WIEDZA i MYŚL

INTERNETOWY MIESIĘCZNIK TYFLOSPOŁECZNY

Wydawca Stanisław Kotowski

Czasopismo nie jest dofinansowywane ze środków publicznych ani żadnych innych. 
 
Styczeń 2010 
Rok II 
Nr 1(13)/2010 
 
REDAKTOR NACZELNY 
Stanisław Kotowski 
 
KOLEGIUM REDAKCYJNE 
Przewodniczący: Jan Brom 
Członkowie:  Beata Kawecka, Bożena Klonek, Stary Kocur,
              Aleksander Mieczkowski 
 
ADRES REDAKCJI - wyłącznie internetowy: st.k@neostrada.pl 
Telefon komórkowy: 0-501-239-769 

Na łamach „Wiedzy i Myśli” zamieszczamy różne opinie i poglądy, w tym takie, z którymi się nie zgadzamy.

Spis treści

1. OD REDAKCJI
2. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OSÓB NIEWIDOMYCH  I SŁABOWIDZĄCYCH
2.1. Na dworcu  Stanisław Kotowski
2.2. Profesor niezwyczajny  Tomasz Przybyszewski
2.3. 20 lat pracy dla niewidomych i dla siebie  Z Markiem Kalbarczykiem rozmawia Stanisław Kotowski
2.4. Dzięki chorobie odnalazł sens życia  Katarzyna Pacwa-Wilk
3. Drogi i bezdroża niewidomych
3.1. Trampolina… poczekalnia… i...  Jerzy Ogonowski
3.2. Druga strona medalu  Alicja Nyziak
4. OKULISTYKA, WYNALAZKI, UDOGODNIENIA, SPRZĘT  I POMOCE REHABILITACYJNE
4.1. Widzenie przy pomocy języka
4.2. Squibble dla niewidomych Starzyński
5. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE
5.1. Przewozy Regionalne przyjazne niepełnosprawnym
5.2. Środowiskowe czasopisma w roku 2010
5.3. KONKURS POD HASłEM: "No to co, że nie widzę"
5.4. Zaproszenie na imprezy z cyklu "Żagle bez barier"  z fundacją "KEJA"
5.5. Głuchoniewidomi malują  Tomasz Przybyszewski
6. ORGANIZACYJNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY
6.1. Debata: Jak działać, by nie upaść?
6.2.  Nic, tylko dyskryminacja…  Oset
6.3. Jak cię widzą, tak cię... Alicja Nyziak
6.4. Czy mamy sztukę niewidomych? Weredyk
7. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE
7.1. Rzecznik Praw Obywatelskich do Ministra Sprawiedliwości  w sprawie art., 80 kc
7.2. PFRON planuje zmiany dotyczące wspierania zatrudnienia  Autor: PAP
7.3. Zmiany w systemie rehabilitacji - PFRON rachunkiem bankowym  autor: Łukasz Zalewski, oprac.: Adam Banaszek
7.4. Komisja Przyjazne Państwo proponuje
7.5. Głosowanie przez pełnomocnika już w 2010 roku  Autor: PAP. Oprac.: AG.
7.6. Zakłady pracy chronionej jeszcze przez rok?  autor: Małgorzata Kolińska-Dąbrowska, oprac.: Adam Banaszek
7.7. Projekt ustawy w sprawie wdrożenia niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania
8. Dwie relacje z komferencji
8.1. Owińska w centrum uwagi  Zofia Krzemkowska.
8.2. Brajl - kluczem do wiedzy  Marek Jakubowski
9. Z PRASY I Z INTERNETU
9.1. Stevie Wonder - Posłańcem Pokoju ONZ
9.2. Zofia Książek-Bregułowa kandydatką na patrona  Renata Szałwińska
9.3. Partyka i Pietrasik zwycięzcami plebiscytu PZSN "Start"  Autor: PAP, MK.
9.4. Nikt nie chce im wynająć mieszkania, bo są... niewidomi  Dorota Wiśniewska
9.5. Bank usiadł na pieniądzach swej niewidomej klientki z Jastrzębia Barbara Musiałek
10. DYSKUTUJEMY  O żebraczym sposobie na życie
11. Z PRZESZŁOŚCI  Dziadek Mróz gościem Polskiego Związku Niewidomych
12. Mruczę i prycham  W migotliwym świetle "Pochodni"

 
aaa 
1. OD REDAKCJI 
 
"Z Nowym Rokiem, szczęściem nowym..." 
 
Drodzy Czytelnicy i Współpracownicy! 
Ponawiamy życzenia przekazane Wam w grudniowym wydaniu naszego miesięcznika. Niechaj się spełnią, niech rok 2010 będzie dla Was lepszy od swojego poprzednika i gorszy od tego, który po nim nastąpi. 
Rozpoczynamy drugi rok comiesięcznych spotkań. Cieszy nas, że co miesiąc jest nas więcej. Oby tak było również w 2010 r. To życzenia dla osób angażujących się w tworzenie "Wiedzy i Myśli" czyli również dla siebie. 
Niewidomi i słabowidzący, w porównaniu z osobami widzącymi, mają niewielki wybór prasy środowiskowej. Czytanie publikacji specjalnie do nich adresowanych jest jednym z ważnych czynników rehabilitacji i samorehabilitacji. Dla własnego dobra korzystajmy więc z tego, co jest dostępne. Pod pozycją 5.2. zamieszczamy informacje dotyczące czasopism dla niewidomych i słabowidzących oraz dla osób zainteresowanych problematyką naszego środowiska. Mamy nadzieję, że informacje te ułatwią orientację w istniejących możliwościach i zaprenumerowanie oferowanych czasopism. Radio TokFM mówi: "Posłuchaj, żeby zrozumieć". My mówimy: "Poczytaj, żeby zrozumieć siebie i ludzi widzących". 
 Redakcja "Wiedzy i Myśli" 
 
aaa 
2. KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OSÓB NIEWIDOMYCH 
I SŁABOWIDZĄCYCH 
 
aaa 
2.1. Na dworcu 
Stanisław Kotowski 
 
Podróż to dla niewidomego jedno z trudniejszych zadań. 
Znalezienie dworca PKS czy PKP nie stanowi większego problemu, zazwyczaj łatwo uzyskać niezbędne informacje. Poza tym, do dworców, na ogół, łatwo jest dojechać środkami lokomocji miejskiej. Problemy zaczynają się dopiero w hali dworcowej, przy znalezieniu odpowiedniej kasy, w podziemnych przejściach i na peronach. 
Pierwszą zasadą jest przyjść na dworzec na tyle wcześnie, żeby nie trzeba było śpieszyć się z zakupem biletu, znalezieniem peronu i pociągu. Oczywiście, na dworcu PKS należy odnaleźć odpowiednie stanowisko i właściwy autobus. Pozostałe okoliczności są bardzo podobne. 
Pamiętać należy, że na dworcach często spotykamy ludzi, którzy niedokładnie znają dany dworzec, oprócz tego śpieszą się. Na pomoc takich podróżnych nie bardzo możesz liczyć. Jeżeli przyjdziesz na dworzec dostatecznie wcześnie, będziesz miał czas, żeby znaleźć osoby znające teren, którym się nie śpieszy. Będziesz też miał czas, żeby naprawić pomyłki, z możliwością których zawsze należy się liczyć. 
Porzekadło mówi: "kto pyta, nie błądzi". 
Ważnym zadaniem, jeżeli znajdziesz się na dużym dworcu jest dowiedzieć się, przy którym peronie i w którym sektorze zatrzymuje się Twój wagon i peron ten odszukać. Nie zawsze da się tego dokonać bez pytania osób oczekujących na przyjazd ich pociągu. Można wprawdzie słuchać informacji wygłaszanej przez głośniki, jednak nie bardzo można na to liczyć. Zdarza się bowiem, że hałas pociągu zagłuszy głośniki, albo żeby dostać się do właściwego wagonu, trzeba przejść cały peron. Wówczas można nie zdążyć. 
Dlatego wsiadając, trzeba upewnić się co do numeru wagonu, oraz tego, dokąd pociąg jedzie. Często zdarza się, że przy tym samym peronie, na dwóch torach, stoją jednocześnie dwa pociągi. W takich przypadkach, nie chcesz chyba liczyć na szczęście, na wykorzystanie tych 50 procent szans, że wsiądziesz do właściwego pociągu bez pytania, dokąd on odjeżdża. 
Na peronie, musisz wykazać dużo przezorności. Powinieneś starać się chodzić środkiem peronu, a jeżeli nie jest to możliwe, najbliżej środka jak tylko się da. Do pociągu powinieneś podchodzić dopiero, gdy będziesz pewien, że już zatrzymał się. Powinieneś poruszać się powoli, ostrożnie. Jest to stosunkowo łatwe w przypadku, gdy podróżujesz pociągiem z miejscami rezerwowanymi. Jeżeli jest to pociąg bez takich miejsc, czasami trzeba się bardzo śpieszyć, żeby zająć miejsce siedzące. Dla niewidomego nie jest to łatwe. Bez wątpienia jednak, lepiej jest narazić się na stanie nawet przez kilka godzin niż na wpadnięcie pod pociąg. 
Bardzo ważną rzeczą jest, abyś nie miał zbyt dużo albo zbyt ciężkich bagaży. Pamiętaj, że masz tylko dwie ręce, z czego jedna, wykorzystana jest do trzymania laski. Kilka, nawet małych bagaży, utrudnia ich przenoszenie. Jeden duży, ciężki bagaż natomiast, utrudnia poruszanie się. Dlatego, lepiej jest używać plecaków niż nosić bagaż w rękach. Jeszcze lepiej, jeżeli jest to możliwe, wysłać bagaż pocztą, a podróżować tylko z podręcznym. Można w ten sposób uniknąć pozostawienia cennej walizki w przedziale. 
Na dworcu należy myśleć, słuchać, kojarzyć różne sygnały i wykorzystywać wcześniejsze doświadczenia. Każda pochyłość posadzki, schody w dół lub w górę, schody ruchome, rozmowy przy kasach, zapach z baru, prąd powietrza, odgłosy otwieranych i zamykanych drzwi, ławki lub ich brak, turkot pociągów - wszystko to może być wykorzystane w orientacji przestrzennej na dworcach. 
W poruszaniu się po dworcu, wykorzystujesz wszystkie techniki, które stosujesz w innych sytuacjach. Jeżeli np. potrafisz odnajdywać drzwi lokalizując ich skrzypienie czy trzaskanie, to tak samo szukaj ich na dworcu. Jeżeli jeździsz ruchomymi schodami stojąc mocno jedną nogą na stopniu, który jako drugi dojedzie do końca, a drugą, ustawioną delikatniej na tym przyjeżdżającym jako pierwszy do nieruchomego podłoża, to technikę tę stosuj zjeżdżając na peron. Posługuj się laską podobnie, jak w innych sytuacjach itd. 
Na dworcach autobusowych występuje mniej zagrożeń, ale nie wszędzie można wygodnie dojechać autobusem. 
Pamiętaj, że ludzie widzący, jeżeli nie zachowują ostrożności, również narażają się na niebezpieczeństwa. Jeżeli nie będziesz nadmiernie pewny siebie, nie będziesz szarżował, starał się nauczyć jak najwięcej korzystać z sygnałów płynących z otoczenia, możesz bezpiecznie podróżować. Jeżeli natomiast jesteś nadmiernie ostrożny, będziesz siedział w domu i nie wykorzystasz swoich możliwości, twoje kontakty z ludźmi będą ograniczone. 
Na zakończenie kilka słów o zachowaniu na lotniskach. Wystarczy znaleźć informację i poprosić o pomoc. Odpowiedni pracownik pomoże załatwić formalności i wsiąść do samolotu. Oczywiście, możesz też skorzystać z pomocy innych ludzi. Nie ufaj jednak osobom zbyt skwapliwie ofiarującym ci pomoc - trzeba pamiętać, że dworce i lotniska to miejsce pracy najróżniejszych złodziei (amatorów i zawodowców). 
 
Źródło: "Życiu naprzeciw" Styczeń 1998 r. 
 
 *** 
 
Od czasu, kiedy napisałem te rady zaszły pewne zmiany, które mogą ułatwić nam życie. Dotyczy to głównie lotnisk. Na wielu z nich, wystarczy wcześniej zgłosić, że jest się niewidomym i problemy znikną. Obsługa lotniska i stewardesy udzielą niezbędnej pomocy. Przed planowaną podróżą samolotem, warto wejść na internetową stronę lotniska, gdzie można znaleźć niezbędne informacje. 
Stanisław Kotowski 
 
aaa 
2.2. Profesor niezwyczajny 
Tomasz Przybyszewski 

To nie była jego wina. Ciężarówka wjechała mu w samochód. W wyniku wypadku niemal 10 lat temu uznany awangardowy artysta, profesor warszawskiej ASP, stracił wzrok. 
Nie można powiedzieć, że Andrzej Dłużniewski to malarz, rzeźbiarz, performer albo pisarz. Bywa nimi wszystkimi. W jego twórczości forma jest wtórna w stosunku do pomysłu. Jak sam mawia, sztuka od zawsze była dla niego rzeczą mentalną. Jego prace często są wręcz surowe, nie ma w nich wizualnych fajerwerków. Pojawiają się za to fajerwerki myśli. Są pewnego rodzaju rebusami. Tak jak szare płótno, na którym nieznacznie tylko ciemniejszą szarością napisał: jak trudno liczyć motyle. 
 
Ślad po obrazie 
 
Andrzej Dłużniewski studiował architekturę i filozofię, ale ukończył rzeźbę na warszawskiej ASP. Od 1970 roku wykłada tam na Wydziale Architektury Wnętrz, w stworzonej przez siebie Pracowni Intermediów. Czym one są? 
- Intermedia to jest przestrzeń między - tłumaczy profesor. 
- Pojęcie to wypełnia tę przestrzeń, którą pozostawiają dziedziny tradycyjne, gdy już nie wszystko da się namalować, sfotografować czy wyrzeźbić. Gdzieś są jakieś przestrzenie między, też pełne emocji, treści, które trzeba poruszyć. Tę formę artyści tworzą sami, bo nie ma na to odwiecznych wzorów i konwencji. 
Intermedialna była też jego praca dyplomowa na Wydziale Rzeźby - duża "piaskownica" z suchym piaskiem, z którego wymodelował różne krajobrazy i uwiecznił na fotografiach. Praca wzbudzała tyle kontrowersji, że profesorowie zastanawiali się, czy w ogóle przyznać dyplom. Ostatecznie uznali takie ujęcie rzeźby. Potem było jeszcze bardziej niekonwencjonalnie. Były więc "Kopia Obrazu Kopii Obrazu Kopii Repliki Obrazu Repliki Obrazu", czy "Ślad po obrazie" (zdjęcie odbicia pozostałego na ścianie po zdjętym obrazie). 
Był też czas tropienia związków między znaczeniem słów a ich rodzajem gramatycznym w różnych językach, i przedstawianie na płótnach wyników tych badań za pomocą trzech kolorów. 
- W twórczości Andrzeja Dłużniewskiego należałoby przede wszystkim zwrócić uwagę na jej rodowód konceptualny, na podkład intelektualny, który miał znaczenie na początku lat 70., kiedy upowszechniała się nowa tendencja w sztuce, nazywana konceptualizmem - mówi Wojciech Krukowski, dyrektor warszawskiego Centrum Sztuki Współczesnej, a prywatnie przyjaciel artysty. - Dla konceptualistów najważniejszy jest pomysł i jego motywacja intelektualna. Na pewno nie ma tu reakcji natury mocno psychologicznej czy ekspresyjnej. 
O intermediach, konceptualizmie i wielu innych sprawach dyskutowano w latach 80. i 90. w mieszkaniu państwa Dłużniewskich przy ul. Piwnej w Warszawie. Miejsce to było bardzo ważnym ośrodkiem życia artystycznego. 
 
Odlot 
 
 "Rok 1998 stał się dla mnie rokiem przemiany. Nagle wiele z tego, co uważałem za mądre wydało mi się głupie, i odwrotnie - w największych głupotach dopatrzyłem się ziarenek mądrości" - tak zaczyna się Odlot, wydany w 2000 roku zbiór zabawnych opowiadań Andrzeja Dłużniewskiego. Napisał je dwa lata wcześniej, po przegranej, nierównej walce o odzyskanie wzroku. 
- To był pierwszy rok mojego kalectwa - wspomina. - Zdecydowałem się wtedy, choć może to było instynktowne, zacząć pisać, bo wszystkie działania wizualne, które są jakąś moją domeną, wydały mi się w tym momencie niemożliwe. To była chwila spojrzenia wstecz, pewnej rewizji. Przecież większość życia widziałem, w związku z tym napatrzyłem się na różne rzeczy i na różne zjawiska. Być może dla wielu ludzi to jest moment jakiejś tragedii, ale ja nie chciałem, żeby to była tragedia. 
W Odlocie występują: sam Dłużniewski, stoik - pan Zbynio, i najmniej sympatyczny z nich - profesor. Wszyscy trzej toczą ze sobą niekończące się dysputy. Cała trójka tworzy w sumie jedną postać - Andrzeja Dłużniewskiego. 
Pisanie opowiadań okazało się znakomitą terapią. Z właściwym sobie poczuciem humoru, Dłużniewski dodaje jednak prawdziwą, odbrązowioną wersję tej terapii: 
- Wszystko pisałem na kolanie, na kartkach, które numerowałem, żeby jakoś tego nie pogubić. Część napisałem więc jedno na drugim. Żona musiała to potem jakoś odczytywać. A raz kilka stron zapisałem wypisanym długopisem. Ale tak jakoś mocno nim naciskałem, że potem posmarowaliśmy papier grafitem i całe opowiadanie dało się odczytać. 
 
Geonauci 
 
"Wylądowali niedawno i wkrótce odlecą. Cel tej wizyty jest nadzwyczaj prosty. Nie przybyli tu ani dla podboju, ani dla eksploatacji bogactw, ani po naukę. Chcą sprawdzić jedynie, czy ich obecność i sposób bycia nie drażnią tubylców. Ponieważ stwierdzili już, że drażnią w najwyższym stopniu, przygotowują się do odlotu i wkrótce odlecą" - tak w tej samej książce Dłużniewski opisywał geonautów. To setki malutkich figurek z brązu, siedzących na dużych białych postumentach. 
- Po wypadku moi koledzy rzeźbiarze, chcąc mi w jakiś sposób pomóc, przynieśli wosk, którego w życiu nie miałem w rękach - opowiada. - Zacząłem lepić figurki. Takie nieduże, pojedyncze, ale w końcu zrobiłem całą grupę. Odlano to w brązie. Wszyscy mi mówili, że to nawet zgrabne. 
Koledzy z ASP pewnie nawet nie zdawali sobie sprawy, jak bardzo mu pomogli. - To w jakiś sposób, choć może na początku traktowane było jako terapia, obudziło w nim nowe moce twórcze - mówi Wojciech Krukowski. - Aparat intelektualny artysty bardzo łatwo zaadaptował ten sposób tworzenia już nie tylko jako działanie zastępcze. 
Akademia Sztuk Pięknych w ogóle zachowała się wzorowo. Nie było problemu, żeby profesor Andrzej Dłużniewski dalej wykładał. Decyzję pozostawiono jemu samemu. 
- Myślałem, że praca w Akademii jest nierealna - mówi. - Okazała się możliwa, bo my i tak zawsze gadaliśmy ze studentami, więc gadamy dalej. Oni coś tam robią, asystentka kontroluje wizualną stronę tych prac. Wygląda to raz lepiej, raz gorzej, ale i tak zawsze chodzi mi o to, żeby to miało sens, a o sensie można gadać. 
Ul. Konsekwencji 1, Geonauci, Odlot i praca na ASP okazały się znakomitą terapią. Dłużniewski zaczął znowu tworzyć i wystawiać. Gdy trzeba coś namalować, zawsze może liczyć na pomoc żony, Emilii Małgorzaty, która jest malarką, oraz na młodego artystę Macieja Sawickiego. 
- Siedzę na kanapie i dyryguję - śmieje się Dłużniewski. Tak jak wcześniej jest niekonwencjonalny i niekonsekwentny w formie. - Bałbym się konsekwencji - tłumaczy. - Kiedyś uznałem, że gdyby jakaś ulica nazywała się Konsekwencji, to wymyśliłbym dla niej tylko nr 1. 
 
Bardzo krótka by była. 
 
Jako że jest konsekwentnie niekonsekwentny, ostatnio popsuł stare szachy, żeby stworzyć kilka absurdalnych kompozycji. Pisze także opowiadania o przygodach kota i królika. Czasami nawet zdarza mu się zapominać o tym, że nie widzi. 
- Trudno powiedzieć, żebym był szczęśliwy z powodu sytuacji jaka jest, ale udaję, że tak - mówi. I zaraz dodaje: - Jest tak, jak jest. Jest inaczej. Tylko tak trudno liczyć motyle... 
 *** 
 Artykuł powstał w ramach projektu "Integracja - Praca. Wydawnicza kampania informacyjno-promocyjna" współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich. 
 
Data opublikowania: 2007-07-03 
Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 
aaa 
2.3. 20 lat pracy dla niewidomych i dla siebie 
Z Markiem Kalbarczykiem rozmawia Stanisław Kotowski 
 
15 października 2009 r. został Pan odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Pozwoli Pan, że powtórzę wcześniejsze gratulacje. Myślę, że przyłącza się do nich wielu czytelników "Wiedzy i Myśli". Życzę też dalszych sukcesów we wszystkich formach Pańskiej działalności i w życiu osobistym. 
 
Dziękuję. Tak wysokie odznaczenie jest wielkim zaszczytem, ale również zobowiązaniem do dalszej pracy. Tak je traktuję. Kiedyś kwestia odznaczeń była dla mnie nie tylko obca, ale wręcz niestosowna. Gdy się jest młodym, nie chce się tego rodzaju wyróżnień. Z biegiem czasu przychodzi zrozumienie, że jednak coś w tym jest - mam na myśli coś ważnego. Reprezentuje się przecież jakieś idee i instytucje, a dla nich istotne jest odznaczanie ludzi, którzy za nimi stoją. Moje odznaczenie to potwierdza, że Fundacja Szansa dla Niewidomych jest potrzebna i ważna, że nowoczesna rehabilitacja to coś, o co warto walczyć. 
 
Jest Pan informatykiem, przedsiębiorcą, autorem publikacji i kim jeszcze? 
 
Jestem przede wszystkim zwyczajnym gościem, który lubi pracować i pomagać. Nudzę się, gdy nie pracuję lub komuś czegoś nie załatwiam. Mam rozległe zainteresowania, więc w swoim towarzystwie na szczęście się nie odczuwam nudy. Człowiek powinien starać się być ciekawy dla innych, ale wręcz musi być interesujący dla samego siebie. Sam tego nie osiągnie, toteż ważne jest, by ktoś mu w tym od początku życia pomagał. Ja właśnie tak miałem. Dzięki mamie, nauczycielom w ośrodkach w Warszawie przy Koźmińskiej i w Laskach, w zwyczajnym warszawskim liceum, przyjaciołom na UW, wielu niewidomym i niedowidzącym, których wszyscy znają, oraz przedstawicielom mediów, polityki i gospodarki stałem się kompetentny w wielu dziedzinach. Kiedyś chciałem być muzykiem. Gdy miałem 7 lat, wybito mi to z głowy, ale już wtedy marzyłem, by opowiadać o znanym mi świecie poprzez muzykę. Miałem i mam za mało do tego talentu, ale muzykiem amatorem jestem i bardzo mnie to cieszy. Potem zmieniłem zainteresowania na matematyczne. Tu mi poszło lepiej, ale w związku z tym, że w tej dziedzinie byłem zdolny, więcej czasu poświęcałem na inne rzeczy. Uwielbiałem się uczyć geografii i historii. To były moje prawdziwe pasje w szkole. Są zresztą do dzisiaj. Jesteśmy z żoną obłożeni książkami o tej tematyce. Potem doszła do tego religia i kuchnie świata. Ostatnio widać dorosłem, bo nie muszę opowiadać o moim świecie przy pomocy muzyki, lecz mam odwagę mówić o tym bezpośrednio. Jak się okazało, potrafię pisać i sprawia mi to mnóstwo przyjemności. 
Tylko jedno szło mi średnio. Nie wysilałem się podczas pracy w Instytucie Meteorologii i Gospodarki Wodnej, co do dzisiaj sobie wyrzucam. A pracowałem tam aż 7 lat, przed założeniem firmy Altix i już po jej założeniu, od roku 1986. Przedtem studiowałem, a potem mozolnie szukałem zatrudnienia. Pomimo świetnych referencji nie mogłem go znaleźć, bo niewidomych właściwie nigdzie nie chciano. 
 
Pańska firma, jako pierwsza w Polsce, podjęła pracę nad opracowaniem programu udźwiękowiającego komputer, co umożliwia posługiwanie się nim przez niewidomych. Czy tak było? Czy Altix jako pierwszy wyprodukował taki program? Jeżeli tak, kto był jego twórcą? Czy obejmuje to również pierwszą polską mowę syntetyczną? Kto był jej twórcą? 
 
Gdy zająłem się syntezą mowy, nikt nie oferował na rynku syntezatora mówiącego po polsku. Nasz syntezator był pierwszy. Jego twórcą oraz autorem pierwszego programu odczytującego tekst wyświetlony na ekranie komputera byłem ja. Należy jednak przypomnieć, że istniały już inne syntezatory, tyle że jedynie w postaci prototypów. Nie mogliśmy się na nie doczekać. 
Kiedy podjąłem pracę w IMGW i miałem tworzyć programy na komputerze IBM PC, nie było żadnych narzędzi dla niewidomych umożliwiających wykonywanie tego zawodu. Syntezatory mowy były drogie i mówiły tylko po angielsku. Nie ma problemu z tym językiem poza jednym: gdy taki syntezator napotyka polski znak diakrytyczny, to się obraża i odmawia posłuszeństwa. Zacząłem więc poszukiwać rozwiązania na własną rękę. Znalazłem. Zaprzyjaźniłem się z Janem Grembeckim, którego przekonałem do zrobienia prostego syntezatora mowy, byle tylko czytał tekst z ekranu. Okazało się, że właśnie to jest tematem mojego życia. On dał się przekonać i nagrał stosowne dźwięki, a ja ułożyłem listę fonemów, algorytm mowy, intonacji, odczytywania liczb. Potem z pomocą Igora Busłowicza napisałem program odczytujący treść z ekranu o nazwie Readboard. Nie wiedziałem jeszcze, co to dla mnie i dla moich bliskich oznacza, ale gdy ten syntezator został zamknięty w idiotycznej szafie jednej z fundacji, stworzyłem firmę. 
 
