiązaniem kwestii kształcenia niewidomych dzieci i młodzieży byłby system mieszany, polegający na tym, że edukację podstawową dzieci odbywałyby w szkołach specjalnych, a poczynając od gimnazjum - w szkołach ogólnodostępnych. W szkołach specjalnych dzieci miałyby możliwość opanowania technik pracy bezwzrokowej lub umiejętności posługiwania się resztkami wzroku, a w trakcie dalszej edukacji mogłyby nauczyć się funkcjonowania w środowisku ludzi widzących i miałyby możliwość nawiązania prawidłowych relacji z ludźmi widzącymi. Dzięki temu mogłyby uniknąć poczucia przebywania w swego rodzaju getcie i nie nabrałyby złych nawyków wynikających z faktu, że przez wiele lat żyły w specyficznym, wyizolowanym środowisku. 
 
St.K. - Jesteś zatrudniony w Szkole Głównej Handlowej w Centrum Informatycznym na stanowisku adiunkta oraz jesteś pełnomocnikiem rektora ds. osób niepełnosprawnych. Zanim porozmawiamy o Twojej pracy, powiedz proszę, czy przed podjęciem pracy na wyższej uczelni byłeś zatrudniony w innej instytucji, jeżeli tak - w jakiej i na jakim stanowisku? 
 
Cz.Ś. - Nie, wcześniej nigdzie nie pracowałem. Zaraz po ukończeniu studiów, a właściwie jeszcze przed obroną pracy magisterskiej, zacząłem szukać pracy jako programista w różnych ośrodkach obliczeniowych. Byłem także w ośrodku na mojej uczelni. Wszyscy bali się zatrudnić osobę całkowicie niewidomą. Ale w trakcie rozmowy w ośrodku uczelnianym kierowniczka, z którą rozmawiałem, zasugerowała mi rozpoczęcie studiów doktoranckich na mojej uczelni. "Ma Pan wysoką średnią ze studiów, więc bardzo możliwe, że przyjmą pana bez egzaminu. A z doktoratem pewnie będzie łatwiej o pracę niż bez" - powiedziała moja rozmówczyni. I tak się stało. Po ukończeniu studiów doktoranckich, ale jeszcze przed obroną pracy doktorskiej, zostałem dzięki promotorowi zatrudniony na rok jako starszy asystent na mojej uczelni. Po obronie doktoratu, już bez problemów, otrzymałem stanowisko adiunkta. 
 
St.K. - Dlaczego zdecydowałeś się na tak trudną i, co tu ukrywać, niezbyt dobrze płatną pracę? 
 
Cz.Ś. - Odpowiedź na to pytanie jest bardzo prosta: wtedy była to dla mnie jedyna możliwość uzyskania pracy. Jak się okazało, praca była i jest bardzo interesująca i ma wiele zalet. Rzeczywiście, nie jest szczególnie dobrze płatna, ale na szczęście od czasu do czasu pojawiają się możliwości dodatkowych zarobków, a więc ogólnie rzecz biorąc, nie narzekam i jestem bardzo zadowolony z pracy. 
 
St.K. - Z wykształcenia jesteś ekonomistą, ale pracujesz w Centrum Informatycznym. Czy ukończyłeś również studia informatyczne? A może zakres matematyki na studiach ekonomicznych jest wystarczający, żeby we własnym zakresie przygotować się do pracy na stanowisku wymagającym znajomości informatyki? 
 
Cz.Ś. - No właśnie, tutaj zachodzi ta druga sytuacja. Ukończyłem studia na kierunku cybernetyka ekonomiczna i informatyka, specjalność ekonometria. Był to kierunek o bardzo dużym nasyceniu matematyką i pewną ilością wiedzy informatycznej. Miałem zatem przygotowanie do pracy. 
 
St.K. - Powiedz, proszę, naszym Czytelnikom, na czym polega Twoja praca w Centrum Informatycznym? 
 
Cz.Ś. - Przede wszystkim na prowadzeniu prac badawczych. Stale realizuję jakieś badania naukowe, przy czym obszar moich zainteresowań co jakiś czas się zmienia. Najpierw prowadziłem badania z zakresu programowania matematycznego, co było kontynuacją tematyki związanej z moją pracą doktorską. Później, przez jakieś 10 lat, dotyczyły one zastosowania informatyki dla potrzeb badań ankietowych. A teraz, od przeszło dziesięciu lat zajmuję się problemami społeczeństwa informacyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem funkcjonowania w nim osób niepełnosprawnych. Wyniki swoich badań przedstawiam na licznych konferencjach oraz publikuję w czasopismach naukowych i specjalistycznych. 
 
St.K. - Jesteś również pełnomocnikiem rektora ds. osób niepełnosprawnych. Czy przez określenie "osób", a nie np. "studentów", należy rozumieć, że w zakres Twoich obowiązków wchodzi również pomaganie niepełnosprawnym pracownikom uczelni? 
 
Cz.Ś. - Tak właśnie jest. Staram się pomagać w rozwiązywaniu problemów wszystkich niepełnosprawnych na uczelni, zarówno studentów, jak i pracowników. Choć muszę przyznać, że przeważająca liczba spraw, jakimi się zajmuję dotyczy studentów. 
 
St.K. - Na środowiskowych listach dyskusyjnych znalazłem sporo wypowiedzi, że ustanowienie pełnomocników rektorów ds. osób niepełnosprawnych było decyzją nieprzemyślaną i niekorzystną dla niewidomych i słabowidzących studentów. Według niektórych, wpłynęło to na zmniejszenie motywacji do jak największej samodzielności, wzmacnia postawy roszczeniowe, bierność i brak odpowiedzialności za swoje postępowanie oraz swoją przyszłość. Opowiedz, proszę, o swojej pracy na stanowisku pełnomocnika i odnieś się do tego typu wypowiedzi. 
 
Cz.Ś. - Zapewne przedstawione przez Ciebie opinie są w jakimś stopniu uzasadnione, ale moim zdaniem - tylko w niewielkim. Ci studenci, którzy prezentują opisane przez Ciebie postawy, najprawdopodobniej niewiele osiągną po ukończeniu studiów. Tym gorzej dla nich, bo nie potrafią wykorzystać danej im szansy. Ale na to trudno cokolwiek poradzić. Dawniej też się zdarzało, że osoby, które np. dzięki szczególnie intensywnej pomocy członków rodziny kończyły studia, nie potrafiły odnaleźć się w pracy, choć były to osoby słabowidzące, mające znaczne możliwości wzrokowe. Znam takie przypadki. A zatem to nie warunki edukacji rozleniwiają i demobilizują niewidomych i słabowidzących studentów, ale raczej ich wrodzone lub ukształtowane cechy charakteru decydują o tym, czy dadzą sobie radę na studiach, a później potrafią znaleźć zatrudnienie i dobrze pracować. Jeśli ktoś jest bierny, niesamodzielny i ma roszczeniowy stosunek do otaczającej rzeczywistości, to niestety wcześniej czy później jest skazany na porażkę życiową. Powinien jednak wiedzieć, że sam ponosi odpowiedzialność za swoje życie. Ważne zaś jest to, że miał szanse. Czy szanse te potrafi wykorzystać, czy nie, to już zupełnie inna sprawa. I jeszcze jedna uwaga. Za moich studenckich czasów, a były to lata siedemdziesiąte ubiegłego wieku, w Polsce studiowało ok. 50-60 osób niewidomych i słabowidzących. Trzy lub cztery lata temu, gdy się interesowałem tą kwestią, studentów takich było nieco ponad 500. Tak wielki przyrost liczby studentów niewidomych i słabowidzących wynika z różnych przyczyn. Jedną z nich jest - moim zdaniem - fakt, że na wielu uczelniach wyższych działają pełnomocnicy ds. osób niepełnosprawnych, którzy w rozmaity sposób wspierają studentów z niepełnosprawnościami. Jestem przekonany, że bez ich działalności liczba takich studentów byłaby znacznie mniejsza. 
 
St.K. - Zajmujesz się również publicystyką naukową i środowiskową. W naszym środowisku czytanie publikacji tyflologicznych, naukowych, popularnonaukowych oraz popularnych nie jest jednak zbytnio rozpowszechnione. Wielu, w tym niektórzy wysoko postawieni działacze, uważa, że mają dosyć "niewidomości" na co dzień i nie muszą o niej czytać. Jakie jest Twoje stanowisko w tej sprawie? 
 
Cz.Ś. - No cóż, być może niektórzy sądzą, że wiedza przeszkadza, a nawet jest szkodliwa. Ponoć tak właśnie jest w przypadku młodych, ładnych kobiet w każdym razie tak twierdzi pewna moja koleżanka. Nie jestem przekonany, że ma ona rację. Lepiej bowiem wiedzieć więcej niż mniej, zwłaszcza gdy nie jest się młodą, ładną kobietą. Skoro jednak niektórzy prominentni działacze z naszego środowiska uważają, że wiedzą już wystarczająco dużo na temat problemów, jakie mają niewidomi i słabowidzący, to jest mi po prostu smutno. Taka postawa jest mi całkowicie obca. W moim przekonaniu prawidłową zasadę poznawczą określa myśl sformułowana ponoć przez Sokratesa: "Wiem, że nic nie wiem". Uważam, że żaden człowiek nie jest w stanie posiąść całej wiedzy dotyczącej określonego zagadnienia, a poza tym wiedza to nie dana i skończona porcja informacji oraz twierdzeń, ale raczej nieskończony, stale zmieniający się zasób wiadomości i konstatacji oraz łączących je powiązań. 
 
St.K. - Czy na podstawie swoich doświadczeń i znajomości problematyki osób z uszkodzonym wzrokiem radziłbyś niewidomym podejmowanie pracy naukowej i dydaktycznej na wyższych uczelniach? Pytam o niewidomych, bo uważam, że osobom słabowidzącym niemal we wszystkich sytuacjach jest łatwiej niż niewidomym. 
 
Cz.Ś. - Jeżeli tylko mają do tego predyspozycje, są zdolni, lubią się uczyć i nie boją się pracować, to oczywiście z całym przekonaniem zachęcam niewidomych do podejmowania pracy naukowej. Przy obecnych możliwościach technicznych jest ona w wielu dziedzinach możliwa i dostępna dla osób całkowicie niewidomych. Może też dać wiele satysfakcji, choć nie zawsze w sferze materialnej. Muszę jednak powiedzieć, że obecnie jest z tym lepiej, niż drzewiej bywało. Ot, taki przykład z życia wzięty. Jakiś czas temu zwrócił się do mnie przedstawiciel pewnego stowarzyszenia z pytaniem, czy w ramach szkolenia organizowanego przez to stowarzyszenie mógłbym dać wykład. Miał on dotyczyć zastosowania technologii informacyjnych w kształceniu osób niepełnosprawnych. Najciekawsze jest to, że ludzie z tego stowarzyszenia zupełnie mnie nie znali, dotarli do mnie za pośrednictwem Internetu, gdzie są publikowane informacje o konferencjach, w których brałem udział. Trochę byli zdziwieni, gdy się okazało, że jestem niewidomy, ale chyba dobrze ocenili moją pracę, bo za parę miesięcy znowu zaangażowali mnie do podobnego zadania. Dodam, że za te wykłady otrzymałem wynagrodzenie i to całkiem przyzwoite. 
 
St.K. - Uważam, że ruch niewidomych w Polsce przeżywa kryzys. Czy podzielasz tę opinię? 
 
Cz.Ś. - I tak, i nie. Jeżeli weźmiemy pod uwagę stopień zaangażowania młodych osób niewidomych i słabowidzących w sprawy środowiskowe, to podzielam Twoje zdanie. Wydaje mi się, że niewielu młodych włącza się w działalność rozmaitych organizacji środowiskowych. Ale jeśli będziemy rozpatrywać tę kwestię z punktu widzenia liczby organizacji prowadzących działalność na rzecz środowiska, które skupiają osoby niewidome i słabowidzące, to chyba nie jest tak źle. Istnieje natomiast kryzys w zakresie współdziałania tych wszystkich organizacji. 
 
St.K. - Czy widzisz sposoby przezwyciężenia tych trudności? Co można zrobić, żeby przeciwdziałać dalszemu spadkowi zainteresowania osób z uszkodzonym wzrokiem działalnością instytucji i organizacji funkcjonujących w naszym środowisku? 
 
Cz.Ś. - Gotowej recepty na usunięcie kryzysu w ruchu niewidomych nie mam. Wydaje mi się jednak, że po to, aby młodzi niewidomi oraz słabowidzący interesowali się problemami środowiska i chcieli się włączać w działalność organizacji środowiskowych, konieczne jest przedstawienie im takiej oferty spraw oraz działań, które byłyby dla nich interesujące. Warto by też wychodzić z konkretnymi propozycjami współpracy do poszczególnych młodych ludzi. Należałoby im powierzać jakieś istotne zadania, za których realizację ponosiliby odpowiedzialność. Nie będzie to łatwe i nie wiem, czy może przynieść oczekiwane rezultaty, ale myślę, że zawsze warto próbować. W przeciwnym razie - a zwłaszcza wtedy, gdy starzy działacze okopią się na swoich stanowiskach i będą działać według z dawna wypróbowanych wzorców i metod postępowania - ruch niewidomych będzie się pogrążał w regresie. 
 
St.K. - Praca to nie wszystko. Jesteś człowiekiem żonatym, masz dwoje dzieci. Powiedz, jakie prace domowe wykonujesz, jakie problemy wynikające z braku wzroku miałeś z dziećmi? 
 
Cz.Ś. - Moje dzieci są już dorosłe. Syn skończył malarstwo na ASP i pracuje jako grafik komputerowy, a córka studiuje turystykę i rekreację na AWF-ie. Jest na studiach magisterskich (w dawnym systemie studiów - IV rok), a obecnie wyjechała na stypendium do Danii. Gdy urodziło się pierwsze dziecko, rzeczywiście obawiałem się, czy dam sobie radę z jego wychowaniem i zajmowaniem się nim jako człowiek całkowicie niewidomy. Te obawy dość szybko zniknęły. Właściwie od początku uczestniczyłem w kąpaniu synka, niedługo potem nauczyłem się przewijać go i ubierać, a następnie karmić z butelki i łyżeczką. Są na to dowody w postaci zdjęć, jak tata karmi "własną piersią" wyposażoną w butelkę najpierw małego Marcinka, a później małą Asię. Największe obawy miałem, gdy przyszło mi odprowadzić dziecko do przedszkola albo wyjść z nim na podwórko do piaskownicy. Bałem się, że maluch mi ucieknie, nie będzie chciał przyjść na wołanie itp. Na podwórko wychodziłem z dziećmi rzadko i niechętnie, choć nigdy się nie zdarzyło, żeby któreś nie przyszło na wezwanie. A do przedszkola prowadziłem dziecko, trzymając je za rękę. I chyba tylko raz syn na chwilę dał nogę na huśtawkę na placu zabaw, przez który przechodziliśmy. Ogólnie rzecz biorąc, nie było większych problemów wynikających z faktu, że nie widzę. Oczywiście pozostał we mnie pewien żal czy smutek, że nie mogłem pograć z dziećmi w piłkę, kometkę czy inne gry ruchowe. Ale mieliśmy zabawy i zajęcia innego rodzaju, które także dawały radość. 
Jeśli chodzi o prace domowe, to powiem tak: potrafię i wykonuję wiele prac domowych, choć oczywiście nie wszystkie. Nie biorę się do żadnych prac krawieckich - to robi żona albo córka. Nie ścieram też kurzu, bo moja żona lubi rozmaite bibeloty - wazoniki, zdjęcia w ramkach, ozdoby przywiezione z wojaży zagranicznych - które bardzo lubią przewracać się, gdy się do nich zbliżam, wolę zatem się do nich nie zbliżać. Ale za to odkurzam i myję podłogę. Myję łazienkę i toaletę, czasem myję okna, a przede wszystkim zmywam naczynia, nie cierpię bowiem, gdy stoją brudne. Wykonuję drobne naprawy, takie jak wymiana popsutego zamka czy zawiasów w szafce, podłączenie lampy, ale nie do gniazdka, tylko za pośrednictwem kostki elektrycznej. Wymieniam żarówki, wiercę dziury w ścianie, gdy trzeba coś na niej powiesić itd. Pomagam w gotowaniu, a od kilku lat samodzielnie przygotowuje różne potrawy. Są to najczęściej rozmaite zapiekanki i potrawy typu jednogarnkowego (bigos, fasolka po bretońsku, chili con carne i inne). Lubię kuchnię włoską, czasem więc robię lasagne. Jestem już na takim etapie umiejętności kucharskich, że szukam w Internecie przepisu, który chciałbym zrobić - i gotuję. W większości przypadków są to przedsięwzięcia udane, chociaż czasem, na szczęście rzadko, zdarzają się porażki. 
 
St.K. - Na koniec pomówmy o przyjemnościach. Jak spędzasz wolny czas, jakie masz zainteresowania? 
 
Cz.Ś. - Sposób, w jaki spędzam wolny czas, zależy od jego ilości, pory roku i innych okoliczności. Czasem brzdąkam na keyboardzie, a czasem słucham muzyki. Lubię teatr, w tym operetkę i operę. Czasem, ale rzadko - raz lub dwa razy w roku - wybieram się do kina na polskie filmy. W weekendy często chodzimy z żoną na spacery. Mieszkam blisko Lasu Kabackiego (ok. 20 minut marszu), gdzie są przyjemne miejsca spacerowe. Lubię podróże i turystykę. W różnych konfiguracjach rodzinnych, a czasem też z przyjaciółmi organizujemy sobie jedno- lub kilkudniowe wycieczki po Polsce, a podczas urlopu wyjeżdżamy za granicę, najczęściej na południe Europy. Często były to wyprawy samochodowe, ale bywają też przeloty samolotem, np. w ubiegłym roku byłem na Sycylii. Dużo słucham radia, ale najczęściej towarzyszy mi ono przy różnych pracach domowych. Jedynie późnym wieczorem włączam radio specjalnie, żeby go posłuchać. Dość często oglądam też telewizję, ale tylko wybrane programy, np. z przyjemnością śledziłem losy bohaterów serialu "Rancho". Jeszcze parę lat temu od czasu do czasu jeździliśmy z żoną na tandemie, a zimą zdarzało się nam chodzić na łyżwy. Muszę tu wyjaśnić, że chodziliśmy na zamarznięte stawy albo na pobliskie lodowisko, ale tylko późnym wieczorem, gdy na lodzie nie było już dzieciaków. Lubię jeździć sam, a nie na uwięzi, czyli za rączkę, a więc potrzebuję dużo miejsca na lodzie, żeby nie zderzać się z innymi łyżwiarzami. Jeszcze inną formą spędzania przeze mnie wolnego czasu są spotkania z przyjaciółmi. Nie są to bardzo częste spotkania, ale kilka razy w roku mają miejsce. Biesiadujemy wtedy, gadamy, a czasem gramy w brydża. 
 
