Logo 1%

Logo OPP


Logo 1%
Dołącz do nas na Facebooku

 

Skromny jubileusz, ale osiągnięcia bogate

Fundacja Klucz na rzecz edukacji i upowszechniania czytelnictwa osób niewidomych i słabowidzących istnieje i działa 10 lat. Powstała w 2005 roku. Obchodzimy więc skromny jubileusz. Wyniki naszej pracy jednak nie są wcale tak skromne. 
 
Głównym celem Fundacji Klucz jest dostarczanie niewidomym i słabowidzącym książek w wersji wydawniczej, która jest dla nich w pełni dostępna. 
W ciągu dziesięciu lat udało się nam wydać 230 tytułów dla dzieci, młodzieży i dorosłych.
Płyty z książkami przekazywaliśmy stu bibliotekom na terenie całego kraju obsługującym osoby niepełnosprawne wzrokowo, bibliotece prowadzonej przy polonijnym domu opieki społecznej "Copernicus Lodge" w Kanadzie oraz Bibliotece Jagiellońskiej i Bibliotece Narodowej. Około czterdzieści procent nakładu lektur szkolnych przekazywaliśmy do jedenastu ośrodków szkolno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży z uszkodzonym wzrokiem.
Interesującą formą naszej działalności było multimedialne wydawnictwo dla dzieci ze szkół podstawowych "Ścieżki przyrody". Wydawnictwo to jest ilustrowane planszami ze specjalnie spreparowanymi okazami przyrody, jak kwiatostany, nasiona drzew oraz śpiewem ptaków i zapachami prezentowanych roślin. 
Niemal wszystkie pozycje wydawaliśmy w nakładzie 500 egzemplarzy. Na każdej z wydanych przez nas płyt zamieściliśmy program umożliwiający odtwarzanie książek w standardzie DAISY. 
Oczywiście, moglibyśmy znacznie więcej pozycji wydać, gdybyśmy dysponowali odpowiednio dużymi funduszami. 
Fundacja nasza nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada własnych dochodów. Korzystamy z dofinansowania: 
- Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, 
- Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, 
- Samorządu Województwa Mazowieckiego, 
- Fundacji Orange, Fundacji Polsat i innych instytucji oraz sponsorów prywatnych. 
Od sponsorów uzyskujemy dofinansowanie, a nie finansowanie naszych działań. Oznacza to, że musimy pokrywać część kosztów każdej wydanej książki, każdej działalności na rzecz niewidomych i słabowidzących z własnych środków. Jest to możliwe dzięki wpłatom przez wiele osób jednego procentu podatku oraz drobnych kwot wpłacanych przez indywidualne osoby. 
Wszystkim osobom, które przekazują nam 1 procent własnych podatków oraz tym, którzy wpłacają nawet drobne kwoty serdecznie dziękujemy. Jest to naprawdę cenna pomoc, gdyż umożliwia otrzymywanie dofinansowania od instytucji dotujących naszą działalność. Każdy złoty wpłacony na naszą działalność umożliwia otrzymanie nawet 19 złotych np. z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
Serdecznie dziękujemy w imieniu niewidomych czytelników również instytucjom dotującym naszą działalność. 
 
Na podkreślenie zasługuje fakt, że nasza Fundacja jako jedyna w Polsce wydaje książki dla niewidomych i słabowidzących w pełnym formacie DAISY, czyli w uniwersalnym formacie, stosowanym na całym świecie. Naszym celem jest promowanie wśród osób niepełnosprawnych standardu książek multimedialnych. 
Pełny format DAISY polega na wydawaniu książek w wersji dźwiękowej, czytanej przez lektorów, zsynchronizowanej z wersją tekstową. Takie książki mają wiele walorów i są bardziej funkcjonalne oraz bardziej atrakcyjne zarówno od książek dźwiękowych, jak i wydanych na papierze zwykłym drukiem. Można je słuchać albo czytać w druku powiększonym, pismem punktowym przy pomocy brajlowskiego monitora lub w wersji dźwiękowej przy pomocy programu mowy syntetycznej. W każdym przypadku istnieje możliwość łatwej nawigacji po tekście, czytanie przypisów i odsyłaczy, czytania każdego słowa po literze, co umożliwia poznawanie ortografii, interpunkcji, pisowni obcych nazw i nazwisk oraz pobieranie cytatów z możliwością podania strony, na której znajduje się cytowany fragment tekstu. Możliwe jest również drukowanie wybranych fragmentów zwykłym pismem oraz w brajlu. 
Inne firmy w Polsce, które wydają książki w standardzie DAISY stosują jedynie wersję dźwiękową, bez tekstu. Walory poznawcze takich książek są ograniczone. 
Dodać należy, że nasze książki czytane są przez znanych i lubianych aktorów i lektorów - przez: Elżbietę Kijowską, Hannę Kinder-Kiss, Agnieszkę Warzechę, Leszka Teleszyńskiego, Rocha Siemianowskiego, Jacka Kissa, Henryka Pijanowskiego, Marka Barbasiewicza, Leszka Filipowicza i Tomasza Kosiorka. Dzięki temu nasze książki stają się bardzo atrakcyjne dla niewidomych i słabowidzących czytelników. 
 