Altix działa już ponad 20 lat. Obecnie jest największą firmą tyfloinformatyczną w kraju, a był pierwszą o tym profilu. Proszę poinformować naszych Czytelników, czym dokładnie zajmuje się Altix, jak jest rozbudowany, ilu zatrudnia pracowników? 
 
Altix jest firmą tyfloinformatyczną i nie zamierzamy zmieniać jej profilu. Przez 20 lat wygrywamy konkurencję, bo nam na tym zależy. Zysk nie stanowi dla nas najważniejszego celu. Zadowoleni klienci i tak dbają o naszą kondycję. To tak jak z dobrym lekarzem, który nie myśli o zarobku, lecz o leczeniu. My chcemy jak najlepiej doradzić, jak żyć i w jaki sposób zniwelować skutki inwalidztwa. 
Od dłuższego czasu Altix zatrudnia około 55 osób, w tym stale około 20 niewidomych i słabowidzących. Mamy 16 biur i sklepów w kraju, żeby być bliżej naszych klientów. Sprzedajemy wszystko, co służy nowoczesnej rehabilitacji inwalidów wzroku. Jesteśmy reprezentantem światowych potentatów w tej dziedzinie, takich jak Freedom /Scientific, Dolphin, Optelec, Index, View Plus itd. Generalnie mamy się dobrze, a nawet coraz lepiej. Nasza oferta jest niezrównana, co przysparza nam sympatii klientów i antypatii konkurentów. Nie zamierzamy być firmą dużą, bo obecna wielkość nam odpowiada. Zatrudniamy bardzo ciekawych ludzi aż przyjemnie z nimi porozmawiać i ich poznać. 
 
Obecnie Altix ma wielki dorobek, ale chyba zajmuje się przede wszystkim handlem i spolszczaniem zagranicznych programów komputerowych dla niewidomych? 
 
Głównie tak, ale cały czas sprzedajemy syntezator mowy Speak, który jest windowsowską wersją Readboarda. Do tego dochodzi znakomity program Igora Busłowicza Brajl, świetnie formatujący brajlowski tekst do wydruku i używany w polskich drukarniach brajlowskich. Mamy też dwa nowe produkty programistyczne. Euler to program matematyczny dla niewidomych, który w obiektywnym głosowaniu wygrał statuetkę Idola na Reha for the Blind in Poland 2008. Natomiast Magni to symulator magnetofonu, który odczytuje pliki tekstowe, pokazuje je w brajlu i tworzy ich wersję mp3. Teraz czekamy na całą gamę mówiących urządzeń codziennego użytku, które wytwarzamy daleko stąd. Z kolei na tegorocznej Reha zademonstrujemy mówiącą mikrofalówkę udźwiękowioną w Polsce. 
 
Nie mogę pominąć pytania dotyczącego wielu kontrowersyjnych wypowiedzi na temat Altixu na środowiskowych listach dyskusyjnych. Często są one niekorzystne dla Pańskiej firmy, wyrażają niepochlebne opinie. Żadna inna firma nie budzi takich emocji jak Altix. Czy może Pan wyjaśnić to zjawisko? 
 
Nie wiem, czy mi się to uda, ale spróbuję. W każdej dziedzinie najwięksi są najmniej lubiani oraz najskrupulatniej oceniani. Do tego dochodzi fakt, że jesteśmy - i zależy nam na tym - wyraziści. Nie owijamy niczego w bawełnę, lecz mamy mocno skrystalizowane poglądy. Uważamy na przykład, że rehabilitacja to dziedzina medycyny i nie zgadzamy się, aby rehabilitacją niewidomych zajmowały się zwykłe firmy komputerowe. Pytam: z jakiej racji i po co? Dla kasy oczywiście robi się różne rzeczy, ale gdyby czytelnicy wiedzieli, jakie ja słyszałem w tej sprawie teksty, to by się już do tych firm nie udawali. Uważamy, że tytuł programu dofinansowań "Komputer dla Homera" to ogromny błąd. Co to ma do rehabilitacji? Niewidomych i niedowidzących nie rehabilitują komputery ani Homer, lecz urządzenia dające nam dostęp do informacji. Trzeba się na nich znać, bo są mocno specyficzne. Wtedy ważny jest prawdziwy specjalista, a nie facecik ze sklepu komputerowego, który może wystawić fikcyjną albo częściowo fikcyjną fakturkę. Poza tym, czy fakt naszego pierwszeństwa niemal we wszystkim da się lubić? Nasza merytoryczna przewaga jest tak duża, że jednych to denerwuje, a inni nie wierzą, że w ogóle jest ona możliwa! Oczywiście, poza Altixem też robi się dużo dobrego. Z tymi, którzy się starają, chętnie współpracujemy. Omijamy jednak innych, którzy udają, że coś robią, i odcinają kupony od swojej nieciekawej działalności. Jesteśmy ustawicznie przeciwni procederowi wrzucania na nasz rynek idiotycznych produktów za wysokie ceny i marketingowego nabierania klientów. Oni wierzą, że kupują dobre produkty i nie rozumieją naszych opinii. Dopiero poniewczasie przychodzi zrozumienie. Wcześniej jednak dostajemy lanie w postaci krytycznych listów o nas. 
 
Jest Pan osobą całkowicie niewidomą. Jaki wpływ na Pańską działalność wywiera ta niepełnosprawność? 
 
Po pierwsze, gdybym nie był niewidomy, pewnie nie miałbym okazji zająć się tyflorehabilitacją i tyfloinformatyką. Po drugie, udało mi się tak zorganizować sobie życie, że brak wzroku nie ma tu znaczenia. 
 
Co uważa Pan za swoje największe osiągnięcie w pracy na rzecz niewidomych i słabowidzących? 
 
To, że mam ciekawe życie i nie pamiętam nieciekawej rozmowy, którą bym toczył. 
 
Jakie przedsięwzięcia planuje Pan w najbliższej i dalszej przyszłości? Na co jeszcze mogą liczyć osoby z uszkodzonym wzrokiem? 
 
Bardzo lubię pracę społeczną dla fundacji Szansa dla Niewidomych. Lubię też pisać i czekam na wolny czas, by napisać coś, co i mnie pozytywnie zaskoczy. A w firmie chcę pokonać następną barierę i doprowadzić do obniżki cen ważnych towarów. 
 
Od czasów studenckich, a może i wcześniejszych, angażował się Pan w działalność społeczną w Polskim Związku Niewidomych. Nie zawsze był Pan zadowolony z własnej działalności? czy tego, co się działo w Związku? i nie zawsze zyskiwał uznanie. O Pańskim zaangażowaniu społecznym jednak świadczy działalność poza PZN-em. Powołał Pan Fundację Szansa dla Niewidomych, która wspólnie z Altixem podejmuje różnorodną działalność, m.in. organizuje tyflokonferencje, wystawy sprzętu rehabilitacyjnego dla niewidomych i słabowidzących, organizuje konkursy "Idol roku". Proszę opowiedzieć o Pańskich doświadczeniach w Polskim Związku Niewidomych i osiągnięciach poza nim. Jak ocenia Pan stan organizacyjny i świadomościowy środowiska niewidomych i słabowidzących? Czy zgadza się Pan, że środowisko to przeżywa kryzys? Jeżeli tak, czy uważa Pan, że kryzys ten da się przezwyciężyć? Co należy zrobić, żeby zainteresować osoby z uszkodzonym wzrokiem działalnością PZN-u i innych stowarzyszeń? 
 
Fundacja działa po swojemu i nie lubi współdziałać z moją firmą, bo ja nie chcę jej łączyć ze swoją firmą. To dla mnie dwa zupełnie osobne obszary zainteresowań. 
W Polskim Związku Niewidomych byłem nieustannie naiwnym działaczem. Dużo zrobiłem, a Związek niemal nigdy nie był dla mnie łaskaw. Byłem szefem ruchu młodzieżowego, potem doradcą prezesa Włodzimierza Kopydłowskiego w sprawach młodzieżowych, a następnie doradcą sekretarza generalnego Tadeusza Madzi w sprawach technologicznych. Zawsze była to działalność społeczna. Zamiast jednak otrzymać podziękowania, byłem widziany źle lub tak sobie. Oczywiście ci, dla których działałem, cenili mnie, ale mieli swoich wrogów, którzy niszcząc ich, dokuczali i mnie. Na przykład, gdy pomagałem panu Kopydłowskiemu, nie podobałem się jego konkurentom. Podobnie później. Gdy zająłem się firmą, bardzo szkodził mi pan Madzia, który wcześniej korzystał z mojej pomocy. Może jestem po prostu urodzonym opozycjonistą? Gdy spotykam słabych ludzi, to ta opozycyjność mi pasuje. A wiedzą Państwo, jak trudno być lubianym, gdy ciągle coś się chce robić? 
 
Założył Pan sporą firmę gospodarczą, jest Pan jej właścicielem i szefem. Jest Pan też mężem i ojcem. Ma Pan czworo dzieci. Jak niewidomy przedsiębiorca i działacz społeczny radzi sobie w życiu rodzinnym? Czy ma Pan czas zajmować się rodziną? Czy wykonuje Pan jakieś prace domowe? Jeżeli tak, jakie? 
 
Bywa, że nie mam na nic czasu, ale bywa też, że mam sporo wolnych chwil. Bardzo lubię życie rodzinne, gotowanie, gry z dziećmi, piłkę nożną, ping-pong dla niewidomych, książki, teatr w telewizji i w radio, wyjazdy, zwiedzanie, pływanie i wiele innych rzeczy. Nie wchodzę jednak do samolotu, a nawet do innych zamkniętych przestrzeni. Od lat nie chodzę z laską, choć byłem w tym bardzo dobry. Kiedyś robiłem zakupy dla całej rodziny. Lubię świat obrazów i przekazywane mi informacje na ich temat. Dlatego chętnie chodzę do muzeum. Moja główna umiejętność to działanie szybkie i sprytne. Wtedy w ciągu tego samego czasu robię więcej niż inni. Potem mogę zająć się hobby. Na przykład pisanie nie zabiera mi dużo czasu. Siadam i piszę w ogromnym tempie, a co ważniejsze, nie robię wiele błędów. 
To wielki dar, że przyszło mi żyć teraz, gdy inwalidztwo wzroku już nie jest tragedią. Ja tego nie odczuwam. Po prostu żyję i działam. Chciałbym, aby i inni niewidomi tak myśleli. Niepotrzebne są duże pieniądze, lecz dobrze spędzany czas. Tego życzę wszystkim czytelnikom i Panu. 
 
Dziękuję za rozmowę. 
Stanisław Kotowski 
 
aaa 
2.4. Dzięki chorobie odnalazł sens życia 
Katarzyna Pacwa-Wilk 
 
Pod koniec listopada po raz kolejny obronił tytuł Mistrza Polski w strzelectwie laserowym w Przemyślu. Półka ugina się już pod ciężarem pucharów, ale on ciągle chce się sprawdzać. Wychodzi mu to znakomicie. 
Jerzy Sypień, 43-letni mieszkaniec Łask od 12 roku życia choruje na cukrzycę, a od 9 lat jest niewidomy. W ten sposób udowadnia, że mimo kalectwa można normalnie funkcjonować i cieszyć się życiem. Jego kandydatura została zgłoszona do I Plebiscytu Sportowiec i Trener Podkarpackiego Trójmiasta w 2009 roku. 
 
 Pasja przez przypadek 
 
Przygoda ze strzelectwem zaczęła się w sierpniu 2007 roku, zupełnie przez przypadek. - W lipcu byłem w Cisnej na kursie dla osób niewidomych, poszukujących pracy. Tam poznałem kolegę z Sanoka, który zaszczepił we mnie zainteresowanie szachami. Zapisałem się więc do klubu w Przemyślu i już w sierpniu pojechałem na zawody do Dubiecka. Tam oprócz turnieju szachowego odbywały się zawody w strzelectwie laserowym. Wtedy też po raz pierwszy wziąłem w nich udział - wspomina pan Jerzy. I wygrał. Do domu wrócił z pucharem Podkarpacia, a sukces zachęcił go do uczestnictwa w kolejnych turniejach. 
Pan Jerzy jest samoukiem, nie trenuje, bo w Jaśle nie ma instruktora i miejsca do treningów. - Idzie się z marszu na te zawody. Co prawda przyjeżdżają do Jasła na tzw. treningi instruktorzy, ale od maja byli raptem dwa albo trzy razy. Przyjeżdża trener z bronią, jest około 10 osób, strzeli się dwa-trzy razy i to wszystko - mówi Jerzy Sypień. Jak widać, nie przeszkadza mu to w zdobywaniu kolejnych pucharów. 
Z racji swojej choroby pan Jerzy pracuje w domu przez Internet. Jest operatorem wprowadzania danych w Mikrotechu. Wcześniej, kiedy był zdrowy sprzedawał w sklepie rowerowym, był także kierownikiem jednego z salonów meblowych w Jaśle. Kiedy stracił wzrok musiał się pożegnać z tą pracą. Cukrzyca - wyrok zapadł 30 lat temu, kiedy zdiagnozowano u niego cukrzycę, stan zdrowia był już krytyczny. Cukrzyca w wieku dziecięcym była rzadkością, a metody diagnostyki i leczenia znacznie mniej zaawansowane niż współcześnie. Z góry było wiadomo, że przy tej chorobie, wcześniej czy później, nastąpią powikłania. 
Najpierw młody Jurek leczony był w Jaśle, potem następne kilka lat w Rzeszowie, gdzie stosowano odpowiednią do tego schorzenia insulinę. W następstwie tej choroby pojawiły się problemy z oczami, a ostatnio doszły schorzenia nerek. Dlatego znajduje się pod stałą kontrolą specjalistów: okulisty, diabetologa i nefrologa. 
Pan Jerzy je wszystko, tylko w mniejszych ilościach, kilka razy dziennie mierzy poziom cukru we krwi i cztery razy dziennie wstrzykuje sobie insulinę. 
 
Można z nią żyć, ale trzeba obchodzić się ostrożnie 
 
O swojej chorobie Jerzy Sypień mówi spokojnie, jest już pogodzony z losem, ale czasem pojawi się chwila załamania, popłynie z oka łza. Wie jednak, że tak musi być i stara się cieszyć z każdego dnia. 
- Wzrok zacząłem tracić w 2000 roku, po wypadku. To był uraz oka, mały chłopiec włożył mi palec do oka i od tego się zaczęło. Właściwie to tylko przyspieszyło chorobę, bo głównym powodem utraty wzroku była cukrzyca. Wolny czas spędza z żoną, czytają wspólnie książki, spotykają się z rodziną. Choroba zaważyła w jego życiu na jednej rzeczy - wyborze szkoły średniej. W poradni zawodowej doradcy kierowali go do technikum ekonomicznego, ale świadomie wybrał zawodówkę - W szkole średniej trzeba było się uczyć, a ja wiedziałem, że będę sporo czasu spędzał w szpitalu, więc bałem się, że sobie nie poradzę. A nauczycieli to nie obchodziło, że mam kłopoty ze zdrowiem. Skończyłem kierunek ślusarz-mechanik. Wybrałem mniejsze zło, chociaż mogłem uczyć się dalej - tłumaczy swój wybór Jerzy Sypień. 
 
Przyjaciół poznaje się w biedzie 
 
Jest bardzo wrażliwym, pełnym ciepła i życzliwości człowiekiem. Chociaż jest mu przykro, kiedy ci, których kiedyś znał, nawet im pomagał, dzisiaj mijają go obojętnie na ulicy. 
- Ludzie myślą, że ja tak naprawdę widzę, że tylko udaję niewidomego. Niektórzy nawet mówią, że chyba widzi, bo skoro sam idzie na przystanek czy do sklepu, do rodziców, to myślą, że ja ich oszukuję. A to się nie da oszukać - łamie się głos panu Jerzemu. 
Swoimi sukcesami udowadnia, że nie jest gorszy. Wręcz przeciwnie, nawet dla zdrowych osób stanowi doskonały przykład i wzór do naśladowania. 
- Mimo utraty wzroku można wiele osiągnąć, trzeba tylko chcieć. Każdy to wie, bo osoby, które w jakimś stopniu niedowidzą mogą grać w szachy, warcaby, tak jak ja. Można uprawiać szereg sportów. Ważne są jednak chęci. Nie można siedzieć w domu i się załamywać, trzeba wyjść do ludzi i pozwolić sobie pomóc. 
Ważna jest też obecność kogoś bliskiego. A pan Jerzy ma wsparcie w swojej żonie Marii, kobiecie wyjątkowej. W jej oczach widać bezgraniczną miłość i oddanie dla męża. 
 
Sukcesy 
 
Od 2007 roku uprawia strzelectwo laserowe osób niewidomych i słabowidzących. Już w pierwszym roku zdobył tytuł Mistrza Polski i Puchar Polski. Już w następnym roku zdobył: I miejsce w Turnieju o Puchar Podkarpacia, I miejsce w Ogólnopolskim Turnieju o Puchar Ziemi Przemyskiej, I miejsce w kategorii "pistolet" w półfinałach III Mistrzostw Polski, I miejsce z okazji 90. rocznicy odzyskania niepodległości, I miejsce o Puchar Ziemi Przemyskiej oraz I miejsce w rozgrywkach międzyklubowych. Rok 2009 przyniósł kolejne trofea: I miejsce w Międzynarowodych Mistrzostwach w Radkowie o Puchar Polski, I miejsce w kategorii "pistolet" i II miejsce w kategorii "karabin" w półfinałach Mistrzostw Polski w Sielpi oraz I miejsce z kategorii "pistolet" i I miejsce w kategorii "dwubój" finałów Mistrzostw Polski w strzelectwie laserowym w Przemyślu. 
 
 Data: 02.12.2009 
Źródło: www.jaslo4u.pl 
 
aaa 
3. Drogi i bezdroża niewidomych 
 aaa 
3.1. Trampolina… poczekalnia… i... 
Jerzy Ogonowski 
 
Gdzieś tak w latach 1989-90, kiedy jeszcze w politykę bawił się tak bardzo przeze mnie ceniony senator Karol Modzelewski, tenże senator, zagadnięty przeze mnie o to, jak uzyskać poparcie dla problemów osób niepełnosprawnych w jakiejś tam sprawie, rzekł mniej więcej tak: "To jest sprawa polityczna, trzeba po prostu poszukać i znaleźć określoną partię, która zechciałaby to poprzeć". Szukałem, szukałem, ale nic nie znalazłem. A po latach zaproszono mnie na spotkanie z senatorem Litwińcem, który - po wysłuchaniu ociemniałych żołnierzy, przedkładających sprawę, jaka wówczas miała miejsce odnośnie do skarpet dla żołnierzy, którzy utracili na wojnie nogi i którym nagle przykazano, aby te skarpety odbierali osobiście i uiszczali 2 zł za ten luksus - powiedział, że jest mu po prostu wstyd. No i tyle. 
Po kilku latach względnie częstych kontaktów z posłami i senatorami w ramach pełnionych przeze mnie społecznych funkcji zorientowałem się, iż problematyka osób niepełnosprawnych jest dość swoiście usytuowana w życiu społeczno-politycznym naszego kraju. Pierwszy pełnomocnik dr Andrzej Urbanik głosił uporczywie, że nie ma co dzielić niepełnosprawnych, jest to bowiem jedna duża grupa społeczna, której cele i interesy, a może po prostu los, są wspólne. W radiowych dyskusjach zainteresowani nie zgadzali się z takimi tezami, ale ich wpływ na decyzje ogólnokrajowe był bardzo niewielki. Zachęcał też pan Andrzej Urbanik do tworzenia drobniejszych stowarzyszeń, a następnie - powołania federacji. Później jednak Unia Demokratyczna przegrała wybory i pojawiły się inne idee. 
Pełnomocników ds. osób niepełnosprawnych było potem wielu. Pamiętam, że kiedy powoływano nowego, w zarządzie Klubu Inteligencji Niewidomej RP podejmowaliśmy decyzję o zorganizowaniu spotkania z nim, chociaż bywało i tak, że zanim zdążyliśmy zrealizować projekt, był już nowy pełnomocnik. Co więcej, kiedy pojawiał się nowy, to również idee rozwiązywania problematyki osób niepełnosprawnych ulegały zmianie. Powstało pytanie, czy w ogóle warto wkładać wysiłek w spotkania, które i tak nie przynoszą pożądanych skutków. Uznaliśmy, że lepiej będzie szukać kontaktów z dziennikarzami i starać się zainteresować ich naszą problematyką celem nagłośnienia określonych zagadnień. Ale i tu okazało się, że sprawa nie jest prosta. 
W przypadku dziennikarzy również można było zauważyć pewną prawidłowość: zainteresowanie osobami niepełnosprawnymi wzrastało w okresach tzw. ciszy przedwyborczej lub jakichś politycznych wyczekiwań. Ponadto tematy takie zazwyczaj podejmują młodzi dziennikarze, zaczynający karierę w danym środowisku. Kiedy już okrzepną, znajdą lepszy temat, bardziej nośny i "newsowy", zmieniają kierunek swych zainteresowań. Jest kilku takich, którzy tą problematyką zajmują się na stałe, jednak ich podejście ma charakter dość standardowy, sztampowy… 
Częste zmiany ekip rządzących dotyczą, jak wiadomo, nie tylko osób niepełnosprawnych, lecz całokształtu naszego życia społeczno-politycznego. Ale w przypadku osób niepełnosprawnych ma to pewne bardzo negatywne aspekty. Stosunek do niepełnosprawnych jest wprawdzie miarą stopnia ucywilizowania narodów, ale stanowi jednak margines wobec licznych wyzwań ekonomicznych, ustrojowych, polityki wewnętrznej i międzynarodowej. 
Mianowanie pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych, podobnie jak wszystkich ministrów i wiceministrów, ma charakter polityczny. stanowiska w PFRON-ie są obsadzane również w drodze podziału łupów po wyborach. Przez długi czas, jak wiadomo, poważne wpływy w PFRON-ie miała kanapowa, choć bardzo głośna partyjka - Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe. Jak głosił jeden z przywódców tej partii, Ryszard Czarnecki, jego partia postanowiła odejść od polityki i zająć się pomocą osobom potrzebującym. Nie miejsce tu na głębszą analizę, co stanowi motywację osób podejmujących się zarządzania PFRON-em czy bycie pełnomocnikiem. Na szczęście kierowanie tymi sprawami przez Samoobronę trwało krótko i nie przyniosło nadmiernych szkód, chociaż mogło. 
Warto jednak zwrócić uwagę na fakt, że niepełnosprawnymi w naszym kraju zajmują się osoby i partie, z którymi na jakimś etapie życia politycznego albo nie wiadomo, co zrobić, albo jest to dla nich, podobnie jak dla początkujących dziennikarzy, punkt wyjścia do dalszej, bardziej interesującej kariery politycznej. Przykładem może być chociażby Paweł Wypych, który skoczył z tej trampoliny aż do Kancelarii Prezydenta. 
Jeśli jest tak, jak zostało wyżej powiedziane, to przed niepełnosprawnymi, a może przede wszystkim przed niewidomymi - bo dali się przez innych niepełnosprawnych odepchnąć od decydowania o sprawach ich dotyczących, stoi nie lada zadanie, trzeba by bowiem wrócić do starej zasady "nic o nas bez nas", co nie będzie łatwe, bo przez 20 lat o tym, co jest rehabilitacją, a co nie, oraz jak określać niepełnosprawność, w zasadzie decydował ktoś inny w dodatku nie do końca wiemy, jakie to gremia i jaką dysponują wiedzą, , poza politycznymi ambicjami. Tak więc przed młodymi ciężkie boje. Chyba że wystarczy im to, co jest, to znaczy całkowita utrata podmiotowości i godności. 
 