St.k. - Dziękuję za interesującą rozmowę oraz za ważne opinie, oceny i wnioski. 
Stanisław Kotowski 
 
 aaa 
3. Drogi i bezdroża niewidomych 
 
aaa 
3.1. Czy niewidomy jest człowiekiem pełnowartościowym 
Jerzy Ogonowski 
 
Dawno, dawno temu, kiedy jeszcze komputery były jedynie w głowie Stanisława Lema i jemu podobnych, a niewidomi czytali brajla odbijanego w drukarni z chyba cynkowych matryc, w jednym z istniejących do dziś, choć to nie jest takie pewne, czasopism brajlowskich zwanym "Nasz Świat", był bardzo interesujący kącik pod nazwą "Co myślę". W cyklu tym przez kilka numerów różne osoby zastanawiały się nad takimi dylematami, jak sensowność małżeństw dwojga niewidomych, powoływanie do życia dzieci ze świadomością, że będą one dziedzicznie obciążone ślepotą itp. Przy okazji tego wstępu sądzę, że Stary Kocur mógłby pomyśleć nad sposobem przeniesienia tego cyklu do zapisu komputerowego, bo po pierwsze - warto by popatrzeć, jak te wypowiedzi mają się do współczesności, po drugie - Kocur jest stary, a więc doświadczony, i jest entuzjastą informatyki, a po trzecie - Kocur to kocur. Wtedy byłem zaledwie w szkole podstawowej, ale "Nasz Świat" już czytałem, a ten kącik w szczególności. 
Kiedy pokończyłem prawie wszystkie szkoły oprócz podyplomowych, usłyszałem inną opowiastkę. Jedna z pań wykładowczyń chyba na WSPS-ie wypowiedziała się, iż bardzo zdziwiło ją takie oto zdarzenie: pewien głuchoniemy, człowiek bardzo zdolny, który ukończył studia i dobrze funkcjonował w społeczeństwie ludzi pełnosprawnych, ku zdumieniu otoczenia ożenił się również z osobą głuchoniemą, a przecież mógł wziąć sobie za żonę kogoś całkiem sprawnego. Gdzieś w podtekście chodziło najwyraźniej o to, że żeniąc się z osobą o takiej samej niesprawności, człowiek ten jak gdyby zakwestionował swą "pełnosprawność" czy zawiódł otoczenie, bo jego pełnosprawność powinna była się wyrazić także w opuszczeniu - w jakimś sensie - szeregów osób niepełnosprawnych. 
Szczególnie drażliwą sprawą jest zawsze problematyka związana ze świadomym podejmowaniem decyzji o powołaniu na świat niepełnosprawnego dziecka. I tak, z jednej strony, u podstaw psychicznej rehabilitacji niewidomego leży wywołanie w nim przeświadczenia, że jest osobą pełnowartościową jako człowiek, i że jego defekt nie stanowi żadnej podstawy do wykluczenia ze społeczeństwa, z drugiej jednak, przytoczone wyżej przykłady postaw pokazują coś wręcz przeciwnego - owa "pełnowartościowość" okazuje się czymś względnym, czymś na użytek pewnego uzdrawiającego psychicznie oddziaływania, bez odniesienia do codziennej rzeczywistości. Oczywiście, nie da się zakwestionować, że lepiej jest widzieć niż nie widzieć, że łatwiej jest żyć, dysponując choćby osłabionym zmysłem wzroku niż bez tego zmysłu. 
Problematyka ta wymaga dyskusji po ustrojowych zmianach. Socjalizm bowiem, cokolwiek by o nim mówić, stworzył przynajmniej niektórym grupom osób niepełnosprawnych, w tym na pewno niewidomym, w miarę dogodne warunki egzystencji. Przytłaczająca większość znajdowała pełne zatrudnienie w spółdzielczości, która roztaczała nad swymi członkami dość znaczącą opiekę socjalną i stwarzała możliwości całkiem - jak na tamte czasy - niezłych zarobków. Zmiany ustrojowe postawiły niemal natychmiast problem istnienia spółdzielczości inwalidzkiej. Pamiętam, że podczas wspólnego powrotu, zdaje się, z narady korespondentów czasopism brajlowskich długoletni pracownik kierownictwa i wszystkim znany Adolf Szyszko w rozmowie ze mną wyrażał poważne wątpliwości, czy można tak nagle zburzyć dotychczasowy porządek, niszcząc życie tak wielu ludzi. "Przecież gdyby ci ludzie wiedzieli, że coś takiego nastąpi - mówił - nie decydowaliby się, na przykład, na tyle dzieci". Ale co miało nastąpić, to nastąpiło, część spółdzielń się uratowała, większość nie bardzo, a wszystko i tak funkcjonuje z reguły dzięki dotacjom z PFRON-u. Zarobki, dawniej zbliżone do górniczych, teraz są przeważnie ustawione na minimum. 
Na początku przełomu ustrojowego spotykałem dziwnych emisariuszy, nie wiadomo skąd się biorących, którzy namawiali niepełnosprawnych na różnych spotkaniach, aby żądali, domagali się, bo to ich prawo. I żeby wszyscy pamiętali, że nie tylko praca, bo są też inne wartości, bardzo ważne. A jeśli próbowałem dopytywać, skąd brać pieniądze na realizację tych innych wartości, skoro nie ma pracy, otrzymywałem dalszą odpowiedź, że pieniądze to przecież nie wszystko. Ostatecznie mamy bardzo wiele organizacji dających i załatwiających pracę, a tej pracy coraz mniej. Jesteśmy w ogonie krajów członkowskich UE, jeśli chodzi o zatrudnienie osób niepełnosprawnych, chociaż podejrzewam, że tych załatwiających i dających jest znacznie więcej niż w Unii. 
Myślę, że ci, którzy ulegli owej ideologii, że praca i pieniądze to nie wszystko, powiedzą - czytając moje wypowiedzi - że znowu wsiadłem na swego obsesyjnego konika. Tym razem jednak chciałbym zaniepokoić szanownych czytelników innym pytaniem, a mianowicie tym, które zawarte jest w tytule. 
Istotą bowiem nowego ustroju jest odejście od równego podziału dóbr, który w socjalizmie okazał się równym podziałem biedy. Taka ustrojowa zmiana umożliwiła przyspieszenie rozwoju i żywiołowe przeobrażenia gospodarcze w rozbudowie dróg, budownictwa, handlu itp. Te żywiołowe przeobrażenia oznaczają ni mniej ni więcej, tylko to, że nasze najbliższe otoczenie ulega ciągłym zmianom, znane punkty odniesienia w postaci starego budynku, zniszczonego płotu, a nawet wiecznie istniejącej dziury w chodniku przestają istnieć, utrudniając orientację przestrzenną. Mogę przedstawić dość zabawny przykład ze swego życia, kiedy to na drodze do banku, w którym najczęściej bywałem, powstało bardzo skomplikowane przejście. Zorganizowałem sobie naukę tego przejścia, dla mnie i dla psa, a kiedy już opanowaliśmy to bezbłędnie, bank został przeniesiony w inne miejsce i przejście przestało mi być do czegokolwiek potrzebne. 
I jawi się w tym kontekście pytanie zasadnicze: Czy dwoje niewidomych zarażonych ideologią, że praca i pieniądze to nie wszystko, może wiązać się ze sobą i z dwóch rent socjalnych utrzymać choćby jedno dziecko? Jeśli nie może, to z natury rzeczy trzeba uznać, że są to osoby niepełnowartościowe, społecznie ograniczone, jeśli nie dyskryminowane. I dalej, jeśli przyjąć - a przyjąć trzeba - że niepełnosprawność kosztuje, a kiedy niepełnosprawne jest dziecko, które trzeba leczyć i stworzyć mu szansę wyleczenia, też kosztuje, to czy ktoś, kogo na takie leczenie nie stać, ma prawo skazywać dziecko na niemożliwość wyleczenia? Oczywiście, mamy cały szereg technicznych nowinek, które w poważnym stopniu ułatwiają samodzielność, ale taki sprzęt jest diabelnie drogi i nawet osoby dobrze zarabiające niekoniecznie mogą sobie na to pozwolić, jeśli chcą żyć pełnią życia, tzn. prowadzić życie towarzyskie, normalnie się odżywiać, wychowywać dzieci, robić prezenty wnukom itp. Po raz nie wiadomo już który dochodzę ostatecznie do wniosku, że niewidomi oddali pole innym decydentom, którzy podejmują decyzje za nich i wedle własnego rozumienia, co niewidomemu jest potrzebne. Gdyby było inaczej, to w żadnym wypadku nie mogłoby się zdarzyć, że PFRON odmówiłby prawa niewidomej matce do otrzymania brajlowskiej prasy dziecięcej, bo adresatem są dzieci, a ponieważ jej dzieci widzą, więc za karę żadnych takich czasopism otrzymać nie może. 
Nie wypada mi zatem nic innego wymyśleć, jak tylko wezwać młodych, aby rzeczywiście domagali się i żądali, ale dostępu do zdobywania pieniędzy, bo pieniądz w kapitalizmie to najlepsza i najskuteczniejsza rehabilitacja. A nikt lepszego sposobu na zdobywanie pieniędzy niż praca w kapitalizmie - jak do tej pory - nie wymyślił. Nie tyle zatem trzeba wołać za Rzymianami "chleba i igrzysk", co w ogóle nie wołać, lecz tworzyć określone warunki godziwej pracy i płacy dla niepełnosprawnych. 
I dlatego z uporem maniaka obstaję i będę obstawał - wbrew różnym nawiedzonym i zniekształconym ideologiami stworzonymi na użytek tych, którzy chętnie zepchną niepełnosprawnych na margines życia społecznego - za tym, że nawet najwyższy stopień zrehabilitowania jest funta kłaków wart, jeśli trzeba żyć w materialnej nędzy. I sądzę, że podstawowa rehabilitacja to rehabilitacja finansowa, a dopiero potem cała reszta. I bardzo chętnie poczytałbym wypowiedzi przeciwników tego poglądu, przy czym dobrze by było, żeby na poparcie swych poglądów przedstawili jakieś środki zastępujące pieniądz, pracę, podstawowy zasób dóbr materialnych konieczny do godziwego życia itp. 
 aaa 
 3.2. Stary Kocur do tablicy 
 
Pan Jerzy Ogonowski zaproponował, żebym zajął się wyszukaniem, przepisaniem z brajla na komputerze i opublikowaniem cyklu artykułów pt.: "Co myślę", które zostały opublikowane przed laty na łamach "Naszego Świata". Jestem przekonany, że były to bardzo interesujące artykuły, a omawiane wówczas problemy, są aktualne również obecnie. 
Redakcja "Wiedzy i Myśli", jak Państwo z pewnością zauważyli, wyszukuje wartościowe artykuły, publikowane przed laty na łamach środowiskowej prasy. Robimy to jednak tylko wówczas, kiedy możemy korzystać z tych tekstów w zapisie cyfrowym. 
Nasza redakcja jest kadrowo bardzo skromna, a finansowo jeszcze skromniejsza, bo działamy zupełnie bez pieniędzy. Dotąd nikt u nas złamanego grosza nie zarobił i nic nie wskazuje na to, że w kolejnych piętnastu numerach zarobi cokolwiek. Dotyczy to absolutnie wszystkich współtwórców "Wiedzy i Myśli". I może bym się znowu nie przejmował aż tak bardzo tymi wszystkimi. Gorzej, że ja również nie złowiłem na tym interesie ani jednej myszki. 
W rezultacie, nie mamy sił, żeby zająć się pracą proponowaną przez Pana Jerzego Ogonowskiego i nie mamy czym zapłacić komuś, kto mógłby zadanie to wykonać. Propozycja jednak jest interesująca i warto by się zająć jej zrealizowaniem. 
Może więc ktoś z naszych Czytelników zechciałby zajrzeć do starych numerów "Naszego Świata", zorientować się, ile jest tych artykułów, jaka jest ich objętość i może przepisać je. Jeżeli tak by się stało, zostaną one opublikowane w naszym miesięczniku. 
Stary Kocur 
 
 aaa 
4. OKULISTYKA, WYNALAZKI, UDOGODNIENIA, SPRZĘT 
I POMOCE REHABILITACYJNE 
 
aaa 
4.1. 2000 lat korekcji wzroku - historia okularów 
 
Soczewki, okulary, monokle, kamienie do czytania - ludzie używają urządzeń do korekcji wzroku od ponad 2000 lat! 
 
 Jednak nie Chiny 
 
 W Europie okulary pojawiły się około roku 1285, wynalazek ich przypisuje się aż dwom Włochom - Florentyńczykowi Salvino DeArmato degli Armati oraz Pizańczykowi Alessandro della Spina. 
Niezależnie kto naprawdę wynalazł okulary, to DeArmato ma swój pomnik - popiersie w kościele Santa Maria Maggiore we Florencji z inskrypcją: "Tu spoczywa Salvino DeArmato degli Armati z Florencji, wynalazca okularów. Boże wybacz mu jego grzechy. Roku Pańskiego 1317." Inskrypcja nie precyzuje, czy chodzi o grzech wynalezienia okularów jako wynalazku diabelskiego, czy też o inne grzechy Salvino. 
Soczewki polerowane służące do poprawienia wzroku przy czytaniu opisał angielski filozof Roger Bacon już w 1268 i wiadomość o tym przeniosła się do Włoch, gdzie jednak nie powoływano się na Bacona, ponieważ był on uważany za heretyka. Ciekawe, że w tym samym czasie zaczęto stosować okulary dla korekcji wzroku w Chinach, choć od wieków znano tam okulary przyciemnione dla ochrony wzroku i ukrycia "wyrazu oczu". Co ciekawe, o ile obiegowa opinia wynalazek okularów przypisuje Chińczykom, oni sami wskazują na uczonych Arabskich z XI wieku. 
 
Prehistoria 
 
Historia soczewek jest jednak znacznie dłuższa. Wykopaliska na Krecie wskazują, że soczewki zrobione z kryształu górskiego znano już w roku 1600 p.n.Chr., A także w Niniwie znaleziono soczewki z 700 r. p.n.Chr. (można je oglądać w British Museum). Nie można jednak powiedzieć z pewnością, czy były one używane do obserwacji czegokolwiek, czy też używano je do rozpalania ognia, a może do jakichś innych celów. Pierwsza wzmianka o używaniu soczewek do wzniecenia ognia znajduje się w klasycznej literaturze greckiej. Dowcipny sposób wykorzystania własności skupiania światła słonecznego przy pomocy soczewek znajduje się w "Chmurach" Arystofanesa (ok. 448 - 385 p.n.Chr.), autora klasycznych komedii greckich. Niejaki Strepsiades demonstruje tam Sokratesowi sztuczkę przydatną do zmiany treści dokumentów na odległość celem wprowadzenia w błąd przedstawicieli władzy prawie "na ich oczach". Teraz powiedzielibyśmy, że było to zdalne manipulowanie treścią zapisu. Strepsiades radził ustawić się podsądnemu w słońcu z soczewką w ręku w odpowiedniej odległości od dokumentu i w momencie, kiedy urzędnik na chwilę odwrócił uwagę, wygładzić mu z dokumentu inkryminujący zapis! Oczywiście sztuczka ta udawała się w Grecji, gdzie dokumenty zapisywano najczęściej na woskowych tabliczkach. Z papierem czy plastikiem nie byłoby tak prosto. Okulary znajdowały również zastosowanie w "sporcie" - rogaty hełm na zdjęciu przedstawia podarunek cesarza rzymskiego Maximiliana I dla króla Anglii Henryka VIII (ten ostatni był krótkowidzem). 
 
Pierwsze oprawki 
 
Wczesne okulary wykorzystywały drewno, skóre, kość lub róg jako materiał oprawy. Soczewki produkowane były często z kwarcu lub kryształu górskiego i przeznaczone były wyłącznie do korekcji dalekowzroczności. Dopiero w 15 wieku nauczono się produkcji soczewek dla krótkowidzów. Z czasem okulary ewoluowały. W XVIII wieku gentelman nazwiskiem Edward Scarlett nie mogąc sobie poradzić z noszeniem monokla wynalazł zauszniki. Od tego czasu stanowią one podstawę projektowania opraw, nie licząc okresu 1880-1930 kiedy swój tryumfalny powrót zanotowały okulary typu pince-nez. 
 
Okulary dwuogniskowe 
 
W roku 1780 Benjamin Franklin (jeden z sygnatariuszy Deklaracji Niepodległości) wynalazł okulary dwuogniskowe. Jak to opisywał w swoich listach, był zmęczony ciągłą potrzebą używania dwóch różnych par okularów. Oczywiście pomysł na tego typu okulary z pewnością pojawił się również gdzie indziej, jednak to Franklin uznawany jest oficjalnie za ich twórcę. 
Ten typ okularów nie nosił jeszcze oficjalnie nazwy "dwuogniskowe". Została ona nadana i opatentowana w pierwszej połowie XIX wieku w Londynie przez Johna Isaaca Hawkinsa.Początkowo dwie soczewki klejono ze sobą. W 1908 roku została opatentowana przez Borscha metoda łączenia ich poprzez stapianie. W początkach XX wieku okulary dwuogniskowe były już w powszechnym użyciu. 
 
 Źródło: www.clex-polska.pl 
 
 aaa 
4.2. Prośba Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących w Krakowie 
 
Projekt AGH mający na celu poprawę bezpieczeństwa poruszania się osób z dysfunkcją wzroku w aglomeracji miejskiej 
 
Od sierpnia 2009 Ośrodek nasz uczestniczy w projekcie rozwojowym realizowanym przez Akademię Górniczo-Hutniczą w Krakowie. Głównym celem projektu jest opracowanie metody oznaczania miejsc niebezpiecznych i szczególnie istotnych w dużym mieście dla osób niewidomych z wykorzystaniem markerów falowo-wibracyjnych. 
Prace podzielono na kilka etapów. Planowane efekty końcowe to: 
a) wypracowanie standardów do oznaczenia niebezpiecznych i szczególnie istotnych dla niewidomych miejsc ("pułapek architektonicznych" takich jak np. schody, wejścia na kładki i do tuneli, końce wysepki tramwajowej lub peronu), 
b) opracowanie nowatorskich metod nauki identyfikacji miejsc niebezpiecznych i szczególnie istotnych opartej na nowoczesnych technologiach wykorzystujących sygnały falowo-wibracyjne, 
c) stworzenie biblioteki sygnałów wibracyjnych, która będzie wykorzystywana do nauki identyfikacji miejsc niebezpiecznych i szczególnie istotnych na terenie całego kraju oraz we wszystkich środowiskach osób niewidomych niezależnie od miejsca zamieszkania, 
d) koncepcja urządzeń wykorzystujących fale i drgania, które staną się pomocami dydaktycznymi w nauce, 
e) opracowanie założeń koncepcyjnych stworzenia ścieżek dydaktycznych do nauki identyfikacji miejsc niebezpiecznych i szczególnie istotnych dla dzieci z klas początkowych oraz nowo ociemniałych, 
f) opracowanie stanowiska do nauki rozpoznawania miejsc szczególnie niebezpiecznych, oznaczonych markerami falowo-wibracyjnymi. 
Autorzy mają nadzieję, że wdrożenie projektu będzie miało istotny wpływ na poprawę bezpieczeństwa poruszania się osób niewidomych w środowisku miejskim. 
Obecnie realizowany jest etap wstępny - badania ankietowe dotyczące problemów osób niewidomych poruszających się w aglomeracji miejskiej w aspekcie "pułapek architektonicznych dla niewidomych". 
Osoby niewidome i słabo widzące, które chciałyby pomóc w pracach nad projektem, prosimy o wypełnienie ankiety do dnia 28.02.2010. 
Ankietę można pobrać pod adresem: 
www.blind.krakow.pl 
 
Data opublikowania: 2010-02-12 
Źródło: środowiskowe listy dyskusyjne PZN "Trakt" i Typhlos 
 
 *** 
 
Zdajemy sobie sprawę z tego, że nasi Czytelnicy mają bardzo mało czasu na ściągnięcie ankiety i jej wypełnienie. Tekst ten publikujemy, jako informację o podejmowanych działaniach i tak prosimy ją traktować. Jeżeli ktoś zdąży zareagować na prośbę krakowskiego ośrodka, to będzie bardzo dobrze. Gorąco zachęcamy. 
Redakcja "Wiedzy i Myśli" 
 
aaa 
4.3. W Bydgoszczy powstanie kino dla niewidomych 
Daria Jankiewicz 
 
Już we wrześniu powstanie w Bydgoszczy kolejne kino. Niezwykłe: wyświetlane będą w nim filmy dla osób niewidomych. 
- Już teraz przeglądam płyty z filmami dla niewidomych - przyznaje Jacek Szczudliński, przyszły deskryptor w kinie dla niewidomych (Jarosław Pruss) Pomysł ten to wspólna inicjatywa Wyższej Szkoły Gospodarki i bydgoskiego oddziału Polskiego Związku Niewidomych. 
- Pamiętam, że kiedyś w Adrii były już wyświetlane takie filmy i cieszyły się naprawdę dużym zainteresowaniem. Pomyśleliśmy więc sobie, czemu by tak nie spróbować jeszcze raz? I tak potoczyło się od słowa do słowa - opowiada Jerzy Deja, szef okręgu kujawsko-pomorskiego PZN. 
- Na naszej uczelni studiuje sporo osób niepełnosprawnych. Tak naprawdę, to oni sami przyszli do nas z takim pomysłem. Teraz wspólnie z nami będą go tworzyć - nie kryje radości Radosław Cichański, specjalista ds. osób niepełnosprawnych na WSG. 
 
Lektor opowie akcję 
 
Oglądanie filmów przez niewidomych będzie możliwe dzięki audiodeskrypcji. - Uczestnicy oprócz dialogów usłyszą także opis rozgrywającej się właśnie akcji, przyrody i kostiumów. Takie kino to świetna okazja, żeby wyjść z domu, spotkać się z ludźmi i świetnie się bawić - wyjaśnia Deja. - Myślę, że jest to na tyle ciekawa forma interpretacji, że zainteresuje nie tylko osoby niewidome, ale również pokaźne grono pełnosprawnych osób - dorzuca. 
Bydgoskimi deskryptorami zostaną Bartosz Kustra, dziennikarz sportowy z Radia Pik i Jacek Szczudliński, ojciec niepełnosprawnej studentki. W marcu rozpoczną oni dwumiesięczne szkolenie. 
 
To nie jest zwykła lektorka 
 
- Mam świadomość, że stoi przed nami nie lada wyzwanie. Syn mojej znajomej jest niewidomy, a mimo to chodzi na mecze i żużel. Interesują go nawet najdrobniejsze szczegóły. Trzeba pamiętać, że niewidzący mają niezwykle rozwiniętą wyobraźnię, więc nie będzie to taka zwykła lektorka - przyznaje Szczudliński. - Dlatego już teraz zacząłem przygotowania. Wspiera mnie w tym moja córka Anna, która również jest osobą niepełnosprawną. Porusza się na wózku inwalidzkim. Razem podjęliśmy decyzję o tym, aby zrobić coś dla naszych niewidomych znajomych. Na pewno damy z siebie wszystko - dorzuca. 
Kino swoją działalność najprawdopodobniej rozpocznie już we wrześniu. Powstanie ono w budynku Wyższej Szkoły Gospodarki. Filmy wyświetlane będą co najmniej raz w miesiącu. - Za starsze pozycje nie będziemy pobierali żadnej opłaty. Klika złotych będzie jednak trzeba zapłacić za te najnowsze pozycje. Chodzi nam tylko o to, aby zwrócił się koszt taśmy. Nie chcemy nic na tym zarabiać - zapewnia Cichański. 
 
 Data opublikowania: 2010-02-08 
 Źródło: pomorska.pl/bydgoszcz 
 
 aaa 
4.4. Oddział Książki Mówionej w Nowohuckiej Bibliotece Publicznej 
 
Nowohucka Biblioteka Publiczna w Krakowie wychodząc naprzeciw potrzebom osób niewidomych, niedowidzących oraz seniorów z dysfunkcją wzroku poszerzyła pakiet usług bibliotecznych tworząc pierwszy na terenie Nowej Huty Oddział Książki Mówionej, w Filii 4 w os. Zgody 7. 
Biblioteka dysponuje ok. 550 tytułami książek nagranych w formacie CD i MP3 oraz drukowanych dużą czcionką, została również dostosowana do potrzeb osób niewidomych, niedowidzących i seniorów. 
Utworzono stanowisko komputerowe wyposażone w skaner, syntezator mowy oraz oprogramowanie rozpoznające druk i przetwarzające go na dźwięk. Biblioteka jest także wyposażona w pomoce optyczne w postaci lup stojących zwykłych i podświetlanych, lup ręcznych, linijek i folii optycznych. Dzięki temu czytelnicy mają lepszy dostęp do informacji i edukacji. 
 