W 2008 roku rozpoczęliśmy realizację kilkuletniego zadania, którego celem jest wydanie w standardzie DAISY poziom IV (wersja lektorska zsynchronizowana z wersją tekstową książki) wszystkich lektur szkolnych dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych, według wykazu zgodnego z obowiązującym rozporządzeniem MEN. Uważamy, że jest to znacząca pomoc dla uczniów z uszkodzonym wzrokiem. 
 
Nie ograniczaliśmy się do wydawania literatury pięknej i lektur szkolnych. Przetwarzaliśmy również do formatu DAISY czasopisma środowiskowe - przez dwa lata był to miesięcznik "Biuletyn Informacyjny Trakt" wydawany przez Fundację Polskich Niewidomych i Słabowidzących "Trakt" (w 2009 miesięcznik ten przestał się ukazywać). Przez 6 lat przetwarzaliśmy również miesięcznik "Wiedza i Myśl" wydawany przez Stanisława Kotowskiego. W grudniu 2014 r. Stanisław Kotowski zaprzestał redagowania i wydawania "Wiedzy i Myśli". 
W standardzie DAISY wydajemy również literaturę tyflologiczną i specjalistyczną. Wydaliśmy "Przewodnik po problematyce osób niewidomych i słabowidzących" Stanisława Kotowskiego, przetworzyliśmy do standardu DAISY instrukcję obsługi glukometru. Wynikiem naszej pracy jest możliwość samodzielnego korzystania przez osoby niewidome z tego urządzenia.
Dla Towarzystwa Limfologicznego przetworzyliśmy do DAISY "Podręcznik limfologiczny". Ponadto przetworzyliśmy do DAISY trzy poradniki pomocne osobom niewidomym w poruszaniu się na rynku pracy. 
 
Samo wydawanie literatury w standardzie DAISY nie rozwiązuje problemów czytelniczych osób z uszkodzonym wzrokiem. Konieczne jest również wyposażenie ich w narzędzia umożliwiające korzystanie w pełni z tak wydawanej literatury. 
Tak jest zwykle przy nowych rozwiązaniach wymagających producenta i odbiorcy. Zrozumienie problemu ułatwi zastanowienie się nad początkami radia i telewizji. Nadawanie programów wymaga zaangażowania ludzi i kapitału, a ich odbiór wymaga odbiorników. Początkowo nie opłaca się nadawanie programów, bo nie ma odbiorców. Z drugiej strony, nie opłaca się kupowanie odbiorników, bo nie ma programów, które można słuchać czy oglądać. Tak było z internetem i tak jest również z DAISY. Wydawcy książek nie mają zbyt wielu odbiorców, bo niewidomi nie posiadają odpowiednich programów czy sprzętu do ich odtwarzania, a niewidomi nie kupują takich programów czy sprzętu, bo jest mało książek w tym standardzie, które mogą czytać. 
Dlatego Fundacja Klucz opracowała i udostępnia na swojej stronie internetowej przeglądarkę książek multimedialnych w standardzie DAISY - DaisyReader. Przeglądarkę tę zamieszcza również na płytach zawierających książki w standardzie DAISY. W ten sposób dostarczamy niewidomym czytelnikom książki i narzędzia umożliwiające ich czytanie. 
Ponieważ standard DAISY nie jest jeszcze popularny w naszym kraju, więc jak każdy nowy produkt wymaga promocji, popularyzacji, informowania i przekonywania. Dlatego Fundacja Klucz brała udział w konferencjach tematycznych, na których prezentowała walory DAISY, prowadziła szkolenia czytelników oraz bibliotekarzy w zakresie korzystania z urządzeń i oprogramowania umożliwiającego czytanie książek w standardzie DAISY. Fundacja odbywała też spotkania demonstracyjno-szkoleniowe w bibliotekach, szkołach dla osób niepełnosprawnych oraz na konferencjach. Celem spotkań była prezentacja książek multimedialnych i ich wykorzystania w edukacji. 
Zostały opracowane ulotki dotyczące wydanej kolekcji książek multimedialnych oraz standardu DAISY. 
Fundacja współpracowała też z Instytutem Informatyki Politechniki Śląskiej przygotowując oprogramowanie edukacyjne udostępniane osobom niepełnosprawnym. 
    Dla wzbogacenia oferty czytelniczej Fundacja przetwarzała również materiał cyfrowy (tekstowy lub audio) do standardu DAISY dla instytucji i osób prywatnych. 
Ważną formą popularyzacyjną było udzielanie, przede wszystkim przez Internet, ale również osobiście i telefonicznie, porad dotyczących: digitalizacji zbiorów analogowych, tworzenia książek w standardzie DAISY i korzystania z urządzeń oraz oprogramowania obsługującego ten standard.
 