aaa 
3.2. Druga strona medalu 
Alicja Nyziak 
 
Oto jeden z wątków felietonu pana Jerzego Ogonowskiego, pt. "Kilka pytań, które powinny wstrząsnąć światem", zamieszczonego w 11(11)/2009 numerze "Wiedzy i Myśli". 
"Obecnie oczywistą podstawą samodzielności i zdobywania rynku jest komputer i stosowny sprzęt. Od momentu istnienia programu PFRON "Komputer dla Homera", rokrocznie przydziela się niewidomym względnie dużą ilość sprzętu komputerowego. Jeśli dodać do tego użytkowników, którzy pozyskali albo kupili sprzęt za własne pieniądze lub pochodzące z innych źródeł, to niewidomych użytkowników takiego sprzętu jest już niemało. I nie pozostaje to w żadnej proporcji do wzrostu zatrudnienia w naszym środowisku". 
Właściwie powinnam zgodzić się z autorem cytatu, ale jak wiadomo, natura ludzka jest przekorna i lubi doszukiwać się drugiej strony medalu. Gorzej, bo ja tych stron zauważam tu znacznie więcej. Tak, więc do dzieła: 
Faktycznie z programu celowego "Komputer dla Homera" skorzystała spora grupa niewidomych i słabowidzących beneficjentów. Problem w tym, że gdy wymarzone cudo techniki "ląduje" w ich domach, to wielu z nich, okrąża je niczym kot zdechłą mysz i obawia się pstryknąć przycisk, aby przypadkiem nie daj Boże zadziałało. 
Dlaczego tak jest? 
Zacznijmy od początku. Wnioski bardzo często są wypisywane przez pracowników firm, np. podczas pokazów sprzętu komputerowego. Chwała im za tą bezinteresowną pomoc. Tylko, czy na pewno ona jest taka bezinteresowna? Całkowicie "zielony technicznie" beneficjent godzi się beztrosko na wszystko, co jest mu proponowane i ufa, bo rozmawia z fachowcem. Hmmm, tu mi się ciśnie na usta stara mądrość - pańskie oko konia tuczy. "Tuczy" się i owszem. … 
Z programu (teoretycznie) możemy skorzystać raz na trzy lata, praktycznie różnie bywa! Nikt bowiem nie zgłębił kryteriów, jakimi kieruje się komisja PFRON i może zdrowiej nie próbować tego robić. Dlatego wniosek jest wypisywany na maksa. Tu działa inna prawidłowość - od przybytku głowa nie boli. Następnie upływa odpowiedni czas (liczony w miesiącach) i uradowany niewidomy gna do oddziału PFRON-u, aby podpisać umowę na dofinansowanie do wymarzonego zestawu komputerowego ze specjalistycznym osprzętowaniem. Umowę podpisuje, wytyczne otrzymuje i co dalej? Nadal radośnie zielony niczym szczypiorek na wiosnę, dzwoni do "zaufanej" firmy i prosi o pomoc w realizacji umowy. Zazwyczaj jednym z kluczowych pytań pracownika jest - a ile ma pan (pani) pieniędzy do wydania? Słysząc kwotę, pracownik firmy stwierdza, że za taką kasę, to zestawik będzie taki, że "mucha nie siada". Zachwycony beneficjent godzi się na wszystko, bo ufnie wierzy, że fachowcy dobiorą, co trzeba, tak aby zestaw "chodził jak żyleta". Otrzymuje zestaw, jedzie na szkolenie i tu dopiero oczy przeciera, bo okazuje się, że jego zestaw wiele pozostawia do życzenia, jeśli chodzi o kompatybilność. Mało tego, dowiaduje się, że na rynku jest duży wybór programów, osprzętowania i to, które mu wtryniono wcale nie jest takie super. A przy tym z uśmiechem zapłacił za starsze wersje oprogramowania. Właściwie to, do kogo ma teraz skierować kanonadę pretensji? Pracownik firmy powie mu, że informował, proponował, pytał. A, że nieświadomy niewidomy godził się na wszystko - kto mu kazał! 
Bardzo słuszne stwierdzenie, niech teraz pluje sobie w brodę (o ile mu się, to uda) i wyciągnie właściwe wnioski. Przez najbliższe (minimum) trzy lata będzie się męczył, reklamował, wykłócał z serwisem firmy, która po zainkasowaniu społecznych pieniędzy ma go w głębokim poważaniu. Przepraszam, a kogo to interesuje, że okazał się ignorantem i pozwolił nabić się w butelkę. Jeśli chodzi o stronę formalną, to wszystko jest w porządku. Kasa wydana i rozliczona, papiery właściwie wypełnione - administracja w zachwycie. Tylko, jak ten niewidomy ma szukać pracy, skoro ma sprzęt komputerowy ze specjalistycznym osprzętowaniem, ale jakby go nie miał. 
Oto jedna ze stron medalu w tej kwestii. Podkreślam, że jest to jedna ze stron medalu. W przypadku innej można ukazać solidne firmy, które z własnej inicjatywy wyszukują odpowiedni sprzęt i mogą być przykładem solidności. Może warto zadać inne pytanie, które powinno wstrząsnąć światem: Czy nie pora zmienić formę realizacji dofinansowania w ramach programu "Komputer dla Homera"? 
 aaa 
4. OKULISTYKA, WYNALAZKI, UDOGODNIENIA, SPRZĘT 
I POMOCE REHABILITACYJNE 
 
aaa 
4.1. Widzenie przy pomocy języka 
 
Amerykańscy naukowcy opracowali rewolucyjną technologię umożliwiającą częściowe przywrócenie niewidomym osobom wzroku z pomocą końcówek nerwowych języka. Pismo "Scientific American" poinformowało, że dzięki małemu przyrządowi - Brain Point pozbawieni wzroku ludzie zaczynają widzieć. 
Teoretyczna podstawa dla najnowszej technologii została stworzona jeszcze w latach 60. przez znanego neurochirurga Paula Bach-y-Rita. Wyraził on przypuszczenie, że człowiek widzi nie oczami lecz mózgiem. Przy czym wzrok służy tylko jako "dostawca" zewnętrznych sygnałów świetlnych. Teraz to naukowe założenie znalazło praktyczne potwierdzenie, kiedy naukowcy zbudowali specjalny przyrząd, w znacznym stopniu przywracający wzrok. Są to okulary, które wyławiają światło i przekazują informacje do specjalnego miniaturowego urządzenia. To ostatnie przekształca fale świetlne w sygnały elektryczne, które cienkim kablem przepływają do języka. 
Język został wybrany jako kanał dla przekazywania sygnałów do mózgu, gdyż jego zakończenia nerwowe są bardzo czułe i mogą przekazywać dużą ilość informacji. Tym samym język częściowo zastępuje dwa miliony nerwów wzrokowych, prowadzących z gałki ocznej człowieka do mózgu. Jak się okazało, otrzymywane przez język impulsy zamieniają się w mózgu w obrazy. 
"Scientific American" informuje, że w trakcie przeprowadzonych testów niewidomi przy pomocy najnowszego przyrządu mogli zobaczyć drzwi, przyciski w windzie do wjazdu na potrzebne piętro, a nawet litery. Po to, by człowiek mógł nauczyć się widzieć z pomocą języka potrzeba około tygodnia - zapewniają amerykańscy naukowcy.(jks) 
 
Data opublikowania: 2009-11-18 
Źródło: http://wiadomosci.wp.pl 
 
aaa 
4.2. Squibble dla niewidomych
Starzyński 
 
Konceptów telefonów, czy urządzeń ułatwiających komunikację dla niewidomych było już sporo. Teraz jednak, mamy informację o czymś, co ma podobno szansę wejścia do masowej produkcji. Poznajcie Squibble - czytnik SMS. 
Nie trzeba go podłączać do telefonu - wystarczy mieć włączoną komunikację Bluetooth. Po otrzymaniu SMSa na ekranie czytnika "wyświetli" się jego treść w alfabecie Braille'a. Wszystko dzięki ponad 700 ruchomym głowicom, które przesuwając się układają się w litery, albo w proste symbole. Do tego urządzenie, oczywiście, emituje dźwięki - choćby powiadomienie o przychodzącej wiadomości. 
Koncept bardzo mi się podoba, znacznie bardziej niż telefony przeznaczone dla niewidomych. Taki czytnik, jak Squibble, można przecież połączyć z dowolnym aparatem wyposażonym w Bluetooth. Niewidomi nie są zatem "skazani" na jeden jedyny model telefonu dla nich - mogą wybierać. 
Twórcą projektu jest Andrew Mitchell. Twierdzi on, że urządzenie ma realną szansę pojawienia się na rynku, a sam projekt jest na etapie przygotowań do produkcji. 
 
 Data opublikowania: 2009-12-10 
 Źródło: http://palmtop.pl 
 
 aaa 
5. WYDARZENIA, OGŁOSZENIA I INFORMACJE 
 
aaa 
5.1. Przewozy Regionalne przyjazne niepełnosprawnym 
 
Niepełnosprawni wsiadający do pociągu Przewozów Regionalnych nie muszą już zgłaszać się do obsługi konduktorskiej po bilet. Kupią go podczas kontroli dokumentów przejazdowych, bez ponoszenia dodatkowych opłat. Niepełnosprawni bez ważnego biletu na przejazd wsiadający do pociągu Przewozów Regionalnych nie muszą zgłaszać się do obsługi konduktorskiej po bilet. 
Zwolnienie to dotyczy osób o widocznej niepełnosprawności ruchowej, niewidomych (podróżujących bez przewodnika lub z psem przewodnikiem), a także poruszających się na wózku inwalidzkim. Bilety kupują oni podczas kontroli, nie ponosząc dodatkowych opłat. 
To kolejne ułatwienie w podróżowaniu dla tej grupy pasażerów. Coraz więcej pociągów jest bowiem przystosowanych pod kątem przewozu osób mających problemy z poruszaniem się. Kursy obsługiwane takim taborem są specjalnie oznaczone w rozkładach jazdy. 
Przewoźnik pomyślał także o zamieszczeniu w swoim serwisie internetowym praktycznych informacji przydatnych dla osób niepełnosprawnych, np. jakie ulgi przysługują im i ich opiekunom, jakie dokumenty trzeba mieć przy sobie w podróży, a także w jaki sposób można uzyskać pomoc w poszczególnych regionach. 
http://inforail.pl/text.php?from=mail&id=29142 
 
 Data publikacji: 2009-12-08 
 Źródło: www.pr.pkp.pl 
 
 aaa 
5.2. Środowiskowe czasopisma w roku 2010 
 
 POLSKi ZWIĄZEK NIEWIDOMYCH wydaje: 
 
* Miesięcznik "Pochodnia" 
Wersja w druku powiększonym - prenumerata roczna 24,00 zł 
Wersja brajlowska - prenumerata roczna 24,00 zł 
Wersja elektroniczna wysyłana na podany e-mail - prenumerata roczna 12,00 zł. 
Własny adres elektroniczny należy przesłać na adres elektroniczny "Pochodni" - pochodnia@pzn.org.pl 
(Osobom, które dokonały wpłaty na wersję CD, wydawca proponuje wersję w druku powiększonym. W przypadku braku zgody na taką zamianę należy skontaktować się telefonicznie - 
tel. 22 635-76-16 
 
* Miesięcznik "Nasz Świat" 
Wersja brajlowska - prenumerata roczna 24,00 zł 
Wersja elektroniczna - prenumerata roczna 24,00 zł 
Adres elektroniczny prenumeratora należy przesłać na adres e-mail Związku: pzn@pzn.org.pl 
Osoby, które wpłaciły na "CD" proszone są o kontakt - 
tel. 22 635-76-16 w celu uzgodnienia wersji. 
 
* Kwartalnik "Encyklopedia prawa" 
Wersja CD - prenumerata roczna 8,00 zł 
Wersja elektroniczna - prenumerata roczna 8,00 zł 
Adres elektroniczny prenumeratora należy przesłać na adres e-mail Związku: pzn@pzn.org.pl 
Osoby, które wpłaciły na wersję czarnodrukową proszone są o kontakt - tel. 22 635-76-16 w celu uzgodnienia nowej wersji. 
 
* Kwartalnik "Nasze Dzieci" 
W zwykłym druku - prenumerata roczna 24,00 zł 
Wersja elektroniczna - prenumerata roczna 12,00 zł 
Adres elektroniczny prenumeratora należy przesłać na adres e-mail Związku: pzn@pzn.org.pl 
 
* Miesięcznik "Promyczek" i "Światełko" 
W druku powiększonym - prenumerata roczna 12,00 zł 
W brajlu - prenumerata roczna 12,00 zł 
(Od nowego roku wersja brajlowska będzie miesięcznikiem a nie jak dotychczas dwutygodnikiem.) 
 
Zamówienia oraz opłatę za prenumeratę czasopism należy kierować na adres biura ZG PZN: 
00-216 Warszawa, ul. Konwiktorska 9 
na konto 42 1370 1037 0000 1706 4083 5205 
Wpłacając prenumeratę należy precyzyjnie podawać tytuł oraz wersję zamawianego czasopisma, (np. Pochodnia w brajlu). 
Fax do działu księgowości Biura ZG: 22 635 -78-60. 
 
 FUNDACJA POLSKICH NIEWIDOMYCH i SŁABOWIDZĄCYCH "TRAKT" 
wydaje miesięcznik "Biuletyn Informacyjny Trakt" 
 
Miesięcznik wydawany jest: 
a) w druku powiększonym, 
 b) czytany głosem syntetycznym, nagranym na płytach CD w formacie MP3, w systemie DAISY (format ten można odsłuchiwać przy pomocy każdego odtwarzacza MP3, dostosowanego do płyt CD) 
c) w zapisie cyfrowym (format RTF), dostarczanym pocztą elektroniczną. 
 
Cena prenumeraty w każdej wersji wynosi 2 zł miesięcznie, 24 zł rocznie. 
Osoby, które nie mogą sobie pozwolić na ten wydatek, mogą napisać lub zatelefonować do redakcji. Będą otrzymywały bezpłatnie "BIT" w wybranej przez siebie wersji. Z drugiej strony, jeżeli ktoś z Państwa chciałby wesprzeć działalność wydawniczą Fundacji, mile widziana będzie nawet niewielka kwota przewyższająca cenę prenumeraty. 
 
Należność za prenumeratę roczną należy wpłacać na konto: 
 
Fundacja "Trakt", Warszawa 
Bank Pekao S.A. Oddział Warszawa 
70 1240 5989 1111 0000 4765 4631 
 
Na przekazie należy również podać: imię i nazwisko oraz adres, na jaki należy wysyłać miesięcznik lub adres e-mail, a także informację, w jakiej wersji chcą Państwo otrzymywać "BIT". 
 
UWAGA! Po dokonaniu przelewu, redakcja prosi o przesłanie powyższych danych również pocztą elektroniczną na adres: 
bogdanwitek@wp.pl. 
Pozwoli to uniknąć kłopotów z dostarczaniem prenumeraty, wynikających z niedokładnego kopiowania przez bank treści dokumentów przysyłanych do biura Fundacji. 
 
 * TOWARZYSTWO POMOCY GŁUCHONIEWIDOMYM wydaje: 
 
"Dłonie i Słowo" jest kwartalnikiem prezentującym problematykę osób głuchoniewidomych oraz działalność środowiska związanego z TPG. 
Kwartalnik zawiera również dodatek "Usłyszmy i zobaczmy", adresowany przede wszystkim do rodzin dzieci głuchoniewidomych. 
"DiS" ukazuje się w zwykłym druku i w brajlu oraz publikowanych na łamach internetu wersjach cyfrowych w postaci plików mp3, pdf oraz doc (specjalna strona DiS zawierająca wersje cyfrowe będzie dostępna od początku 2010 roku). 
Czasopismo zaprenumerować można bezpłatnie przez telefon bądź mailowy kontakt z redakcją TPG. 
Tel./fax: 22 635 69 70 
email: redakcja@tpg.org.pl 
 
 * FUNDACJA "INSTYTUT ROZWOJU REGIONALNEGO" 
wydaje kwartalnik "Tyfloświat" 
 
Czasopismo ukazuje się: 
a) w w zwykłym druku 
b) w wersji elektronicznej w formacie graficznym, dostępnym w PDF oraz w zapisie znakowym w formacie txt i rtf. 
Wersja elektroniczna dostępna jest na stronie www.tyfloswiat.pl oraz na CD 
Prenumerata jest bezpłatna, należy wysłać prośbę : 
- mailem na adres: prenumerata@tyfloswiat.pl 
- faksem na numer: 12-629-85-15 
- telefonicznie dzwoniąc do krakowskiego biura FIRR na numer: 12-629-85-14. 
Należy podać następujące informacje: 
liczbę egzemplarzy, adres wysyłki, format oraz 
informacje, czy prenumerator jest osobą z dysfunkcją wzroku (ogólna informacja, bez szczegółów). 
Wersja elektroniczna czasopisma znajduje się na stronie 
www.tyfloswiat.pl w zakładce "Pobierz Tyfloświat - Czasopismo Tyfloświat" lub pod bezpośrednim linkiem: 
http://www.new.tyfloswiat.pl/czasopismo_tyfloswiat. 
Pod wskazanym adresem znajdują się wszystkie dostępne formaty czasopisma - numer aktualny oraz numery archiwalne. 
 
Kwartalnik "Tyfloświat" wraz z portalem internetowym www.tyfloswiat.pl, mają na celu dostarczenie czytelnikom kompleksowych informacji z dziedziny technologii wspomagających, dedykowanych osobom niewidomym i słabowidzącym. 
Na łamach czasopisma i portalu ukazują się testy produktów dostępnych na rynku polskim i zagranicznym, artykuły o tematyce prawnej, społecznej i edukacyjnej. 
 
 TOWARZYSTWO MUZYCZNE im. EDWINA KOWALIKA wydawało i może będzie wydawać "Nowy Magazyn Muzyczny". 
 
 Jest to kwartalnik muzyczno-kulturalny. 
W roku 2010, będzie ukazywał się w wersji brajlowskiej, o ile zgłosi się przynajmniej stu czytelników. 
Towarzystwo przyjmuje zgłoszenia chętnych. Prenumerata będzie bezpłatna. Można zaprenumerować wersję brajlowską lub elektroniczną, zgłaszając się telefonicznie, pocztą tradycyjną lub elektroniczną: 
- tel. 22-498-47-27, 
- adres: Towarzystwo Muzyczne im. Edwina Kowalika, 
ul. Gubinowska 15, 02-956 Warszawa 
e-mail: towmuz@idn.org.pl lub towmuz@tlen.pl 
 
 STANISŁAW KOTOWSKI wydaje internetowy miesięcznik "Wiedza i Myśl". 
Miesięcznik ukazuje się wyłącznie w zapisie cyfrowym w formacie RTF. Dostarczany jest czytelnikom nieodpłatnie pocztą elektroniczną. 
Aby zaprenumerować miesięcznik, należy napisać na adres 
e-mail: st.k@neostrada.pl i podać swój adres e-mail. 
Miesięcznik wysyłany jest do czytelników bez ujawniania ich adresów. 
Redakcja prosi czytelników, którzy uważają, że warto czytać "Wiedzę i Myśl", o informowanie znajomych niewidomych i słabowidzących o warunkach jej prenumeraty. 
 
aaa 
5.3. KONKURS POD HASłEM: "No to co, że nie widzę" 
 
 Ognisko do rana na Otrycie. Deszczowy spacer po Ustroniu. Nocne debaty i dyskusje w Bydgoszczy. Rajd w Puszczy Zielonce. Ile było miejsc, gdzie do świtu trwały opowiadania, wspomnienia, dyskusje związane z tym, jak to jest "być niewidomym". Ile razy namawialiśmy się nawzajem, że dobrze by było spisać te nasze opowieści, zdarzenia, dykteryjki. Niech i inni pośmieją się, wzruszą, lub zadumają wraz z nami. Zróbmy to! 
 
Studio Tyflografiki z Owińsk ogłasza konkurs na krótką formę literacką - opowiadanie, wspomnienie, wiersz pod hasłem: "No to co, że nie widzę". 
Nieograniczona jest forma wypowiedzi oraz wiek, a tym bardziej stan wzroku!!! 
Jedynym warunkiem uczestnictwa w konkursie jest wysłanie do dnia 15 stycznia 2010 r. maila na adres: 
biuro@niewidomi.com.pl lub listu na adres: 
Studio Tyflografiki TYFLOGRAF, Marek Jakubowski, 
62-005 Owińska, Plac Przemysława 3/11 z informacją, że chcesz wziąć udział w konkursie. 
List może być w brajlu lub w zwykłym druku. Osoby, które ZADEKLARUJĄ chęć udziału, oraz podadzą swój adres pocztowy, po WPłYNIĘCIU DO NAS zgłoszenia, OD RAZU otrzymają pięknie wydany kalendarz brajlowski na rok 2010. 
 
Materiał literacki można pisać i wysyłać aż do 30 kwietnia 2010 roku. 
 
30 maja Jury konkursu przyzna 3 pierwsze nagrody za najlepsze prace. 
I nagroda - 3.000 zł, 
II nagroda - 2.000 zł, 
III nagroda - 1000 zł. 
Najciekawsze prace zostaną zakwalifikowane do wydania w antologii książkowej. Przewidziane są także wyróżnienia w postaci reliefowych wydawnictw Studia Tyflografiki. 
Z niecierpliwością CZEKAMY na Wasze deklaracje. 
 
MAREK JAKUBOWSKI 
 
aaa 
5.4. Zaproszenie na imprezy z cyklu "Żagle bez barier" 
z fundacją "KEJA" 
 
W związku z dużym zainteresowaniem wyrażającym się liczną korespondencją 
e-mail, kontaktami drogą telefoniczną oraz za pośrednictwem 
komunikatorów internetowych, dotyczącym zapisów na imprezy organizowane 
w 2010 roku w ramach projektu "Żagle bez barier" pod patronatem 
Pomorskiej Fundacji Sportu i Turystyki Osób Niepełnosprawnych "KEJA", 
informujemy, że Zarząd fundacji podjął decyzję o otwarciu i kontynuowaniu zapisów na 
poniższe imprezy: 
1. żagle bez barier integracyjny festiwal sportów wodnych w Gdyni - 22-29.05.2010 r. 
2. żagle bez barier integracyjny festiwal sportów wodnych w Gdańsku - 12-19.06.2010 r. 
3. żagle bez barier integracyjny rejs polskie porty bałtyku - 17-25.07.2010 r. 
 
Zgłoszenia będą przyjmowane do dnia 28 lutego 2010 roku do godz. 24:00. Decyduje data/godzina wpłynięcia zgłoszenia na skrzynkę e-mail wraz z danymi rejestracyjnymi pod adres biuro@fundacjakeja.org.pl. 
 
Dane wymagane dla prawidłowego zarejestrowania zgłoszenia: 
1. imię/imiona i nazwisko 
2. dokładne dane teleadresowe 
3. telefon kontaktowy: komórkowy, stacjonarny 
4. aktualny i prawidłowy adres e-mail 
5. stopień niepełnosprawności związany z dysfunkcją narządu wzroku 
6. stopień samodzielności: wymagany przewodnik lub nie 
7. wybrana impreza lub imprezy 
8. w przypadku obecności przewodnika wraz z uczestnikiem wymagane są również powyższe dane teleadresowe opiekuna z pominięciem wyboru imprezy oraz stopnia niepełnosprawności i samodzielności 
 
W/w imprezy są bezpłatne, a liczba miejsc jest ograniczona. W związku z tym, jeżeli zgłoszeń będzie więcej niż miejsc, zarząd zastrzega sobie możliwość przeprowadzenia dodatkowego etapu weryfikacyjnego, o którym poinformuje zainteresowanych w osobnej korespondencji e-mail. 
 
Osoby, które dotychczas zgłosiły swój akces względem uczestnictwa w w/w imprezach, nie muszą ponownie aplikować o rejestrację zgłoszenia. 
-- 
Arkadiusz Kwieciński 
dyrektor biura fundacji 
E-mail: arkadiusz@fundacjakeja.org.pl 
Mobile: +48662495933 
Pomorska Fundacja Sportu i Turystyki Osób Niepełnosprawnych "KEJA" 
ul. Otwarta 2/7, 80-169 Gdańsk/POLAND 
E-mail: biuro@fundacjakeja.org.pl 
Phone: +48(58)3021641 
Mobile: +48601141641 
WWW: http://www.fundacjakeja.org.pl 

Data opublikowania: 26 listopada 2009 
Źródło: Lista dyskusyjna Typhlos 
 
aaa 
5.5. Głuchoniewidomi malują 
Tomasz Przybyszewski 
 
Do 31 marca 2010 r. w Tyflogalerii Biblioteki Centralnej Polskiego Związku Niewidomych oglądać można wystawę prac artystów głuchoniewidomych pod nazwą "Nie kryjmy talentu". W sali budynku przy ul. Konwiktorskiej w Warszawie zgromadzono dzieła ośmiorga twórców. Większość prezentowanych prac głuchoniewidomych artystów to obrazy. 
 
Data opublikowania: 2009-11-19 
Źródło: lista dyskusyjna Typhlos 
 
aaa 
6. ORGANIZACYJNE, SPOŁECZNE I ŚWIADOMOŚCIOWE PROBLEMY 
 
aaa 
6.1. Debata: Jak działać, by nie upaść? 
 
 Z badań Stowarzyszenia Klon/Jawor wynika, że co roku powstaje mniej organizacji pozarządowych. Mniej jest też wolontariuszy. Za kilka lat oni - główna siła robocza organizacji - mogą zniknąć, a ich miejsca zajmą etatowi specjaliści. Jeszcze większym problemem jest finansowanie działań, pozyskiwanie środków i konkurowanie o ich przyznanie. O problemach tych dyskutowali goście debaty, która odbyła się w siedzibie Stowarzyszenia Przyjaciół Integracji. 
Uczestnicy debaty:Marta Lempart, dyrektor Wydziału Programowania i Realizacji Zadań PFRON, Aleksandra Włodarska, prezes Polskiej Fundacji Pomocy Dzieciom Niedosłyszącym "Echo"Małgorzata Pacholec, dyrektor Biura Polskiego Związku Niewidomych Marek Plura, poseł na Sejm RPPiotr Pawłowski, prezes Stowarzyszenia Przyjaciół Integracji 
Debatę prowadził Piotr Stanisławski, dziennikarz i fotograf magazynu "Integracja" 
 
 *** 
 
Nie możemy przedstawić całej dyskusji, gdyż jest ona bardzo długa - zajmuje ponad 25 znormalizowanych stron maszynopisu. Dlatego przedstawiamy tylko wypowiedzi pani dyrektor Małgorzaty Pacholec. Zainteresowani całością debaty mogą znaleźć ją pod adresem: www.niepelnosprawni.pl 
Wiemy, że wypowiedzi wyjęte z kontekstu debaty mogą nie oddawać w pełni myśli osoby dyskutującej. Nie można bowiem śledzić myśli innych dyskutantów i odnosić wypowiedzi do przedmówców. Mamy jednak nadzieję, że przybliżymy Czytelnikom stanowisko i poglądy wysokiej przedstawicielki Polskiego Związku Niewidomych. 
Pani dyrektor Małgorzata Pacholec kilkakrotnie zabierała głos. Poszczególne wypowiedzi oddzielamy gwiazdkami. 
Redakcja "Wiedzy i Myśli" 
 
*** 
 
 Myślę, że to jest naturalny etap przemian społecznych. Prawdopodobnie mamy nasycenie organizacjami. W pierwszych latach po 1989 roku był wielki boom na powstawanie ruchu samopomocowego i organizacji osób niepełnosprawnych. Może to dobrze, że nie przybywa już nowych organizacji w takim tempie, bo to oznaczałoby, że wiele pól działalności jest niezagospodarowanych. Postępuje profesjonalizacja już działających organizacji. Dziś od nich wymaga się umiejętności zarządzania i pozyskiwania środków. W dużym stopniu właśnie to decyduje teraz o utrzymaniu się w sektorze. Dużo organizacji nie podołało temu i przestało istnieć. W środowisku osób niewidomych obserwujemy znaczny przyrost nowych stowarzyszeń i organizacji. Możemy zadać sobie pytanie, skoro tak jest, to w jakich obszarach Polski Związek Niewidomych jest mniej aktywny. Zaczęliśmy zatem analizować programy i działania, aby podnieść jakość wszystkich usług. 
*** 
Niestety, obecny system podziału pieniędzy nie gwarantuje, że organizacje otrzymają pieniądze na podstawowe działania. A te powinny być zagwarantowane przez państwo jako standardowy pakiet. Teraz wszystko zależy od konkursu, czy organizacja wygra, czy nie. Dziś najłatwiej zdobyć pieniądze na szkolenia zawodowe i konferencje, tańce i wycieczki, a trudniej na działania długotrwałe, wymagające stałego wsparcia związanego z wyciąganiem ludzi z izolacji. Nie ma w tej chwili w Polsce gwarancji przez państwo wspierania działań najbardziej podstawowych. Każdego roku 4 tys. osób traci wzrok, dla nich PZN prowadzi różne programy, w tym 100-godzinny kurs orientacji przestrzennej. Gdybyśmy nie wygrali projektów w konkursie albo nie aplikowali o środki z braku wymaganych 10 proc. własnych środków, to nikt by się tymi ludźmi nie zajął. Co by się z nimi stało? My oczywiście nie zrezygnujemy z pomagania im, ale przecież i nam może powinąć się noga i możemy nie wygrać konkursu, bo np. popełnimy błąd we wniosku i odpadnie projekt, od którego zależy pomoc wielu ludziom. Brakuje nam gwarancji. 
*** 
Przeglądałam niedawno informację, na jakie zadania najczęściej aplikowały małe i lokalne organizacje. Oczywiście dobrze, że Fundusz otworzył szeroko drzwi na małe organizacje, z tego należy się cieszyć. Ale na co przyznawano pieniądze - to inna sprawa. 
 