 Źródło: wiadomosci.onet.pl 
 
aaa 
4.5. Droga Królewska do zwiedzania na dotyk 
Dawid Hajok 
 
Miasto ogłosiło konkurs na projekty 12 makiet najważniejszych zabytków przy Drodze Królewskiej. Magistrat zapowiada, że wykonane z brązu miniatury będą gotowe już we wrześniu. 
Miniaturowe makiety, opisane językiem Braille'a, mają przedstawiać, m.in. Barbakan i fragment murów miejskich, bazylikę Mariacką, Sukiennice, Wieżę Ratuszową, kościół oo. Franciszkanów, kościół św. Andrzeja oraz kościół św. Piotra i Pawła, Pałac Biskupa Erazma Ciołka oraz Wzgórze Wawelskie. 
- W ten sposób każdy niewidomy będzie mógł przez dotyk zorientować się, jak wygląda Wawel czy Barbakan - mówi Bogdan Dąsal, pełnomocnik prezydenta ds. niepełnosprawnych. 
Ponadto dzięki technologii GPS zainstalowanej w telefonach komórkowych, turyści będą mogli uzyskać dostęp do czytanych przez lektora informacji o zabytkach. 
Wszystko to w ramach realizowanego właśnie projektu pod nazwą "Droga Królewska dla niepełnosprawnego turysty". Pomysł zrodził się w 2003 r. Zainicjowała go prof. Hanna Grabowska-Pałecka, specjalistka ds. architektury dla niepełnosprawnych z Politechniki Krakowskiej, której tematem pracy habilitacyjnej była powstająca właśnie trasa. 
- W Europie takie trasy już są, na przykład w Regensburgu w Niemczech - mówi prof. Grabowska. - Chciałabym, by niewidomi mogli poznawać miasto nie tylko za pomocą dotyku i słuchu. Ale zastygłe w brązie miniatury zabytków, chociaż przygotowane głównie z myślą o niepełnosprawnych, służyć mają wszystkim turystom. Ukażą bowiem zabytki wraz z ich otoczeniem w sposób niemożliwy do uchwycenia z perspektywy przechodnia. 
Konkurs na projekt 12 makiet właśnie wystartował. Jego organizatorem jest krakowski magistrat. Zgłoszenia można wysyłać do 19 lutego. Sąd konkursowy pod przewodnictwem głównego architekta miasta prof. Andrzeja Wyżykowskiego oceni, m.in. walory artystyczne makiet i sposób przedstawienia detali architektonicznych, a w szczególności ich czytelność dla osób niewidomych i słabowidzących. Jurorzy zwrócą uwagę także, czy makiety dostępne są dla osób niepełnosprawnych, poruszających się na wózkach inwalidzkich. Nagrodą dla zwycięzcy konkursu będzie zaproszenie go do realizacji. Wyniki konkursu mają być ogłoszone 8 kwietnia. 
Krakowski magistrat zapowiada, że makiety ustawione w 12 wybranych punktach krakowskiej Via Regia powinny być gotowe już we wrześniu tego roku. Koszt ich wykonania szacowany jest na ponad 1,2 mln zł. 75 proc. tej kwoty da UE, resztę wyłoży miasto. 
W Krakowie są już dwie "dotykowe" makiety - jedna przedstawia dawną zabudowę Starego Kleparza, druga wygląd placu Wszystkich Świętych z początku XIX wieku. 
 
Data opublikowania: 2010-02-07 
Źródło: Gazeta Wyborcza Kraków 
 
 aaa 
5. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE 
 
aaa 
5.1. "Wiedza i Myśl" w sieci 
 
Z zadowoleniem informujemy, że "Wiedza i Myśl" od 12 lutego br. dostępna jest w archiwum elektronicznych czasopism tyflologicznych BC PZN. Czasopismo dostępne jest pod adresem: 
http://www.bcpzn.pl/czaso/wim.htm 
lub przez link z głównej strony Biblioteki. 
Dla zachowania zgodności z konwencją przyjętą w archiwum czasopism, "WiM" została przetworzona z formatu rtf na format txt w kodowaniu polskich znaków Windows. Dzięki temu miesięcznik może być łatwo czytany przy pomocy komputerów PC, a także może być odtwarzany na notatnikach brajlowskich i mówiących, które nie zawsze obsługują format rtf, oraz urządzeniach z wbudowanym odczytem tekstu takich jak Victor Reader Stream, E-lektor albo Milestone 312. 
Kompresja tekstów do formatu zip, oprócz zmniejszenia objętości tekstu, zapewnia dodatkowy mechanizm kontroli poprawności pobranego pliku oraz powoduje, że tekst nie otworzy się wprost w oknie przeglądarki, tylko będzie go można zapisać na dysk. 
"Wiedzę i Myśl" w formacie rtf można również pobierać z serwisu Biblioteki Głównej Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach: 
www.ujk.edu.pl 
 
W archiwum BC PZN oraz w Serwisie Kieleckiej Biblioteki zamieszczone zostały wszystkie numery "WiM", które ukazały się od stycznia 2009 do lutego 2010 r., tj. 14 numerów. Kolejne numery będą zamieszczane na bieżąco. 
Uprzejmie informujemy, że wszystkie numery miesięcznika można otrzymać w formacie rtf pisząc na adres: 
st.k@neostrada.pl 
Dziękujemy BC PZN oraz Kieleckiej Bibliotece za stworzenie szerszych możliwości korzystania z miesięcznika "Wiedza i Myśl". Jednocześnie prosimy naszych Czytelników o informowanie osób niewidomych i słabowidzących, które nie posługują się komputerami, o możliwości czytania "WiM" przy pomocy wyżej wymienionych notatników. Prosimy też o ułatwianie osobom tym korzystania z naszego miesięcznika przez pobieranie go z BC w formacie txt i kopiowanie na nośniki stosowane w ich notatnikach. 
 Redakcja "Wiedzy i Myśli" 
 aaa 
5.2. Uwaga prenumeratorzy "Pochodni" na płytach CD 
 
W związku z głosami czytelników, że wersja "Pochodni" na CD jest dla nich jedyną możliwością czytania czasopisma informuję, iż w tym roku będzie można otrzymywać "Pochodnię" na płytach CD. Szansę na to stworzyła również decyzja PFRON, który ogłosił wreszcie pod koniec stycznia konkurs na druk czasopism. 
 
Monika Cieniewska 
 
 Data opublikowania: 1 lutego 2010 
 Źródło: Lista dyskusyjna PZN 
 
aaa 
5.3. Osoby niepełnosprawne w SKM 
 
PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście z o.o. informuje, że od dnia 04 grudnia 2009 r. na mocy art. 19 ust. 2 rozporządzenia 1371/2007/WE osobom niepełnosprawnym i osobom o ograniczonej sprawności ruchowej bilety oferowane są bez dodatkowych opłat. Przewoźnik kolejowy nie może odmówić osobie niepełnosprawnej lub osobie o ograniczonej sprawności ruchowej dokonania rezerwacji lub wystawienia biletu, ani żądać, aby osobie tej towarzyszyła w podróży inna osoba, chyba, że jest to absolutnie konieczne w celu zapewnienia zgodności z zasadami dostępu, o których mowa w art. 19 ust. 1 rozporządzenia. 
Zapis ten oznacza, że osoba niepełnosprawna lub o ograniczonej zdolności ruchowej nie musi zgłaszać faktu przejazdu bez ważnego biletu kierownikowi pociągu. Wystarczy zajęcie miejsca w wagonie. Ponadto w przypadku: odprawy lub ujawnienia braku biletu osób niepełnosprawnych lub o ograniczonej sprawności ruchowej w pociągu - nie wolno pobierać opłaty za wydanie/skasowanie biletu. 
W celu zorganizowania pomocy podczas podróży pociągami SKM, niepełnosprawni i osoby o ograniczonej sprawności ruchowej mogą zgłaszać się pod numerem tel. 
058 721-12-11. 
http://inforail.pl/text.php?from=mail&id=30517 
 
Data opublikowania: 2010-02-02 
 Źródło: www.skm.pkp.pl 
 
aaa 
5.4. Komunikat PFRON-u 
 
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych informuje, że trwają prace nad zmianą zapisów programów: 
a) "Komputer dla Homera 2003", 
b) "PEGAZ 2003", 
c) "Wczesna pomoc dziecku niepełnosprawnemu". 
Decyzje w sprawie ich wprowadzenia podjęte zostaną na przełomie pierwszego i drugiego kwartału br. 
 
 Data opublikowania: 11 lutego 2010 
Źródło: Lista dyskusyjna PZN (Zamieściła Beata) 
 
aaa 
5.5. Szkolimy psy dla niewidomych 
 
Pod koniec zeszłego roku Fundacja Vis Maior rozpoczęła projekt szkoleniowy psów przewodników osób niewidomych. 
Już teraz zapraszamy wszystkich niewidomych, którzy chcieliby stać się właścicielami takiego psa do zgłaszania się do naszej Fundacji. 
Fundacja Vis Maior 
ul. Cieszkowskiego 1/3 lokal 75 
04-636 Warszawa 
Tel. 022 408 41 49 
biuro@fundacjavismaior.com 
Psy niedawno przyszły na świat, ale osoby, które miałyby korzystać z pomocy przewodników, również muszą zostać odpowiednio przygotowane do przejęcia opieki nad psami. 
Dobrze wyszkolony pies przewodnik, to nieoceniona pomoc dla wielu osób niewidomych. Wybraną rasą są Chesapeake Retriever, czyli kuzyni popularnych labradorów - psy równie mądre i pracowite. 
ZAPRASZAMY DO WSPÓŁPRACY 
-------------------------------------------------- 
Anna Miętus 
FUNDACJA "VIS MAIOR" 
UL. CIESZKOWSKIEGO 1/3 lokal 75 
01-636 WARSZAWA 
TEL/FAX (0-22) 408 41 49 
http://fundacjavismaior.com 
----------- 
Data opublikowania: 26 stycznia 2010 r. 
Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
 
aaa 
5.6. Wzięli sprawy w swoje ręce 
Magdalena Gajda 
 
Agnieszka pracuje w przedszkolu. Janusz jest asystentem wykładowcy języka migowego, a Krzysztof - dyrektorem w dużej firmie i dziennikarzem radiowym. Różnią się wiekiem i wykształceniem, pochodzą z różnych stron Polski. Łączy ich pasja życia, upór, ambicja oraz to, że wszyscy troje są głuchoniewidomi. 
 
Agnieszka, Janusz i Krzysztof wzięli udział w projekcie "Weź sprawy w swoje ręce… Zatrudnianie osób głuchoniewidomych na rynku pracy", zrealizowanym w 2009 r. przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i Towarzystwo Pomocy Głuchoniewidomym. 
- To największy, najbardziej złożony i najbardziej owocny projekt w historii Towarzystwa Pomocy Głuchoniewidomym. Przyniósł wiele korzyści nie tylko naszym beneficjentom, ale i samemu towarzystwu. Dzięki niemu z małej organizacji działającej regionalnie, przekształciliśmy się w organizację ogólnopolską, mamy teraz więcej współpracowników, specjalistów i większe możliwości działania - powiedział prezes TPG Grzegorz Kozłowski. 
- Towarzystwo Pomocy Głuchoniewidomym jest debiutantem wśród organizacji pozarządowych, które zaprosiliśmy do współpracy w ramach działań pilotażowych i Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki PFRON - powiedział Maciej Szykuła, wiceprezes PFRON. 
 
Najtrudniej było ich odszukać 
 
Według definicji TPG, osoba głuchoniewidoma to osoba, która na skutek równoczesnego poważnego uszkodzenia słuchu i wzroku napotyka na bardzo duże trudności, odmienne od spowodowanych samą tylko głuchotą lub samą ślepotą, szczególnie w poruszaniu się i wymianie informacji, a zwłaszcza w komunikowaniu się. Wśród osób głuchoniewidomych wyróżniamy cztery grupy: niewidome-niesłyszące, niewidome-słabosłyszące, słabowidzące-niesłyszące, słabowidzące-słabosłyszące. Niezmiernie ważny jest okres rozwoju (dzieciństwo, dojrzewanie itd.), w którym doszło do uszkodzenia słuchu i wzroku. To on determinuje formy pomocy udzielanej osobie z określonym stopniem jednoczesnej dysfunkcji narządu wzroku i słuchu. 
Celem projektu "Weź sprawy w swoje ręce…" były: rehabilitacja, integracja oraz aktywizacja osób głuchoniewidomych poprzez udzielenie im różnego rodzaju wsparcia we wchodzeniu na rynek pracy i w funkcjonowaniu na nim. 
- Najwięcej kłopotów sprawiło nam znalezienie odpowiedniej liczby beneficjentów. Głuchoślepota nie jest oddzielną kategorią niepełnosprawności, nie ma oddzielnego kodu w orzeczeniach. Osoby z dysfunkcjami narządu wzroku lub słuchu mają wystawiane orzeczenia albo jako osoby niewidome, albo jako niesłyszące - powiedział Przemysław Żydok, koordynator merytoryczny projektu. 
Aby znaleźć ochotników, TPG sięgnęło do własnych baz, a także m.in. do danych centrów pomocy rodzinie i urzędów pracy. 
- Dzięki ponad siedmiu tysiącom kontaktów udało nam się ostatecznie zrekrutować 396 osób. Aby być jak najbliżej beneficjentów, działania prowadziliśmy w makroregionach, skupiających po 3 - 4 województwa - powiedział Przemysław Żydok. 
W ramach projektu udzielane było wsparcie w postaci pomocy psychologicznej, doradztwa zawodowego, poradnictwa prawnego, doradztwa okulistycznego, do spraw sprzętu i protetyki. Prowadzone były warsztaty rehabilitacji podstawowej i szkolenia zawodowe. 
Osoby, którym znaleziono pracę, również nie zostały bez pomocy. 
W 2009 roku udzieliliśmy ponad 13 tysięcy godzin wsparcia indywidualnego. Nasi beneficjenci najchętniej korzystali z porad prawnych - wielu obawiało się utraty renty po przystąpieniu do projektu lub podjęciu pracy. Chętnie korzystali również ze wsparcia psychologicznego, ponieważ wielu z nich potrzebowało pomocy w pokonaniu lęku przed pracą, przed wejściem w obcy świat - powiedział Przemysław Żydok. W warsztatach rehabilitacyjnych wzięło udział 120 osób, a w szkoleniach zawodowych (masaż tajski dla masażystów, pomoc nauczyciela wychowania przedszkolnego, pracownik gastronomii, telepraca, pracownik biurowy) - 50 osób. 
Projekt przewidywał również wyposażenie beneficjentów w sprzęt rehabilitacyjny. Otrzymały go 144 osoby. Był to sprzęt podstawowy, ułatwiający komunikację - np. aparaty słuchowe. Na bardziej specjalistyczny, konieczny w pracy na danym stanowisku, niestety zabrakło pieniędzy. 
 
 Żeby dobrze sprzątać, trzeba… mieć dobry słuch 
 
- Zatrudnienie na umowę o pracę albo w ramach umowy zlecenia znaleźliśmy dla 25 beneficjentów - 10 pań i 15 panów, w tym aż dla 18 osób na otwartym rynku pracy. Liczba wydaje się niewielka, ale biorąc pod uwagę, że polscy pracodawcy reagują przerażeniem na wieść o tym, że mogliby mieć u siebie pracownika głuchoniewidomego, jest to ogromne osiągnięcie - powiedział Przemysław Żydok. 
Danuta miała głębokie uszkodzenie słuchu i umiarkowane wzroku. Widziała na tyle dobrze, że czytała słowa z ruchu warg rozmówcy. Zgłosiła się do projektu, bo szukała nowej pracy - najchętniej jako sprzątaczka lub monter, bo w tych profesjach miała wieloletnie doświadczenie. Surdopedagog i tyflopedagog wydali na piśmie opinię o braku przeciwwskazań do podjęcia pracy. Danuta szukała pracy sama, przy wsparciu tłumacza języka migowego i doradcy zawodowego. Po jakimś czasie udało jej się znaleźć posadę w kompleksie sportowym. I wtedy zaczęły się problemy… 
Pracodawca wysłał Danutę na badania do lekarza medycyny pracy. Lekarz nie pozwolił tłumaczce wejść z pacjentką do gabinetu. Kiedy nie udało mu się porozumieć z Danutą, zgodził się na obecność tłumaczki. Wyjaśnił, że nie może wydać pozwolenia na pracę, bo żeby dobrze sprzątać, trzeba mieć dobry… słuch. Zdziwiona tłumaczka nie mogła powstrzymać się od komentarza, że przy sprzątaniu ten dobry słuch jest widocznie potrzebny do tego, aby bez problemów dogadać się ze szczotką… 
Danuta wróciła do pracodawcy. Ten ponownie skierował ją na badania, ale zgodził się na to dopiero po interwencji TPG. Okazało się jednak, że Danuta - z opinią rehabilitantów słuchu i wzroku - trafiła z powrotem do tego samego lekarza, bo tylko z nim pracodawca miał podpisaną umowę na przeprowadzanie badań wstępnych i okresowych dla pracowników. 
Po kolejnej interwencji Danuta została skierowana do innego lekarza. Ten zaś przeczytał jej orzeczenie i wydał zgodę na pracę, ale wyłącznie w zakładzie pracy chronionej (ZPChr), bo takie właśnie wskazanie było w dokumencie. 
Trudno było namówić rozczarowaną Danutę do kolejnych poszukiwań. Na szczęście drugi pracodawca znalazł się szybko. Była to szkoła. Lekarz medycyny pracy potraktował Danutę jak osobę upośledzoną i nie reagował na jej prośby, aby mówić głośno i wyraźnie, aby zrozumiała jego słowa. Na koniec wizyty stwierdził, że osoba z wszczepionym implantem słuchu, taka jak Danuta, powinna pracować w ZPCh-erze. 
Kiedy TPG zwróciło się do szkolnych kadr o wydanie skierowania - tym razem do specjalistycznego ośrodka, okazało się, że nagle Danuta stała się ciężarem dla pracodawcy. Odmówiono jej zatrudnienia, tłumacząc, że nie radzi sobie ze sprzątaniem, bo nie rozumie, co się do niej mówi - choć do tej w pory w szkole nikt nie miał kłopotu, żeby się z nią porozumieć. Potem tłumaczono to tym, że szkoła nie ma czasu na kolejne badania, że na miejsce Danuty są kolejni chętni. 
Ostatecznie Danuta znalazła posadę u trzeciego pracodawcy. Była to firma sprzątająca, a jednym z jej klientów - Sejm RP. Tym razem lekarz medycyny pracy nie miał żadnych wątpliwości. Danuta mogła podjąć pracę, ponieważ firma, która chciała ją zatrudnić, miała status zakładu pracy chronionej. 
- Ten przykład pokazuje, że przy zatrudnianiu osób głuchoniewidomych najwięcej barier napotykamy ze strony lekarzy. Nie mają oni podstawowej wiedzy na temat głuchoślepoty, pacjentów z tą niepełnosprawnością oceniają powierzchownie, nie uwzględniając opinii specjalistów, i nie respektują praw pacjentów. Wszechobecne jest też przekonanie, że osoby niepełnosprawne mogą pracować tylko w zakładach pracy chronionej. Lekarze nie wiedzą, że taki wpis na orzeczeniu nie jest wiążący - powiedział Marcin Fiedorowicz, specjalista ds. pozyskiwania pracodawców w TPG. 
Nie mniej barier stawiają pracodawcy. Nie są elastyczni w procesach rekrutacji, nie szukają informacji na temat niepełnosprawności przyszłego pracownika, niechętnie odnoszą się do proponowanych zmian, nie przestrzegają przepisów o zakazie dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność, przy podejmowaniu decyzji kierują się uprzedzeniami. 
- Jeśli uda nam się kontynuować projekt, chcielibyśmy przeprowadzić szkolenia dla lekarzy medycyny pracy i pracodawców na temat głuchoślepoty, aby na drodze do poszukiwania pracy nie zawiódł ten ostatni element - powiedział Marcin Fiedorowicz. 
 
Niedowiarków przekonujemy 
 
Trzeba jednak także przyznać, że wiele procesów rekrutacji udałoby się przeprowadzić z sukcesem, gdyby nie ograniczenia w samej grupie osób głuchoniewidomych - m.in. brak odpowiedniego sprzętu rehabilitacyjnego i doświadczeń zawodowych, bariery w komunikacji i poruszaniu się, a także niewiara we własne możliwości. 
Podczas konferencji podsumowującej projekt przedstawiono trzy osoby głuchoniewidome, które prowadzą aktywne życie zawodowe - Agnieszkę Orzech, Janusza Szarkowicza i Krzysztofa Wostala. 
Agnieszka Orzech ukończyła studia pedagogiczne o specjalności doradztwo rehabilitacyjne na Uniwersytecie Jana Kazimierza w Bydgoszczy. Pracowała jako terapeuta indywidualny dziecka głuchoniewidomego oraz instruktorka pisma punktowego. Niedawno zaczęła studia podyplomowe na kierunku przygotowanie pedagogiczne w Wyższej Szkole Gospodarki w Bydgoszczy. Obecnie jest zatrudniona jako nauczyciel stażysta w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Dębnicy Kaszubskiej, a także pracuje jako wolontariuszka w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Słupsku. 
Janusz Szarkowicz jest absolwentem Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Niesłyszących i Słabosłyszących w Raciborzu. Z zawodu tapicer. W ramach stażu, na który dostał się dzięki projektowi "Weź sprawy w swoje ręce…", przy wsparciu trenera pracy prowadzi ćwiczenia i konwersacje z języka migowego dla studentów uczelni medycznych oraz nauczycieli szkół dla słabosłyszących. 
Krzysztof Wostal ukończył studia administracyjne na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Był uczestnikiem Szkoły Liderów Ekonomii Społecznej. Pracuje jako dyrektor ds. planowania i rozwoju w Stowarzyszeniu Inicjatyw Społecznych INPLUS w Katowicach. W jednej z regionalnych rozgłośni prowadzi własną audycję. Jest także instruktorem szkoleń komputerowych. 
Osób głuchoniewidomych, które mogą i chcą pracować, jest zdecydowanie więcej. Aby promować ich aktywność, zachęcać do łamania wewnętrznych oporów i zewnętrznych barier, realizatorzy projektu nagrodzili najbardziej dynamicznych beneficjentów. Pierwsze miejsce w konkursie: "Więcej niż raz…" zajął Ireneusz Basta, a na kolejnych miejscach znaleźli się: Nina Machowska, Barbara Pawlak, Danuta Piaskowska, Roman Piątek, Jadwiga Rygiel, Magdalena Wacławek, Izabela Gorczyca, Mariusz Het, Bogdan Samociuk, Jerzy Malec, Zdzisław Koziej, Anastazja Król, Stanisław Zawadzki, Beata Rejak, Agnieszka Orzech, Zdzisław Blicharski, Agnieszka Koziej, Mariusz Szarkowicz oraz Joanna Antolak. 
Nagrodę dla pracodawcy zatrudniającego najwięcej osób głuchoniewidomych otrzymała firma Work Service. 
- Pozostaje nam mieć ogromną nadzieję, że ten pierwszy rok realizacji projektu "Weź sprawy w swoje ręce…" nie jest ostatnim i że ci wszyscy, którzy go tworzyli, nadal będą nam towarzyszyć - powiedział Grzegorz Kozłowski. 
 