W ciągu dziesięciu lat Fundacja Klucz podejmowała również inne formy działalności na rzecz niewidomych i słabowidzących, chociaż jej głównym celem było wydawanie książek. 
    Prowadziliśmy portal internetowy www.klucz.org.pl, na którym zamieszczaliśmy teksty poradnicze i rehabilitacyjne. 
Ważną pozycją rehabilitacyjną jest zamieszczanie na stronie internetowej Fundacji specjalnego cyklu pt. "Głos niewidomych internautów", który ma na celu przedstawić opinię niewidomych internautów na różne tematy życia codziennego.
Pod wspólnym tytułem "Klucze do samodzielności" zamieściliśmy dwadzieścia artykułów popularyzujących problematykę tyflologiczną. Od stycznia 2015 r. rozpoczęliśmy zamieszczanie cyklu artykułów "Z laską przez tysiąclecia" traktujących o losach niewidomych w różnych okresach historycznych, o rozwoju rehabilitacji osób niewidomych i słabowidzących, o rozwoju stowarzyszeń i instytucji działających na ich rzecz oraz o innych zagadnieniach rozwoju świadomości środowiskowej.
Od stycznia 2015 r. rozpoczęliśmy również prezentowanie na naszej stronie internetowej przeglądu aktualnych przepisów prawnych dotyczących osób niepełnosprawnych pt. "Prawo i niepełnosprawni". Mamy nadzieję, że jest to wymierna pomoc, z której można korzystać dla orientacji w przysługujących uprawnieniach, zasadach postępowania, ograniczeniach prawnych itd. 
Od marca 2013 roku oferujemy rodzicom uczniów niepełnosprawnych wzrokowo oraz samym uczniom wsparcie w zakresie szkoły podstawowej, gimnazjum i średniej z przedmiotów ścisłych oraz konwersacji w językach obcych. 
 
Oczywiście, podejmowane były również inne starania i próby rozwiązywania ważnych problemów osób z uszkodzonym wzrokiem. Czekają one na realizację, a z niektórych trzeba było zrezygnować  ze względu na wysokie koszty. 
Na podkreślenie zasługuje fakt, że biblioteki otrzymywały wydawane książki bezpłatnie. Niewidomi i słabowidzący korzystali ze wszystkich form naszej działalności także bezpłatnie. Tak zamierzamy postępować również w ciągu następnych dziesięciu lat. Zamierzamy też rozwijać i wzbogacać naszą działalność zgodnie z potrzebami osób niewidomych i słabowidzących. Liczymy przy tym na pomoc osób, którym nie są obojętne potrzeby czytelnicze i inne niewidomych. 
Raz jeszcze dziękujemy i wyrażamy naszą wdzięczność instytucjom i osobom, które wspierały naszą działalność.

 

 

Fundacja KLUCZ, 02-493 Warszawa, ul. Krańcowa 23/27
e-mail:
Pełne dane kontaktowe