*** 
 
Organizacje zbierają środki z 1% już od 4 lat. Obserwując ten proces, zauważamy widoczny rozwój, poprawiono sposób rozliczania 1%. Obecny rok jest jednak pierwszym, kiedy reklama tak mocno była obecna w całym przedsięwzięciu. Jest wolna konkurencja. Z czasem wszyscy się do tego przyzwyczaimy. Mnie bardziej interesuje to, aby coraz więcej osób w ogóle przekazywało swój 1 procent podatku na organizacje pozarządowe. Większość społeczeństwa tego nie robi. To mnie martwi o wiele bardziej. 
 
 *** 
My mamy 17 podmiotów prawnych, które mogą zbierać środki z 1%. Praktycznie nie prowadzimy centralnie kampanii medialnej, nie mamy dużego doświadczenia. Ale kołom w regionach poszło całkiem dobrze. Ich reklama polegała na przekazywaniu ulotek znajomym. Koło w miasteczku, które rozdało tysiąc ulotek, zebrało sporo pieniędzy. Nie przeceniajmy kampanii medialnych - można i prostymi środkami przekonać do siebie ludzi, zwłaszcza w terenie. Telewizja to nie jedyne medium. 
 
 *** 
 
My w skali kraju mamy zatrudnionych na umowę o pracę ponad 900 osób, nie mówiąc o bardzo wielu zatrudnionych na zlecenie. To powoduje inną odpowiedzialność, zasięg działań, nawet inne cele. Inne jest też utrzymanie takiej organizacji. Jeżeli są podmioty, które robią coś w sposób systemowy, nieprzerwanie, z grupą wykwalifikowanych ludzi, powinny mieć zapewnione zlecenia zadań przez samorząd. 
 
*** 
 
W PZN dużo rozmawiamy o przyszłości. Chcemy wyraźnie określić, co będziemy w najbliższych latach robić i jakie zadania realizować. Aby podnieść jakość pracy i zarządzania, zaczęliśmy standaryzować nasze usługi. Na 360 kół jedna trzecia już wzięła udział w szkoleniach. Na to teraz kładziemy główny nacisk. 
 
 Data opublikowania: 2009-11-09 
źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 
aaa
6.2.  Nic, tylko dyskryminacja… 
Oset 
 
Bardzo nośne i pojemne pojęcie dyskryminacji przybiera nieco kuriozalne zabarwienie. Szczególnie lubują się w nim dziennikarze niemający pomysłu na inną informację o zabarwieniu sensacyjnym. Bo wiadomo, że jedynie sensacja krzycząca ze szpalt pisemka przyciągnie uwagę i zwiększy nakład. 
Co oznacza słowo-wytrych DYSKRYMINACJA? "Dyskryminacja bezpośrednia występuje wówczas, gdy osoba traktowana jest mniej korzystnie niż inna w podobnej sytuacji z powodu swojego pochodzenia rasowego lub etnicznego, religii lub wyznania, niepełnosprawności, wieku lub orientacji seksualnej". A oto kilka jej przejawów. 
Sensacja 1. 20-letnia dziewczyna poruszająca się na wózku inwalidzkim została wyproszona z restauracji w Ciechocinku. Powód? Zaczęła tańczyć na parkiecie. Zdaniem właściciela lokalu, tańcząca na wózku kobieta przeszkadzała innym bawiącym się ludziom i niszczyła mu podłogę. 
Czy to naprawdę szykanowanie? Wyobraźmy sobie średniej wielkości lokal z miejscem do tańczenia. Dyskoteka, na parkiecie pełno ludzi i w ten tłum wjeżdża pani na wózku z towarzyszącą jej mamą. Taniec na wózku, polegający na manewrowaniu nim przez osobę towarzyszącą, wymaga sporej przestrzeni, tak więc pozostali zabawowicze zostają zmieceni pod ścianę albo do baru. A zatem to oni zostali potraktowani mniej korzystnie, czyli zdyskryminowani. Pomijam sprawę parkietu, bo ten jest niszczony szpilkami obcasów. Co jednak czynią bohaterki? Zamiast pójść do lokalu z dużym ogródkiem pędzą do gazety czy telewizji. Mają swoje pięć minut w mediach, podobnie jak burmistrz, dramatycznie wołający: "Skandal, skandal!" i dziarsko zapowiadający, że właściciel może mieć kłopoty z przedłużeniem koncesji. 
Komu i czemu taka wrzawa służy? Chyba temu, żeby właściciele lokali dostawali gęsiej skórki na widok niepełnosprawnego. 
Sensacja 2. Rajd po sklepach dziennikarki z niepełnosprawnymi w celu odkrywczego stwierdzenia, że półki rozmieszczono za wysoko bądź za nisko, a barierka jest w formie wahadła i będąc na wózku, nie sposób się w nią "wstrzelić". Pozostaje przejechanie w miejscu przeznaczonym dla wózków na zakupy (co za dyskryminacja - zrównanie z metalowymi wózkami na zakupy). Tylko jedna z kas ma szerszy wjazd niestety, ta kasa znajduje się na końcu. Niewidomy z kolei jest prześladowany, ponieważ nie może trafić do drzwi sklepu i do wspomnianego wahadła, poza tym nie wie, jak jest rozmieszczony towar. 
Sensacja 3. Niewidomy z przejęciem opowiada reporterowi lokalnej telewizji o trudnościach z trafieniem do drzwi instytucji i bloków mieszkalnych. No i jest dziennikarski temat, okazja dla reportera (koniecznie pamiątkowa fotka na łamy). 
Zastanawiam się, czy tych i podobnych sytuacji nie dałoby się uniknąć, gdyby… Gdyby bohaterowie sensacji chcieli pomyśleć i uruchomić wyobraźnię. Jakie konsekwencje pociągnęłoby udźwiękowienie wszystkich wejść i półek, zlikwidowanie półek dolnych i górnych, skasowanie barierek, zrobienie szerokich wjazdów przy wszystkich kasach? Chyba nigdzie na świecie nie jest tak, aby osoba niepełnosprawna mogła dosięgnąć do wszystkich miejsc czy posłuchać z głośniczka, jakie towary znajdują się w zasięgu ręki. Wysokie półki są uwarunkowane wielkością asortymentu. A poza tym można, a nawet trzeba poprosić kogoś o pomoc, podobnie jak to czynią osoby niższego wzrostu. 
Wyobrażam sobie te dzwonki i brzęczyki atakujące ludzi ze wszystkich stron. I kto wówczas dozna jaskrawej dyskryminacji? 
A oto kilka przykładów, jak niepełnosprawni zareagowali na dziennikarskie dyskryminacyjne ple, ple: 
"A czym tu się martwić??? Jak jest za wąsko, to się wjeżdża na siłę, tak że się coś rozwali, i od razu zjawia się obsługa i pomaga. Jak towar za wysoko na półce, to go z tej półki zrzucić i powiedzieć "no co, spadło". Obsługa zjawi się natychmiast i pomoże. Generalnie jechać "na rympał" i zero przejmowania się:):):)". 
 "A niby dlaczego przy towarze nie ma informacji głosowej? Przecież powinna być, podobnie jak dostosowanie wysokości półek do możliwości osób będących na wózkach. Dlaczego niewidomy nie może samodzielnie robić zakupów w samie? To obraża moją samodzielność, Nic tylko naszym kosztem się tuczą". 
"Jest problem, to trzeba go opisać! To wymaga pójścia tam, zadzwonienia, napisania. Żałosne, że nie docenia się kogoś, kto w interesie naszym, niepełnosprawnych, opisuje to, czego opisywać nie chce się prawie nikomu". 
"Jaki problem? Chyba totalna postawa roszczeniowa. Do wyższych półek nie mogą dosięgnąć także osoby niskiego wzrostu i dzieci. Można poprosić kogoś o podanie towaru zamiast sztucznie bić pianę. Fajne jest zauważanie spraw inwalidów, ale w kwestiach ważnych (praca, nauka, zdrowie), a nie takich, w których inwalida powinien sobie poradzić". 
I tak trzymać, nie dajmy się zdyskryminować. 
 
 aaa 
6.3. Jak cię widzą, tak cię...
Alicja Nyziak 
 
Niewidomy zerknął na stronę www organizatora konkursu i aż spuchł z dumy i zadowolenia: oto został jednym z trzech równorzędnych laureatów konkursu. Na uroczystą galę odstawił się jak należy: biała koszulka, krawat, garnitur - oj, było na czym oko zawiesić! Zaczęła się uroczystość - przemowy, gratulacje i nareszcie oficjalne ogłoszenie wyników. Zaproszono wszystkich laureatów na środek i wręczono im nagrody. Niewidomy popadł w konsternację, bo dostał dyplom i… ogromną maskotkę - łosia (oj, dobrze, że nie jelenia). "Dobra, jest nas trzech, to łosiowato nie wyglądam, synek się ucieszy" - pomyślał. Mina mu mocno zrzedła, gdy podczas bankietu zorientował się, że pozostali laureaci otrzymali przepięknie wydane albumy. 
Jak myślisz, szanowny Czytelniku - z zamierzchłych czasów to scenka? Niestety, pełny real najnowszej daty! Okazuje się, że to, co dla niewidomych i słabowidzących, jest oczywiste, wcale się takie nie wydaje osobom widzącym. 
My doskonale wiemy, że: 
- Wystarczy, aby ktoś plastycznie opisał obraz, zdjęcie, rysunek, a oczami wyobraźni go zobaczymy. 
- Wręczenie książki to nie gafa, bo mamy skanery i komputery ze specjalistycznym osprzętem, a więc poradzimy sobie z jej przeczytaniem. 
Zdaje się, że w odbiorze społecznym nadal ślepota ewidentnie kojarzy się z "abstynencją intelektualną". Teoretycznie naród, owszem, słyszał, że niewidomi posługują się komputerem, piszą na klawiaturze, ale … Proszę zapytać przechodnia, policjanta czy pracownika urzędu, jak - jego zdaniem - niewidomy to robi? Chwilę się zastanowi, a potem powie, że pewnie ma jakąś specjalną klawiaturę. Na stwierdzenie, że pisze na standardowej, pada stereotypowe: 
- Jak to, przecież nie widzi klawiatury! 
Na takie dictum my się uśmiechamy. Ale tu chyba nie pora na uśmiech politowania nad nieświadomym obywatelem, tylko na zastanowienie się nad takim odbiorem społecznym. Mina bowiem nam rzednie, gdy idziemy do urzędu pracy i informujemy zdumioną panią urzędniczkę, że poszukujemy zatrudnienia. Okazuje się, że w tym momencie wyobraźnia pani wysiada i mamy problem, żeby się zarejestrować. 
- Boże kochany, jaką pracę ten człowiek chce wykonywać, przecież nie widzi! 
Na informację, że biegle obsługuje komputer, brwi pani ze zdumienia wędrują w górę. Po chwili jednak przyznaje, że słyszała o gadających komputerach. 
W tym momencie - rozsądnie radzę - nie należy uświadamiać pani, że gada banialuki, bo nikt nie lubi, gdy mu udowadniają, że prawi idiotyzmy. 
W perspektywie mamy: 
- Poprawienie statystyki niepełnosprawnych poszukujących pracy. 
- Szansę na ofertę zatrudnienia taką jak trafienie szóstki w totka. 
- W porywach ślepego szczęścia otrzymanie propozycji pracy na stanowisku operatora piły tarczowej. Zdesperowany niewidomy zaryzykuje, licząc, że może ktoś coś zrozumie. A i owszem, zrozumie ZUS, zawezwie na weryfikację grupy inwalidzkiej, bo skoro piłę tarczową chce obsługiwać, to jaki z niego niewidomy - i po rencie, hehehe. 
Zdaje się, że pora zacząć pracować nad właściwym wizerunkiem niewidomych i słabowidzących w społeczeństwie. Fajnie, gdyby zrobiły to za nas plakaty, billboardy zachęcające do zatrudniania osób z dysfunkcją wzroku. Jedną taką akcję już przeżyliśmy. Odbiła się ona zbiorową czkawką. Efekt dała taki, że gdy się "sypnęło", iż niewidomego udawała osoba widząca, to i owszem, nasze środowisko się obruszyło, bo jak to - dali zarobić widzącemu? Pod niewidomego się podszył, fe, brzydko! A czy ktoś zastanowił się nad konsekwencjami, jakie ta sytuacja spowodowała w odbiorze społecznym? Teoretycznie mogło się wydawać, że nie wywołała większego dysonansu. A jednak…! Potencjalny pracodawca dochodził do właściwego wniosku: mądrze zrobili. Toć trzeba się puknąć w czoło, gdzie niewidomy do pracy! 
Wniosek nasuwa się sam: jedynie my sami swoim codziennym życiem możemy wypracować właściwy wizerunek. Tylko czy chcemy? 
Proza życia to nie bułka z masłem - jak mawiał Forest Gump. 
 
aaa 
6.4. Czy mamy sztukę niewidomych?
Weredyk 
 
 Często w prasie znajduję doniesienia "sztuka niepełnosprawnych" "malarstwo głuchoniewidomych", "niewidomy poeta, pieśniarz solista" i podobne wyróżniki działalności. W placówkach, w których uczestnicy malują, tkają czy rzeźbią, można usłyszeć określenia, że to jest sztuka, terapia i rehabilitacja niepełnosprawnych. Próby głębszego sondowania tematu nie należą do najłatwiejszych. Zastanawiam się co to za twór i dziwoląg semantyczny i czy należy wyodrębniać to zjawisko. W Polsce nikt nie prowadzi badań, które odpowiadałyby na pytania o granice tej sztuki, jej odmiany czy dwojaki status. Pomimo wystaw, wernisaży czy plenerów, organizowanych przez i dla osób niepełnosprawnych, profesjonalni krytycy nie zajmują się tego typu twórczością jako czymś swoistym, i tak być powinno. Nachylenie się w stronę sztuki w chwilach zniechęcenia, bezradności i depresji jest odzyskiwaniem radości i sensu istnienia. Takie stany ducha dane są wszystkim ludziom, a nie tylko niepełnosprawnym, w tym niewidomym. 
Zdefiniowanie zjawiska współczesnej sztuki jest utrudnione, ponieważ się zdemokratyzowała. Zatarły granice pomiędzy jej poszczególnymi dziedzinami, zachwiał podział na sztukę z wysokiej i niskiej półki. Skoro nie ma jasnych kryteriów i sztywnych definicji, za sztukę może być uznane (prawie) wszystko, jeśli tylko ktoś zechce to zrobić. Obserwowane zmiany doprowadziły również do pojawienia się zaskakujących podziałów typu - sztuka kobiet, seniorów czy sztuka niepełnosprawnych. 
Twórczość jest dla mnie wszystkim po trochu: lekcją pokory, karą, nagrodą, zabawą i przygodą z darowaną obecnością, atrakcyjną i fascynującą odmianą egzystencji, ucieczką w śmiech przed jej rzeczywistą monotonią i zarazem niezgodą na jej dziadostwo, świadomym zagadywaniem swoich cierpień, tych prawdziwych i tych wyolbrzymionych - zwierza się 52-letni mężczyzna w książce "Dlaczego tworzę", wydanej przez Fundację Sztuki Osób Niepełnosprawnych. Twórczość pozwala osobom niepełnosprawnym uzewnętrznić różne odczucia, pozwala im zaistnieć - pisze Dorota Maślana, prezes powstałej w 1991 roku tej fundacji. Organizacja stawia za cel poszukiwanie i promowanie twórców niepełnosprawnych, organizuje Międzynarodowe Biennale Sztuk Plastycznych Osób Niepełnosprawnych, przygotowuje wystawy indywidualne i zbiorowe. W tym kontekście nasuwa się pytanie, czy twórczość osób niewidomych jest czymś zupełnie innym, czy też jest tą samą sztuką tworzoną jedynie w odmiennych warunkach technicznych. Albo jest sztuka, albo jej nie ma, można usłyszeć od niejednego z nich, niezależnie od tego, czy jest to artysta profesjonalny czy amator. 
W tekście "Sztuka a twórczość niepełnosprawnych" Agnieszka Bromboszcz, historyk sztuki, pointuje: "Twórczość niepełnosprawnych tak samo mieści się w obszarze sztuki jak twórczość samouków, amatorów czy nieprofesjonalistów i nie oznacza to, ażeby miała ona podlegać innym kryteriom oceny niż te, które powszechnie obowiązują". 
Co więc zrobić z tą twórczością, w wielu przypadkach nowatorską i rozsadzającą narzucone jej granice. Niby jest sztuka, a jakby jej nie było. Ludzie tworzą nie wychylając się poza obręb "sztuki osób niepełnosprawnych\niewidomych" czy "sztuki tworzonej przez niepełnosprawnych\niewidomych". Niechęć komentatorów do zajmowania się tego typu twórczością wynika z przekonania, że tej sztuki nie wypada poddawać analizie czy krytykować, podobnie jak głośnej fundacji Anny Dymnej i ckliwych telewizyjnych wystąpień aktorki. Pracownie plastyczne, przecież prowadzone są w ramach warsztatów terapii zajęciowej, poradni rehabilitacyjnych czy działalności kół. Owszem plenery dla..., także integracyjne - czemu nie. Można też wybrać się na wystawę do jednej z kilku galerii, w których wystawiana jest taka wyodrębniona twórczość. Wszystko to jednak osadzone jest w środowisku, tworząc rodzaj getta. Ponadto wiele wątpliwości przyczyniają kuriozalne tytuły doniesień w rodzaju "W muzeum tyflologicznym jest czynna wystawa malarstwa głuchoniewidomych". Malarstwo i niewidomi nie współbrzmi, szczególnie, że malują osoby niedowidzące, o zróżnicowanym stopniu niedowidzenia. Nie dezinformujmy ludzi, bo przyjdzie się kiedyś z tego rozliczyć. 
 
 aaa 
7. W PRAWIE, W POLITYCE I W PRAKTYCE 
 
aaa 
7.1. Rzecznik Praw Obywatelskich do Ministra Sprawiedliwości 
w sprawie art., 80 kc 
 
W kierowanych do mnie skargach poruszany jest problem regulacji art. 80 Kodeksu 
cywilnego, który przewiduje szczególną formę czynności prawnych podejmowanych przez 
osoby nie mogące czytać. Otóż, zgodnie z tą regulacją, jeżeli osoba nie mogąca czytać ma 
złożyć oświadczenie woli na piśmie, oświadczenie powinno być złożone w formie aktu 
notarialnego. Zdaniem skarżących, przepis ten ma charakter dyskryminujący w stosunku do 
osób niewidomych, które zmuszone są stosować notarialną formę czynności prawnej 
i ponosić koszty sporządzenia aktu notarialnego przy każdym istotnym zobowiązaniu 
majątkowym. I tak np. w ostatnim czasie obserwuje się praktykę, stosowaną przez niektóre 
banki, iż osoba niewidoma w celu zawarcia umowy z bankiem musi udać się do notariusza. 
Podobne rygory obowiązują przy zawieraniu umów z Państwowym Funduszem 
Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz w kontaktach z Zakładem Ubezpieczeń 
Społecznych. Sytuacja taka wyklucza często osoby niewidzące z życia społecznego, czyniąc 
z nich w praktyce osoby ubezwłasnowolnione, które nie mogą same decydować we 
własnych sprawach. 
Faktem jest, że nie zawsze brak wymaganej formy pisemnej (a w konsekwencji brak 
formy notarialnej w sytuacji określonej w art. 80 kc) skutkuje nieważnością czynności 
prawnej: w świetle art. 73 i 74 kc, zasadą jest zastrzeżenie formy pisemnej dla celów 
wyłącznie dowodowych (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1977 r., 
sygn. III CZP 81/77, publ. OSNC z 1978 r., nr 8, poz. 131). 
2 
 Niemniej jednak, jak wskazują skarżący, kontrahent osoby nie mogącej czytać - chcąc zabezpieczyć własne interesy majątkowe - z reguły odmawia zawarcia umowy, o ile nie przybierze ona formy notarialnej. 
Ta sytuacja powoduje faktyczne ograniczenie osób niewidomych w dostępie do dóbr 
i usług. 
Owo ograniczenie przybiera szczególnie dotkliwą postać w przypadku usług 
bankowych: przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (t.j.: Dz. U. 
z 2002 r., nr 72, poz. 665 ze zmian.) przewidują wymóg formy pisemnej w przypadku 
korzystania z tak podstawowych produktów bankowych, jak rachunek bankowy (art. 52), 
kredyt (art. 69 ustawy) - w tym kredyt konsumencki (art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 
2001 r. o kredycie konsumenckim: Dz. U. nr 100, poz. 1081 ze zmian.). Od zachowania 
formy pisemnej ustawa uzależnia również skuteczność oświadczenia o poddaniu się 
egzekucji (art. 97 ust. 1 ustawy Prawo bankowe), a także ważność oświadczenia właściciela 
nieruchomości o ustanowieniu hipoteki bankowej (art. 95 ust. 4 ustawy). We wszystkich 
tych przypadkach osoba niewidoma będzie de facto zmuszona skorzystać z formy aktu 
notarialnego, która dla osób widzących nie jest obowiązkowa, zważywszy na fakt, że 
stawka taksy notarialnej pozostaje w określonej proporcji do wartości przedmiotu czynności 
prawnej. Koszty obrotu prawnego dla takich osób mogą okazać się znaczne, a w praktyce 
uniemożliwiające dokonanie danej czynności prawnej. 
Bez wątpienia regulacja przepisu art. 80 kc służy zapewnieniu pewności obrotu 
prawnego: jak podkreśla się w literaturze przedmiotu, ratio legis tego przepisu polega na 
ochronie praw i interesów osoby nie mogącej czytać przed wykorzystaniem takiej sytuacji 
przez jej kontrahenta. Mógłby on bowiem, odczytując sporządzoną na piśmie umowę, 
zmienić treść oświadczenia woli ze szkodą dla np. osoby niewidomej. Z drugiej strony, ów 
wymóg służy również ochronie interesów kontrahenta takiej osoby. Osoba pozbawiona 
możności czytania nie będzie mogła podważać doniosłości prawnej swojego oświadczenia 
woli, np. poprzez podniesienie zarzutu, że dokument czynności prawnej został podstępnie 
zniekształcony przez drugą stronę, wykorzystującą jej stan niewidzenia. Oświadczenie woli 
złożone w formie aktu notarialnego gwarantuje kontrahentowi takiej osoby trwałość 
i bezpieczeństwo położenia prawnego, w jakim znalazł się on wskutek dokonania czynności 
prawnej z osobą nie mogącą czytać (zob. A. Jedliński, [w:] A. Kidyba, [red.] Kodeks 
cywilny. Komentarz. Tom I, Warszawa 2009, teza 2 do art. 80). 
3 
Niemniej jednak, jak wskazują w swoich wnioskach skarżący, przynajmniej 
w przypadku osób słabo widzących pojęcie "osoby nie mogącej czytać" jest pojęciem 
względnym, także osoba całkiem niewidoma może korzystać z istniejących współcześnie 
urządzeń technicznych (np. komputerowego programu skanowania i odczytywania tekstu), 
wspomagających jej komunikację. Okazuje się jednak, że w praktyce obrotu prawnego, 
o zaistnieniu warunków z art. 80 kc decyduje kontrahent osoby niewidzącej lub 
niedowidzącej, oferujący daną usługę czy produkt, który z reguły jest podmiotem o silniejszej pozycji ekonomicznej. Nie bez znaczenia pozostaje także inny przywoływany w skargach argument, iż brak jest analogicznych do art. 80 kc wymagań wobec osób nie posługujących się językiem polskim, nie mówiąc już o innych kompetencjach do właściwego rozumienia treści 
czynności prawnej. 
Niezależnie od powyższego, należy zwrócić uwagę na następującą kwestię: otóż 
oczywistym jest, że ustawodawca zobowiązany jest do zapewnienia bezpieczeństwa obrotu 
prawnego wszystkim jego uczestnikom. Rzecznik Praw Obywatelskich dostrzega także 
racjonalne uzasadnienie regulacji z art. 80 kc, mającej charakter ochronny. Tak więc można 
uznać, że kryterium różnicowania (możność czytania) pozostaje w racjonalnym związku 
z celem i treścią owej regulacji (zapewnienie wiarygodności dokumentu prywatnego). 
Jednak w mojej opinii, dla pełnej realizacji art. 32 Konstytucji RP powyższe 
uzasadnienie nie jest wystarczające. Ustawodawca respektuje wymogi przewidziane przez 
ów wzorzec wówczas, gdy uwzględnia wszystkie, także pośrednie skutki regulacji 
ustawowych dla sytuacji jednostki. W przypadku, gdy skutki te okażą się znaczące, 
konieczne jest rozważenie, czy zakładane przez ustawodawcę cele można osiągnąć za 
pomocą innych, mniej uciążliwych środków prawnych. Jeśli w ocenie ustawodawcy nie jest 
to możliwe, powinien on rozważyć wprowadzenie pewnych ułatwień dla adresatów normy 
prawnej (np. w postaci obniżenia wysokości opłat notarialnych). 
Jeśli żadne z takich środków nie zostaną podjęte, ustawodawca może narazić się na 
zarzut co najmniej pośredniej dyskryminacji określonej grupy osób - korzystających 
przecież ze szczególnej ochrony konstytucyjnej (art. 69 Konstytucji RP). 
4 
Należy w tym miejscu zauważyć, że na gruncie prawa unijnego wypracowano pojęcie 
tzw. dyskryminacji pośredniej, do którego odwołują się regulacje dotyczące równego 
traktowania: tak np. dyrektywa Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. 
ustanawiająca ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy 
(Dz.U.UE.L.00.303.16) w art. 2 ust. 2 lit. b, stwierdza, że dyskryminacja pośrednia 
występuje w przypadku, gdy przepis, kryterium lub pozornie neutralna praktyka może 
doprowadzić do szczególnej niekorzystnej sytuacji dla osób danej religii lub przekonań, 
niepełnosprawności, wieku lub orientacji seksualnej, w stosunku do innych osób. 
Dyskryminacja pośrednia nie będzie jednak miała miejsca w sytuacji, gdy taki 
przepis, kryterium lub praktyka jest obiektywnie uzasadniona zgodnym z prawem celem, a 
środki mające służyć osiągnięciu tego celu są właściwe i konieczne, lub - w odniesieniu do 
osób niepełnosprawnych - gdy podejmowane są właściwe środki zgodnie z zasadami 
określonymi w art. 5, w celu zlikwidowania niedogodności spowodowanych tym przepisem, 
kryterium lub praktyką. Artykuł 5 dyrektywy wprowadza zasadę, że owe "właściwe środki" 
powinny być finansowane z funduszy publicznych. W odniesieniu do omawianej tutaj 
regulacji, "właściwy środek", likwidujący niedogodności związane ze stosowaniem art. 80 
kc, mógłby się sprowadzać do pokrywania lub co najmniej współfinansowania przez 
państwo opłat notarialnych. 
W analogiczny sposób pojęcie "dyskryminacji pośredniej" definiuje art. 4 projektu 
ustawy w sprawie wdrożenia niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego 
traktowania, implementujących m. in powołaną dyrektywę 2000/78/WE - projekt ten 
w maju b.r. stał się przedmiotem prac Rady Ministrów. Rozszerza on zakaz dyskryminacji, 
wynikający bezpośrednio z dyrektyw, obejmując nim również dostęp do nabywania praw 
i usług przez osoby niepełnosprawne (art. 5 ust. 2 pkt 8 projektu ustawy). Artykuł 80 kc 
w obecnym kształcie może uniemożliwić realizację celów powołanej (projektowanej) 
ustawy. 
W mojej opinii, art. 80 kc można traktować jako normę skutkującą pośrednią 
dyskryminacją osób niewidomych - współczesne standardy prawne, wyznaczane przez 
Konstytucję RP oraz prawo Unii Europejskiej, wymagają, aby zróżnicowanie sytuacji 
prawnej podmiotów następowało wyłącznie z uzasadnionych przyczyn. Jeśli jest ono 
rzeczywiście konieczne. Państwo powinno podjąć określone działania, niwelujące 
dolegliwości takiego zróżnicowania. 
5 
Można rozważać kilka wariantów przeciwdziałania owej dyskryminacji. 
W pierwszym rzędzie należy ocenić niezbędność art. 80 kc, który w europejskich systemach 
prawnych jest regulacją odosobnioną. Kodeksy cywilne innych krajów zazwyczaj nie 
różnicują wymogów czynności prawnych w zależności od umiejętności odczytania tekstu. 
Jeśliby nawet uznać konieczność odrębnej regulacji, to pozostaje pytanie, czy 
wyłącznie forma notarialna zapewni bezpieczeństwo obrotu prawnego. Wydaje się, że 
wystarczająca byłaby np. obecność przy dokonywaniu czynności prawnej osoby zaufanej, 
która odczytuje osobie niewidomej osnowę dokumentu - jednak bez rygorów analogicznych 
do tych, które przewidziane są dla udzielenia pełnomocnictwa przez art. 99 kc. 
Z kolei zachowanie art. 80 kc w dotychczasowym kształcie zobowiązuje 
ustawodawcę -w mojej ocenie - do odrębnego uregulowania kwestii taksy notarialnej. 
Problem ten jest rozwiązywany w różny sposób, np. brytyjski Disability Discrimination Act 
1995, co do zasady, kosztami szczególnego traktowania osób niepełnosprawnych obciąża 
dostawcę usług (sekcja 21 i 20 (5), z wyjątkiem określonym w sekcji 20 (4 e) można 
jednak rozważyć refundację takich wydatków ze środków publicznych - co jest zgodne 
z powołanym wyżej prawem zapobiegającym dyskryminacji oraz modelem przyjętym (np. 
co do niektórych wydatków związanych z udogodnieniami dla niepełnosprawnych, 
ponoszonych przez pracodawców) w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji 
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j: Dz. U. z 2008 r., nr 
14, poz. 92 ze zmian). Przykładowo wskazać także należy, iż w ustawodawstwie 
francuskim istnieje regulacja, która wyraźnie stanowi, iż to Państwo jest gwarantem 
równego traktowania osób niepełnosprawnych (art. 144-1 Kodeksu Pomocy Socjalnej 
i Rodziny). 
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 
1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz. U. z 2001 r., nr 14, poz. 147 ze zmian.) 
zwracam się do Pana Ministra z uprzejmą prośbą o przedstawienie swojego stanowiska 
w powyższej sprawie. 
 