Data opublikowania: 2010-02-01, 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 
 aaa 
5.7. Niewidome dzieci poprowadzi GPS 
Małgorzata Szlachetka 
 
Specjalny GPS może być przewodnikiem dla niewidomych. Dzięki niemu staną się bardziej samodzielni. 
Nauczyciele z ośrodka dla dzieci słabowidzących przy ul. Hirszfelda chcą kupić dwa takie urządzenia za pieniądze z rządowej dotacji. 
GPS dla niewidomych działa na podobnej zasadzie jak GPS-y używane przez kierowców samochodów. Może to być oddzielne urządzenie lub pamięć ze szczegółowymi mapami satelitarnymi wgrywanymi do telefonu komórkowego. Niewidoma osoba określa punkt, z którego wychodzi i ten, do którego chce dotrzeć, a potem słucha głosowych komunikatów, na przykład: "skręć w prawo". Słyszy też, za ile metrów dojdzie do celu. 
Iwona Majewska, dyrektorka Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci i Młodzieży Słabowidzącej przy ul. Hirszfelda na razie chce dla swoich uczniów kupić dwa GPS-y dostosowane do potrzeb osób niewidomych. 
- Mamy nadzieję, że pieniądze na ten cel dostaniemy z rządowego programu "Razem bezpieczniej". Dzięki tym urządzeniom nasi uczniowie byliby bardziej samodzielni, mogliby na przykład poruszać się po nieznanym sobie terenie - mówi Iwona Majewska. - Liczymy na zewnętrzne pieniądze, bo zakup GPS-a dla niewidomej osoby to duży wydatek. 
Chodzi o około 4 tys. zł - dodaje. Ryszard Dziewa, właściciel firmy Impuls z Lublina jest dystrybutorem m.in. GPS-ów dla niewidomych, ale jednocześnie sam na co dzień korzysta z tego urządzenia, ponieważ nie widzi. 
- GPS daje poczucie bezpieczeństwa, bo wiem, że nie zabłądzę. Kiedy tydzień temu szedłem do fryzjera zgubiłem drogę, bo na chodniku leżały zaspy śniegu. W pobliżu nie było też przechodniów, których mógłbym poprosić o pomoc. Doszedłem do celu, bo miałem przy sobie nawigator GPS - opowiada Ryszard Dziewa. Dodaje, że osoba korzystająca z GPS-a może zapisać w pamięci urządzenia informacje o przeszkodach na trasie, na przykład o nierównościach terenu. GPS przypomni o nich kiedy idący będzie zbliżał się do takiego miejsca. - W przypadku GPS-u samochodowego na mapie jest jedynie zaznaczona sieć dróg, ale poruszający się pieszo niewidomy musi mieć bardziej szczegółową informację. 
W ramach ceny wgrywamy do pamięci GPS-a adresy konkretnych miejsc, na przykład urzędów, restauracji. W Lublinie takich wpisanych punktów, w oferowanym przez nas urządzeniu, jest ponad 20 tysięcy - uściśla Ryszard Dziewa. 
Właściciel P. H. U. Impuls przyznaje, że z roku na rok rośnie popularność GPS-ów wśród niewidomych, chociaż dla wielu osób barierą wciąż jest ich cena. - W 2009 roku sprzedaliśmy około 70 urządzeń. Mieliśmy nawet dwóch klientów po siedemdziesiątce - mówi Ryszard Dziewa. 
Czy z takich samych urządzeń będą mogli korzystać uczniowie z Hirszfelda? 
Co ma jeszcze zmienić się na Hirszfelda? 
Wniosek ośrodka przy ul. Hirszfelda jest jednym z siedmiu z regionu, które zostały pozytywnie zaopiniowane przez Lubelski Urząd Wojewódzki do rządowego programu "Razem bezpieczniej". Teraz wnioski są ocenianie w MSWiA, bo resort jest koordynatorem programu. Ośrodek przy ul. Hirszfelda ma nadzieję na dotację wysokości 45 tys. złotych. Za te pieniądze dyrektor Majewska chce kupić tzw. miasteczko ruchu drogowego, dzięki któremu niewidome dzieci uczyłyby się jak bezpiecznie przechodzić przez ulicę. Miasteczko stanęłoby na zielonym terenie przy ul. Hirszfelda. W planach jest także zakup czterech tandemów, na których uczniowie mogliby jeździć z przewodnikami. 
Dodatkowo w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci i Młodzieży Słabowidzącej byłyby zorganizowane zajęcia m. in. z zasad udzielania pierwszej pomocy i festyn. 
 
Data publikacji: 2010-02-01, 
Źródło: Gazeta Wyborcza Lublin - wiadomosci.gazeta.pl 
 
 aaa 
5.8. Sportowi ulubieńcy Warszawy 
Anna Godziuk 
 
Pływaczka Joanna Mendak została uznana za Najlepszego Niepełnosprawnego Sportowca Roku 2009 w X Plebiscycie na najlepszych sportowców Warszawy. 
Joanna Mendak jest niedowidzącą delfinistką, mistrzynią paraolimpijską. Trenuje z pełnosprawnymi pływakami na Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie. W 2009 r. zdobyła złoty medal (na dystansie 100 m stylem motylkowym) i ustanowiła rekord świata na pływackich paraolimpijskich mistrzostwach świata w pływaniu na krótkim basenie w Rio de Janeiro. Do jej zeszłorocznych sukcesów należą też m.in. złoty medal na 200 m stylem zmiennym i brązowy na 100 m dowolnym na mistrzostwach Europy w Reykjaviku. 
Wśród pełnosprawnych sportowców wybranych przez warszawiaków znaleźli się: Tomasz Majewski, Paweł Korzeniowski, Agnieszka Renc, Mariusz Fyrstenberg, Danuta Dmowska-Andrzejuk i Jan Mucha. 
Wyniki plebiscytu zostały ogłoszone na Balu Mistrzów Sportu Warszawy, w którym udział wzięli: Prezydent m. st. Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz, władze instytucji sportowych, sportowcy oraz warszawiacy. Laureatów wybrali w głosowaniu mieszkańcy stolicy. 
Kapitułę plebiscytu tworzyli: Irena Szewińska, Dorota Idzi, Jerzy Engel, Jerzy Kulej, Andrzej Supron i Ryszard Szurkowski. 
 
Data opublikowania: 2010-01-27 
 Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 
aaa 
5.9. Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego zaprasza 
Marcin Piwowoński 
 
 W imieniu Fundacji i swoim serdecznie zapraszam do korzystania z naszych, nowych działalności. 
 
1. "Kraków: Świetlica dla osób niewidomych i słabowidzących już otwarta!" 
Zapraszamy wszystkich chętnych do korzystania z fundacyjnej świetlicy, mieszczącej się przy ul. Wybickiego 3a w Krakowie. 
Masz trochę czasu, chciałbyś skorzystać z Internetu, komputerów, skanerów, przygotować się do zajęć w szkole lub na studiach, poczytać, lub po prostu napić się gorącej kawy, herbaty lub zjeść drożdżówkę - zapraszamy i zapewniamy pomoc asystentów w świetlicy. 
Świetlica otwarta jest od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00 - 16:00 i mieści się przy ul. Wybickiego 3a w Krakowie, a korzystanie z niej jest całkowicie bezpłatne. Wystarczy po prostu przyjść. 
 
2. "Kraków: Możliwość bezpłatnej adaptacji książek do potrzeb osób z dysfunkcjami wzroku - nasza Tyfloteka już działa!" 
Zapraszamy do korzystania z adaptacji książek i czasopism do potrzeb osób z dysfunkcjami wzroku. 
Jesteś niewidomym lub słabowidzącym uczniem lub studentem i potrzebujesz szybko skorzystać z tekstu drukowanego, podręcznika lub skryptu? Nie uczysz się już, ale chcesz przeczytać książkę, której nigdzie nie ma w wersji dostępnej dla Ciebie? Zapraszamy więc do nas - przynieś tę książkę, przygotujemy dla Ciebie jej formę elektroniczną w pliku tekstowym. Będziesz mógł wykorzystać go w swoim urządzeniu wyposażonym w syntezator mowy lub po prostu w domowym komputerze. 
Książki przyjmujemy do adaptacji od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00 - 16:00, przy ul. Wybickiego 3a w Krakowie, a adaptacja jest całkowicie bezpłatna i będzie odbywać się w kolejności zgłoszeń. 
 
3. "Kraków: Nauka czynności życia codziennego i doskonalenie umiejętności orientacji przestrzennej dla osób niewidomych i słabowidzących - ZAPRASZAMY" 
Z przyjemnością informuję, że nasza fundacja rozpoczęła zajęcia nauki czynności życia codziennego oraz doskonalenia orientacji przestrzennej dla osób z dysfunkcjami wzroku. 
Straciłeś wzrok, coraz słabiej widzisz, a może masz znajomych w takiej sytuacji? Wiele czynności związanych z codziennym życiem stało się nagle niemożliwe do wykonania lub jest coraz trudniejsze? Tak proste dotychczas czynności jak przygotowanie posiłku, zrobienie herbaty, wyprasowanie ubrania, sprzątanie stały się trudne? Masz inne, konkretne, codzienne problemy wynikające z utraty wzroku? Wszystkiego można się nauczyć, nie trzeba wymyślać własnych sposobów na pokonanie tych problemów - one już istnieją. 
Zapraszamy na zajęcia, które Cię ich nauczą. Odbywają się one w siedzibie Fundacji przy ul. Wybickiego 3a w Krakowie. 
Jeśli musisz opanować nową trasę poruszania się po mieście, możemy Ci pomóc. Otrzymasz instruktora, który ją z Tobą przećwiczy, abyś mógł być samodzielny. 
Zajęcia czynności życia codziennego odbywają się w czwartki i piątki w godzinach 10:00 - 15:00 przy ul. Wybickiego 3a w Krakowie i są całkowicie bezpłatne. 
Zapisy na zajęcia przyjmują i informacji udzielają: 
- czynności życia codziennego - Justyna, 
nr telefonu 663883342, 
- doskonalenie orientacji przestrzennej - Karolina, 
nr telefonu 663883337. 
 
4. "Kraków: Konsultacje dla osób niewidomych i słabowidzących z zakresu prawa związanego z niepełnosprawnością, przysługujących uprawnień, dostępnych usług i sprzętu rehabilitacyjnego" 
Zapraszamy osoby z dysfunkcją wzroku do korzystania z bezpłatnych porad z zakresu prawa związanego z niepełnosprawnością, przysługujących uprawnień, dostępnych usług i sprzętu rehabilitacyjnego, jak również kwestii związanych z podejmowaniem pracy. Pracodawca chciałby Cię zatrudnić, ale nie wie jak się za to zabrać? A może nie wie, w jaki sposób rozlicza się dofinansowania? Nie wiesz, jak wypełnić wniosek? Zgłoś się do naszego biura przy ul. Wybickiego 3a w Krakowie, od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00 - 16:00 - pomożemy Ci. 
 
 Jeśli potrzebujesz pomocy w dotarciu do naszej Fundacji, możemy odebrać Cię z przystanku MPK przy ul. Bratysławskiej w Krakowie. 
Warunkiem korzystania ze wszystkich wyżej omówionych form pomocy jest posiadanie aktualnego orzeczenia o niepełnosprawności ze wskazaniem na wzrok. 
 Prosimy o przekazanie informacji na temat omawianych form pomocy Waszym niewidomym lub słabowidzącym przyjaciołom, którzy mogą nie mieć dostępu do Internetu. 
Opisane formy działalności są realizowane w ramach placówki wsparcia i rozwoju osobistego osób niepełnosprawnych, współfinansowanej ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. 
Wszelkie informacje można uzyskać w siedzibie Fundacji Instytut Rozwoju Regionalnego 
ul. Wybickiego 3a, 31-261 Kraków. 
Można je uzyskać również telefonicznie pod numerem: 
012-629-85-14 (prosić Karolinę), 
kom. 663883337 
e-mail: szkolenia@firr.org.pl 
 fax: (012) 629 85 15 
http://www.firr.org.pl 
 
 Data opublikowania 2010-02-22 
Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
aaa 
5.10. PE zjazdowców: Rola w medalowej formie 
Maciej Kowalczyk 
 
Jest medal! Narciarz siedzący Jarosław Rola zdobył w La Molinie (Hiszpania) pierwszy swój medal Pucharu Europy. Był trzeci w swojej koronnej konkurencji - slalomie. 
- Czasami na coś długo się czeka i mimo że jest blisko - to coś nie przychodzi. Kiedy człowiek przestaje już tego tak bardzo chcieć, wtedy to się zdarza i wtedy właśnie smakuje najlepiej - powiedział za metą uradowany Jarosław Rola. 
Był to jedyny krążek zdobyty przez naszą ekipę w Hiszpanii. Najbliżej podium był niedowidzący Maciej Krężel, z przewodniczką Anną Ogarzyńską. Para ta zajęła w slalomie czwarte miejsce. 
Dobrze zaprezentował się Andrzej Szczęsny, jeżdżący w grupie stojących. W kombinacji (supergigant i slalom) Polak zajął wysokie - siódme miejsce. Nieźle pokazali się młodzi: stojący Michał Klos, Przemysław Kluz i siedzący Rafał Szumiec. W wynikach ustępowali oni starszym zawodnikom, ale nie tracili do nich dystansu. 
 
 Data opublikowania: 2010-02-01 
 Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 
 aaa 
5.11. Wystawa dla niewidzących 
Mariola Hanusek 
 
Sporym zainteresowaniem cieszył się wernisaż wystawy NIEWIDZIALNI, który miał miejsce w ubiegły piątek w poznańskim Zamku. Sala Kameralna, w której rozpoczęto imprezę wypełniona była po brzegi. Wśród zaproszonych gości nie zabrakło organizatorów projektu oraz samych jego bohaterów. Mimo niesprzyjających warunków atmosferycznych wszyscy stawili się w komplecie. 
 
Film 
 
Pierwszym punktem spotkania była premierowa prezentacja krótkiego filmu dokumentalnego, wchodzącego w skład projektu NIEWIDZIALNI. Film zrealizowano w studiu ABM Poznań. Jego scenarzystka i reżyserka zarazem - Katarzyna Gondek w prosty sposób przedstawiła sceny z życia warsztatów tańca dla osób niewidzących. W pierwszej scenie filmu bohaterowie uczą się walca wiedeńskiego. Przy stole. Na siedząco. Każdy z uczestników ma przed sobą specjalną planszę z dużymi wypukłymi punktami, które sygnalizują odpowiednie kroki. W takt muzyki dotykają palcami punktów na planszy. Gdy kamera zjeżdża w dół, widzimy, iż równocześnie z dłońmi pracują też stopy. Następnie uczestnicy dobierają się w pary i ćwiczą prawdziwy taniec. Na pierwszy plan wysuwa się Witold "Witek" Racinowski ze swoją partnerką Idą. Na warsztaty przyjechał on autostopem. Film kończy się wejściem bohaterów na scenę podczas Międzynarodowego Festiwalu Tańca Współczesnego. 
 
Warsztaty 
 
Kolejny etap imprezy, to krótka prezentacja działalności warsztatów dla osób niewidzących. Pierwsza grupa niewidzących tancerzy po raz pierwszy pojawiła się na Festiwalu Tańca już dziesięć lat temu. Od tego czasu biorą w nim udział regularnie, zawsze wzbudzając największy aplauz widowni. Od pięciu lat odbywają się też warsztaty teatralne dla niewidzących, sesje zdjęciowe, czy pisane są dla nich artykuły. Wszystko to możliwe jest dzięki inicjatywie pana Wacława Wróblewskiego, organizatora warsztatów. Opracował on dwanaście tańców towarzyskich dla osób niewidzących, jest też autorem metody zbiorowego nauczania tańca na planszach. 
 
Film raz jeszcze 
 
Gdy widzowie oglądają film NIEWIDZIALNI po raz drugi, towarzyszy mu audiodeskrypcja. To pierwszy w Polsce film dokumentalny z narracją dla osób niewidzących. Te same sceny wzbogacone są o dodatkowe komentarze. Uczestnicy kursu jedzą kanapki. Witek pije herbatę. Tancerze ustawiają się w parach. Cienie tańczących odbijają się na ścianach. Dzięki tym krótkim informacjom, osoby niewidzące wiedzą co dzieje się na ekranie. Dzięki tym informacjom osoby widzące widzą więcej.Audiodeskrypcja zawsze skazana jest na niedoskonałość, bo zawsze czegoś w niej brakuje - mówi jeden z organizatorów projektu - Krzysztof Szubzda. 
 
Niespodzianka 
 
Tuż przed przejściem do sali wystawowej przybyłych spotkała miła niespodzianka. Bohaterowie filmu, którzy przyjechali na wernisaż z całej Polski, zatańczyli walca na żywo. Przez kilka minut oczy wszystkich zwrócone były tylko na nich. Widownia nagrodziła ich gromkimi brawami. 
 
Wystawa 
 
Przy końcu spotkania gości zaproszono do obejrzenia wystawy. Kilkadziesiąt czarno-białych zdjęć, wykonanych przez Jarka Piekarskiego i Andrzeja Dobosza, przedstawia bohaterów filmu NIEWIDZIALNI. Jest mężczyzna z zasłoniętymi dłońmi oczami, przytulająca się para, kobiety ćwiczące kroki tańca, czy siedząca na podłodze dziewczyna. Każde zdjęcie podpisane zostało alfabetem Braille'a. Wyjątkowy charakter wystawy podkreślał fakt, iż przewodnikami po niej byli niewidzący goście. Wystawę będzie można oglądać do dnia 30 stycznia w hallu na II piętrze CK Zamek. 
 
 Data opublikowania: 2010-01-19 
Źródło: pion.pl 
 aaa 
6. ORGANIZACYJNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY 
 
aaa 
6.1. Skuteczni, kompetentni, nowocześni 
Anna Woźniak-Szymańska 
 
Czuję dumę, że jestem prezesem Polskiego Związku Niewidomych, organizacji, która czerpie z tradycji - ma już blisko sześćdziesiąt lat, ale i nie waha się sięgać po nowoczesne rozwiązania. 
Jak powinniśmy funkcjonować w najbliższych latach? Wśród moich pomysłów są między innymi: powołanie instytutu rehabilitacji i tyflologii przy Polskim Związku Niewidomych, większe zaangażowanie członków stowarzyszenia w jego sprawy, osiąganie i utrzymywanie niezależności finansowej oraz wdrażanie światowych standardów usług rehabilitacyjnych. 
 
PZN wśród innych 
 
Sektor organizacji pozarządowych w naszym kraju jest dynamiczny, wciąż się rozrasta. Znajdujemy się w gronie tzw. trzeciego sektora, w którym w Krajowym Rejestrze Sądowym zarejestrowanych jest ponad 121 tysięcy stowarzyszeń, fundacji oraz stowarzyszeń kultury fizycznej i związków sportowych. Jako jeden z 7 423 podmiotów posiadamy status organizacji pożytku publicznego. Według dostępnych wyników badań przeprowadzonych przez Stowarzyszenie Klon/Jawor najważniejsze obszary działań organizacji pozarządowych to: sport, turystyka, rekreacja, hobby (39,2 proc.) kultura i sztuka (12,8 proc.) edukacja i wychowanie (10,3 proc.) usługi socjalne, pomoc społeczna (9,9 proc.) ochrona zdrowia (8,0 proc.). 
Mimo zwiększającej się liczby organizacji pozarządowych wciąż jesteśmy liderem wśród stowarzyszeń i fundacji działających na rzecz osób niewidomych i słabowidzących. I z pewnością tę pozycję będziemy chcieli utrzymać. Należy podkreślić również, że nasze stowarzyszenie to znaczący pracodawca, dający miejsca pracy samym niepełnosprawnym oraz specjalistom z różnych dziedzin - w całym kraju zatrudniamy 965 osób (dane na koniec 2008 roku). PZN to organizacja pozarządowa działająca i zarządzana w sposób profesjonalny. 
 