Data opublikowania: 17.11.2009 
Źródło: www.rpo.gov.pl 
 
aaa 
7.2. PFRON planuje zmiany dotyczące wspierania zatrudnienia 
Autor: PAP 
 
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych planuje w przyszłości wyłączenie osób z najlżejszą niepełnosprawnością z systemu wspierania zatrudnienia. Oznacza to brak dopłat dla zatrudniających takie osoby pracodawców, w zamian większe środki mają dostać samorządy. 
O planach funduszu poinformował w piątek w Katowicach jego prezes, Wojciech Skiba. Uczestniczył on w zorganizowanym przez śląski oddział PFRON spotkaniu z okazji obchodzonego w czwartek Światowego Dnia Osób Niepełnosprawnych. 
Powodem planowanego wyłączenia grupy osób z najlżejszą niepełnosprawnością z dofinansowania PFRON są rosnące koszty wspierania zatrudnienia niepełnosprawnych przez fundusz. 
- Zmienia się mentalność pracodawców. Przyjmowanie do pracy osób niepełnosprawnych nie spotyka się, jak kiedyś, z niechęcią, ale staje się zaszczytem świadczącym o nowoczesnym podejściu do zatrudnienia pracowników. Niesie to jednak wzrost wydatków z budżetu PFRON - tłumaczył Skiba. 
Jego zdaniem, pieniądze zaoszczędzone na dofinansowaniu miejsc pracy osób, których niepełnosprawność "nie jest dostrzegalna ani wizualnie, ani w pracy", będą mogły zasilić realizowane przez samorządy działania na rzecz osób z niepełnosprawnością. Być może stanie się tak już w 2011 roku. 
Obecny na spotkaniu doradca pełnomocnika rządu ds. niepełnosprawnych, Bartłomiej Piotrowski zaznaczył, że po trzech kwartałach tego roku liczba osób, których zatrudnienie dofinansowuje PFRON, powiększyła się o 20 proc. To największy wzrost od momentu wdrożenia systemu dopłat. Pełnomocnik Piotrowski przypomniał jednak, że w tym czasie nie zwiększył się budżet funduszu. 
Prezes Skiba przyznał, że taka sytuacja powoduje zmniejszenie puli środków, które fundusz będzie mógł przeznaczyć w przyszłym roku na projekty organizacji pozarządowych. Zaznaczył jednak, że obecne przepisy, zakładające przyznawanie dotacji w ramach konkursów, dają małym organizacjom gwarancję przebicia się ze swoimi pomysłami na pomoc osobom z niepełnosprawnością. 
- Ze zmian w przepisach nie byli zadowoleni głównie przedstawiciele dużych organizacji, które dysponują znanymi twarzami. Wydawało im się, że mogą dostawać pieniądze z funduszu bez względu na jakość złożonych wniosków - mówił Skiba. 
W przyszłym roku PFRON planuje kontynuację sprawdzonych już programów pomocowych. Więcej pieniędzy ma być przeznaczonych np. na program "Student" oraz "Uczeń na wsi". 
- Wszystkie osoby niepełnosprawne, które chcą studiować, będą mogły liczyć na pomoc funduszu. Ważna jest też pomoc dla osób mieszkających na wsi, ponieważ mają one największe trudności ze zdobyciem wykształcenia, co utrudnia im później znalezienie pracy - tłumaczył prezes. 
Wśród programów kontynuowanych w przyszłym roku będzie też m.in. "Komputer dla Homera", pomagający w zakupie sprzętu elektronicznego oraz oprogramowania, umożliwiającego rehabilitację osób niewidomych i niedowidzących. Natomiast w likwidacji barier transportowych, np. dzięki zakupowi elektrycznego wózka inwalidzkiego, nadal ma pomagać program "Pegaz". 
- Nie przewidujemy rewolucji w przyszłym roku. Chcemy, aby wsparcie trafiało do najbardziej potrzebujący osób oraz tam, gdzie może ona pomóc w likwidacji przeszkód utrudniających dostęp do zatrudnienia i edukacji - podkreślił Skiba. 
 
Data opublikowania: 2009-12-07 
 Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 
aaa 
7.3. Zmiany w systemie rehabilitacji - PFRON rachunkiem bankowym 
autor: Łukasz Zalewski, oprac.: Adam Banaszek 
 
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zostanie przekształcony w rachunek bankowy. Jego obsługą zajmie się Biuro Obsługi Funduszu. Zadania oddziałów PFRON trafią do marszałków województw. 
Jak pisze Dziennik Gazeta Prawna, nowa ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz ustawa z tego samego dnia wprowadzająca ustawę o finansach publicznych przewidują, że do końca 2011 roku PFRON zostanie przekształcony w państwowy fundusz celowy stanowiący wyodrębniony rachunek bankowy. Ustawa wprowadzająca dostosowuje również do tych zmian przepisy ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji (...) 
PFRON oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zostaną pozbawione osobowości prawnej. Dysponentem PFRON stanie się minister pracy i polityki społecznej. 
1 stycznia 2012 r. wygasną również akty powołania prezesa i zastępców prezesa PFRON i dyrektorów oddziałów funduszu, rozwiązana zostanie rada nadzorcza i zarząd. Biuro i oddziały PFRON staną się Biurem Obsługi Funduszu, który stanie się jednostką budżetową. Będzie ona wykonywała zadania pełnomocnika rządu w zakresie dysponowania funduszem. 
Biuro Obsługi Funduszu będzie finansowane ze środków budżetu państwa, natomiast ze środków funduszu, w terminie do końca każdego miesiąca, dokonywane będą wpłaty do budżetu państwa w wysokości wydatków poniesionych w miesiącu poprzednim na koszty działalności Biura Obsługi Funduszu. Mienie PFRON stanie się natomiast mieniem Skarbu Państwa, w imieniu którego będzie działał minister pracy i polityki społecznej, a należności i zobowiązania funduszu staną się należnościami i zobowiązaniami Skarbu Państwa, w imieniu którego będzie działał ten sam minister. 
Zadania realizowane dotychczas przez oddziały PFRON staną się zadaniami marszałków województw i będą finansowane ze środków przekazywanych samorządom wojewódzkim na podstawie ustawy o rehabilitacji (...). Zgodnie z tym przepisem środki funduszu są przekazywane przez pełnomocnika rządu samorządom wojewódzkim i powiatowym na realizację określonych zadań lub rodzajów zadań, na wyodrębniony rachunek bankowy - według algorytmu, a podmiotom realizującym zadania zlecone przez pełnomocnika lub inne zadania wynikające z ustawy - na podstawie zawartych z nimi umów. Algorytm, o którym mowa w powyższym przepisie, określa w drodze rozporządzenia Rada Ministrów. 
Z kolei prawa i obowiązki PFRON wynikające z zawartych przez fundusz umów staną się prawami i obowiązkami Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, z wyłączeniem praw i obowiązków wynikających z umów zawartych w zakresie zadań realizowanych przez oddziały PFRON, które stają się prawami i obowiązkami marszałków województw. 
Umowy zawarte przez PFRON, zgodnie z przepisami ustawy wprowadzającej, zachowają moc do czasu ich wygaśnięcia, z tym, że wynikające z tych umów prawa i obowiązki funduszu staną się 1 stycznia 2012 r. prawami i obowiązkami Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych. 
Ustawa wprowadzająca przewiduje również zmiany w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, m.in. w zakresie informowania o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Zgodnie ze zmianami, informacje miesięczne i roczne pracodawcy będą musieli składać do Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych. Osoba niepełnosprawna wykonująca działalność gospodarczą będzie składała wniosek o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne właśnie pełnomocnikowi. 
Kolejne czynności związane z przekazywaniem środków na refundację będzie pełnił pełnomocnik, który ponadto będzie mógł przeprowadzać kontrole wnioskodawcy w zakresie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne. Pełnomocnik rządu będzie też prowadził ewidencję zatrudnionych osób niepełnosprawnych. Pełnomocnik będzie również wypłacał dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. 
Więcej w Dzienniku Gazecie Prawnej z 27 listopada 2009 r. 
 
Data opublikowania: 2009-11-27 
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna 
 
aaa 
7.4. Komisja Przyjazne Państwo proponuje 
 
Jak czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej, pracodawcy zostaną zwolnieni z obowiązku uzyskania opinii inspekcji pracy o stanowiskach pracy osób niepełnosprawnych. Więcej niepełnosprawnych pracowników znajdzie zatrudnienie na otwartym rynku pracy. Firmy nie będą musiały już czekać na opinię Państwowej Inspekcji Pracy (PIP), aby mogły zatrudnić osobę ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Tak wynika z projektu nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, który przygotowała Komisja Przyjazne Państwo. Brak opinii PIP nie oznacza, że firmy zostaną zwolnione z obowiązku dostosowania miejsc pracy osób niepełnosprawnych. Inspekcja będzie mogła kontrolować, czy spełniają ten wymóg, ale już po zawarciu stosunku pracy z takim pracownikiem. 
Więcej w Dzienniku Gazeta Prawna z 30 listopada 2009 r. 
 
Źródło: www.baza-wiedzy.pl 
 
aaa 
7.5. Głosowanie przez pełnomocnika już w 2010 roku 
Autor: PAP. Oprac.: AG. 
 
Prezydent Lech Kaczyński podpisał 9 grudnia nowelizację ordynacji wyborczych, która umożliwi osobom z niepełnosprawnością i osobom starszym, powyżej 75. roku życia, głosowanie przez pełnomocnika już w przyszłorocznych wyborach prezydenckich i samorządowych. 
 Pierwsza z podpisanych ustaw nowelizuje ustawę o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz ordynację wyborczą do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw oraz ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta. 
Wprowadza ona instytucję pełnomocnika w wyborach prezydenckich oraz samorządowych dla wyborców z niepełnosprawnością. Pełnomocnik wyborczy umożliwi oddanie głosu zarówno przez osoby z niepełnosprawnością, jak i starsze, powyżej 75. roku życia. Pełnomocnikiem będzie mogła zostać osoba wpisana do rejestru wyborców w tej samej gminie, co udzielający pełnomocnictwa. 
Pełnomocnictwa będzie można udzielić - w swoim domu - przed wójtem, burmistrzem i prezydentem miasta lub przed pracownikiem przez nich upoważnionym. Wcześniej (do 10 dni przed wyborami) należy jednak złożyć odpowiedni wniosek do urzędu gminy w tej sprawie. 
Nowelizacja zobowiązuje wójtów, burmistrzów, prezydentów miast do utworzenia lokali wyborczych dostosowanych do potrzeb wyborców z niepełnosprawnością we wszystkich rodzajach wyborów i referendów. Dotychczas takie lokale tworzono w wyborach do Sejmu i Senatu, do PE oraz w referendum ogólnokrajowym. 
Głosowanie w szpitalach i zakładach pomocy społecznej za pomocą urny pomocniczej przy obecności co najmniej dwóch członków obwodowej komisji - zgodnie z nowelizacją - będzie możliwe we wszystkich rodzajach wyborów i referendów. 
 
Data opublikowania: 2009-12-10 
 Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
 
 aaa 
7.6. Zakłady pracy chronionej jeszcze przez rok? 
autor: Małgorzata Kolińska-Dąbrowska, oprac.: Adam Banaszek 
 
W 2011 roku dofinansowanie dla zakładów pracy chronionej zostanie zrównane z firmami zatrudniającymi niepełnosprawnych na otwartym rynku pracy. 
Jak pisze Gazeta Wyborcza, zmiany te miały być wprowadzone już w przyszłym roku. Zaprotestowały zakłady pracy chronionej. MPiPS oraz pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych zgodzili się przesunąć termin. 
Gazeta uważa, że trudno odpowiedzieć jednoznacznie na pytania: czy zmiana dotowania zakładów pracy chronionej nie doprowadzi do ich upadku i czy nowelizacja spowoduje, że pracodawcy z rynku otwartego będą chętniej zatrudniali niepełnosprawnych 
Jednakowe dofinansowanie może spowodować, że ZPChr-y, wchodząc na otwarty rynek, będą musiały się pozbywać niepełnosprawnych, przede wszystkim tych, którzy mają I i II grupę inwalidzką z powodu upośledzenia czy choroby psychicznej. Na dodatek, nie ma żadnej gwarancji, że pozostałe przedsiębiorstwa będą chętniej zatrudniały niepełnosprawnych. 
Już teraz coraz mniej firm stara się o status zakładu pracy chronionej. Jednak wg PFRON, do maja tego roku do pracy przyjęto 48,1 tys. niepełnosprawnych. Długo trzeba było czekać na tak dobry wskaźnik zatrudnienia. 
MPiPS przekonuje, że zmiany przede wszystkim spowodują, iż otwarty rynek pracy zainteresuje się niepełnosprawnymi pracownikami, a zarazem zniknie monopol zakładów pracy chronionej. Zdaniem resortu stopień niepełnosprawności, a nie status pracodawcy powinien decydować o wysokości dofinansowania. 
W przyszłym roku przy obliczeniach dopłaty będzie brane pod uwagę minimalne wynagrodzenie z tego roku, czyli kwota 1276 zł, a nie ta ze stycznia 2010 r., czyli 1317 zł. W porównaniu z dzisiejszymi rozwiązaniami zmniejszy się możliwe maksymalne dofinansowanie średnio o 60 zł za jednego pracownika. 
MPiPS rozważa opcję wyłączenia dofinansowania dla osób niepełnosprawnych w stopniu lekkim oraz posiadających uprawnienia emerytalne. 
Więcej w Gazecie Wyborczej z 16 listopada 2009 r. 
 
 Data opublikowania: (2009-11-16), 
Źródło: Gazeta Wyborcza 
 
aaa 
7.7. Projekt ustawy w sprawie wdrożenia niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 
 
Szkoły, szpitale i prywatne firmy będą musiały zapłacić odszkodowanie uczniom, pacjentom i klientom, którym odmówiły usług np. ze względu na wiek lub niepełnosprawność. 
Jak czytamy w Dzienniku Gazecie Prawnej, osoby, które uznają, że dyskryminuje ich np. promocja handlowa, reklama, odmowa najmu mieszkania, zasady rekrutacji do szkół lub dostępu do opieki medycznej, będą mogły żądać zaniechania takich działań lub zadośćuczynienia. Jeżeli z tego powodu poniosą szkodę (np. osoba niepełnosprawna przyjedzie na własny koszt do masażysty, który odmówi usługi), będą mogły się starać o odszkodowanie. Tak wynika z ostatecznej wersji rządowego projektu ustawy w sprawie wdrożenia niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania. Teraz trafi ona pod obrady Rady Ministrów. Musi być uchwalona szybko, bo ponagla nas w tej sprawie Komisja Europejska. 
 
W praktyce to sądy zdecydują o stosowaniu nowych przepisów. Określą one, czy na podstawie nowej ustawy np. osoby niepełnosprawne mogą się domagać dostosowania do ich potrzeb obiektów usługowych. Będą musiały też rozstrzygać, czy zasadne są ewentualne pozwy dotyczące naruszenia zasady równego traktowania w treści reklam lub promocji. 
 
Zainteresowani mogą więcej przeczytać w Dzienniku Gazecie Prawnej z 16 listopada 2009 r. 
 
Źródło: www.baza-wiedzy.pl 
aaa 
8. Dwie relacje z komferencji 
 w Owińskach 
 
aaa 
8.1. Owińska w centrum uwagi 
Zofia Krzemkowska. 
 
	Duża wieś nad Wartą, połączona z Poznaniem autobusową komunikacją miejską. Od października 1946 r. przyciąga uwagę zakład dla niewidomych dzieci. Początkowo mieścił się w pomieszczeniach po zakładzie psychiatrycznym. Niemcy wymordowali przebywających pacjentów. Obecnie Specjalny Ośrodek dla Dzieci Niewidomych mieści się w zabytkowym zespole poklasztornym sióstr Cystersek. Zabytkowy obiekt nie pozwala na przebudowę. 
Od początku śledzę rozwój zakładu, najpierw jako dziecko z pierwszej grupy jego wychowanków, a teraz jako osoba dorosła. 
	Starania kierownictwa koncentrują się teraz na projektowanym parku, który ma być dostosowany do potrzeb orientacji przestrzennej i wyposażony w najnowocześniejsze urządzenia. 
	Mieliśmy możność zwiedzenia ośrodka, w którym uczy się 160 uczniów w szesnastu oddziałach - klasach, w tym czterech dla umysłowo upośledzonych w różnym stopniu. Tu liczba uczniów jest mniejsza, może być tylko troje. W pozostałych klasach 6-10 uczniów. Istnieje też klasa przysposabiająca do pracy dla osób umysłowo upośledzonych w stopniu znacznym i jednocześnie niewidomych lub słabowidzących. Nie jest łatwo ze znalezieniem dla nich pracy. 
Zwiedzamy sale: historyczną, geograficzną, biologiczną, początkowego nauczania, postrzegania światła (kształcenie zmysłów: wzroku, dotyku, słuchu. Jest tu m.in. tzw. łóżko wodne). Z bogatego specjalistycznego wyposażenia szkoły - poza uczniami, korzystają w ramach wczesnej pomocy rodzice z małymi niewidomymi dziećmi. Przyjeżdżają zależnie od potrzeb na konsultacje, udzielane przez fachowców: psychologów, tyflopedagogów, usprawniających widzenie i uczących wykorzystania posiadanych resztek wzroku. 
	W Owińskach są też: gimnazjum, liceum ogólnokształcące oraz zasadnicza szkoła zawodowa kształcąca w zawodach: tapicer - dla słabowidzących oraz plecionkarz. Mogliśmy podziwiać wyrabiane kosze różnego rodzaju. 
Ośrodek może również szkolić w zawodzie ogrodnika, ale w tym roku szkolnym nie było naboru. 
	Są 3 internaty: dziecięcy, żeński dla dziewcząt i męski dla chłopców. 
	Od 20 lat działa zespół: "Dzieci papy" pod kierunkiem mgr Henryka Weredy, znany nie tylko w Polsce. Mogliśmy posłuchać występu, rozpoczętego wykonaniem hymnu Unii Europejskiej. Zostaliśmy obdarowani dwiema płytami: recital "Dzieci papy" i "Spacerkiem po ośrodku". 
Przed laty, 	w Owińskach opanowałam podstawy pisma brajla pod kierunkiem nieżyjącego już profesora muzyki, niewidomego Leona Gronka. Ta umiejętność zaważyła na dalszej mojej drodze życiowej. Teraz odwiedziłam groby moich dawnych nauczycieli i wychowawców. Odwiedziłam też emerytowanych niewidomych nauczycieli, którzy mieszkają w Owińskach (razem studiowaliśmy). I to był wymiar sentymentalny pobytu na konferencji. 
	 
	W programie konferencji w dniach 5-8 grudnia 2009 r. czytamy: 
- Bezpieczeństwo i wyrównywanie szans kierunkiem działań Unii Europejskiej w XXI wieku. 
- Brajl kluczem do wiedzy. 
- Innowacje edukacji niewidomych i słabowidzących. 
	Konferencja odbywała się pod Patronatem Honorowym Przewodniczącego Parlamentu Europejskiego prof. Jerzego Buzka. Uczestniczyli w niej: przedstawiciele Rządu Rzeczypospolitej Polskiej, naukowcy oraz przedstawiciele agend zainteresowanych wynikami prac badawczo-wdrożeniowych, dyrektorzy i nauczyciele ośrodków dla dzieci niewidomych, przedstawiciele samorządów lokalnych. 
Konferencja odbyła się w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych w Owińskach oraz w Ośrodku Polskiej Akademii Nauk w Będlewie k/Poznania. 
	Dyrektorem Ośrodka jest mgr Maria Tomaszewska, która wcześniej pracowała jako psycholog. Jest osobą prężną w działaniu i chętną do pomocy, pomagała nawet w stołówce niewidomym, którzy przyjechali bez przewodników. 
Mieliśmy 	zakwaterowanie w internatach Ośrodka i bardzo dobre wyżywienie. 
	Ze względu na ograniczoną liczbę miejsc, zwłaszcza noclegowych, trzeba było wielu odmówić udziału. Chodzi przede wszystkim o instruktorów brajla, którzy uczą dorosłych nowo ociemniałych. 
	W programie obchodów Międzynarodowego Roku Brajla było: - zorganizowanie przez Centrum Rehabilitacji ZG PZN spotkania szkoleniowego - warsztatów dla takich instruktorów. Szkoda, że ten punkt programu nie został zrealizowany, bo spotkanie uaktualniające wiedzę instruktorów i umożliwiające wymianę doświadczeń tej grupy zawodowej jest nadal potrzebne. 
 