Wspólnie po jeden cel 
 
 Jesteśmy otwarci - to niewątpliwie nasza zaleta. Dzielimy się swoim doświadczeniem i czerpiemy od innych. Chętnie współpracujemy zarówno z polskimi, europejskimi, jak i światowymi organizacjami. PZN od siedmiu lat jest członkiem Polskiego Forum Osób Niepełnosprawnych, znajduje się więc w gronie takich organizacji jak Polski Związek Głuchych, Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym i Ogólnopolska Federacja Organizacji Osób Niesprawnych Ruchowo. Od grudnia 2008 jesteśmy także członkiem Koalicji na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością. 
Wśród 31 koalicjantów są również inne organizacje działające na rzecz osób z dysfunkcją wzroku (Stowarzyszenie na Rzecz Edukacji, Rehabilitacji, Wsparcia Społecznego i Samorządności "Szansa", Fundacja "Praca dla Niewidomych", Fundacja "Tęczowy Dom", Fundacja "Vis Maior", Stowarzyszenie Retina AMD Polska, Towarzystwo Pomocy Głuchoniewidomym). 
Czuwamy też nad tym, co dzieje się na świecie w sprawach dotyczących osób niewidomych. Pomaga nam w tym członkostwo w Światowej Unii Niewidomych (WBU - World Blind Union), organizacji występującej w imieniu około 180 mln niewidomych i słabowidzących na świecie. Zrzesza ona prawie 600 organizacji z 158 krajów. 
Szczególnie blisko współpracujemy z Europejską Unią Niewidomych (European Blind Union) utworzoną w roku 1984. EBU jest jedyną międzynarodową organizacją mającą na celu promowanie i ochronę interesu osób niewidomych i słabowidzących w Europie. Obecnie zrzesza 45 krajowych organizacji członkowskich. Z okazji Międzynarodowego Dnia Osób Niewidomych do Polski na zaproszenie Prezydenta RP i moje, przyjechał prezes Europejskiej Unii Niewidomych Lord Colin Low. 
 
Różnorodność potrzeb 
 
 Powyższe informacje przybliżają nam pozycję PZN na rynku organizacji pozarządowych. Trójstopniowa struktura PZN-u, ilość posiadanych placówek leczniczo-rehabilitacyjnych oraz liczba członków bezsprzecznie stawia nas na czele organizacji, których zadaniem jest szeroko pojęte wsparcie osób niewidomych, słabowidzących i zagrożonych utratą widzenia. Jest to niewątpliwy sukces i zaszczyt dla naszej związkowej społeczności, pełnić tak ważną rolę na rzecz osób potrzebujących wsparcia i pomocy ale i ogromna odpowiedzialność. 
Można zadać pytanie, czy dzisiejszy stan organizacji jest dla większości z nas zadowalający. Zapewne pozostaje jeszcze bardzo wiele do zrobienia. Nasze potrzeby i oczekiwania na przestrzeni lat zmieniają się, w zależności od sytuacji zdrowotnej, rodzinnej, ekonomicznej. Zastanawiam się, czy rozwój Związku nadąża za naszymi oczekiwaniami. Jest wiele obszarów działalności, z której większość osób jest zadowolona, szczególnie w sferze integracji prowadzonej w okręgach i kołach. Wspieranie nowo przyjętych osób odgrywa niewątpliwie ogromną rolę na początku procesu rehabilitacji społecznej. Z powodzeniem utrzymujemy bazę rehabilitacyjno-leczniczą i pozyskujemy odpowiednie kadry. 
Przedstawiciele Związku na przestrzeni wielu lat konsekwentnie inicjują, opiniują akty prawne dotyczące różnych sfer naszego życia. Niestety, prawo to jest wciąż niedoskonałe, a często uciążliwe mimo wielu starań ustawodawcy niechętnie zmieniają zapisy na naszą korzyść. Doprowadzenie zresztą do sytuacji, w której tak wiele osób będzie zadowolonych, to niewątpliwie trudne zadanie. Z jednej strony bowiem, poprzez naszą liczebność, stanowimy siłę, z drugiej - bardzo się od siebie różnimy. Często mamy różne oczekiwania, a wynika to m.in. z wieku każdego z nas, poziomu wykształcenia, miejsca zamieszkania, możliwości korzystania z oferty Związku. Z tego względu nie można sobie pozwolić na stagnację, za wszelką cenę należy docierać do niewidomych małżeństw, rodzin z niewidomymi dziećmi, samotnych, starszych, czyli tych, których najbardziej trzeba wspierać. 
 
PZN w przyszłości 
 
Naszej pracy w najbliższych latach nadal będzie przyświecać kilka priorytetów. Przede wszystkim będziemy troszczyć się o zaspokajanie potrzeb rehabilitacyjnych niewidomych i słabowidzących osób, bycie ich rzecznikiem, utrzymywanie niezależności finansowej i integrowanie środowiska. Chcemy być postrzegani jako skuteczna, kompetentna i nowoczesna organizacja. Zdaję sobie sprawę, jak ważna jest nieustanna dbałość o rozwój Związku. Pozyskiwanie i poszukiwanie coraz większych środków finansowych na realizację zadań statutowych determinuje codzienną pracę. 
Biorąc pod uwagę, że każdego roku do PZN-u zgłasza się około czterech, pięciu tysięcy nowych osób, które potrzebują wsparcia w trudnej zmienionej sytuacji życiowej, należy zrobić wszystko, by móc stabilnie, nieprzerwanie kontynuować pracę i działalność w całym kraju. Jest to bardzo istotne, bowiem wszelkie próby wzięcia odpowiedzialności za proces rehabilitacji społecznej i zawodowej naszego środowiska przez stosowny resort rządowy nie powiodły się. 
Chociaż PZN posiada już teraz największą wiedzę o standardach niezbędnych usług i świadomość konieczności udzielania szybkiej profesjonalnej pomocy, to jednak w daleko idących wizjach o przyszłości tej organizacji marzymy, by przy Związku powstał instytut rehabilitacji i tyflologii. Podmiot, który dostarczałby wiedzy merytorycznej, badań, diagnoz o potrzebach osób niewidomych, a także o zagrożeniach i profilaktyce zapobiegającej ślepocie. Środki na prowadzenie takiego instytutu powinny być zagwarantowane przez państwo. Rzeczywistość jest jednak taka, że na razie to wciąż po naszej stronie spoczywa odpowiedzialność za prowadzenie rehabilitacji niewidomych, słabowidzących i wspieranie ich rodzin, a także za zdobywanie środków na jej prowadzenie. PZN w naszym odczuciu winien być partnerem, głosem środowiska, lobbującym, aby metody, techniki pracy rehabilitacyjnej stosowane w Europie i na świecie były wdrażane w naszym kraju jak najszybciej i na jak najwyższym poziomie. 
PZN powinien być podmiotem dbającym również o to, aby nowoczesne technologie wykorzystywane przy produkcji sprzętu optycznego, rehabilitacyjnego były stosowane również w naszym kraju. A ceny sprzętu nie były wygórowane i istniała możliwość dofinansowania jego zakupu. W chwili obecnej to my odpowiadamy za całokształt rehabilitacji osób z dysfunkcją wzroku. I to my jesteśmy obarczeni koniecznością tworzenia projektów i startowania w bardzo wielu konkursach. Wszystko po to, by każdego roku wystarczyło nam środków na zatrudnienie kadry i utrzymanie placówek specjalistycznych, do których kierujemy osoby potrzebujące pomocy. 
 
Nowocześnie? Jesteśmy na tak! 
 
Odnotowujemy niemało sukcesów. Nasz atut to coraz lepiej wykształcona kadra i coraz bardziej profesjonalnie udzielana pomoc. Chcemy, by osoby z dysfunkcją wzroku swobodniej poruszały się na rynku pracy, by znały i umiały korzystać z pomocy ułatwiających życie osobom niewidomym i słabowidzącym. Dlatego w ostatnim czasie wyszkoliliśmy nowych specjalistów: asystenta zawodowego i asystenta technologicznego. Osoby te powinny wkrótce zostać zatrudnione we wszystkich regionach kraju. 
Odważnie i nowocześnie rozwijamy wiele obszarów naszej pracy. Podążamy za wymaganiami współczesnej rzeczywistości. Biblioteka Centralna PZN prowadzi serwis wypożyczeń książek on-line, od niedawna możemy pochwalić się wirtualnym Muzeum Tyflologicznym, które powstało w ramach projektu biblioteki, a jego celem jest propagowanie informacji o osobach niewidomych i niedowidzących. Błyskawiczny rozwój tyfloinformatyki i innych technologii spowodował rewolucyjne zmiany w dziedzinie dostępu do informacji i znacznie podniósł poziom niezależnego i samodzielnego funkcjonowania osób z dysfunkcją wzroku. Lista produktów im dedykowanych jest bardzo długa, ponadto istnieje sporo produktów codziennego użytku, które łatwo da się adaptować do potrzeb osób z dysfunkcją wzroku. 
Dobór właściwego sprzętu jest kluczowy i ma ogromny wpływ na poziom edukacji, zatrudnienia i samodzielnego życia. Dlatego też aktualnie w budynku biura ZG PZN przy ulicy Konwiktorskiej tworzymy wzorcownię, w której gromadzone będą dostępne przedmioty służące rehabilitacji zawodowej i nauce samodzielności. Z pracowni będą korzystać podopieczni PZN, ich rodziny, opiekunowie, specjaliści. Każda osoba, która zgłosi się do wzorcowni zostanie zapoznana ze sprzętem i odbędzie miniwarsztaty. 
Od września 2009 działa nasza platforma hostingowa. Pod koniec ubiegłego roku okręgi otrzymały możliwość korzystania z niej (zakładanie kont emailowych, stron www, kont dla kół). Liczę, że z tego skorzystają, co znacznie poprawi komunikację, bo przepływ informacji między regionami a kierownictwem PZN wciąż pozostawia wiele do życzenia... 
 
Prawa i obowiązki 
 
Mija połowa piętnastej już kadencji. Często w rozmowach powraca temat konieczności zmiany naszego statutu. Nie udało nam się w nim jasno zapisać praw i obowiązków członków i poszczególnych struktur. To niewątpliwie utrudnia funkcjonowanie organizacji. Dyskusje nad statutem chcemy rozpocząć już w tym roku, przedstawiając środowisku nową wersję tego ważnego dokumentu, którego celem jest poprawa jakości zarządzania i organizacji naszej pracy. 
Aby Związek wychodził naprzeciw potrzebom osób niewidomych i słabowidzących i zadowalał coraz większe rzesze, należy doprowadzić do większej aktywności i autentycznego zaangażowania każdego z nas. Na razie z przykrością stwierdzam, że wiele osób nie korzysta z dóbr, które posiadamy. Związek wydaje np. 6 tytułów czasopism, w różnych wersjach, a liczba czytelników, patrząc na ilość członków tej organizacji, nie jest zadowalająca. Informacje i wiedza nie docierają do ludzi, często z ich własnej winy - braku aktywności. A na tę sferę działalności zostało wydane w zeszłym roku blisko 2 miliony złotych. 
 
Edukacja społeczeństwa 
 
W najbliższych miesiącach przed nami kolejne projekty. Kontynuowane będzie "Wsparcie osób niewidomych na rynku pracy", ciekawie zapowiada się również realizacja projektu "Chopin dla niewidomych". W tym roku planujemy zorganizować szeroką kampanię informacyjną wychodzącą również poza nasze środowisko. "Nie bądźmy obojętni" - to jej hasło. Będzie realizowana w ramach Europejskiego Roku Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym. Obejmie ona wiele tematów, takich jak edukacja, praca, aktywność społeczna, zdrowie. Zasadniczy jej cel to informacja i edukacja na temat potrzeb, ale i możliwości osób niewidomych. 
Kampania ma uwrażliwić społeczeństwo, a także uświadomić, że niewidomi są jego pełnowartościową częścią. Wiedza o naszym środowisku wciąż jest niewielka, przede wszystkim dlatego, że niedostępna, stąd często obserwowane niezrozumienie czy lęk ze strony osób nie mających na co dzień do czynienia z niewidomymi. Przyszedł czas to zmienić... 
 
Źródło: "Pochodnia" styczeń/luty 2010 r. 
 aaa 
6.2. W łapkach specjalistów 
Weredyk 
 
Nazwa "specjalista" powinna podlegać ochronie i być używana jedynie w odniesieniu do osoby, która charakteryzuje się jednocześnie dwiema kluczowymi cechami: wyróżnia się rozległą wiedzą w zakresie danej specjalności oraz jest kreatywna i innowacyjna. Wyróżniająca wiedza oraz umiejętności to określenia bardzo zobowiązujące i z pewnością niełatwe do spełnienia. Aby posiąść opisywane nimi cechy, trzeba mieć nie tylko dobre przygotowanie teoretyczne, ale nieustannie aktualizować wiedzę. Z kolei aby zdobyć i zachować umiejętności oraz sprawności, trzeba mieć - to bardzo ważne - ścisły kontakt z praktyką, umieć posługiwać się odpowiednimi metodami, technikami i narzędziami. W celu zdobycia, utrzymania i rozwijania takiej wiedzy specjaliści powinni regularnie czytać związaną z ich pracą fachową literaturę, uczestniczyć w specjalistycznych konferencjach, seminariach i sympozjach. Specjaliści z dziedziny rehabilitacji osób niepełnosprawnych powinni również czytać prasę środowiskową. Muszą bowiem orientować się doskonale nie tylko w teorii rehabilitacji. ale również w aktualnych wydarzeniach w tym środowisku, poglądach osób niepełnosprawnych, ich uprawnieniach itp., czyli problematyce środowiska, dla którego pracują. W przypadku osób z uszkodzonym wzrokiem powinna to być literatura tyflologiczna oraz prasa wydawana dla niewidomych i słabowidzących. 
Nie rzadziej niż raz na pięć lat posiadana wiedza powinna być także gruntownie aktualizowana. 
Specjaliści i "okołospecjaliści" chętnie uczestniczą w sympozjach, wygłaszają referaty i dyskutują, nie tylko zapewniając o swej fachowości, ale także zazdrośnie strzegąc osiągniętej pozycji. W latach bujnego rozkwitu życia konferencyjnego obserwowałem specjalistów ds. niewidomych - głównie psychologów i pedagogów zajmujących się nauczaniem oraz rehabilitacją we wszelkich postaciach i przywracaniem nas społeczeństwu. Od tamtych lat tematy wystąpień jakby się nie zmieniły czy też pozostały podobne i świadczą o tym, że czas spotkań na szczeblu nie minął. Mieliśmy i nadal mamy "Bezpieczeństwo i wyrównywanie szans kierunkiem działań Unii Europejskiej", "Brajl kluczem do wiedzy", "Innowacje edukacji niewidomych i słabowidzących", "Warunki egzaminów zewnętrznych a szansa niewidomego ucznia\studenta na osiągnięcie optymalnych wyników", "Czym jest godność niewidomego w świetle jego potrzeb intelektualnych?", "Wzajemne relacje widzących i niewidomych", "Wykorzystanie programu 3D sound w kształceniu wyobraźni przestrzennej niewidomych dzieci" czy "Orientacja przestrzenna kluczem do samodzielności". Bywały także referaty odsłaniające niezgłębione pokłady psychiki niewidomych a to w aspekcie podejrzliwości, a to agresji wynikającej ze ślepoty. I nie dało się przekonać specjalisty-referenta, że podejrzliwość czy agresja są wynikiem działania czynników i okoliczności zewnętrznych, a nie braku wzroku. 
To była (i nadal jest) teoria i rzeczywistość 30-minutowych referatów. Natomiast z praktyką specjaliści-teoretycy w licznych przypadkach zmierzyć się nie potrafią. Najczęściej bywa tak, że jeśli niewidomy nie przyjedzie na owo naukowe zgromadzenie z przewodnikiem, pozostaje zdany na własne siły i hart ducha. Zgrozą powiało, gdy weszły w modę - w ramach poczęstunku - szwedzkie stoły. Tutaj samodzielny niewidomy przegrywa całkowicie. I na nic mu edukacja oraz samodzielność, gdy potrzebna zwykła pomoc, i to niekoniecznie wysokiej klasy specjalisty. Omijają go filiżanki kawy, ciasteczka czy kanapki serwowane w szwedzkim bufecie, choć stara się być widoczny i wyróżnialny, z nadzieją dzierżąc białą laskę. Nie zawsze udaje mu się skorzystać z gorącego posiłku, nie zaplątać się pomiędzy salą obrad a szatnią.. Specjaliści chętnie dyskutują o jego kondycji edukacyjnej, rehabilitacyjnej i psychicznej, ale tylko dyskutują. 
Sądziłem, że coś się w tej materii na przestrzeni lat zmieniło. Niestety, klimat ludzkich kontaktów pozostał taki sam. Organizatorzy spotkań z udziałem niewidomych tłumaczą, że powodem takiego stanu rzeczy jest konieczność oszczędzania na kosztach wynajęcia odpowiedniego lokalu i odpowiedniej obsługi oraz na kosztach delegacji, stąd zapraszanie niewidomych bez osoby towarzyszącej. Sądzę jednak, że w ten sposób wszystkiego nie da się wytłumaczyć. Ważną rolę odgrywa tu brak wyobraźni i bezmyślność organizatorów. Przecież empatia, czyli zdolność wczucia się w potrzeby całkowicie niewidomych, nic nie kosztuje. Jeśli jednak aranżerowie takowych sympozjów liczą na spontaniczną pomoc zaproszonych wybitnych specjalistów, to są w poważnym błędzie. Specjaliści od niewidomych są po to, aby głosić wielkie idee, mówić o swym wielkim poświęceniu i oddaniu sprawie niewidomych tak w ogóle, a nie pojedynczym egzemplarzom, i z zapałem wskazywać na służebność własnej pracy, natomiast nie są od tego, aby widzieć jakieś tam elementarne potrzeby osoby niewidomej znajdującej się w zasięgu wzroku i ręki. 
Gdybyż tylko o referaty i konferencje chodziło. Nie tak dawno zostałem zaproszony na robocze spotkanie poświęcone oswojeniu miejskiej komunikacji. Między innymi proszono o opinie, czy osobom niedowidzącym ułatwią orientację boczne tablice z czytelnymi numerami linii. I zanim zainteresowani zdołali cokolwiek rzec w tej materii, bardzo ważny specjalista od niewidomych autorytatywnie stwierdził, że takie oznakowanie jest dla niewidomych niebezpieczne z powodu możliwości zahaczenia nosem, ramieniem lub okularami (w zależności od wzrostu) przy podchodzeniu do drzwi autobusu. "I kto będzie odpowiadał za okaleczenia?" - uciął wszelki opór rzeczony specjalista. Ponieważ nikt nie lubi ryzyka, jego zdanie przeważyło protesty zainteresowanych i negocjowanie wysokości zawieszenia tych numerów. 
Zaproponowałem innemu specjaliście, że mogę pomóc w rozmowach z nowo ociemniałymi na zasadzie własnych przeżyć i doświadczeń. "Ależ ja jestem najlepszym psychologiem niewidomych w mieście" - padła skromna odpowiedź. 
Coraz bardziej ugruntowuję się w przekonaniu, że podmiot specjalistycznej troski i sprawnej obróbki został zagubiony w referatach. A może prozaicznie przeszkadzał. 
"Wśród serdecznych przyjaciół..." 
 aaa 
6.3. Druga strona medalu - odsłona III 
Alicja Nyziak 
 
W poprzednim felietonie przedstawiłam bimbalskiego uczestnika komputerowego szkolenia podstawowego. Dziś zapraszam do spojrzenia na tę kwestię z innej strony okrągłego krążka. 
Oto w mieszkaniu niewidomego dumnie mruczy odpalony komputer. Mruczy i zaprasza do działania, ale jak tu działać, gdy się nie wie, co i jak! Na szczęście w bliskiej perspektywie szkolenie z podstaw obsługi komputera. Ponieważ energia i chęć działania rozpierają beneficjenta, zabiera się do tego, co może, czyli z uporem osła (w tym wypadku upór godzien naśladowania) do opanowania wszelakich akrobacji na klawiaturze komputerowej. Dla ułatwienia sobie życia obrajlowuje klawisze, uczy się prawidłowego ułożenia wszystkich palców - uf, trudna sztuka. Początkowo ma wrażenie, że porusza nimi niczym rozpłaszczona żaba w płytkiej kałuży. Wytrwałość i upór dają efekty, gdy rusza na podbój komputerowego świata - rozmieszczenie, nazwy klawiszy ma obcykane na medal. Wychodzi z mądrego i słusznego założenia, że dzięki temu będzie mógł lepiej i pełniej poznać tajniki programów specjalistycznych, dzięki którym otworzy się przed nim wiele różnorodnych możliwości. Po rozlokowaniu i machnięciu pierwszych kotów za płoty, gotowy do działania, melduje się w pracowni komputerowej. 
Instruktor przedstawia program szkolenia i tak na marginesie, z przepraszającym uśmiechem informuje o małym zamieszaniu w dokumentacji. W wyniku czego w szkoleniu uczestniczą osoby posiadające różne programy udźwiękowiające. To naprawdę drobiazg - tłumaczy instruktor. Właściwie, to ten problem tylko jemu utrudni prowadzenie zajęć - dodaje z ubolewaniem w głosie. 
 Nieświadomy znaczenia podanej informacji, niewidomy współczuje człowiekowi, bo dopiero biedaczek się namęczy! 
Zaczynają szumieć wentylatory w kompach i ruszają zajęcia. Początkowo nie ma większych problemów i zgrzytów, bo podawane są ogólne zasady pracy na komputerze. Potem zaczyna się karuzela absurdu! W odniesieniu do różnych programów udźwiękowiających należy wykonać odpowiednie kombinacje klawiszowe, a tu okazuje się, że instruktor już pierwszego dnia ciutkę jakby się gubi. Kursanci spijający słodki miód wiedzy z jego warg, dosyć szybko wykonują podawane polecenia, programy udźwiękowiające dostają czkawki, a razem z nimi syntezatory i aż dech zapiera, taki robi się galimatias. Nic, to przecież każdy może mieć gorszy dzień, stwierdza niewidomy, jutro będzie lepiej! Zaszywa się w pokoju, aby przyswoić sobie materiał z zajęć. A następnego dnia! Instruktor ewidentnie nie tylko siły zregenerował, ale także ruszył głową. Nagle zajęcia stały się jakoś mało zrozumiałe, ciągle padały jakieś fachowe określenia bez objaśnień co do czego. Tu pstryknąć, tam nacisnąć, i będzie dobrze. Rety, prawdziwa chińszczyzna. Co ma być dobrze? Jakie klawisze należy wdusić przy moim programie, aby osiągnąć zamierzony rezultat? Instruktor tłumaczy, tłumaczy i aż wzdycha - holender, ależ ”matoły” żądne wiedzy mu się trafiły. Oj, tego nie przewidział! 
Jak tu wybrnąć? 
Szare komórki ponaglone gwałtowną potrzebą działania pracują i... Rety, ależ ze mnie gapa - stwierdza instruktor. Jesteśmy w takim pięknym kurorcie i żeby nie zobaczyć tego i owego. Zaprasza na spacerek, a po drodze będzie opowiadał o poszczególnych programach. Nim zdumienie rozkwitnie w kursantach, niczym storczyk na wiosnę, kompy zapadają w cichy letarg, a oni delikatnie, acz stanowczo, zostają wysiudani z sali. 
… O czym to ja mówiłem? A tak, o programie... O, teraz mijamy stary, zabytkowy kościółek. Może ktoś ma ochotę się pomodlić. 
Rozprzężenie wkrada się do grupy, niczym lis do kurnika. Zaraz, zaraz, przecież nic nie było o... Nim zdanie pada do końca, przykładny "malkontent" zostaje przywalony lawiną protestów - cicho, bo nie będzie baletów. 
Instruktor nawet nie musi pytać, jakie są oczekiwania grupy - impreza czy zajęcia? Uśmiecha się radośnie, gdyż odpowiedź jest oczywista! 
Wraca niewidomy do domu, odpala kompa i... Hmm, co dalej? 
Jeżeli osoba niewidoma jest dociekliwa, energiczna i ma pewną smykałkę techniczną, to poradzi sobie sama. Choć czas jej przygotowania do startu na rynku pracy ulegnie wydłużeniu. Jeśli jednak uczestnikiem jest niewidomy, który mieszka na wsi, nie ma dostępu do internetu, nie ma odwagi samodzielnie plumknąć w ten techniczny świat, to wiele jeszcze wody upłynie, nim jego komputer zarobi dla właściciela na bułkę z szynką. 
Oczywiście, kwalifikacje powinny być odpowiednio wynagradzane. Zamiana myszki komputerowej na klawiaturę, to wysoko wyceniana przez PFRON umiejętność. Dlatego szkolenia z podstaw obsługi komputera, to kąsek, o który warto zawalczyć. Niestety, w tym wszystkim często ginie sedno sprawy - czy kursant rzeczywiście ma szansę poznać podstawową, tak wysoko wycenianą wiedzę? 
 
Pytanko zasadnicze: Według jakich kryteriów dobierać instruktorów? Jak sprawdzić ich kwalifikacje? 
 
aaa 
6.4. Nie widzę, nie słyszę - pracuję 
 
Szacuje się, że w Polsce żyje od 5 do 7 tysięcy osób głuchoniewidomych. Jak radzą sobie na rynku pracy, na jakie bariery napotykają? Zapytaliśmy o to głuchoniewidomych oraz osoby działające na ich rzecz. 
Grzegorz Kozłowski, przewodniczący Towarzystwa Pomocy Głuchoniewidomym: - Większość zawodów, które wykonują osoby pełnosprawne oraz niepełnosprawne, mogą również wykonywać osoby głuchoniewidome. Oczywiście wymaga to przygotowania tych osób, przygotowania pracodawcy, zorganizowania stanowiska, zorganizowania przestrzeni w miejscu pracy. Dlatego proces rehabilitacji zawodowej tych osób jest dłuższy, trudniejszy, większe są obawy zarówno po stronie głuchoniewidomych, jak i po stronie pracodawcy. Myślę jednak, że przy odpowiedniej motywacji, chęci i predyspozycjach osoby głuchoniewidome nie muszą się ograniczać do wykonywania zajęć takich jak: wyrób szczotek, obróbka drewna czy metalu. 
Agnieszka Orzech, osoba niewidoma i słabosłysząca, nauczyciel stażysta w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Dębicy Kaszubskiej: - Dość szybko znalazłam pracę. Druga placówka, do której się zgłosiłam zatrudniła mnie na umowę o pracę, ale chyba miałam dużo szczęścia, ponieważ, gdy konfrontuję moje doświadczenie z doświadczeniem znajomych, wiem, że jest liczne grono osób, które mają bardzo duże problemy ze znalezieniem pracy. Uważam, że osoby głuchoniewidome powinny szukać zatrudnienia poprzez organizacje działające na ich rzecz, które wesprą kandydata oraz nakreślą pracodawcy na czym polega funkcjonowanie takich osób. Wiem, że działanie na własną rękę nie jest zbyt efektywne, dopiero kiedy jest wsparcie ze strony psychologów, doradców zawodowych, możemy liczyć na jakieś efekty. 
Marcin Fiedorowicz, Towarzystwo Pomocy Głuchoniewidomym: - Zaskakującym faktem jest to, że dużą barierą w zatrudnieniu osób głuchoniewidomych jest zachowanie lekarzy medycyny pracy. Najczęściej lekarze nie zgadzają się, by osoby głuchoniewidome pracowały na rynku otwartym. Proces aktywizacji osób głuchoniewidomych to szereg działań prowadzonych na ich rzecz: wsparcie trenerów pracy, doradców zawodowych, poszukiwanie pracodawcy i jeśli na końcu tego procesu spotkamy opór ze strony lekarza medycyny pracy, to ten cały trud okazuje się stracony. Ważne jest to, aby pracodawca oraz lekarz medycyny pracy mieli jak najwięcej informacji na temat osób głuchoniewidomych. Dlatego należy szkolić tych, którzy mają wpływ na zatrudnienie osób głuchoniewidomych, aby nie utrudniali im życia, lecz aby ich wspierali. 
Anna Hutnik, Grupa Kapitałowa Work Service: - W naszej firmie osoby głuchoniewidome pracują jako referenci do spraw bazy danych. Myślę, że w każdej dużej firmie jest miejsce dla osób niepełnosprawnych. Nie ma się czego bać, w dobie internetu nie ma żadnych problemów w komunikacji między pracodawcą a pracownikiem. To mit, że pracownik niepełnosprawny jest mniej wydajny. Ja naprawdę kierując zespołem osób z niepełnosprawnością nie czuję absolutnie tej niepełnosprawności. Dziwi mnie to, że mimo, iż wskaźnik wykształcenia rośnie, ta mitologia nadal panuje w naszym kraju. 
 DT 
 
Data opublikowania: 2010-02-09 
Źródło: Agencja Informacyjna Integracja, All 
 
aaa 
6.5. Galeria tylko dla... 
Oset 
 
Przeglądając internet znalazłem skądinąd interesującą stronę międzynarodowego katolickiego ruchu dobroczynnego "BETEL". "Towarzyszenie człowiekowi ubogiemu i odkrywanie przy nim własnego ubóstwa uważamy za podstawową normę i jedyną realną wartość, która prawdziwie może przetrwać i jaką można po sobie pozostawić" - piszą inicjatorzy. Ruch "Betel" w człowieku słabym i ubogim "dopatruje się samego Jezusa Chrystusa". Poprzez szereg organizacji, wspólnot oraz grup zajmuje się osobami niepełnosprawnymi, w tym z upośledzeniem umysłowym, chorymi, starszymi wiekiem, dziećmi i młodzieżą z terenów wiejskich i najuboższych, a także pomocą dla ludzi z krajów biednych. 
Inicjatywa ze wszech miar godna uznania, ponieważ pomocy biednym i zagubionym nigdy za wiele. I oto w ramach tej działalności powstaje Galeria Artystyczna Osób Niepełnosprawnych, w której będzie można oglądać, a także nabyć prace ręczne osób z niepełnosprawnością, oraz "publikacje dotyczące tego środowiska". 
Powstanie Galerii Artystycznej Osób Niepełnosprawnych - czytam w informacji - wpisuje się w obchody 20. rocznicy utworzenia Międzynarodowego Katolickiego Ruchu Dobroczynnego. Do współpracy z Galerią zaproszone zostały wszystkie organizacje i ośrodki skupiające osoby niepełnosprawne. 
Zadumałem się i zasmuciłem: dlaczego osobna galeria tylko dla niepełnosprawnych, w dodatku traktowanych jako jednorodne środowisko. Pojawia się wyrazista dychotomia: sprawny - niesprawny, dla którego a nie z którym tworzona jest społeczna przestrzeń. Niepełnosprawny postrzegany jest jedynie na zasadzie "ten biedny, ubogi". Chrystus żył i nauczał ubogich, pocieszał chorych i strapionych, lecz nie dzielił i nie przeciwstawiał sobie dwóch odrębnych światów. 
Mnie przydrożnemu ostowi marzy się galeria miejska, w której wystawiać będą pospołu artyści niepełnosprawni i sprawni. Bo jaka jest różnica między dziełem malarskim osoby niepełnosprawnej na wózku i jego kolegi siedzącego tak samo przed blejtramem. Obaj posiadają sprawny aparat wykonawczy - oczy i ręce. Sztukę można dzielić jedynie na amatorską i profesjonalną. Natomiast inne kategoryzacje są bardzo nieostre i umowne. 
 
aaa 
6.6. POPON raportuje: Spada bezrobocie 
Magdalena Gajda 
 
Osób z orzeczeniem o niepełnosprawności jest w Polsce coraz mniej. Ci, którzy pracują, nie są zainteresowani uzyskaniem takiego dokumentu. Liczba zatrudnionych osób z niepełnosprawnością wzrasta, ale w zależności od regionu Polski. Spada zatrudnienie wśród osób ze schorzeniami specjalnymi. 
Tak wynika z Raportu o stanie zatrudnienia osób niepełnosprawnych w Polsce, przygotowanego przez Polską Organizację Pracodawców Osób Niepełnosprawnych (POPON). Raport POPON obejmuje lata 1993-2009, ze szczególnym uwzględnieniem kondycji rynku zatrudnienia osób z niepełnosprawnością w ubiegłym roku. 
O ile w latach 1993-1997 liczba osób posiadających prawne orzeczenie o niepełnosprawności systematycznie rosła, o tyle po 1997 r. zaczęła maleć. Na koniec III kwartału 2009 r. osób z niepełnosprawnością w wieku 15 lat i powyżej, a zatem zdolnych do podjęcia pracy, było w Polsce 3 mln 562 tys., czyli o 1 mln 046 tys. mniej niż w 1997 r. Według POPON-u główną przyczyną takiego stanu jest to, że osoby zatrudnione nie są zainteresowane uzyskaniem orzeczenia o niepełnosprawności. Oznacza to, że podjęcie pracy jest najskuteczniejszym narzędziem rehabilitacji, a wsparcie publiczne dla pracodawców przynosi lepsze efekty niż jakiekolwiek inne formy pomocy udzielanej bezpośrednio osobom z niepełnosprawnością. 
W 2005 r. rozpoczęło się realizowanie Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich, kontynuowanego obecnie przez Program Operacyjny Kapitał Ludzki. To wówczas Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zlecił organizacjom pozarządowym zadania z zakresu rehabilitacji zawodowej - np. prowadzenie ośrodków aktywizacji zawodowej, doradztwa, pośrednictwa pracy. Od tego też czasu zaczęła spadać liczba osób z niepełnosprawnością biernych zawodowo. 
Różnorodność i skuteczność programów aktywizacyjnych to nie wszystko. Zatrudnienie wśród osób z niepełnosprawnością rośnie (w 2009 r. o 37 tys.) dzięki uproszczeniu systemu obsługi dofinansowań. To przyczynia się do wzrostu liczby pracodawców zainteresowanych zatrudnieniem pracowników z niepełnosprawnością. Według danych z 2009 r., firm, które pobierają dofinansowanie do zatrudnienia jest 12 669, w tym 10 580 na rynku otwartym i 2 084 na rynku chronionym. 
Raport wskazuje, że pracodawcy korzystający z dofinansowań zatrudniają osoby z niepełnosprawnością w pełnym wymiarze czasu pracy, respektują uprawnienia pracownicze i odprowadzają wszystkie składki na ubezpieczenie społeczne. 
Według Ewidencji Zatrudnienia Osób Niepełnosprawnych (EZON), prowadzonej przez PRFON, większość pracujących osób z niepełnosprawnością zatrudnionych jest w zakładach pracy chronionej - 186 699 osób. Grupa ta stanowi 77,9 proc. wszystkich zatrudnionych niepełnosprawnych. 
Dane EZON pokazują też niepokojącą tendencję - maleje zatrudnienie osób ze szczególnymi schorzeniami na rynku chronionym. Dzieje się tak dlatego, że obecny system wsparcia nie rekompensuje całych kosztów zatrudnienia i nie dopasowuje się elastycznie do indywidualnych sytuacji niepełnosprawnych pracowników. Pracodawcy mają "związane ręce" - nie mogą wnioskować o dodatkową pomoc ani korygować wniosków już złożonych. Aby zachować płynność finansową, rezygnują z zatrudnienia takich pracowników, którzy mogą im przysporzyć nieprzewidywalnych kosztów. 
Zatrudnienie osób z niepełnosprawnością rozkłada się nierównomiernie. Najniższy poziom jest w województwach: podlaskim, opolskim, lubuskim i zachodniopomorskim, a najwyższy - w wielkopolskim, dolnośląskim, śląskim, mazowieckim i małopolskim. 
Podsumowując swój raport, POPON wnioskuje m.in. o: utrzymanie wsparcia finansowego dla pracodawców na co najmniej dotychczasowym poziomie, wprowadzenie dodatkowych mechanizmów promujących zatrudnienie osób z niepełnosprawnością, zwłaszcza wśród pracodawców, którzy nie korzystają z dofinansowań i redukują zatrudnienie, usprawnienie pomocy refundacyjnej dla firm zatrudniających osoby ze schorzeniami szczególnymi, zwiększenie puli środków finansowych na zadania z zakresu rehabilitacji zawodowej realizowane przez samorządy. 
 
Data opublikowania: 2010-01-28 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 aaa 
7. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE 
 
aaa 
7.1. Likwidacja artykułu 80 Kodeksu Cywilnego 
Aleksander Mieczkowski 
 
W dniu 4 lutego 2010 r. Senat przegłosował nowelizację Kodeksu cywilnego polegającą na likwidacji artykułu 80. Za nowelizacją opowiedziało się 77 senatorów, przeciwko było piętnastu i dwóch się wstrzymało. Potrzebny jest jeszcze tylko podpis prezydenta i starania niewidomych o tę zmianę zostaną uwieńczone powodzeniem. 
Osoby zainteresowane zagadnieniem mogą sięgnąć do styczniowego numeru "Wiedzy i Myśli" z 2010 r. Znajdą tam pod pozycją 7.1 wystąpienie rzecznika praw obywatelskich do Ministra Sprawiedliwości 
w sprawie art. 80 kc. 
Osoby, które nie zamierzają dokładniej wnikać w zagadnienie, a nie są w nim zorientowane, uprzejmie informujemy, że art. 80 Kodeksu cywilnego przewiduje szczególną formę czynności prawnych podejmowanych przez osoby nie mogące czytać. Otóż, zgodnie z tą regulacją, jeżeli osoba nie mogąca czytać ma złożyć oświadczenie woli na piśmie, oświadczenie powinno być złożone w formie aktu notarialnego. 
Przepis ten miał chronić m.in. osoby niewidome przed możliwymi oszustwami. Jest jednak dla nich bardzo uciążliwy. Jeżeli więc pan prezydent podpisze nowelizację kc, trudności te znikną. 
 
aaa 
7.2. Sejmowe veto dla Senatu 
Magdalena Gajda 
 
Pracodawcy z rynku otwartego, którzy zatrudniają nowych pracowników z niepełnosprawnością w stopniu znacznym i umiarkowanym nie będę musieli zgłaszać tego faktu do Państwowej Inspekcji Pracy. Posłowie sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, na posiedzeniu w dniu 10 lutego, zdecydowanie odrzucili poprawkę Senatu do ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. 
Przypomnijmy, że 8 stycznia, Sejm RP uchwalił kolejną poprawkę nowelizacyjną do ustawy rehabilitacyjnej. Nowela znosiła obowiązek uzyskiwania przez pracodawcę z rynku otwartego zatrudniającego osobę z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności, pozytywnej opinii Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) o przystosowaniu miejsca pracy do potrzeb takiego pracownika. 
Nowela została przesłana do Senatu. Ten zaś na posiedzeniu w dniu 4 lutego przychylił się do propozycji sejmowej, ale wprowadził też dodatkowy zapis, który nakładał na pracodawców obowiązek zgłaszania do PIP faktu zatrudnienia osoby z niepełnosprawnością w ciągu 7 dni od daty zawarcia z nią umowy. Tym samym - jeden obowiązek został zastąpiony drugim. 
Poprawka senacka trafiła z powrotem pod obrady sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Posłowie zdecydowanie opowiedzieli się za odrzuceniem propozycji Senatu uznając ją za stojącą w jawnej sprzeczności z intencją nowelizacji ustawy. 
Pracodawcy od dawna wskazują, że zniesienie obowiązku uzyskiwania pozytywnej opinii PIP jeszcze przed zatrudnieniem osoby z niepełnosprawnością w stopniu znacznym lub umiarkowanym, znacznie przyspieszyłoby procesy rekrutacyjne, a w konsekwencji przyczyniłoby się do zwiększenia zatrudnienia w tej grupie osób z niepełnosprawnością. Propozycja Senatu, nakładająca nowy, obligatoryjny obowiązek nie wpłynie na poprawę sytuacji osób z niepełnosprawnością na rynku pracy. 
 
Data opublikowania: 2010-02-11 
 Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 
aaa 
7.3. Renciści socjalni dorobią bez limitu 
 
Jarosław Duda, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej, Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych zapowiada likwidację "pułapki rentowej", czyli możliwość dorabiania bez zawieszania renty. 
Obecnie renciści socjalni chcący zachować rentę, mogą drobić 934 20 zł brutto.- 
To jest nowy projekt, który wejdzie w bardzo niedługim czasie pod obrady Parlamentu. Projekt mówi o tym, że renciści socjalni będą mogli podejmować aktywność zawodową, czyli będą mogli pracować - zapewnia Jarosław Duda.- To z punktu widzenia budżetu państwa jest bardzo ważne, bo jeśli ktoś może pracować, to będzie odprowadzał składki, a budżet nie będzie na tym tracił, tylko zyskiwał. Wiemy przecież, że wiele z tych osób i tak pracuje na czarno. Chcemy, żeby renciści socjalni mogli pracować bez tak zwanego skutku "pułapki rentowej", czyli sytuacji w której się nie pracuje, bo się traci rentę. Chcemy, żeby można było pracować i utrzymać rentę - dodaje Jarosław Duda. 
Projekt jest przygotowany i będzie najprawdopodobniej projektem poselskim dotyczącym tylko tego obszaru. - Żeby uniknąć takiej sytuacji jak ostatnio, kiedy Pan Prezydent zawetował ustawę ze względu na inne nowelizacje. Mamy nadzieję, że uda się to przeprowadzić jak najszybciej - zapewnia Minister Duda. 
DT 
 
Data opublikowania: 2010-02-03 
Źródło: Agencja Informacyjna Integracja, All 
 
 aaa 
8. Z PRASY I Z INTERNETU 
 
aaa 
8.1. Warszawo, bierz przykład z Londynu! 
Wojciech Karpieszuk/Gazeta Stołeczna 
 
 Londyn nie jest idealnym miejscem dla osób z niepełnosprawnością. Stara część metra jest niedostępna. Ale za to nie ma problemu w autobusach czy nawet w słynnych angielskich taksówkach. Większość miasta jest zdecydowanie dostępna. 
W styczniu odbył się kilkudniowy wyjazd studyjny dla dziennikarzy nagrodzonych w konkursie "Oczy Otwarte", zorganizowanym przez Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji. Wzięli w nim udział: Elżbieta Korczyńska z redakcji Programu III Polskiego Radia, Dorota Fredro-Boniecka ze Studia Reportażu i Dokumentu Polskiego Radia, Cezary Galek z Radia Zachód, Hubert Gorczyca współpracujący z TVP3 Lublin i Wojciech Karpieszuk z "Gazety Stołecznej". Ze strony organizatorów koordynacją zajmowała się Dorota Starzyńska. Przedstawiamy Państwu relację jednego z uczestników wyjazdu - Wojciecha Karpieszuka. 
Każdy z nas (laureatów konkursu "Oczy Otwarte" - red.) w Polsce zajmuje się sprawami osób niepełnosprawnych i ich aktywizacją. Także w Londynie, jednym z największych miast Europy, na każdym kroku zwracaliśmy uwagę na to, jak czują się tam niepełnosprawni. Czy transport publiczny jest dostępny dla wózkowiczów? Czy w metrze są oznakowania dotykowe pomocne dla niewidomych podróżnych? Czy na ulicy widać osoby niepełnosprawne? Czy bawią się w klubach i w pubach? 
 
Show Trust pomaga wykluczonym 
 
Pierwszego dnia pobytu odwiedziliśmy w Luton organizację Show Trust. Zajmuje się ona pomocą osobom niepełnosprawnym. Okazało się jednak, że nie tylko im. Po siedzibie organizacji oprowadzał nas Jonathan James. Na pierwszy rzut oka wygląda jak najzwyklejsze biuro, jest tam kilka pomieszczeń. Przy komputerach siedzą konsultanci. Na ścianach wiszą informacje np. o tym, jak napisać list motywacyjny i dobre CV. Nasz przewodnik tłumaczył, że Show Trust nie pomaga tylko osobom z niepełnosprawnością, ale w ogóle wszystkim wykluczonym. Przychodzą do nich m.in. Polacy, którzy przyjechali do Anglii "po lepsze życie" i nie mogą się odnaleźć. Przychodzą słabo wykształceni. Ale organizacja dba o to, by co najmniej połowę podopiecznych (nazywanych tam klientami) stanowiły osoby z niepełnosprawnością fizyczną i intelektualną. 
- To nasz sposób na integrację wszystkich tych, którzy potrzebują pomocy. Nie oddzielamy pełnosprawnych od niepełnosprawnych - opowiadał nam Jonathan James. 
Show Trust pomaga się usamodzielnić, znaleźć odpowiednią pracę, zapewnia szkolenia z asertywności. Organizacja oferuje kursy informatyczne, a nawet lekcje z angielskiego i wiele kursów zawodowych. To największe tego typu stowarzyszenie na Wyspach Brytyjskich. Jest tam zarejestrowanych 75 tys. podopiecznych. Jego działalność jest finansowana z Europejskiego Funduszu Społecznego oraz z dotacji przyznawanych przez Jobcentre Plus (odpowiednik polskiego urzędu pracy). 
Jonatan James pochwalił się także, że w Luton, gdzie mieszka ponad 180 tys. osób, transport publiczny jest w pełni dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnością - zarówno na wózkach, jak i niewidomych. 
 