	O użytkowym charakterze pisma brajla w życiu codziennym, zwłaszcza osób dorosłych, mówili: 
- Włodzimierz Zielazek z Ośrodka w Owińskach, nauczyciel brajla w szkole i uczący dorosłych nowo ociemniałych. Obecnie konsultant od oznaczania brajlem leków, a także zatrudniony przez Kuratorium Oświaty do sprawdzania prac - w ramach egzaminów wewnętrznych z klas: szóstych, końcowych gimnazjum i liceum. 
Mówił, że trzeba kształtować właściwą świadomość, motywację i potrzebę posługiwania się pismem, jako formę właściwego zagospodarowania nadmiaru wolnego czasu. Stwierdził, że żenująco mała jest liczba niewidomych posługujących się pismem brajla, zaledwie ponad 10 proc. ogółu. Postulował, żeby dbać o czytelność i właściwą formę prac egzaminacyjnych, bo są one pisane niechlujnie, linijka na linijce, bez numerowania stron. To utrudnia czytanie sprawdzającemu i wpływa na ocenę wyników pracy przez słuchającą komisję egzaminacyjną. 
- Dyrektor BC mgr Teresa Dederko, która twierdziła, że nauczyciel brajla powinien uczyć nie tylko znaków, ale też przekazywać informacje o twórcy pisma, o ruchu niewidomych, działalności PZN, istniejących wydawnictwach, Bibliotece Centralnej itp. Solidaryzuję się z tym głosem. 
Dyrektor PZN mgr Małgorzata Pacholec, w wykładzie: "Społeczeństwo informacyjne", 		stwierdziła, że konieczne jest poświęcenie większej uwagi problemom osób uczących brajla dorosłych ociemniałych. Odwoływała się przy tym do własnych doświadczeń. 
	Mgr Zofia Krzemkowska zapoznała słuchaczy z życiem i dziełem Louisa Braille`a. Przytoczyła słowa inicjatora Międzynarodowego Roku Brajlle`a lorda Colin Low - Przewodniczącego Europejskiej Unii Niewidomych - "Jeśli chcemy poprawić jakość życia niewidomego, musimy traktować priorytetowo sprawy brajla, promocję pisma, produkcję tekstów brajlowskich i nauczanie. Brajl jest potężnym kluczem uwalniającym niewidomego od niewiedzy i przekazującym informacje o świecie". 
	Prelegentka nawiązała do wycieczki niewidomych do Paryża i okolic - śladami Ludwika Braille`a, zorganizowanej przez ZG PZN, powiedziała: "Byliśmy w Coupvrey - miejscu urodzeniu Louisa, obecnie muzeum gromadzącego pamiątki po nim, byliśmy w Narodowym Instytucie dla Niewidomych przy Bulwarze Inwalidów w Paryżu oraz w Paryskim Panteonie, gdzie spoczywa Ludwik Braille. Na jego grobie złożyliśmy w imieniu polskich niewidomych kwiaty". 
	Mgr Marek Andraszewski omawiał temat: "Łatwa nauka brajla". "Nauczyłem się brajla właśnie tu w Owińskach, także zapisu nutowego, który służy mi do dziś. Przez 5 lat byłem instruktorem nauki brajla dorosłych w Ośrodku Rehabilitacji i Szkolenia Niewidomych w Bydgoszczy. Twierdzę, że ta nauka nie jest trudna. Wymaga jednak czasu i systematyczności, wiary w sukces. Brajl nie może być traktowany jak czarna magia. Trzeba stosować indywidualne podejście do każdego uczącego się, dobrać odpowiednią metodę nauczania, właściwe środki dydaktyczne - pomoce, np. podręczniki na folii a nie na papierze, bo często punkty są na nim zatarte. Bez motywacji, pozytywnego myślenia, zaangażowania i aktywności uczącego się nie będzie końcowego efektu pracy. Konieczny jest też dalszy kontakt instruktora z absolwentem, a nawet ukierunkowująca pomoc w rozwiązywaniu jego problemów". 
Prawdziwą furorę zrobił na konferencji podręcznik mgr Andraszewskiego "Już czytam" wraz z poradnikiem jak z niego korzystać i uczyć dorosłych brajla. Podręcznik ten nie był znany uczestnikom konferencji. Przywiezione w plecaku egzemplarze sprzedano na pniu. 
	Mgr Jerzy Olszewski - nauczyciel muzyki i brajla w Ośrodku L. Braille`a w Bydgoszczy mówił o nauczaniu tego przedmiotu. Ośrodek bydgoski jest najstarszą szkołą dla niewidomych w Polsce. Pochodzi z 1872 roku. Czwartym z kolei dyrektorem Prowincjonalnego Zakładu dla Niewidomych w Bydgoszczy był Niemiec Oskard Picht - żyjący w latach 1871-1945, konstruktor do dziś używanej przez część niewidomych pierwszej siedmioklawiszowej maszyny brajlowskiej. 
W szkołach dla niewidomych jest obecnie wiele dzieci ze sprzężonym schorzeniem. Nauka brajla dla nich jest za trudna. Potrzeby edukacyjne tych dzieci są inne. 
	Dyrektor Maria Tomaszewska stwierdziła: "Małe dzieci uczą się brajla chętnie, gorzej jest ze starszymi, które znalazły się w zawieszeniu - już nie czarnodruk, ale jeszcze nie brajl". 
	S. Hieronima Broniec omawiała nauczanie brajla w Ośrodku dla Niewidomych w Laskach k/Warszawy. Sugerowała konieczność codziennego półgodzinnego głośnego czytania przez ucznia w celu uzyskania płynności czytania. Kto nie czyta sam, nie zna ortografii. Mówiła o roli Matki Elżbiety Czackiej w przygotowaniu systemu brajla do języka polskiego. 
Przekonywała o konieczności nauki i stosowania skrótów brajlowskich. Stosowanie skrótów pierwszego stopnia daje aż 18 proc. oszczędności. Trzeba jednak je ujednolicić i wydać odpowiedni podręcznik. Jest to ważne zadanie stojące przed środowiskiem. Referentka prezentowała obszerny, różnorodny księgozbiór laskowski. Przekonywała o potrzebie posługiwania się komputerem, traktując go jako duże ułatwienie dla niewidomych. Zastosowanie monitora brajlowskiego przy komputerze jest dobrodziejstwem dla niewidomych, poszerza ich możliwości. 
	Mgr Emilia Śmiechowska z Akademii Pedagogiki Specjalnej w Warszawie podzieliła się doświadczeniami z zastosowania technik brajlowskich przy adaptacji podręczników dla niewidomych. MEN twierdzi, że problem podręczników został rozwiązany. Wymaga od nauczycieli drukowania potrzebnych na lekcje fragmentów na drukarkach brajlowskich. Teoria z praktyką poważnie się różnią. Nadal brakuje podręczników dla niewidomych i słabowidzących zaadaptowanych do ich potrzeb. Jeden z wniosków zatwierdzonych na konferencji dotyczył właśnie tego problemu, dostarczenia aktualnych podręczników. 
Mgr Rafał Nowicki (15 lat pracuje w Owińskach) referował temat: "Warunki egzaminów zewnętrznych, a szansa niewidomego ucznia na osiągnięcie optymalnych wyników. Czym jest godność niewidomego w świetle jego potrzeb intelektualnych?" Szkoda, że wykładowca pominął drugi człon tematu. Nie odpowiedział na pytanie dotyczące godności. Zdaniem prelegenta braki we właściwym przygotowaniu wynikają m.in. z ciągłej zmiany i braku odpowiednich podręczników. Zdający ma o 50 proc. zwiększony czas na napisanie pracy, ale nie ma więcej czasu na realizację programu. Koniecznie potrzebna jest biegła znajomość brajla, żeby dobrze napisać pracę egzaminacyjną. Konieczny jest także komfort psychiczny zapewniony zdającemu. 
	Dwa zbieżne tematy to mgr. Tadeusza Rynkowskiego emerytowanego nauczyciela matematyki z Owińsk - "Poziomy działań brajlowskich zapisów matematycznych", mgr. Jana Świerczka z Krakowa "Klasyfikacja brajlowskiej mutacji matematycznej, fizycznej i chemicznej". Szkoda, że wykładowca ograniczył się tylko do mutacji matematycznej pomijając notację fizyczną i chemiczną. Miło było, gdy cytował prace dr. Włodzimierza Dolańskiego, który jest patronem szkoły krakowskiej. Podobnie jak Tadeusz Rynkowski, powoływał się na książkę dr. Andrzeja Adamczyka - "Matematyka stosowana". Obaj autorzy wnioskowali potrzebę ujednolicenia brajlowskich zapisów: matematycznych, fizycznych i chemicznych. 
	Mgr Bożena Kazanowska reprezentująca ośrodek lubelski omawiała temat: "Tajemnicze kropki - zabawy brajlem", ilustrowane licznymi książeczkami przygotowanymi specjalnie dla małych dzieci. Dobrze, że dzieci tak wcześnie poznają pismo, tylko dlaczego na ogół nie posługują się nim po opuszczeniu szkoły? 
	Konferencja obejmowała dwa panele. Pierwszy dotyczył orientacji przestrzennej i samodzielnego poruszania się. Drugi - promocji i nauczania brajla, którego moderatorami byli mgr Joanna Jastrzębska, niewidoma absolwentka Ośrodka w Owińskach, absolwentka filologii polskiej na UAM, od trzech lat nauczycielka brajla i mgr Małgorzata Półciennik, która na co dzień zajmuje się usprawnianiem wzroku. 
	Dobrze, że obok naukowców współpracujących z Ośrodkiem w Owińskach UAM i Politechniką Poznańską - wypowiadali się niewidomi praktycy. 
Zagadnienie orientacji przestrzennej i samodzielnego poruszania się omawiali niewidomi: 
- Paweł Piechowicz ze Stowarzyszenia "Razem na szlaku", który referował temat "Rola zmysłów słuchu i dotyku w orientacji przestrzennej" 
- mgr Henryk Wereda zrealizował temat "Dźwięk jako alternatywne źródło informacji w orientacji przestrzennej". 
	Materiały z konferencji zostaną wydane w specjalnej publikacji. Warto też zajrzeć na stronę internetową www.niewidomi.edu.pl 
	Szkoda, że w konferencji nie uczestniczyli przedstawiciele Kuratorium Oświaty z Poznania i MEN. Stracili okazję usłyszenia opinii i wniosków niewidomych oraz fachowców z nimi współpracujących. 
	Miłym akcentem była wizyta prof. Jerzego Buzka - przewodniczącego Parlamentu Europejskiego. Szczególne miło było nam usłyszeć opinię o niewidomej asystentce profesora mgr Hannie Pasterny, która w biurze poselskim w Jastrzębiu Zdroju współpracowała z profesorem. Chwalił jej samodzielność, dobre zrehabilitowanie, postawę. Mówił: "wsiada do samolotu i leci do Brukseli". 
Profesor zwiedził Ośrodek w Owińskach, nocował na terenie Ośrodka, spotkał się z przedstawicielami środowiska i pracownikami Ośrodka. Uczennicom rozdał autografy i napisał życzenia świąteczne. 
	Wśród gości byli też panowie: Jan Grabkowski, Starosta Poznański, Marek Woźniak - Marszałek woj. wielkopolskiego. 
Na zakończenie odbyła się uroczysta kolacja w Będlewie k/Poznania. 
Uczestnicy dziękują za wiedzę, wymianę doświadczeń i wspaniałą organizację konferencji. 
 
 aaa 
8.2. Brajl - kluczem do wiedzy 
Marek Jakubowski 
 
Rok bieżący obfitował w środowisku w liczne konferencje, sesje i spotkania związane z ideą wielkiego Francuza. W grudniu 2009 r. Ośrodek dla Niewidomych w Owińskach gościł na konferencji pt. "Brajl kluczem do wiedzy" liczne zgromadzenie tyflopedagogów, tyflologów, naukowców polskich wyższych uczelni, studentów oraz przedstawicieli świata polityki. Konferencja była organizowana wspólnie z Platformą Bezpieczeństwa Narodowego pod auspicjami Powiatu Poznańskiego. 
Patronat honorowy nad spotkaniem objął prof. Jerzy Buzek. 
Właściwie powyższe kilka zdań spełnia swoją role informacyjną dla zwykłego zjadacza chleba, który pismo brajla nazywa językiem, a o niewidomych wie tyle, że są również głusi i nieporadni. 
Jako nauczyciel tego Ośrodka nie mogę pisać bez jeszcze nie wygasłych pokonferencyjnych emocji. 
A jest ich sporo. Ośrodek (aczkolwiek potężna pocysterska budowla) nie był w stanie przyjąć ze względu na ograniczone możliwości noclegowe wszystkich, którzy chcieli na konferencję przyjechać. Wiele maili i telefonów kończyło się odpowiedzią - "niestety, brak miejsc…." 
Wielka szkoda, bo nie ma nic bardziej pozytywnego niż liczni zainteresowani tematyką przedstawianą na konferencji. Dodatkowym magnesem ściągającym zainteresowanych były niewątpliwie nazwiska prowadzących wykłady oraz liczna obecność niewidomych, co bywa już rzadkością na tego typu spotkaniach. 
Organizatorom bardzo zależało, aby osoby widzące nauczyły się słuchać najbardziej zainteresowanych, czyli niewidomych. 
Brawurowy wykład pana Henryka Weredy na temat odbioru dźwięków, poparty możliwymi do wykonania na miejscu eksperymentami, zakończył się najpierw ciszą, a potem wielkimi brawami, które chyba nawet samego prowadzącego trochę oszołomiły!!! 
Siostra Hieronima z Lasek mówiła o kolekcjach biblioteki laskowskiej oraz o czymś, o czym wielu nauczycieli - z tytułu jedynie tyflopedagogów, ma mizerne pojęcie, czyli o skrótach w naszym piśmie. 
Koncertujący podczas konferencji na wszystkim i wszędzie Marek Andraszewski z zacięciem udowadniał, że nauka pisma brajla może być łatwa. 
Na przekór zakochanemu w elektronice i cyfryzacji młodemu pokoleniu niewidomych Pan Włodek Zielazek spokojnie i w wyważony sposób udowadniał, że brajl jest po prostu niezbędny!!! 
Jakoś nikt, nawet z najbardziej zaangażowanych zwolenników komputerów, nie potrafił Panu Włodkowi powiedzieć, że nie ma racji. 
	Mając świadomość ograniczenia czasowego - każda, największa nawet gaduła miała do dyspozycji zaledwie 15 minut. 
Pani Dyrektor Biblioteki Centralnej Teresa Dederko przygotowała, poza swoim wykładem, rozdawany wszystkim w trakcie konferencji support - płytę z materiałami na temat działalności prowadzonej przez nią instytucji. 
	Paweł Piechowicz (Stowarzyszenie Razem na Szlaku) mówił o orientacji przestrzennej - w sposób niekonwencjonalny przekazał widzącym uczestnikom co ciekawsze aspekty, a jego małżonka (Pani Lidia) pokazywała jak niewidomy może chodzić z modnymi ostatnio kijami. 
	W godzinach wieczornych Pan Krzysztof Gaj starał się przybliżyć, głównie osobom spoza środowiska, aspekty orientacji przestrzennej osób głuchoniewidomych. 
Jedna z pierwszych absolwentek Ośrodka w Owińskach Pani Zofia Krzemkowska, w niezmiernie emocjonalnym referacie na temat Louisa Brajille`a, wspominała czasy, gdy dopiero poznawała pierwsze znaki pisma punktowego. 
W części oficjalnej wystąpiła Dyrektor PZN Pani Małgorzata Pacholec z referatem na temat "Niewidomi w społeczeństwie informacyjnym". 
Uff, wymieniłem tylko niektórych z wykładowców. Pozostali wraz ze szczegółowym programem konferencji wymienieni są na końcu artykułu. Na końcu wcale nie znaczy, że mniej ciekawi - przeczytajcie program. 
Konferencja odbywała się w auli Ośrodka oraz w dwóch największych klasach. Ze względu na wielką ilość chętnych, na korytarzach szkolnych ustawiono telebimy oraz 150 krzeseł. 
Jako emerytowanemu nauczycielowi Ośrodka było mi niezmiernie miło, kiedy słyszałem komentarze typu - "nie ma czasu na odpoczynek, bo tylko wykłady i referaty". Tym, którzy liczyli na leniuchowanie w godzinach wieczornych, zepsuły humor organizatorki programu merytorycznego konferencji - Joasia Jastrzębska i Alina Talukder. Zorganizowane przez nie środowiskowe panele dyskusyjne trwały do późnych godzin nocnych. Celem paneli było, między innymi wypracowanie stanowiska uczestników konferencji na temat możliwości tworzenia stanowisk pracy dla niewidomych w charakterze instruktorów wspomagających nauczycieli orientacji przestrzennej. 
Posiłki serwowane w postaci "szwedzkiego stołu", przygotowywane w całości przez kuchnię Ośrodka, wzbudziły zrozumiały aplauz znamienitych gości, przyzwyczajonych do kateringów konferencyjnych. Podsumowaniem konferencji był wspólny poniedziałkowy bankiet w Ośrodku Polskiej Akademii Nauk w Będlewie, gdzie oprócz wykwintnej konsumpcji trwały do późnych godzin nocnych rozmowy i spotkania z przedstawicielami wielu ministerstw i baaardzo ważnych urzędów. 
W Ośrodku w Owińskach wśród oficjalnych wystąpień (Wicewojewoda Wielkopolski, Starosta Poznański) było i wystąpienie naszej Pani dyrektor Marii Tomaszewskiej. Nie zamieszczam jego streszczenia na wyraźne jej życzenie ("ja tu jestem od roboty a nie od literatury"). 
Honorowym gościem i uczestnikiem konferencji był prof. Jerzy Buzek, którego sala przywitała oklaskami na stojąco. Aplauz wywołała informacja, iż jego osobista asystentka jest osobą niewidomą!!! Oj, może na dictum takiej persony ważne postacie w naszym państwie zaczną powierzać podobne obowiązki, nie pięknie wyfryzowanym i długonogim pannom, ale osobom niewidomym!!! 
Wielu nie miało możliwości uczestniczyć w konferencji. Decyzją Pani dyrektor wszystkie wykłady były rejestrowane i będą w 2010 roku udostępniane zainteresowanym na płytach CD. 
Ukaże się także bogato ilustrowana książka z referatami konferencyjnymi. 
Szkoda, że mimo zaproszeń i telefonów nie zjawił się nikt z Ministerstwa Edukacji. Pewnie mieli ważniejsze sprawy na głowie. 
 
Program Konferencji w dniach od 5 do 8 grudnia 2009 r. 
 
* Bezpieczeństwo i wyrównywanie szans kierunkiem działań Unii Europejskiejw XXI wieku. 
* Brajl - kluczem do wiedzy. 
* Innowacje w edukacji niewidomych i słabowidzących. 
 
 Pod Patronatem Honorowym Przewodniczącego Parlamentu Europejskiego Pana Profesora Jerzego Buzka 
Uczestnicy: przedstawiciele Rządu Rzeczypospolitej Polskiej, naukowcy oraz przedstawiciele agend zainteresowanych wynikami prac badawczo-wdrożeniowych, dyrektorzy i nauczyciele ośrodków dla dzieci niewidomych, przedstawiciele kuratorium oświaty i samorządów lokalnych. 
 
Miejsce konferencji: Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Dzieci Niewidomych, Plac Przemysława 9, Owińska oraz Ośrodek Polskiej Akademii Nauk w Będlewie k. Poznania. 
 
Sobota, dnia 5 grudnia 2009 r. (Owińska) - przyjazd uczestników 
Niedziela, dnia 6 grudnia 2009 r. (Owińska) 
* Powitanie uczestników konferencji 	- dyrektor SOSWDN w Owińskach mgr Maria Tomaszewska 
* Panel I - nauka orientacji przestrzennej 
* 	Panel II - pismo brajla 
* s. Elżbieta Więckowska FSK, SOSW Laski k. Warszawy - Nauczanie rysunku, a świadomość przestrzenna dziecka niewidomego	 * mgr Zofia Krzemkowska, Bydgoszcz - Ludwik Braill i jego dzieło 	 * mgr Edyta Bogusz, UAM - Instytut Akustyki - Dźwięki oraz sytuacje akustyczne wspomagające i zaburzające orientację przestrzenną osób niewidomych w dużej aglomeracji miejskiej (badania ankietowe) 
* mgr Jerzy Olszewski, mgr Michał Skąpski SOSW Bydgoszcz - Nauka pisma punktowego w SOSW nr 1 w Bydgoszczy	 
* mgr Henryk Wereda, SOSW Owińska - Dźwięk jako alternatywne źródło informacji w orientacji przestrzennej 
* s. Hieronima Broniec FSK, SOSW Laski k. Warszawy - Nauka brajla i skrótów brajlowskich w SOSW w Laskach oraz prezentacja księgozbioru laskowskiego	 
* dr Anna Furman, mgr Edyta Bogusz, UAM Poznań - Unifikacja sygnalizacji akustycznej na przejściach dla pieszych 
* mgr Włodzimierz Zielazek, SOSW Owińska - Brajl w życiu codziennym, wykorzystanie brajla w życiu osób dorosłych	 
* dr inż. Bartosz Czechyra, dr hab. inż. Ewa Skrodzka, prof. Franciszek Tomaszewski, Politechnika Poznańska, Poznań - Klasyfikacja i metodyka pomiarowa sygnałów akustycznych i drganiowych dla potrzeb biblioteki wibroakustycznej dla osób niewidomych 
* mgr Teresa Dederko, dyrektor BC PZN Warszawa - Praktyczne zastosowanie brajla 
* mgr inż. Sławomir Belter, mgr inż. Konrad Wielgosz - Laboratoria Badawcze Systemów Mobilnych, Politechnika Poznańska - 3 Dsound: Nowa pomoc dydaktyczna w ćwiczeniu dźwiękowej orientacji przestrzennej 
* mgr Marek Andraszewski, Bydgoszcz - Łatwa nauka pisma Braille`a 
* mgr Alina Talukder SOSW Owińska - Wykorzystanie programu 3 Dsound w kształceniu wyobraźni przestrzennej niewidomych dzieci 
* mgr Emilia Śmiechowska, APS Warszawa - Wykorzystanie technik brajlowskich w adaptacji podręczników dla potrzeb uczniów niewidomych - doświadczenia własne 
* mgr Jacek Kwapisz, Warszawa - Z doświadczeń nauczania osób niewidomych na różnych etapach życia, orientacji przestrzennej i samodzielnego poruszania się 
* mgr Rafał Nowicki, SOSW Owińska 
- Warunki egzaminów zewnętrznych, a szansa ucznia niewidomego na osiągnięcie optymalnych wyników 
- Czym jest godność osoby niewidomej w świetle jej potrzeb intelektualnych? 
 
* Oficjalne rozpoczęcie konferencji - wystąpienia: 
Pan Profesor Jerzy Buzek - Przewodniczący Parlamentu Europejskiego - Pan Jan Grabkowski - Starosta Poznański 		- Pani Maria Tomaszewska - Dyrektor SOSWDN 		- Pan Marek Woźniak - Marszałek Województwa Wielkopolskiego 		- Pan Profesor Emil W. Plywaczewski, dr Zbigniew Rau - PPBW 
* Występ zespołu muzycznego "Dzieci Papy" 
* Zwiedzanie Ośrodka Panel I - nauka orientacji przestrzennej	Panel II - pismo brajla	 
* Paweł Piechowicz, Stowarzyszenie "Razem na szlaku", Poznań - Rola zmysłów słuchu i dotyku w orientacji przestrzennej 
* mgr Tadeusz Rynkowski, SOSW Owińska - Poziomy działań w brajlowskich zapisach matematycznych	 
* mgr Krzysztof Gaj, Warszawa - Orientacja przestrzenna osób głuchoniewidomych, wykorzystanie pozostałych zmysłów w nauce orientacji przestrzennej - na podstawie własnych doświadczeń. 
* mgr Jan Świerczek, mgr Barbara Planta - Klasyfikacja notacji brajlowskiej w matematyce, fizyce i chemii	 
* Mgr Aleksandra Okarmus, mgr Dorota Rysiak, SOSW Kraków - Urban jungle czyli niewidomy w wielkim mieście 
* Mgr Bożena Kazanowska, SOSW Lublin - Tajemnicze kropki - zabawy brajlem	 
* mgr Ewa Kajko, SOSW Bydgoszcz - Nauka orientacji przestrzennej i samodzielnego poruszania się w SOSW nr 1 w Bydgoszczy		 
 
Poniedziałek, dnia 7 grudnia 2009 r. (Owińska) 
* Otwarcie II dnia konferencji, wystąpienia Gości Honorowych 
* Zwiedzanie Ośrodka 
* prof. Edward Hojan - Uniwersytet im. Adama Mickiewicza Poznań - Opracowanie metody nauki orientacji przestrzennej w dużym mieście dla osób niewidomych z wykorzystaniem dźwięków środowiska 
* mgr Małgorzata Pacholec - dyrektor Polskiego Związku Niewidomych Warszawa - Niewidomi w społeczeństwie informacyjnym 
* mgr Marek Jakubowski - Przestrzeń przyjazna niewidomym 
* dr Halina Portalska, dr inż. Marek Portalski - Stymulacja dźwiękowa dzieci autystycznych i z dysfunkcją wzroku 
* prof. Adam Dąbrowski, dr inż. Piotr Kardyś - System wspomagania orientacji osób niewidomych w środowisku miejskim 
* Podsumowanie 
* 19.30 	 	Uroczysta kolacja w Będlewie. 
 
aaa 
9. Z PRASY I Z INTERNETU 
 
 aaa 
9.1. Stevie Wonder - Posłańcem Pokoju ONZ 
 
Sekretarz generalny ONZ Ban Ki Mun mianował w środę na 11. Posłańca Pokoju tej organizacji amerykańskiego wokalistę Steviego Wondera. 
Obszarem działania, niewidomego od urodzenia, artysty ma być pomoc ludziom niepełnosprawnym. 59-letni muzyk dołączył tym samym do grona 10 innych prominentnych artystów, sportowców i naukowców, którzy wykorzystują swój talent i pasje, aby promować działania ONZ poprzez wystąpienia publiczne i kontakty z mediami. 
Stevie Wonder, zdobywca 25 nagród Grammy, jest "przykładem dla młodych ludzi na całym świecie, jak wiele można osiągnąć pomimo fizycznych ograniczeń" - podkreślił Ban Ki Mun w oświadczeniu wydanym na dzień przed oficjalnym przyznaniem muzykowi tytułu Posłańca Pokoju. "Konsekwentnie wykorzystywał swój głos oraz wyjątkowe kontakty z publicznością, aby stworzyć lepszy i mniej wykluczający świat, bronić praw człowieka i obywatela oraz poprawiać życie tych, którym się nie powiodło" - powiedział o wokaliście sekretarz generalny ONZ. 
Posłańcami Pokoju ONZ są obecnie m.in. pisarze Paulo Coehlo i Elie Wiesel, izraelski dyrygent Daniel Barenboim, aktor George Clooney, badaczka dzikich szympansów Jane Goodall oraz chiński wiolonczelista Yo-Yo Ma. 
Przed śmiercią ten przyznawany od 1997 r. tytuł nosili m.in. śpiewak operowy Luciano Pavarotti oraz bokser Muhammad Ali. 
 