W autobusie i w metrze 
 
Już w Londynie mogliśmy przekonać się o dostosowaniu komunikacji miejskiej. Wszystkie autobusy są niskopodłogowe, mają specjalne miejsca dla pasażerów na wózkach. W każdym z nich nazwy przystanków są "czytane", co na pewno jest bardzo pomocne dla niewidomych i niedowidzących podróżnych. Nawet taksówki, słynne czarne caby, są tak zaprojektowane, by mogły nimi podróżować osoby na wózkach inwalidzkich. 
Ale dosyć kadzenia.Rozczarowanie transportem publicznym przyszło w metrze. - W sumie nie ma się czemu dziwić - zauważył ktoś z nas. To najstarsze metro na świecie. Pierwsi podróżni wsiedli do niego kilka miesięcy po tym, jak w Polsce wybuchło Powstanie Styczniowe - w 1863 roku. 
Dziś system liczy 12 linii i jedną naziemną DLR, 275 stacji i ponad 400 kilometrów tras. Najnowsze linie (np. kolejka DLR w dokach) są dostępne dla wózkowiczów, także na starszych liniach część przystanków jest dostosowana. Na każdej stacji są darmowe mapki - łatwo można sprawdzić, gdzie wysiąść, by nie natknąć się na architektoniczne bariery. System jest bardzo intuicyjny i naprawdę nie trzeba być rodowitym londyńczykiem, by umieć się odnaleźć w tej gęstej sieci. Długie, zakręcone korytarze tylko na pierwszy rzut oka budzą przerażenie. Drugi plus dla metra to częste komunikaty informacyjne, np. o opóźnieniach. Trzeci - wyraźne pasy z guzkami przed krawędzią peronu. Z tym oznakowaniem jest problem w metrze warszawskim. 
 
Dostosowanie to norma 
 
Zbadaliśmy także puby (a jakże!) i restauracje. Wielki plus (nie tylko z myślą o osobach niepełnosprawnych) to całkowity zakaz palenia w klubach, barach, pubach. Większość miejsc, które odwiedziliśmy, jest dostępna dla ludzi z różnymi rodzajami niepełnosprawności. Dostosowana toaleta - to coś normalnego. Biorąc pod uwagę angielski styl bycia i pełen luz, osoba na wózku na parkiecie nie będzie dziwadłem. Na ulicach nie ma wysokich krawężników, chodniki są równe. Muzea, nawet te zbudowane dawno temu, są dostępne dla każdego. W gigantycznym British Museum nie ma miejsca, do którego nie dostałaby się osoba na wózku. Przed każdymi schodami jest specjalny podnośnik. Eksponaty są opisane brajlem. Osoby niewidome mogą dotykać niektórych z nich. 
 Przechowywane od stuleci w sejfie, w starej części Tower of London, królewskie klejnoty też są dostępne dla wózkowiczów. Osoba na wózku nie ma problemów z dostaniem się do zbudowanego pod koniec XIX wieku Prince of Wales Theatre. Budynek gruntownie przebudowano w 2004 roku. Na sali są specjalne miejsca dla publiczności na wózkach inwalidzkich. 
Po kilku dniach pobytu w angielskiej stolicy nasuwa się myśl: Warszawa - jeśli chodzi o dostępność dla niepełnosprawnych - jest daleko w tyle. Londyn na pewno nie jest idealny, ale widać tam dobrą wolę. Mam wrażenie, że to, co można tam zmienić, jest bez zwłoki zmieniane. A tam, gdzie jest to niemożliwe (choćby stare metro), informuje się ludzi o czekających niedogodnościach. Zatem - Warszawo, bierz przykład z Londynu! 
Wyjazd studyjny do Londynu sfinansował Philip Morris Polska. 
 
Data opublikowania: 2010-02-04 
 Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 
aaa 
8.2. Ziści się marzenie niewidomego narciarza 
 
Niewidomy od czasów młodości Kanadyjczyk Brian McKeever będzie mógł zrealizować swoje wieloletnie marzenie. Wszystko za sprawą Igrzysk Olimpijskich w Vancouver, podczas których będzie reprezentował swój kraj. 
Biegacz narciarski znany w Canmore, będzie pierwszym sportowcem biorącym udział zarówno w Igrzyskach Olimpijskich oraz w Paraolimpiadzie. Swoim występem ma zamiar zainspirować wiele osób sprawnych i niepełnosprawnych. 
McKeever już wcześniej natchnął swoich kolegów z reprezentacji, którzy postrzegają go jako pełnosprawnego narciarza z wielkim talentem. 
- Brian jest nieprzeciętnym sportowcem i człowiekiem. Ponadto bardzo ciężko pracuję i nigdy nie rozmawia na temat swojego kalectwa - powiedziała agencji Reuters srebrna medalista olimpijska 2006 roku Sara Renner. 
- Jako koleżanka z zespołu, nigdy tego nie zauważyłam. Nic nie jest w stanie go zatrzymać. Będzie wielką inspiracją dla nas w najbliższym czasie, kiedy wszyscy będziemy walczyć z własnymi słabościami. Pomaga nam swoim optymizmem i pozytywnym nastawieniem - kończy. 
- Czasami zapominasz, że on widzi zaledwie 10 procent tego co ty - mówi kolega z zespołu Kershaw, trenujący z McKeeverem. - Widzisz go próbującego czytać cokolwiek, a jego twarz jest ponad to. Wiesz jaki wysiłek musiał włożyć, żeby dojść do tego miejsca, w którym obecnie się znalazł. Jest bardzo ważną osobą dla naszej reprezentacji. 
McKeever, który cierpi na chorobę Stargardts, zagwarantował sobie miejsce w kanadyjskiej ekipie na Igrzyska w Vancouver dzięki zwycięstwu, jakie odniósł w styczniowym biegu na 50 kilometrów dla pełnosprawnych zawodników rozgrywanym w Canmore. - To zwycięstwo uznaje za jeden z największych powodów do dumy. To było coś wielkiego dla mnie. - powiedział agencji Reuters w rozmowie telefonicznej. - Tym bardziej, że było to moje pierwsze zwycięstwo na tym poziomie zawodów seniorskich w Kanadzie.- Zaliczyłem dobre biegi w okresie juniorskim, ale zajęło mi 10 lat zanim wygrałem swoje pierwsze zawody seniorskie i jestem z tego dumny. - Cztery lata zajęły mi przygotowania do tegorocznych zawodów. Skoncentrowałem swoje treningi na biegach długodystansowych, co pozwoliło mi jeszcze lepiej poznać swoje możliwości. 
Pole widzenia McKeever wynosi 10 procent widzenia zdrowego człowieka i jest ograniczone do widzenia bocznego. 
Zawodnik powróci do Kolumbii Brytyjskiej w marcu, na zawody Paraolimpiady. Dotychczas McKeever wygrał siedem medali podczas poprzednich Paraolimpiad, wspólnie ze swoim bratem Robinem, który jest jego przewodnikiem. Jednak podczas Igrzysk będzie występował samodzielnie. 
- Będzie mi brakowało Robina, ale mam doskonały zespół, którego jestem częścią i który pomoże mi wypełnić jego brak - kończy McKeever. 
 
Data opublikowania: 2010-02-03 
Źródło: wiadomosci.onet.pl za: item.htmlReuters 
 
 aaa 
8.3. Wzrok niepotrzebny, by cenić talię osy 
 
 Preferencje w stosunku do kobiet z wyraźnym wcięciem w talii wykazują nie tylko widzący mężczyźni. Podobny trend widać także wśród panów ociemniałych, gdy oceniają kształty płci przeciwnej za pomocą dotyku. Mogłoby to sugerować, że mamy do czynienia z ugruntowanym przez ewolucję zjawiskiem w większej mierze biologicznym niż kulturowym (Evolution & Human Behaviour). 
Holenderski psycholog Johan Karremans z Radboud University Nijmegen zebrał grupę 38 mężczyzn, w tym 19 niewidomych. Połowie wylosowanych panów widzących założono na oczy przepaski. Eksperymenty prowadzono w wanach stanowiących mobilne laboratoria. Wewnątrz umieszczano dwa kobiece manekiny z regulowanym obwodem talii i bioder. Były one ubrane w identyczne dopasowane sukienki. W jednym z manekinów wymiary ustawiono w taki sposób, by obwód pasa stanowił tylko 70 proc. obwodu bioder (to idealne proporcje ustalone dla kultury zachodniej). U drugiego talia stanowiła 84 proc. bioder, co odpowiada górnej granicy przeciętnych rozmiarów prawdziwych kobiet - jak wynika z danych zebranych w 1999 r. przez Światową Organizację Zdrowia. 
W holenderskim studium, niewidomych od urodzenia ochotników poproszono o zbadanie talii oraz bioder lalek za pomocą dotyku i o ocenę ich atrakcyjności na 10-stopniowej skali. Potem przyszedł czas na mężczyzn widzących (tych, którzy mogli się swobodnie posługiwać wzrokiem i tych, którzy musieli założyć przepaski). Trafiali oni do samochodu zaparkowanego przy centrum handlowym, tam też odbywała się przyspieszona rekrutacja. 
Średnia ocena niewidomych dla lalki z węższą talią wynosiła 7, a dla manekina z większym obwodem pasa 6. W przypadku panów widzących przeciętne oceny wyniosły, odpowiednio, 8 oraz 6,5. 
Odkrycie to podaje w wątpliwość znaczenie dostępu do danych wzrokowych dla rozwoju męskiej preferencji niższego stosunku obwodów talii i bioder [...]. Wskazówki wzrokowe jedynie wzmacniają istniejącą skłonność do wiotkości. Wyniki podważają hipotezę, która mówi, że upodobanie do niskiej proporcji pas-biodra jest wynikiem kontaktu ze środkami masowego przekazu angażującymi wzrok. 
 
Data opublikowania: 10-01-21 
Źródło: USA Today/kopalniawiedzy.pl 
 
 aaa 
8.4. Niewidomy skazany na 5 lat więzienia 
 
Pięć lat spędzi w więzieniu 71-letni Jerzy M. z Chełmna za pobicie dwóch sąsiadów - orzekł w piątek toruński sąd okręgowy. Nie dał im najmniejszych szans, choć jest całkiem... niewidomy. 
Szczególnie drastyczne było pobicie Jana K. Ślepiec trzema ciosami w twarz sprowadził go w październiku 2007 r. do parteru, a następnie złapał za włosy i walił jego głową o posadzkę swojego mieszkania. - Tak mocno, że złamał mu najtwardszą czołową kość czaszki - referował sędzia Piotr Szadkowski. 
71-latek wywlókł mężczyznę z domu i tam pastwił się nad nim dalej. - Położył jego głowę na swojej dłoni, by wiedzieć gdzie uderzać, i zadał kolejne razy - kontynuował sędzia. 
Po tym incydencie Jerzy M. został aresztowany, lecz ze względu na stan zdrowia w kwietniu 2008 r. wyszedł na wolność. I po miesiącu zaatakował innego sąsiada Grzegorza F. - Tak zmasakrował mu twarz, że gdy odwożono go do szpitala, nie potrafiła go rozpoznać własna żona - opowiadał przewodniczący składu orzekającego. 
Co wstąpiło w Jerzego M., że tak rozprawił się z sąsiadami? Pierwszego podejrzewał, że ukradł mu pieniądze. Jan K. - jego stary znajomy, z którym razem popijał - robił bowiem dla niego zakupy. Z kolei Grzegorz F. podpadł mu tym, że przy kieliszku namawiał 71-latka, aby - na czas odsiadki za pierwsze pobicie - oddał mieszkanie jego dziecku. - Jerzy M. postanowił ich za to ukarać i wyrzucić z domu - ocenił sędzia. 
Sporną kwestią w procesie było to, jak prawnie zakwalifikować czyny mieszkańca Chełmna. Prokuratura początkowo zarzucała mu podwójne usiłowanie zabójstwa, ale w sądzie zdecydowanie złagodziła stanowisko, dowodząc, że niewidomy dążył jedynie do spowodowania u pokrzywdzonych sąsiadów ciężkich obrażeń. Chciała za to dla niego 7 lat więzienia. Sąd zgodził się z nią połowicznie. Uznał, że tak było tylko w przypadku Jana K. Co do napaści na Grzegorza F. stwierdził, że 71-latek nie zamierzał zrobić mu nic więcej poza solidnym obiciem twarzy. - Świadczą o tym zeznania policjantów. Kiedy przyjechali zatrzymać Jerzego M., ten już go nie bił, choć nic nie stało na przeszkodzie, by robił to dalej - zakończył sędzia Szadkowski. 
Wyrok jest nieprawomocny. 
 
Data opublikowania: 2010-02-13 
Źródło: Gazeta Wyborcza Toruń 
 
aaa 
9. DYSKUTUJEMY 
O oczekiwaniach od PZN-u 
 
W styczniu 2010 r. na liście dyskusyjnej PZN-u Mała przedstawiła swoje oczekiwania pod adresem Polskiego Związku Niewidomych. Spodziewałam się, że wywoła to ożywioną dyskusję. Tymczasem wypowiedziały się chyba tylko jeszcze dwie osoby. Być może, nie wszystkie wypowiedzi udało mi się wyłowić, ale gdyby było ich bardzo dużo, tak jak na inne tematy, z pewnością znalazłabym więcej. 
Być może, że niewidomi nie wiedzą, czego powinni oczekiwać, być może nie oczekują niczego. Nie wiem, jak to ocenić. 
Przedstawiam więc wszystkie wypowiedzi, które znalazłam, i liczę na to, że Czytelnicy wyciągną właściwe wnioski. 
 
Mała - Już dawno zastanawiałam się jak to opisać. Ludzie chodzą do swojej organizacji po konkretną pomoc, i to jest normalne. Niewidomi i niedowidzący próbowali chodzić po pomoc do kół PZN-u. Rzadko bywa, by wychodzili usatysfakcjonowani. 
Często zdarza się, że tracimy głowę w trudnych życiowych sytuacjach, np. utrata kogoś bliskiego. W tym momencie przydałby się prawnik, który pomógłby pozałatwiać mnóstwo formalności, bo niewidomy nie ma głowy do podejmowania konkretnych decyzji, boi się sobie zaszkodzić. Wtedy się nie wie, gdzie szukać prawnika czy innej pomocy. Często nie chce się nawet włączyć internetu, a jak już się włączy, nie rozumie się czytanych informacji. 
Osoby rozliczające się z fiskusem chciałyby otrzymać informacje, kto pomoże wypełnić pity i gdzie takiej osoby szukać. Człowiek, który traci wzrok zostaje zapisany do PZN-u, często robi to ktoś ze znajomych lub rodziny. Jeśli sam się pofatyguje do koła, zapłaci składki i myśli, że się nim zajmą fachowcy. Ale nikt się nim nie interesuje, ważne że składka została opłacona. 
Domownicy również nie wiedzą, jak się mają zachowywać i co robić. Dobrze by było, żeby tyflolog pojawił się u takiej osoby w domu i porozmawiał z całą rodziną, a zwłaszcza z osobą, która właśnie straciła wzrok i nie widzi sensu życia. Ktoś w kole powie, że musisz jechać na miesięczne szkolenie do Bydgoszczy. Jednak nikt nie wyjaśnia po co i dlaczego. Niewidomy nie wie, czy warto tam jechać. Kończąc jakąś szkołę, każdy chciałby otrzymać informacje, co ma robić dalej, jego rodzice też chcieliby to wiedzieć. Człowiek tracący pracę również chciałby wiedzieć, co ma robić dalej, jak może się przekwalifikować. 
Osoba, która była, a może jeszcze jest członkiem Związku od wielu lat, chciałaby pojechać na jakiś porządny turnus rehabilitacyjny, na którym dowiedziała by się, jakie ma możliwości osobistego rozwoju i co dalej może ze sobą począć. 
Już od wielu lat słyszę, że na turnusach uczy się brajla, czynności życia codziennego oraz chodzenia z laską. W każdym ośrodku pezetenowskim mówią to samo, tylko nikt nie widzi, że wszystko się zmienia. 
Dlaczego niewidoma kobieta nie ma możliwości skorzystania z porad kosmetyczki, fryzjerki i dlaczego nic nie mówi się o mowie ciała, tak ograniczonej przez utratę wzroku. 
Wiem, że nie da się perfekcyjnie tego opanować, ale niektórych gestów można się nauczyć. Jednak musi być ktoś, kto tego nauczy. Szkolenia homerowskie nie wystarczają, dlaczego nie ma w ośrodkach pezetenowskich nauki obsługi komputera? Ktoś powie, że Bydgoszcz szkoli. Tak szkoli, ale z nastawieniem na jeden wybrany screanreader. Tak naprawdę zdanie uczestnika szkolenia wcale się nie liczy. Ludzie nie są traktowani indywidualnie - wszystkich wrzuca się do jednego wora. Zapomina się, że każdy człowiek jest inny i może mieć inne potrzeby - ktoś może być dobry w jednej dziedzinie, a inny w drugiej. 
Na razie nic więcej do głowy mi nie przychodzi, jeśli ktoś coś doda będę szczęśliwa. 
Jola - Bardzo dobrze to ujęłaś. Dodam jeszcze, że PZN powinien podjąć starania o przywrócenie stuprocentowej dotacji na przewodnika dla osób całkowicie niewidomych. O wiele łatwiej coś zaniedbać i utracić, niż odzyskać. Ale od tego jest PZN, żeby dla swoich członków o to walczyć. Należałoby też uporządkować i urealnić sprawę zasiłku lektorskiego dla niewidomych, pracujących na tzw. wolnym rynku. Należałoby też zająć się sprawą asystentów dla osób niewidomych. 
Wojtek - Miła Mała, to jest znakomity program przekształceń zakresu działalności PZN jako naszej organizacji. Nawet może nie muszą to być przekształcenia, ale przynajmniej radykalne rozszerzenie. Możliwe, że działalność aktualnie prowadzona też jest potrzebna. Jeśli jednak nie starczy sił i środków na to, co dotąd i na to, co potrzebne, należy nacisk położyć na to, co potrzebne, skoro to, co dotąd nader często jest zwyczajnie niewystarczające. 
Mała - Pisząc te słowa, miałam na myśli rozszerzenie działalności, a raczej elastyczności, przecież dobrze widać czego nie ma. Akurat Ty Wojtku doskonale o tym wiesz. Sam na stażu otworzyłeś mi oczy na wiele spraw. Ostatnio np. szukałam opisu, jak precyzyjnie i dokładnie zrobić makijaż - niczego nie znalazłam. I czegoś o wizerunku osób niewidomych też nie. Znalazłam jedną jedyną publikację fundacji FIRR. Niestety, nie ma tam podanych dokładnych ćwiczeń i wskazówek, które umożliwiłyby korygowanie u siebie różne niedociągnięcia. 
Nie rozumiem takiego podejścia ludzi pracujących z niewidomymi. Dla nich, od wielu lat, liczy się ciągle to samo. Może się czepiam, ale to przychodzi mi na myśl za każdym razem, kiedy myślę o swoim wizerunku. 
Niewidomi zatrzymali się w rozwoju, a raczej zatrzymali ich terapeuci, którzy pracują z nimi. To ci terapeuci mają chyba pozamykane oczy, przecież biedny niewidomy nie jest w stanie o nic konkretnego się upomnieć. 
Tworzy się różnego rodzaju konferencje w ośrodku dla niewidomych w Owińskach, tak naprawdę nic z tego nie wynika. Nie jest to pomocne dla naszego środowiska, nie ma żadnych konkretów, żadne informacje nie są publikowane w internecie, wielu absolwentów tego ośrodka walczy z depresjami itd. Ta krowa co dużo ryczy, mało mleka daje. Krową są Owińska, wstydzę się, że robiłam tam szkołę podstawową, ale nie boję się do tego przyznać. 
 Opracowała Bożena Klonek 
 
aaa 
10. Z PRZESZŁOŚCI 
Na niej wzorowali się inni 
Józef Szczurek 
 
Była pierwszą spółdzielnią inwalidów w Polsce. Powstała w grudniu 1945 roku. Na niej wzorowały się inne. Niewątpliwie Czytelnicy domyślają się, iż mamy na myśli lubelską spółdzielnię niewidomych. Dzisiaj zatrudnia ponad 860 osób, a wartość jej produkcji przekracza 160 milionów złotych. Wróćmy jednak do początków. Sytuację w tamtym okresie najlepiej charakteryzuje fragment referatu wygłoszonego na jubileuszowym, walnym zgromadzeniu przedstawicieli członków spółdzielni, który odbył się 19 kwietnia bieżącego roku w Lublinie. 
"Losy powstania Spółdzielni Inwalidów Niewidomych w Lublinie sięgają 1945 roku i garstki niewidomych, którzy przy pomocy Henryka Ruszczyca - ówczesnego organizatora i dyrektora ośrodka rehabilitacyjnego dla ociemniałych żołnierzy w Surhowie koło Krasnegostawu oraz Oddziału Lubelskiego Polskiego Czerwonego Krzyża, poczynili wstępne kroki w celu zorganizowania samodzielnej jednostki spółdzielczej. 
W październiku, listopadzie i grudniu 1945 roku załatwiano konieczne sprawy, związane z organizacją spółdzielni, by w dniu 29 grudnia, w lokalu PCK przy ulicy Wyszyńskiego 5, zwołać zebranie założycielskie z udziałem dziesięciu członków założycieli, a mianowicie: Henryka Ruszczyca, Modesta Sękowskiego, Jana Wachowicza, Cyryla Żądły, Mieczysława Zarzeckiego, Konstantego Szeki, Jana Szpakowskiego, Antoniego Rzeszowskiego, Eugeniusza Bartoszewskiego i Stanisława Halińskiego i powołać do życia jednostkę organizacyjną pod 
nazwą "Spółdzielcze Zakłady Pracy dla Niewidomych Inwalidów przy PCK w Lublinie z odpowiedzialnością udziałami". Przyjęto statut i dokonano wyboru władz nowo powstałej organizacji spółdzielczej inwalidów. Zarząd stanowili: Henryk Ruszczyc, Modest Sękowski i Jan Wachowicz, natomiast w skład rady nadzorczej weszli: Antoni Rzeszowski, Eugeniusz Bartoszewski i Stanisław Kaliński. Przewodniczącym komisji rewizyjnej został Antoni Rzeszowski, zaś honorowym prezesem zarządu - Henryk Ruszczyc. 
Pierwsze lata działalności były szczególnie trudne ze względu na brak dosłownie wszystkiego: lokali produkcyjnych, izb mieszkalnych, surowców do wyrobu szczotek, jak również artykułów pierwszej potrzeby. Borykając się z wieloma przeciwnościami losu, młoda organizacja spółdzielcza szukała mocniejszego wsparcia silniejszej jednostki gospodarczej dla swych poczynań. Dążenia te znalazły swoje urzeczywistnienie po decyzji władz naczelnych o powołaniu w Warszawie w 1946 roku Centrali Spółdzielni Inwalidów. 
Spółdzielnia nasza, po przystąpieniu do tej jednostki organizacyjnej, zmieniła swoją nazwę na: "Spółdzielcze Zakłady Pracy Niewidomych w Lublinie". W tym samym roku na walnym zgromadzeniu członków spółdzielni wybrano nowy zarząd w składzie: Modest Sękowski, Jan Wachowicz i Mieczysław Miroński. 
Okres działalności spółdzielni w latach 1945 - 1950 zamknął pewien rozdział historii, w którym ukształtowała się ona organizacyjnie i przygotowała do ciągłości produkcji i systematycznego zwiększania zatrudnienia. 
Miejskie i wojewódzkie władze partyjne i administracyjne okazywały lubelskiej spółdzielni zawsze wiele zrozumienia, życzliwości i udzielały wszechstronnej pomocy. 
Inicjatywa kierownictwa, w połączeniu z tą życzliwością dawała dobre rezultaty. Już w 1958 roku przekazano pracownikom lubelskiej spółdzielni niewidomych dwa bloki mieszkalne. Jak wielkie to miało znaczenie, nie trzeba uzasadniać. Prawdziwy przełom nastąpił kilka lat później w 1963 roku. Wtedy to spółdzielnia wybudowała własny obiekt produkcyjny o kubaturze 14 tysięcy metrów sześciennych. Warunki pracy zmieniły się radykalnie. Część pomieszczeń przeznaczono na cele rehabilitacyjne i socjalne. Wreszcie można było pomyśleć o wprowadzeniu nowych branż i asortymentów, bardziej atrakcyjnych i dostosowanych do potrzeb niewidomych. Zaczęto produkować sznury i przedłużacze elektryczne, bezpieczniki samochodowe, zaciskacze do krwiobiegu, kapsle do butelek. Bardzo szybko rosło zatrudnienie i produkcja. 
Kolejne doniosłe wydarzenie to oddanie do użytku w 1969 roku nowego obiektu przeznaczonego na działalność rehabilitacyjną i socjalną. Zorganizowano w nim służbę lekarską z prawdziwego zdarzenia z gabinetami specjalistycznymi. Radykalnie poprawiły się warunki pracy całej załogi. W produkcji, wprowadzając ciągle nowe asortymenty, spółdzielnia coraz śmielej wchodzi w kooperację z przemysłem motoryzacyjnym. 
Dużym sukcesem jest zatrudnienie znacznej grupy niewidomych z dodatkowymi schorzeniami. I tak na przykład zatrudniono kilkunastu niewidomych z brakiem rąk. Dla nich w spółdzielni opracowano oryginalne oprzyrządowanie. Zapewniono im ciągłość pracy. Pod tym względem spółdzielnia lubelska pozytywnie wyróżnia się spośród innych. 
Jak wynika ze sprawozdania przedłożonego na wspomnianym już walnym zgromadzeniu, w spółdzielni lubelskiej dominuje branża elektrotechniczna: stanowi osiemdziesiąt procent całej produkcji. Składają się na nią takie wyroby, jak: stacyjki zapłonowe i przełączniki do samochodów, wyłączniki do pralek automatycznych i wiele innych detali dla przemysłu samochodowego i elektrotechnicznego. Ten kierunek będzie nie tylko utrzymany, ale i w dalszym ciągu rozwijany. 
Warto jeszcze dodać, iż dziesięć procent całej produkcji idzie na eksport do obydwu stref dewizowych. Przedmiotem eksportu są głównie podzespoły do pojazdów mechanicznych i do pralek automatycznych. 
Najważniejsze zadania na rok bieżący i najbliższe lata to stała poprawa jakości wyrobów, unowocześnienie i zakup maszyn oraz środków transportu, polepszanie warunków pracy, zwłaszcza poprzez wyciszanie pomieszczeń w dziale metalowym, uporządkowanie dróg komunikacyjnych na terenie spółdzielni, zainstalowanie nowoczesnych pras hydraulicznych. Wszystko to będzie możliwe, gdyż w bieżącym roku planuje się oddanie nowego obiektu na działalność socjalną i kulturalną. Dzięki temu można będzie nie tylko zwiększyć i unowocześnić produkcję, lecz również w istotny sposób poprawić warunki pracy załogi. Planuje się również uruchomienie na terenie spółdzielni nowych punktów sprzedaży artykułów spożywczych i nowych punktów usługowych (naprawa odzieży, zakład fryzjerski, pralnia). Nowy obiekt, który jest już na ukończeniu, 860 - osobową załogę spółdzielni napawa satysfakcją i dumą, zwłaszcza, że trudności ciągle nie brakuje i trzeba wiele wysiłku, aby tak złożone zadania realizować w zaplanowanym terminie. Prezes Zarządu - Jan Ujma i całe kierownictwo spółdzielni wielką wagę przywiązują do działalności socjalnej. W roku ubiegłym ze skierowań na wczasy, turnusy rehabilitacyjne, na leczenie w sanatoriach i na kolonie skorzystało 440 pracowników i członków ich rodzin. Bardzo liczne jest koło sportowe. Największe sukcesy odnosi w lekkiej atletyce, piłce toczonej, tenisie stołowym i strzelectwie (do dwu ostatnich sekcji należą oczywiście pracownicy widzący). 
Wśród gości licznie zaproszonych na uroczystość jubileuszową, połączoną z walnym zgromadzeniem, był przedstawiciel Wydziału Administracyjnego Komitetu Centralnego Partii - Zdzisław Mordzak, który w swoim przemówieniu wysoko ocenił rehabilitacyjną i produkcyjną działalność spółdzielni i z okazji jej 35-lecia złożył pracownikom serdeczne gratulacje i życzenia. Z okazji jubileuszu liczna grupa pracowników otrzymała nagrody, dyplomy i różnego rodzaju odznaczenia. Wśród gości była także wdowa po pierwszym i długoletnim prezesie spółdzielni - prof. Zofia Sękowska. 
Na podkreślenie zasługuje fakt, iż bardzo dobrze układa się współpraca pomiędzy kierownictwem spółdzielni i okręgiem PZN, co znajduje odbicie nie tylko we wspólnych akcjach kulturalnych i turystycznych, lecz i w działalności rehabilitacyjnej. 
Na zakończenie przytoczmy jeszcze jeden fragment wspomnianego już referatu prezesa zarządu spółdzielni - Jana Ujmy: 
"35 lat społecznie użytecznej działalności - to piękny jubileusz. Ciesząc się z osiągnięć, oczywiście świadomi jesteśmy w pełni wielu niedostatków i usterek w naszej wieloletniej pracy. Mamy jednak przekonanie, że świadomość ta będzie jeszcze mocniej mobilizować całą załogę i aktyw do usuwania słabości na rzecz jak najlepszego dalszego rozwoju spółdzielni. 
Mówiąc o osiągnięciach, nie można pominąć nazwisk ludzi, których trud i ofiarna praca trwale zapisały się na kartach historii spółdzielni. Wspomnieć należy o inicjatorze ruchu spółdzielczości niewidomych - szczerym i oddanym przyjacielu naszej spółdzielni - dyrektorze Henryku Ruszczycu, który położył ogromne zasługi w jej powstaniu. Do końca swojego życia dyrektor Ruszczyc prowadził specjalistyczny Zakład dla Dzieci Niewidomych w Laskach koło Warszawy. Ze szczególnym wzruszeniem pragnę także wymienić osobę założyciela, pierwszego i długoletniego prezesa spółdzielni, a obecnie jej patrona - Modesta Sękowskiego, który całe swoje życie i umiejętności poświęcił dla dobra niewidomych. Był cenionym i ofiarnym działaczem ruchu spółdzielczości niewidomych nie tylko w środowisku lubelskim, ale także znanym w całym kraju. Słowa uznania kieruję w imieniu załogi do członków założycieli - Jana Wachowicza, Mieczysława Zarzeckiego i Cyryla Żądły, którzy jako pierwsi podjęli dzieło budowy spółdzielni 35 lat temu i kontynuują je do dziś czynną pracą. 
Zdajemy sobie jednak wszyscy sprawę z tego, że nasz trud nie przyniósłby efektów, gdyby nie właściwy klimat i troska władz partyjnych i państwowych o rozwój naszej spółdzielni. Korzystając więc teraz z upoważnienia jej aktywu, pragnę złożyć serdeczne słowa podziękowania za dotychczasową pomoc i opiekę Komitetowi Wojewódzkiemu PZPR i Wojewódzkiej Radzie Narodowej, a w szczególności członkowi Komitetu Centralnego - pierwszemu sekretarzowi KW PZPR i przewodniczącemu Wojewódzkiej Rady Narodowej - mgr Władysławowi Krukowi, który niejednokrotnie dawał dowody zrozumienia i zaangażowania w nasze problemy i kłopoty. Wyrazy wdzięczności przekazuję wojewodzie lubelskiemu - mgr Mieczysławowi Stępniowi, a za jego pośrednictwem Urzędowi Wojewódzkiemu w Lublinie za życzliwość, dzięki której mogliśmy wspólnie pokonać wiele przeszkód, jakie napotykaliśmy w swej codziennej pracy. 
Słowa podziękowania kierujemy również do miejskiej organizacji partyjnej i Miejskiej Rady Narodowej, na czele z jej pierwszym sekretarzem i przewodniczącym Miejskiej Rady Narodowej - mgr Stanisławem Mantyką, za życzliwy stosunek i zrozumienie dla naszych problemów, których sami nie bylibyśmy w stanie rozwiązać. Dziękujemy prezydentowi miasta Lublina i Urzędowi Miejskiemu za stałą pomoc w pokonywaniu naszych codziennych kłopotów". 
 
Źródło: Pochodnia sierpień 1980 

aaa 
11. Mruczę i prycham 
Kretynus maksimus 
 
I znowu marzec... Który to już w moim życiu? Nie pomnę, tyle tego było. Ale lubię zwinąć się w kłębek w ciepłym miejscu, najlepiej na kaloryferze, i wspominać dawne, dobre czasy. Przecież teraz nie będę uganiać się po dachach za młodymi kotkami ani walczyć o ich względy z innymi kocurami. Ale marzec - skoro już nie można go przeżywać tak, jak kotom przystało - dobrze jest przynajmniej powspominać. 
I wszystko byłoby w należytym porządku. Taka jest kolej rzeczy i nikt jej zmienić nie może. Jeżeli zaś nie można zmienić - trzeba się pogodzić z rzeczywistością, a najlepiej ją polubić. 
Dziwicie się Drodzy Czytelnicy? Ja też się sobie dziwię. Bo pomyślcie tylko (jeżeli Was na to stać), że ja, Stary Kocur - mądry, a jakże - zamiast cieszyć się miską mleka, kocią karmą, ciepłem i od czasu do czasu złowioną myszką, martwię się tym idiotą, kretynusem maksimusem moim protoplastą. Wyobraźcie sobie - tłumaczyłem mu, jak komu dobremu, że nikt nie potrzebuje jego "mądrości", przemyśleń, publikacji i całej tej "Wiedzy i Myśli". I jak się Wam wydaje, posłuchał mnie? Jeżeli tak uważacie, to się grubo mylicie. 
Kretynus ten ciągle żyje sprawami Polskiego Związku Niewidomych i całego środowiska osób z uszkodzonym wzrokiem. Niby nic w tym złego, niechby sobie żył. Ale on ciągle wierzy, że znajdą się tacy głupi jak on i zechcą coś zmieniać w Związku i w tym środowisku. A jak baran wierzy, to i podejmuje starania, które i tak do niczego doprowadzić nie mogą. 
Żeby jakoś ukonkretnić moją opinię, rozważcie ze mną kilka przykładzików. 
Przykład pierwszy: Nawiązał kontakt przy pomocy poczty elektronicznej ze znanym działaczem średniego szczebla. Oczywiście, piszę o działaczu Polskiego Związku Niewidomych. Ów działacz okrutnie narzekał na stosunki panujące w tej organizacji. Mój protoplasta również uważa, że "źle się dzieje w państwie duńskim". Zaproponował więc onemu działaczowi, żeby opisał swoje spostrzeżenia, fakty, oceny, wnioski. I wyobraźcie sobie, działacz ów się zgodził. Pomyślałem: cud jakowyś albo zgłupiałem z kretesem - działacz i krytyka władz Związku... Podzieliłem się nawet swoimi wątpliwościami z redaktorem, pożal się Boże, "Wiedzy i Myśli". Powiedziałem, że to chyba jakaś pomyłka, że nic z tego nie będzie. Na co usłyszałem, że bardzo się mylę. Działacz ten przysłał szkic interesującego artykułu i obiecał rozwinąć postawione tezy. No nie, cud jakowyś! Tak pomyślałem, ale już nic nie mówiłem. 
Minął miesiąc i drugi, zapytałem więc, co z tym artykułem. Pan redaktor odparł, że nie wie, ale napisze do tego działacza. No i napisał, raz, drugi i trzeci. Rezultat - "dziad przemawiał do obrazu...". 
No tak, działacz poszedł po rozum do głowy i poradził się działacza mądrzejszego od siebie (czytaj: większego). Nawet się domyślam, kto był jego konsultantem. Człowiek mądry, doświadczony, zaangażowany, wybił więc z głowy współpracę z "Wiedzą i Myślą". 
Przykład drugi: Również działacz średniego, czyli okręgowego szczebla, ale za to czołowy. Strasznie psioczył na władze PZN-u. Panią prezes np. nazywał "drogą panią prezes". I od razu wyjaśniał (żeby nie było żadnych wątpliwości), że nie chodzi mu o uczucia, nie mówi tego w sensie kochana, ceniona, lubiana, wybitna, ale ma na myśli wysoką pensję, jaką pani prezes pobiera - dlatego jest droga, droga w utrzymaniu. Mój protoplasta zaproponował mu współpracę, zapewnił o dyskrecji, powiedział, że może używać pseudonimu, inicjałów albo tylko podrzucać informacje. Jak myślicie, co usłyszał pan redaktor "Wiedzy i Myśli"? Nie zgadniecie, więc Wam powiem. Otóż ten czołowy działacz średniego szczebla powiedział, że mój protoplasta jest w opozycji do Związku, więc on nie może z nim współpracować. 
Drodzy Czytelnicy! W firmie tej ciągle panuje czystej wody socjalizm, jednopartyjność, nieomylność władzy, a każdy, kto ma inny pogląd na jakąś sprawę niż władze Związku, jest wrogiem nie tych władz, ale Związku. W PZN musi być pełna jednomyślność, a kto krytykuje jakiekolwiek decyzje władz, zwalcza Związek, szkodzi mu i jest wrogiem niewidomych. 
Młodsi Czytelnicy nie pamiętają, ale starsi z pewnością tak. Za czasów Gomułki, Gierka i ich następców każdy, kto krytykował władze PRL-u, godził w interesy Polski, skreślał ją z mapy Europy, a w najlepszym wypadku był przeciwnikiem granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej oraz wrogiem ludu i Polski. 
Dla tego czołowego działacza okręgowego, który sam po cichu, pokątnie krytykuje władze Związku, współpraca z kimś, kto jest uznany za opozycję, jest zdradą, brakiem lojalności, nikczemnością. Rozumiałbym, gdyby tak uważałaby osoba święcie przekonana, że PZN ma najlepsze władze, jakie tylko mogą być. Jeżeli jednak ktoś stwierdza, że tym władzom daleko do ideału... 
I na litość boską, każdy działacz powinien być lojalny w stosunku do niewidomych i słabowidzących, a nie działaczy większych od siebie. 
Przykład trzeci: Pan redaktor, pożal się Boże, postanowił dać w styczniowym wydaniu "Wiedzy i Myśli" informację o wszystkich środowiskowych czasopismach. Postanowił więc je zebrać. 30 listopada 2009 r. wystąpił do znanych mu organizacji, które wydają czasopisma, z prośbą o podanie warunków prenumeraty w 2010 roku. Wystąpił też w tej sprawie do czternastu okręgów PZN, bo do dwóch nie znalazł adresów e-mail. Podaję pełny tekst tego pisma. 
"Szanowni Państwo! 
W styczniowym wydaniu "Wiedzy i Myśli" zamierzam zamieścić informację dotyczącą czasopism dla niewidomych i słabowidzących oraz osób zainteresowanych problematyką naszego środowiska, które wydaje PZN oraz wydają inne organizacje. 
Uprzejmie proszę o informację, czy Państwa Okręg wydaje jakieś czasopismo? Jeżeli tak: 
1) Jak często ukazuje się to czasopismo, w jakich wersjach wydawniczych i jaki jest jego tytuł? 
2) Czy przeznaczone jest ono wyłącznie dla członków Waszego Okręgu, czy mogą korzystać z niego niewidomi i słabowidzący z całego kraju? 
3) Jakie są warunki prenumeraty? 
Uprzejmie proszę o informację na adres: st.k@neostrada.pl w terminie do 15 grudnia. 
Mam nadzieję, że styczniowy numer "WiM" uda mi się rozesłać w dniu 27 grudnia br. Będzie więc możliwość ewentualnego korzystania z Waszego czasopisma. Jeżeli nawet nie udostępniają Państwo swojego czasopisma osobom spoza Waszego Okręgu, dobrze będzie, jeżeli czytelnicy z całego kraju dowiedzą się o Waszej działalności wydawniczej. 
Jednocześnie uprzejmie proszę o podanie mi adresów e-mailowych Waszych kół oraz, jeżeli nie jest to zbyt trudne, innych organizacji z Waszego terenu, które działają na rzecz niewidomych i słabowidzących. Chciałbym wysyłać im "Wiedzę i Myśl". Dla formalności uprzejmie informuję, że wszyscy czytelnicy otrzymują "WiM" nieodpłatnie. 
Wdzięczny będę za pomoc. 
Ze słowami szacunku 
Stanisław Kotowski" 
Miał chłop nadzieję, że okręgi PZN skorzystają z okazji, żeby pochwalić się swoją działalnością wydawniczą, i zechcą ułatwić swoim działaczom korzystanie z darmowego, bogatego źródła informacji, czyli "Wiedzy i Myśli". Nic nie mówiłem, bo z głupim i tak się nie dogada. Postanowiłem poczekać, aż sam się przekona, co z tego będzie. I było. Zapytane organizacje odpowiedziały, a jakże. "Cross" na przykład, że nie wie, czy będzie miał pieniądze i czy będzie wydawał swoje czasopismo. Pozostałe przekazały niezbędne informacje - przeczytajcie w styczniowym numerze "WiM". Uprzejmie informuję, że ZG PZN nie był pytany, nie było takiej potrzeby. No, a okręgi? 
Z zapytanych czternastu dwa odpowiedziały, że nie wydają czasopism, oraz jeden, że nie wydaje czasopism i że na jego terenie nie działają żadne organizacje niewidomych. To wszystko. 11 okręgów nie udzieliło informacji. Żaden z czternastu okręgów nie podał adresów kół. I słusznie. Przecież dla wszystkich ustrojów dyktatorskich, totalnych największym zagrożeniem jest niezależna myśl, wolność słowa, informacja. Tak było w naszym kraju za PRL-u. Rozgłośnie: Wolna Europa, BBC, Głos Ameryki - to było samo draństwo, działali tam zdrajcy, sprzedawczyki, ostatnie szubrawce. Tak nadal jest w PZN. A ten mój protoplasta, tfu! Tfu! Szkoda słów. Miał nadzieję, że któryś z okręgów ułatwi mu docieranie ze swoim miesięcznikiem do działaczy kół. Toż musiałyby całkiem zgłupieć jego władze. Przecież teraz prezes, dyrektor i może jeszcze ze dwie osoby wiedzą wszystko i każdemu powiedzą to, o czym chcą, żeby wiedział. Kierują się przy tym słuszną zasadą, że im ludzie wiedzą mniej, tym lepiej, tym łatwiej nimi kierować, tym łatwiej twierdzić, że wszystko, co dobre - to on, a wszystko, co złe - to inni. 
Teraz widzicie, jakie mam ciężkie życie. Jak tu cieszyć się urokami marca, jak wspominać dawne wyczyny i przyjemności? Brak zdrowego rozsądku mojego protoplasty spędza mi sen z oczu i nie pozwala się cieszyć ostatnimi latami mojego życia! Jednak koty, chociaż to zwierzęta i ponoć duszy nie mają, nie są aż tak niedorzeczne jak niektórzy ludzie. 
Niedurny Stary Kocur