Data opublikowania: 03.12.2009 
Źródło: http://wiadomosci.onet.pl 
 
 aaa 
9.2. Zofia Książek-Bregułowa kandydatką na patrona 
Renata Szałwińska 
 
Międzynarodowy Dzień Niewidomych to ważne święto dla uczniów Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Słabo Widzących i Niewidomych w Dąbrowie Górniczej. W tym roku uroczystość odbyła się 6 listopada. Honorowym gościem była Zofia Książek-Bregułowa - kandydatka na patrona SOSW. Ośrodek odwiedzili również: prezydent miasta Zbigniew Podraza, przedstawiciele władz miejskich, oświatowych, biur poselskich, osoby wspierające dzieci z dysfunkcją wzroku i współpracujące ze środowiskiem niewidomych i słabowidzących. 
Uroczystość rozpoczął spektakl "Jeden dzień z życia niewidomego", w którym wykorzystano prace literackie uczniów ośrodka. Młodych aktorów wspomagali grający i śpiewający nauczyciele. Zaprezentowane zostały scenki rozgrywające się w domu, szkole i na ulicach miasta. Te ostatnie zwróciły uwagę zebranych na trudności, na jakie napotykają dzieci z dysfunkcją wzroku w drodze do szkoły. 
W lutym 2009 r. ruszyła w ośrodku kampania wyboru patrona. Spośród wielu kandydatów wybrano pięć osób, prezentując ich działania w gazetkach szkolnych, na wystawie w bibliotece szkolnej i na stronie internetowej. Komisja do spraw wyboru patrona podjęła ostateczną decyzję - patronem zostanie Zofia Książek-Bregułowa - aktorka i poetka, która utraciła wzrok w czasie Powstania Warszawskiego, będąc łączniczką w AK. Swoje życie związała z teatrem i Śląskiem. W latach siedemdziesiątych zaczęła pisać wiersze inspirowane "pozazmysłowym widzeniem", jakiego doznała po całkowitej utracie wzroku. Obecna na szkolnej uroczystości pani Zofia nie kryła wzruszenia i życzyła wszystkim dzielności. 
Dzień Niewidomych stał się również okazją do wyróżnienia uczniów o szczególnych zdolnościach. Prezydent miasta wspólnie z dyrektorem delegatury KO w Sosnowcu wręczyli uczennicy klasy II LO stypendium przyznane jej przez Prezesa Rady Ministrów. Jednocześnie prezydent w ciepłych słowach pogratulował uczniom oraz nauczycielom i zapewnił, że powstający nowy kompleks szkolny na pewno spełni marzenia osób z niepełnosprawnością. 
Przedstawiciel PZN w towarzystwie dyrektor SOSW Violetty Trzciny uhonorował odznakami osoby pracujące na rzecz osób niewidomych, a prezes Stowarzyszenia "Razem do celu" przekazał ufundowane dla dwóch uczennic stypendia przeznaczone na leczenie i rehabilitację. 
Prezydent Zbigniew Podraza otworzył nowoczesną pracownię językową, wyposażoną w urządzenia multimedialne wykorzystywane do nauki języków obcych, maszyny brajlowskie i programy mówiące. 
 
Data opublikowania: 2009-11-16 
Źródło: Magazyn Integracji 
 
aaa 
9.3. Partyka i Pietrasik zwycięzcami plebiscytu PZSN "Start" 
Autor: PAP, MK. 
 
Tenisistka stołowa Natalia Partyka (ISS Start Wejherowo) i pływak Damian Pietrasik (IKS AWF Warszawa) zostali zwycięzcami plebiscytu na najlepszych sportowców roku 2009 Polskiego Związku Sportu Niepełnosprawnych "Start". 
Uroczysta gala laureatów odbyła się w sobotę w warszawskim hotelu Marriott. 
Trenerem Roku został grający zawodnik reprezentacji kraju w koszykówce na wózkach i jej szkoleniowiec Piotr Łuszyński, występujący w niemieckim klubie. 
W październiku w tureckiej Adanie Polacy odnieśli największy sukces w historii - zajęli czwarte miejsce w mistrzostwach Europy premiowane awansem do przyszłorocznych mistrzostw świata w Birmingham. Do drużyny gwiazd turnieju wybrano Łuszyńskiego i Marcina Balcerowskiego. 
 
- Jestem zadowolona z tego, co osiągnęłam w tym roku w sporcie. Nie mam jakiegoś wielkiego niedosytu, choć w wielu przypadkach mogło być lepiej. Największy sukces to srebrny medal mistrzostw Europy zdobyty w turnieju drużynowym w Stuttgarcie - powiedziała 20-letnia Natalia Partyka. 
Jak dodała, święta Bożego Narodzenia spędzi w rodzinnym gronie w Gdańsku. A Sylwestra? - Jeszcze nie wiem gdzie. Mam nadzieję, że nie w podróży. Chyba dopiero na początku nowego roku polecę do Szanghaju na krótkie zgrupowanie, a potem do Makau, gdzie 7-10 stycznia zagram w finałowym turnieju U-21 ITTF Pro Tour. 
 
23-letni Damian Pietrasik to człowiek-instytucja - nie tylko utytułowany pływak, ale również utalentowany muzyk, kompozytor. 
Od dziewiątego roku życia jest niewidomy. Uczęszczał do Szkoły Muzycznej w Laskach i do Szkoły im. Krzysztofa Komedy w Warszawie. Oprócz gry na fortepianie uczył się także gry na gitarze, saksofonie i klarnecie. Koncertował z Leszkiem Możdżerem i Anną Marią Jopek. Od trzech lat gra na instrumentach klawiszowych w sześcioosobowym zespole Światła Miasta, z którym uświetnił sobotnią galę. 
W roku bieżącym zdobył złoty medal na mistrzostwach Europy na krótkim basenie w Reykjaviku, na 100 m stylem dowolnym. Rok wcześniej na igrzyskach paraolimpijskich w Pekinie Pietrasik zdobył na tym dystansie srebrny medal. 
- Zajmuję się faktycznie wieloma rzeczami, a przede wszystkim pływaniem i graniem. Pracuję nad wydaniem płyty. Mamy już przygotowanych pięć utworów. Myślę też o studiach muzycznych - powiedział. 
 
Laureaci plebiscytu na najlepszych sportowców roku 2009 Polskiego Związku Sportu Niepełnosprawnych "Start": 
Kobiety: 
1. Natalia Partyka (ISS Start Wejherowo) - tenis stołowy 
2. Joanna Mendak (IKS AWF Warszawa) - pływanie 
3. Alicja Fiodorow (RSSiRON Start Radom) - lekkoatletyka 
4. Katarzyna Pawlik (WSSiRN Start Katowice) - pływanie 
5. Karolina Hamer (WSSiRN Katowice) - pływanie 
Mężczyźni: 
1. Damian Pietrasik (IKS AWF Warszawa) pływanie 
2. Marcin Skrzynecki (IKS AWF Warszawa) tenis stołowy 
3. Łukasz Wietecki (GZSN Start Gorzów Wlkp.) lekkoatletyka 
4. Karol Kozun (IKS Start Zduńska Wola) lekkoatletyka 
5. Dariusz Pender (IKS AWF Warszawa) szermierka 
 
Sportowe Wyróżnienie Roku 2009 
 
Jan Kołodziej (ZSON Start Nowy Sącz) - narciarstwo 
Trener Roku 2009 - Piotr Łuszyński (koszykówka) 
Impreza Roku 2009 - Mistrzostwa Europy w Siatkówce - IKS Atak Elbląg 
 
 Data opublikowania: 2009-12-14 
 Źródło: www.niepelnosprawni.pl 
aaa 
9.4. Nikt nie chce im wynająć mieszkania, bo są... niewidomi 
Dorota Wiśniewska 
 
MALBORK. Joanna i Darek szukają mieszkania. Nie chcą nic za darmo, są w stanie sami się utrzymać, lecz wynajęcie mieszkania w Malborku jest dla nich problemem. Pies, który pewnie prowadzi ich do celu nie pomoże znaleźć parze czterech ścian. 
Asia i Darek są niewidomi, ale radzą sobie świetnie. Nie tylko dlatego, że mają siebie nawzajem i rodzinę, która im pomaga, ale także psa, który pewnie prowadzi ich do celu. Mimo to pies, który dla Darka jest nie tylko przyjacielem, ale przede wszystkim przewodnikiem, nie pomoże znaleźć parze mieszkania. 
- Dzwonimy do wszystkich, którzy zamieszczają swoje ogłoszenia, ale nie możemy nic znaleźć - Darek bezradnie rozkłada ręce. - Bardzo nas to boli, bo chcemy rozpocząć wspólne życie. Liczymy, że społeczeństwo nam pomoże, liczymy na ludzi. Nie ukrywam, że jestem już trochę zrezygnowany, ludzie boją się niepełnosprawności. To, że jesteśmy niewidomi, nie znaczy, że trzeba nas dyskryminować. Właściciele, którzy odmówili nam wynajęcia mieszkania, tłumaczą swoją decyzję tym, że mam psa, ale to jest przecież pies przewodnik. 7-letni owczarek niemiecki jest wyszkolony, bardzo spokojny, te psy nie są agresywne - tłumaczy młody mężczyzna. 
Być może część osób odmawia młodym ludziom z obawy, że pies zniszczy mieszkanie, ale głównym powodem może być to, że są niewidomi, a ci, którzy nie mieli okazji przekonać się, jak funkcjonują niewidomi w codziennym życiu, często kierują się błędnym myśleniem. Mają przekonanie, że ludzie niewidzący nie potrafią dbać o dom, o siebie, co jest nieprawdą. 
- Pierwszy raz słyszę o takim problemie, że osoba niewidoma nie może wynająć mieszkania. Były kiedyś dobre czasy, kiedy niewidomi dostawali w pierwszej kolejności mieszkania ze spółdzielni. Pies przewodnik jest bardzo spokojny, nie robi hałasu, jest wyszkolony, nie zrobi nikomu krzywdy, chyba że ktoś zaatakuje niewidomego. W ubiegłym roku weszły w życie przepisy, pozwalające na to, że niewidomi mogą zabrać psa do restauracji. 
Ludzie, którzy nie mieli nigdy styczności z osobą niewidomą, nie wiedzą, jak dobrze takie osoby potrafią sobie radzić- dodaje Kazimiera Pliszka, prezes Powiatowego Koła Polskiego Związku Niewidomych w Malborku. 
Problemu z wynajęciem mieszkania nie miała niewidoma Justyna. - Kiedy szukałam mieszkania nie spotkałam się z takim problemem, a także mam psa przewodnika. 
Wynajęcie mieszkania w Malborku generalnie nie jest proste, nawet dla osoby widzącej, bo często gdy się dzwoni okazuje się, że oferta jest nieaktualna. O ile psy nie sprawiają problemów, to może pojawić się kwestia sierści na dywanie, którą zostawia każdy pies. Stąd może wynikać obawa osób, które mają mieszkanie do wynajęcia- zastanawia się Justyna Kotka, członek PZN. 
Darek z niecierpliwością czeka na chwilę, gdy będzie mógł nareszcie przeprowadzić się z Poznania do Malborka. Być może znajdzie się ktoś, kto otworzy drzwi swojego mieszkania dla tych dwojga... i dla psa, bez którego przecież żyłoby się im trudniej, bo jest jak ich oczy. 
 
Data opublikowania: 18 Listopada 2009 r. 
źródło: www.portalpomorza.pl 
 
aaa 
9.5. Bank usiadł na pieniądzach swej niewidomej klientki z Jastrzębia Barbara Musiałek 
 
 Potrafię czytać, sprawnie posługuję się komputerem - mówi niewidoma Hanna Pasterny. 
 
Niewidoma mieszkanka Jastrzębia Zdroju, Hanna Pasterny, na początku września założyła konto w mBanku i od tamtej pory nie ma dostępu do swoich pieniędzy. Bo bank zażądał od niej potwierdzonego u notariusza podpisu. Bank powołuje się przy tym na archaiczne przepisy Kodeksu cywilnego, które mówią, że w przypadku konieczności podpisania umowy przez osobę niewidomą, która nie może czytać, umowa musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego. 
- Skoro nie widzę, uznali, że nie czytam. To nadinterpretacja. Przeczytałam wszystko, co było trzeba. Dodam jeszcze, że gdybym nie mogła czytać, nie odpowiadałabym na e-maile banku, bo nie byłabym w stanie - puka się w czoło Hanna Pasterny. - Z bankiem koresponduję, bo w moim komputerze jest zainstalowany specjalny program udźwiękowiający, dzięki któremu czytam wszystkie dokumenty, przeglądam strony internetowe i normalnie pracuję. Nie zamierzam płacić za poświadczenie podpisu przez notariusza - dodaje. Tak zaczęły się rozmowy telefoniczne i korespondencja, trwające ponad dwa miesiące. 
- Od września moje pieniądze leżą na koncie banku. Nie mogę ich pobrać, gdyż nie dostałam karty bankomatowej, a przy próbie robienia przelewów przez internet pojawia się komunikat o zablokowanym koncie - mówi Hanna Pasterny. 
Niewidoma klientka wielokrotnie dzwoniła na infolinię, ale tam nikt nic nie wiedział, a pracownicy, z którymi korespondowała, twierdzili, że też nie mogą pomóc. Pani Hanna zaproponowała w końcu, żeby bank, skoro nie chce uruchomić jej konta, przelał pieniądze na inne. - Tego również nie chcieli zrobić - mówi. 
Zdaniem powiatowej rzecznik praw konsumentów z Jastrzębia Zdroju Kazimiery Lalik, takie zachowanie to dyskryminowanie ludzi. Kwalifikuje się ich bowiem ze względu na inwalidztwo, a nie na to, jaką rolę pełnią w społeczeństwie. - Jest to problem wielu osób niepełnosprawnych w Polsce - mówi rzeczniczka. 
- Hanna jest osobą wykształconą. Posiada sprzęt, za pośrednictwem którego może czytać. Banki powinny znaleźć takie rozwiązania, które ułatwią osobom niepełnosprawnym dostęp do ich usług. Podpis można przecież złożyć na przykład w formie elektronicznej - dodaje. 
Dopiero po interwencji &quotPolski Dziennika Zachodniego&quot , bank nagle złagodził stanowisko. Po naszym telefonie klientka otrzymała maila, w którym bank informuje o wysłaniu nowego kompletu dokumentów do podpisania i proponuje pokrycie kosztów notarialnych związanych z uzyskaniem aktu. 
Krzysztof Olszewski, rzecznik mBanku bije się w piersi i przyznaje, że bank powinien szybciej zareagować na sygnały od zaniepokojonej klientki. - Teraz pozostaje nam tylko ją przeprosić - mówi rzecznik. 
Krzysztof Olszewski zobowiązał się też, że jeśli klientka zechce zrezygnować z usług banku, pieniądze zostaną przelane w ciągu tygodnia na wskazane przez nią konto. 
Hanna Pasterny czeka na przelew. - Do tej pory muszę pożyczać pieniądze od znajomych - mówi. - Postaramy się wypracować takie rozwiązania, żeby podobne sprawy nie zdarzały się w przyszłości - obiecuje w rozmowie z nami Krzysztof Olszewski. 
 
Data publikacji: 2009-11-26 
Źródło: "Dziennik Zachodni" 

aaa 
10. DYSKUTUJEMY 
O żebraczym sposobie na życie 
 
Domra - Spotykam żebraków dość często, ale nie zwracałam na nich uwagi do momentu, gdy zaczęło być to kłopotliwe. Na naszym osiedlu mieszkamy bardzo długo i jesteśmy osobami rozpoznawalnymi, spotykamy się z pomocą w sklepach czy na ulicy. Od pewnego czasu natykamy się na młodego niewidomego zastawiającego laską przejście i w ten sposób wymuszającego datki. Jest pomysłowy, bowiem staje w drzwiach prowadzących do pasażu handlowego (trudno go wyminąć) przy rozsuwanych drzwiach pawilonów handlowych i natarczywie domaga się wsparcia. Nie mam pomysłu na tę sytuację. 
Przyznam, że nie chcę, abyśmy zaczęli być utożsamiani z tym człowiekiem. Nie wiem jaka jest jego sytuacja finansowa i życiowa. Wiem jedynie, że czuję się zażenowana i mam dyskomfort. Czy coś można zrobić w tej sprawie? 
 Marek - Nie dziwi mnie to, że żebractwo nas oburza, a tym bardziej, jeśli chodzi o osobę rzekomo niewidomą. Piszę rzekomo, bo nie wiadomo, czy ktoś kto żebrze naprawdę jest niewidomy. Mnie by to też oburzyło. Z drugiej strony, jeśli popatrzymy na sytuację niewidomych w Polsce, to nie jest ona ustabilizowana, tak jak w Niemczech. W Niemczech wszyscy niewidomi mają tzw. Blindengeld - renty dla niewidomych. Renta ta jest dożywotnia. 
W Polsce nie ma takiego systemu. Nie znam realiów życia osób niewidomych w Polsce, ale z tego co wiem, to jeśli się nie wypracowało renty, to jest bieda. Jeśli się nie ma rodziny, to też jest ciężko. Poza tym te renty, o ile się orientuję, nie są wysokie. Mogę więc sobie wyobrazić, że ktoś po prostu chwyta się za proceder żebraczy, bo może nie widzi wyjścia z sytuacji. Proszę mnie dobrze zrozumieć. Nie pochwalam tego procederu, tylko próbuję zrozumieć, dlaczego tak się dzieje. Chyba najlepiej jest porozmawiać z taką osobą, czy nie potrzebuje pomocy. 
Co do żebractwa, to nawet w bogatszych krajach np. w Niemczech ono istnieje. Gdy jedziemy z żoną do Mannheimu to widzimy stale tych samych żebraków. Kiedyś nawet przyczepiła się żebraczka do mnie, żebym dał jej na dziecko. Robiła to bardzo błagalnym głosem, żeby obudzić we mnie jakieś uczucia. Ciekawe było jednak to, że nie zaczepiła ona mojej żony, tylko mnie. To są bardzo dobrzy psychologowie. Bardzo cwani. To była jakaś Cyganka. Oczywiście odmówiłem. Powiedziałem, że sam nie mam pieniędzy. Nie wiem jak teraz sytuacja w Niemczech wygląda, ale jeśli ktoś w Niemczech chciał żebrać, musiał iść wcześniej do urzędu socjalnego, żeby dostać zezwolenie na żebractwo. Brzmi to dziwnie, ale w Niemczech jest wszystko uregulowane. Teoretycznie więc rzecz biorąc, do żebraka w Niemczech może podejść policjant i rządać od niego zezwolenia. 
Radosław - Domra pisze: "Przyznam, że nie chcę, abyśmy zaczęli być utożsamiani z tym człowiekiem". A jeśli człowiek widzący prosi o datki, czy to oznacza, że widzieć znaczy żebrać? To co się dzieje czasami na tych listach typu: pzn-owska czy Typhlos, to aż strach. Jakiś przedziwny strach, że ktoś, jakiś żebrak, pijaczyna może zaważyć na opinii o niewidomych. Odbieram ten strach jako zwyczajny kompleks. 
Nieustanna walka o dobry wizerunek może niejednego wykończyć. Polecam Państwu odrobinę luzu i dystansu. To już w tym świecie nie wolno być żebrakiem? Tylko od razu trzeba wołać policję? Czy ktoś Was zmusza w tych drzwiach do dania pieniędzy? Czy tylko myślicie o dobrym mniemaniu o sobie? W jaki sposób Wasz świat przez tego żebraka może być zrujnowany? Zapewne też ten żebrak zniszczy dobrą opinię o Was. O biedni niewidomi ludzie, którym żebracy zabierają godność. 
Żebractwo traktuję jak zawód. Dobry żebrak to dobry aktor, czyż nie? Nikomu nie dzieje się krzywda... Kto chce, niech żebrze. Mam świadomość, że moje słowa są prowokacyjne, lecz chcę podnieść jeszcze raz temat o godności osób niewidomych. 
Jarosław - Pogadamy, kiedy zdobędziesz wyższe wykształcenie i będziesz starał się znaleźć pracę zawodową, stosowną i odpowiednią do wykształcenia, posiadanych umiejętności i z wynagrodzeniem na normalnym poziomie. Wtedy zobaczymy, co będziesz myślał o stereotypach funkcjonujących w społeczeństwie. Kwesty społeczne powinny być zgłoszone władzom administracyjnym i uzyskać stosowne zezwolenie. Zatem opisane żebractwo raczej wygląda na działanie nielegalne. 
Poza tym uczestnictwo w życiu społecznym oznacza również uczestnictwo poprzez płacenie podatków. Myślisz, że opisany żebrak takowe rzetelnie uiszcza? Pomijam aspekt moralny zagadnienia. W dzisiejszych czasach i na naszej szerokości geograficznej żebractwo to nie jest zawód, to cwany pomysł na zdobycie dochodów. Zdecydowanie niegodnym jest wyłudzanie pieniędzy. Warto przy tym zauważyć, że żebractwo, to bardzo stare zajęcie, z którym walczono już od średniowiecza. Chyba pierwsza ustawa normalizująca czy ograniczająca żebractwo w Anglii, ukazała się w szesnastym wieku. A zatem, jest w żebractwie coś szkodliwego. Filantropia zaś jest potrzebna, jest szlachetna i wielu ludzi, na miarę swoich możliwości jest filantropami. Ale filantropia staje się naiwnością, gdy środki trafiają w niewłaściwe ręce. 
Piotr - Kwestia zasadnicza: czy ten człowiek rzeczywiście jest niewidomy? Kiedyś w Krakowie spotykałem chłopaka, który potrafił sobie sam wywichnąć nogę w stawie kolanowym. Kiedy spacerował zbierając datki od kierowców wiele wskazywało na to, że jego kalectwo robiło wrażenie. Do momentu, kiedy próbowali z nim porozmawiać policjanci. Nie wiem, który widok bardziej zapadł mi w pamięć: chłopaka uciekającego rączym kłusem pomiędzy samochodami, czy kobiety, która wrzuciła mu do kubka monetę chwilę przed tym, jak salwował się ucieczką. Myślę, że bez względu na wszystko miała by sens rozmowa z policjantami albo strażnikami miejskimi. 
Domra - Myślałam o tym, żeby z nim porozmawiać, ale co mu powiem, żeby poszedł na inny teren, ponieważ na tym mieszkają niewidomi, którzy nie żebrzą. 
Adam - Myślę, że za każdym razem trzeba zwyczajnie, głośno z nim rozmawiać i mówić o tym, że inwalidztwo nie jest wystarczającym argumentem za tym, by żebrać. Należy mówić to głośno i wyraźnie, tak, żeby ludzie wokół zwrócili uwagę. 
Arek - W Krakowie, gdzieś przed dziesięciu laty, przez jakiś czas pod Sukiennicami stał facet z białą laską w jednej i z kubeczkiem w drugiej ręce. Na nosie ciemne okulary, a na szyi powieszony kartonik z napisem: Zbieram na prawo jazdy! Oczywiście facet był widzący, czego szczególnie nie ukrywał, a sama forma miała być tylko zwróceniem uwagi w rodzaju zbieram na piwo. Spotkałem go może ze dwa razy i z tego co pamiętam tylko mnie to rozbawiło. 
Wiktoria - Człowiek jest już tak skonstruowany, że gdy coś dostaje, to tego nie ceni. Jeśli daje się rybę, to obdarowany szybko przestaje podarunek cenić i marudzi. Trzeba dać wędkę i niech się trochę wysili, aby złowić rybę, a zupełnie inaczej do niej podchodzi. Pewnie, że można żyć i to całkiem dobrze z żebractwa. Pytanie tylko czy prosi o datek, bo nie ma na chleb, czy dlatego, że jest niewidomy. Jeśli z tego drugiego powodu, to jest, to złe, bo rzutuje na postrzeganie niewidomych. 
Opinie o osobach z dysfunkcjami wzroku są często kreowane przez przypadkowy kontakt. W tym wypadku nietrudno stwierdzić jaki jest mechanizm myślenia potencjalnego "Kowalskiego" - niewidomy, ale biedny, trzeba się ulitować i dać grosik lub dwa. Ja osobiście nie chcę litości. Twierdzi Pan, że zachowanie pojedynczej osoby nie ma wpływu na całość, to nieprawda. Kiedyś kolega na wózku inwalidzkim stał w markecie obok kasy i czekał na koleżankę. Podeszła do niego kobieta i chciała włożyć złotówkę do ręki. Zdumiony o mało nie opierniczył kobiety, okazało się, że wcześniej, przez kilka dni ustawiał się w tym miejscu inny wózkowicz i żebrał. Dlatego Pani pomyślała, że on również czeka na datek. 
Magdalena - Miałam nieprzyjemność dwa razy w życiu mieć taką sytuację. Dlatego właśnie zastanawia mnie ten mechanizm. Raz stałam tuż pod biurowcem, w którym pracuję i czekałam na kogoś, kto miał mnie zabrać samochodem. Byłam uczesana, umalowana, ubrana do pracy tzn. elegancko, spódnica, obcasy, perfumy i te sprawy, jeszcze laptopa miałam ze sobą. No i co? Podeszła babka i chciała mi kasę dawać. Drugi raz czekałam na kogoś pod sądem, niedawno wyszłam z rozprawy, więc w ogóle byłam już ubrana służbowo tzn. kostium, biała bluzka i cała reszta w idealnym porządku. Dla mnie to było niesamowicie upokarzające, choć starałam się z tego śmiać. 
Robię aplikację adwokacką i mam nadzieję zostać adwokatem, a kiedy stoję pod sądem i na kogoś czekam, ktoś mnie nagle bierze za żebraczkę. Dlaczego? Przecież nie chodziło o to, że na nią wyglądałam, nie wyciągałam też ręki ani nie wykonywałam żadnych gestów, które mogłyby cokolwiek sugerować. Po prostu nie widzę, stałam z laską, i tyle. Nie wiem, dlaczego ci ludzie tak się zachowali, ale uważam za całkiem prawdopodobne, że widywali takie osoby żebrzące i coś im się zakodowało. 
Stanisław - Panie Radosławie, nie ma Pan racji. Człowiek, który się w jakiś sposób wyróżnia, "traci" nazwisko. W mniejszych środowiskach często zamiast nazwisk i imion używa się przymiotników, które są w jakiś sposób charakterystyczne - garbaty zamiast Władysław, ślepy, rudy, kulawy, głuchy. Nazwy podobne są uogólniane. Z pewnością jeden żebrak nie zaważy na opinii, ale kilku, telewizyjny bohater niepełnosprawny szef mafii, obrazy literackie niewidomych - z pewnością tak. 
Mamy tytuły audycji, np. "Głosy z ciemności", restauracje i kawiarnie typu "ślepe krowy". Mamy powiedzenia w rodzaju" "garbatego by zgniewało", ciemny to niewidomy, ale ciemny to też głupi, nieoświecony, "A jasność wiekuista niechaj mu świeci". Dawniej mówiono o paniach, które w porę nie wyszły za mąż "niechby o jednym oku, byle w tym roku". Arabskie przysłowie mówi: "Zanim zbudowali meczet, niewidomi żebracy już się pod nim rozsiadali". 
Mówimy o ślepocie i krótkowzroczności politycznej, mówimy, że miłość i wściekłość zaślepiają. Można znaleźć więcej powiedzeń odnoszących się do wzroku, światła i ciemności. W literaturze i w słownym przekazie funkcjonują stereotypy niewidomych grajków i żebraków. To takie tło społeczne i psychologiczne. Jeżeli w tym tle pojawi się niewidomy, np. prawnik, często wielu go nie zauważy, ale szczotkarza i masażystę i owszem. Znam przypadek, kiedy dziennikarka zwiedzała zakład rehabilitacji niewidomych w Chorzowie. Wówczas zakład ten przygotowywał do pracy. Uczono: mechanicznej obróbki metali - obsługa tokarek rewolwerowych i uniwersalnych, pras mimośrodowych i balansowych, gwinciarek i chyba jeszcze jakichś maszyn. Uczono też montażu drobnych elementów mechanicznych i elektrotechnicznych, szczotkarstwa i wyplatania wycieraczek. W artykule można było przeczytać, że w tym zakładzie uczy się szczotkarstwa i wyplatania koszyków, ani słowa o tokarkach i całej reszcie. Dziennikarka ta miała tak mocno zakodowane obrazy niewidomych szczotkarzy i koszykarzy, że nie docierało do jej świadomości to, co widziała na własne oczy. 
Jeżeli w tym tle społecznym i psychologicznym ukaże się niewidomy żebrak - a to co innego. Pasuje on doskonale do wyobrażeń ludzi, którzy go spotykają. A to oznacza, że niewidomi to żebracy. Nie będę pisał elaboratów na ten temat. Kiedyś napisałem obszerny artykuł pt. "Inwalidzi wzroku, mity i fakty". Tam można znaleźć dużo lepsze wyjaśnienie ludzkich poglądów i postaw. Dodam tylko, że wielu spośród nas wie "wszystko" o Cyganach, o Żydach, Niemcach, Ukraińcach i Murzynach, chociaż nie zna osobiście ani jednego przedstawiciela tych nacji czy ras. W niektórych krajach o Polakach też wszystko wiedzą. A niechaj mi ktoś powie, że Niemcy, Murzyni, Żydzi i Cyganie nie różnią się między sobą. 
Grzegorz - No, jakby komuś ktoś próbował pomóc poprzez zamianę stabilnego źródła dwóch tysięcy miesięcznie, na 500-złotowy socjal plus ewentualnie ciężko wychodzony w opiece społecznej jednorazowy dodatek do zakupu węgla zimą w kwocie 50 zł, to chyba każdy by się zdenerwował. 
Co do finału sprawy, to bym proponował tak bardzo ze strażą miejską się nie śpieszyć. Bo przecież nie wiadomo z kim gość pija wieczorami i czy jego ewentualni kumple będą podzielać światłe stanowisko Domry. No, a to jest dopiero skandal, żeby niewidomego kolegę jak psa przepędzać z miejsca, do którego zna drogę na pamięć, które dawało mu ponadto stabilne źródło godziwego dochodu... 
Proszę też zwrócić uwagę, że żebracze zajęcie to nie jest wbrew powszechnemu mniemaniu łatwy kawałek chleba. Jak to już tutaj wspomniano, wymaga pewnych predyspozycji. Poza tym i ryzyko zawodowe w postaci ewentualnych problemów ze strażą miejską jest... 
Wreszcie po trzecie, podejrzewam, że altruistyczni strażnicy miejscy, jacy by tam nie byli, zrozumieją biednego niewidomego, że jakoś żyć przecież musi... 
Po czwarte, przypadek opisany przez Magdę pokazuje, że i tak ślepego za żebraka wezmą, chociażby w złotej koronie chodził i w lektyce by go ośmiu nosiło, więc można się w poprzek przestawić, a ludzkiego myślenia i tak się nie zmieni. 
Po piąte, podobało mi się to, co Wiktoria napisała o wędce i rybie. Rzeczywiście coś w tym jest, ale proszę sobie wyobrazić sytuację naszego środowiska, gdyby nie solidne coroczne dostawy państwowej ryby na masową skalę, wykonywane choćby przez państwowy fundusz regulacji obrotu narybkiem... Ile to dobrze prosperujących przetwórni tej państwowej ryby upadłoby bezpowrotnie... 
A po szóste, niewielu znam ludzi w naszym środowisku, którzy zarabialiby więcej niż dwa tysiące miesięcznie i to spoza tych państwowych dostaw świeżej ryby... 
Po siódme, jest jeszcze akwen europejski, czyli taki trochę większy basenik, w którym już nie tylko nasze środowisko łowi... Zresztą problem jest nawet jeszcze szerszy, bo właściwie cała strefa biznesu to w końcu działania zmierzające do tego, żeby pozyskać jak najwięcej pieniędzy i nie dać się wyprzedzić konkurencji. Każdy handlowiec jakiś tam towar ma do sprzedania, no a wśród tych różnorodnych towarów i usług żebrak ma do zaoferowania towar wyjątkowy, bo dobre samopoczucie obdarowującego... I w tym nie różni się zbytnio od na przykład aktora, który sprzedaje widowni dobre samopoczucie albo melancholijną nutkę zadumy nad złym światem. 
Anna - Mnie też by się nie podobało, gdyby w mojej okolicy jakiś niewidomy żebrał. Jasne, że mądrzy ludzie dokonają słusznego spostrzeżenia, że jedni niewidomi żebrzą, inni potrafią się utrzymać sami. Dojdą do wniosku, że sama ślepota nie uzasadnia żebractwa. Inni jednak zaczną się zastanawiać, z czego właściwie żyją ci niewidomi, których nie widzieli żebrzących? A może żebrzą gdzie indziej albo żyją na garnuszku państwa? Tak pomyśli mniej rozgarnięta część społeczeństwa, ale jest ona zdecydowanie zbyt duża i to jest problem. 
Piotr - Żebranie żebraniu nierówne. Rozpatrzmy trzy przypadki. 
1. Dzieje się coś złego i człowiek ląduje na krawędzi. Sytuacja finansowa dramatyczna, uporczywie szuka rozwiązania, ale go nie znajduje. Żeby nie umrzeć z głodu, musi wyprosić choćby jeden posiłek dziennie. Być może zachowa się niekiedy nieprzyjemnie, bo może od dłuższego czasu dręczy go głód. Taki człowiek raczej nie powie, że interesuje go tylko gotówka, chętnie przyjmie każdą pomoc, a zwłaszcza wędkę, bo nie czuje się komfortowo w roli żebraka. 
2. Zaczyna żebrać z jakiegoś powodu. Może z opisanego w punkcie pierwszym, może przez przypadek, a może z lenistwa. Dostaje jedzenie, czasami pieniądze, przyzwyczaja się, że tak można całkiem znośnie żyć, o ile potrafi się pokonać wstyd i opór przed wyciągnięciem ręki. Z czasem przybiera postawę roszczeniową: "należy mi się i już, a jeśli nie chcesz dać, to ja się postaram uprzykrzyć ci życie". Ryba - stanowczo nie, bo w imię czego? A wędka - jak najbardziej, ale ofiarowana w przemyślany sposób. 
3. Jest ofiarą przemocy, ubezwłasnowolnioną, przerażoną, sponiewieraną. Żebrze, bo "właściciele" tak kazali. Jeśli nie uzbiera wymaganej kwoty, spotka go kara. Może bicie, może głodzenie, może ktoś pobije jego żonę lub dziecko. Stara się, jak może: wzbudza litość, prosi, stosuje zabiegi socjotechniczne. Jeśli nie osiąga zamierzonych efektów, zachowuje się agresywnie wobec siebie (próby samobójcze, samookaleczenia) albo wobec osób, które ignorują prośbę o datek. Odmawia przyjmowania towarów spożywczych, bo jest rozliczany z gotówki. 
Wędka odpada, ale ryba też niczego nie zmieni. Potrzebna jest raczej opieka organizacji, która wspierana przez policję potrafi taką osobę wyciągnąć z niewoli. 
Grzegorz - Ciekawą informację znalazłem w necie. Bezdomny marketerem, czyli jak można nawiązać relację z klientem. 
Interesujący eksperyment przeprowadzono w firmie Sinek Partners w USA. W ramach wspólnego z Uniwersytetem Cornell programu praktyk, postawiono przed studentem zadanie podniesienia przychodów osoby bezdomnej z wykorzystaniem narzędzi marketingowych - w tym przypadku zwykłego kawałka kartonu, na którym umieszczone są prośby o datek. 
Koncepcja eksperymentu opiera się na stwierdzeniu, że działania marketingowe związane z ceną produktu bądź jego cechami, prowadzą wyłącznie do jednorazowego aktu zakupu. Dopiero jeśli konsument poczuje emocjonalną więź z oferowanym mu produktem, rosną szanse na jego lojalność. "Moim celem było zbudowanie więzi emocjonalnych pomiędzy przechodniami oraz Amyt (bezdomna - przypis offline.pl), tak aby stali się lojalnymi klientami" - mówi Matthew Zimmerman, student biorący udział w eksperymencie. Zimmerman miał wykorzystać zainteresowanie konsumentów określonymi korzyściami związanymi z nabywaniem produktu - w tym przypadku aktu dobroczynnego. 
Okazało się, że typowe prośby o datek, zawierające opis trudnej sytuacji bezdomnego, są zupełnie nieefektywne. Nie budują więzi emocjonalnych - nie oferując darczyńcom poprawy samopoczucia związanego z przekazaniem pieniędzy. Zimmerman stworzył z kartonu tabliczkę z napisem If you give once a month, please consider me next time. Zamiast informować przechodniów o ciężkim położeniu proszącego, notka mówi tak naprawdę - Wiem, że czujesz się lepiej dając mi pieniądze, więc dasz mi także w przyszłości? Bezdomna Amy zarabiała z trudem 30 dolarów w ciągu dnia. Zaopatrzona w nowe narzędzie komunikacji z "grupą docelową" z łatwością otrzymywała tyle samo w niecałe 3 godziny. 
Źródło: businessweek.com 
 
Komentarz użytkownika: FOX napisał(a): Znam podobną marketingową historię. Otóż szef marketingu dużej firmy w Stanach, przechodząc koło niewidomego żebraka, chcąc mu pomóc, zabrał jego kartonik i napisał na odwrocie "Idzie wiosna, a ja jej nie zobaczę". Ten krótki emocjonalny tekst znacznie podniósł dochody niewidomego żebraka. 
 
 Opracowała Kaktus 
 
 aaa 
11. Z PRZESZŁOŚCI 
Dziadek Mróz gościem Polskiego Związku Niewidomych 
 
U progu bieżącego roku tradycyjny Dziadek Mróz odwiedził wiele naszych placówek. Do redakcji "Pochodni" napłynęło już sporo "meldunków" z miłych uroczystości choinkowych. 
Dzieci pracowników spółdzielni "Start" w Przemyślu radośnie obchodziły Nowy Rok. "Przyglądając się ich zabawie i radości" - pisze nasz korespondent - Bogdan Machnicki - "zazdroszczę im, że mogą żyć w czasach, kiedy tak są kochane przez naród i władze naszej Ojczyzny. Zarząd spółdzielni i komisja kulturalno - oświatowa dołożyły wszelkich starań, aby zorganizowana dla naszych milusińskich zabawa noworoczna udała się jak najlepiej. Dużą atrakcję stanowiły recytacje młodszych i starszych dzieci. Radosny był moment rozdania upominków przez Dziadka Mroza. Po podwieczorku dzieci bawiły się wesoło. Liczne zdjęcia zrobione w czasie zabawy będą dla nich miłą pamiątką z tej uroczystości". 
Kolega Paweł Sieradzki z Będzinia donosi nam: "W kole PZN w Będzinie 7 stycznia bieżącego roku odbył się wieczór przy choince, na który przybyli członkowie koła wraz z rodzinami. Na program tej uroczystości złożyły się występy artystyczne dzieci i zabawa taneczna. Do tańca przygrywali niewidomi akordeoniści". 
Poznańska Spółdzielnia Inwalidzka "Niewidomy" również pamiętała o dzieciach swoich pracowników. W dniu 8 stycznia Dziadek Mróz zawitał do świetlicy przy ulicy Grunwaldzkiej 3 z workiem pełnym upominków. Koleżanka Aleksandra Zięciak pisze: "Do uświetnienia tej imprezy w niemałym stopniu przyczyniły się tańce i recytacje dzieci oraz występy zespołu mandolinistów. Dzieci w radosnym nastroju opuściły świetlicę". 
Wesołym gwarem dziecięcych głosów rozbrzmiewała w dniu 6 stycznia świetlica Zarządu Głównego PZN. Płonące na choince świeczki odbijały się ciepłym blaskiem w srebrnych lusterkach szklanych bombek i w błyszczących radością oczach małych gości. Zwartym kołem dzieci otoczyły kolegę Stanisława Błaszczyka - przewodniczącego Rady Zakładowej przy Zarządzie Głównym PZN. W prostych, serdecznych słowach przywitał on dzieci i rodziców. Za chwilę wesoła gromadka siedziała już przy stołach, zajadając z wielkim apetytem smaczne kąski. Rodzice zajęli miejsca przy sąsiednim stole i bacznie obserwowali swoje pociechy. Nie wiemy, gdzie poczynił zakupy Dziadek Mróz - w każdym razie upominki jego były bardzo urozmaicone, toteż dzieci z zachwytem oglądały otrzymane prezenty. 
Po wesołej zabawie, przeplatanej improwizowanymi występami, nastąpił kulminacyjny punkt uroczystości. Kierownik działu kulturalno - oświatowego - Jerzy Danielewicz zapraszał kolejno dzieci do mikrofonu, przez który wygłaszały krótkie przemówienia. Po chwili zebrani słyszeli powtórnie słowa dzieci, nagrane na taśmie magnetofonowej. Trzeba stwierdzić, że mali przyjaciele PZN stali się gorącymi entuzjastami magnetofonu. Mamy nadzieję, że ten podziwiany przez dzieci i tak bardzo pożyteczny dla niewidomych aparat znajdzie się wkrótce w naszych świetlicach. 
 
źródło "Pochodnia" luty 1956 r. 
 
 aaa 
12. Mruczę i prycham 
W migotliwym świetle "Pochodni" 
 
Na wstępie uniżenie przepraszam Szanownych Czytelników, że nie potrafię używać górnolotnych zwrotów angielskich. Cóż, jestem stary i bardzo mało elegancki, mało postępowy, mało światowy. Wybaczcie więc mi używanie słów polskich, bez kraszenia ich angielszczyzną. 
Drodzy Czytelnicy! 
Wbrew temu, co zarzucał mi mój protoplasta w grudniowym numerze "WiM", będę mruczał, a nie tylko prychał. 
Przeczytałem listopadową "Pochodnię". Bardzo podobał mi się artykuł "Z białą laską w Belwederze" Roberta Więckowskiego. Uroczystość piękna, ważna i pożyteczna. Nie ograniczyła się do aktu dekoracji osób zasłużonych dla środowiska. Zorganizowano seminarium "Społeczeństwo równych szans". 
Ale co ja będę Wam opisywać, co się tam odbyło, jak przebiegało, co kto powiedział. Przeczytajcie sobie sami. Każdy porządny niewidomy, każdy porządny słabowidzący i każdy porządny człowiek powinien czytać "Pochodnię". Należy to do dobrego tonu i jest wielce pożyteczne, tudzież pouczające. 
Wiadomo, że kto dziękuje, dwa razy prosi. PZN pięknie zastosował tę zasadę podczas uroczystości w Belwederze. Kilka osób widzących, na wniosek PZN-u, zostało udekorowanych odznaczeniami państwowymi, kilka osób otrzymało, z rąk pani prezes, listy gratulacyjne. 
Na wypadek, gdyby ktoś z Was, Drodzy Czytelnicy, był tak mało rozgarnięty, że nie czytałby "Pochodni", przytaczam fragment artykułu Pana Redaktora Roberta Więckowskiego: 
"Na wniosek Polskiego Związku Niewidomych odznaczeniami państwowymi wyróżnieni zostali: ks. Andrzej Gałka, Krajowy Duszpasterz Niewidomych, Jacek Protas, Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego, Maria Dreszer, Pełnomocnik Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego ds. Osób Niepełnosprawnych, Anna Szyszka, Kierownik Delegatury O/NFZ w Elblągu. 
Listy gratulacyjne z rąk Anny Woźniak-Szymańskiej odebrali: Minister Paweł Wypych, Sekretarz Stanu Kancelarii Prezydenta RP, profesor Jerzy Szaflik, Krajowy Konsultant ds. Okulistyki, Ewa Ściborska, Rzecznik Osób Niepełnosprawnych w Urzędzie Miasta Łodzi, Ewa Olszewska-Pilawska, Dyrektor Teatru Powszechnego w Łodzi, Jerzy Albin, były Główny Geodeta Kraju, Ksawery Jasieński, spiker telewizyjny i radiowy, Aleksandra Gierej, Dyrektor Oddziału Kujawsko-Pomorskiego PFRON, Władysław Skwarka, Dyrektor Oddziału Łódzkiego PFRON, Adam Wiński, Dyrektor Oddziału Podlaskiego PFRON". 
Z artykułu dowiedziałem się również, że "Najwyższe, Krzyż wielki Orderu Polonia Restituta, przypadło pośmiertnie matce Róży Czackiej, założycielce zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża oraz Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi, którego główny ośrodek działa w podwarszawskich Laskach. Część odznaczeń prezydent przyznał na wniosek Polskiego Związku Niewidomych. W tej grupie znalazł się między innymi krajowy duszpasterz niewidomych ks. dr Andrzej Gałka". 
Pięknie! Miło było osobom wyróżnionym otrzymać widoczne wyrazy wdzięczności i podziękowania. Jak już wspomniałem, kto dziękuje, dwa razy prosi. Osoby wyróżnione, nagrodzone i odznaczone z pewnością nie odmówią w przyszłości pomocy niewidomym i słabowidzącym. Dlatego zawsze należy dziękować, bo jest to bardziej eleganckie od proszenia i skuteczniejsze. Brawo więc dla władz PZN-u za ten miły gest! 
I to jest moje mruczenie. Dziwicie się, że nie słychać prychania? Niestety, będzie i to. 
"Część odznaczeń prezydent przyznał na wniosek Polskiego Związku Niewidomych. W tej grupie znalazł się między innymi krajowy duszpasterz niewidomych ks. dr Andrzej Gałka". 
No właśnie, jakie odznaczenie otrzymał krajowy duszpasterz niewidomych ks. dr Andrzej Gałka? A jak zostały wyróżnione pozostałe osoby? 
Chcecie to wiedzieć? Proszę bardzo. 
W listopadowym wydaniu "Wiedzy i Myśli" jest krótka informacja na ten temat. Niestety, popełniliśmy wówczas błąd, dlatego w grudniowym numerze daliśmy sprostowanie i pełną informację na temat odznaczeń przyznanych przez Pana Prezydenta. Żebyście nie musieli szukać, przytaczam fragment z tego wydania "WiM". 
"W czwartek, podczas obchodów w Belwederze Międzynarodowego Dnia Osób Niewidomych, pani Maria Kaczyńska wręczyła w imieniu Prezydenta RP ordery i odznaczenia osobom zasłużonym na rzecz osób niewidomych i słabowidzących. 
W uznaniu wybitnych zasług w działalności społecznej na rzecz osób niewidomych i słabowidzących odznaczeni zostali: 
* KRZYŻEM WIELKIM Orderu Polonia Restituta, POŚMIERTNIE 
1. matka Elżbieta - Róża CZACKA 
* KRZYŻEM OFICERSKIM ORDERU ODRODZENIA POLSKI 
2. Pan Andrzej DŁUŻNIEWSKI 
3. siostra Grzymisława - Zofia RAK 
4. siostra Deodata - Helena WALKIEWICZ 
5. siostra Blanka - Anna WĄSALA 
* KRZYŻEM KAWALERSKIM ORDERU ODRODZENIA POLSKI 
6. Pan Jurand CZERMIŃSKI 
7. Pan Marek KALBARCZYK 
8. Pani Anna SZYSZKA 
9. Pan Paweł WDÓWIK 
* ZŁOTYM KRZYŻEM ZASŁUGI 
10. Pan Ireneusz BIAŁEK 
11. Ksiądz Andrzej GAŁKA 
12. Pani Grażyna PAWLUKIEWICZ-REHLIS 
13. Pan Jacek PROTAS 
14. Pani Joanna SKOCZEK 
15. Pan Janusz SKOWRON 
* SREBRNYM KRZYŻEM ZASŁUGI 
16. Pani Maria DRESZER". 
Czy Wy rozumiecie, dlaczego w "Pochodni" opublikowana jest tak niepełna lista odznaczonych? Ja nie rozumiem, ale jestem tylko kotem, i to starym. Mam prawo nie rozumieć. Pozwólcie więc, że zadam Wam kilka pytań. Zapewne uważacie się za mądrych ludzi, chyba więc potraficie mi na nie odpowiedzieć. Liczę też na odpowiedź redakcji "Pochodni". 
* Czy odznaczenia, które zostały przyznane osobom niewidomym na wniosek innych instytucji lub organizacji niż PZN, są mniej ważne? 
* Czy czytelnicy "Pochodni" nie powinni wiedzieć, kto z niewidomych został odznaczony i jakie odznaczenie otrzymał? Czy może Ireneusz Białek, prof. Andrzej Dłużniewski, Marek Kalbarczyk, Ireneusz Janusz Skowron i Paweł Wdówik nie są osobami niewidomymi? 
Przepraszam, ale nie wszystkich znam osobiście i być może pominąłem jakąś osobę niewidomą. 
Na temat osiągnięć prof. Andrzeja Dłużniewskiego Czytelnicy mogą przeczytać obszerny artykuł zamieszczony pod pozycją 2.2. 
* A może osoby te naraziły się czymś władzom PZN-u lub redakcji "Pochodni" i nie są godne, żeby ich nazwiska pojawiły się na łamach tego czasopisma w związku z wysokimi odznaczeniami państwowymi? 
* Ale czym i komu naraziły się siostry: Grzymisława - Zofia RAK, Deodata - Helena WALKIEWICZ, Blanka - Anna WĄSALA? 
* Może Oficerskie Krzyże Orderu Odrodzenia Polski, przyznane przez Prezydenta RP, nie są warte uwagi? Lub może siostry nie zasłużyły na nie? 
* A może lepiej, żeby czytelnicy "Pochodni" nie wiedzieli, że na wniosek PZN-u Prezydent przyznał krzyże zasługi, gdy tymczasem na wniosek innych organizacji i instytucji przyznał Krzyż Wielki Polonia Restituta, Oficerskie i Kawalerskie Krzyże Orderu Odrodzenia Polski? 
* Może któraś z wymienionych osób nie jest członkiem PZN-u? W takim przypadku może nie warto wspominać Karola Szajnochy, Stanisława Bukowieckiego, Edwina Wagnera, Januarego Kołodziejczyka? Oni też nie byli członkami PZN-u i PZN nie przyczynił się do ich wielkich osiągnięć. 
No i jak się cała sprawa ma do uchwały ostatniego Zjazdu PZN dotyczącej współpracy Związku z innymi stowarzyszeniami działającymi w środowisku osób niewidomych i słabowidzących? 
Zawsze wiedziałem, że PZN stawia sobie za cel reprezentowanie i objęcie pomocą wszystkich niewidomych i słabowidzących w Polsce. Były próby odcinania się od tych, którzy nie należą do Związku, ale władze centralne zawsze przeciwstawiały się takim tendencjom. A jak jest teraz? Czy tylko członkowie PZN są prawdziwymi niewidomymi, a np. ci, o których odznaczenia ośmielił się wnioskować ktoś inny, już nie? 
Od tych pytań bez odpowiedzi kręćka można dostać. Kończę więc i wyrażam nadzieję, że redakcja "Pochodni" zechce odpowiedzieć przynajmniej na niektóre z nich. Sprawy są tak ważne, że również władze PZN-u powinny się zastanowić nad jakością informowania niewidomych i słabowidzących o ważnych wydarzeniach w środowisku. 
Redaktor naczelny "WiM" zapewnił mnie, że każde wyjaśnienie, jakie wpłynie do naszej redakcji w tej sprawie, zostanie opublikowane. Jeżeli wyjaśnienie takie ukaże się w "Pochodni", zostanie przedrukowane w naszym miesięczniku. 
A może nasi Czytelnicy zechcą przedstawić swój pogląd na tę sprawę, swoją opinię, uwagi? 
 Ze słowami szacunku 
 zdegustowany Stary Kocur